cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ciudad Real
Gastronomija
Tipična mančanska jela su tzv. mrvice - migas, mančanski pisto , kaldereta , tiznao, pečenje, biskoča, flores kao i izuzetno kvalitetni mančanski ovčji sirevi.
Proslave i praznici
Jedno od najpopularnijih događaja u Sijudad Realu je Hodočašće u Alarkos, koje se slavi prvi ponedeljak nakon Duhova. Dan zaštitnice grada, Virhen del Prado, slavi se 15. avgusta. Proslava Uskršnjih praznika je proglašena događajem od nacionalnog turističkog značaja od 14. februara 2006.
Penelope superciliaris
Penelope superciliaris je vrsta ptice iz roda Penelope, porodice Cracidae. Živi u suhim područjima sjeveroistočnog Brazila (ekoregije Cerrado i Caatinga), jugoistočnog Brazila, istočnog Paragvaja, te sjeveroistočne Argentine i istočne Bolivije u Pantanalu. Prirodna staništa su joj suptropske i tropske vlažne nizinske šume.
Podvrste
Postoje tri podvrste :
Sapogenin
thumb|right|Hemijska struktura [[jamogenina, sapogenina prisutnog u peskavici]]
Lišci
Lišci su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Olovo koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 291 stanovnika.
Berscheid
Beršajd je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 235 opštinskih središta okruga Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 66 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7232012.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim Beršajd se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 490 metara. Površina opštine iznosi 7,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 66 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 9 stanovnika/km².
Bragadiru (razvrstavanje)
Bragadiru ima više značenja:
Clusone, Bergamo
Clusone je naselje u Italiji u provinciji Бергамо, u regiji Ломбардија.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 8032 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 600 m.
San Pedro Chochula, México
San Pedro Chochula je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México.
Prema proceni iz 2012. godine u naselju je živelo 8798 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2577 m.
Montevergine, Campobasso
Montevergine je naselje u Italiji u provinciji Campobasso, u regiji Molise.
Okrug Khwlan, Sana'a
Khwlan je okrug u Jemenu u pokrajini Sana.
Penelope dabbenei
Penelope dabbenei je vrsta ptice iz roda Penelope, porodice Cracidae. Živi u sjevernom graničnom području Argentine i južnom graničnom području Bolivije. Prirodna staništa su joj suptropske i tropske vlažne planinske šume.
Montevergine, Campobasso
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 593 m.
Okrug Khwlan, Sana'a
Okrug se nalazi na nadmorskoj visini od 1967 m.
Becker, Minnesota
Beker je grad u američkoj saveznoj državi Minesota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.538, što je 1.865 (69,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Velika nagrada Velike Britanije
Velika nagrada Velike Britanije utrka je Formule 1.
Carapuato, Tepalcatepec
Carapuato je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tepalcatepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 429 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 309 m.
Ljuša (Kuršumlija)
Љуша је насеље у Србији у општини Куршумлија у Топличком округу. Према попису из 2002. било је 109 становника (према попису из 1991. било је 158 становника).
Демографија
У насељу Љуша живи 106 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 59,0 година (56,0 код мушкараца и 61,8 код жена). У насељу има 59 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 1,85.
Ово насеље је у углавном насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Rio Grande
Rio Grande (španjolski: Rio Bravo del Norte - Velika rijeka Sjevera) je rijeka u Sjevernoj Americi, duga km, površine sliva 642 320 kvadratnih kilometara.
Geografske karakteristike
Rio Grande izvire na obroncima planine San Juan Mountains u jugozapadnom dijelu države Colorado u SAD, a uljeva se u Meksički zaljev istočno od grada Brownsville.
U gornjem toku, u državama Colorado i sjevernom dijelu Novog Meksika, je planinska rijeka sa znatnim padom i protječe uskom i dubokom dolinom i usječenim kanjonima.
U srednjem i donjem toku protječe nizinom kroz predjele siromašne padavinama (stepe i polupustinje), gdje uglavnom ima niske i pješčane obale, a nizvodno od Ciudad Juárez do ušća (2092 km) čini granicu Meksika i SAD. Zbog čestog mijenjanja vodostaja - ljeti, u sušnom periodu, mjestimice presušuje a najčešće na odsjeku između grada Ciudad Juáreza i ušća rijeke Conchos. Plovidba je moguća samo do grada Camargo (oko 250 km) i to samo za riječne brodove malog gaza. Američko-meksičkim sporazumom plovidba na rijeci je zabranjena pa se promet između dvije države na ovom dijelu odvija preko četiri putna i željeznička mosta.
Najveći značaj Rio Grande ima u proizvodnji električne energije i za navodnjavanje obradivih površina uz svoje obale, na kojima se gaje južno voće, žitarice i pamuk. Na rijeci se nalazi i nekoliko hidroelektričnih centrala od kojih su najveća Elephant Butte (brana duga 510, visoka 93 m) i Caballo (brana duga 1399, a visoka 29,5 m), odakle se voda razvodi kanalima.
Pritoke:
Veći gradovi:
U američko-meksičkom ratu (1846. - 1848.) i u američkom građanskom ratu (1861. - 1865.) vođeno je više bitaka na području ušća i u dolina rijeke Rio Grande. Granica je na rijeci Rio Grande nametnuta Meksiku od SAD poslije američko-meksičkog rata 1848. zbog čega je i dolazilo do sporova.
Okahumpka, Florida
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Florida.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 267, što je 16 (6,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Urumí
Urumí, pleme američkih Indijanaca sa rijeke Marmelos, pritoka srednje Madeire, u zapadnobrazilskoj državi Rondônia. Pripadaju široj skupini Ramaráma, porodica Tupian, a jezik im je nestao. Po drugoj klasifikaciji ((McQuown/Greenberg), pripadali su porodici Chapacuran. Ne smiju se brkati sa istoimenim plemenom Urumi koje danas živi na rijeci Mirití među kolumbijskim Yukuna Indijancima.
Berschweiler bei Baumholder
Beršvajler baj Baumholder je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 96 opštinskih središta okruga Birkenfeld. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 557 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7134008.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Birkenfeld Beršvajler baj Baumholder se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Birkenfeld. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 435 metara. Površina opštine iznosi 6,6 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 557 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 84 stanovnika/km².
Kortikotropin-oslobađajući hormon
Kortikotropin-oslobađajući hormon (CRH, originalno nazvan kortikotropin-oslobađajući faktor, CRF, takođe poznat kao kortikoliberin), je polipeptidni hormon i neurotransmiter koji učestvuje u odgovoru organizma na stres. On pripada familiji kortikotropin-oslobađajućih faktora.
Njegova glavna funkcija je stimulacija hipofizne sinteze adrenokortikotropnog hormona.
Kortikotropin-oslobađajuči hormon je 41-aminokiselina dug peptid izveden iz 191-aminokiselinskog preprohormona. CRH izlučuje paraventrikularni nukleus (PVN) hipotalamusa u odgovoru na stres. Primetno umanjenje CRH koncentracije je bilo primećeno kod obolelih od Alchajmerove bolesti. Osim što se proizvodi u hipotalamusu, CRH je takođe sintetisan u perifernim tkivima, poput T limfocita, i visoko je izražen u posteljici. U posteljici je CRH služi kao indikator koji određuje dužinu gestacije i vreme porođaja. Brzo povišenje CRH nivoa u cirkulaciji se javlja na početku porođaja.
Struktura
CRH su otkrili Vale et al. kod ovaca 1981. Njegova sekvenca je:
Peptidi pacova i čoveka su identični i razlikuju se od ovčije sekvence za samo 7 aminokiselina.
Interakcije
Za kortikotropin-oslobađajući hormon je pokazano da interaguje sa kortikotropin-oslobađajućim hormonskim receptorom 1.
Rancho Nuevo, Rioverde
Rancho Nuevo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Rioverde.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 55 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1322 m.
Albuquerque, New Mexico
Albuquerque (fonetski Albukerki) je najveći grad američke savezne države New Mexico. Nalazi se u središnjem dijelu države, neposredno uz rijeku Rio Grande, a ujedno je i sjedište okruga Bernalillo. Prema popisu iz 2000. grad je imao 448,607 stanovnika, a njegovo gradsko područje 712,738. Gradsko područje obuhvata i brzorastući grad Rio Rancho.
Klimatski uvjeti u Albuquerqueu, smještenom između planinskog lanca Sandia i rijeke Rio Grande, uglavnom uključuju sunčano i suho vrijeme, s godišnjom količinom padavina ne većom od 250 do 300 mm.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 545.852, što je 97.245 (21,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Hilarie Burton
Rani život
Rođena je 1. srpnja 1982. u Sterlingu,Virginia. Godine 2000. maturirala je u srednjoj školi Park Wiew, a nakon toga je pohađala privatni koledž Fordham University. U srednjoj školi bila je predsjednica učeničkog vijeća (1999.-2000.), a godinu prije potpredsjednica.
Karijera
Prvi veliki korak u karijeri bilo je gostovanje u MTV-jevom TV šou Total Request Live. Zatim je dobila malu ulogu u seriji Dawson's Creek, te ulogu Peyton Sawyer u seriji One Tree Hill. Gostovala je u Western komediji Hey Dude. Prvu filmsku ulogu je ostvarila u Our Very Own. Pomoću te uloge je s Allison Janney, Jasonom Ritterom i Cheryl Hines osvojila nagradu na Sarasota Film Festivalu. Nakon toga je bila nominirana za nagradu Independent Spirit. Godine 2008. glumila je jednu od glavnih uloga u filmu The List. Glumila je Deborah Owens, majku Lily Owens. Film je napravljen prema romanu iz 2002. Produkcija je počela 7. siječnja 2008. u Lumbertonu.
Logor Lobor
Logor Lobor ili Loborgrad bio je sabirni logor pod upravom Nemaca na teritoriji Nezavisne Države Hrvatske, u blizini Zlatara u Hrvatskom Zagorju. Ovo je jedini logor pod kontrolom Nemaca na teritoriji Nezavisne Države Hrvatske, ako izuzmemo logore u Zemunu (Staro sajmište).
Logor je postojao od početka oktobra 1941. do kraja oktobra 1942. U logoru su bile zatočene pretežno jevrejske žene sa decom sa područja NDH i manjim delom srpske žene sa decom takođe sa područja NDH. Zatočenici ovog logora najvećim delom pohapšeni su od strane ustaša i predati upravi logora, stoga organi NDH snose nesumnjiv deo odgovornosti za stradanje logoraša, pogotovo jer je jedan deo logoraša ubijen u logoru Jasenovac. Najveći deo jevrejskih žena i dece iz logora Lobor transportovan je 1942. u logor Aušvic gde su ubijeni. Najveću odgovornost za stradanje logoraša logora Lobor snose nemački okupator i nacifikovani jugoslovenski Nemci.
U logoru Lobor, prema dostupnim podacima, umrlo je od zaraznih bolesti i izuzetno loših uslova boravka oko 200 logoraša.
Opšti podaci o logoru
Logor je bio smešten u dvorcu nekadašnje aristokratske porodice Keglević udaljenom 7 km od Zlatara u Hrvatskom Zagorju.
Najveći broj zatočenika logora Lobor bile su Jevrejke sa decom iz Sarajeva i gradova severozapadne Hrvatske, pre svega iz Zagreba. Kada je reč o srpskim zatočenicima (takođe majke sa decom) većinom su poticali iz Bosne i Hercegovine. Broj jevrejskih zatočenika bio je prilično veći od broja srpskih zatočenika u logoru.
Logor Lobor je jedini logor pod kontrolom Nemaca u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj, ako izuzmemo nemački logor u Zemunu. Ipak, većina zatočenika logora Lobor pohvatana je od strane ustaškog režima i predata Nemcima, dok su neki logoraši logora Lobor prethodno bili zatočenici ustaških logora.
Prvi logoraši pristižu u logor Lobor početkom oktobra 1941. Reč je o oko 1.300 žena sa decom pristiglih iz ustaškog logora Kruščica pokraj Viteza u srednjoj Bosni. U literaturi se pominje da je u prvom transportu pristiglo oko 370 Srpkinja sa decom, a da su svi ostali logoraši pristigli iz Kruščice bile Jevrejke sa decom. Jevrejski i srpski muškarci iz logora Kruščica transportovani su u logor Jasenovac.
Uslovi boravka u logoru bili su vrlo nepovoljni, pogotovo usled približavanja zime, a kapacitet logora bio je mali za prijem većeg broja zatočenika od 800. Zbog toga je odlučeno da se starije zatočenice prebace u Zagreb u starački dom pod upravom Židovske bogoštovne opštine, dok su Srpkinje sa decom prebačene u logor u Gornjoj Rijeci, između Križevaca i Novog Marofa.
Ipak, broj zatočenica sa decom, sve vreme postojanja logora premašivao je brojku od 800 zbog pristizanja novih zatočenika, pre svega Jevrejki sa decom iz Sarajeva i Zagreba. U decembru 1941. u logoru je bilo 1.700 žena i dece.
Juna 1942. u logoru je bilo 1.025 zatočenika, od čega su 200 bila deca. Od nešto više od 1.000 žena samo je oko 200 bilo radno sposobno. Ipak, uslovi u ovom logoru bili su podnošljiviji od nekih drugih logora u kojima su takođe bile zatočene žene sa decom, poput logora Stara Gradiška, s obzirom da logoraši u Loboru nisu neposredno ubijani, iako su ih ubijali vrlo loši uslovi u logoru.
Nemci su avgusta 1942. odlučili da zatočenice i decu iz logora Lobor transportuju u četiri transporta u logor Aušvic gde su im namenili smrt. Tokom septembra i oktobra 1942. u logor su pristizale manje grupe Jevrejki koje su do kraja oktobra 1942. premeštene u Jasenovac gde su ubijene.
Tripoli (Liban)
Tripoli je grad Libanu u guvernoratu Severni Liban. Posle Bejruta je drugi grad po broju stanovnika u Libanu. U antičko vreme bio je centar feničke konfederacije, koja je u svom sastavu imala Sidon, Tir i Arados. Odatle je došlo ime Tripoli, koje znači tri grada. Kasnije je bio pod Asirijom, Persijom, Rimljanima, kalifatom, Seldžucima, krstašima, Mamelucima i Osmanskim carstvom. Danas je druga luka u Libanu. Prema proceni iz 2008. u gradu je živelo 188.958 stanovnika. Procentualno, 80% stanovništva su suniti.
Ime i etimologija
Imao je tokom istorije različita imena. U pismima iz Amarne spominje se kao Derbli, a na drugim mestima kao Alija i Valija. U vreme Ašurnasirpala II zove se Mahalata ili Malata i Kajza. Pod Feničanima bio je Atar, a Grci su ga nazvali Tripoli, što je značilo tri grada.
Istorija
Najranija naselja su iz 1400. p. n. e. U 9. veku p. n. e. Feničani su uspostavili od Tripolija napravili važno trgovačko mesto. Pod persijskom upravom postao je finansijski centar i glavna luka severne Fenikije za pomorsku trgovinu i kopnenu karavansku trgovinu. Grad je postao konfederacija feničkih gradova država Sidona, Tira i ostrva Arados. U vreme helenističke uprave bio je brodogradilište. Rimljani su došli 64. p. n. e. Veliki zemljotres i valovi su 551. uništili vizantijski grad Tripoli i druge obalne gradove.
Za vreme Umejada Tripoli je postao komercijalni centar sa brodogradilištem. Pod Fatimidima je bio polunezavisan i razvio se u centar okupljanja učenjaka. Krstaši su opsedali grad i zauzeli ga 1109. Pri tome je zapaljena čuvena tripolijska biblioteka sa hiljadama knjiga. Krstašima je bio centar grofovije Tripoli. Tripoli je tada bio centar biskupije, značajna luka i veliki centar za obradu svile. Mameluci su ga zauzeli 1289. i razorili su grad i staru luku. Izgrađen je novi grad u unutrašnjosti blizu starog zamka. Za vreme otomanske vlasti od 1516. do 1918. grad je održao svoj značaj. Tripoli i Liban su bili pod francuskim mandatom od 1920. do 1943, kada je Liban postao nezavisan.
Settat (provincija)
Provincija Settat je jedna od sedam provincija Regije Casablanca-Settat u Kraljevini Maroko.
Geografske karakteristike
Provincija se nalazi u centru sjevernog dijela zemlje, prostire se na površini od 7220 km² što predstavlja 35% površine regije. U provinciji živi 634184 stanovnika (popis iz 2014.) od tog 217634 stan. živi u urbanim sredinama a 416550 u ruralnim sredinama.
Administrativna podjela
Provincija je administrativno podjeljena na 5 urbanih i 41 ruralnu općinu. Administrativni centar provincije je grad Settat.
Privreda
Poljoprivreda raspolaže sa 423 800 hektara oranica na kojima se najviše uzgajaju žitarice (oko 73 %).
Francisco Vázquez de Coronado
thumb|desno|400px|Coronado kreće na sever Francisco Vásquez de Coronado (oko 1510 — 22.9. 1554) je bio španski konkvistador, koji je između 1540. i 1542. istraživao Novi Meksiko i druge jugozapadne delove SAD.
Priča o zlatnim gradovima i Kiboli
Coronado je bio guverner Nove Galicije. Najpre je poslao fratra Markosa de Nizu i Narvaezovu ekspediciju da istražuju Novi Meksiko. Markos se vratio sa vestima o bogatom, zlatnom gradu Kiboli. Navodno su građani Kibole ubili članove ekspedicije, a fratar je sa jednog brda posmatrao zlatni grad. Coronado i vicekralj Antonio Mendoza uložili su velike sume novca da bi formirali ekspediciju, koja bi tražila navodnih sedam zlatnih gradova. Coronado je krenuo 1540. sa ekspedicijom od 334 Španca, 1.300 meksičkih Indijanaca, 4 franjevca i nešto roblja.
Osvajanje Kibole
Krenuli su prema Novom Meksiku. Kad su došli do zadnje španske naseobine uputili su izvidnicu da ispita da li je moguće usputno snabdevanje velikog broja ljudi i životinja. Izvidnica se vratila sa negativnim odgovorom, pa je ekspedicija podeljena u niz malih grupa, i određeno je vreme polaska svake od grupa. Duž puta stvoreni su logori sa vojnicima. Coronado je poveo prvu grupu, koja je išla brzim tempom, jer su u njoj bili konjanici. Prolazili su kroz Novi Meksiko i došli su do Kibole, grada koji im je bio cilj. Usledilo je razočarenje. Umesto zlatnog grada bio je to samo regionalni kompleks puebla od Zuni Indijanaca. Vojnici su ubili fratra Markosa, koji ih je prevario pričom o zlatnom gradu, a Coronado je bio prisiljen da deo vojnika pošalje njihovim kućama.
Coronado je prolazio kroz Arizonu i od Malog Kolorada je putovao dok nije stigao do reke Zuni. Tu je sreo Indijance Zuni. Članovi ekspedicije su bili na ivici skapavanja od gladi, pa su tražili da ih puste u jedno naselje. Pošto ih nisu pustili u naselje, Španci su ga silom zauzeli. U Hopi naseljima Pedro de Tovar suočava se sa istim problemima, pa isto tako zauzima relativno siromašno naselje. U tome području Španci saznaju za reku Kolorado. thumb|left|600px|Coronadeova ekspedicija 1540–1542
Istraživanje reke Kolorado
Coronado je na vest o reci Colorado, poslao izviđače pod vodstvom Garsije Lopeza Kardenasa da nađu reku. Kada su se vratili izviđači, druga ekspedicija je kod Hopi Indijanaca našla izviđače. Snabdeli su se i krenuli u istraživanje. Našli su reku Colorado i Veliki kanjon i predstavljali su prve Evropljane, koji su videli Veliki kanjon. Nisu uspeli da se spuste niz strmi kanjon do reke.
Melhior Dijaz je bio komandant logora duž glavne linije snabdevanja. Pošto Coronado nije uspostavio kontakt sa Alarkonovim brodovima za snabdevanje iz područja Zuni, Dijaz je putovao severno da sazna šta se desilo. Došao je do ušća reke Đile u Kolorado. Tu je od domorodaca saznao da je Alarkon krenuo uzvodno da potraži Coronadovu ekspediciju.
Hernando Alvorado je pronašao sela oko reke Rio Grande. Tu su prezimili kraj današnjeg Albukerka. Pošto je ekspediciji trebalo mnogo hrane dolaze u sukob sa Indijancima u tom području. Sukob se pretvara u rat, u kome stradaju indijanska sela i stotine Indijanaca.
Potraga za bogatom Kivirom
Jedan Indijanac zvani Turk je Coronadu ispričao o Kiviri, bogatoj zemlji na severozapadu. Prešli su Ljano Estakado i deo Texasa. Tada je Coronado posumnjao da ga je Indijanac prevario, pa to Turk plaća životom. Drugi vodiči ga dalje vode u potrazi za Kivirom, sve do Kansasa. Ponovo je usledilo razočarenje. Kvivira Indijanci nisu uopšte bili bogati, a i zlatu nije bilo ni traga. Coronado se posle toga vraća do blizu današnjega Albukerka.
La Sierra (razvrstavanje)
La Sierra ima više značenja:
Brad (razvrstavanje)
Brad ima više značenja:
Bradu (razvrstavanje)
Bradu ima više značenja:
Río Tejón (razvrstavanje)
Río Tejón ima više značenja:
Brabova (razvrstavanje)
Brabova ima više značenja:
Bolest kretanja
Bolest kretanja, sindrom loše adaptacije na pokret, kinetoza , morska bolest je uobičajeni i normalni poremećaj u organizmu , različitog intenziteta, koji je izazvana kretanjem tela , i ...može se javiti kod svih živih bića, osim kod onih bez vestibularnog sistema . Bolest kretanja se karakteriše pojavom neprijatnih simptoma kao što su mučnina, vrtoglavica i povraćanje a u težim oblicima malaksalošću, pojavom hladnog znoja i padom krvnog pritiska.
U velikoj studiji sprovedenoj u Indiji, na uzorku od 535 ispitanika podeljenih u osam grupa, prevalenca bolesti kretanja bila je nešto veća kod Tibetanaca i severoistočnih Indijaca (28%) u odnosu na severozapadne Indijce (26%). Veća zastupljenost bolesti je bila među ženama (27%) a manja među muškarcima (16,8%), sa žensko-muškim odnosom (1,7:1). Među različitim grupama, najveća incidencija osetljivosti na bolest kretanja, zabeležen je kod shizofrenih bolesnika (30%), a najniža u veslača (nula odsto). Značajno veću otpornost na kretanje pokazali su sportisti i osobe koje su češće ili profesionalno bile izložene promenama kretanja. Simptomi bolesti kretanja su bile značajno izraženije kod osoba koje pate od prostorne dezorijentacije (35.05%), migrene (26.31%), gastrointestinalni poremećaji (26,82%) kao i kod onih koji su osetljiviji na neprijatne mirise (24.64%) i slatke arome (24.48%).
Učestalost bolesti kretanja se povećava sa trajanjem putovanja, a mogu se javiti za vreme putovanja raznim prevoznim sredstvima, kao što su automobil, autobus, voz, avion ili brod. Neke osobe simptome kinetoza mogu imati samo u jednoj vrsti prevoznog sredstva, na primer automobilu, dok u ostalaim prevoznim sredstvima putuju bez poteškoća. Zabeležena je i pojava vrtoglavice koja nastaje kod nekih putnika nakon napuštanja broda ili drugog prevoznog sredstva. Ipak, najviše putnika poteškoće doživljava tokom putovanja brodom, pa se često u svakodnevnom žargonu naziva "morska bolest", a koristi se i naziv "nauzea", koja potiče od starogrčke reči.
Istorijat
Prva saznanja o bolestima izazvanim kretanjem datiraju mnogo vekova pre naše ere i najverovatnije su bila povezana sa putovanjem mlađih i niskusnih moreplovaca. U starom i srednjem veku brodovi su bili glavno prevozno sredstvo pa su poremaćaji izazvani njihovim kretanjem nazivani „morska bolest“.
Uvođenjem u saobraćaj železnice, automobila, aviona, kosmičkih brodova bolest dobijaja i druge nazive; „automobilska bolest, vazdušna bolest, kosmička bolest“, ali i nazive „mučnina u kolima“ i „bolest prostora“.
Mnoge različite teorije u 19. veku pokušale su da objasne poreklo bolesti kretanja. Tako su u to doba nastale neobične teorija i bizarni lekovi. Jedini zajednički aspekt u teorijama tog doba bio je taj da je ona uzrokovana kretanjem. Koji deo tela je prvenstveno uticao na njihovu pojavu, bio je predmet mnogih teorija. Počev od onih koje su kao mogući uzrok navodile mehaničke poremećaje u radu creva, „teorija smene u stomaku“, preko teorije iritacije cirkulatornog sistem, teorije iritacije sluzokože želuca i teorija poremećaja u jetri izazivanih preteranim pražnjenjenjem žuči u tanko crevo. Sve ove teorije su zapravo, selektivno, tumačile mehanizme ili uzroke nastanka mučnine i povraćanja, kao dominantnih simptoma u bolesti kretanja. Zato one nisu prihvatljive jer nisu uzele u obzir i veliki broj drugih faktora.
U anglosaksonskim zemljama, Irvin je 1881. predložio primenu naziva; „bolest kretanja“ -, imajući u vidu da je osnovni uzrok poremećaja kretanje. Nešto kasnije se u romanskim narodima pojavio naziv „kinetoza“ -.
Primenom brojnih simulatora krtetanja s kraja 20. veka u istraživačkim laboratorijama, avijaciji, astronautici, saobraćaju, i klubovima i parkovima za zabavu, nastali su i novi nazivi za bolesti kretanja; „bolest simulatora“  i „bolest virtuelne stvarnosti“. Ne tako često primenjuju se i nazivi skijaška bolest kamilja bolest  ili slonovska bolest.
Kada se krajem 19. veka saznalo nešto više o funkcijama vestibularnog aparata, počelo se pretpostavljati da pojačani nadražaj ćelija vestibularnog aparata za vreme vožnje brodom izazvivaju poremećaje (kinetozu ili bolest kretanja).
Godine 1884. u izveštaju objavljenom u „Lancetu“ opisan je nedostatak simptoma mučnine u toku vožnje u grupi pojedinaca čije su strukture unutrašnjeg uva bile oštećene infekcijama kao što je šarlah. Ovu pretpostavku potvrdio je Sjoberg 1931. koji je u svom istraživanju ljuljao na ljuljašci 4 psa 10, 20 i 30 minuta. Za vreme ljuljana psi su imali mučninu, praćenu povraćanjem. Kada je psima razorio oba labirinta, oni više nisu imali mučninu, niti su povraćali iako ih je ljuljao više od tri sata.
Nakon Drugog svetskog rata (u kome je značajan napredak napravljen u oblasti istraživanja mučnine u toku vožnje) uloga vestibularnog sistema u razvoju bolesti kretanja definitivno je dokazana. Nakon ovog otkrića, bilo koja teorija o bolestima kretanja morala je da uključi i verodostojnu ulogu vestibularnog aparata. Dve glavne teorije koje su se pojavile u posleratnom periodu su bile: teorija prekomerne vestibularne stimulacije i neuronska teorija nepodudaranja.
Teorija prekomerne vestibularne stimulacije, se zasniva na pretpostavci o „prekomernoj stimulaciji“ vestibularnog sistema izazvanoj nefiziološkim ubrzanim pokretima glave koji dovode do pojave bolesti. "Morska bolest je uzrokovana prekomernom stimulacijom otolitskog sistema", naveo je de Vit u svom istraživanju 1953. Međutim, sa pojavom usavršenije metodologije istraživanja i boljim razumevanjem osnovnih postavki neurovestibularne fiziologije, teorija se pokazala pogrešnom, tako da je do kraja 1970-ih u velikoj meri napuštena u korist »teorije senzornog sukoba« ili »teorije neuronske neusklađenosti«.
Jedan od glavnih problema sa otolitskom superstimulacionom teorijom je da ona nije uspela da na adekvatan način objasni neke od poznatih i ključnih karakteristika sindroma mučnine u toku vožnje. Jedan od njih je činjenica da se bolest kretanja javlja i u odsustvu bilo kakvih vestibularnih nadražaja, odnosno kada je pojedinac u toku stajanja izložen vizuelnim prikazima koji generišu i iluzije u toku kretanja (primer za to su „simulatori bolesti“). Po teoriji prekomerne vestibularne stimulacije u takvim slučajevima mučnine u toku vožnje se ne bi desila, što u praksi naravno, nije slučaj.
Teorija neuronske neusklađenosti, nastala je nakon što je dokazano da teorija prekomerne vestibularne stimulacije ne može u potpunosti da objasni sve mehanizme koji nastaju u toku kretanja. Za razliku od prethodne ova teorija pojavu simptoma u bolestima kretanja objašnjava „neusklađenošću“ ili „sukobom“ senzornih signala u nervnom sistemu.
Teorija sukoba između različitih senzornih signala, kao objašnjenje za razvoj bolesti kretanja, postojala je više od jednog veka, ali je tek poslednjih nekoliko godina konačno široko prihvaćena. Ona je nastala kao plod rada više istraživača, naročito Klermona, Rezona i Marka, i Omana
Međutim i »teorija neuronske neusklađenosti« nije mogla da odgovori na pitanja, zašto nastaje i šta je svrha mučnine i povraćanja u toku vožnje? „Zašto bi krajnji rezultat neuronske neusklađenosti ili senzornih sukoba bilo povraćanje, sa svim svojim pratećim neprijatnostima i neurohumoralnim posledicama?“ Na ova pitanja pokušala je 1977. da odgovori »teorija toksina Triesmana«, (čiji je eksperimentalni rad podržan od strane ).
Triesmanova teorija tumači nesklad senzornih informacija u centralnom nervnom sistemu kao posledicu neurofizioloških disfunkcija izazvanih toksinima, (a povraćanje kao najefikasniji način da se toksin izbaci iz organizma). Teorija se po Triesmanu, zasniva; „na premisi da organi za orijentaciju, koji imaju nekoliko funkcija, kao što je kontrola stabilnosti, pogleda itd, pravovremeno upozoravaju organizam na neurotoksičnost“...„prema tome, znaci i simptomi bolesti kretanja mogu se posmatrati kao manifestni odgovor organizma na dejstvo toksina (otrova)“.
Epidemiologija
mini|desno|250p|„Supermen“; sprava za vožnju u zabavnim parkovima, može izazvati simptome bolesti kretanja. Bolest kretanja je zajednički problem, koji pogađa mnoge ljude i uključuje, gotovo sve vidove saobraćaja, (vodeni, drumski vazdušni), simulatore letenja i vožnje i druge „virtuelne uređaje realnosti“ i brojne sprave za vožnju u zabavnim parkovima. U navedenim situaciojama, mozak mora da seizborisa velikim brojem informacija. Npr vid šalje pogrešnu poruku da se osoba kreće, deo uva koji je zadužen za telesnu ravnotežu registruje kretanje, dok senzori smešteni u mišićima i tetivama ne osećaju pokrete. Kao posledica svega toga javlja se bolest kretanja.
U studiji sprovedenoj sa studenatima koledža u Sjedinjenim Državama, utvrđeno je da nešto više od 20% ove populacije uzima lekove protiv mučnine u toku vožnje.
Bolest kretanja je jedan od sindroma koji je i pored opsežno sprovedenih istraživanja i dalje nepoznanica u našim saznanjima. Najverovatnijom se čini neurofiziološka teorija koja bolest kretanja objašnjava kao neuronsku neusklađenost čulnih nadražaja, koji se mogu javiti u mnogobrojnim kombinacijama i permutacijama. Dalja istraživanja se sve više intenziviraju kako bi se u potpunosti što pre razumeo sindrom bolesti kretanja. Ovo je posebno važno s obzirom da brzi tempo tehnološkog napretka u 21. veku, čoveka u njegovom okruženju izlaže sve složenijim procesima kretanja.
Vazdušna bolest
Studija sprovedena u mornaričkoj avijaciju SAD utvrdila je da je oko 77% studenata, budućih pomorskih oficira letača i neletača (avionskih posada) doživelo jednu ili više epizoda mučnine u toku letačke obuke. Studija engleske avijacije je pokazala da se bolest javljala u 38,7% učenika pilota u nekom periodu tokom njihove obuke. Studija mornarice Sjedinjenih Država sprovedena u mornaričkoj avijaciji, pokazala je da su gotovo sve avionske posade, koje su bile izložene letovima u toku nevremena doživele neki oblik vazdušne bolesti, sa simptomatologijom koja je primarno zavisila od nivoa turbulencije.
Kosmička bolest (svemirski adaptacioni sindrom)
Oko 70 odsto šatl astronauta takođe pati od kosmičke bolesti ili svemirskog adaptacionog sindroma - u određenom stepenu. U bestežinskom stanju kretanje astronauta (kosmonauta) u značajnoj meri je otežano i praćeno je snažanim oscilacijama tela koje izazivaju i najmanji pokreti rukama i nogama. Ovako, neadekvatno-neodmereno kretanje nastaje zato što su mišići tela na zemlji naviknuti da određene pokreti obavljaju većom snagom zbog savladavanja sile zemljine teže, pa izostaje fina regulacija pokreta. U mraku kabine, ove oscilacije su izraženije zbog otsusustva vizuelne kontrole pokreta. Zato svaki pokret astronauta izvan ravni paralelene sa pravcem kretanja kabine izaziva simptome vrtoglavice praćene mučninom, jer će dopunska ubrzanja delovati na vestibularni sistem. I vibracije letelice u pojedinim fazama leta astronauta takođe su uzrok pojave simptoma. mini|desno|250p|U uslovima nulte gravitacije astronaut Majkl C. F. (desno), komandant ekspedicije 8 na (ISS) stanici, izvodi vežbe na specijalnoj opremi pod nazivom. Najverovatnije da astronauti na početku boravka u svemiru imaju povećanu zavisnost od vizuelnih i taktilnih nadražaja. Kako se let nastavlja, većina astronauta „internalizuje“ referentni sistem za određivanje orijentacije prema gore i dole što smanjuje njihovau zavisnost od vizuelnih signala. Takođe je značajna i reinterpretacija linearnih ubrzanja - indukovanih u otolitčkom prijemniku uva u odsustvo prijemnih signala zbog nedostatka prostornih nadražaja. Uzroci i simptomi kosmičke bolesti kod astronauta se donekle razlikuje od „zemaljskih“ u toku vožnje. Ne javlja se znojenje a od ostalih simptoma uglavnom se javlja bledilo, anoreksija, povraćanje, glavobolje u prvim satima svemirskog leta često bez mučnine i drugih upozoravajućih predznakova. Oko ¾ astronauta će imati blaže simptome, dok će jedna četvrtina doživeti ozbiljnije simptome kao što su više od jedne epizode povraćanja uglavnom u toku prvog dana leta. Simptomi najčešće prestaju u prvih 24 do 72 sata boravka u orbiti, ali se mogu produžiti i na veći broj dana.
Napori da se predvidi koji astronaut je podložniji uticaju svemirskog adaptacionog sindroma (SAS) nisu uspeli. Starost, pol, nivo fizičke uvežbanosti, prethodno letačko iskustvo, i fiziološka trenaža (u humanoj centrifugi) na zemlji nisu pouzdani prediktori otpornosti astronauta na svemirski adaptacioni sindrom.
Iz napred iznetog može se zaključiti da su bolesti izazvane kretanjem važan vazduhoplovnomedicini problem.
Drumski saobraćaj
Bolest kretanja u automobilima i autobusima je relativno česta među mladima i visoko osetljivim osobama ali i među starijim osobama. Istraživanje sprovedeno u Ujedinjenom Kraljevstvu kod 3.256 putnika, koji su svakodnevno putovali u proseku 0,5 do 6,5 časa, otkrila je; da je oko 22% putnika imalo blaže, 4% izražene a 2% teške simptome bolesti kretanja. Izraženu mučninu prijavilo je 13% putnika, a 1,7% je povraćalo
U literaturi postoji oskudni podataci o učestalost bolesti kretanja u automobilima i ostalim drumskim vozila. Osim jednog izveštaja u kome se navodi da je bolest kretanja imalo oko 20% ispitanika, uglavnom u vidu mučnine. Nešto izraženije tegobe u toku vožnje imale su posade vojnih borbenih vozila.
Etiologija
Skoro 80 % opšte populacije doživi mučninu u toku vožnje, u jednom trenutku svog život. Deca uzrasta od četiri do deset godina su najosetljivija, za razliju od deca ispod dve godine koja retko imaju simptome bolesti kretanja. Odrasle osobe sa učestalim napadima migrene češće od drugih imaju rekurentne epizode ​​mučnine u toku vožnje.
Istraživači iz pomorskog Medicinskog centra u San Dijegu, u Kaliforniji, u istraživanju sprovedenom 2003. ustanovili su da 70 % ispitanika sa teškim mučnine u toku vožnje ima proremećaj vestibularnog sistema. Istraživanje takođe nagoveštava da je kod neki ljudi nasledna predispozicija mogući uzrok bolesti kretanja. Ova sklonost je izraženija kod nekih etničkih grupa. Jedna studija objavljena u 2002. otkrila je da su osobe kineskog ili japanskog porekla značajno osetljivije na bolest kretanja u odnosu na osobe britanskog porekla.
U većini slučajeva, simptomi bolesti kretanja u toku vožnje će se poboljšati nakon određenog perioda prilagođavanja...''„npr. većina ljudi koji imaju mučnine u toku vožnje brodom primetiće poboljšanje simptoma u toku dva do tri naredna dana od početka putovanja“...'' Procenjuje se da oko 5% ljudi ne uspeva da se prilagodi, i oni i dalje doživeljavaju simptome sve dok se ne uklone iz okruženja koje izaziva njihove simptome bolesti kretanja.
Patofiziologija
Mozak u svakom trenutku kretanja dobija trenutne podatke iz različitih delova tela i pokušava na osnovu njih da sastavi ukupnu sliku o tome šta telo radi u tom trenutku. Ali, ako se bilo koji deo ove slike ne poklapa sa ranije stečenim saznanjima mogu se javiti simptomi bolesti kretanja.
Fondaco-Margherito, Catania
Fondaco-Margherito je naselje u Italiji u provinciji Catania, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 993 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 698 m.
Bolest kretanja
Patofiziologija
Da bi čovek održalo ravnotežu i orijentisao se o položaju sopstvenog tela u prostoru on koristi razne, u normalnim stanjima, međusobno odlično usklađene mehanizmima kao što su; center|500px
Bolest kretanja nastaje kada mozak iz sistema za ravnotežu smeštenog u unutrašnjem uvu prima drugačije nadražaje od ostalih receptora, naročito vidnih. To se dešava kad se nejednoliko krećemo, a te stalne promene kretanja u obliku ljuljanja, poskakivanja, ubrzavanja i usporavanja ne možemo videti već ih samo osećamo.
Unutrašnje uvo sastoji se od organa sluha i organa ravnoteže, koji je zbog svoje složene građe dobi naziv lavirint. Organ ravnoteže registruje kretanje našeg tela u prostoru u sve tri dimenzije - bilo da naginjemo glavu u raznim pravcima, bilo da ubrzavamo ili usporavamo svoje kretanje.
Zahvaljujući sistemu ravnoteže u unutrašnjem uvu, u svakom trenutku se možemo orijentisati o položaju naše glave u odnosu na podlogu. Do problema dolazi kada mozak od organa ravnoteže prima drugačije informacije od onih koje stižu u mozak drugim senzornim putevima.
Vrste nadražaja koji mogu izazvati bolest kretanja i prirodu „sukoba čula“, iako su danas bolje shvaćeni, njihov pravi mehanizam nastanka i udejstva još uvek je nepoznanica. Primena nefarmakoloških protivmera u sprelčavanju simptoma kinetoza je sve više rafinisanija, uključujući i promenu ponašanja, tehniku autogenog treninga, kao što su disanje i kontrolisana desenzibilizaciona obuka. Na neurofiziološkom nivou, postoji značajan napredak u definisanju kritičnih puteva u centralnom nervnom sistemu koji su uključeni u razvoj mučnine u toku vožnje. Međutim, mnogo je manji napredak učinjen u mnogim drugim oblastima. Još uvek ne postoji konsenzus istraživača šta je tačan razlog mučnine u toku vožnje, iako je prihvaćeno objašnjenje u smislu postojanja tzv detektora otrova.
Mnogi do sada primenjeni lekovi protiv povraćanja, razvijen za druge vrste bolesti (npr. kao što je hemoterapija), pokazali su se neefikasnim za sprečavanje mučnine u toku vožnje. To govori da se radi o nekim drugim nivoima i pravcima reagovanje organizma na hemijske emetike u odnosu na kretanjem izazvane nadražaje.
Očekuje se da će dalji razvoj novih farmakoloških protivmera i veća saznanja o mogućim genetičkim faktorima obezbediti potrebne informacije za bolje razumevanje neuronskih mehanizme u bolestima kretanja.
Klinička slika
Tipične karakteristike kliničke slike bolesti kretanja (koje su jako poznate onima koji pate od ovog sindroma) dele se na; glavne ili opšte i dodatne simptome bolesti kretanja.
Glavni ili opšti simptomi
U ovu grupu spadaju mučnina, sa tri glavna znaka bolesti; bledilo, znojenje i povraćanje. Međutim, glavne kliničke karakteristike sindroma imaju tendenciju da ispoljavaju visok stepen međusobne varijabilnosti pojedinih znakova, koji kod različitih ljudi imaju i različite manifestacije. Gore navedeni glavni simptomi imaju tendenciju i da se kod većine ljudi javljaju sa izvesnim stepenom predvidljivosti. Kao posledica toga, nastale su brojne skale za procenu njihove težine kako bi se kvantifikovale individualne razlike intenziteta bolesti kretanja. . Nakon izlaganja provokativnoj simulaciji kretanja, razvoj simptoma i znakova bolesti kretanja teži da pravilno prati njihovo napredovanje. Vremensku skalu dešavanja u ovom nizu uglavnom određuju dva glavna faktora: intenzitet nadražaja kretanja, kao i individualna osetljivost izložene osobe. Važno je napomenuti da, sa izuzetkom labirintektomisanih (osoba sa operativno uklonjenim labirintom) pojedinaca, svaka osoba može da dobjie bolest kretanje u zavisnosti od odgovarajućeg nivoa stimulusa kretanja.
Dodatni simptomi
Pored glavnih simptoma i znakova, postoji i veći broj dopunskih ili dodatnih. Ova grupa dodatni simptomia ima tendenciju da bude veoma promenljiva kako po njihovom intenzitetu, vremenu i učestalosti manifestacija u određenoj populaciji sa znacima bolesti kretanja.
U ove simptome i znake spada; povećano lučenje pljuvačke, žeđ, epigastrična nelagodnost ("težina u stomaku"), osećaj telesne toplote, glavobolja, vrtoglavica, apatija, depresija, opšta malaksalost, gubitak motorne koordinacije, hiperventilacija i pospanost.
Endokrinološki odgovor, koji je opisan u bolestima kretanja u suštini je sličan odgovoru organizma na stres. Uvećane vrednosti raznih hormona u serumu (koje su opisane u brojnim studijama) su; kortizol, prolaktin, hormon rasta, adrenokortikotropni hormon (ACTH), vazopresin, adrenalin, noradrenalin i tiroidni hormon. Primećeno je da se izmenjeni fiziološki parametri pojavljuju u skoro svakom većem sistemu organizma, kao odgovor na provokativne stimuluse kretanja.
Još jedna karakteristika sindroma bolesti kretanja koji se često javljaju je takozvana "lavina fenomena." Ovaj termin se koristi za opisivanje brzih stepenastih simptoma i znakova koji se javljaju sledećim redosledom na dejstvo pojedinačnih provokativnih stimulusa kretanja. Nakon početne epigastrične neprijatnosti, javlja se bledilo lica, hladno preznojavanje i mučnina koja najčešće nastaje istovremeno. U neposrenoj vezi sa ovom lavinom ili ubrzanim pogoršanjem simptoma, značajno se pogoršava i opšte stanje obolele osobe. Kao kulminacija ove lavine simptoma nastaje povraćanje, koje vrlo brzo sledi iza napred navedenih simptoma.
Povraćanje često donosi simptomatično olakšanje pogođenoj osobi. Međutim duže izlaganje provokativnom kretanju može dovesti do novog i ponavljajućeg povraćanja što na kraju može dovesti do generalizovanih biohemijskih poremećaja, kao što su dehidracija, hipokaliemija i ketoza.
Terapija
Kako se bolesti kretanja javljaju kao posledica pojačane aktivnosti centralnog i vegetativnog nervnog sistema, u okviru terapije mogu se primenti preparati koji sprečavaju pojačanu aktivnost ovih sistema što smanjuje mučninu, povraćanje i ima umirujuće dejstvo. Lekove za sprečavanje pojave simptoma bolesti kretanja delimo u nekoliko grupa: Ovi preparati se mogu nabaviti u apotekama i bez recepta u obliku tableta, čepića, specijalnih flastera ili u zdravstvenim ustanovama ubrizgavanjem. Od nuspojava mogu izazvati pospanost, suvoću u ustima i vrtoglavicu.
MACH
Termin MACH ima više značenja.
Bolest kretanja
Terapija
Zavisno od početka njihovog dejstva piju se 15 minuta do 2 sata pre putovanja kako ne bi postojala opasnost da se lek izbaci povraćanjem. Protiv mučnine može pomoći i flaster sa lekom koji se lepi iza uva i koji postepeno otpušta lek, a sve češće se u upotrebi i biljni preprati (npr. na bazi đumbira) čije je delovanje blaže, tako da se oni ne primenjuju za otklanje izraženijih simptoma kinetoza. Neki od načešće primenjivanih lekova navedeni su u tabeli; ! Lek !!Oblik leka!! Način primene !! Doza za odrasle !! Početak dejstva u minutima !! Trajanje dejstva u satima Dimenhidrinat, (Dramin) koji poseduje i antiholinergička svojstva je jedan od lekova izbora za uobičajene oblike kinetoza. Deluje sedativno i antiemetički (sprečava povraćanje), a od sporednih dejstva može izazvatiu pospanost, suvoću u ustima i vrtoglavicu. Dimenhidrinat je siguran i za decu, ali se ne bi trebalo koristiti kod dece mlađe od 2 godine i u trudnoći. Sličan po dejstvu je i meklizin. Može se kupiti u različitim oblicima - tabletama, tabletama za žvakanje, dugodelujućim kapsulama, tekućim preparatima, čepićima i u obliku rastvora za injekcije.
Ako se uporedi sa skopolaminskim flasterom, najveći nedostatak dimenhidrata je potreba za čestom primenom. Kontraindikovan je (zbog njegovog antikolinergičkog dejstva) kod osoba koje boluju od glaukoma zatvorenog ugla, obolelih od bronhijalne astme i muškaraca sa uvećanom prostatom. Najčešće nuspojave su pospanost i vrtoglavica. Kod dece može da izazove razdražljivost.
Prometazin, je antihistaminik koji može izazvati jaku pospanost i dezorijentisanost, koja u krajnjem slučaju može pokvariti doživljaj samog putovanja, što treba imati u vidu pri njegovoj primeni. Prometazin se sa ili bez amfetamina ili sličnih sredstava koristi kod težih situacija ili za lečenje već nastale bolesti kretanja. Proizvodi se u obliku tableta ili sirupa. Može se koristiti u trudnoći, i kod dece dece starije od dve godine.
Río Trapiche (razvrstavanje)
Río Trapiche ima više značenja:
Bolest kretanja
Terapija
Kako je njegova upotreba povezana sa smanjenom sposobnošću izvođenja svakodnevnih aktivnosti, slabijom psihomotornom funkcijom, informacionim procesom i budnošću, ove nuspojave treba imati u vidu kod primene leka u osoba koje preofesionalno obavljaju zadatke u toku kretanja.
Meklizin, (Diadril) je antihistaminik koji jeo vrlo efikasan , ali ne koliko i skopolaminski flaster. Meklizin se može kupiti u obliku običnih tableta i tableta za žvakanje. Nije preporučljiva njegova upotreba u trudnoći, ali se može koristiti kod dece u dozi koja mola biti upola manja od doze za odrasle. Najvažnija nuspojava je pospanost.
Amfetamin, se može primeniti za pojačavanje delovanja antihistaminika i antiholinergika u težim slučajevima bolesti kretanja. Amfetamin i njemu srodna sredstva imaju značajan učinak na bolest kretanja, međutim, zbog njihovih znatnih neželjenih učinaka na kardiovaskularni sistem, oni se izbegavaju koliko god je to moguće. Za sprečavanje bolesti kretanja kod rutinskog putovanja, ovaj lek nije preporučljiv. Isto tako nije preporučljiv u trudnoći i kod dece mlađe od tri godine. Nuspojave uključuju uznemirenost, pričljivost i potencijalnu mogućnost zloupotrebe. Nepoželjne su i njegove kombinacije sa brojnim lekovima, posebo onih za lečenje srca i centralnog nervnog sistema.
Sedativi, mnogi ljudi posežu i za lekovima za smirenje, najčešće iz benzodiazepinske grupe kao što su diazepam, oksazepam, lorazepam ili alprazolam. Iako deluju drukčijim mehanizmima od navedenih lekova, mogu biti i vrlo efikasni.
Prevencija
Najsigurniji način da se spreče simptomi bolesti kretanja je da osetljive osobe izbegavaju okruženja u kojima su izložena provokativnim nadražajima kretanja, ili da prevoženje obavljaju onim prevoznim sredstvima na čije provokativne nadražaje su najmanje osetljive. Međutim ove mogućnosti sa kao opcija prevencije ne može primeniti koje se iz profesionalnih razloga ne mogu odreći putovanja automobilom, avionom, brodom (kao što su vojna lica, piloti, kosmonauti, brodsko osoblje itd).
Prevencija, ili bar smanjenje težine i učestalosti, simptoma u toku vožnje mogu se postići;
Opšte mere prevencije koje treba da sprovode osobe sklone pojavi simptoma bolesti kretanja u cilju smanjenjenje intenziteta provokativanih nadražaja su;
1. Smanjiti izlaganje kretanju
3. Poboljšati ventilaciju i ukloniti štetne spoljašnje uticaje
4. Smanjiti obim pokreta:
5. Preusmeriti pažnju
6. Regulisati ishranu