cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miloš Crnjanski
Život
Crnjanski je rođen 26. oktobra 1893. godine u Crnogradu, u Mađarskoj, u osiromašenoj građanskoj porodici. Otac Toma bio je niži činovnik koji je zbog svog temperamentnog zastupanja srpske manjinske politike "prognan" iz Banata, iz Ilandže u Csongráda. Majka mu se zvala Marija Vujić i bila je rodom iz Pančeva. Miloš Crnjanski je od 1896. odrastao u Temišvaru, u patrijarhalno-rodoljubivoj sredini koja će mu kult Srbije i njene prošlosti usaditi u dušu kao najdražu relikviju. Miloš Crnjanski je osnovnu školu završio u srpskoj veroispovednoj školi kod učitelja Dušana Berića u Temišvaru. Maturirao je u temišvarskoj gimnaziji kod katoličkih fratara pijarista.
Godine 1913. upisao je studije medicine u Beču koje nikada neće završiti.
Prvu pesmu "Sudba" Crnjanski objavljuje u somborskom dečjem listu "Golub" 1908. godine. 1912. u sarajevskoj "Bosanskoj vili" štampane je njegova pesma "U početku beše sjaj".
Vest o ubistvu austrijskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda zatekla ga je u Beču. Na samom početku Prvog svetskog rata Crnjanski je mobilizovan u austrougarsku vojsku i poslan na galicijski front da juriša na Ruse, gde je uskoro ranjen. Veći deo vremena od 1915. Crnjanski provodi u ratnoj bolnici u Beču. 1916. radi u Direkciji državnih železnica u Segedinu. Sledeće godine je vraćen u vojsku i prekomandovan u Komoran i Ostrogon. U Beču 1918. upisuje Eksportnu akademiju.
Posle propasti Austro-Ugarske i stvaranja Kraljevine SHS, Crnjanski odlazi u Zagreb, a zatim u Beograd, gde se najduže zadržao. 1919. u Beogradu se upisuje na Univerzitet gde studira književnost i uređuje list "Dan". 1920. upoznaje se sa Vidom Ružić sa kojom će se 1921. i venčati. Iste godine Crnjanski sa Vidom odlazi u Pariz i Bretanju, a u povratku putuje po Italiji. 1922. je bio nastavnik u pančevačkoj gimnaziji, iste godine je stekao diplomu na Filozofskom fakultetu u Beogradu.
Između 1923. i 1926. profesor je gimnazije u Beogradu i saradnik uglednog lista "Politika". Istovremeno, izdaje "Antologiju kineske lirike" i novinar je ulistu "Vreme". 1927. u "Srpskom književnom glasniku" izlaze prvi nastavci njegovog romana "Seobe".
1928-1929. je ataše za štampu pri Ambasadi Kraljevine Jugoslavije u Berlinu.Na njegov poziv nemačku prestonicu posećuje njegov prijatelj književnik Veljko Petrović.
1930. za roman "Seobe" dobija nagradu Srpske akademije nauka. Sledećih godina putuje brodom po Sredozemnom moru i izveštava iz Španije.
Godine 1934. pokreće list "Ideje" koji sledeće godine prestaje da izlazi.
U časopisu „Vreme”, Crnjanski je 22. maja 1934. odgovorio Miroslavu Krleži na njegov članak kojim je replicirao na raniju kritiku Crnjanskog. Miloš Crnjanski je navodio da je Krleža lažni pacifista jer je podržavao austrijske vojne napore tokom Prvog svetskog rata, pseudomarksista, on je navodio da Krleža neadekvatno samom Crnjanskom pripisuje stavove koje izgovora lik iz njegovog romana, Crnjanski je pisao da Krleža nije čovek za fine analize intelekta a kao pisca ga karakteriše autorom zverskih dijaloga i romana manijaka.
Miloš Crnjanski je u Londonu bio član međunarodnog PEN-kluba koji mu obezbeđuje da se na mašini otkucaju njegovi romani.
Godine 1951. uzima britansko državljanstvo. U Jugoslaviju se vratio 1965. godine. Isprva je stanovao u beogradskom hotelu "Ekscelzior" u blizini Skupštine Jugoslavije, a potom je dobio stan na upotrebu u ulici Maršala Tolbuhina 81 (danas Makenzijeva 81). Posle smrti piščeve udovice Vide Crnjanski, beogradska opština Vračar preuzela je stan.
U Beogradu je i preminuo 30. novembra 1977. godine.
romani
Manje su poznata dva predratna romana Miloša Crnjanskog (preštampavana i posle rata) - "Kap španske krvi" i "Suzni krokodil" (nedovršen i nesigurnog autorstva). Njegovo učešće u stvaranju i objavljivanju kontroverznog romana "Podzemni klub" je sporno. U poslednje vreme su sve vidljivija nastojanja da se delo "Kod Hiperborejaca" (žanrovski teško odredivo) stavi u ravnopravan položaj sa ostalim njegovim velikim romanima. Rukopis prvog romana Miloša Crnjanskog "Sin Don Kihotov" nažalost je izgubljen. (Pisac ga je bio poslao časopisu "Brankovo kolo".)
drame
Pored toga, objavio je nekoliko knjiga reportaža i dve antologije lirike istočnih naroda.
Nagrada Miloš Crnjanski
Nagrada se po zaveštanju osnivača Zadužbine Miloša Crnjanskog, Vidosave Crnjanski, dodeljuje dvogodišnje od 1981. Nagrada se dodeljuje na dan pesnikovog rođenja 26. oktobra. Nagrada se dodeljuje piscu za prvu objavljenu knjigu na srpskom jeziku. Nagrada se sastoji od novčnaog iznosa od 2000 evra, povelje i medalje sa likom pisca.
Josip Adamić
Josip Adamić - Edo (Vezišće kraj Čazme, 14. travnja 1907. — Zagreb, 15. listopada 1931.) bio je politički radnik i tajnik Mjesnog komiteta SKOJ-a za Zagreb.
Životopis
Rođen je 14. travnja 1907. u selu Vezišću kraj Čazme. Dok je bio stolarski šegrt, postao je član Saveza komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ) 1926. godine. Tada je bio aktivan u radu podružnice Saveza drvodjeljaca (Nezavisni sindikati) u Zagrebu. Služeći vojni rok u Boki Kotorskoj 1928. godine, širio je antimilitarističku propagandu u Ratnoj mornarici i pri tom radio na stvaranju organizacije SKOJ-a.
Poslije služenja vojnog roka vratio se Zagreb i radio u sindikatima. Godine 1930., primljen je u članstvo Komunističke partije Jugoslavije, a 1931. bio je izabran za tajnika Mjesnog komiteta SKOJ-a za Zagreb. Surađivao je s Josipom Debeljakom, nakon što je ovaj bio izabran na funkciju tajnika Centralnog komiteta SKOJ-a.
Adamića su ubili, 15. listopada 1931. godine, u zagrebačkom naselju Svetice policijski agenti, koji su pokušali uhititi Josipa Debeljaka.
Poslije rata je sahranjen u Grobnicu narodnih heroja na zagrebačkom groblju Mirogoju.
Ceratopsi
Ceratopsi (lat. Ceratopsia ili Ceratopia - grč. "rogata lica") su grupa dinosaura biljoždera koji su imali kljun i nastanjivali današnju Sjevernu Ameriku, Evropu i Aziju tijekom perioda krede, mada su se njihovi preci pojavili mnogo ranije, tijekom jure.Najraniji poznati ceratops, Yinlong downsi, živio je prije između 161,2 i 155,7 miliona godina. Posljednje vrste ceratopsa izumrle su tijekom K-T izumiranja prije 65,5 miliona godina.
Carefree, Arizona
Carefree je gradić u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 3.363 stanovnika.
Ceratopsi
Rani pripadnici skupine ceratopsa, kao što je Psittacosaurus, bili su malene dvonožne životinje. Kasniji pripadnici, uključujući i ceratopside poput Centrosaurusa i Triceratopsa, postali su vrlo veliki četveronošci i razvili složene rogove na glavi i ogrlice koje su štitile vrat. Iako su one mogle služiti za aktivnu obranu ranjivog vrata prilikom napada grabežljivaca, moguće je i da su služile pri udvaranju, za termoregulaciju, kao mjesto spajanja velikih vratnih i čeljusnih mišića za kost, ili kao kombinacija nekih od već navedenih funkcija. Ceratopsi su po veličini varirali između 1 metra dužine i 23 kg težine, i preko 9 metara dužine i 5400 kg težine.
Triceratops je do sada ceratops najbolje poznat široj javnosti. Tradicija je da nazivi rodova ceratopsa završavaju na "-ceratops", mada to nije uvijek slučaj. Jedan od prvih rodova koji su dobili svoj naziv bio je Ceratops, po kojem je nazvana cijela grupa, mada se sada smatra da je on nomen dubium budući da njegovi fosilni ostaci ne pokazuju nikakve osobine koje bi ga razlikovale od nekih drugih ceratopsa.
Anatomija
thumb|right|Centrosaurus, sa velikim nosnim rogom, jako povećanim vrhovima vratne ogrlice i koštanim šupljinama na prednjem dijelu vratne ogrlice. Ceratopsi su se razvili u veliki broj različitih formi i znatno su se razlikovali po tjelesnoj građi. Najmanji su bili dugi između 1 i 2 metra, dok su najveći, poput Triceratopsa, dostizali dužinu od 8 metara i težili nekoliko tona. Prednji udovi su bili kraći od zadnjih. Primitivniji ceratopsi su se kretali na dvije, a napredniji na četiri noge.
Ceratopsi se mogu lako raspoznati prema osobinama lubanje. Na vrhu gornje čeljusti kod ceratopsa nalazi se rostralna kost, jedinstvena kost koja se ne može naći ni kod kojih drugih pripadnika žvotinjskog carstva. Zajedno sa predentarnom kosti, koja kod svih pripadnika Ornithischia čini vrh donje čeljusti, rostralna kost čini kost sličnu papagajskom kljunu. Također, jugalne kosti (Os iugale) su vrlo visoke i šire se ustranu, pa lubanja ima pomalo trugaon oblik kada se gleda odozgo. Taj trougaoni izgled je naglašen kod kasnijih ceratopsa unazadnim širenjem tjemene kosti i Os squamosum na krovu lubanje, čime je stvorena vratna ogrlica. Ona nije postojala kod psitakosaurida, ali je kod mnogih ceratopsa bila iste dužine kao i sama lubanja. Bez ogrlice, lubanja menkih ceratopsida bila je duža od 2 metra, što je najveća dužina lubanje kod kopnenih životinja.
Zubi su bili prilagođeni ishrani biljkama. Primitivnija skupina, neoceratopsi, još uvijek su imali zube u prednjem dijelu čeljusti, ali ih psitakosauridi i ceratopsidi nisu imali. Naročito su specijalizirane bile zubne baterije (zubi poredani u niz, kod kojih bi istrošeni zub nadomjestio onaj iza njega) kod ceratopsida.
Historija istraživanja
Prve poznate ostatke ceratopsa pronašao je Fielding Bradford Meek tijekom "U.S. Geological and Geographical Survey of the Territories" (SAD geološkog i geografskog istraživanja teritorija) koji je vodio američki geolog F.V. Hayden. Meek je 1872. pronašao ogromne kosti koje su stršile iz jednog brda na jugozapadu Wyominga. Obavijestio je paleontologa Edwarda Drinkera Copea, koji je započeo iskopavanje skeleta. Cope je ostatke prepoznao kao dinosaurske, ali napomenuo da je fosil bio drugačiji od bilo kojeg drugog, iako mu je nedostajala lubanja. Novu vrstu je nazvao Agathaumas sylvestris, što znači "čudesni stanovnik šume".
Novo metilensko plavo
Novo metilensko plavo je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 347,905 Da.
Ceratopsi
Vanjska sistematika
Svrstavanje ceratopsa unutar dinosaura može se prikazati sljedećim kladogramom:
Taksonomija
Po uzoru na Marsha, ceratopsi se obično klasificiraju kao podred unutar reda Ornithischia. Iako je rangirana taksonomija danas pretežno neprihvaćena kod paleontologa koji se bave dinosaurima, neki naučnici i dalje koriste takvu klasifikaciju, iako izvori variraju po pitanju ranga ove skupine. Većina onih koji još uvijek koriste rangiranu taksonomiju smatraju ovu skupinu podredom, mada su neki snizili njihov rang na nivo infrareda.
Sljedeći popis rodova ceratopsa i lokacija njihovog nalaženja napravljen je prema članku Thomasa R. Holtza, Jr. iz 2010. godine. thumb|right|350px|Neke od najprimitivnijih vrsta ceratopsa
U moguće ceratopse sa južne hemisfere spadaju australski Serendipaceratops, poznat iz jedne lakatne kosti, te argentinski Notoceratops, poznat iz jedne bezube čeljusti koja je izgubljena. Craspedodon iz kasnokredske Belgije bi također mogao biti ceratops, preciznije neoceratops - bliži ceratopsoidima nego protoceratopsidima. Mogući ostaci leptoceratopsida također su pronađeni u švedskim stijenama iz ranog kampanija.
Filogenija
U filogenetskoj taksonomiji zasnovanoj na kladusima, Ceratopsia se obično definira kao skupina koja obuhvata sve marginocefale koji su u bližem srodstvu sa rodom Triceratops nego Pachycephalosaurus. Prema toj definiciji, najprimitivniji ceratopsi su Yinlong (kasna jura), Chaoyangsaurus i porodica Psittacosauridae (rana kreda), a svi su otkriveni u sjevernoj Kini ili Mongoliji. Koštani kljun i raširene os iugale već su bile prisutne kod njih, što znači da stariji ceratopsi tek trebaju biti otkriveni.
U kladus Neoceratopsia spadaju svi ceratopsi koji su napredniji od psitakosaurida. Jedna manja skupina unutar te grupe naziva se Coronosauria, a u nju spadaju svi ceratopsi koji su napredniji od Auroraceratopsa. Kod koronosaura primjećuje se prvi razvoj okovratnika i spajanje nekoliko prvih vratnih kralježaka u svrhu podupiranja glave, koja je evolucijom postajala sve teža. Unutar Coronosauria se obično priznaju tri grupe, mada njihova pripadnost varira prema različitim istraživanjima, a neke vrste ne spadaju ni u jednu od njih. Jedna grupa bi se mogla nazvati Protoceratopsidae, a uključuje rod Protoceratops i njegove najbliže srodnike, od kojih su svi nastanjivali Aziju. Druga grupa je Leptoceratopsidae, a u nju spadaju većinom sjevernoameričke vrste koje su srodnije rodu Leptoceratops. U skupinu Ceratopsoidea spadaju rodovi kao što su Zuniceratops, koji su u najbližem srodstvu sa porodicom Ceratopsidae. U tu posljednju porodicu spadaju rod Triceratops i svi veliki sjevernoamerički ceratopsi, a nadalje se dijeli u potporodice Centrosaurinae i Ceratopsinae (također poznatu kao Chasmosaurinae).
Filogenija prema Xu/Makovicky/Chinnery
Xu Xing, sa kineskog Instituta za paleontologiju kralježnjaka i paleoantropologiju (IVPP) u Pekingu, zajedno sa Peterom Makovickyjem i drugima, objavio je kladističku analizu zajedno sa opisom roda Liaoceratops iz 2002. godine. Ta analiza je vrlo slična onoj koju je Makovicky objavio 2001. godine. Makovicky je također uključio tu analizu u svoju doktorsku disertaciju iz 2002. godine. Xu i kolege su 2006. priključili rod Yinlong toj analizi.
Brenda Chinnery je 2005. samostalno opisala rod Prenoceratops i objavila novu filogeniju. Makovicky i Mark Norell su 2006. inkorporirali Chinneryjinu analizu u svoju vlastitu i također su dodali rod Yamaceratops, mada nisu mogli uključiti i rod Yinlong. Kladogram ispod je kombinacija najnovijih istraživanja Xua, Makovickyja i njihovih kolega.
Chaoyangsaurus se nalazi u nazadnijoj poziciji od porodice Psittacosauridae, mada je u Chinneryjinoj prvobitnoj analizi svrstan u Neoceratopsia. Protoceratopsidae se smatra sestrinskom skupinom Ceratopsoidea. Fragmentarni ostaci Asiaceratopsa su također korišteni za to istraživanje, ali je pozicija tog roda varirala među istraživanjima. Prema nekima je primitivan neoceratops, a prema drugima leptoceratopsid. Do takve situacije je najvjerojatnije došlo zbog velike količine informacija o tom rodu koje nedostaju. Uklanjanje roda Asiaceratops stabilizira cijeli kladogram.
Makovickyjeva najnovija analiza uključuje i ostatke IVPP V12722 ("Xuanhuasaurus"), jednog kasnojurskog kineskog ceratopsa. Ta analiza je u to vrijeme trebala biti objavljena, ali poslije je objavljivan kao Xuanhuaceratops. U tom istraživanju se Kulceratops i Turanoceratops se smatraju kao nomina dubia. Makovicky vjeruje da su Lamaceratops, Magnirostris i Platyceratops mlađi sinonimi za rod Bagaceratops, a Bainoceratops sinonim za Protoceratops.
Filogenija prema You/Dodson
Za razliku od prijašnjih analiza, You i Dodson smatraju da je Chaoyangsaurus najprimitivniji neoceratops, napredniji od roda Psittacosaurus, dok su Leptoceratopsidae, a ne Protoceratopsidae, sestrinska grupa porodice Ceratopsidae. U to istraživanje uključen je Auroraceratops, ali nedostaju neki taksoni iz istraživanja Xua i Makovickyja, pa nije jasno koliko se ta dva istraživanja mogu usporediti. Asiaceratops i Turanoceratops se smatraju nomina dubia i nisu uključeni. Zajedno sa Dongom Zhimingom, You je 2003. opisao rod Magnirostris, ali do sada ga nije uključio ni u jedan svoj kladogram.
Biogeografija
thumb|right|350px|Lokacije na kojima su otkriveni fosili ceratopsa. Prisustvo jurskih ceratopsa samo u Aziji ukazuje na to da je ta grupa potekla odatle, dok su se napredniji ceratopsi mogli naći samo u Sjevernoj Americi, osim jedne azijske vrste. Upitni ostaci označeni su upitnikom. Čini se da su ceratopsi potekli iz Azije, budući da se tu mogu naći svi najraniji pripadnici Ceratopsia. Fragmentarni ostaci, uključujući i zube, za koje se čini da pripadaju neoceratopsima, mogu se naći u Sjevernoj Americi u stijenama starosti između 112 i 100 miliona godina, što pokazuje da se ta grupa raširila putem današnjeg Beringovog prolaza sredinom perioda krede. Gotovo svi leptoceratopsidi nastanjivali su današnju Sjevernu Ameriku, osim Udanoceratopsa, koji bi mogao predstavljati jednu drugu vrstu širenja, i to nazad u Aziju. Ceratopsidi i njihovi izravni preci, kao što su Zuniceratops, nisu postojali izvan zapada Sjeverne Amerike, pa se smatraju endemičnim za taj kontinent. Tradicionalni pogled da su ceratopsidi potekli iz Sjeverne Amerike postao je upitan 2009. godine, nakon otkrića boljih primjeraka jednog upitnog azijskog roda, Turanoceratops, pomoću kojih je potvrđena njegova pripadnost ceratopsidima. Nepoznato je da li to dokazuje da su ceratopsidi zapravo potekli iz Azije, ili da se Turanoceratops preselio nazad u Aziju iz Sjeverne Amerike.
Induvidualne varijacije
Za razliku od gotovo svih ostalih skupina dinosaura, lubanje su najčešće pronađeni dijelovi skeleta ceratopsa, a mnoge vrste su poznate samo po njima. Postoje znatne varijacije između, pa čak i unutar različitih vrsta ceratopsa. Poznati su ostaci Psittacosaurusa i Protoceratopsa na kojima se može u potpunosti vidjeti razvoj lubanja od stadija embrija do odraslog doba, što omogućava istraživanje ontogenetskih varijacija kod tih vrsta. Kod Protoceratops i još nekih ceratopsida zabilježen je znatan nivo spolnog dimorfizma.
Ekološka uloga
Psittacosaurus i Protoceratops su najčešći dinosauri u različitim mongolskim sedimentima u kojima se mogu pronaći. Fosili Triceratopsa su daleko najčešći ostaci iz kasnokredskih stijena na zapadu SAD-a - u nekim područjima čine čak 5/6 faune velikih dinosaura. Te činjenice ukazuju na to da su ceratopsi bili dominantni biljožderi u svojim staništima.
Neke vrste ceratopsa, a naročito Centrosaurus i njegovi srodnici, su bile društvene i živjele u krdima. Taj zaključak je donesen na osnovu ostataka velikih brojeva jedinki različitih uzrasta na istim mjestima. Kao i današnja migratorna krda, imali su veliki utjecaj na stanište, a također su služili grabežljivcima kao glavni izvor hrane.
Iako se ceratopsi obično smatraju biljožderima, neki paleontolozi, kao što su Darren Naish i Mark Witton, putem Interneta su teoretizirali da bi barem neki ceratopsi mogli biti oportunistički svežderi.
Pozicija tijela i kretanje
Na većini restauracija, ceratopsi imaju uspravne zadnje udove, ali poluraširene prednje udove, zbog čega se ne bi brzo kretali. Međutim, Paul i Christiansen (2000.) tvrde da su barem kasniji ceratopsi imali uspravne prednje udove, a da su veće vrste možda bile brze kao nosorozi, koji mogu dostići brzinu od 56 km na sat.
Dnevna aktivnost
Smatra se da je primitivni ceratops Protoceratops vodio noćni način života. Međutim, usporedbe koštanih prstena u oku između Protoceratopsa i Psittacosaurusa i današnjih ptica i gmazova ukazuju na to da su možda bili katemeralni, tj. aktivni tijekom dana u kratkim intervalima.
Paleopatologija
Kod ceratopsa su zabilježene frakture kostiju usljed određenih aktivnosti. Na lopatici jednog ceratopsa također je zabilježen periostitis.
Santa Rosa, Starr County, Texas
Santa Rosa je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Teksas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 241.
Patna
Paṭnā (पटना) je glavni grad indijske države Bihar. Suvremeni grad Patna je smješten na južnoj obali rijeke Ganges. Grad također obuhvaća obale rijeka Kosi, Sone io Gandak]]. Patna je približno 25 km duga i 9 km do 10 km široka. Patna je 14. najveći grad Indije s približno 1,8 miliona stanovnika, odnosno 168. najveća aglomeracija na svijetu. Predstavlja najveći grad u istočnom dijelu Indije iza Kolkate. Danas su, zbog veće važnosti Patne, tamo svoja sjedišta i podružnice ustanovila brojne važne kompanije. Grad u posljednje vrijeme raste zahvaljujući bumu na tržištu nekretnina i uslužnog sektora. Također su u njemu ustanovljene i brojne obrazovne institucije.
Osim kao sjedište države i historijski važna lokacija, grad je poznat i po medicinskim institucijama. Patna je zabilježila godišnji bruto proizvod od 31.441 Rs po stanovniku, koji je najviši u in Biharu i bolji od većine metropolitanskih područja Indije Patna je 32. grad po brzini rasta na svijetu i 5. grad po brzini rasta u grad u Indiji. In June 2009, The World Bank ranked Patna je, prema istraživanjima, drugi najbolji grad za osnivanje poduzeća, iza Delhija.
Patna također predstavlja jedno od najstarijih kontinuirano naseljenih mjestana svijetu. . Drevna Patna, poznata po imenom Pataliputra, bila je prijestolnica [Magadha Carstvo|Carstva Magadha]] pod dinastijama Haryanka, Nanda, Maurijskom, Sunga, Gupta, Pala i Suri. Pataliputra je također bila poznata koa kulturno io obrazovno središte. U maurijskom periodu (oko 300. pne.)je imala oko 400.000 stanovnika. Ozidano središte, koje stanovnici zovu Patna City je danas glavno mjesto za trgovinu.
U gradu i okolici se nalaze brojna budističkja, hindustička i džainistička mjesta hodočašća kao što su Vaishali, Rajgir, Nalanda, Bodhgaya i Pawapuri, a Patna je također sveti grad za sikhe. Sikh Guru, osnivač i prvi vrhovni komadnat sikske Halsa vojske, Guru Gobind Singh je rodom iz Patne.
Srbizam
Srbizam ili serbizam (nem. Serbismus, od lat. Serbia: Srbija), reč, izraz ili drugi element srpskohrvatskoga jezika svojstven njegovu srpskom standardnom varijetetu; upotrebljavaju ga Srbi osobito u Srbiji. Osim što označavaju jezičke značajke koje se koriste u srpskom standardnom srpskohrvatskom, a ne na čitavu srpskohrvatskom govornom području, srbizmima se nazivaju i reči koje su izvorno izvedene iz srpskoga varijeteta srpskohrvatskoga jezika, a koriste se u svim zemljama srpskohrvatskoga govornog područja. U tom slučaju, pojam je analogan rečima koje se koriste kao anglicizmi (cf. serbokroatizam).
Freilassing
Frajlasing je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 15 opštinskih središta okruga Berhtesgadener Land. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 15.829 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9172118, NUTS (DE215) i LOCODE (DE FRL) kod.
E. L. James
Erika Leonard (rođena kao Erika Mitchell; 1963 - ), poznatija pod pseudonimom E. L. James, je britanska spisateljica najpoznatija po erotskom romanu Fifty Shades of Grey.
Vanjske veze
[
Bifalin
Bifalin je organsko jedinjenje, koje sadrži 46 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 908,998 Da.
Prvenstvo Zagrebačkog nogometnog podsaveza 1924./25.
Prvenstvo Zagrebačkog nogometnog podsaveza 1924./25. bilo je šesto po redu nogometno natjecanje u organizaciji Zagrebačkog nogometnog podsaveza. Natjecanje je započelo na jesen 1924. godine, a završilo u lipnju 1925. godine. Prvak je izborio izravni plasman na državno prvenstvo 1925.
Natjecateljski sustav
U izlučnom dijelu natjecanja odigrana su zasebna prvenstva Župa i prvenstvo Zagreba. Prvaci Župa međusobno su po kup-sustavu igrali za prvaka provincije Zagrebačkog nogometnog podsaveza. U prvenstvu Zagreba momčadi su bile podijeljene u nekoliko jakosnih razreda. Prvak I.A razreda prvenstva Zagreba i prvak Provincije Zagrebačkog nogometnog podsaveza završnom utakmicom odlučivali su o prvaku Zagrebačkog nogometnog podsaveza 1924./25.
Prvaci
Građanski iz Zagreba: Maksimilijan Mihelčič, Vokaun, Dasović, Dragutin Vragović, Mesić, Arnold, Miho Remec, Rudolf Rupec, Abraham, Rudolf Hitrec, Franjo Giller, Vidnjević, Henlein, Granec (trener: Josef Brandstätter)
Tridesetogodišnji rat
Tridesetogodišnji rat je bio rat koji je trajao od 1618. do 1648. godine, najvećim delom na teritoriji današnje Nemačke i Češke. U ratu su bile uvučene najveće evropske kontinentalne sile. Iako je rat od samog početka imao karakter verskog sukoba protestanata i katolika, rivalstvo Habzburga i drugih sila imalo je centralnu ulogu, što se vidi po ulasku katoličke Francuske u rat na protestantskoj strani.
Rat je zajedno sa propratnim efektima gladi i bolesti imao razarajući efekt po Evropu. Rat je trajao 30 godina, a konflikti izazvani tim ratom nastavili su se idućih 300 godina. Rat se završio Westfalskim mirom 1648. Iz rata Nemačka je izašla rascepkana i iskrvarena, a Španija oslabljena, bez Portugala i Holandije. Francuska je postala dominantna sila u Evropi.
Uzroci rata
Augzburški mir iz 1555. potvrdio je rezultate staleške skupštine u Špejeru iz 1526. godine, kojom su okončani sukobi luterana i katolika u Nemačkoj. Glavni princip bio je: „čija je zemlja, onoga je i vera“.
Važne odredbe tog ugovora su sledeće:
Političke i ekonomske napetosti rasle su među najmoćnijim nacijama Evrope u ranom 17. veku.
thumb|left|Rudolf II, car Svetog rimskog carstva, koji je izdao povelju o verskim slobodama bohemskim protestantima thumb|250px|Praška defenestracija
Verske napetosti su rasle tokom druge polovine 16. veka. Augsburški mir se nije poštovao, jer pojedini biskupi, koji bi promenili veru, nisu predavali svoje biskupije, kako su bili dužni prema odredbama Augsburškog mira. Kalvinizam se širio Nemačkom, postajući na taj način treća glavna religija. Pojedini katolički vladari u Španiji i Istočnoj Evropi nastojali su da povrate katoličanstvu staru snagu.
Švedska i Danska kao luteranske kraljevine tražile su načina da pomognu protestantima unutar Svetog Rimskog carstva.
Te napetosti dovode 1606. do nasilja u nemačkom slobodnom gradu Donauvertu. Luteranska većina je sprečila katolike iz švapskog grada da održe procesiju, pa dolazi do nasilja. To izaziva intervenciju Maksimilijana I Bavarskog na strani katolika. Kada je prestalo nasilje kalvinisti u Nemačkoj su se najviše osećali ugroženi, pa osnivaju 1608. Protestantsku uniju, pod vodstvom Fridrih IV Palatinski, čiji sin će imati istaknutu ulogu u Tridesetogodišnjem ratu. Fridrih IV Palatinski je kontrolisao Rajnski Palatinat, jednu od država na Rajni, koju su želeli Španski Habzburzi. Na osnivanje Protestantske unije katolici odgovaraju 1609. osnivanjem Katoličkog saveza, pod vodstvom vojvode Maksimilijana I Bavarskog.
thumb|200px|Car Ferdinand II
Matija, koji je bio car Svetog rimskog carstva i kralj Češke umire bez naslednika 1619. godine. Nasleđuje ga najbliži muški srodnik, sinovac Ferdinand II, koji je bio vatreni katolik, odgajen od strane jezuita, koji je želeo da obnovi katolicizam kao vladajuću veru. Zbog toga je bio nepopularan u uglavnom husitskoj Češkoj, čija pobuna protiv Ferdinanda izaziva Tridesetogodišnji rat. Rat se može podeliti u 4 glavne faze:
Češka pobuna (1618—1625)
Pošto je car Matija ostao bez muških naslednika, još tokom svog života nastojao je da osigura regularno nasleđivanje, tako da je zahtevao da se izabere Ferdinanda II za kralja Češke i kralja Ugarske, još tokom svog života. Protestantske vođe Češke bojale su se da će izgubiti verska prava, koja su dobili za vreme cara Rudolfa II i tražili su da Fridrih V Palatinski postane kralj Češke. Međutim druge protestantske vođe zauzele su sličnu poziciju kao katolici, pa je Ferdinand II izabran 1617. za prestolonaslednika, pa smrću cara Matije postaje kralj Češke.
Ferdinandov tvrdi katolicizam dovodi do narušavanja verskih sloboda onih, koji nisu katolici. Nije poštovao ni verske slobode, koje je potpisao car Rudolf II, po kojima su garantovane slobode veroispovesti plemstvu i stanovnicima gradova. Osim toga bio je i apsolutista i narušavao je i sekularna prava svojih podanika. Pošto je unutar kraljevstva i među plemstvom bilo jako mnogo protestanata novi kralj je postao veoma nepopularan i usledila je pobuna protiv njega.
Češki protestanti bacaju kroz prozor praškog dvora Hradčana 22. maja 1618. dvojicu kraljevskih službenika u Pragu. Taj događaj je poznat pod nazivom Praška defenestracija ili druga praška defenestracija. Kraljevski službenici nisu bili povređeni, ali ta akcija je predstavljala uvredu za kralja Ferdinanda. Tom akcijom zapravo počinje pobuna, koja vodi do Tridesetogodišnjeg rata.
Pobuna se raširila po celoj Češkoj. Obuhvatila je Češku, Šlesku, Lužicu i Moravsku. Da je češka pobuna ostala lokalni sukob, rat bi relativno brzo završio za manje od trideset meseci, ali smrt cara Matije ohrabruje protestantske vođe, koje su bile već blizu sporazumnog rešenja sukoba. Slabost i Ferdinanda i čeških protestanata dovodi do širenja rata u Nemačku. Ferdinanda II je bio prisiljen da zove u pomoć svog rođaka kralja Španije Filipa IV Španskog.
Protestanti Češke su očajno tražili saveznike protiv cara. Zatražili su da budu primljeni u Protestantsku uniju, koju je vodio Fridrih V Palatinski, jedan od kandidata za kralja Češke. Česi su lažno obećavali Fridrihu da će postati postati kralj ako ih primi u Protestantsku uniju i ako im unija pruži zaštitu. Isto to su obećavali i vojvodi Savojskom, knezu izborniku Saksonije i knezu Transilvanije. Izgleda da su Austrijanci presreli ta pisma, koja su slana iz Praga, pa su njihovim objavljivanjem diskreditirali Češku, posebno na saksonskom dvoru.
Češkoj se u protestu pridružuje i Gornja Austrija, gde je bilo dosta luterana i kalvinista. Posle toga pobunila se i Donja Austrija, tako da je protestantska vojska pod vodstvom grofa Turna opsedala 1619. zidine Beča. U Transilvaniji knez Gabrijel Betlen je poveo pohod na Mađarsku.
Car je požurio i reformisao je vojsku. Snage Protestantske unije, koje je predvodio grof Manfred, poražene su u bici kod Sablata 10. juna 1619. godine. To je odseklo grofa Turna od komunikacije sa Pragom, pa on prekida sa opsadom Beča. Porazom u bici kod Sablata protestanti gube i značajnog saveznika, vojvodu od Savoja, koji je bio značajan protivnik habzburške ekspanzije. Vojvoda od Savoja je slao velike sume novca protestantima i vojsci. Zarobljavanjem dokumentacije u bici kod Sablata otkrivena je zavera vojvode od Savoja, pa je vojvoda nakon toga prestao da pomaže protestante.
Zarječa
Zarječa je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Doboj koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 350 stanovnika. .
Tridesetogodišnji rat
Češka pobuna (1618—1625)
thumb|250px|left|Fridrih V Palatinski
Vojska grofa Turna nastavila je da postoji, a Mansfeld je uspio da reformiše svoju vojsku u Češkoj. Gornja i Donja Austrija su još uvek bile pobunjene, pa su potpisale savez sa Česima i 22. avgusta 1620. službeno svrgavaju kralja Češke Ferdinanda II, a kao novog kralja biraju Fridriha V Palatinskog. U Mađarskoj se carska vojska našla u problemima, jer su je Transilvanci proterali 1620.
Španija šalje caru vojsku iz Brisela pod vođstvom Ambrozija Spinole. Španski ambasador u Beču je uspeo nagovoriti protestantsku Saksoniju, da interveniše protiv Češke, da bi kao protivuslugu dobila Lužice. Saksonci su napali Češku, a španska armija je zapadnom intervencijom sprečila snage Protestantske Unije da dođu Češkoj u pomoć. Španski ambasador je bavarskom vojvodi ponudio Palatinat u zamenu za njegovu pomoć i podršku Katoličkog saveza.
thumb|250px|desno|Grof Tili na portretu van Dajka
Pod komandom Johana Cerklasa Tilija vojska Katoličkog saveza je uvela red u Gornjoj Austriji, a carska vojska je pobedila pobunjenike u Donjoj Austriji. Posle toga ujedinile su se carska vojska i Katolički savez i zajedno su krenule severno na Češku. Ferdinand II je u bici kod Bile Gore 8. novembra 1620. pobedio Fridriha V Palatinskog. Posle toga su carski vojnici pokorili Češku i proterali protestante ili ih prisilili da postanu katolici. Češka posle toga postaje katolička zemlja, a ostala je pod vlašću Habzburga 300 godina posle toga.
Taj poraz izazvao je raspuštanje Protestantske unije i uništenje svih poseda Fridriha V Palatinskog. Fridrih V je lišen svih svojih poseda, a njegove teritorije, kao Rajnski Palatinat predani su katoličkom plemstvu. Njegova titula kneza izbornika predana je Maksimilijanu I Bavarskom. Iako lišen poseda Fridrih V je nastavio sa protivcarskim aktivnostima tražeći podršku u Holandiji, Danskoj i Švedskoj.
Bio je to ozbiljan udarac protestantizmu. Pobuna je slomljena, a usledila je konfiskacija poseda i pritisak na češko plemstvo, sve sa ciljem da se osigura prelazak plemstva na katolicizam posle dva veka husitskih i drugih verskih razlika. Španci su preuzeli Rajnski Palatinat, a sve sa ciljem da dodatno opkole Holanđane i bolje se pripreme za novi rat protiv njih. Prva faza rata u Istočnoj Nemačkoj završila je u korist Gabrijela Betlena iz Transilvanije, koji je mirom u Nikolsburgu 31. decembra 1621. dobio brojne teritorije u Ugarskoj.
Neki istoričari period od 1621. do 1625. smatraju posebnom fazom rata i nazivaju je Palatinska faza. Poraz protestanata na Beloj Gori i odlazak Gabrijela Betlena označio je pacifikaciju Češke. Rat na zapadu u Palatinatu sastojao se od mnoštva manjih bitaka, mnogo manjih od onih u Češkoj i Mađarskoj, ali mnogo više se pribegavalo opsadama. Manhajm i Hajdelberg su pali 1622, a Frankental 1623. Rajnski Palatinat je pao u ruke Španaca.
Ostaci protestantske vojske pobegli su u Holandiju predvođeni Mansfeldom i Kristijanom od Braunšvajga. Pomogli su Holanđanima da se digne opsada jednog grada, pa su ih Holanđani isplatili i poslali da zauzmu obližnju Istočnu Friziju. Mansfred je tu ostao, a Hristijan je otišao da pomaže rođacima u donjoj Saksoniji, ali morao je da pobegne prema Holandiji progonjen od Tilijeve vojske. Tilijeva vojska ih je uhvatila 15 kilometara od holanske granice i 6. avgusta 1623. u bici kod Štatlona. U toj bici protestantska vojska je pretrpela katastrofalan poraz. Nestale su četiri petine vojske Kristijana Brunsvika, tj oko 15.000 vojnika. U to vreme Fridrih V Palatinski je bio u Hagu i bio je pod pritiskom svog tasta, engleskog kralja Džejmsa I Engleskog da okonča rat. Nije mu ništa drugo ni preostalo. Sa skršenom pobunom u Češkoj došlo je do mira.
Danska intervencija (1625—1629)
Kralj Danske Kristijan IV Danski (1577.-1648.) bio je luteran, a kao vojvoda Holštajna bio je i plemić Svetog Rimskog carstva. Pomagao je luteranske vladare donje Saksonije vojskom protiv Svetog Rimskog carstva, bojeći se da bi danski suverenitet kao protestantske nacije mogao biti ugrožen. Tokom prve faze rata ostvario je teritorijalne dobitke u severnoj Nemačkoj. Hamburg je 1621. priznao danski suverenitet, a Kristijanov sin je postao biskup Bremena.
Kao vladar Kristijan IV Danski se pokazao kao jako sposoban vladar. Danska je postala stabilna i izuzetno bogata. Danska je naplaćivala prolaz kroz Oresund, a dobila je i velike ratne reparacije od Švedske. Bavarska je bila jedina zemlja u Evropi koja je bila toliko finansijski jaka kao Danska. Danska je podršku za ulazak u rat dobila od francuskog kardinala Rišeljea, koji je zajedno sa Holandijom i Engleskom obećao da će davati finansijsku pomoć protiv Svetog Rimskog carstva. Kristijan je u donjoj Saksoniji sakupio 20.000 plaćenika.
thumb|Albreht fon Valenštajn
Da bi se odbranio od danske intervencije car Ferdinand II poziva češkog plemića i vojskovođu Albrehta Valenštajna, koji je postao bogat otimajući protestantska imanja po Češkoj. Valenštajn je tražio da jedino on ima pravo da raspolaže blagajnom te vojske, a da vojska ima pravo da slobodno raspolaže ratnim plenom i da slobodno pljačka na zauzetim teritorijama. Na taj način Valenštajn vrlo brzo stvara vojsku od 30.000 vojnika, a kasnije dolazi i do 100.000. Danski kralj nije ništa znao o postojanju ili formiranju te nove vojske.
Danski kralj nije imao sreće sa saveznicima. U to vreme Engleska je imala unutrašnjih trzavica, u Francuskoj je bio građanski rat, Švedska je ratovala sa Poljskom, dok Brandenburg i Saksonija nisu bili zainteresirani da naruše mir u istočnoj Nemačkoj. Valenštajn je porazio Manseldovu vojsku u bici na mostu Desau 1626, a general Tili je porazio Dance u bici kod Lutera 1626. godine. Mansfeld je umro u Dalmaciji nekoliko meseci posle bitke u kojoj je izgubio pola vojske.
Valenštajnova vojska je posle toga zauzela Meklenburg, Pomeraniju i čak Jiland. Ipak nije mogla da zauzme dansku prestonicu na ostrvu Zeland, jer za takav poduhvat im je trebala jaka flota, a ni Poljska ni hanzeatski gradovi nisu dopuštali gradnju carske flote na Baltiku. Car je pritisnuo Stralsund, jedinu luku, koja je mogla izgraditi flotu protiv Danaca, ali cena je bila prevelika da bi bila prihvatljiva.
To sve dovodi do Sporazuma u Libeku 1629. po kome danski kralj Kristijan IV Danski odustaje od podrške protestantima, a car odustaje od osvajanja Danske. U tom trenutku rat je bio završen, a katolička strana je pobedila. Katolički savez je nagovorio cara Ferdinanda II da oduzme luteranima sve posede, koje su dobili po Augsburškom miru, a koji su prethodno pripadali katoličkoj crkvi. Car je doneo Restitucijski edikt 1629. godine, po kome su katolici preoteli dve nadbiskupije, 16 buskupija i stotine manastira. Ferdinand II se osećao tada moćan, jer su Mansfeld i Gabrijel Betlen umrli te godine. Jedino se luka Stralsund odupirala carstvu uz pomoć Danaca, a kasnije Šveđana.
Švedska intervencija (1630—1635)
Gustav II Adolf je ušao u rat, kao i danski kralj ranije, da pomogne nemačke luterane, da spreči katoličko širenje i da dobije ekonomski uticaj na nemačke države na Baltiku. Gustav Adolf je bio zabrinut zbog rastuće snage Svetog Rimskog carstva. Kao i danskog kralja pre njega i Šveđane finansira francuski kardinal Rišelje i Holanđani. Od 1630. do 1634. uspeo je da povrati mnogobrojne prethodno zauzete protestantske teritorije.
Nakon što je otpustio Valenštajna Ferdinand II je zavisio o Katoličkom savezu. U bici kod Brajtenfelda 1631. Gustav Adolf je porazio vojsku Katoličkog saveza pod komandom generala Tilija. Godinu dana kasnije ponovo su se sukobili i u toj bici je ubijen 1632 Johan Tili. Započela je Švedska dominacija ratištima. Kad je započela rat Švedska je imala 42.000 vojnika, a 1632. je imala 149.000 vojnika. Vojsku je velikim delom finansirala Francuska. Mnogi zarobljenici iz bitke kod Brajtenfelda su bili regrutovani u švedsku vojsku.
Pošto je general Tili bio mrtav, car Ferdinand II je ponovo morao da traži pomoć od Valenštajna, koga je prethodno smenio. Albreht Valenštajn je poveo veliku vojsku južno i počeo je ugrožavati linije snabdevanja švedske vojske. Gustav Adolf je znao da se Valenštajn priprema za napad. Gustav Adolf i Albreht Valenštajn sukobili su se 1632. u bici kod Licena. Šveđani su pobedili, ali Gustav Adolf je ubijen u toj bici. Bez vođstva Gustava Adolfa tokom 1634. protestantske snage su poražene u prvoj bici kod Nerdlingena.
Car Ferdinand je sumnjao u Albrehta Valenštajna tokom 1633. godine, jer Valenštajn je pokušao da premosti razlike među katolicima i protestantima. Valenštajn je bio ljut, jer car nije hteo da povuče restitucijski edikt. Počeo je pripremati snage za pravedan mir u interesu ujedinjene Nemačke. Pošto je car sumnjao da bi Valenštajn mogao promeniti stranu namestio je da ga uhapse. Kad je Valenštajn primetio da je izgubio podršku vojske krenuo je prema Šveđanima, ali je ubijen u februaru 1634. godine.
Posle toga dve strane su započele pregovore i švedska faza rata se završava Praškim mirom 1635, kojim je:
Švedsko-francuska intervencija (1636—1648)
thumb|left|250px|Iako je bio katolički kardinal, Rišelje je uveo Francusku u savez sa protestantima
Francuska se zato udružuje sa Holanđanima i Šveđanima. Španija je zato napala Francusku. Carski general Johan fon Vert i španski komandant, kardinal Ferdinand Habzburg, počeli su sa razaranjima po Šampanji i Burgundiji, a čak su ugrozili i sam Pariz tokom 1636. godine. Međutim u bici kod Kompjenja francuska vojska pod vođstvom Bernard Saks-Vajmara pobeđuje i odbacuje habzburšku vojsku prema granici.
Usledio je niz borbi, a nijedna strana nije ostvarila znatniju prednost. Kardinal Rišelje je umro 1642. godine, a kralj Luj XIII umire 1643. ostavljajući na tronu petogodišnjeg sina Luja XIV. Šef vlade je bio kardinal Mazaren, koji je počeo raditi na tome da se postigne mir.
Švedski maršal Lenart Torstenson je 1645. pobedio carsku vojsku blizu Praga u bici kod Jankaua. Luj II Burbonski od Kondea pobeđuje bavarsku vojsku u drugoj bici kod Nerdlingena. U toj bici je poginuo komandant katoličkih snaga.
Bavarska, Keln, Francuska i Švedska potpisuju 14. marta 1647. Ulmski mir. Šveđani i Francuzi su pobedili carsku vojsku u bici kod Cusmaršenhauzena i bici kod Lensa. U carskim rukama je posle toga ostala samo Austrija.
Westfalski mir
thumb|300px|Ratifikacija sporazuma u Minsteru slika Žerara Terborha (1648)
Francuski general Luj II Burbonski od Kondea pobedio je Špance u bici kod Rokroa i to je dovelo do pregovora. Na pregovorima su bili prisutni Ferdinand III, Francuzi, Španci, Holanđani, Švajcarci, Šveđani, Portugalci i papini predstavnici. Sklopljen je Westfalski mir 1648. Westfalski mir je potpisan 24. oktobra 1648. između cara Ferdinanda III, nemačkih kneževa, predstavnika Holandije, Francuske i Švedske.
Španski sporazum, kojim je završen Osamdesetogodišnji rat potpisan je 30. januara 1648. Ugovorom je priznata nezavisnost Holandije i Švajcarske konfederacije. Westfalski sporazum sadrži 4 osnovna principa:
Žrtve i bolesti
Kada su se sukobile carska i danska vojska u Saksoniji i Tiringiji od 1625. do 1626. došlo je do povećanja infekcija i bolesti u tom području. Posle rata Francuza i Habzburgovaca u Italiji pojavila se kuga. Tokom opsade Nirenberga 1632. i civili i vojnici obolevaju od tifusa. Kada je carska vojska progonila poražene Šveđane 1634. bilo je veoma mnogo mrtvih od epidemija u dolini Rajne. Početkom 1634. Drezden, Minhen i mali gradići imali su mnogo žrtava od kuge. Tokom zadnje dekade rata bilo je mnogo žrtava epidemija, a tifus i dizenterija su poprimili endemske razmere.
Političke posledice
Od 1643.-1645. tokom Tridesetogodišnjeg rata Švedska i Danska su ratovale tokom Torstensenovog rata. Rezultat tog rata i Westfalski mir daju Švedskoj status velike sile.
Westfalskim mirom su uspostavljene fiksne teritorijalne granice među državama. U prethodnim vremenima postojale su preklapajuće političke i religiozne lojalnosti. Po novome određeno je da građani najpre poštuju zakone svojih vlada, a ne susednih sila, bilo da su one sekularne ili duhovne.
Creysse (Dordonja)
Kres je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Dordonja koja pripada prefekturi Beržerak.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2260 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 205 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,02 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 40 metara (maksimalnoj 126 m, a minimalnoj 17 m).
Fifth Ward, Louisiana
Fift Vord je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 800.
Pierre-Joseph Proudhon
Pjer Žozef Prudon (15. januar 1809. – 19. januar 1865.) je francuski ekonomista i socijalni filozof koji se smatra jednim od prvih anarhističkih mislilaca (bio je prvi mislilac koji je sebe nazvao anarhistom).
Kratka biografija
Pjer Žozef Prudon se rodio u Bezansonu, Francuska, 1809. godine. Kao sin propalog sitnog seljaka koji nakon likvidacije poseda (progutala ga je hipoteka) počinje da se bavi pravljenjem bačvi, celog života je osećao nostalgiju za izgubljenim imanjem. Proudon se nije pomirio sa propadanjem tog socijalnog sloja koji živi isključivo od svog rada, tako da je celog života izgrađivao ideju koja će siromašnima omogućiti socijalnu ravnopravnost.
U svom pamfletu “Šta je vlasništvo?” Proudon je osudio zloupotrebu koncentrisane ekonomske moći i privatno vlasništvo. Tu je izrekao svoju čuvenu tvrdnju "Vlasništvo je krađa". Njegove teorije učinile su ga popularnim misliocem, i bio je izabran u konstitutivnu skupštinu posle revolucije 1848. U skupštini njegov predlog za prikupljanje antivlasničkog poreza na stanarine i kamate je odbačen. Takođe je pokušao da osnuje narodnu banku u kojoj bi bili davani beskamatni krediti.
Proudon je bio zatvoren od 1849. do 1852. zbog kritikovanja Luja Napoleona. Posle puštanja iz zatvora živeo je u egzilu u Belgiji. Nakon što je pomilovan 1862. vratio se u Francusku slabog zdravlja i umro je 19. januara 1865.
Njegove misli su uticale i na Blankija i Lafarža, a u vreme prve Internacionale njegova ideja je bila najjača. Posle kongresa u Briselu 1868. njegov uticaj u Internacionali opada. U radničkom pokretu Francuske, marksizam je potisnuo prudonizam tek stvaranjem Francuske radničke partije 1879, a sa porazom pariske komune, poražen je i prudonizam.
Socijalna filozofija
Prudon smatra da društvo i odnose u njemu treba urediti prema ljudskoj prirodi. Vrhovni princip čovekove prirode jeste pravda i zato je ona ne samo osnova za vrednovanje sadašnjosti i budućnosti već i princip na kome se treba organizovati novi poredak. Na socijalnom planu, pravda je nešto više od “interesa i računa”, ona je snaga duše koja ostvaruje pravo; osnov ljudskog društva, društvene kohezije i zajedničkog života. Pravda ne proističe iz spolja nametnutog autoriteta, niti iz društva i odnosa u njemu. Bit čoveka i njegove društvenosti je u njemu samom. Drugo bitno svojstvo čoveka je rad, koji je takodje nepromenljiv i večan. Pravda i dostojanstvo su u nama samima. Spoznaja, poštovanje i odbrana dostojanstva u sebi samome i u drugome jeste pravda. Pravda se ostvaruje preko razuma. Temeljna pretpostavka pravde je sloboda i to takva da individua poštuje dostojanstvo drugih ljudi i da poštuje principe solidarnosti u društvenom životu.
Piccianello, Pescara
Piccianello je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Pierre-Joseph Proudhon
Mutualizam
Prudonov mutualizam (uzajamnost) je poredak koji proizilazi iz individualne volje, rada i razuma. Jedini princip tog poretka je slobodni pojedinac, a on je pak slobodan samo ako spozna pravu prirodu i ako postupa u skladu sa njom. Ta sloboda je nespojiva sa bilo kakvim autoritetom, nasiljem, ugnjetavanjem i ne može da postoji tamo gde postoji nejednakost. Jednakost proizilazi iz pravde, iz urodjenih osobina ljudi, iz identičnosti razuma i težnje za očuvanjem dostojanstva. Ona se ogleda u pravu pojedinca da raspolaže celokupnim proizvodom svoga rada tj. suština jednakosti je u socijalnoj slobodi čoveka kao privatnog vlasnika, privatnog proizvođača tj. privatnog individuuma.