cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
RMS Queen Mary 2
Tehničke karakteristike
desno|220px|mini|Zapovjednički most i dio nadgrađa. Pogon se temelji na generatorima električne energije koji pokreću elektro motore u pogonskim gondolama. Generator se sastoji od četiri 16-cilindrična Wärtsilä 16V46CR EnviroEngine diesel motora koji generiraju ukupno 67 200 kW (90 100 ks) pri 514 okretaja u minuti, kao i dvije General Electric LM2500+ plinske turbine s dodatnih 50 000 kW (67 000 ks). Takav aranžman - što se već neko vrijeme koristi za ratne brodove - poznat kao CODAG (Combined Diesel And Gas turbine), omogućuje isplativo krstarenje pri nižim brzinama ali i velike brzine kada je to potrebno. Potisak omogućavaju četiri Rolls-Royce/Alstom Mermaid pogonske gondole s nisko-vibracijskim Kamewa propelerom montiranim na prednjem kraju. Vanjske su fiksne, a unutarnje rotiraju 360°, što čini nepotrebnim kormilo.
FIFA Svjetsko prvenstvo 1986.
mini| mini|333px|Konačni plasman sudionica nogometnog SP-a 1986. Svjetsko prvenstvo u nogometu - Meksiko 1986., službenog naziva 1986 FIFA World Cup, održalo se u Meksiku od 31. svibnja do 29. lipnja 1986. godine.
Nikolaj Lobačevski
Nikolaj Ivanovič Lobačevski, (20. novembar 1793. jk /1. decembar, Novgorod - 12. februar 1856. jk /24. februar, Kazanj), ruski matematičar; sin arhitekte, rođen u Novogordskoj oblasti, postavio temelje neeuklidske geometrije.
Kada mu je bilo šest godina, Lobačevskom je umro otac i pošto je njegova majka porodicu preselila u Kazanj, tamo je 1807. pohađao novootvoreni univerzitet. Studije završava 1811, docent postaje 1814, vanredni profesor 1816, redovni 1822, a 1827. postaje rektor što ostaje sve do penzionisanja. NJegova vlada ga je odlikovala, ali je 1846, iz nejasnih razloga, pao u nemilost; tada se penzioniše iz zdravstvenih razloga.
Za života, Lobačevski je kao i Kopernik, bio nepoznat i nepriznat čak i u svojoj domovini. Poznati nemački matematičar Gaus, jedini je obratio pažnju na njegova velika otkrića i pomagao njegov izbor za dopisnog člana Naučnog udruženja u Getingenu. Ali tek kada je nakon Gausove smrti objavljeno da je on prihvatao teorije i dostignuća Lobačevskog, tada je iznenađena matematička javnost prvi put čula za ime velikog ruskog matematičara.
Delo
Lobačevski je autor jednog postupka za numeričku aproksimaciju korena algebarske jednačine. Na zapadu je ovaj postupak poznat pod imenom metoda Dandelin-Grafe, ali ga ruska škola matematike ipak zove po Lobačevskom. Lobačevski je takođe definisao funkciju kao odnos između dva skupa realnih brojeva (Dirihle daje istu definiciju nezavisno nešto kasnije).
U svojoj knjizi Geometrija iz 1823. godine on sistematski proučava posledice postojanja geometrije bez V Euklidovog postulata. Međutim iste godine, potpuno nezavisno od njega, mladi Janoš Boljai (Bolyai, 1802-1860) napisao je u jednom pismu da je došao do zanimljivih otkrića, ali koje će prvi put objaviti u knjizi tek 1831. Zna se i da je veliki Gaus istraživao dotičnu oblast, baš kao i Janošev otac Farkaš (na nemačkom Volfgang) koji je zapisao da je to „mrtvo more po kome je i on sam bezuspešno plovio“. Prvo objavljeno delo u kome je celokupna teorija predstavljena je rad Lobačevskog objavljen u Kazanjskom glasniku 1829. godine. Pošto je ova publikacija bila lokalnog karaktera, a Imperatorska akademija nauka u Sankt Peterburgu nije želela objaviti rad (čemu je značajno doprineo Ostrogradski) to je ovaj rad ostao nepoznat sve do objavljivanja u Parizu 1837.
Jedan od popularnih interpretacija Euklidovog petog postulata glasi
Posledica ovog postulata je i da je zbir ugla u trouglu jednak zbiru dva prava ugla, da važi Pitagorina teorema i još mnogo trigonometrijskih identiteta. Sve ovo je ukazivalo da je ovaj postulat težak za dokazivanje, ali je stvaran i očigledan. Bilo je rasprostranjeno mišljenje da Euklidova geometrija adekvatno opisuje svet i univerzum.
Geometrija Lobačevskog prihvata sve ostale Euklidove postulate, sem petog, odnosno umesto petog Euklidovog daje svoj postulat koji glasi
Koliko god izgledalo čudno, Lobačevski je dokazao da ovako dobijena geometrija jeste moguća, pa je izveo niz teorema koji važe u novoj geometriji i koristeći matematički aparat prvi put pokazao da je moguće isključivo matematičkom logikom dokazati postojanje potpuno drugačijeg (nama stranog) sveta, iako nismo u stanju da ga svojim čulima spoznamo, pa nam je čak i imaginaciji dalek. Za ovu Geometriju Lobačevskog, koju je sam Lobačevski, za razliku od „obične“ ili Euklidove geometrije, nazvao „imaginarna geometrija“ kasnije su, međutim, stvoreni i modeli očiglednog predstavljanja, kao što su Klajnov model, Poenkareov disk ili Poenkareova poluravan koji su nazvani prema imenima njihovih autora, matematičara Feliksa Klajna i Anrija Poenkarea. Takođe, mada pripada jednoj drugoj vrsti neeuklidske geometrije, očiglednom predstavljanju neeuklidske geometrije doprineo je i sferni model Bernharda Rimana u kojem je neeuklidska ravan predstavljena sferom, a neeuklidske prave su velike kružnice ove sfere (na primer meridijani iscrtani na globusu). Inače, Rimanova geometrija razlikuje se od Geometrije Lobačevskog po tome što se u njenom petom postulatu tvrdi da se kroz tačku izvan date prave ne može povući ni jedna prava koja ne seče tu pravu, odnosno koja bi sa njom bila paralelna.
Lobačevski je uporno radio na popularizaciji svojih rezultata, ali je ipak dočekao da umre nepriznat. Veličine kao Ostrogradski ili Ležandr su bile nepremostiva prepreka.
Epilog
Riman u svom predavanju iz 1854. godine utemeljuje novu geometriju i definiše n-dimenzione prostore, ali još ni on ne uspeva da dokaže logičku neprotivrečnost. Italijanski matematičar Beltrami 1868. godine dokazuje nezavisnost petog postulata od prethodna četiri, a konačno nemački matematičar Feliks Klajn dokazuje početkom dvadeseteog veka da je jedna geometrija neprotivrečna ako i samo ako je to slučaj i sa drugom. Drugim rečima, s matematičke tačke gledišta ove dve geometrije su ravnopravne.
Rad Lobačevskog je široko prihvaćen kao značajan tek kada je Ajnštajnova opšta teorija relativnosti pokazala da je prostorno-vremenska geometrija neeuklidska; ona je takođe pripremila put za Rimanovu i Klajnovu sistematsku eksploataciju neeuklidske geometrije. Na euklidsku geometriju se danas gleda kao na specijalan slučaj, adekvatan za sve svakodnevne svrhe, u okviru opštijeg sistema.
Augusta, Maine
Augusta čita se Ogasta je glavni grad američke savezne države Maine, na sjeveroistoku Sjedinjenih Američkih Država od 19 136 stanovnika.
Geografske karakteristike
Augusta leži na obalama rijeke Kennebec udaljena 50 - tak km od obale Atlanskog oceana.
Historija
Historija Augusta seže sve do 1629. i Kolonije Plymouth kad su prvi engleski kolonisti tu izgradili utvrdu, za trgovanje sa lokalnim Indijancima - tad se naselje zvalo Cushnoc, kako su ga Indijanci nazvali. To naselje je napušteno 1661. nakon ustanka Indijanaca i propasti kolonije. Mjesto je ponovno naseljeno kolonistima, nakon punih 75 godina, a 1754. izgrađena je drvena utvrda - Fort Western, za zaštitu od indijanskih napada. Cushnoc je 1797. promjenio ime u Augusta po imenu kćeri patriota Henry Dearborna. Od 1799. grad je postao administrativni centar Okruga Kennebec, a nakon što je Maine - 1820. postao američka savezna država, proglašen je glavnim gradom države - 1827. Ipak nije odmah u potpunosti preuzeo svoju ulogu, jer je parlament zasjedao u Portlandu, sve dok 1832. nije dovršena Palača parlamenta, u klasicističkom stilu, sa velikom centralnom kupolom.
Status grada dobio je 1849., a željeznica je stigla do grada 1851. Augusta je na početku 19. vijeka bio poznata po brojnim manufakturama pokretanima vodenicama duž rijeke Kennebec.
Dardenac
Dardenak je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Žironda koja pripada prefekturi Liburn.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 59 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 39 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 1,5 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 77 metara (maksimalnoj 86 m, a minimalnoj 33 m).
Whitefield, Oklahoma
Vajtfild je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 391, što je 160 (69,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Palićko jezero
Palićko jezero se nalazi 8 km od Subotice, pored mesta Palić koje je, upravo zbog jezera značajan turistički centar Vojvodine.
Fizičko-geografske karakteristike jezera
Jezero zahvata površinu od 4,6 km². Prosečna dubina jezera je 1,9 m, najveća je 3,5 m, a turistički sektor zahvata 3,8 km² sa tri posebne plaže. Jezero je inače, podeljeno na četiri sektora i bogato je ribom. U toku turističke sezone, temperatura vode se kreće između 18 i 25 °C. Palić se inače odlikuje umereno kontinentalnom klimom i prosečno ima oko 2100 sunčanih sati godišnje, a prosečna letnja temperatura vazduha iznosi oko 20 °C. Najčešći pravac vetrova je severozapad-jugoistok.
Istorijat
thumb|Ženski štrand Prema legendi jezero je ostatak Panonskog mora, ali da je ono nastalo od suza pastira Pavla koji je tu napasao svoje stado.
Jezero je nastalo u pradavna vremena kao izdansko, iako voda jezera najvećim delom potiče od padavina koje su ispunjavale udolinu. Salinitet jezera se objašnjava time što se voda slivala sa okolnog terena rastvarajući natrijum-hlorid.
Brda (Velika Kladuša)
Brda je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Velika Kladuša koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 739 stanovnika.
Palićko jezero
Istorijat
Još se krajem 18. veka znalo da jezerska voda i mulj imaju lekovita svojstva. Prema ideji lekara iz Subotice, 1845. godine je najpre izgrađena gostionica Donja trščara, što je bio temelj kasnije izgradnje Kupališta i Banje. Svoj procvat Palić doživljava 1880-ih, nakon otvaranja pruge Budimpešta-Zemun 1883. godine i tramvajske linije do Subotice 1897. Osim zbog lečenja (prvenstveno koštanih i kožnih oboljenja) posetoci su na Palić dolazili i zbog zabave. Između 1880. i 1914. na Paliću su održavane sportske igre u brzom hodanju, biciklizmu, rvanju, mačevanju i drugim sportovima, od kojih neki sada već imaju dugu tradiciju na Paliću. Broj posetilaca kupališta i banje Palić je rastao sve do početka Prvog svetskog rata. Posle Prvog svetskog rata, na istočnoj obali Palića izgrađen je Veliki (Muški) štrand, najveći objekat te vrste u tadašnjoj Jugoslaviji. I nakon Drugog svetskog rata nastavljeno je sa izgradnjom Palića, pa je 1950. u borovoj šumi izgrađena Letnja pozornica od netesanog kamena na kojoj su gostovali mnogi umetnici. Šesdesetih godina 20. veka izgrađen je sportski centar sa terenima za fudbal, odbojku, košarku, rukomet. Na istočnoj obali je podignuto Vikend naselje gde su mnoge subotičke firme izgradile odmarališta za svoje radnike. Godine 1978. iskopana je prva bušotina termomineralne vode na Paliću, a 1984. je otvoren Termalni bazen. Izgrađen je moderan hotel „Prezident“ 2000. godine, a u istom maniru nakon toga je adaptirano nekoliko starih palićkih vila, kojih je krajem 19. veka bilo preko 200 i pretvoreno u luksuzne hotele manjih kapaciteta. Okolina banje je pošumljena. Veliki park je od tada redizajniran, a zasađeno je još zelenila, tako da od prvobitne površine od nešto više od 86.000 m2, park danas zauzima oko 190.000 m2.
Palić je danas kvalitetna i poznata turistička destinacija i od 2007. godine ima usvojen Plan razvoja Palića - Master plan.
Turizam
Ovo jezero je atraktivno pre svega kupačima, ali sam centar nudi i druge vidove zabave, sportske aktivnosti, ali i obilazak rezervata prirode, posmatranje ptica, pešačke ture i foto-safari. Obala je veoma privlačna zbog svojih peščanih sprudova, staza za bicikliste, kao i poligona za učenje vožnje. Jezero je bogato ribom i ovo daje priliku zaljubljenicima u pecanje za aktivan odmor. Centar pruža i mogućnosti za lečenje i oporavak. Jezersko blato je bogato važnim mineralima sa lekovitim osobinama, a izvori mineralne vode imaju temperaturu od 25 °C. Obala jezera je duga oko 17 km i celom svojom dužinom je uređena.
Ekologija
Usled stalnog opadanja nivoa vode, vrućina, zastoja vetra i zbog otpadnih voda, još je krajem XIX veka zabeleženo da je jezerska vegetacija bujala. Ovaj proces se ponavljao tokom vremena. Kulminacija ovog problema je bila u leto 1970. godine kada je zbog velikog zagađenja i nekontrolisanog cvetanja algi, došlo do nestanka kiseonika u vodi zbog čega je došlo do pomora živog sveta u jezeru. Zato je jezero 1971. isušeno i iz njega je povađen sav mulj. Takođe je izgrađen prečistač za otpadnu vodu i 1976. jezero je ponovo napunjeno vodom. Od tada se kvalitet jezerske vode pomno prati, ali se ulažu i napori da se i sačuva. Uz postojeći prečistač, 1995. je pušten u rad kanal Tisa - Palić, što je doprinelo poboljšanju kvaliteta jezerske vode.
Zbog svoje geološko - ekološke vrednosti Palićko jezero je zaštićeno područje treće kategorije i ima rang Parka prirode. Na području pod trećim stepenom zaštite zabranjena je izgradnja, promena pejzaža i uznemiravanje na bilo koji način biljnih i životinjskih vrsta koje se tamo nalaze. Ovo stepsko jezero izmenjeno ljudskim radom je i vodni resurs, iako je narušen u ovom trenutku. Postoje društva, poput Udruženja ljubitelja prirode „Riparia“ koja neprekidno ulažu napore da se to područje očuva, kao i vrste koje ga naseljavaju. Primer za to je uređenje ostrva u drugom sektoru Palićkog jezera kako bi se stvorili neophodni uslovi za nesmetan boravak crnoglavih galebova u toj oblasti.
Flora
Zaštićene - retke i autohtone vrste su prvenstveno primerci dendroflore u Velikom parku i Parku Narodnih heroja:
Inače, Park Narodnih heroja odlikuje jednogodišnja i višegodišnja parkovska vegetacija planski sađena po principima pejzažne arhitekture. Na hidrofilnim livadama između ulica Sušačke, Riječke i Unske ulice razvijen je livadski tip vegetacije klase Molinio-Arrhenatheretea.
Dalje prema zapadu, u depresiji iz ZOO vrta se tršćaci smenjuju sa jasenovim šumarcima zabarenog tipa, gde je pronađena i retka vrsta orhideja – Orchis laxiflora subsp. palustris, u narodu poznata kao močvarni kacun. Ovaj, po florističkim elementima najbogatiji, deo MZ Palić, nalazi se suprotno od Lokacije u odnosu na Veliki park.
Floru jezera karakterišu akvatične vrste kao što su:
Široko su rasprostranjene, značaj im je u održavanju ekološke ravnoteže. Na spisku biljaka u Crvenoj knjizi Srbije nalaze se:
Fauna
U palićkom jezeru konstatovano je 19 vrsta riba, pripadnica pet familija:
U 4 sektoru (turistički deo), zastupljene su sve ove vrste, a dominiraju alohtone vrste:
Ekonomski značajne su
Od ptica, na području palićkog jezera zabeleženo je 207 vrsta, od kojih se 101 vrsta gnezdi. Pet vrsta se nalazi na listi ugroženih prica u svetu, 48 vrsta je ugroženo u Evropi, 4 imaju mali areal u svetu, 86 je ugroženo i retko u Srbiji, dok 63 vrsta ima ekološki ili neki drugi značaj.
U svetu, Evropi i Srbiji su ugrožene:
1108
Godina 1108. (MCVIII) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu po julijanskom kalendaru.
Matoaca, Virginia
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.403, što je 130 (5,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Caparaz
Caparaz (Pacara ?), maleno pleme američkih Indijanaca naseljeni 1674. na misiju San Luis sa plemenima Amacano i Chine, gdje ova tri plemena te godine broje oko 300 duša.
Prema Swantonu oni bi mogli biti preživjeli ostatak Capachequi Indijanaca koje 1549. susreće Hernando de Soto, sjeverno od zemlje Apalacheeja. Jezična pripadnost je nepoznata.
Bonnie G. McEwan ih u svojoj knjizi naziva Pacara.
Auteri-Cacciatori, Caserta
Auteri-Cacciatori je naselje u Italiji u provinciji Caserta, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 116 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 177 m.
Casiba
Casiba, indijansko pleme nepoznatog podrijetla, poznato tek po jednom izvještaju iz 1691., gdje se spominju kao susjedi Hasinai Indijanaca iz istočnog Teksasa. Mjesto lokacije, gdje su obitavali, sugeriralo bi da se ne radi o istom plemenu koje se prema La Salleovoj ekspediciji nazivalo Cassia, a bilo je u savezu sa Kadohadachima.
El Cadillal, Nuevo Laredo
El Cadillal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Nuevo Laredo.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 140 m.
Oelsberg
Elsberg je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 137 opštinskih središta okruga Rajn-Lan. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 557 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7141107.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rajn-Lan Elsberg se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Rajn-Lan. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 280 metara. Površina opštine iznosi 4,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 557 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 139 stanovnika/km².
Piedras Altas, Santa Cruz Itundujia
Piedras Altas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa Cruz Itundujia.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 25 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2414 m.
Santo Domingo, San Luis Potosí
Santo Domingo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Luis Potosí.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 55 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1783 m.
Principina Terra, Grosseto
Principina Terra je naselje u Italiji u provinciji Grosseto, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 380 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 6 m.
FIFA Svjetsko prvenstvo 1978.
mini|Daniel Passarella mini|333px|Konačni plasman sudionica nogometnog SP-a 1978. Svjetsko prvenstvo u nogometu - Argentina 1978., službenog naziva 1978 FIFA World Cup, održalo se u Argentini od 1. do 25. lipnja 1978. godine.
Fronterita (razvrstavanje)
Fronterita ima više značenja:
Los Cascabeles, Monclova
Los Cascabeles je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Monclova.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 505 m.
Mazzafarro, Caserta
Mazzafarro je naselje u Italiji u provinciji Caserta, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 105 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 4 m.
Vuk Branković
Vuk Branković je bio srednjevekovni srpski velmoža, vladar Kosovske oblasti i najznačajnija politička figura Srbije poslednje dve decenije XIV veka.
Nakon zaustavljanja osvajačke turske armije kod svoje prestonice na Kosovu polju 1389. godine, postao je najmoćniji srpski velikaš. Jedini je srpski velikaš koji je posle kosovske bitke nastavio otpor Turcima. Nikad nije učestvovao kao vazal u turskim bitkama, za razliku od susednih srpskih vladara: Stefana Lazarevića, braće Dejanovića, Marka Kraljevića , Konstantina Dragaša i Konstantina Balšića.
Vuk je bio ktitor Hilandara, s braćom Romanom i Grgurom, još od 1365. godine. Pored manastira Svetog Pavla, koji je iz temelja obnovljen sredstvima Brankovića, Vuk je velikim sredstvima pomagao i druge svetogorske manastire (Hilandar i Kutlumuš ), poznato je da je naručivao izradu knjiga , a smatra se da je nekoliko manastira Moravske škole (Sveti Arhangeli kod Skoplja i Ubožac kod Kosovske Kamenice), moglo nastati u njegovo doba. Nasuprot istorijskim činjenicama, predstavljen je kao izdajnik u pesmama kosovskog ciklusa.
Colonia Habitat, San Andrés Tuxtla
Colonia Habitat je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini San Andrés Tuxtla.
Vuk Branković
Rani život
Vuk Branković je rođen pre 1345. u staroj vlastelinskoj porodici. Brankovićeva porodica nije bila jaka, ali je bila stara i cenjena među vlastelom, još od kralja Milutina izgleda prisutna na srpskom dvoru. Njihova baština je bila Drenica na Kosovu. Pripadali su pograničnoj vlasteli kojima je osnovno zanimanje bio rat, a uslov napretka neprekidna osvajanja ka jugu. Njihov uspon izgleda počinje od vremena kralja Stefana Dečanskog (1321-1331). Deda Vuka Brankovića je bio Mladen, župan kralja Milutina i vojvoda Stefana Dečanskog. Vukov otac Branko Mladenović je bio sevastokrator cara Dušana i namesnik u Ohridu. Branko je nakon smrti cara Dušana bio jedan od velikaša koji su ostali verni caru Urošu V.
Colonia Habitat, San Andrés Tuxtla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 209 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 241 m.
Vuk Branković
Rani život
U to vreme dolazi do raspada Dušanovog carstva i borbe velikaša za prevlast. U prvi plan izbija moćna porodica Mrnjavčevića, i Vukašin Mrnjavčević biva krunisan za kralja 1365. godine. U to vreme, verovatno pod naletom osnaženih Mrnjavčevića, Brankovići su morali da se povuku iz Ohrida. Godine 1365. Vuk se sa porodicom vratio iz Ohrida na svoju baštinu Drenicu na Kosovu. Dvojica njegove braće rano su se zamonašila, pa je Vuk bio jedini naslednik.
Oko 1365. ili 1366. godine mladi vlastelin Vuk se oženio Marom, moćnog gospodara severne oblasti Lazara Hrebeljanovića. Neki njihovo venčanje datiraju oko 1371. godine. Ovo njihov dotadanji politički i vojni savez pretvara u mnogo pouzdaniji političko porodični savez. Imali su tri sina: Grgura, Đurđa i Lazara Brankovića.
Vladavina
desno|thumb|300p|[[Zemlja Brankovića krajem XIV veka.]] Vuk Branković se krajem 1360-ih javlja kao gospodar kosovske oblasti s Vučitrnom i Zvečanom, gde je bila i njihova prva postojbina (Drenica). Početak Vukove vladavine obeležio je pokušaj moćnog suseda kralja Vukašina Mrnjavčevića da prisvoji njegove oblasti. Njemu su se u bici kod Zvečana 1369. godine suprotstavili car Uroš, Lazar Hrebeljanović i Nikola Altomanović, ali su poraženi.
1371. godine dolazi do srpskog poraza na Marici, pogibije najuticajnijih Mrnjavčevića, smrti cara Uroša Nejakog i nestanka njegove države. Nekadašnje Dušanovo carstvo se raspada na sastavne delove, među velmožama dolazi do borbe za nasleđe. Vuk i njegov saveznik i tast Lazar su u ovom rasulu proširili svoje oblasti na račun Mrnjavčevića. "Jer im je knez Lazar uzeo Prištinu i Novo Brdo, kao i mnoga druga obližnja mesta" (Mavro Orbin). Najbogatiji rudnik na Balkanu Novo brdo je pripao knezu Lazaru Hrebeljanoviću, a Vuku Brankoviću grad Priština, gde je smestio svoju prestonicu.
Oko 1373. godine Vukov tast i zaštitnik knez Lazar je postao ugarski vazal. Tokom 1373. godine udružena vojska kneza Lazara, Vuka Brankovića, bosanskog bana Tvrtka i ugarskog kralja Ludviga, napala je najmoćnijeg srpskog oblasnog gospodara, župana Nikolu Altomanovića i veoma brzo zaposela njegove zemlje. Altomanović se zatvorio u Užicu, i nakon opsade su ga ubedili da se preda. Kada se predao, Lazar ga je dao svojim ljudima, koji su ga oslepeli. Altomanović nakon toga navodno odlazi u manastir, i uskoro nestaje sa istorijske pozornice. Najveći deo ogromne teritorije koju je kontrolisao župan, Tvrtko, Lazar i Vuk su podelili između sebe. Tvrtko je uzeo zapadni, a Lazar istočni deo, sa bogatim Rudnikom i Užicem. Vuk Branković je u vlast dobio najveći deo Kosova, što je kasnije još više uvećao time kada je od Balšića preoteo Prizren i okolinu.
1377. godine od kraljevića Marka je osvojio Skoplje. Nakon smrti Đurđa Balšića 1378. godine, Vuk je osvojio njegove gradove Prizren i Peć i oblast Metohije do Lima. Sada je Vuk kontrolisao srž onih zemalja koje su bile u okviru nekadašnje države Nemanjića.
Vukova država je znatno ojačala. Vodio je samostalnu unutrašnju i spoljnu politiku i kovao svoj novac. Susedni gospodar, njegov tast knez Lazar, zadobio je podršku crkve i takođe proširio svoju oblast. Knez Lazar Hrebljanović učestvovao je u pobjedi protiv Osmanlija kod Pločnika 1386. godine. Do 1386. godine Vuk Branković je priznao Lazarevu vlast (u jednoj povelji iz 1387. ga oslovljava kao svog "gospodina").
Kosovska bitka
Nakon srpskog poraza na Marici, Turci nezaustavljivo prodiru na Balkan. Vuk Branković je rešio da im na svojoj zemlji pruži odlučan otpor. On je uspeo da okupi saveznike, Kraljevinu Bosnu, Kneževinu Srbiju i lokalne albanske snage.
Turski sultan Murat je prikupio silnu vojsku. Uz njegove azijske ešalone askera našle su se i evropske čete vazala, koje su verovatno vodili hrišćanski vazalni gospodari. Na putu za Kosovo, turska vojska je prolazila oblastima despota Konstantina Dragaša, već u to vreme turskog vazala. On je tu vojsku verovatno morao gostiti i sprovoditi sve do Kosova polja.
Селова
Селова је насеље у Србији у општини Куршумлија у Топличком округу. Према попису из 2002. било је 180 становника (према попису из 1991. било је 133 становника).
Vuk Branković
Kosovska bitka
Srbi i njihovi saveznici su dočekali otomanske snage 15. juna 1389. godine, na Kosovu Polju, kod Vukove prestonice Prištine. Prema turskim povjesničarima, Turci su imali šezdesetak hiljada vojnika. Srpske snage dvadesetak hiljada manje. Vuk Branković je vodio svoje snage u bici na Kosovskom polju. Snage susedne Srbije je vodio knez Lazar Hrebeljanović, a snage Kraljevine Bosne vojvoda Vlatko Vuković.
Prema turskom piscu Nešriju, na Kosovu polju je knez Lazar zapovedao centrom vojske, dok je bosanski kralj (odnosno vojvoda Vlatko Vuković) vodio levo krilo, a desnim krilom je komandovao Vuk Branković. Uz Vuka je i bio jedan od njegovih sinova, verovatno Grgur. Vukov deo vojske je bio dosta jak i sastojao se od oklopnika koji su u samom početku bitke odmah razbili levu tursku stranu, koju je vodio Jakub. Nakon sultanove smrti turski centar je preuzeo Bajazit, zbog čega srpska sredina nije izdržala turski pritisak. Tada hvataju i ubijaju kneza Lazara, nakon čega se Vuk Branković povlači.
Селова
Демографија
У насељу Селова живи 155 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 49.4 година (45.8 код мушкараца и 53.3 код жена). У насељу има 80 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2.25.
Vuk Branković
Kosovska bitka
Obe strane pretrpele su velike gubitke, ali je osvajačka turska armija poražena kao nikad do tad i izbačena iz srpskih zemalja. Dvojica od trojice otomanskih zapovednika su stradali. Ubijen je čak i sam sultan Otomanskog carstva Murat I, kao i njegov sin Jakub. Već sutradan je Bajazit sa preostalim snagama napustio bojište i vratio se nazad Maloj Aziji. Tokom bitke je poginuo i jedan od srpskih oblasnih vođa, knez Lazar Hrebeljanović. Bosanski kralj Tvrtko Kotromanić je poslao u Firencu vest potpunom porazu Turaka na Kosovu polju. Prema predanju, u Parizu su zvona sa Notr Dama zvonila u čast velike hrišćanske pobede.
Sukob Lazarevića i Brankovića
Nakon kosovske bitke u Srbiji se postavilo pitanje ko će biti naslednik kneza Lazara. U to vreme sinovi kneza Lazara, Stefan i Vuk, bili su maloletni i nisu mogli nikako da naslede njegovo mesto. S druge strane, bilo je sasvim neoubičajeno da vlast vrši kneginja Milica. Stoga je bilo sasvim za očekivati da novi vođa Srbije postane njen najmoćniji velikaš, Vuk Branković.
Uspon Brankovića
minijatura|Nakon [[Kosovska bitka|kosovske bitke, Vuk Branković (žuto) je nastavio borbu sa Turcima, dok su okolni vladari Stefan Lazarević (ljubičasto), Marko Kraljević (crveno) i Konstantin Dragaš (zeleno) postali turski vazali.]]
Vuk Branković je iz kolosalne bitke sa Turcima izašao kao pobednik i najmoćniji srpski oblasni gospodar. Na sebe je preuzeo Lazarevu titulu »gospodar Srba i Podunavlja", istakavši se tako za naslednika njegove vlasti. Ovenčan slavom, Vuk je proširio svoju titulu, dodeljujući sebi vladarsko ime Stefan, koje je bilo simbol krune Nemanjića, čime je izrazio pretenziju na nasleđe Carstva.
Njegov međunarodni ugled i status bio je nesporan, njega su i Dubrovčani i Mlečani primali kao glavnog među srpskom gospodom. Slično je mislio i Ugarski kralj koji je samo tri nedelje nakon bitke, 7. jula iste godine, poslao svoga moćnog velikaša Nikolu Gorjanskog kod Vuka Brankovića na pregovore o stvarima koje su na korist vašu i raške zemlje, pri čemu je unapred aminovao svaki dogovor koji postignu. Bilo je očigledno da Ugari smatraju Vuka za novoga vladara u Srbiji. Sadržaj pregovora se ne zna, ali se može pretpostaviti da je ugarski kralj želeo da Srbiju zadrži kao vazala i da se tada o tome razgovaralo.
Okretanje Lazarevića Turcima
Nakon očeve pogibije u Kosovskom boju, maloletni Stefan Lazarević je postao novi knez Moravske Srbije, u čije ime će do njegovog punoletstva vladati njegova majka, kneginja Milica. Uprkos porodičnoj tragediji, Lazarevići su se ubrzo okrenuli Turcima. Ne želeći da priznaju prevlast dinastije Brankovića, oni odlučuju da prihvate vrhovnu vlast sultana Bajazita. Nakon ovoga su otpočeli pregovori sa Osmanlijama, čime su Srbiju učinili vazalnom, pre sredine 1390. godine.
Sporazumom sa sultanom, Stefan se obavezao na slanje vojnika Otomanskom carstvu i plaćanje danka, i na to da sa bratom Vukom i vlastelom jednom godišnje odlazi na dvor sultana i potvrđuje pokornost. Povrh svega, sultanu Bajazitu je lično odveo svoju najmlađu sestru Oliveru, ćerku pokojnog kneza Lazara, u maloazijski grad Bursu.
Podela u srpskoj crkvi
Nakon očeve pogibije u Kosovskom boju, maloletni Stefan Lazarević je uz pomoć majke Milice preuzeo vlast u Srbiji. On je 1390. godine sazvao saboru u Žiči, na kome je njegov kandidat Danilo III izabran za pećkog patrijarha, čime je došlo do dvovlašća u srpskoj crkvi. U narednom periodu, postojala su dva "pećka patrijarha", Jefrem u Peći (1375—1399), u oblasti Brankovića, i Danilo III u Žiči (1390—1396), u oblasti Lazarevića.
Patrijarh Danilo III je bio naklonjen Lazarevićima i intenzivno je radio na stvaranju kulta kneza Lazara. On je Lazareve ostatke preneo iz Vukovog sedišta Prištine u manastir Ravanicu, kanonizovao ga i time, stvaranjem nove svetorodne loze, dao legitimitet njegovom sinu Stefanu Lazareviću kao nasledniku prestola.
Povratak Osmanlija u Srbiju
minijatura|Novac Vuka Brankovića Osmanlijske snage, koje su nakon kosovske bitke potisnute u Malu Aziju, zahvaljujući savezu sa Lazarevićima ponovo su se vratilie u Srbiju. Vuk je bio za pružanje otpora Turcima i nije pristajao ni na kakve pregovore. Ugrožen od Turaka u Srbiji, Vuk je početkom maja 1390. godine zatražio od Dubrovačke republike da mu omogući utočište, ukoliko zatreba. Vuk je bio toliko omražen Turcima, da su Dubrovčani, svakako po njegovoj molbi, naglasili da ga neće dati ni onda, kad bi se to izričito tražilo ili kad bi "došla nečija sila na grad naš". U najgorem slučaju oni bi otpratili Vuka i njegovu prorodicu tamo gde bi on kazao Leta 1390. godine otomanske snage su došle u pomoć kneginji Milici, kako bi potisnula Mađare iz države. U srpske gradove uđoše turske čete.
U avgustu 1392. godine, na dvoru Brankovića u Prištini je boravila kneginja Milica. Malo potom, Vuk je dozvolio odnošenje moštiju kneza Lazara iz njegove prestonice Prištine, u manastir Ravanicu u Srbiji.
Izbegavanje vazalnih obaveza
Izgleda da je Vuk izbegavao vazalne obaveze. Nije poznato da je osim plaćanja danka i jednu drugu obavezu (pogotovo onu sa slanjem vojnih odreda) izvršavao. U zimu 1393/1394. godine sultan Bajazit je priredio okupljanje svojih hrišćanskih vazala u Seru. Svakom od njih je uputio odvojeni zahtev da dođe, tako da niko nije znao da će se svi zajedno pojaviti. Između ostalih, došli su knez Stefan Lazarević, zatim Vizantinci, car Manojlo II, njegov bratanac Jovan VII i brat, morejski despot, Teodor I, kao i gospodar Velbužda Konstantin Dejanović. Sultan je deo njih otpustio kućama, dok je sa preostalima dovršio osvajanje Tesalije i zauzeo Solun (12. aprila). Vuk Branković se nije pojavio u Seru, na sastanku vazala koji je sazvao sultan Bajazit.
Vuk Branković je aprila 1394. godine zaključio sporazum sa Republikom Venecijom.
Boboci, Dragodana
Boboci je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini Dragodana.
Vuk Branković
Izbegavanje vazalnih obaveza
Vuk je u jesen 1394. godine otpočeo sa pregovorima o deponovanju svog blaga u Dubrovniku. U to vreme, mađarski kralj Žigmund je započeo pripreme za veliku krstašku kampanju protiv Turaka. Vuk Branković je, po svoj prilici, bio ušao u neke veze s njima.
Boboci, Dragodana
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 970 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 249 m.
Селова
Демографија
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године).
Bukovlje (Velika Kladuša)
Bukovlje je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Velika Kladuša koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 139 stanovnika.
Vuk Branković
Izbegavanje vazalnih obaveza
Između 1. septembra 1394. i 31. avgusta 1395. godine, vladar severne oblasti Stefan Lazarević je manastiru Pantelejmon poklonio komad zemlje kod Peći, što se uzima kao dokaz da Vuk ovaj komad zemlje Brankovića u to vreme nije posedovao.
Poraz i smrt
Početkom 1396. godine otpočinje napad na državu Vuka Brankovića. U izvorima je zabeleženo da se njegova supruga Mara u januaru 1396. godine nalazila u Prištini, ali Osmanlije su je verovatno vrlo brzo zauzele i već u martu su držale Gluhavicu kod Rasa, u kojoj se nalazio njihov kadija. Njihov prodor je nastavljen, ali nisu zauzeli čitavu Vukovu državu, pošto se u jednom dubrovačkom izveštaju, iz avgusta iste godine, pominje mogućnost da je Polimlje pod njegovom kontrolom.
thumb|Sukob sultanovih oklopnika i krstaša u [[Bitka kod Nikopolja|bici kod Nikopolja. Oklopnike je vodio Stefan Lazarević.]]
Naglo osmansko širenje evropskim tlom pokrenulo je poslednji veliki krstaški pohod, kojim su udružene snage evropskih država pokušale da zaustave Otomansko carstvo. Snage evropskog saveza su činile Sveto rimsko carstvo, Ugarska, Francuska, Vlaška, Poljska, Engleska, Škotska, Švajcarska, Venecija, Đenova i vitezovi drugih zemalja. Njih je podržala mletačka flota koja je preko Crnog mora trebala da uplovi u Dunav i pruži podršku vojsci na kopnu. Krstaške snage su se okupile u Ugarskoj, posle čega su prešle Dunav i preotele Vidin. Nakon toga, pohod je nastavljen niz Dunav i opsednut je Nikopolj, u kome se nalazio otomanski garnizom. Bajazit je zbog prodora krstaša, prekinuo blokadu Carigrada i uputio se ka Dunavu, a njegovim snagama su se kod Plovdiva, priključila i srpska vazalna vojska sa Stefanom Lazarevićem na čelu.
25. septembra 1396. godine došlo je do presudne bitke kod Nikopolja u severnoj Bugarskoj, u kojoj su evropske snage potpuno razbijene. Iako brojčano veoma velika, krstaška vojska je bila raznolika, što se odrazilo na odsustvo zajedničke komande i slabu koordinaciju na bojnom polju. Prema nekim mišljenjima, vazalni srpski oklopnici, predvođeni Stefanom Lazarevićem, su imali odlučujuću ulogu u ovoj neočekivanoj turskoj pobedi. Stefanova intervencija je "izgleda već izgubljenu bitku za Turke preokrenula u njihovu korist."
Posledice poraza kod Nikopolja za hrišćanske države na Balkanu su bile katastrofalne. Posle nje je uništena tzv. Vidinska Bugarska, zauzeta je oblast Brankovića zajedno sa prestonicom Prištinom, Morejska despotovina je ponovo opustošena, naredne godine je zauzeta Atina (1397),, a Carigrad je ostao u okruženju.
Sultan Bajazit I je svog najvećeg neprijatelja, koji je osam godina ranije porazio njegovu vojsku, uhvatio živog. Vuka Brankovića su Turci bacili u tamnicu, gde je nakon godinu dana teških muka izdahnuo. Umro je neznano gde, 6. oktobra 1397. Posle smrti telo mu je preneto na Svetu goru.
Postoje razne legende o Vukovoj smrti. Orbini daje dve nepouzdane verzije priče, verovatno zabeležene iz usmenih izvora. Prema prvoj verziji, kneginja Milica ga je otrovala. Prema drugoj, Vuk je iz turskog zatvora pobegao Balšiću, koji ga je obesio zbog izdaje. Postoje i priče da je pobegao u Beograd gde je umro, da je pobegao u Makedoniju, gde je otrovan po naređenju Bajazita. Postoji i verzija da je umro u turskoj tamnici, koja je prihvaćena u literaturi.
Naslednici
minijatura|Vukov sin [[Đurađ Branković je nasledio Stefana Lazarevića na tronu Srpske despotovine.]]
Najveći deo zemlje Brankovića sultan je predao na upravu vazalnom knezu Stefanu Lazareviću, zbog izuzetnih usluga koje mu je ovaj pružio, ponajviše zbog presudne uloge u bici kod Nikopolja. Vukovoj udovici Mari i njenim sinovima Grguru, Đurđu i Lazaru je ostao samo uski pojas zemlje oko Vučitrna i Trepče, dok su Osmanlije pod svojom direktnom vlašću zadržale strateški bitna mesta. Osiromašeni i razbaštinjeni Brankovići sada su bili u potpunosti potčinjeni Lazarevićima i Turcima. Narednih godina, oni su pokušavali da povrate zemlje koje im je pomoću Turaka oteo Marin brat, knez Stefan Lazarević.
Vukovi naslednici su, uz pomoć zlata koje im je otac ostavio u Dubrovniku, od sultana izdejstvovali vraćanje dela očevih zemalja. Između 1398. i 1402. godine Bajazit im vraća jedan deo zemalja, a za uzvrat mu se i oni obavezuju na vazalstvo. Početkom 1402. godine njihova oblast je obuhvatala delove Kosova, Polimlja, okolinu Sjenice i utvrđeno Brskovo. Van njihove kontrole ostali su Zvečan, Jeleč i Gluhavica, koje su držale Osmanlije, i Priština, koju je držao Lazarević.
Vukovi sinovi, kojima je Bajazit vratio očeve zemlje, borili su se za njega u bici kod Ankare. Nakon bitke kod Ankare i smrti Bajazita, došlo je do dinastičkog rata u Otomanskom carstvu i uporedog dinastičkog rata u Srbiji između Brankovića i Lazarevića, koji su se svrstavali uz razne otomanske pretendente. Dinastički sukob u Srbiji je okončan 1412. godine, kada je preogovorima o pomirju dogovoredno da Đurađ Branković bude proglašen Stefanovim naslednikom. Naredne 1413. godine je okončan otomanski građanski rat iz koga je Mehmed I izašao kao pobednik.
Mara Branković je preminula 12. aprila 1426. godine. Iste godine je na saboru u Srebrenici Stefan Lazarević proglasio Đurađa Brankovića za svog naslednika. Vukov sin, despot Đurađ Branković je nakon Stefana Lazarevića vladao Srbijom od 1427. do 1456. godine, skoro do kraja njenog postojanja u srednjem veku.
Mit o Brankoviću
minijatura|[[Kneževa večera na kojoj se Lazar Hrebeljanović predstavlja kao imitacija Hrista a Vuk Branković kao Juda. ]]
Nijedan izvor iz prvih vekova posle Kosovske bitke ne pominje nikakvu Vukovu izdaju. Prvi pisani izvor koji pominje "Vukovu izdaju" je „Kraljevstvo Slovena“ iz 1601. godine. Pritom, autor Mavro Orbin napominje "kako neki kažu", što se verovatno odnosi na usmene epske izvore.
Nakon toga, mit o Brankovićevoj izdaji na Kosovu postaje opšte mesto. Motiv Vukove izdaje je zastupljen i u narodnoj poeziji. Epska pesma Propast carstva srpskoga, koju je u XIX veku zabeležio Vuk Karadžić, sadrži sledeće stihove:
Popularna kultura
Ovaj film je značajno uticao na formiranje nove narodne svesti. Na osnovu mita, Branković je u filmu ponovo prikazan kao negativna ličnost. U svakodnevnom govoru, ime Vuka Brankovića se često i dalje koristi kao sinonim za izdajnika.
Anonimo veneziano
Anonimo veneziano je italijanski igrani film snimljen 1970. godine u režiji Enrica Marije Salerna, kome je to bio režijski debi. Po žanru je ljubavna drama, a protagonist, čiji lik tumači američki glumac Tony Musante, je muzičar koji je otkrio da boluje od neizlječive bolesti od koje će uskoro umrijeti. Radnja prikazuje kako u Veneciji slučajno sretne svoju bivšu suprugu (čiji lik tumače Florinda Bolkan) te se sa njom počne družiti, zatajivši joj svoje stanje, te kako ona postepeno shvaća kako ga još uvijek voli. Film je dobio brojne pohvale i prestižne nagrade, a dobar prijem je imao i sljedeće godine u Cannesu gdje je kompozitor Stelvio Cipriani izvodio muzičku temu koja se dan-danas pogrešno navodi kao autentično djelo anonimnog baroknog kompozitora.
Vuk Branković
Literatura
Primarni izvori:
Naučni radovi:
Chasta
Chasta, pleme američkih Indijanaca, možda porodice Athapaskan (Frederick Webb Hodge), naseljeno 1867. sa plemenima Skoton i Umpqua, na rezervatu Siletz u Oregonu. Chasta, Skoton i Umpqua su različita plemena, piše Hodge, obuhvaćena ugovorom potpisanim 1854. Chaste se dijele na Kwilsieton i Nahelta za koje J. 0. Dorsey kaže da su živjeli na rijeci Rogue, te su moguće (po Hodgeu) identični sa Kushetunne i Nakatkhetunne (kod Swantona Nakatkhaitunne). Kane (1859) locira Chaste blizu rijeke Umpqua. Godine 1867. Chaste, Skotoni i Umpque na rezervatu Siletz zajedno broje svega 49 muškaraca i 74 žene (ukupno 123). Hodge smatra da su moguće identični i sa Chasta Costa ili da su dio Takelma, ali svakako nemaju nikakvih veza sa Shasta Indijancima, kojima su Athapaskani bili krvni neprijatelji.
Luxemburg, Wisconsin
Laksemburg je grad u američkoj saveznoj državi Viskonsin.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.515, što je 580 (30,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Punta Ala, Grosseto
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 402 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 16 m.
Autrepierre
Otrepjer je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Mert i Mozel koja pripada prefekturi Linevil.
Chippanchickchick
Chippanchickchick, pleme ili banda američkih Indijanaca čija jezična pripadnost nije točno utvrđena, činučkog ili šahaptinskog porijekla, naseljeni 1812. na rijeci Columbia u okrugu Klickitat u Washingtonu, nasuprot The Dallesa. Njihov broj procijenjen je na oko 600.
Stuart ih (u Nouv. Ann. Voy., XII, 26, 1821.), spominje kao Tchipan-Tchick-Tchick.
Razum
mini|Predstava ljudskog [[duha (1619.)]]
Chilucan
Chilucan, Neklasificirano pleme američkih Indijanaca sa sa Jugoistočnog kulturnog područja Amerike, nastanjeno 1726. na dvije misije na Floridi, i to 70 njih na misiji San Buenaventura na kojoj su živjeli sa plemenom Mocama i 62 na misiji Nombre de Dios. Njihovo moguće porijeklo je od plemena Timuquanan. Ime Chilucan možda dolazi od Cherokee naziva  'chiloki' , "people of a different speech."
Razum
Razum ili razbor je sposobnost razboritog (logičkog, kritičkog) mišljenja, poimanja i rasuđivanja. Razum takođe označava više kognitivne funkcije ljudskog uma. U psihološkom smislu „razumski“ (racionalni) doživljaji se često suprotstavljaju „iracionalnima“ (nagonima, osećanjima, težnjama).
Cherrechere
Cherrechere (pl. Cherrecheres), jedna od nomadskih skupina ili plemena američkih Indijanaca koji su desetih godina 18. stoljeća živjeli u području rijeke río Sarare (općina Simón Planas) u Venezueli, država Lara.
Razum
Mnogi filozofi uključuju "racionalno" u definiciju čoveka, kao njegovu posebnost. Neki drugi, poput Hjuma, smatraju da ni jedna istina ne izgleda očiglednija nego tvrdnja da su životinje obdarene mišlju i razumom kao i ljudi.
Cherrechere
Na područje uz rio Sarare 1716. dolazi Pedro de Alcalá, da bi sljedeće godine (1717.) izbila strašna epidemija koja je pobila mnoge Indijance, u kojoj su vjerojatno nestali.
Razum
Etimologija
Razum dolazi od latinskog "ratio ", pojama koji je u tadašnjem društvenom govoru imao značenje izračuna ili odnosa. Ciceron je pojam iskoristio da bi preveo višeznačnu grčku riječ logos. U srednjovjekovnoj skolastici pojam ratio se koristio da bi se preveo grčki pojam dianoia, odnosno onog što se razlikuje od nous-a, pojma koji je preveden na latinski kao intellectus.
Razum u filozofiji
Tokom povesti filozofije odnos razuma i uma se različito određivao. U starogrčkoj filozofiji se nije pravila stroga razlika između uma i razuma. Razlikovanje razuma od uma vuče svoj koren iz Aristotelovog razlikovanja nus pathetikos i nus poietikos. U srednjovekovnoj filozofiji, Toma Akvinski, razlikuje um (lat. intelekt) kojim se neposredno (intuitivno) saznaje istina, i razum (racio) koji zaobilazno (diskurzivno) dolazi do istine.
Hobs
"Razbor nije ništa drugo do računanje (to jest, zbrajanje i oduzimanje) slijeda općih imena o kojima postoji slaganje."
- Thomas Hobbes
Prema Hobsu, onaj tko rasuđuje ne radi drugo nego razabire ukupni zbroj pomoću zbrajanja dijelova ili, s druge strane, razliku pomoću oduzimanja jedne količine od druge. Ako se to čini riječima, onda je to poimanje slijeda imena dijelova prema imenu cjeline ili, iz imena cjeline ili jednog dijela prema imenu drugog dijela. Operacije računanja nisu svojstvene samo brojevima već svim vrstama stvari koje se mogu dodavati ili oduzimati. Tako logičari zbrajaju dva imena da bi se sačinila tvrdnja, ili dve tvrdnje da bi se sačinio silogizam, i opet zbrajaju više silogizama da bi se sačinio dokaz. Hobs zaključuje, "u čemu god da ima mjesta zbrajanju i oduzimanju, u tome ima mjesta i razboru, a gdje god nema prostora za to, tamo ni razbor nema mjesta."
Hobsu se čini da nam razbor nije prirođen, poput osjeta ili pamćenja, niti se pak stječe iskustvom poput promišljenosti, nego se stječe radinošću, i to, prvo, umijećem prikladnog davanja imena, i drugo, stjecanjem dobre i sređene znanstvene metode.
Kant
Kant uvodi hijerarhiju „saznajnih moći“, razlikujući razum (nem. Verstand), kao užu spoznajnu moć, i um (nem. Vernunft), kao širu i višu, koja pored čulnosti obuhvata i razum i stvaranje ideja. Razum čine apriorne funkcije kojima se utisci pretvaraju u predmete iskustva, pojmove i sudove, dok je um ravan direktivnih ideja, najviših jedinstava misaone djelatnosti.
"Sve naše saznanje počinje čulima, prelazi od njih na razum i završava se umom."
- Imanuel Kant, Kritika čistog uma, Transc. dijalektika, Uvod, O umu uopšte
Prema Kantu, sve naše saznanje potiče iz dva osnovna izvora: iz opažaja, i pojmova koji se na osnovu njih stvaraju. Dakle, saznanje razuma jeste saznanje putem pojmova. Za Kanta, razum je moć mišljenja. A misliti znači saznavati pomoću pojmova.
Hegel
Hegel razum postavlja na najnižu tačku lestvice, u sferu apstraktne određenosti, u sferu „konačnog“, pa mu je razumska logika ona koja se izgrađuje u nepremostivoj odvojenosti (apstrakciji) subjekta od objekta i kojoj je neprotivrečnost njenih fiksiranih formi osnovno merilo istinitosti.
El Ortigo, Amatepec
El Ortigo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México, u opštini Amatepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 114 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 930 m.
Jane Fonda
Jane Fonda (21. decembra 1937 -) je američka Oscarom nagrađena glumica, spisateljica, politička aktivistica, bivša manekenka i guru fitnessa. Slavu je stekla 1960-ih s filmovima kao što su Barbarella i Cat Ballou, a tokom glumačke karijere osvojila dva Oscara i niz drugih prestižnih nagrada. 1970-ih je izazvala velike kontroverze kada je svoje protivljenje vijetnamskom ratu iskazala posjetom Hanoju, zbog čega su je mnogi Amerikanci držali izdajnicom. Poslije je bila angažirana oko mnogih društvenih pitanja kao što je ekologija i suzbijanje nasilja nad ženama. 1980-ih je stekla novu popularnost video-kazetama tjelesnih vježbi kojima se popularizirao aerobik.