cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mount Hermon, Virginia
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.966.
Šarenoglava patka
Šarenoglava patka (Anas formosa) je pripadnik potporodice Anatinae. Razmnožava se u šumskoj zoni istočnog Sibira od ušća rijeke Jenisej istočno do Kamčatke. To je ptica selica koja zimuje u Japanu, Južnoj Koreji, Taiwanu, sjevernoj i istočnoj Kini, od Pekinga obalom mora do granice sa Vijetnamom i zapadno do Yunnana i zatim sjeverno do Chongqinga i Henana. Molekularna istraživanja i istraživanja o ponašanju ukazuju na to da ona nema bliskih srodnika među živućimpatkama i da bi se trebala svrstati u vlastiti rod; najvjerojatnije je najsrodnija vrstama poput patke pupčanice i patke žličarke.
Opis
Duga između 39 i 43 cm, ova patka je neznatno duža i sa dužim repom od kržulje. Teška je oko 500 grama. Mužjak tijekom razmnožavanja ima upadljivu šarenu glavu, sa zelenom, žutom, bijelom i crnom bojom. Preko oka prolazi crna linija. Kruna je tamna, a prsa su mu svijetlosmeđa sa tamnim pjegama. Ima duga pera na leđima, crvenkastosmeđe, krem i crne boje, koja padaju na ostatak tijela. Sa strane tijela ima mjesta sa sivom bojom, koja su na kraju i početku ograničena bijelom prugom.
Ženka sliči ženci vrste Anas carolinensis, ali sa dužim repom i prepoznatljivom bijelom pjegom pri bazi kljuna i sa bijelim grlom i prugama do vrata. Ona također ima prepoznatljive svijetle obrve oivičene tamnijom krunom. Neke "ženke" imaju "uzde" na licu, ali su vjerojatno neke, ako ne i sve te "ženke", zapravo mladi mužjaci. Mladunci imaju perje slično ženkinom i mogu se razlikovati od patke kržulje po blijedoj točki na kljunu.
Izvan sezone parenja, mužjak sliči ženci, ali je perje mnogo više crvenkastosmeđe boje nego kod ženke.
Razmnožava se u jezercima na rubu tundre i u močvarnim šumama. Zimi se može naći na slatkovodnim jezerima i tokovima u dolinama.
Ova vrsta je svrstana kao osjetljiva zbog lova i uništenja njezinih zimskih močvarnih staništa. Međutim, u nekim knjigama je navedeno da se dobro oporavila.
U svijetu ima oko 300 000 šarenoglavih patki.
Pieve di Brancoli, Lucca
Pieve di Brancoli je naselje u Italiji u provinciji Lucca, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 94 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 380 m.
Prosopagnozija
Prosopagnozija ili prozopagnozija (od grčkih riječi "prosopon" = "lice", "agnosia" = "ne poznavati") je poremećaj percepcije ljudskog lica. Kod ljudi koji imaju ovaj poremećaj, sposobnost prepoznavanja drugih predmeta je relativno nepromenjena. Smatra se da oko 2,5% ljudi boluje od prosopagnozije.
Hirschthal
Hirštal je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 84 opštinska središta okruga Jugozapadni Palatinat. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 103 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7340021.
Jahuical, Tzitzio
Jahuical je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tzitzio.
Hirschthal
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Jugozapadni Palatinat Hirštal se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Jugozapadni Palatinat. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 206 metara. Površina opštine iznosi 1,6 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 103 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 65 stanovnika/km².
El Veladero, La Unión de Isidoro Montes de Oca
El Veladero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini La Unión de Isidoro Montes de Oca.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 76 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 146 m.
Vrtložne struje
Vrtložne struje ili Fukoove struje (po Leonu Fukou) nastaju indukcijom napona u provodniku kada se magnetno polje oko provodnika menja. Do promene magnetnog polja dolazi kada se provodnik kreće u konstantnom magnetnom polju ili kada provodnik miruje u promenljivom magnetnom polju. Prema Lencovom zakonu vrtložne struje svojim postojanjem proizvode magnetno polje koje se suprotstavlja onom magnetnom polju koje ih je izazvalo.
U elektroenergetici, odnosno proizvodnji i prenosu električne energije, često se koristi gvožđe kao jezgro kalema. Gvozdeno jezgro (solenoid) je potrebno da bi se dobila što veća magnetna indukcija, veći magnetni fluks i veća snaga elektromotora. Međutim, kod jezgra od punog gvožđa, sa navojima od bakarne žice, kroz koje protiče naizmenična struja, stvara se promenljivi fluks i indukuje se elektromotorna sila i vrtložna struja promenljive putanje i smera. Ova struja zagreva gvozdeno jezgro i pri tome nastaju gubici energije. U radu električnih mašina naizmenične struje vrtložne struje su nepoželjne pošto povećavaju toplotne gubitke u feromagnetnom materijalu. Da bi se smanjili gubici usled vrtložnih struja, feromagnetni delovi se ne prave od punog jezgra, već se koriste izolovani gvozdeni limovi, kako bi se ispresecao put vrtložnim strujama. Takođe, da bi smanjile vrtložne struje, gvožđe se meša sa niskim procentom silicijuma.
Postoje slučajevi kada je vrtložna struja korisna. Pomoću vrtložne struje se topi gvožđe, tako što se u keramičku posudu stavljaju komadi gvožđa, a kroz navoj oko lonca se propušta naizmenična struja. Promenljiva struja stvara promenljivo elektromagnetno polje, što proizvodi vrtložne struje, koje zagrevaju i tope materijal u posudi. Ovako istopljeno gvožđe može da se lije u kalupe. Po istom principu se topi i zlato za zube. Vrtložnie struje se koriste za direktno zagrevanje provodnog materijala kod indukcione peći.
Vrtložne struje imaju primenu u izradi vrtložnih kočnica, kod šinskih vozila, rolerkostera i asinhronih mašina. Koriste se i za ispitivanje defekata kao što su naprsline, na materijalima, tako što se meri vrtložna struja, koja ima prekide u koliko postoji defekt.
Vidovdanska trka
Поводом свог јубилеја - 10. годишњице, добила и посебну пригодну поштанску марку.
Трке се одржавају у више категорија, и то цицибани 100 m, затим неколико школских категорија а дужина стазе је зависно од узраста од 200 до 1.000 m, затим у јуниорским категоријама на 5.000 m и у сениорским категоријама на 10 километара. Стаза трке је кружна. Један круг износи 920 m и 28 cm, и трчи се непуних 11 кругова. Висинска разлика између највише и најниже тачке на стази је 180 cm.
Од 2010. године, Видовданска трка ће се одржавати увијек последњу суботу прије Видовдана због лакшег путовања учесника који долазе из иностранства и из других градова. Такође, организатори су представили недавно и нову стазу, која више неће бити кружна, већ ће обухватати цијели град, а старт и циљ ће бити у центру града испред зграде Хипо банке, односно хотела "Јелена".
На стази у Брчком постављено је неколико националних рекорда, међу којима и званични рекорди БиХ на 10 km на путу (Лусија Кимани и Ђуро Коџо). Најуспешнији такмичар односно најбољи резултат од такмичара из Србије у мушкој конкуренцији има Мирко Петровић из АК "Ужице". Оливера Јевтић, којој је пошло за руком да три пута победи на видовданској трци, поставила је 2008. године рекорд стазе са временом од 32:04, што је у том моменту био један од бољих светских резултата. Рекорд у мушкој конкуренцији држи атлетичар из Кеније Исак Мачарија, у времену 28:38, постављен 2008. године.
Condat-sur-Vienne
Konda sir Vijen je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Limuzan, u departmanu Gornja Vijena koja pripada prefekturi Limož.
Po podacima iz 2005. godine u opštini je živelo 4 431 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 286 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 15,47 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 224 metara (maksimalnoj 351 m, a minimalnoj 210 m).
Jacarandas, Soto la Marina
Jacarandas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Soto la Marina.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 25 m.
Yamato Takeru
mini|upright|Jamato Takeru prerušen u sluškinju, priprema se za pogubljenje, 1886.
Jamato Takeru je bio japanski legendarni junak sin vođe plemena Jamato i poznat je po ratovanju sa neprijateljskim plemenima: Kumaso i Emiši. On se po nalogu cara Kejko borio protiv ova dva plemena i to: protiv plemena Kumaso 97. godine i plemena Emiši 110-120. godine. Ratujući sa plemenom Kumaso, Jamato se zahvaljujući svom mladalačkom izgledu maskirao u ženu i potom sproveo svoj plan, naime pogubio je vođu plemena Kavakamitateru. Tom prilikom i dobijanadimak Jamato - junak.
Doduše, postoje pretpostavke da je u liku ovog Heroja objedinjeno više ličnosti - slavnih vojskovođa i slava mnogobrojnih osvajačkih pohoda.
La Nueva Soledad, Santa María Jacatepec
La Nueva Soledad je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa María Jacatepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 77 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 58 m.
Preajba Mare, Târgu Jiu
Preajba Mare je naselje u Rumuniji u okrugu Gorž u opštini Târgu Jiu.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 610 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 271 m.
La Mojonera, Tamasopo
La Mojonera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamasopo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 181 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 847 m.
Citizendium
Citizendium [ ˌsɪtɨˈzɛndiəm ]  (engl. citizen: građanin + [compen]dium: kompendij), projekt slobodne enciklopedije na engleskom jeziku zasnovan na wikiju koji je kao »građanski kompendij svega« pokrenuo Larry Sanger, jedan od dvojice suosnivača Wikipedije.
Sangeru se nije svidjela činjenica da po Wikipediji svatko može napisati što želi, bez odgovornosti i posve anonimno. Stoga je izašao iz uprave Wikipedije i pokrenuo Citizendium-online-enciklopediju u kojoj ipak ima malo više reda. Onaj tko želi dodati novi članak u Citizendium morat će se registrirati, i to pravim imenom i prezimenom, a izradu i kvalitetu novih članaka nadgledat će znanstvenici i stručnjaci u određenim područjima. Sve će i dalje biti besplatno i na dobrovoljnoj bazi, baš kao i na Wikipediji. Na Citizendiumu se trenutno nalazi 10.000 članaka, što je ujedno i najveći problem s kojim će se ova nova enciklopedija morati suočiti: izgradnja dovoljne količine sadržaja da postane ozbiljan konkurent Wikipediji.
Srpska (Podgorica)
Srpska je jedno staro selo u opštini Podgorica u Crnoj Gori.
Prema popisu iz 2003. u naselju Srpska živi 515 ljudi. od kojih su 364 stanovnika punoljetni, a prosječna starost stanovništva iznosi 33 godine (31,5 kod muškaraca i 34,5 kod žena). U naselju ima 121 domaćinstvo, a prosječan broj članova po domaćinstvu je 4,26. Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, podijeljeno od raskola između Crnogoraca koji se zalažu za nezavisnost Crne Gore i onih koji su željeli ostati u zajednici sa Srbijom, koji su i direktno prisvojili srpski nacionali identitet. Većina stanivništva čine Crnogorci, 295, a Srbi 177. Prema posljednjim popisima, primijećen je porast u broju stanovnika.
Srpska je smještena u regiji Zete. U izuzetno teškom je stanju, nenavodnjavana i u propadanju. No usprskos brojnim žalbama mještana crnogorskim vlastima, rješenje problema Srpščana još nije došlo.
Srpska se izvorno zvala Srska, a je naziv promijenjen početkom 20. vijeka. U Srpskoj je osvešćena u 1702. godine kapela od strane cetinjskoga vladike Danila Petrović-Njegoša. Tom prilikom su ga u Srpskoj Osmanlije na prevaru uhvatili.
Hirten
Hirten je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 86 opštinskih središta okruga Majen-Koblenc. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 267 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7137036.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Majen-Koblenc Hirten se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Majen-Koblenc. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 470 metara. Površina opštine iznosi 2,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 267 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 106 stanovnika/km².
Fratese, Benevento
Fratese je naselje u Italiji u provinciji Benevento, u regiji Campania.
Manzanilla, Balleza
Manzanilla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Balleza.
Fratese, Benevento
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 55 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 211 m.
Manzanilla, Balleza
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2207 m.
Castel Gandolfo
Castel Gandolfo je gradić od 8436 stanovnika u Italiji, južno od Rima. Poznat je kao ljetna rezidencija papa i zajedno s parkom je pravno dio države Vatikan, a ne Italije.
Geografija
Castel Gandolfo leži udaljen 30 km od Rima, pored jezera Albana u gorju Colli Albani u Laciju.
Historija
mini|lijevo|250px| Ljetna rezidencija [[papa]] mini|lijevo|250px| Jezero [[Albano (jezero)|Albano i Castel Gandolfo na brdu]] Pretpostavlja se da je na teritoriju današnjeg Castel Gandolfa bila antička Alba Longa. U 12. vijeku tu su imali utvrdu grofovi Gandolfi, zbog čega se mjesto nazvalo Castel Gandolfo. Godine 1608. mjesto je postalo posjed Papinske Države koja je izgradila ljetnu rezidenciju za pape. Veliku palaču počeo je graditi papa Urban VIII (1623–1644), a nastavili su dograđivati i uređivati Aleksandar VII, Klement XIII i Pio IX.
Uz palaču se prostire veliki terasasti park i Villa Barberini, podignuta na ruševinama antičke vile cara Domicijana. Palača ima brojne vrijedne tapiserije i slike Carla Dolcija, Paola Veronesea i Salvatora Rose. Od 1936. u Villa Barberini djeluje Vatikanski opservatorij kojeg je osnovao još papa Grgur XIII. Preko puta rezidencije nalazi se crkva San Tommaso di Villanova, djelo Gian Lorenza Berninija koji je uz Madernu radio i na uređenju papinske rezidencije.
Atrakcije
Castel Gandolfo je poznat po breskvama vinu i ribama iz jezera Albana.
Teocinte, Tomatlán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 194 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 76 m.
Yoshihide Suga
mini|desno|Yoshihide Suga Jošihide Suga (菅 義偉) japanski je političar koji je služio kao premijer Japana i predsednik Liberalno-demokratske partije (LDP) od septembra 2020, postajući prvi novi premijer Reiva ere. Suga je prethodno bio na funkciji glavnog sekretara kabineta premijera Šinza Abe od 2012. do 2020. godine, što ga čini ga glavnim sekretarom kabineta sa najdužim stažem u istoriji Japana. Suga je takođe bio ministar unutrašnjih poslova i komunikacija od 2006. do 2007. godine.
On je rođen u skromnoj porodici u ruralnoj prefekturi Akita. Suga se nakon završetka srednje škole preselio u Tokio, gde je upisao Univerzitet Hosei. Ubrzo nakon što je diplomirao pravo na univerzitetu, Suga je postao pomoćnik predstavnika Hikosabura Okonogija 1975. pre nego što je i sam ušao u politiku kada je izabran u skupštinu opštine Jokohama 1987. godine. Na izborima 1996. godine, Suga je izabran u Predstavnički dom, predstavljajući drugi okrug Kanagave kao član LDP-a.
Tokom svog boravka u skupštini, Suga je postao bliski saveznik glavnog sekretara kabineta Šinza Abe. Kada je Abe prvi put postao premijer 2006. godine, imenovao je Sugu u kabinetu za ministra unutrašnjih poslova i komunikacija. Abe je kasnije imenovao Sugu za glavnog sekretara kabineta 2012. godine po povratku na mesto premijera, ulogu koju bi Suga imao tokom celog drugog Abeovog mandata. U septembru 2020. godine, nakon što je Abe najavio povlačenje iz politike, Suga je proglasio kandidaturu na izborima za rukovodstvo LDP-a. Široko smatran predvodničkim kandidatom, Suga je s lakoćom pobedio na izborima 14. septembra sa 70% glasova. Dva dana kasnije, formalno ga je skupština izabrala za premijera, a imenovao ga je car Naruhito.
Suga je izjavio da će se njegov kabinet fokusirati na nastavak politika i ciljeva Abeove administracije, uključujući paket ekonomskih politika Abenomika, reviziju člana 9 japanskog ustava i obezbeđivanje puštanja japanskih otetih dražavljana iz Severne Koreje.
Mladost i obrazovanje
Suga je rođen u porodici farmera jagoda u Ogačiju (danas Juzava), ruralnom području u prefekturi Akita, i preselila se u Tokio nakon završetka srednje škole Juzava. Pohađao je večernju školu da bi stekao zvanje diplomiranog pravnika na Univerzitetu Hosei 1973. Suga je izabrao Hosei „jer je to bila najjeftinija moguća opcija” i „radio je u fabrici kartona u Tokiju da bi platio školarinu”.
Politička karijera
Po završetku univerziteta, Suga je radio na predizbornoj kampanji za Dom odbornika (gornji dom), a potom je jedanaest godina radio kao sekretar člana DDP-a LDP-a Hikosabura Okonogija, oca političara LDP-a Hačira Okonogija. Suga je podneo ostavku na tu funkciju u oktobru 1986. godine da bi nastavio sopstvenu karijeru u politici. U gradsko veće Jokohame izabran je u aprilu 1987. godine, vodeći pešačku kampanju od vrata do vrata, posetivši čak 30.000 kuća i iznoseći šest pari cipela. On je pionir prakse održavanja predizbornih govora pred prometnim železničkim stanicama, što je danas uobičajeno među japanskim političkim kandidatima.
On je imenovan za višeg potpredsednika za unutrašnje poslove i komunikacije u novembru 2005. godine pod upravom premijera Džuničira Koizumija. Unapređen je u ministra unutrašnjih poslova i komunikacija i ministra za privatizaciju poštanskih usluga u prvom kabinetu Šinza Abe u septembru 2006. godine, a portfelj državnog ministra za reformu decentralizacije dodao je u decembru 2006. On je bio od presudne važnosti za razvoj japanskog sistema „donacije rodnom gradu” (ふるさと納税), koji je omogućavao poreskim obveznicima da ostvaruju odbitke donirajući novac lokalnim samoupravama. Njega je zamenio Hiroja Masuda u prekomponovanju vlade u avgustu 2007.
Njegov stil kampanje „na uglovima ulica” zaslužan je za njegov uspeg na opštim izborima 2009. godine, kada su mnogi drugi poslanici LDP-a izgubili svoja mesta usred talasa podrške Demokratskoj stranci Japana.
2C-T-8
2C-T-8 je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 267,387 Da.
Medosasi
Medosasi (lat. Nectariniidae) su porodica veoma malenih vrapčarki. Postoje 132 vrste u 15 rodova. Rasprostranjeni su u Africi, južnoj Aziji i sjevernoj Australiji. Većina medosasa se pretežno hrani nektarom, ali također love kukce, posebno kada hrane mladunce. Voće je također dio ishrane kod nekih vrsta. Lete brzo i direktno zato što imaju kratka krila.
Albion, Iowa
Albion je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 505 stanovnika.
Medosasi
Opis
Pripadnici ove porodice variraju po veličini od 5 grama teškog Nectarinia nectarinioides do 45 grama teškog Arachnothera flavigaster. Kao i kod kolibrija, medosasi pokazuju izražen spolni dimorfizam: mužjaci su obično upadljivih metalnih boja. Uz to, repovi mnogih vrsta su dužni kod mužjaka nego kod ženki, a mužjaci su i veći. Medosasi imaju duge, tanke i prema dolje zakrivljene kljunove i cjevaste jezike sa četkastim vrhom, što su sve prilagodbe za hranjenje nektarom. Pripadnici roda Arachnothera izgledaju drugačije od ostalih pripadnika porodice. Obično su veći od ostalih medosasa, sa neupadljivim smeđim perjem kod oba spola i duge kljunove zakrivljene prema dolje.
Albion, Iowa
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 505 stanovnika, što je 87 (14,7%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Medosasi
Opis
Vrste medosasa koje žive na velikim visinama noću padaju u torpor, stanje pri kojem snižavaju tjelesnu temperaturu i aktivnost.
Rasprostranjenost i stanište
Medosasi nastanjuju trope Starog svijeta, Afriku, Aziju i Australoaziju. U Africi uglavnom nastanjuju subsaharsku Afriku i Madagaskar, ali također i Egipat. U Aziji nastanjuju obale Crvenog mora, sjeverno do Izraela; rupa u rasprostranjenosti pojavljuje se do Irana, odakle se kontinuirano pojavljuju do južne Kine i Indonezije. U Australoaziji se pojavljuju na Novoj Gvineji, sjeveroistočnoj Australiji i na Salomonskim Otocima. Ne nastanjuju oceanske otoke, osim Sejšela. Najviše vrsta se može naći u Africi, gdje su se vjerojatno i prvi put pojavile. Većina vrsta su stanarice ili sezonske selice na kratke razdaljine. Medosasi se mogu naći posvuda u arealu ove porodice, dok su pripadnici roda Arachnothera ograničeni na Aziju.
Medosasi nastanjuju raznolika staništa, a većina ih nastanjuje primarne kišne šume; međutim, mogu nastanjivati i mnoga druga staništa, kao što su narušene sekundarne šume, otvorene šume, otvorene šikare i savana, obalne šikare i planinske šume. Neki su se medosasi uspjeli prilagoditi urbaniziranim područjima, pa se mogu naći na plantažama, u vrtovima i sl.. Mnoge vrste okupiraju staništa na raznim visinama, od nivoa mora do 4900 m.
Ponašanje
Medosasi su aktivni po danu i obično se pojavljuju u parovima ili malenim porodičnim grupama, ali nekoliko vrsta se ponekada okuplja u većim grupama. Medosasi će se pridružiti ostalim pticama koje tjeraju nekog grabežljivca, ali također i agresivno tjeraju druge vrste sa svog teritorija, čak i ako one nisu grabežljivci.
Razmnožavanje
thumb|Mladunac vrste [[Cinnyris jugularis u gnijezdu]] Medosasi koji žive izvan ekvatorijalnih regija obično se razmnožavaju sezonski, većinom u vlažnoj sezoni. Tijekom ove sezone dostupniji su kukci, kojima medosasi hrane mlade. Ako se neke vrste razmnožavaju u suhoj sezoni, to je zato što je tada dostupnija njihova omiljena biljna hrana. One koje nastanjuju ekvatorijalne regije mogu se razmnožavati tijekom cijele godine. Obično su monogamni i često teritorijalni, ali nekoliko vrsta je poligamno.
Gnijezda medosasa su obično u obliku torbe, obješena za tanke grane. Gnijezda pripadnika roda Arachnothera su različita, i od medosasa, a u nekim slučajevima i među njima samima. Neka gnijezda, kao kod Arachnothera longirostra, su malene ispletene šalice pričvršćene za dno velikog lista; gnijezdo Arachnothera chrysogenys je slično pričvršćeno, ali ima oblik duge cijevi. Gnijezda pripadnika ovog roda su neupadljiva, za razliku od gnijezda ostalih medosasa. Ženka sama gradi gnijezdo kod većine vrsta. Može snjesti do četiri jaja. Dok ženka sama gradi gnijezdo i inkubira jaja, mužjak počinje pomagati u podizanju mladih nakon što se izlegu. Kod pripadnika roda Arachnothera oba spola pomažu u inkubiranju jaja. Gnijezda medosasa su česta meta parazitskim pticama, kao što su kukavice i medovođe.
Odnos sa ljudima
Ova porodica je mnogo bolje izdržala ljudske aktivnosti u svom staništu, pa je samo sedam vrsta u opasnosti od izumiranja. Većina vrsta je relativno otporna na promjene u staništu, a uz to, iako su medosasi atraktivni, trgovci kućnim ljubimcima ih ne love, iz razloga što loše pjevaju i što ih je teško održati na životu. Medosasi se smatraju atraktivnim pticama i rado ulaze u vrtove u kojima je zasađeno cvijeće koje bi ih privuklo. Postoji nekoliko negativnih interakcija, npr. Nectarinia senegalensis se smatra štetočinom na plantažama kakaa, zato što širi parazitnu imelu.
Izotopi željeza
mini|desno|250px|Vrijeme poluraspada [[radioaktivnost|radioaktivnih izotopa ili radionuklida. Treba zapaziti da se teoretska linija za stabilne isotope Z = N (Z – atomski broj i N - broj neutrona), razdvaja od stvarnog odnosa atomskog broja i neutrona, što znači da se s povećanjem atomskog broja, povećava i nestabilnost atomskih jezgri.]] mini|desno|250px|Željezo-57 se često koristi u [[Mössbauerova spektroskopija|Mössbauerovoj spektroskopiji.]]
Izotopi željeza koji se javljaju u prirodi su četiri: željezo-54 (5,9%), željezo-56 (91,72%), željezo-57 (2,1%) i željezo-58 (0,28%), a ostali su radioaktivni s kratkim vremenom poluraspada, osim izotopa željezo-60 (t1/2 = 3 x 105 godina). Izotop željezo-56 poznat je kao nuklid s najstabilnijom jezgrom, jer ima najveću nuklearnu energiju vezanja.
Nukleosinteza zvijezda
Danas je općenito prihvaćeno da zvijezde nastaju gravitacijskim sažimanjem međuzvjezdanih oblaka plina i prašine, pri čemu se gravitacijska energija pretvara u toplinu, koja se dijelom oslobađa u obliku elektromagnetskog zračenja. U početnoj fazi razvoja zvijezde su vrlo nestabilne. Kada se temperatura i gustoća plina u jezgri zvijezde dovoljno povećaju, započinju termonuklearne reakcije - fuzija vodika u helij. Oslobođena energija zaustavlja daljnje sažimanje zvijezde (tlak plina i zračenja uravnoteže gravitacijsku silu). Zvijezda postaje stabilna i dolazi na glavni niz, gdje će proboraviti najveći dio svog aktivnog života. Kada zvijezda istroši vodik iz svoje jezgre, jezgra se, uslijed gravitacije, opet počinje sažimati. Ukoliko se sažimanjem razvije dovoljna temperatura, započinje novi ciklus termonuklearnih reakcija: nuklearna fuzija helija u ugljik. Ponovno dolazi do ravnoteže. Zvijezda dolazi u fazu crvenog diva. Kada istroši helij može se nastaviti sličan scenarij: daljnje sažimanje jezgre i fuzija ugljika u teže elemente, sve do željeza, koje ima najveću nuklearnu energiju vezanja. U ovim procesima bitnu ulogu igra masa zvijezde. O njoj ovisi kolika će se temperatura razviti u jezgri zvijezde.
La Ensenada, Tamiahua
La Ensenada je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tamiahua.
Izotopi željeza
Nukleosinteza zvijezda
Nukleosinteza u jezgri zvijezde završava stvaranjem željeza. Teži elementi od željeza nastaju u kataklizmičkim procesima kao što je eksplozija supernove. Samo zvijezde velikih masa, u konačnici svojeg razvoja mogu, postati supernove.
Željezo-54
Željezo-54 je stabilan izotop željeza, iako postoji teorija da on nastaje radioaktivnim raspadom kroma-54, koji ima vrijeme poluraspada 3,1 x 1022, a raspad nastaje kao dvostruki elektronski uhvat (2β+).
Željezo-57
Željezo-57 je stabilan izotop željeza, koji se često koristi u Mössbauerovoj spektroskopiji zbog malih promjena energije nuklearnih pretvorbi (14,4 keV).
Željezo-60
Željezo-60 je radioaktivni izotop željeza, s vremenom poluraspada 2,6 milijuna godina (do 2009. se smatralo da je vrijeme poluraspada 1,5 milijuna godina). Nastaje beta raspadom kobalta-60. Kod ispitivanja meteorita Semarkona i Chervony Kut, prema odnosu koncentracija izotopa željezo-60 i nikla-60, došlo se do zaključka da je izotop željezo-60 bio prisutan u vrijeme postanka Sunčevog sustava. Pretpostavlja se da je energija koja se oslobađala kod radioaktivnog raspada željeza-60 i aluminija-26 doprinijela stvaranju asteroida prije oko 4,6 milijarde godina.
Popis izotopa željeza
Bilješke:
Busti, New York
Basti je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 391.
Beni Comunali-Borgata Orsi, Bologna
Beni Comunali-Borgata Orsi je naselje u Italiji u provinciji Bologna, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 307 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 14 m.
El Sueño, Tijuana
El Sueño je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Tijuana.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 258 m.
Fenile Baldo, Brescia
Fenile Baldo je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 78 m.
Maravillas, Arteaga
Maravillas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Arteaga.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2333 m.
Pianmegorino, Genoa
Pianmegorino je naselje u Italiji u provinciji Genoa, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 44 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 294 m.
La Nueva Esperanza, Santa María Jacatepec
La Nueva Esperanza je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa María Jacatepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 73 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 52 m.
Optičko vlakno
thumb|right|200px|Optička vlakna Optičko vlakno su tanka vlakna iz optički čistog materijala s određenim dodacima. Ti dodaci moraju biti u vrlo malim količinama koje ne utječu previše na optička svojstva primjerice stakla. Služi za prijenos informacija primjerice u telekomunikaciji pomoću svjetlosti, infracrvenog svjetla ili ultraljubičastog svjetla.
desno|mini|200 px|Presjek optičkog kabela (jednomodnog) mini|desno|300px|Spajanje optičkih kablova, Beograd mini|desno|300px|Spajanje optičkih kablova, Beograd
Povijesni razvoj optičkih vlakana
Iako pojava prvih optičkih vlakna stupa na scenu u drugoj polovici prošlog stoljeća s pojavom lasera, ljudi su još prije nekoliko stotina godina imali ideje o prijenosu informacija putem svjetlosti. Godine 1790. francuski izumitelj Claude Chappe napravio je optički telegraf koji se sastojao od niza semafora postavljenih na tornjeve gdje su stajali ljudi i putem tih semafora odašiljali poruke od jednog tornja do drugog. Sredinom 19-tog stoljeća zamijenjuje električni telegraf. Alexander Graham Bell, 1880. godine patentira optički telefonski sustav i naziva ga Photophone. Bell ima ideju o prijenosu signala pomoću svjetlosti kroz atmosferu kao u slučaju bakrene žice i električnog signala. Međutim stvar je bila neostvariva zbog raspršenja svjetlosti i nepouzdanosti. Njegovo ranije otkriće – telefon, bio je mnogo praktičnije rješenje tako da je Photophone ostao samo eksperimentalni izum.
Problem takvog vodiča je bio što je svjetlost gubila do 99% svoje snage pri prolasku kroz optičko vlakno ne duže od 100 metara. 1966. godine Charles Kao i George Hockham iz Telecomunications Laboratories u Engleskoj izjavili su da imaju na dohvat ruke vlakna puno veće prozirnosti od već postojećih. U njihovom članku, u kojem razrađuju tu ideju, prikazali su kako visoki gubici koji karakteriziraju postojeća optička vlakna teoretski nastaju zbog malih nečistoća unutar stakla, a ne zbog unutrašnjih ograničenja samoga stakla. Predvidjeli su da se gubici svjetlosti koja putuje vlaknom mogu drastično smanjiti sa 1000 dB/km na manje od 20 dB/km. Članak Kao-Hockham inspirirao je veliki broj istraživača da počnu tražiti optička vlakna malih gubitaka. 1970. godine na Corning Glass Works su Donald Keck, Peter Schultz i Robert Maurer uspiješno napravili prvo optičko vlakno dužine stotinu metara s niskim gubitcima, manje od 20 dB/km i kristalne čistoće kakvu su predložili Kao i Hockham.
Kako je čistoća vlakna od metala bio glavni uvjet za smanjenje gubitaka, optička vlakna tako visokog stupnja prozirnosti nisu se mogla izrađivati uobičajenim metodama nego kemijskim putem realizacijom čistog silicijevog stakla SiO2 u svrhu korištenja u komercijalne svrhe izvan laboratorija.
1985. godine na engleskom Sveučilištu u Southampton, fizičar S.B. Poole otkriva da dodavanjem male količine elementa - erbija u staklo od kojeg se izrađuju optička vlakna moguće je napraviti pojačala koja imaju samo optičke elemente. Kratki, stakleni pramen dopiran erbijem ugrađen u optičko vlakno, kada primi energiju od vanjskog svjetlosnog izvora ponaša se kao laser, pojačavajući na takav način optički signal bez korištenja elektronike. Pooleove kolege u Southamptonu, David Payne, P.J. Mears i Emmanuel Desurvire iz Bell Laboratories počeli su primjenjivati otkriće na praktična pojačala signala u optičkim vlaknima. 1991. godine istraživači iz Bell laboratorija pokazali su da potpuno optički sistemi mogu imati 100 puta veći kapacitet od sistema s elektronskim pojačalima. U kratkom su roku europske i američke komunikacijske tvrtke postavile potpuno nove optičke kablove preko Atlanskog i Pacifičkog oceana, te ih pustili u rad 1996. godine.
Podjela svjetlovoda
Svjetlovode razlikujemo prema vrsti materijala od kojih je izrađena jezgra i omotač(plašt). Prema promjeni indeksa loma te broju modova koji koristi svjetlovode djelimo na jednomodne (SMF - single mode fiber) i višmodne (MMF - multimode fiber) koji mogu biti sa stepeničastim ili gradijentnim indeksom loma. Također vršimo podjelu s obzirom na gušenje i valnu duljinu koju koriste za prijenos.
Palo Dulce, El Salto
Palo Dulce je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini El Salto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1534 m.
Colpo
Kolpo je naselje i opština u severozapadnoj Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Morbijan koja pripada prefekturi Van.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1809 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 68 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 26,48 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 117 metara (maksimalnoj 156 m, a minimalnoj 52 m).
Večernji list
Večernji list hrvatske su dnevne novine koje izdaje zagrebačka tvrtka "Večernji list d.d".
Prvi je broj lista izašao 1. srpnja 1959, a nastao je spajanjem dvaju tadašnjih dnevnih novina, Narodnog lista i Večernjeg vjesnika. List je, kao i njegovi prethodnici, bio posvećen manje politici, a više "običnim" temama poput sporta, mode, kriminala i svakodnevnog života, zbog čega je ubrzo postao najčitanijim dnevnikom u Hrvatskoj i stekao nadimak Večernjak. Nakon demokratizacije 1990. se po političkim stavovima pozicionirao uglavnom desno od centra. Prva mu je ozbiljna konkurencija na zagrebačkom i nacionalnom tržištu 1998. postao novopokrenuti Jutarnji list. Od 2000. je u vlasništvu austrijske medijske grupacije Styria AG.
Prema anketi "GfK Centar za istraživanje tržišta" iz 2001. godine, Večernji list je vodeći je nacionalni list u zemlji s jakim regionalnim izdanjima.
"Večernji list" je projektom "Nogomet srcem" 2006. osvojio treće mjesto na natjecanju "Ifra Cross Media Award 2006", za praćenje Svjetskog prvenstva u nogometu, postavši prvim hrvatskim dnevnikom koji je osvojio neku međunarodnu nagradu.
Glavni urednici
Kroz povijest najnakladnijih hrvatskih dnevnih novina, "Večernji list" je vodilo 11 glavnih urednika:
Romanești, Târgu Jiu
Romanești je naselje u Rumuniji u okrugu Gorž u opštini Târgu Jiu.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 590 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 188 m.
Las Lagunas, Balleza
Las Lagunas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Balleza.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2642 m.
Apis (egipatska mitologija)
Historija i karakteristike
Apisov kult nastao je još za Prve dinastije (oko 2925. pne. - oko 2775. pne. ).
Kao i druga bikovska božanstva, i Apis je u početku vjerojatno bio bog plodnosti povezan uz žito i stoku, vremenom je povezan sa Ptahom, glavnim božanstvom u području Memfisa, ali i sa Ozirisom (kao Ozir-Hapi) i Sokarom, bogovima mrtvih i podzemnog svijeta.
Kao Apis-Atum bio je povezan sa kultom sunca pa je često prikazivan sa sunčevim diskom između rogova. thumb|left|240px| [[Skulptura Apisa iz pariškog Louvra]]
Većina onog što se zna o Apisu, dolazi od grčko-rimskih pisaca. Tako se zna da je bio crno-bijel, sa specijalnim šarama. Neki od autora su govorili da je rođen iz zrake svjetlost]]i sa neba, a drugi su tvrdili da je rođen od Apisovog bika. Kad bi sveti bik uginuo - tele koje je trebalo biti njegov nasljednik, posvuda je traženo i nakraju smješeno u Apieion u Memfisu.
Svećenici iz tog hrama proricali su iz njegovog ponašanja, pa je to svetište bilo vrlo posjećeno. Kad bi Apisov bik uginuo, pokopan je sa velikom pompom u Sakari, u podzemnim galerijama poznatim za antike kao - Serapeum.
Za helenizma za vladavine Ptolemeja I Sotera (305. pne.-282. pne.) u Memfisu se rodio novi kult - Serapisa, nastao kao kombinacija Ozirisa i Apisa. Taj kult se iz Aleksandrije raširio po istočnim dijelovima Rimskog Carstva.
Itrijum
Itrijum ili itrij (Y, latinski ytrium) je metal IIIB i atomskog broja 39. To je srebrno-metalan prelazni metal kemijski sličan lantanoidima te je često klasificiran kao "rijetki zemni metal". Itrij se gotovo uvijek nalazi u spoju sa lantanoidima u rijetkim zemnim mineralima te se nikada ne nalazi u prirodi kao slobodan element. Njegov jedini stabilni izotop, 89Y, je također njegov jedini prirodni popratni izotop.
Godine 1787. Carl Axel Arrhenius pronašao je novi mineral kraj Ytterbya u Švedskoj te ga nazvao ytterbite, prema nazivu sela. Johan Gadolin otkrio je itrijev oksid u uzorku Arrheniusa 1789., a Anders Gustaf Ekeberg je nazvao novi oksid yttria. Elementarni itrij je prvi izolirao Friedrich Wöhler 1828.
Najvažnija upotreba itrija je u stvaranju svjetlećeg materijala, poput crvenih koje se koriste u televizijskim aparatima u displejima katodnih monitora (CRT) i u svjetlećim diodima. Također se koristi i za proizvodnju elektrodama, elektrolitima, električnim filtrima, laserima i superkonduktorima; raznim medicinskim primjenama i za traganje raznih materijala kako bi se povećala njihova svojstva. Itrij nema nijednu poznatu biološku ulogu, a izlaganje dijelovima itrija može dovesti do bolesti dišnog sustava u ljudi.
Svojstva
Itrij je mekan, srebrno-metalni, sjajan i vrlo kristalan prijelazni metal 3. grupe kemijskih elemenata. Ima manju elektronegativnost nego njegov prethodnik prema tablici elemenata, skandij, te manju elektronegativnost nego sljedeći element 5. periode kemijskih elemenata, cirkonijum; osim toga, po elektonegativnosti je usporediv sa slijedećim u 3. grupi, lutecijumom, zbog kontrakcije lantanoida. Itrij je prvi element d-bloka u petom periodu.
Ovaj čisti element je relativno stabilan u zraku u rasutom stanju, uslijed pasivnosti koja nastaje zbog sloja zaštitnog oksida na njegovoj površini. Ovaj sloj doseže debljinu od 10 µm kada se itrij zagrije na 750 °C u vodenoj pari. Kada je pak fino podijeljen, itrij je vrlo nestabilan u zraku; dijelići ovog metala mogu se zagrijati u zraku do temperature koja prelazi 400 °C. Itrijev dušik (YN) se stvara kada se metal zagrije do 1000 °C u dušiku.
Sličnosti sa lantanoidima
Sličnosti itrija sa lantanoidima su tako snažne da je ovaj element kroz povijest često bio svrstan u skupinu rijetkih zemnih elemenata, te se u prirodi uvijek nalazi zajedno s njima u rijetkim zemnim mineralima.
Kemijski, itrij je sličniji tim elementima nego njegov susjed u periodnom sustavu elemenata, skandij, a ako bi se njegove fizičke osobine stavile u atomski broj onda bi imale broj od 64.5 do 67.5, stavljajući ga između lantanoida gadolinij i erbijum.
Također često pada u isti raspon reakcijskog reda, koji je sličan terbiju i disproziju po svojoj kemijskoj reakciji. Itrij je tako blizu po veličini tzv. 'itrijskoj skupini' teških iona lantanoida da se u otopini ponaša kao da je jedan od njih. Iako su lantanoidi jedan red niže u tablici periodnog sustava nego itrij, sličnosti u atomskom radijusu se mogu pripisati kontrakciji lantanoida.
Jedan od rijetkih značajnih razlika između kemije itrija i lantanoida je taj da je itrij gotvo isključivo trovalentan, dok oko polovica lantanoida može imati i drugačiju valentnost od tri.
Spojevi i reakcije
Kao trovalentan prijelazni metal, tvori razne neorganske spojeve, uglavnom u oksidacijskom stanju od +3, predajući svoja sva tri valentna elektrona. Dobar primjer je Itrijev(III) oksid, poznat i kao itrija, šestero-koordinatna bijela krutina.
Itrij tvori itrijum fluorid koji nije topiv u vodi, hidroksid i oksalat, ali njegov bromid, hlorid, jodid, nitrat i sulfat su topljivi u vodi. Ion Y3+ je bezbojan kada se topi zbog odsutnosti elektrona u elektronskoj ljusci d i f.
Voda izaziva reakciju sa itrijom i njegovim spojevima kako bi tvorili. Koncentrirana azotna i Fluorovodonička kiselina ne napadaju snažno itrij, za razliku od drugih snažnih kiselina.
Sa halogenima itrij tvori halide kao što su itrijum(III) fluorid, itrijum(III) hlorid i itrijum(III) bromid  pri temperaturama iznad 200 °C. Isto tako, ugljik, fosfor, selen, silicij i sumpor svi tvore binarne spojeve sa itrijom prilikom povišenih temperatura.
Organoitrijska kemija proučava spojeve koje sadrže veze ugljika i itrija. Za nekolicinu njih se zna da sadrže itrij pri oksidacijskom stanju 0. (+2 stanje je promatrano u topljivosti klorida, a +1 u oksidacijskim skupinama u plinovitom stanju ) Neke trimerizacijske reakcije su promatrane upotrebljavajući organoitrijske spojeve kao katalizatore. Ovi spojevi koriste kao početni materijal, koji se pak dobivaju od  i koncentrirane klorovodonične kiseline i amonijevog klorida.
Haptičnost je kako se skupina graničnih atoma liganda koordiniraju prema središnjem atomu; na to ukazuje grčka riječ eta, η. Itrijevi spojevi bili su prvi spojevi gdje su karborani ligandi vezani za d0-metalni centar uz pomoć η7-haptičnosti. Isparavanje grafitno umetnutog spoja grafita–Y ili grafita– vodi do stvaranja endohedralnih fulerena kao što su Y@C82. Proučavanja elektronske spinske rezonance ukazuju na stvaranje parova Y3+ i (C82)3− iona. Karbidi Y3C, Y2C i YC2 mogu se hidrolizirati kako bi tvorili ugljikovodike.
Nukleosinteza i izotopi
Itrij je u sunčevom sustavu stvoren zahvaljujući zvjezdane nukleosinteze, većinom putem s-procesa (≈72%), ali također i putem r-procesa (≈28%). R-proces se sastoji od brzog hvatanja neutrona lakših elemenata tijekom eksplozija supernova. S-proces je sporo hvatanje neutrona lakših elemenata unutar pulsirajućih crvenih divova.
thumb|225px|right|[[Mira je primjer tipa crvenog diva u kojem je stvoreno većina itrija sunčeva sustava.]] Izotopi itrija su među najčešćim proizvodima nuklearne fisije uranija koje se odigrava u nuklearnim eksplozijama i nuklearnim reaktorima. Što se tiče upravljanja nuklearnog otpada, najvažniji izotopi itrija su 91Y i 90Y, čije je vreme poluraspada 58,51 dan za prvi i 64 sati za drugi. Iako 90Y ima kratko vrijeme poluraspada, postoji u sekularnoj ravnoteži sa svojim dugoročnim roditeljskim izotopom, stroncij-90 (90Sr) čije je vrijeme poluraspada 29 godina.
Svi elementi 3. grupa imaju neparan atomski broj, te stoga imaju malo stabilnih izotopa. Skandij ima jedan stabilni izotop, a sam itrij ima samo jedan stabilan izotop, 89Y, koji je također njegov jedini prirodni. Ipak, rijetki zemni elementi sadrže elemente parnih atomskih brojeva i puno stabilnih izotopa. Smatra se da je itrij-89 obilniji nego što bi inače bio, dijelom i zbog s-procesa, koji dozvoljava dovoljno vremena za izotope - stvorene od drugih procesa - da se raspadnu putem emisije elektrona (neutron → proton). Takav polagan proces favorizira izotope sa atomskim masenim brojem (A = protoni + neutroni) od oko 90, 138 i 208, koji imaju neobično stabilne atomske jezge sa 50, 82 i 126 neutrona. 89Y ima maseni broj blizu 90 te ima 50 neutrona u svojoj jezgri.
Najmanje 32 sintetička izotopa itrija su proučavana, a isti imaju raspon atomskog masenog broja od 76 do 108. Najmanje stabilni od njih je 106Y sa vremenom poluraspada od >150 ns (76Y ima poluraspad od >200 ns) a najstabilniji je 88Y sa poluraspadom od 106.626 dana. Uz izotope 91Y, 87Y i 90Y, sa vremenom poluraspada od 58,51 dana, 79.8 sati i 64 sati, a svi ostali izotopi imaju vrijeme poluraspada manje od jednog dana a većina ovih imaju vrijeme poluraspada manje od jednog sata.
Itrijevi izotopi sa masenim brojem istim ili manjim od 88 se raspadaju većinom od izbacivanja pozitrona (proton → neutron) kako stvorili stroncijeve (Z = 38) izotope. Itrijevi izotopi sa masenim brojem od 90 ili manje se raspadju većinom od izbacivanja elektrona (neutron → proton) kako bi stvorili cirkonijeve (Z = 40) izotope. Izotopi sa masenim brojem od 97 ili iznad također imaju manji put raspada od β− kašnjenje izbacivanja neutrona.
Itrij ima najmanje 20 nuklearnih izomera u rasponu masenog broja od 78 do 102. Većina pobuđenih stanja su uočena za 80Y i 97Y. Dok se za većinu itrijevih izomera očekuje da su manje stabilni nego njegovo osnovno stanje, 78mY, 84mY, 85mY, 96mY, 98m1Y, 100mY i 102mY imaju duže vrijeme poluraspada nego njihova osnovna stanja, jer se ti izomeri raspadaju beta raspadom, a ne izomernim prijelazom.
Povijest
1787., vojni pukovnik i kemičar iz hobija Carl Axel Arrhenius pronašao je težak crni kamen u starom kamenolomu kraj švedskog sela Ytterby. Pošto je smatrao da se radi o nepoznatom mineralu koji sadrži novo otkriveni element volfram, nazvao ga je ytterbite poslao je uzorke raznim kemičarima radi analize.
thumb|150px|left|alt= Black and white bust painting of a young man with neckerchief in a coat. The hair is only faintly painted and looks grey.|[[Johan Gadolin otkrio je itrijev oksid.]] Johan Gadolin sa sveučilišta Åbo je identificirao novi oksid Arrheniusovom uzorku 1789., te je objavio svoju potpunu analizu 1794. Anders Gustaf Ekeberg potvrdio je ovo otkriće 1797. te je nazvao novi oksid yttria. Antoine Lavoisier je kasnije razvio prvu modernu definiciju kemijskih elemenata, te mu dao naziv yttrium [itrij].
1843., Carl Gustaf Mosander je otkrio da uzorci yttria sadrže tri oksida: bijeli itrijev oksid (yttria), žuti terbijum(III,IV) oksid i ružićasti Erbijum(III) oksid (tada zvan terbija). Četvrti oksid, iterbijum(III) oksid, izolirao je 1878. Jean Charles Galissard de Marignac. Novi elementi će kasnije biti izolirani od svakog od ovih oksida, a svaki element će dobiti naziv po Ytterbyu, selu u čijoj su blizini nađeni u kamenolomu (vidi iterbijum, terbijum i erbijum). Narednih desetljeća, nekoliko novih metala je otkriveno u "Gadolinovom itriju". Pošto je itrija ipak bio mineral a ne oksid, Martin Heinrich Klaproth ga je preimenovao u gadolinit u čast gospodinu Gadolinu.
Itrijev metal prvi je izolirao Friedrich Wöhler 1828. kada je zagrijao itrijum(III) hlorid sa kalijom:
Do ranih 1920-ih, kemijski simbol Yt se koristio za taj element, nakon čega je dobio pojednostavljenu oznaku Y.
1987., otkrilo se da itrijum barij bakar oksid postiže visokotemperaturnu supraprovodnost. Bio je to tek drugi poznati materijal koji je pokazivao to svojstvo, te je bio prvi poznati materijal koji je ostvario supraprovodnost iznad (ekonomsko značajne) točke vrenja dušika.
Arhitektura historicizma u Bosni i Hercegovini
mini|Crkva Svetih Ćirila i Metoda u neorenesanskom stilu Arhitektura historicizma u Bosni i Hercegovini pripada kraju XIX vijeka, kada se Bosna i Hercegovina našla pod protektoratom Austro-Ugarske. Dominantna struja u evropskoj arhitekturi toga vremena je historicizam.
Itrijum
Učestalost
Itrij se nalazi u većini rijetkih zemnih minerala, kao i u nekoliko ruda uranija, ali ga nikada ne nalazimo i prirodi kao slobodan element. Oko 31 ppm zemljine kore je itrij, čime je 28. najučestaliji element tamo, te je 400 puta učestaliji od srebra. Itrij se nalazi u tlu u koncentracijama između 10 i 150 ppm dok se u morskoj vodi nalazi u koncentraciji od oko 9 ppt. Uzorci stijena sa mjeseca tijekom programa Apollo otkrili su relativno visoku koncentraciju itrija.