cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cozzo San Lorenzo, Cosenza
Cozzo San Lorenzo je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Mazzacavallo, Venezia
Mazzacavallo je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Cozzo San Lorenzo, Cosenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 66 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 524 m.
El Frijol, Villa de Ramos
El Frijol je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Villa de Ramos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2196 m.
Elbląg
Elbląg (njemački: Elbing) je grad od 119,317 stanovnika na sjeveroistoku Poljske u Varminsko-mazurskom vojvodstvu.
Historija
Elbląg je nikao uz zamak kog su Teutonski vitezi podigli 1237. Status grada dobio je 1246. a već krajem 13. vijeka postao je jedan od gradova moćnog Hanzeatskog saveza. Krajem 16. vijeka postao je glavna istočnopruska luka za trgovinu sa Engleskom.
Grad je teško razoren za Drugog svjetskog rata, kao snažna utvrda Wehrmachta, na koju su januaru 1945. navalile jedinice Crvene armije.
Nakon rata je mukotrpno obnavljan, dijelovi Starog grada i do 1991. Dotad većinsko nijemačko stanovništvo je kompletno zamjenjeno poljskim iz krajeva koje je anektirao Sovjetski savez.
Privreda i obrazovanje
Današnji Elbląg je veliko raskršće željezničkih pruga i prometna luka. Njegova ekonomija bazira se na metalurgiji, proizvodnji teških strojeva (uključujući turbine), pilanama, pivarstvu i poljoprivredi. Elbląg je i grad brojnih srednjih škola i nekoliko fakulteta.
Mrežna enciklopedija
Mrežna ili internetska enciklopedija jest zbirka javno dostupnog znanja iz raznih područja, dostupna pomoću internet preglednika.
Među laicima česte su zabune između nejednakih pojmova enciklopedije i leksikona. U štampanim izdanjima iz leksikografije, leksikon čini pregledna zbirka naslova i kraćih izvoda o raznim pojmovima, dok prave enciklopedije uglavnom obuhvataju opširnije tematske izvode pojmova s podnaslovima, zaglavljima i pripadnom literaturom. Osim digitalizovane Encyclopædia Britannica, većina ostalih enciklopedija na internetu su započele kao jednostavni internetski leksikoni koji su zatim prerasli u prave razrađene enciklopedije.
Na internetu je postojalo do pedeset raznih opitnih leksikona i enciklopedija, od kojih su mnogi dosad odumrli i nestali. Među njima su najvažnije stručno uređivana englesko-jezična Encyclopædia Britannica i najveća višejezična slobodna internetska enciklopedija Wikipedia.
Po koncepciji razrade, te dostupnosti i uticaju korisnika, razlikuju se tri glavna tipa internetskih enciklopedija: otvoreni tipovi (wiki), poluotvoreni elitni tip i zatvoreni komercijalni tip.
Reserve, Wisconsin
Rizerv je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Viskonsin.
Opština Amacuzac, Morelos
Amacuzac je opština u Meksiku, u saveznoj državi Morelos.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 12689 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 910 m.
9. 7.
Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan
9. jul/juli/srpanj (9. 7.) je 190. dan godine po gregorijanskom kalendaru (191. u prijestupnoj godini). Do kraja godine ima još 175 dana.
Događaji
.
Rođenja
.
Smrti
.
La Florida, Santiago Yaveo
La Florida je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Yaveo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 88 m.
Sead Seyo Čizmić
Sead Seyo Čizmić (rođen 6. 12. 1958.), bosanskohercegovački umjetnik koji je trenutno nastanjen u Americi.
Biografija
Sead Seyo Čizmić rođen je 1958. godine u Nevesinju, Bosna i Hercegovina. Školu za Primijenjenu Umjetnost završio je u Sarajevu 1978. godine u klasi profesora Ljube Laha. Studije slikarstva diplomirao je 1982. godine na Akademiji likovnih umjetnosti u Sarajevu. Magistrirao je slikarstvo 1986. godine u klasi profesora Milivoja Unkovica. Svoju stvaralačku karijeru je započeo sa likovnom grupom Zvono, koja je svojim aktivnim umjetničkim angažmanom značajno doprinjela razvoju savremene umjetnosti u Bosni i Hercegovini.
Trenutno živi i radi u Americi.
Dipperz
Diperc je opština u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 23 opštinska središta okruga Fulda. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 3.355 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6631003.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Fulda Diperc se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Fulda. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 355 metara. Površina opštine iznosi 30,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.355 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 112 stanovnika/km².
La Merced, Manuel Doblado
La Merced je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Manuel Doblado.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1714 m.
Dren (Demir Kapija)
Dren je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Dren je naselje u okviru opštine Demir Kapija.
Prirodni uslovi
Dren je smešten u južnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kavadaraca, selo je udaljeno 30 kilometara istočno.
Selo Dren se nalazi u istorijskoj oblasti Tikveš. Selo je u severnom podnožju planine Kožuf, na približno 240 metara nadmorske visine. severozapadno od naselja protiče rečica Bošava.
Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).
Stanovništvo
Dren je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 94 stanovnika.
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
San Antonio de Padua, Lagos de Moreno
San Antonio de Padua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Lagos de Moreno.
Carabalincito, Tecoanapa
Carabalincito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Tecoanapa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 136 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 56 m.
Nakło nad Notecią
Nakło nad Notecią (njemački: Nakel) ili samo Nakło je grad 18,189 stanovnika u Kujavsko-pomeranskom vojvodstvu.
Geografske karakteristike
Nakło leži na rijeci Noteć udaljen 25 km jugozapadno od svog vojvodskog centra Bydgoszcza.
Historija
Nakło se prvi put spominje u dokumentima u 11. vijeku, kao Castrum Nakel, kasnije u puno varijanti da bi se od 18. vijeka ustalilo Nakło. Teutonski vitezi su ga zauzeli i spalili 1330.
Nakło je od 1782. za Prve podjele Poljske postao je dio Kraljevine Pruske, sa kratkim prekidom (1807. - 1813.) i to je bio sve do 1920. Za vladavine Fridrika II 1773.-1774., prokopan je 26 kilometara dugačak kanal koji je povezivao Noteć sa Bydgoszczom.
Taj kanal omogućio je gradu kasniju industrijalizaciju i rast.
Borgo Fontana Volpe, Ragusa
Borgo Fontana Volpe je naselje u Italiji u provinciji Ragusa, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 178 m.
Pitomac
Pitomac, kadet ili časnički pripravnik je student Vojne akademije.
Pitomci za razliku od ostalih studenata žive i uče u specijalnom internatskom režimu, jer su istovremeno i vojnici podvrgnuti vojničkoj disciplini, ograničene slobode kretanja.
Historija
Vojne akademije počele su nastajati u 18. vijeku, kao institucije za obrazovanje budućih oficira artiljerije i inženjerije, a tek kasnije i ostalih rodova.
Mačkovci
Mačkovci (mađarski: Mátyásdomb, njemački: Wallbach) je naselje u slovenskoj Općini Puconcima. Mačkovci se nalazi u pokrajini Prekomurju i statističkoj regiji Pomurju.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 217 stanovnika.
Таор (Ваљево)
Таор је насељено место града Ваљева у Колубарском округу. Према попису из 2011. било је 303 становника. Таор се налази на путу Ваљево-Косјерић. То је планинско насеље са више брда и ливада. Таорске стене доминирају над селом, а река Скрапеж пролази кроз насеље. У Таору су чувена Таорска врела, са воденицама, која се уливају у Скрапеж. Око Тарских врела ископава се квалитетна сига. Становништво се бави сточарством и пољопривредом. Сточарством се баве за своје потребе, највише има оваца и крава. Од пољопривреде највише гаје малину, шљиве, кромпир и јабуке. У селу је основна школа са 4 разреда. Због лепе и очуване природе постоји могућност развоја сеоског туризма. Има ливада и шума се лековитим биљкама и јестивим печуркама.
Dovezence
Dovezence je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Dovezence pripada opštini Kumanovo.
Таор (Ваљево)
Демографија
У насељу Таор живи 315 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 45,1 година (43,3 код мушкараца и 47,2 код жена). У насељу има 119 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 3,18. Према новијој историји први досељеници (Дрповци) насељавају се почетком 18. века, претежно из Црне Горе (Бањани, Пива, Грахово, Никшић итд). Бавили су се претежно сточарством, а мало се земље обрађивало где су гајили јечам и овас.
Dradnja
Dradnja je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Dradnja je naselje u okviru opštine Kavadarci.
Таор (Ваљево)
Демографија
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Dradnja
Prirodni uslovi
Dradnja je smeštena u južnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Kavadaraca, naselje je udaljeno 15 kilometara jugozapadno.
Naselje Dradnja se nalazi u višem delu oblasti Tikveš. Selo se smestilo na severnim padinama planine Čave. Istočno od naselja protiče Crna reka, koja je u ovom delu pregrađena, pa je obrazovano veštačko jezero, Tikveško jezero. Naselje je položeno na približno 620 metara nadmorske visine.
Dovezence
Prirodni uslovi
Dovezence je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kumanova, selo je udaljeno 25 kilometara istočno.
Dradnja
Prirodni uslovi
Mesna klima je kontinentalna.
Dovezence
Prirodni uslovi
Naselje Dovezence se nalazi u istorijskoj oblasti Sredorek. Selo je smešteno na desnoj obali Krive reke, dok se južno izdižu najsevernija brda planine Mangovice. Nadmorska visina naselja je približno 450 metara.
Mesna klima je kontinentalna.
Dradnja
Stanovništvo
Dradnja je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 3 stanovnika.
Dovezence
Istorija
U drugoj polovini 19. veka ovo selo, kao i uostalom cela okolina ulazilo je u sastav Osmanskog carstva. Upravno je potpadalo pod sredorečki kol Kumanovske kaze, Skopskog sandžaka Kosovskog vilajeta. Po statistici Vasila Knčeva selo je 1898. imalo 560 stanovnika, pravoslavnih Slovena, navodno Bugara.
Tačnija statistika sekretara Bugarske egzarhije Dimitrija Mišova za 1903. daje broj od 680 stanovnika, 40 „Bugara“ egzarhista i 640 „srbomana“ patrijaršista sa srpskom školom u selu. Srpski učitelj u ovom selu bio je do 1904. Jovan Stanojković-Dovezenski, nakon pokolja nad Srbima u selima Kokošinju i Rudaru u jesen 1904. Jovan se odmetnuo i obrazovao drugu srpsku četu u ovom kraju. Selo je do 1912. predstavljalo sedište srpskih četa. U Kraljevini Srbiji i Kraljevini Jugoslaviji područno je spadalo u Žegligovski srez a od 1929. u Vardarsku banovinu. Nakon 1945. selo je u sastavu opštine Kumanovo.
Dradnja
Stanovništvo
Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).
Dovezence
Stanovništvo
Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).
Dradnja
Stanovništvo
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Punski ratovi
Prvi punski rat (264―241. st. e.)
Brzi uspon Rima u prvoj polovini 3. veka p.n e. te širenje njegove sfere uticaja, što je završilo osvajanjem cele Italije, dovelo je Rim gotovo odmah u sukob sa mediteranskim silama van Italije. Na jugu je glavni protivnik bila Kartagina. Kršeći sporazum iz 306. god. st. e., koji je (kako pretpostavljaju istoričari na osnovu Polibijevih podataka) Siciliju prepustio kartaginskoj uticajnoj sferi, Rimljani su prešli Mesinski moreuz, koji je Italiju razdvajao od Sicilije, i tako započeli rat. thumb|300px|Kartaga prije 264 Neposredan povod za izbijanje prvog rata bila je kriza u gradu Mesani (danasnja Messina). Grupa kampanskih plaćenika, nazvanih Mamertinci, koja se silom učvrstila u tom gradu i koje je 264. pne. snažno pritiskao Hijeron II iz Sirakuze, obratili su se za pomoć istovremeno i Rimu i Kartagini. Kartaginjani su stigli prvi, zauzeli Mesanu i isposlovali mir od Hijerona. Ipak, rimski vojskovođa, koji je uporno nastojao da sa svojom vojskom uđe u grad, uspeo je tokom pregovora zarobiti kartaginskog zapovednika i naterati ga na povlačenje. Taj rat je uveo Rim u rat s Kartaginom i Sirakuzom.
Ca' Nova, Piacenza
Ca' Nova je naselje u Italiji у провинцији Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Punski ratovi
Prvi punski rat (264―241. st. e.)
Ratne operacije su počele zajedničkim kartaginsko-sirakuškim napadom na Mesanu, koji su Rimljani lako odbili. Zatim su Rimljani 263. god. st. e. s velikom vojskom prodrli na Hijeronovu teritoriju i primorali ga da traži mir i s njima sklopi savez. Godine 262. st. e. opseli su i zauzeli kartaginsku bazu u Agrigentu na južnoj obali ostrva. Prve godine rata nisu ostavljale nimalo sumnje o tome da rimske namere sežu mnogo dalje od zaštite Mesane.
Bitka kod Agrigenta
Bitka kod Agrigenta (Sicilija, 261. pne. ) bila je prva bitka Prvog punskog rata. To je bio sukob između Kartagine i Rimske Republike. Bitka je počela poslije velike opsade, koja je počela 262. pne.. U bici pobjeđuje Rimska Republika i počinje kontrolirati Siciliju,kao važnu žitnicu.
Punski ratovi
Prvi punski rat (264―241. st. e.)
Rimljani su 260. god. st. e. izgradili svoju prvu veću flotu standardnih ratnih brodova. U bici kod Mila (Mylae), na severnoj obali Sicilije, njihov vojskovođa Gaj Duilije je pobedio kartaginsku flotilu lako pokretljivijih brodova tako što je dostizao jedan po jedan brod i zatim na njega iskrcavao vojnike koji su se zatim borili kao pešadija protiv kartaginskih mornara. Ta pobeda je omogućila Rimljanima da se 259. god. st. e. iskrcaju na Korizici i odatle proteraju Kartaginjane, ali ona nije bila dovoljna da oslabi kartaginski pritisak na samu Sirakuzu. Velika rimska flota isplovila je 256. god. st. e., potukla celu kartaginsku flotu kod rta Eknoma (blizu današnje Likate = ital. Licata) i podigla utvrđeni logor na afričkoj teritoriji kod Klipeje (Clipea, danas Kelibia u Tunisu). Kartaginjani, čija je građanska vojska bila krajnje dezorganizovana, nisu mogli sprečiti pustošenje svojih polja ni pobune svojih podanika. Posle samo jedne kampanje bili su spremni da zatraže mir, ali su uslovi koje je ponudio rimski zapovednik Marko Atilije Regul za njih bili nepodnošljivo strogi. Zato su opremili novu vojsku, u kojoj je glavnu ulogu trebala imati konjica i slonovi. Godine 255. st. e. nametnuli su bitku Regulu, koji je zauzeo položaj blizu grada Tunisa sa neadekvatnom vojnom snagom, te su uništili veći deo njegove vojske. Ostali vojnici su se povukli sa drugom rimskom flotom, koja je došla do Afrike, nakon što je kod rta Hermeja potukla kartaginsku flotu.
Ca' Nova, Piacenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 580 m.
Bitka kod Agrigenta
Opsada Agrigenta
Rimljani šalju cijelu armiju na Siciliju 262. pne.. Armijom zapovijedaju dva konzula, Lucije Postumije Magel i Kvint Mamilije Vitul. Armija je imala 4 legije i ukupno 40.000 ljudi. Sirakuza je bila rimski saveznik i podržavala je rimski pohod. Armija je krenula u srpanj prema Agrigentu na jugozapadnoj obali Sicilije. U Agrigentu je bio lokalni garnizon, kojim zapovijeda Hanibal Gisko. Agrigent je trebao biti baza za veliku armiju, za koju se očekivalo da dođe iz Kartagine.
Punski ratovi
Prvi punski rat (264―241. st. e.)
Rimljani su sada ponovo usmerili pažnju na Siciliju. Važno utvrđenje Panorm (današnji Palermo) zauzeli su 254. st. e., ali je ponovo nastupilo zatišje kada su Kartaginjani na ostrvo doveli pojačanja. Konačno je 251. ili 250. st. e. rimski vojskovođa Cecilije Metel započeo bitku blizu Panerma, u kojoj je snaga neprijatelja bila značajno oslabljena. Zatim su Rimljani počeli sa kopna i mora opsedati glavnu punsku bazu u Lilibeju (Lilybaeum, današnja Marsala) i grad Drepanon (danas Trapani). Zbog snažnog otpora Rimljani su morali d249. st. e. dignuti opsadu. Pokušavajući izvršiti iznenadan napad na Drepanon rimska flota je pod komandom Publija Klaudija Pulhera izgubila 93 broda, što je bio jedini pomorski poraz Rimljana tokom čitavog rata. Njihova flota, je međutim, bila ozbljno oslabljena nizom gubitaka u burama, pa je bila tako smanjena da je napad na Siciliju morao biti odložen. Istovremeno su Kartaginjani, koji su počeli osećati težak finansijski teret ovog otegnutog rata, smanjili svoje snage i odustali od pokušaja da pokrenu protivnapad.
Bitka kod Agrigenta
Opsada Agrigenta
Na vjesti o dolasku rimske vojske Hanibal Gisko se zabarikadirao prethodno se snabdjevši namirnicama iz okoline. Time je pripremio grad za opsadu i mogao je čekati pomoć iz Kartagine. Rimljani toga doba nisu raspolagali opsadnim spravama, tako da je jedini način osvajanja grada bila blokada. Blokiraju Agrigent i čekaju da se grad nakon dovoljno dugo vremena preda zbog gladi.
Poslije nekoliko meseci opsade blokada se počela osjećati po gradu, pa Hanibal Gisko traži hitnu pomoć Kartagine. Dolazi pojačanje zime 262-261. pne. pod vodstvom Hanoa. Pojačanje se sastojalo od 50.000 ljudi, 6.000 konjanika i 60 ratnih slonova. Poslije nekoliko manjih okršaja sa Rimljanima, Hano dolazi blizu Rimljana želeći sukob, ali Rimljani izbjegavaju bitku. Time Rimljani dolaze u poziciju da su opkoljeni. Rimske linije snabdijevanja sa Sirakuzom su prekinute.
Punski ratovi
Prvi punski rat (264―241. st. e.)
Rimljani su 242. god. st. e. obnovili operacije na moru. Flota od 200 brodova bila je poslata da obnovi blokadu Lilibeja. Kartaginjani su užurbano prikupili vojsku za odbranu, ali je 10. marta 241. st. e. u bici kod Egatskih ostrva (Aegates insulae), zapadno od Drepanona, njihova flota bila uhvaćena u klopku, pa je većina brodova potopljena ili zarobljena. Ova pobeda, kojom su Rimljani osigurali svoju dominaciju na moru, učinila je neminovnim konačni pad kartaginskih uporišta na Siciliji. Kartaginjani su zato stupili u pregovore i najzad kapitulirali. Po uslovima mirovnog sporazuma, Kartaginjani su morali ustupiti Siciliju i Liparska ostrva Rimu i platiti odštetu od 3.200 talenata. Dugo ratovanje i česti gubici brodova rezultirali su velikim ljudskim i materijalnim gubicima na obe strane.
Period između dva rata (241−218. st. e.)
Gubitak prevlasti na moru lišio je Kartaginjane ne samo njihovog dominantnog položaja u zapadnom Mediteranu, već je njihovu prekomorsku imperiju izložio dezintegraciji pod obnovljenim napadima Rima. Čak je i grčki istoričar Polibije, koji se divio Rimu, smatrao da su potonje akcije Rimljana protiv Kartagine bile agresivne i neopravdane. Kršeći sporazum sa Kartaginom, rimska vojska je zauzela Sardiniju, nakon što je tamošnji kartaginski garnizon predao Rimljanima ostrvo (238. god.). Na žalbe Kartagine Rimljani su odgovorili objavom rata, a od njega su odustali tek pošto su im ustupljene i Sardnija i Korzika te nakon što im je plaćena nova odšteta.
Bitka kod Agrigenta
Bitka kod Agrigenta
Opkoljeni Rimljani sa prekinutim neodijevanjem iz Sirakuze nalaze se u lošoj poziciji. Rizikuju da umru od gladi, pa zato se odlučuju za bitku. Međutim Hano odbija borbu, nadajući se da će pomoću gladi lakše pobijediti Rimljane. Ali unutar Agrigenta situacija je još lošija. Hanibal Gisko šalje dimne signale tražeći pomoć, pa su Kartaginjani bili prisiljeni da prihvate bitku. Detalje bitke različito opisuju različiti izvori.
Vislanska laguna
Vislanska laguna (poljski: Zalew Wiślany, ruski: Калининградский залив, njemački: Frisches Haff) je plitka laguna (zaljev) na sjeveroistoku Poljske i zapadu Kalinjingradske oblasti.
Karakteristike
Vislanska laguna ima površinu od 855 km², duga je 90 km, široka od 10 do 19 km i maksimalno duboka do 5 metara.
Nešto veći dio lagune pripada Kalinjingradskoj oblasti, a manji jugozapadni Poljskoj.
Geografski je dio Gdanjskog zaljeva, od kog ga razdvaja uska pješčana sprud Visla.
Na njegovom istočnom kraju kod Baltijska nalazi se uski kanal po kom brodovi mogu uploviti u lagunu. Obale su joj niske i močvarne.
Od brojnih vodotoka koji uviru u lagunu, najveći je rijeka - Nogat, istočni rukavac delte rijeke Visle, i rijeka Pregołja kod Kalinjingrada.
Najveća luka u laguni je Kalinjingrad u Rusiji, ostale značajnije luke su poljski Elbląg i Baltijsk u Rusiji.
Punski ratovi
Period između dva rata (241−218. st. e.)
Iz te epizode je bilo jasno da Rim namerava u potpunosti iskoristiti svoju pobedu. Da bi izbegla dalje opadanje svoje hegemonije, Kartagina nije imala drugog izlaza nego da odgovori silom. Nedavne komplikacije, kako spoljašnje tako i unutrašnje, tako su oslabile punsku moć da je trenutak obnavljanja rata s Rimljanima pod bilo kakvim povoljnim uslovima izgledao veoma daleko. Ipak, kartaginski vojskovođa Hamilkar Barka trudio se da obnovi kartaginsku moć učvršćivanjem položaja u Hispaniji, gde je Kartagina mogla nabaviti nove materijalne resurse i nove vojnike. Pošto su mu bila data neograničena ovlašćenja u spoljnim poslovima, on je ostatak svog života proveo učvršćujući pozicije u Hispaniji (237–228). Taj rad su nastavili njegov zet Hazdrubal i sin Hanibal, koji je 221. god. st. e. bio postavljen na čelo kartaginske vojske. Ova osvajanja u Hispaniji izazvala su podozrenje Rima, koji je ugovorom sa Hazdrubalom ograničio Kartaginjane na oblast južno od reke Ebra (Iberus). U nekom trenutku, Rim je takođe, uspostavio odnose sa Saguntom, gradom na istočnoj obali Pirinejskog poluostrva, južno od Ebra. Kartaginjanima se činilo da Rim ponovo širi svoje interese u sferu njihove hegemonije. Hanibal je 219. god. započeo opsadu Sagunta i osvojio ga, uprkos upornoj odbrani grada. Prema (malo verovatnoj) tradiciji, grad je osvojen u svetlu dogotrajnih većanja rimskog senata o tome treba li Saguntu pružiti pomoć ili ne. Međutim, čini se da je odbrana Sagunta u tom trenutku bila nemoguća. U svakom slučaju, na taj čin Rimljani su odgovorili ultimatumom, zatraživši od Kartaginjana da im predaju Hanibala ili da uđu u rat. Kartaginska je vlada podržala Hanibala i prihvatila rat.
Drugi punski rat (218―201)
Izgledalo je da bi prevlast Rimljana na moru trebala omogućiti da biraju bojno polje. Odlučili su da jednu vojsku pošalju u Hispaniju, a drugu na Siciliju i u Afriku. Ali, pre nego što su njihove pripreme bile završene, Hanibal je započeo niz operacija koje su diktirale tok rata tokom većeg njegovog dela. On je shvatio da, dok god Rimljani uživaju resurse nepodeljene "italske konfederacije", nijedan napad im ne može toliko naštetiti da bi sprečio oporavak Rimljana. Zato je smislio plan da saseče njihov izvor snage tako što će rat preneti u Italiju i tamo izazvati raspad italske konfederacije. Njegove su šanse da ikada dođe do Italije izgledale male, jer su more čuvale rimske flote, a kopneni put je bio dugačak i naporan.
Ali, sama smelost njegovog poduhvata doprinela je da uspe. Nakon šestomesečog marša preko Hispanije, Galije i Alpa, kojem se Rimljani nisu mogli na vreme suprotstaviti, Hanibal je u jesen 218. st. e. stigao u dolinu reke Pad (reka) sa 20.000 vojnika i 6.000 konja, pri čemu mu je najbolji deo vojske bio regrutovan u Africi i Hispaniji. Krajem te godine Hanibal je nadmoćnom taktikom odbacio rimsku vojsku na obalama reke Trebije, nanoseći joj teške gubitke, te je tako osigurao svoj položaj u severnoj Italiji.
Godine 217. st. e. vojne operacije su zahvatile Etruriju, u koju je osvajačka vojska, značajno osnažena Galima, prodrla kroz jedan nezaštićen prolaz. Rimska vojska je krenula u poteru za neprijateljem, ali je upala u klopku na obali Trazimenskog jezera i tu bila uništena, izgubivši najmanje 15.000 vojnika. Ova katastrofa je ostavila Rim potpuno nezaštićenim. Ali Hanibal se, odlučivši da ne napada Rim pre no što sakupi snažniju vojsku, uputio prema jugu Italije, nadajući se da će tamo podbuniti narode koji su ranije bili najuporniji neprijatelji Rima. Međutim Italici su se svuda, sporo priključivali Kartaginjanima. Nova rimska vojska je pod komandom diktatora Kvinta Fabija Maksima (nazvan Cunctator = "Oklevalo") u stopu pratila Hanibala na njegovom putu kroz Apuliju i Kampaniju, te ga je sprečavala da uspostavi stalnu bazu za vojne operacije.
Ratne operacije u 216. godini započele su novim, agresivnim potezom sa strane Rima. Izuzetno snažna kopnena vojska, čija se veličina procenjuje u rasponu od 48.000 do 85.000 ljudi, poslata je da se s Kartaginjanima sukobi u otvorenoj bici. U ravnoj dolini blizu Kane (Canae, u Apuliji). Hanibal je namerno dozvolio da centar njegove vojske probiju brojčano nadmoćni Rimljani, dok je Hazdrubalova konjica opkoljavala neprijatelja s bočne i zadnje strane. Rimljani, našavši se sa svih strana opkoljeni kao u unutrašnjosti potkovice, bili su praktično uništeni, a ljudski su gubici bili možda veći nego u bilo kom drugom porazu za vreme rimske republike.
Bitka je imala važne posledice i na moral. Južnoitalski narodi odvojili su se od Rima, pri čemu su taj pokret predvodili građani Kapue, koja je u to vreme bila drugi po veličini grad u Italiji. Iz Kartagine su poslata dodatna pojačanja, a nekoliko neutralnih država spremalo se da uđe u rat na strani Kartaginjana. Ali veliki resursi Rima, iako značajno smanjeni kako u pogledu ljudstva tako i u pogledu novca, još nisu bili iscrpljeni. U severnoj i srednjoj Italiji pobuna nije uhvatila većeg maha i mogla se kontrolisati manjim vojnim odredima. Na jugu, grčki obalni gradovi ostali su lojalni Rimu, a brojne latinske kolonije imale su važnu funkciju da sprečavaju komunikaciju između pobunjenika i da zadržavaju delove njihovih snaga. right
Godine 214. st. e. glavne kartaginske snage su bile prebačene iz Apulije, u nadi da će se zauzeti Tarent, pogodnu luku preko koje bi Hanibal uspeo osigurati veze s Kartaginom. Tokom 213. i 212. god. st. e. veći deo Tarenta i drugi gradovi na južnoj obali konačno su prešli u Hanibalove ruke, ali su u međuvremenu Rimljani usporeno gušili pobunu u Kampaniji, a 212. god. bili su dovoljno jaki da otpočnu s opsadom Kapue. Naneli su težak poraz kartaginskoj vojsci poslatoj u pomoć Kapui, a nisu odustali od opsade ni kada se pojavio sam Hanibal. Godine 211. st. e. Hanibal je poslednji put pokušao pomoći svojim saveznicima tako što je inscenirao lažni napad na sam Rim, ali su opsađivači odbili da se povuku iz svojih rovova i Kapua je postepeno glađu naterana na predaju. Rimljani su 209. god. zauzimanjem Tarenta postigli još jedan važan uspeh. Mada je Hanibal još uvek pobeđivao u pojedinim okršajima, bio je polako potiskivan ka krajnjem jugu poluostrva.
Godine 207. st. e. dolazak svežih kartaginskih snaga izazvao je novu krizu. Hazdrubal, koji je tokom 208. i 207. st. e. išao kopnenim putem iz Hispanije, pojavio se u severnoj Italiji sa vojskom koja je jedva bila manja od vojske koju je Hanibal doveo 218. godine. Pošto je dopunio svoje trupe galskim i ligurskim kontingentima, krenuo je duž istočne obale sa ciljem da se priključi svom bratu u srednjoj Italiji, kako bi zajednički napali Rim. Do tog su vremena ljudski i materijalni gubici već toliko pritisli Italiju, da su i neki od najodanijih rimskih saveznika protestovali izjavljujući da ne mogu pružiti dalju pomoć. Ipak, uz krajnje napore, Rimljani su opremili dve jake vojske i poslali ih protiv Hazdrubala i Hanibala. Hazdrubala je, pre nego što je stigao do Hanibala, kod reke Metaura u severnoj Italiji potukla vojska pod komandom Marka Livija Salinatora, delimično pojačana vojskom Gaja Klaudija Nerona. Veći deo Hazdrubalove vojske je bio uništen, a on sam ubijen. Njegova je glava zatim bila bačena u bratovljev logor, kao objava njegovog poraza.
Ratne operacije 207. godine odlučile su ishod rata u Italiji. Mada se Hanibal još nekoliko godina zadržao u južnoj Italiji, to mu je pre svega pošlo za rukom zbog iscrpljenosti Rima. Godine 203. st. e., Hanibal je, u skladu s naređenjima koja je primio iz Kartagine, otplovio natrag u Afriku. Druga ekspedicija pod komandom njegovog brata Magoa, koja se iskrcala u Liguriji 205. st. e. i pokušala da izazove pobunu u cisalpijskoj Galiji i u Etruriji, bila je naterana na povlačenje.
Rat na Siciliji i u Španiji
Istovremeno sa borbom u Italiji, drugi punski rat se vodio i u nekoliko drugih oblasti. Na istoku, makedonski kralj Filip V je započeo prvi makedonski rat (215–205) u dogovoru sa Kartaginjanima, kada se činilo da se rimska moć raspada posle poraza kod Kane. Mada je to primoralo Rimljane da dodatno napnu svoje ionako već iscrpljene snage slanjem nove vojske u Grčku. Bilo kaku efektivnu saradnju između Filipa i Hanibala sprečile su diverzije koje je u Grčkoj Filipu pravila rimska diplomatija i rimska patrolna flotila u Jadranskom moru.
Rimska vojska i flota pod komandom Marka Klaudija Marcela, koje su se uskoro pojavile pred Sirakuzom, bile su potpuno ometene mehaničkim spravama koje je sirakuški matematičar Arhimed izumeo 213. godine za odbranu grada. U međuvremenu se pobuna protiv Rima proširila i na unutrašnjost ostrva, a kartaginska flota je zadobila kontrolu nad gradovima na južnoj obali. Konačno je 212. godine Marcel razbio odbranu Sirakuze pa je, uprkos dolasku kartaginske vojske, 211. godine zauzeo ceo grad. Do kraja 210. godine cela je Sicila bila u rukama Rimljana.
Sukob u Hispaniji bio je drugi po važnosti, odmah iza rata u Italiji. Odatle su, naime, Kartaginjani dobijali velike količine novca i ljudstva koji su mogli poslužiti kao pojačanja Hanibalu. Zato je bilo u interesu Rimljana da se neprijatelju suprotstave i u Hispaniji. Iako je vojska koju je Rim u početku odvojio za ovaj sukob bila mala i zasnivala se gotovo u potpunosti na sopstvenim resursima, njeni zapovednici Publije Kornelije Scipion i Gnej Kornelije Scipion veštom su strategijom i diplomatijom ne samo pridobili narode severno od reke Ebra i onemogućili pokušaje kartaginskog vojskovođe Hazdrubala Barke da obnovi vezu sa Italijom, nego su čak sa vojskom krenuli duž istočne obale u samo središte neprijateljske teritorije.
Ali na kraju su rimski uspesi bili poništeni zbog prenagljene akcije. Pošto su ih napustili kontingenti lokalnog stanovništva i pošto im je odstupnicu preprečila kartaginska konjica, u kojoj je zapaženu ulogu imao numidski princ Masinisa, rimski su zapovednici bili ubijeni, a njihova vojska uništena (211. st. e.).
Međutim, nevolje u Africi sprečile su Kartaginjane da iskoriste ovaj svoj uspeh u Hispaniji. Nakon pada Kaupe 211. st. e. Rimljani su prebacili vojsku iz Italije u Hispaniju i 210. st. e. tada najbolji rimski vojskovođa, mladi sin i imenjak Publija Kornelija Scipiona, bio je odlukom narodne skupštine postavljen za zapovednika, uprkos tome što je bio veoma mlad i što nije prethodno obavljao neophodne magistrature. Scipion je već 209. st. e. zauzeo Novu Kartaginu (danas Cartagena), glavno kartaginsko uporište u Hispaniji. Mada posle bitke kod Bekule (208. st. e.) nije mogao da spreči odlazak Hazdrubala Barke ka Italiji, Scipionu je taj odlazak omogućio da brže potisne preostale neprijateljske snage. Poslednji pokušaj Kartaginjana da slanjem sveže vojske povrate svoje gubitke završio se neuspešno rimskom pobedom kod Ilipe, blizu Sevilje, pa su do kraja 206. godine Kartaginjani bili isterani iz cele Hispanije.
Rat u Africi
Godine 205. st. e. Scipion, koji se vratio iz Hispanije i bio izabran za konzula, predložio je da se njegove pobede učvrste napadom na teritoriju same Kartagine. Iako zbog prisustva Hanibala u Italiji Fabije i drugi senatori isprva nisu pristajali na taj plan, Scipion je postepeno savladao svaki otpor. Sakupio je vojsku, koju je organizovao i dopunio na Siciliji, i 204. godine isplovio je ka Africi. Tamo su ga dočekale kombinovane snage Kartagine i numidskog kralja Sifaksa, te je neko vreme morao ostati na obali blizu Utike. Ali u proleće se probio iznenadnim napadom na neprijateljski logor, što se završilo potpunim uništenjem neprijateljske vojske.
Tokom 203. godine Scipion je uništio novu kartaginsku vojsku na Velikoj Ravnici, oko 110 km od Utike, zarobio kralja Sifaksa i na numidski presto ponovo doveo Masinisu, koga je nešto ranije Sifaks bio svrgao. Ti porazi su primorali Kartaginjane da traže mir, ali pre no što su veoma umereni uslovi koje je Scipion ponudio mogli biti definitivno prihvaćeni, nagla promena mišljenja ih je naterala da se još jednom okušaju u ratu, pa su opozvali Hanibalovu vojsku i prekinuli pregovore. Hanibal se vratio iz Italije i 202. godine preuzeo komandu nad kombinovanom vojskom građana i plaćenika, pojačanu njegovim veteranskim italskim snagama.
Nakon što su pregovori propali, Scipion i Hanibal su se sukobili u bici kod grada Zame. Scipionova vojska je bila nešto malobrojnija, ali ipak dobro istrenirana i sa znatno nadmoćnijom konjicom. Njegova pešadija, pošto je izbegla napad kartaginskih slonova, probila je prva dva neprijateljska reda, ali nije uspela probiti red Hanibalovih italskih veterana. Bitku su konačno odlučile rimska konjica i konjica njihovog novog saveznika Masinise, koji je jednim manevrom, nalik onom kod Kane, s leđa iznenadio Hanibalov red i uništio ga.
Kartaginjani su sada ponovo zatražili mir i prihvatili uslove koje je ponudio Scipion. Morali su Rimljanima ustupiti Hispaniju i mediteranska ostrva koja su još držali, i predati sve svoje ratne brodove, u sledećih 50 godina platiti odštetu od 10.000 talenata i odreći se svoje nezavisnosti u pitanjima rata i spoljne politike.
Tako se drugi punski rat, najveći rat u kome su se do tada borili kako Rim tako i Kartagina, završio punim trijumfom Rima, mada ne zbog bilo kakve greške u taktici Kartaginjana. Kartagina se mogla nadati da će pobediti jedino ako prodre u Italiju i upotrebi neprijateljeve resurse protiv njega samoga. Brilijantni je Hanibalov poduhvat u krajnjoj liniji pretrpeo neuspeh zbog rigorozne odlučnosti Rimljana i zbog gotovo neiscrpnog izvora vojnika koje je pružala italska konfederacija, koju ni porazi ni iscrpljujući ratni napori nisu uspeli u potpunosti srušiti. Mada su Rim i njegovi saveznici pretrpeli gubitke u visini od oko jedne petine odraslog muškog stanovništva, oni su nepokolebljivo nastavili borbu, iz godine u godinu regrutujući nove hiljade vojnika. Za Polibija, drugi punski rat je ilustrovao nadmoćnost jakog državnog ustrojstva Rima nad Hanibalovim individualnim genijem.
Treći punski rat (149―146. st. e.)
Posle drugog punskog rata Kartagina se u tom stepenu oporavila da je 191. st. e. ponudila da odjednom isplati ostatak odštetne sume, koja je se trebala da plaćati tokom 50 godina u visini od 200 talenata godišnje. Rim je ovu ponudu odbio, iz čega se može zaključiti da je plaćanje odštete imalo ne samo finansijsku, nego i simboličnu važnost kao znak podređenosti Rimu. Kartaginski sused, numidski kralj Masinisa, dobio je kao nagradu za podršku Rimu u bici kod Zame svoje otačko kraljevstvo i zapadno numidsko kraljevstvo kojim je vladao Sifaks. Tokom sledećih 50 godina Masinisa je periodično pokušavao iskoristiti naklonost Rima tako što je upadao na kartaginsku teritoriju. U početku su Kartaginjani u tim sporovima popustljivo tražili arbitražu Rima, ali je rimska presuda u principu uvek išla u korist Masinise. Posle niza gubitaka, Kartaginjani su 151. st e. odlučili da sami deluju te su sakupili vojsku kako bi se branili od Masinisinih napada. Kada je jedna rimska delegacija primetila da su Kartaginjani sakupili vojsku suprotno sporazumu iz 201. godine, Rim je dobio povod da 149. st. e. Kartaginjanima objavi rat. Polibije, međutim, tvrdi da je senat o ovom ratu odlučio već "mnogo ranije". Katon Stariji je svoje govore u senatu od 153. godine završavao čuvenom izjavom da "Kartagina mora biti razorena" (Carthaginem delendam esse). Kartagina je očajnički i patetično pokušala da se izmiri s Rimom, smakla je zapovednike ekspedicije protiv Numiđana, predala grad Rimu i predala mu taoce i oružje. Tek tada su Rimljani isporučili svoj konačni zahtev: stanovništvo mora napustiti Kartaginu i preseliti se na neko mesto u unutrašnjosti zemlje. Takav ekstreman zahtev Kartaginjani nisu mogli prihvatiti.
Rimljani nisu imali nikakvih problema da regrutuju vojsku za rat sa Kartaginom, koji je obećavao bogat plen: ogromne kopnene i pomorske snage bile su poslate pod komandom oba konzula u 149. godini, Lucija Marcija Cenzorina i Manija Manilija. Neravnoteža moći značila je da je pozitivan ishod rata bio siguran, ali su kartaginska utvrđenja usporila rimsku pobedu. Mladom Scipionu Emilijanu, izabranom za konzula u 147. godini, bio je poveren zadatak da okonča rat. On je blokirao grad sa kopna i sa mora i tako mu naneo velike patnje. Konačno Rimljani su 146. godine zauzeli Kartaginu, njenih preostalih 50.000 stanovnika pretvorili u roblje, spalili građevine do temelja i ritualno po tom mestu posuli so, kako bi se osiguralo da tu više nikada ništa neće rasti. Kartaginska teritorija je anektirana kao provincija Afrika.
Bitka kod Agrigenta
Bitka kod Agrigenta
Hano je rasporedio kartaginjansku pješadiju u dva reda sa slonovima i pojačanjima u drugoj liniji, a sa konjicom na krilima. Bitka je dugo trajala i Rimljani uspijevaju da probiju prednji red Kartaginjana. To izaziva paniku u pozadini pa kartaginjanske rezerve bježe iz bitke. Rimljani pobjeđuju, a konjica uspjeva da zarobi nekoliko slonova. Kartaginjani, opkoljeni garnizon i Hanibal Gisko uspijevaju da pobjegnu.
Posljedice
Rimljani zauzimaju Agrigent i sve stanovništvo prodaju u roblje. Dva konzula su bili pobjednici, ali nisu nagrađeni trijumfalnim povratkom (vjerovatno jer Hanibal Gisko i garnizon uspijevaju pobjegnuti).
La Joya, Jantetelco
La Joya je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Jantetelco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 33 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1357 m.
Claude Closky
Claude Closky (Pariz, 1963. – ) je francuski likovni umjetnik koji kombinira konceptualne tehnike sa vodećim post-modernističkim umjetničkim pravcima.
Chuck McCann
Charles John Thomas McCann (2. septembar 1934 — 8. april 2018) bio je američki glumac, glasovni glumac i televizijski voditelj. Bio je najpoznatiji kao voditelj emisija za decu, a uz to je imao i svoju emisiju The Chuck McCann Show. Takođe je snimao komične albume.
Alhucemas
Alhucemas (španjolski: Islas Alhucemas), Al-Hoceïma ili Al-Khuzama je arhipelag od tri otočića (Peñón de Alhucemas, Isla de Tierra i Isla de Mar), španjolska enklava pored obale Maroka u Alboranskom moru.
Chafarinas
Geografske karakteristike
Arhipelag Chafarinas leži 43 km istočno od Melille i 4 km sjeverno od marokanske obale (Ras El Ma). thumb|left|240px| Pogled na arhipelag iz [[Maroko|Maroka]] Isla de Congreso je najveći (25,6 h) i najviši (175 m) otočić koji leži na zapadu, u sredini leži jediini naseljeni otočić Isabel II, velik 15,1 hektara, a 175 metara dalje leži najmanji (13,9 h) i najniži (31 m) Isla de Rey. thumb|left|240px| [[Crkva na otočiću Isabella II iz 1893.]] Sva tri kamenita otočića, pored toga što imaju jalovo tlo nemaju izvor pitke vode pa su odavnina nenastanjeni, jer se nikom nije isplatilo da živi na njima. Španjolci su zauzeli arhipelag 1847. i odtad ga drže pod svojom vlašću, iako danas više nema nikakvu stratešku važnost, oni na otočiću Isabel II još uvijek drže garnizon u kom boravi i do 400 ljudi.
Historija
Chafarinas je najvjerojatnije arhipelag kog su Rimljani zvali Tres insulae, a o njima u svom putopis Itinerarium Antonini pisao Aurelije Antonin.
Alhucemas
Geografske karakteristike
Arhipelagom Alhucemas upravlja Španjolska od 1673. danas su sva tri otočića nenaseljena, iako je još 1961. na utvrđenom Peñónu bio stacioniran garnizon.
Na marokanskoj obali leži grad i ribarska luka Al Hoceïma koju su Španjolci osnovali 1926. pod imenom Villa Sanjurjo.
Jovan Skerlić
Školovanje
Osnovnu školu, gimnaziju i filozofiju svršio je u Beogradu. Na Velikoj školi diplomirao je iz francuskog jezika sa književnošću i teorije književnosti, kao đak Bogdana Popovića. Potom odlazi u Lozanu, gde je položio i doktorat iz francuske književnosti. Samo je kratko vreme bio gimnazijski nastavnik u Beogradu. Odmah po položenom doktorskom ispitu postavljen je za nastavnika Univerziteta u Beogradu, prvo za francuski jezik i književnost, a zatim za srpsku književnost, koju je predavao sve do smrti. U dva maha je otpuštan iz državne službe zbog svojih političkih nazora.
Izabran je za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije 3. februara 1910.
Književni i političko-nacionalni rad
I pored svoje velike književne delatnosti, kojom je proslavljen kao najpopularniji i najobilniji naš kritičar, Skerlić je uporedo radio, isto tako neumorno i obilato, i na političkom i nacionalnom polju. Još kao đak ušao je u socijalistički pokret, pisao socijalno-političke članke i studije u socijalističkoj štampi. Docnije je prišao samostalnoj radikalnoj stranci, stvorenoj od levog krila radikalne stranke, i ubrzo postao njen glavni ideolog. Poslednje dve godine života bio je poslanik Narodne supštine, u kojoj se naročito istakao svojim borbenim govorom protiv „banko-kratije“, tj. protiv banaka, koje svojim zelenaškim kamatama bezdušno iscrpljuju narod.
Kritički osvrt
Kao učenik Bogdana Popovića i francuske škole, Skerlić je i sam bio pristalica pozitivnog i naučnog metoda u istoriji književnosti i književnoj kritici, — metoda koji izučava piščev temperament, nasledne osobine, uticaj sredine i vremena na uobličavanje posebne vrste njegova talenta, ali ujedno ne zaboravlja ni vrednost samoga dela za sebe, čisto umetničku vrednost stila, kompozicije i jačine i kvaliteta osećanja. U osnovnim shvatanjima, njegova kritika proističe iz škole Bogdana Popovića. Ali dok je Bogdan Popović više polagao na artističku, upravo formalnu vrednost dela i ukrštenim metodama i sredstvima ipak tražio osveštana estetička načela (dogme), dok je on, dalje, poglavito tražio „umetnost radi umetnosti“ i bio manje-više aristokratski ravnodušan prema socijalnim, etičkim i nacionalno-političkim smerovima, - Skerlić je, naprotiv, manje polagao na oblik i izražajne vrednosti, a više na sadržaj, i, kao borben duh, socijalan čovek i nacionalno-politički ideolog i duhovni vođ jednog pokolenja, bio više pristalica utilitarističke književnosti. On je u književnosti poglavito tražio ideje, socijalno-etičke, pa čak i političke smerove, — „napredne“ ideje i „napredne“ smerove. To „napredno“ on je shvatio sasvim na evropski način: u duhu racionalistički nastrojene misli. „Slobodni mislilac“ i pristalica istorijskog materijalizma, pobornik žilave i srčane borbe za ubeđenja, on nije mario za pesimizam, mistiku, romantička i sentimentalna raspoloženja, dekadansu i estetičku igru fantazije i reči.
Zato su u njegovoj istoriji književnosti rđavo prošli neki pisci koji su mu bili daleko svojim temperamentom i svojim socijalnim i moralnim shvatanjima, a suviše dobro neki pisci koji su njemu bili dragi zbog svojih prosvetiteljskih i socijalnih nastrojenja. Tako shvatajući književnost, on se sav posvetio domaćoj literaturi i u njoj ispitivao uticaje mesta, vremena i rase, uzajamnost sa idejama i društvenim i kulturnim prilikama evropskim. On je imao naročito razvijeno istorijsko osećanje, da zapazi osnovne crte koje karakterišu jednu epohu ili generaciju i da te crte razradi, sredi i pretstavi. Pa i za ocenu knjiga i pisaca on je imao najviše smisla za osnovne karakteristike u opštim potezima, i u tome se retko prevario. Blagodareći tim osobinama, on je mogao ne samo da kao književni kritičar neprekidno i sistematski prati razvitak savremene predratne književnosti već i da izvrši jedan ogroman posao: da napiše istoriju celokupne nove srpske književnosti od početka XVIII veka do svetskog rata. Tako je on vaskrsao čitava razdoblja naše prošlosti, kao XVIII vek, omladinski romantičarski pokret, doba Svetozara Markovića; zatim mnoge već zaboravljene pisce, kao Dositeja, Jovana Popovića Sterijina, Jakova Ignjatovića i druge. Dosledan svome metodu i radeći brzo i mnogo, Skerlić je katkada prenebregao da istakne mnoge umetničke tančine i da neke njegove opšte karakteristike o starijim piscima ostanu nedovoljno dokumentovane.
Skerlić je naročito osvajao svojim stilom, koji se odlikovao jasnošću, logičnošću i plastikom, ali i vatrenim zanosom i krepkošću. Njegove studije o knjigama više su se sviđale i bile popularnije od samih knjiga. On je i o rđavim knjigama pisao sjajno. Njegove ocene katkada liče na obrasce velikih francuskih kritičara, prelivene u naš jezik i primenjene na naše pisce i prilike. U svoje doba, to je bilo čarobno kao novina; jedan deo velikog Skerlićeva uspeha leži i u tome.
Democid
Democid (od grčke riječi demos za "narod" i latinske riječi cidere za "sjeći", "ubijati") je izraz koji je skovao američki politolog Rudolph Rummell te ga nastoji popularizirati u širokoj upotrebi kao alternativu i svojevrsnu nadopunu izraza genocid. Prema Rummelu democid označava svaku aktivnost države koja uključuje masovno usmrćivanje njenih građana, podanika ili osoba koje su se našle pod njenom vlašću, pri čemu se kao tri najčešća oblika pojavljuju genocid, politicid i masovna ubistva. Rummelov koncept democida se prvenstveno koristio za opisivanje politike komunističkih režima u 20. vijeku, odnosno kako bi se našao izraz za višemilionske ljudske žrtve prouzročene progonima odnosno represivnom politikom motiviranom ideološkim razlozima, a što uključuje Holodomor, Staljinove čistke ili Veliki korak naprijed u Maovoj Kini.
Rummelov koncept democida je prihvaćen od strane dijela naučne zajednice.
Pertuzijski toksin
Pertuzijski toksin (PT) je proteinski egzotoksin AB5-tipa koji proizvodi bakterija Bordetella pertussis, koja uzrokuje veliki kašalj. PT učestvuje u kolonizaciji respiratornog trakta i uspostavljanju infekcije. Istraživanja sugeriraju da PT možda može da ima terapeutsku ulogu u tretiranju brojnih ljudskih bolesti, među kojima je hipertenzija, viralna inhibicija, i autoimunska inhibicija.
Mehanizam patogeneze
B. pertussis oslobađa PT u neaktivnom obliku. Nakon PT vezivanja za ćelijski membranski receptor, dolazi do njegovog unosa u endozom. Tome sledi retrogradni transport do trans-Goldžijeve mreže i endoplazmatičnog retikuluma. Tokom transporta, A podjedinica (protomer) se aktivira, verovatno posredstvom glutationa i ATP-a. PT katalizuje ADP-ribozilaciju αi podjedinica heterotrimernog G proteina. Time se sprečava interakcija G proteina sa G protein spregnutim receptorima na ćelijskoj membrani, što ometa intracelularnu komunikaciju. Gi podjedinice ostaju zaključane u njihovom GDP-vezanom, neaktivnom stanju, te ne mogu da inhibiraju dejstvo adenil ciklaze, što dovodi do povećanja ćelijskih koncentracija cAMP-a.
Povišene koncentracije intracelularnog cAMP-a utiču na normalnu biološku signalizaciju. Toksin uzrokuje nekoliko sistemskih efekata, među kojima je povišeno oslobađanje insulina, koje uzrokuje hipoglikemiju. Nije poznato da li su efekti pertuzijskog toksina odgovorni za paroksizmalni kašalj.