cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zubi
Pulpa
Zubna pulpa ispunjava unutrašnjost zuba, a sastoji se od rastresitog vezivnog tkiva. Osnovni strukturni elementi pulpe su vezivno-tkivne ćelije, vlakna i osnovna supstanca. U osnovnoj supstanci (koja potiče iz krvne plazme) nalaze se kolagena i elastična vlakna, krvni i limfni sudovi, nervna vlakna i relativno mali broj ćelija (odontoblasta, fibroblasta, fibrocita, mezenhimalnih ćelija, histiocita, limfocita, mastocita i sl).
Brooklyn, Illinois
Bruklin je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Zubi
Pulpa
Grana stomatologije koja se bavi terapijom obolele pulpe naziva se endodoncija.
Brooklyn, Illinois
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 749, što je 73 (10,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Zubi
Zubna šupljina
Pulpna komora je analogna spoljašnjoj konturi zuba i u njen sastav ulaze sledeći delovi: komora pulpe (koja se nalazi u predelu anatomske krune zuba), rogovi pulpe (okluzalni produžeci komore), pulpni kanal (lokalizovan u predelu korena), apikalni otvor (šupljina u predelu vrha korena kroz koji prolaze nervni i nutritivni elementi), lateralni ili akcesorni kanali, pomoćni ili suplementarni kanali i anastamoze (koje povezuju pulpne kanale).
Teorije o postanku zuba
Postoji nekoliko teorija koje objašnjavaju nastanak zuba, a sve se zasnivaju na analizama fosilnih ostataka. Nijedna od njih nije u potpunosti potvrđena.
Trituberkularna teorija ili teorija diferencijacije kaže da je humani zubik nastao od jednokvržičnih zuba reptila. Ovu teoriju je objavio Ozborn 1888. godine. On smatra da su se na postojećoj kvržici prvo pojavile dve oštre elevacije, od kojih su daljom evolucijom nastale još dve kvržice. U periodu Jure pojavile su se i dodatne kvržice i tako su formirane okluzalne površine današnjih kutnjaka.
Koncentracijska ili dimer teorija, koju je predložio Bolk 1916. godine, kaže da su složeni zubi sisara nastali nepotpunim cepanjem jednostavne dentalne osnove reptila.
Formiranje zuba
Formiranje denticije (odontogeneza) obuhvata tri faze:
Faza rasta i razvoja
thumb|150px|right|Stadijum kape thumb|150px|right|Stadijum zvona Rast i razvoj zuba prolazi kroz četiri stadijuma: stadijum zametka, stadijum kape, stadijum zvona i stadijum formiranja korena.
Stadijum zametka počinje u šestoj nedelji intrauterinog života ploda. Ektodermalni epitel zadebljava i formira epitelnu gredicu, koja se razvija i spušta u dubinu mezoderma. Ona se deli na spoljašnji i unutrašnji segment (primarna dentalna lamina) na kojem se u osmoj nedelji počinju formirati zameci prvih mlečnih zuba (koji su ujedno i gleđni organ).
U stadijumu zvona se nastavlja proliferacija epitela i produbljivanje invaginacije u bazalnom području gleđnog organa. U udubljenje urasta mezoderm i formira dentalnu papilu, od koje će nastati zubna pulpa. Od mezenhimnih ćelija razvija se folikularna vrećica, koja sa dentalnom papilom i gleđnim organom čini zubnu klicu.
Zubna pulpa sa periferno raspoređenim odontoblastima započinje stvaranje dentina (dentinogeneza), a gleđni organ pomoću ameloblasta stvaranje gleđi (amelogeneza). Folikularna vrećica formira fibrovaskularnu kapsulu oko zuba u razvoju, koja je odgovorna za nutriciju, a ima i druge važne uloge. Na kraju stadijuma zvona počinje stvaranje kosti u mezodermu, folikul se transformiše u periodontalno tkivo, a od gleđnog organa nastaje sekundarna dentalna lamina (za supstituentne zube). Takođe gleđ i dentin formiraju zonu koja će postati gleđno-dentinski spoj.
Stadijum formiranja korena se karakteriše stvaranjem strukture korenova od Hertvigove epitelne ovojnice, koja nastaje u stadijumu zvona od unutrašnjeg sloja gleđnog organa.
Dakle, gleđ zuba je ektodermalnog, a ostale strukture (pulpa, dentin i cement) mezodermalnog porekla.
Faza okluzalne adaptacije
Okluzalna adaptacija predstavlja pasivnu erupciju zuba, u čijoj se osnovi nalazi proces abrazije. Dalje nicanje zuba je onemogućeno okluzalnim kontaktima antagonista, osim u slučaju gubitka zuba kada se javlja ekstruzija njegovog oponenta iz suprotne vilice. U toku ove faze se završava rast i razvoj korenova, uspostavljaju stabilni okluzalni odnosi i dr.
Faktori koji utiču na razvoj zuba
Na razvoj i brzinu nicanja zuba mogu delovati hormoni štitne žlezde i hormon rasta. Osim toga, na deponovanje soli u zubima u ranom stadijumu njihovog razvoja deluju količina kalcijuma i fosfata u hrani, vitamin D, paratireoidni hormon i sl. Kada su svi ovi faktori normalni strukture zuba se pravilno razvijaju, a u suprotnom razvoj i struktura zubnih organa mogu biti ozbiljno poremećeni.
Morfogeneza
Fiziološki procesi u toku morfogeneze su podeljeni u nekoliko faza: faza inicijacije (u kojoj nastaju zameci zuba), faza proliferacije (koja utiče na njihovu veličinu i proporcije), faza histodiferencijacije (kada nastaju gleđ i ćelije koje stvaraju dentin — odontoblasti), faza morfodiferencijacije (kada se određuje oblik i veličina zuba) i faza apozicije (koja obuhvata deponovanje gleđi i dentina).
Uzgajanje u laboratoriji
Grupa naučnika sa Univerziteta za nauku u Tokiju je početkom 2007. godine uspešno izvela eksperiment "uzgajanja" i presađivanja zubnih organa u vilicu miša. Oni su injektirali mezenhimalne i epitelijalne ćelije u strukturu kolagena i 14 dana pratili kako rastu i diferenciraju se svi strukturni elementi zuba. Potom si ih presadili u kavitet prethodno izvađenog zuba i ovi su normalno izrasli i razvili se.
Metoda koju su koristili japanski naučnici je prvi put pokazala, da je moguće od nekoliko ćelija razviti ceo organ.
Klasifikacija
thumb|150px|right|Stalni zubi Zubi se mogu podeliti po:
Čovek ima dva perioda nicanja zuba (difiodoncija), pa razlikujemo primarnu (mlečnu) i stalnu denticiju. Mlečna denticija se sastoji od 20 zuba, čije nicanje počinje u šestom mesecu života. Veoma retko, beba odmah po rođenju ima iznikle zube, koji se označavaju kao prenatalni. Stalna denticija se obično sastoji od 32 zuba, a počinju da niču od šeste godine života. Postoji i period tzv. mešovite denticije (kada su prisutni i stalni i mlečni zubi u ustima) i traje od 6 do 12 godine života.
Prema morfološkim karakteristikama zubi se dele na klase:
Zubi obrazuju tzv. dentalne lukove. Gornji dentalni luk ima oblik poluelipse, a donji  oblik parabole. Zajedno oni čine zubik.
Prednji zubi su:
Bočni zubi su:
Dentalna formula
Dve zamišljene linije: horizontalna (okluzalna) i vertikalna (sagitalna) medijalna linija dele zubik na četiri simetrična kvadranta. Dentalna formula prikazuje broj zuba, po klasama, u odgovarajućem kvadrantu. Pošto se kod ljudi u svakom kvadrantu nalazi isti broj i identične klase zuba, konvencijom je utvrđeno da se njihova dentalna formula odnosi na gornji levi kvadrant (2-1-2-3). U njemu, dakle, imamo dva sekutića, jedan očnjak, dva pretkutnjaka i tri kutnjaka. Dentalna formula mlečne denticije glasi 2-1-2 (dva sekutića, jedan očnjak i dva kutnjaka).
Obeležavanje zuba
Postoji više načina (sistema) obeležavanja zuba: univerzalni numerički sistem, Palmerova metoda, sistem znakova plus (+) i minus (−), binarni sistem itd.
Danas se u svetu najčešće koristi binarni brojčani sistem, ustanovljen u Bukureštu 1970. godine na zasedanju Međunarodne stomatološke federacije. Zubni lukovi su podeljeni na četiri kvadranta koji su obeleženi brojevima 1—4 za stalnu denticiju (pri čemu 1 označava gornji desni, 2 gornji levi, 3 donji levi i 4 donji desni kvadrant). Četiri kvadranta mlečne denticije su obeležena brojevima 5—8. Drugi broj u sistemu označava položaj zuba u kvadrantu, idući od medijalne linije. Tako npr. gornji desni očnjak se označava sa 13 (jedan-tri); donji levi lateralni sekutić sa 32 (tri-dva) itd.
Potporne strukture
Tkiva koja pružaju potporu zubima nazivaju se jednim imenom parodoncijum. Tu spadaju gingiva, cement, periodoncijum i koštana alveola.
Gingiva (desni) je mastikatorna sluzokoža koja prekriva alveolarne nastavke gornje i donje vilice. Deli se na slobodnu (marginalnu) i pripojnu gingivu. Slobodna gingiva oblaže vrat zuba, obično je svetloljubičaste boje, talasasta je i visoka oko 0,5-2mm. Prostor između gingive i zuba naziva se gingivalni sulkus. U apikalnom smeru slobodna prelazi u pripojnu gingivu, koja je čvrsto pripojena za podlogu i nešto crvenija u odnosu na slobodnu gingivu.
Alveole su zubne čašice, smeštene u alveolarnim nastavcima gornje i donje vilice, a međusobno su odeljene pregradama. Pregrade između alveola susednih zuba se nazivaju septa interalveolarija, a između korenova jednog zuba septa interradikularija. Zid alveole se naziva i prava alveolarna ili vlaknasta kost, pošto su u nju ugrađeni krajevi periodontalnih vlakana.
Fiziološke uloge pripojnog sistema su: potporna (preko njega se ostaruje biološka i mehanička veza zuba sa alveolom), formativna (koju obavljaju ćelije osteoblasti, fibroblasti i cementoblasti omogućavajući visok reparatorni potencijal potpornih struktura), nutritivna (koju obavljaju arterijski krvni sudovi), neurosenzorna i zaštitna uloga (jer prihvata i amortizuje različite sile koje deluju na zub).
Vaskularizacija i inervacija
Zubna pulpa je bogato prokrvljena, što se dovodi u vezu sa njenim mnogobrojnim i značajnim funkcijama. Krvni sudovi za zube gornje vilice potiču iz a. alveolaris superior posterior i ''aa. alveolares superiores anteriores (grana vilične i infraorbitalne arterije), dok su donji zubi vaskularizovani od strane a. alveolaris inferior'' (bočne grane vilične arterije). Ovi krvni sudovi se potom dele i daju ogranke za zubnu pulpu i okolne potporne strukture. Cirkulaciju krvi regulišu vlakna autonomnog nervnog sistema.
Gornji zubi su inervisani preko gornjeg dentalnog spleta u čiji sastav ulaze n. maxillaris i n.infraorbitalis, a donji zubi dobijaju živce od donjeg dentalnog spleta koji izgrađuju n. alveolaris inferior i n.incisivus.
Anomalije
thumb|200px|right|Spojeni mlečni zubi Dentalne anomalije nastaju kao posledica dejstva različitih faktora, odnosno razvojnih metaboličkih smetnji. Mogu se podeliti na urođene i stečene.
Urođene anomalije su anomalije vezane za broj, veličinu, oblik, položaj zuba i abnormalne kalcifikacije i apozicije. Neke od njih su:
Stečene anomalije predstavljaju osnovnu patologiju stomatognatog sistema i ovde se ubrajaju: malokluzije, prelomi, erozije i patološka abrazija.
Bolesti
Bolesti zuba spadaju među najčešća oboljenja ljudskog roda. Grubo se mogu podeliti u dve grupe: karijes i njegove komplikacije, i oboljenja potpornog aparata zuba (parodontopatije).
Karijes
Karijes je hronično oboljenje tvrdih zubnih tkiva koje dovodi do razaranja zuba. Njegova etiologija je multikauzalna, a velika učestalost ga ubraja među najčešća oboljenja savremenog čoveka. Karijes počinje na površini zuba i to razgradnjom gleđi (demineralizacijom) i progresivno prodire u dubinu i širinu zahvatajući ostale strukture zubnog tkiva. Osnovni uzročnik ove bolesti je bakterija "Streptococcus mutans". Kada se karijes približi pulpi, nastaje upalna reakcija poznata kao pulpitis. Osim toga, ova infekcija može da pređe granice zuba i da napadne okolna tkiva i strukture. Tada nastaju akutne i hronične komplikacije karijesa (periodontitis, apsces, granulom, gangrena pulpe, ciste i dr).
Istraživanja pokazuju da dodatak male količine fluora u vodu za piće, čini dečije zube dva puta otpornijim prema karijesu. Ipak, velike količine fluora mogu da izazovu poremećaj koji se naziva fluoroza.
Parodontopatije
Parodontopatije su bolesti potpornog aparata zuba i mogu biti: zapaljenske (parodontitis), atrofične (parodontoza) i mešovite.
One mogu nastati kao posledica opštih poremećaja u organizmu (avitaminoza, hormonalni poremećaji, alergije, trovanje teškim metalima) ili kao posledica lokalnih nadražaja (zubni kamenac, plak, unilateralno žvakanje, škripanje zubima, poremećaj okluzije, dentalne anomalije i dr).
Početna faza bolesti se naziva gingivitis (upala desni). Odlikuje se bolom, crvenilom, otokom i eventualnim krvarenjem. To je relativno često oboljenje, prisutno kod više od 80% humane populacije, ali nije naročito opasno. Ukoliko se ne leči, bolest može da se proširi i na okolne koštane strukture i ligament zuba. Nakon toga, u poodmakloj fazi javljaju se razgradnja kosti, gnojne upale, neprijatan zadah, rasklimavanje zuba itd.
U terapiji parodontopatije vrši se uklanjanje uzroka iritacije, saniranje zuba, ponekad protetsko i ortopedsko zbrinjavanje i održavanje oralne higijene.
Povrede
Povrede zuba se mogu podeliti u dve osnovne kategorije: iščašenja i prelome.
Prelomi zuba nastaju pod dejstvom jake direktne ili indirektne sile. Ovim povredama su znatno podložniji prednji zubi, pogotovi oni u gornjoj vilici. Najučestalije su u dobu između 8. i 12. godine života. Prelomi se dela na ekstraalveolarne (krunične), intraalveolarne (korenske) i kompletne prelome. Isto tako postoji podela na nepotpune i potpune prelome u odnosu na pulpu.
Povrede zuba imaju svojstvenu kliničku sliku, koja se odlikuje prisustvom otoka i povreda mekog tkiva gingive, obraza ili sluzokože. Zub je obično pomeren ili oštećen i odstupa od normalnog dentalnog niza. Bol je stalan pratilac ovih povreda, a pojačava se ne samo pri pokušaju žvakanja, već su zbog njega ponekad i pokreti jezika svedeni na minimum. Osim toga javlja se i jako lučenje pljuvačke (salivacija).
Nega i higijena zuba
thumb|120px|Interdentalna četkica Higijena zuba i usne šupljine je važna zbog prevencije različitih oboljenja kao što su karijes, gingivitis, parodontopatija i sl. Postoje dva vida oralne higijene: profesionalna i lična.
Redovna čišćenja koja obično rade stomatolozi ili stomatološki tehničari, služe za uklanjanje zubnog kamenca (mineralizovan plak), koji se pojavljuje i pored pažljivog i redovnog održavanja higijene. thumb|115px|left|Četkica za zube thumb|115px|left|Konac za zube Profesionalno čišćenje se obavlja uz pomoć raznih stomatoloških instrumenata koji pomažu uklanjanje naslaga zubnog kamenca sa zuba.
Lična higijena se sastoji od pravilnog i svakodnevnog pranja zuba i korišćenja zubnog konca. Svrha oralne higijene je smanjenje količine patoloških agenasa u ustima, a osnovni cilj je uklanjanje i sprečavanje formiranja zubnog plaka, koji se uglavnom sastoji od bakterija. Sa porastom količine dentalnog plaka, raste i podložnost zuba karijesu, lošem zadahu i sl.
Četkica za zube može da ukloni plak sa skoro svih površinama zuba, izuzev u interdentalnim prostorima. Za uklanjanje ostataka hrane i dentalnog plaka iz ovih prostora, koristi se zubni konac, interdentalne i sulkularne četkice, ispirači i vodice za usta. Električne četkice za zube nisu efikasnije od manuelnih, osim što pomažu ljudima sa hendikepom, kao npr. osobama sa reumatskim artritisom.
Komparativna analiza
Većina današnjih kičmenjaka ima zube. Čovek je razvio najsloženiji dentalni sistem prilagođen raznovrsnoj ishrani, i on se nalazi na vrhu evolutivne lestvice.
Kod životinja su zubi veoma raznoliki, a njihova morfologija odgovara funkciji odnosno načinu ishrane životinje. Zbog toga je kod biljojeda prisutan veći broj bočnih zuba, čija velika grizna površina omogućava dobro žvakanje i pripremu hrane za dalje varenje. I ostali deo sistema za varenje je specifičan i prilagođen biljnoj ishrani. Sa druge strane, mesožderi imaju razvijene prednje zube (posebno očnjake) prilagođene za hvatanje plena i kidanje mesa.
Kod nekih vrsta zubi rastu samo jednom tokom života (monodonti), dok se kod drugih oni neprekidno obnavljaju (polidonti). Neke životinje (poput kornjača) su bezube, a druge (poput ajkula) imaju ogroman broj zuba koji mogu da se pomeraju i koji rastu svake dve nedelje. Kod morskog konja očnjaci rastu tokom celog života, a kod glodara rastu sekutići koji se troše kroz glodanje i stalno imaju istu dužinu. Nekim vrstama glodara, kao što je gvinejsko prase, pored sekutića konstantno rastu i kutnjaci. Pojedine vrste imaju veoma specifičan oblik zuba (uslovljen funkcijom) kao npr. šuplji očnjak kod zmija otrovnica. Ubedljivo nasloženiji i najbolje razvijen zubik u životinjskom svetu imaju primati, a najsličniju denticiju čoveku imaju šimpanze.
Zanimljivosti
Paleontolozi koriste zube za analizu i identifikaciju fosilnih ostataka. Osim toga, oni se koriste i za identifikaciju žrtava različitih nesreća, kada nije moguće izvesti DNK analizu. Tvrda zubna tkiva su jedan od najdugovečnijih fizičkih pokazatelja postojanja nekog pojedinca nakon njegove smrti. Na humanom zubiku je evidentirano više od 100 različitih morfoloških detalja, a od toga je 30-40 detaljno proučeno, definisano i standardizovano za dentoantropološku analizu.
Beleženje morfoloških detalja, varijacija i anomalija zuba ima veliki značaj u proučavanju ljudske evolucije, skeletne biologije izumrlih naroda, a takođe i u paleostomatologiji i forenzičnoj stomatologiji.
U nekim kulturama zubima su pripisivana magična svojstva, radi njihove dugotrajnosti. Osim toga oni su se koristili kao nakit u vidu ogrlica, minđuša i sl. Primitivni narodi su ih stavljali na vrhove strela ili su koristili zube životinja kao sečiva, sekire itd.
Reference
http://www.ivonazivkovic.net/FLUOR.htm
Nord, California
Nord je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 320 stanovnika.
Papa Kozma I od Aleksandrije
Kozma I od Aleksandrije (koptski ) bio je 44. koptski papa Aleksandrije i patrijarh Stolice sv. Marka (? - 28. maj 730) koji je stolovao od 26. marta 720. do smrti.
Festival Arirang
Velika masovna gimnastička i umjetnička izvedba Arirang (korejski: 아리랑 축제), znana još i kao Masovne igre Arirang i Festival Arirang, naziv je gimnastičkog i umjetničkog festivala koje se održavaju na Stadionu Prvog maja u Pjongjangu, Sjeverna Koreja. Igre uglavnom započinju početkom kolovoza, a završavaju oko 10. rujna. Prve igre održale su se 2002. godine i nastavile su biti godišnji događaj do 2005. godine, nakon čega je došlo do jednogodišnje pauze prije nego su nastavljene 2007. godine pa sve do 2013. godine. Igre zakazane za 2014. i 2015. su otkazane i nije poznato namjeravaju li sjevernokorejske vlasti nastaviti s njihovim održavanjem.
Papa Kozma I od Aleksandrije
Bio je rodom iz grada Abu Seir. Kasnije je postao monah u manastiru Svetog Makarija Velikog. Za papu je izabran, po predaji, protiv svoje volje. Nakon toga se molio bogu da mu dozvoli umrijeti, i molitve su mu uslišane 28. maja 730.
Festival Arirang
Sam naziv igara referira na "Arirang", korejsku narodnu priču u kojoj je dvoje ljubavnika rastavljeno od strane zlog velikaša, a koja simbolično predstavlja podjelu Koreje. Značaj igara u ideološkom smislu je enorman te one služe za jačanje i poticanje kulta ličnosti sjevernokorejskih vođa i njihovog režima. Sudionici su različitih dobi, a neki od njih biraju se već s 5 godina i treniraju kako bi niz godina nastupali na festivali, što im u određenom kontekstu postaje i profesija. Igre iz 2007. godine ušle su u Guinnessovu knjigu rekorda kao najveći događaj ovoga tipa.
El Cedazo, Nopala de Villagrán
El Cedazo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Nopala de Villagrán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 94 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2421 m.
Scăpău, Devesel
Scăpău je naselje u Rumuniji u okrugu Mehedinci u opštini Devesel.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 957 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 106 m.
Suzy (razvrstavanje)
Suzy može označavati:
Hotel Ryugyŏng
Hotel Ryugyŏng (korejski: 류경호텔) je 330 metara visok neboder piramidalne građe u Pjongjangu, glavnom gradu Sjeverne Koreje. Naziv građevine potječe od povijesnog naziva Pjongjanga, a u prijevodu znači "prijestolnica vrba".
Izgradnja ovog hotela, koji broji 105 katova, započela je 1987. godine uz ideju da postane najviši hotel na svijetu i da zajedno s drugim gigantskim projektom sjevernokorejskog režima, prvomajskim stadionom Rungrado, simbolički prikaže snagu Sjeverne Koreje povodom održavanja Svjetskog festivala studenata i mladih 1989. godine u Pjongjangu. Za razliku od gigantskog stadiona, hotel Ryugyŏng je zbog nedostatka sredstava uzrokovanih političkim promjenama u svijetu na prijelazu iz 80-ih u 90-e godine XX. stoljeća ostao nedovršen do danas uz plan da radovi ipak budu u potpunosti završeni do proljeća 2012. godine i planirane velike proslave 100. godišnjice rođenja utemeljitelja sjevernokorejskog režima Kim Il-sunga. Da je otvoren prema planu 1989. godine, Ryugyong bi bio najviši hotel na svijetu sve do 2009. godine i otvorenja 333 metara visokog hotela Rose Rayhaan Rotana u Dubaiju u Ujedinjenim Arapskim Emiratima.
Hotel Ryugyŏng je daleko najveća građevina na teritoriju Sjeverne Koreje, no već godinama se nalazi u nedovršenom stanju. Svi radovi na hotelu su prekinuti 1992. godine zbog nedostatka novca. Prema nekim procjenama iz japanskog tiska, gradnja hotela je Sjevernu Koreju do tada stajala oko 750 milijuna dolara, što je iznosilo gotovo 2% sjevernokorejskog BDP-a. Radovi na građevini su ipak nastavljeni 2008. godine u suradnji sa egipatskom tvrtkom Orascom group koja bi do kraja 2010. godine trebala završiti sa vanjskim radovima na fasadi i postavljanjem staklenih ploča na neboder. U srpnju 2011. je objavljeno kako su radovi na fasadi završeni, a izvorni plan o otvaranju hotela 2012. godine je još bio na snazi. Međutim, u rujnu 2012. godine su objavljene prve fotografije interijera koje su demonstrirale kako je hotel daleko od dovršenog stanja. Otvaranje je ponovo odgođeno, ovoga puta za 2013. godinu, međutim ono je pomaknuto zbog političkih tenzija koje su izbile te godine.
El Vado, Tezonapa
El Vado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tezonapa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 112 m.
Papa Teodosije II od Aleksandrije
Teodosije II od Aleksandrije (? - 742) bio je 45. po redu koptski papa Aleksandrije i patrijarh Stolice sv. Marka koji je stolovao od 730. do 742. Ponekad se u koptskim izvorima za njega koristi i ime Teodor I.
Stephen Harding
Sveti Stephen Harding (Saint Stephen Harding; San Esteban Harding, Saint Étienne Harding, Harding Szent István, Sveti Štefan Harding, prekumrski: Števan Harding Svéti) (? - 28. mart 1134) je bio katolički opat i jedan od osnivača Cistercitskog reda, a koji se danas slavi kao svetac.
Rodio se u Dorsetu u Engleskoj. U mladosti se zaredio i živio u samostanu Sherborne Abbey, koga je napustio kako bi postao putujući učenjak. Poslije se preselio u Opatiju Molesme u Burgundiji, gdje je opat bio Robert od Molesmea (o. 1027-1111). Kada je Robert napustio vlastiti samostan ljut zbog korupcije tamošnjih redovnika, pridružili su mu se Stephen i Sveti Alberic od Cîteauxa. Kasnije su sa još 21 redovnikom osnovali novi samostan u Cîteauxu. Stephen je nakon Albericove smrti postao opat. Njega i samostan je 1112. posjetio Bernard od Clairvauxa. Godine 1119. je Stephen napisao Carta Caritatis ("Povelja milosrđa"), dokument koji je postao ključan za red. Sa mjesta opata se zbog starosti i bolesti povukao 1133. i umro godinu dana kasnije.
Kohlberg (Württemberg)
Kolberg je opština u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 44 opštinska središta okruga Eslingen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.302 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8116036.
Diazaborin B
Diazaborin je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 300,141 Da.
Vasilije Ostroški
thumb|Sveti Vasilije Ostroški thumb|[[Manastir Ostrog u Crnoj Gori]] Sveti Vasilije Ostroški (Popovo polje, 1610. - Manastir Ostrog, 1671.) je bio hercegovački episkop iz 17. vijeka, danas općepravoslavni svetac.
Zaredio se Vasilije u samostanu Uspenja Presvete Bogorodice. Izabran i posvećen za episkopa zahumskog i skenderijskog sa katedrom u samostanu Tvrdoš kod Trebinja.
Kada su Turci razorili Tvrdoš, preselio se Vasilije u samostan Ostrog (Crna Gora, u blizini suvremenog grada Danilovgrada).
Bessie Head
Bessie Emery Head (1937-1986) je bocvanska spisateljica. Rođena je u Pietermaritzburgu u Južnoj Africi kao dijete bogate bjelkinje i crnog sluge u doba kada su međurasni odnosi bili zabranjeni u Južnoj Africi. Majka joj je navodno bila duševno bolesna, ali detalji nisu poznati.
Vasilije Ostroški
Pred najezdom Turaka, dva puta su Crnogorci mošti Svetoga Vasilija Ostroškog sklanjali na Cetinje.
Bessie Head
Bessie Head je prvo bila nastavnica, a potom novinarka u časopisu Drum 1950-ih i 1960-ih. 1964. je zbog sudjelovanja u panafrikanskim krugovima postala metom progona južnoafričkih vlasti i utočište pronašla u Bocvani.
Vasilije Ostroški
Pravoslavni Dan Svetog Vasilija Ostroškog slave 12. svibnja. Njegove čudotvorne moći i njegov grob opstali su usprkos burnim vremenima. Neovisno da li su katolici, muslimani ili protestanti, utjehu pred svečevim moćima traže svi.
Radomir Mihailović
Radomir Mihailović Točak je srpski rokenrol gitarista. Rođen je 13. juna 1950. godine u Čačku.
Bessie Head
Umrla je 1986. od hepatitisa, u doba kada je tek bila priznata kao književnik.
Radomir Mihailović
Od pete godina svira razne žičane instrumente. Sa devet godina počinje da svira gitaru. Jedno vreme je bio član čačanske grupe Dečaci sa Morave. Tokom 1970. godine svira po klubovima u Belgiji.
Bio je gitarista i kompozitor grupe Smak.
Snimio je nekoliko solo singlova i izdao jedan solo album ("R.M. Točak" - RTV Ljubljana 1976). Komponovao je muziku za film "Vizantijsko plavo".
U Beogradu vodi sopstvenu školu gitare. Komponovao je muziku za film i pozorište.
Godine 1994.dobio je Kristalnu prizmu za muziku u filmu "Vizantijsko plavo".
Erica Jong
Erica Jong (New York, 26. 3. 1942.), rođena kao Erica Mann poznata je američka spisateljica.
Rođena je kao Erica Mann u židovskoj porodici u Bronxu. Udavala se četiri puta. Njezin je najpoznatiji roman "Strah od letenja" iz 1973. godine. Prozvana je "ženski Henry Miller" zbog načina kako opisuje žensku seksualnost. Propituje službenu verziju događaja 11. rujna 2001..
Molly Jong-Fast, njena kći iz trećeg braka, također je poznata spisateljica.
Ljuboten
Ljuboten može značiti:
Hunter S. Thompson
Hunter Stockton Thompson (18.7. 1937 – 20.2. 2005) bio je američki novinar i pisac. Pripisuje mu se stvaranje gonzo novinarstva, stila novinarstva u kome se reporteri toliko uživljavaju u predmet svojih reportaža da postaju glavnim junacima svojih priča. Također je poznat po zagovaranju i upotrebi psihodeličnih i drugih droga za mijenjanje svijesti (a nešto manje i alkohola i vatrenih oružja), svojim libertarijanskim pogledima, kao i ikonoklastičkom preziru prema autoritetima.
Biografija
Thompson je odrastao u Louisvilleu, kao dijete Jacka Roberta Thompsona, službenika osiguravajućeg zavoda, i domaćice Virginije Davidson Ray. U djetinjstvu ga je zanimao sport, pogotovo bejzbol.
Nakon izlaska iz zrakoplovstva Thompson je počeo raditi kao novinar za razne listove, pri čemu je često morao mijenjati poslove zbog nesklonosti autoritetima, teške naravi i sklonosti incidentima. U Brazilu je 1963. godine, radeći za tamošnji list na engleskom jeziku Brazil Herald, upoznao svoju prvu suprugu Sandru Dawn Conklin. S njom će imati jednog sina, Juana Fitzgeralda Thompsona (rođ. 1963.) i još dvoje djece koja su umrla ubrzo nakon poroda.
Pri povratku u SAD, Thompson je s vremenom postao fasciniran cvatućom kontrakulturom. 1965. se priključio motociklističkoj bandi Anđeli pakla i svoja iskustva pretočio u knjigu Hell's Angels: The Strange and Terrible Saga of the Outlaw Motorcycle Gangs. Ta mu je knjiga donijela slavu i učinila jednom od zvijezda Novog novinarstva.
Nakon te knjige su ga svi vodeći američki listovi počeli angažirati da piše o kontrakulturi, pa je radi njih pokrivao Ljeto ljubavi u San Franciscu. Krajem 1968. je, pak, kupio imanje Owl Farm kraj Woody Creeka u Coloradu, koje će mu biti dom do kraja života.
Vrlo je brzo postao jedan od najpoznatijih lokalnih stanovnika, te je tu slavu pokušao 1970. iskoristiti kao kandidat za šerifa Okruga Pitkin. Tokom kampanje se zalagao za dekriminalizaciju droge, a izbore je tijesno izgubio. Svoja je iskustva kasnije opisao u poznatom članku Battle of Aspen.
Godinu dana kasnije Thompson je put u Las Vegas radi izvještavanja s lokalne moto-utrke iskoristio kao inspiraciju za reportažu od koje je napravio roman Fear and Loathing in Las Vegas, koji je postalo njegovo najpoznatije djelo. Iako je i ranije eksperimentirao s Gonzo novinarstvom, ta je knjiga postala najbolji primjer tog stila, a mnogi je smatraju najboljim opisom početka kraja kako američkog sna, tako i kontrakulture 1960-ih.
Thompson je sličan stil primijenio pokrivajući za časopis Rolling Stone kampanju Demokratske stranke za predsjedničke izbore 1972. godine, a od koje je nastala hvaljena knjiga Fear and Loathing on the Campaign Trail '72.
To je, međutim, bio posljednji veliki Thompsonov uspjeh. Kako je radikalizam 1960-ih zamirao, tako je i američka publika imala sve manje razumijevanja za njegov specifični stil novinarstva. Godine 1980. je na osnovu njegovih članaka snimljen biografski film Where the Buffalo Roam gdje je Thompsona tumačio komičar Bill Murray. Iste se godine razveo od supruge.
Od tada se Thompson sve više počeo povlačiti od javnosti, tek povremeno objavljujući članke, koji su njegovim vatrenim poklonicima predstavljali razočaranje. Godine 2003. se oženio za svoju dugogodišnju suradnicu Anitu Bejmuk.
Dana 20.2. 2005. Thompson je izvršio samoubistvo ispalivši metak iz pištolja u glavu. U svom oproštajnom pismu je naveo kao razlog naveo starost i "nedostatak zabave". 20.8. 2005. je Thompsonov pepeo, u skladu s njegovim željama, ispaljen s topa na vrhu 50 m visokog tornja koga je samog dao dizajnirati.
Strmca (razvrstavanje)
Strmca može značiti:
Staford (razvrstavanje)
Staford se može odnositi na: ili:
Estuarij
thumb|desno|300px|Helgolandski zaljev s estuarijem [[Laba|Elbe na desnoj strani slike]]
Estuar ili estuarij je naziv za riječno ušće oblikovano poput lijevka. Estuariji su rjeđi od ušća u obliku delte. Takav oblik imaju ušća Temze, Elbe, Oba, Jeniseja i niza drugih rijeka. Svakako je najupečatljiviji estuarij Amazone čije ušće je široko preko 30 km. Na ušću postoji otok Marajo, kao i niz drugih, malih otoka, no oni nisu rezultat nanosa, nego je okolni dio materijala odnela oseka u more i pretvorila ih u otoke.
Nastajanje i obilježja
Estuariji se oblikuju pod utjecajem plime i oseke, pri čemu ušće dobija oblik lijevka. Na sjevernoj polutki pod utjecajem Coriolisove sile morska voda za vrijeme plime ulazi u rijeku snažnije uz lijevu obalu, dok se za vrijeme oseke u more vraća duž desne obale.
Estuariji se stvaraju naročito uz obale gdje su razlike između plime i oseke velike. Zbog toga su i rjeđi od delti. Mogu nastati samo kad je količina materijala koji donosi rijeka manji od količine koju morska voda u vrijeme oseke odnosi u more. Nasuprot tome su ušća u obliku delte gdje se rijeka dijeli na niz rukavaca koji nastaju zbog sedimentnih nanosa različitog materijala koji rijeka donosi sa sobom.
Keratokonus
Keratokonus (Grčki: kerato-rog, rožnica; conos-konus, stožac) degenerativno je oboljenje oka kod kojeg se u rožnici događaju strukturne promjene; te promjene uzrokuju stanjenje rožnice i postupnu promjenu njene zakrivljenosti u konusan oblik.
Keratokonus može uzrokovati znatno izobličenje vida, pojavu multiplih slika, linija te osjetljivost na svjetlost. Često se dijagnosticira kod pacijenata u doba adolescencije, a dostiže najteži stupanj u njihovim dvadesetima i tridesetima. Ukoliko bolest zahvati oba oka, oštećenje vida može biti toliko da pacijent nije sposoban voziti kola ili čitati normalan tekst. U većini slučajeva su korektivne leće korisne toliko da pacijent može normalno upravljati vozilom i baviti se sličnim normalnim dnevnim aktivnostima. Dalja progresija bolesti može zahtijevati kirurški tretman uključujući implantaciju intrakornealnog prstenja ili transplantaciju korneae. Dakako, i usprkos nepredvidljivom tijeku ove bolesti, keratokonus se često može uspješno liječiti a da pacijentova kvaliteta života ne bude znatno narušena.
Keratokonus je najčešća distrofija rožnice, a pogađa oko jednu osobu na tisuću stanovnika. Pojavljuje se kod svih populacija širom svijeta, iako se javlja češće kod nekih etničkih skupina.
Točan uzrok keratokonusa je još uvijek nepoznat ali se smatra da je povezan sa lošom enzimskom aktivnošću unutar rožnice. Utvrđena je i genetska predispozicija obzirom da se češće javlja u obiteljima u kojima je već dijagnosticiran keratokonus. Progresija keratokonusa je brža kod pacijenata s Downovim sindromom.
Simptomatologija
Pacijenti s ranim stadijem keratokonusa najčešće opaze manja zamaglenja vida i traže od liječnika da im propišu dioptrijske naočale za čitanje ili vožnju. U ranom stadiju simptomi ne moraju biti nimalo drugačiji od simptoma bilo kojeg refraktivnog poremećaja oka. Kako bolest progredira tako se i vid pogoršava, nekada i jako brzo. Vidna oštrina slabi na svim udaljenostima i noćni vid je često jako loš. Kod nekih pacijenata vid na jedno oko je mnogo lošiji nego na drugo. Ovo oboljenje je često bilateralno ali i asimetrično kod mnogih pacijenata. Neki razviju fotofobiju, naprezanje oka prilikom škiljenja u pokušajima čitanja, peckanje u oku, dok je bol često neznatna. Klasičan simptom jest percepcija multiplih “duhova” slika, što je poznato kao monokularna poliopia. Ovaj fenomen se najbolje opaža kod promatranja jakog kontrastnog polja, kao npr. svijetla točka na tamnoj podlozi. Tako da umjesto da vidi samo jednu svjetleću točku, osoba sa keratokonusom vidi mnogo slika jedne točke rasutih kaotično.
Projekcija multiplih slika se vremenom mijenja dobijajući nove forme. Pacijenti često opažaju bljesak u oku kada gledaju neki izvor svjetlosti. Poneki čak opažaju relativno pomicanje slika jedna drugoj koje se poklapaju sa njihovim otkucajima srca.
Dijagnostika
Prije bilo kakvog pregleda pacijenta instrumentima, dijagnoza keratokonusa počinje sa procjenom oftalmologa ili optometričara baziranoj na medicinskoj povijesti, glavnim tegobama i vizualnim smetnjama koje navodi pacijent, obiteljskom hereditetu, te postojanju podataka o ranijoj povredi ili oboljenju oka.
U dijagnostici se koriste Snellenove tablice za ispitivanje vidne oštrine. Dalje se ispituje zakrivljenost rožnice pomoću manualnog keratometra, a ukoliko se otkrije astigmatizam prilikom pregleda, trebalo bi posumnjati na prisustvo keratokonusa. Ozbiljniji slučajevi mogu nadmašiti mjerne mogućnosti aparata. Za dalje procjene se koristi retinoskopija, kod koje se svjetlosni snop fokusira na retinu, a refleks svjetlosti se posmatra dok osoba koja vrši ispitivanje naginje izvor svjetlosti naprijed-nazad. Keratokonus je jedno od oftalmoloških stanja kod kojeg se prikazuje refleks škara i to tako da se vide dvije trake koje se pomiču jedna k drugoj i jedna od druge kao oštrice škara.
Kada se dokaže prisustvo keratokonusa, stupanj zakrivljenostimože se razvrstati prema nekoliko standarda mjerenja:
Uzrok
Uprkos brojnim istraživanjima uzrok keratokonusa još uvijek je misterij. Brojni izvori navode da je keratokonus multifaktorijalnog porijekla: genetskog, staničnog, ekološkog (vanjski faktori), ili pak bilo koji faktor koji može biti okidač za pojavu keratokonusa.
Patofiziologija
Jednom kada bolest počne, nastavlja se progresivno, otapanjem Bowmanove membrane, koja normalno leži između kornealne strome i epitela. Kada ta dva sloja dođu u kontakt, dolazi do strukturnih i staničnih promjena koje imaju štetan efekt na integritet rožnice i dovode do ispupčenja i istanjenja rožnice. Individualno se kod nekih keratokonusa mogu naći područja degenerativnog tanjenja sa područjima regeneracije.
Izobličenje vida koje pacijenti doživljavaju dolazi od dva uzroka, prvog koji potječe od deformacije površine rožnice; i drugog od ožiljavanja koje se javlja na najizloženijim mjestima. Ovi faktori djeluju tako što stvaraju sliku koja pada na različite lokacije na retini i dovodi do simptoma monokularne poliopije. Ovaj simptom se pogoršava u uslovima kada do oka dolazi manje svjetlosti pa usred dilatacije zjenice širi dio oštećene rožnice biva izložen. Iako se ožiljavanje rožnice smatra jednim od glavnih aspekata njene degradacije, ipak su najnovije velike multi-centrične studije pokazale da bi abrazija rožnice usred trenja kontaktnih leća mogla biti ključni faktor. Mnogi pacijenti se žale i na kronično trljanje oka što ih navodi da bi to mogao biti uzrok keratokonusa ali to nije nikada uzrok nego faktor koji dovodi do brže progresije oboljenja.
Kontaktne leće
U ranim fazama keratokonusa, naočale ili meke leće mogu biti dovoljne za korekciju blagog astigmatizma. Kako bolest napreduje, one nisu dovoljne za korekciju vida i najčešće se pacijentima u tim slučajevima propisuju tvrde leće, poznate kao tvrde plinopropusne leće. Ove leće omogućavaju dobru korekciju vida, ali ne zaustavljaju daljnje napredovanje bolesti. Kod pacijenata s keratokonusom tvrde leće poboljšavaju vid time što suzna tekućina ispunjava uzak prostor između neravne površine rožnice i glatke unutarnje površine leće, što dovodi do "efekta izglađene leće". Do danas, razvijeno je mnogo vrsta kontaktnih leća za korekciju keratokonusa tako da se pacijenti, kada traže savjet i terapiju, mogu konzultirati i sa oftalmolozima kao i sa osobama specijaliziranim za leće. Nepravilna rožnica predstavlja izazov i proizvođači leća nastoje da izrade leće sa optimalnim kontaktom, stabilnošću i zakrivljenošću.
Tradicionalne leće za keratokonus su "tvrde" ili čvrste gas-propustne varijante leća iako su stručnjaci proizveli "meke" ili hidrofilne te najnovije silikon-hidrogel leće. Meke leće imaju tendenciju da formiraju koničan oblik rožnice pa se na taj način njihov efekt smanjuje. Da bi se ovaj nedostatak mekih leća izbjegao, kreirane su nove hibridne leće koje su u središtu tvrde, a okružene su mekim rubom. Međutim, ni meke niti hibridne leće se nisu pokazale učinkovitim za sve pacijente.
Transplantacija rožnice
Između 10 i 25% slučajeva keratokonusa će progredirati u stadij u kojem korekcija vida više nije moguća, gdje su istanjenje i ožiljavanje rožnice postali preveliki i u tim slučajevima transplantacija rožnice ili penetrirajuća keratoplastika postaju neophodni. Keratokonus je najčešća indikacija za penetrirajuću keratoplastiku i generalno tu proceduru zahtijeva četvrtina slučajeva keratokonusa.
Kirurg koji izvodi transplantaciju rožnice trepanom isijeca patološki dio tkiva rožnice i onda presađuje odgovarajući dio tkiva rožnice donora na postojeće tkivo rožnice primatelja, obično koristeći kombinaciju pojedinačnih i veznih šavova. S obzirom da rožnica nema direktnu obskrbu krvlju onda nije ni neophodno da se krvne grupe donora i primatelja podudaraju. Rožnice se u očnim bankama provjeravaju na bilo koju bolest ili staničnu nepravilnost. Rani oporavak traje od četiri do šest tjedana dok se potpuna stabilizacija vida postiže za godinu dana; većina transplantanata pokazuje stabilnost kroz dugi period života. Nacionalna Fondacija za Keratokonus izvještava da je perforativna keratoplastika najuspješnija od svih ostalih transplantacijskih procedura, a posebno ako se radi o transplantaciji zbog keratokonusa kod inače zdravog oka, uspjeh operacija dostiže broj od 95% i više. Šavovi se obično sami resorbiraju unutar perioda od tri do pet godina ali se i pored toga individualni šavovi mogu ukloniti tijekom procesa ozdravljenja ukoliko izazivaju iritacije.
U SAD-u, transplantacija rožnice kod keratokonusa se obično izvodi kao kirurški zahvat kod neležećih pacijenata koji se sediraju. U drugim zemljama, kao npr. Australiji i Velikoj Britaniji, operacija se obično izvodi pod općom anestezijom. Ipak sve procedure zahtijevaju praćenje postoperativnog tijeka od strane oftalmologa tijekom nekoliko godina. Najčešće nakon ove procedure vid se kod pacijenata znatno popravi, ukoliko se ipak vid ne popravi znatnije, zaostatke pacijentovog lošeg vida je mnogo lakše korigirati korektivnim lećama. Komplikacije ovog zahvata su najčešće vezane za vaskularizaciju rožnice ili odbacivanje transplantanta. Gubitak vida je izuzetno rijedak, ali je moguća pojava slučaja slabe korekcije vida. Ukoliko je odbacivanje izrazito, ponovljena operacija najčešće uspijeva. Normalno se keratokonus neće javiti kod transplantirane rožnice; ipak su opisani takvi slučajevi, a uzrok im je obično nedovoljna incizija bolesne rožnice kod primaoca ili nedovoljno kvalitetno tkivo rožnice davaoca. Izgledi za dugoročan uspjeh transplantacije su izvjesniji ukoliko je početni period oporavka uspješno završen i nekoliko godina je prošlo bez pojave recidiva ili komplikacija.
Implantacija kornealnog stromalnog prstena
Najnovija alternativa transplantaciji rožnice jeste insercija intrastromalnog prstenastog segmenta rožnice. Procedura se odvija tako što se na perifernom dijelu rožnice načini mala incizija u koju se ubacuju dva tanka luka od polymetil metakrilata, oni se ubacuju između slojeva strome rožnice sa obiju strana zjenice nakon čege se incizija zatvara. Ubačeni segmenti djeluju nasuprot zaobljenju rožnice, potiskujući kurvaturu i izravnavajući je pri čemu rožnica dobija raniji prirodan oblik. S obzirom da se procedura izvodi na neležećim pacijentima u lokalnoj anesteziji, nudi prednosti kao što se reverzibilno stanje koje se može mijenjati budući da isključuje odstranjenje tkiva oka.
Najpoznatiji intrastromalni prsten poznat je pod nazivom Intacs. Internacionalno su još dostupni Ferrara Rings. Intacs su patentirana tehnologija i smješteni su izvan optičke zone nasuprot manjim prizmatičnim Ferrara prstenima koji su smješteni unutar 5 mm optičke zone. Intacs su jedini kornealni implantanti koji su prošli kroz FDA fazu I, II i III kliničkih istraživanja i bili prvi odobreni od strane Food and Drug Admnistracije u USA 1999 za liječenje miopie; što se proširilo na terapiju keratokonusa u srpnju 2004.
Kliničke studije o efektu intrastromalnog prstena za keratokonus su u ranom stadiju, iako su dosadašnji rezultati bili ohrabrujući, ipak moraju tek da steknu šire simpatije i odobravanja u zajednici refraktarne kirurgije. Komplikacije ovog zahvata mogu biti u smislu penetracije u prednju komoru, postoperativna infekcija rožnice te migracija i ekstruzija segmenata. Iako ovi prsteni omogućavaju znatno popravljanje vida katkad su rezultati loši i vid se može pogoršati. Rane studije su preporučivale upotrebu oba segmenta za cjelokupno izravnavanje konusa rožnice. Tak najnovije studije objavljuju da se bolji rezultati mogu postići za konuse koji se više pomjereni k periferiji, koristeći jedan segment Intacs, ovo dovodi do zaravnuća na željenom donjem dijelu konusa i jačeg izdignuća u gornjem dijelu konusa.
Spajanje kolagena rožnice riboflavinom
Tretman koji je razvijen na Tehnološkom Univerzitetu u Drezdenu, i koji je pokazao izuzetno dobar uspjeh naziva se Povezivanje kolagena rožnice sa riboflavinom, ili CXL, CCR i CCL. Solucija riboflavina se samo jednom aplicira u oko i aktivira UV-A svjetlošću otprilike oko 30 minuta. Riboflavin stvara nove veze sa susjednim plažama kolagena u stromalnom sloju rožnice što dovodi do jačanja mehaničke sile same rožnice. Generalno se skida epitelni pokrov rožnice da bi riboflavin lakše penetrirao u stromu.
U nekim slučajevima ova metoda se može kombinirati sa drugim terapijskim metodama kao npr. Insercijom prstenastog dijela rožnice. Korektivne leće mogu i dalje biti potrebne i nakon ovog tretmana, ali imaju važnu ulogu u prekidanju procesa pogoršanja vida i smanjuju postotak transplantacija rožnice.
Radijalna keratotomija
Radijalna keratotomija je refrakcijska kirurška procedura kod koje kirurg izvodi incizije radijalnim rezom u rožnicu u cilju modifikacije njenog oblika. Ova ranija kirurška procedura za liječenje miopie, danas je većinom zamjenjena LASIK ili sličnim procedurama. LASIK po sebi sam je strogo kontraindiciran kod keratokonusa i drugih stanja gdje je došlo do tanjenja rožnice, jer bi dalje odstranjenje stromalnog tkiva rožnice još dodatno oštetilo rožnicu.
Iz sličnih razloga, radijalna keratotomija se ne koristi kod pacijenata sa keratokonusom. Ipak jedna talijanska klinika je objavila uspješne rezultate sa modificiranom asimetričnom keratotomijom, kod koje su rezovi bili izvođeni na jednom segment oka. Debljina rožnice se prvo izmjeri pahimetrom, nakon čega kirurg pravi rezove debljine 70-80% izmjerene debljine. Nakon operacije pacijent može osjetiti fotofobiju i fluktuacije vida. Ova operativna tehnika još uvijek mora da prođe kroz oficijelni eksperimentalni i probni period koji generalno zahtijeva Talijanski Nacionalni Zdravstveni Servis da bi se prihvatile nove kirurške tehnike prije nego što budu ponuđene pacijentima.
DALK transplantat
Jedan od načina smanjivanja rizika transplantacijskog odbacivanja jeste upotreba nove tehnike, zvane Duboka Prednja Lamelarna Keratoplastika, skraćenica DALK. Kod DALK graftova, samo vanjski epitel i stroma bivaju zamijenjeni, što omogućuje da se stražnji endotel zadrži i da se očuva dodatni strukturni integritet i čvrstoća. S obzirom da odbacivanje graftova počinje u endotelu, šansa za to je mnogo manja. Također je moguće da se transplantira donorovo tkivo koje je smrznuto i isušeno. Ova metoda osigurava da neće doći do odbacivanja, s obzirom da je tkivo mrtvo.
Neki kirurzi preferiraju da uklone donorov epitel, drugi da ga ostave. Odstranjivanje može dovesti do blagog poboljšanja vida ali u isto vrijeme i produženja vremena oporavka.
Prognoza
Pacijenti sa keratokonusom se najprije pojavljuju sa blagim astigmatizmom koji se najednom pojavio u pubertetu, keratokonus se dijagnosticira kod istih do kasnih tinejdžerskih godina ili ranih dvadesetih. U rijetkim slučajevima keratokonus se može pojaviti kod djece ili odraslih. Što se bolest ranije konstatira kod djece to su i veći izgledi da će poprimiti ozbiljniji i teži tijek. Vid pacijenata vremenom počinje da se mijenja, tako da i pacijenti mijenjaju dioptrijske leće, ali u većini slučajeva vremenom nošenje korektivnih leća postaje neophodno. Tijek bolesti može biti prilično varijabilan, tako što neki pacijenti ostaju stabilni godinama ili tijekom života, a drugima se vid brzo pogoršava ili doživljavaju povremene egzacerbacije tijkom inače mirnog razdoblja. Najčešće, keratokonus progredira kroz period od deset ili dvadeset godina nakon čega progresija bolesti prestaje.