cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bottaiano, Cremona
Bottaiano je naselje u Italiji u provinciji Cremona, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 559 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 87 m.
1561 Fricke
1561 Fricke je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 26,03 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,603 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,780 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,128, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 4,348 stepeni, a orbitalni period iznosi 2083,201 dana (5,703 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 11,60 a geometrijski albedo 0,059.
Asteroid je otkriven 15. februara 1941. godine.
Irk (rijeka)
Irk je rijeka na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester duga nekih petnaestak km, desna pritoka Rijeke Irwell
Karakteristike
Irk izvire istočno od Roytona u Grofoviji Greater Manchester nedaleko od Oldhama. Od tamo teče prema jugu preko Chadderton i Middletona do ušća u [Irwell u Manchesteru.
Danas se to ušće više nevidi, jer je tokom 19. vijeka od mosta Ducie (Manchester), njeno korito natkriveno cestama. U tom vremenu bio je stravično prljav od otpadnih voda brojnih tvornica.
O njenoj prljavštini i lošim uvjetima života pored nje pisao je i Friedrich Engels u djelu Stanje radničke klase u Engleskoj.
Cebollas, Guadalupe y Calvo
Cebollas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guadalupe y Calvo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 226 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2714 m.
Anton Deljvig
Baron Anton Antonovič Deljvig (rus. Анто́н Анто́нович Де́львиг), 6. augusta (17. augusta) 1798., Moskva, Rusko Carstvo - 14. januara (26. januara) 1831., Sankt Peterburg - ruski pjesnik i publicist.
Već su za njegova života A. Dargomyžski, Varlam, Glinka, A. Aljabjev uglazbljivali njegove stihove. Najpoznatijim djelom je postala romanca Slavuj koju je posvetio svojem prijatelju A.S. Puškinu, koju je uglazbio Aljabjev, a varijacijama dopunio Glinka.
R (programski jezik)
U računarstvu, R je programski jezik i programsko okruženje za statističke izračune i grafike. On je izvedba S programskog jezika sa leksičkom semantikom inspirisanom Scheme (programski jezik) -om. R su stvorili Ros Ihaka i Robert DŽentlmen na Aukland univerzitetu (University of Auckland), Novi Zeland, a sad ga razvija R Development Core Team. Nazvan je djelimično prema imenima autora, a djelom kao igra riječi na ime S.
R jezik je postao standard među statističarima koji razvijaju statistički softver, i široko je korišćen za razvoj statističkog softvera i analizu podataka.
R je dio GNU projekta. NJegov izvorni kod je slobodan i pod uslovima koje daje GNU-ova opšta javna licenca, a prekompilirane binarne verzije su obezbjeđene za različite operativne sisteme. R koristi interfejs komandne linije, kroz više grafičkih korisničkih okruženja.
Povijest
R je implementacija programskog jezika S u kombinaciji inspiriran programskim jezikom Scheme. "S" je razvio John Chambers 1976. godine tijekom svog rada u tvrtki Bell Labs. Postoje razlike izmedu dva prethodno navedena programska jezika, međutim veliki dio koda napisan za "S" stoji nepromijenjen. R su razvili Ross Ihaka i Robert Gentleman sa Sveučilišta u Aucklandu na Novom Zelandu te ga trenutno nadograđuje i razvija R Development Core Team, čijeg je John Chambers i danas član. R je dobio ime po imenima dva prvotna autora te djelomično kao igra riječi budući da je S ime programskog jezika na čijem je temelju nastao R. Projekt je započet 1992. godine, a prva verzija izdana je 1995., a stabilna beta verzija 2000. godine.
Osobine
R obezbjeđuje širok izbor statističkih (linearnih i nelinearnih modela, klasičnih statističkih testova, analiza vremenskih serija, klasifikacija, klasteri, i ostalo) i grafičkih tehnika. R, je slično kao S, projektovan kao pravi programski jezik, i omogućava korisnicima dodatnu funkcionalnost definisanjem novih funkcija. Postoji više važnih razlika, ali dosta koda može biti iskorišten kao S, nepromjenjen. Mnogo R-ovog sistema je takođe pisana u ovom jeziku, što ga čini lakšim za korisnike pri formiranju algoritama. Kod zahtjevnih zadataka, C, C++ i Fortran kod može biti povezan i pokrenut. Napredni korisnici mogu pisati C kod za manipulisanje R-ovih objekata direktno.
R može biti proširen, kroz pkete obezbjeđene od korisnika, za specifične funkcije ili specifične oblasti proučavanja. Zbog svog S nasleđa, R ima bolju podršku za Objektno-orijentisano programiranje nego ostali statistički programski jezici. Proširivost R-a je olakšana i njegovim popustljivim jezičkim opsegom.
Sljedeća prednost R-a su njegove grafičke mogućnosti, koje obezbjeđuju grafike kvaliteta dovoljno dobrog za publikovanje koji uključuju matematičke simbole. R ima sopstveni LaTeX-oliki format dokumenata, koji se koristi za predstavljanje sveobuhvatne dokumentacije, preko interneta u brojnim formatima ili kao štampana kopija.
Iako je R pretežno korišten od statističara i praktičara koji zahtjevaju okruženje za statističke proračune i razvoj softvera, takođe može biti korišten kao opšti alat za izračunavanje matrica učinka uporedivog sa onim od GNU Oktav i njegovog vlasničkog konkurenta, MATLAB. RWeka sučelje je dodato popularnom softveru za izlučivanje podataka Weka koje dozvoljava mogućnost upisa i čitanja u arff formatu koji dalje omogućava korištenje mogućnosti programa.
Primjeri
Sljedeći primjeri ilustruju osnove sintakse jezika i korištenje komandne linije. thumb|right|300px|Dijagnostički grafovi načinjeni plot.lm funkcijom. Primjeri uključuju matematičke oznake na osama, od dole lijevo. > x <- c(1,2,3,4,5,6)  # Create ordered collection > y <- x^2             # Square the elements of x > mean(y)               # Calculate arithmetic mean of y [1] 15.16667 > var(y)               # Calculate sample variance [1] 178.9667 > summary(lm(y ~ x))   # Fit a linear regression model
Call: lm(formula = y ~ x)
Residuals: 1      2       3       4       5       6 3.3333 -0.6667 -2.6667 -2.6667 -0.6667  3.3333
Coefficients: Estimate Std. Error t value Pr(>|t|) (Intercept) -9.3333     2.8441  -3.282 0.030453 * x            7.0000     0.7303   9.585 0.000662 *** --- Signif. codes: 0 ‘***’ 0.001 ‘**’ 0.01 ‘*’ 0.05 ‘.’ 0.1 ‘ ’ 1
Residual standard error: 3.055 on 4 degrees of freedom Multiple R-squared: 0.9583,	Adjusted R-squared: 0.9478 F-statistic: 91.88 on 1 and 4 DF, p-value: 0.000662
> par(mfrow=c(2, 2))   # Request 2x2 plot layout > plot(lm(y ~ x))      # Diagnostic plot of regression model
Gallo de Maciel, Coahuayutla de José María Izazaga
Gallo de Maciel je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Coahuayutla de José María Izazaga.
Nikolaj Karamzin
Nikolaj Mihajlovič Karamzin (rus. Никола́й Миха́йлович Карамзи́н; Znamensko, Rusko Carstvo, 1. decembra (12. decembra) 1766. - Sankt Peterburg, 22. maja (3. juna) 1826.) - znameniti historičar, najveći ruski književnik epohe sentimentalizma, proglašen ruskim Laurenceom Sterneom.
Gallo de Maciel, Coahuayutla de José María Izazaga
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 69 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 178 m.
Nikolaj Karamzin
Akademik i počasni član Carske akademije znanosti (danas Peterburške akademije znanosti) od 1818., tvorac Historije ruske države (rus. История государства Российского; tomovi 1-12, 1803.-1826.) - jednog od prvih općih radova o historiji Rusije. Urednik Moskovskog časopisa (1791.-1792.) i Vjesnika Evrope (1802.-1803.).
1562 Gondolatsch
1562 Gondolatsch je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 11,52 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 2,399 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,052 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,077, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 4,885 stepeni, a orbitalni period iznosi 1213,259 dana (3,321 godine). Apsolutna magnituda asteroida je 11,80 a geometrijski albedo 0,253.
Râfov, Râfov
Râfov je naselje u Rumuniji u okrugu Prahova u opštini Râfov.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 5472 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 102 m.
Belvedere, Piacenza
Belvedere je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 40 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 75 m.
San José de los Naranjos, Irapuato
San José de los Naranjos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Irapuato.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1725 m.
Coyotepec, Zentla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 253 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 532 m.
Youngsville, North Carolina
Jangsvil je grad u američkoj saveznoj državi Severna Karolina.
Boris Miletić
mini|220px|Boris Miletić Boris Miletić (Pula, 2. rujna 1975.), pulski gradonačelnik i saborski zastupnik.
Youngsville, North Carolina
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.157, što je 506 (77,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Boris Miletić
Diplomirao 1999. godine na Fakultetu ekonomije i turizma "Dr. Mijo Mirković" u Puli. U siječnju 2001. nastavlja edukaciju i stručno usavršavanje na Cleveland State Universityju, Levin College of Urban Affairs. U studenom 2002. godine magistrira na Fakultetu ekonomije i turizma "Dr. Mijo Mirković" u Puli na znanstvenom poslijediplomskom studiju "Poduzetništvo i makroekonomski menadžment". Krajem 2007. usavršava se na Ekonomskom fakultetu u Zagrebu i Splitu u području korporativnog upravljanja za članove nadzornih i upravnih odbora.
Od siječnja 2000. do siječnja 2001. radi u Istarskoj županiji kao stručni suradnik - pripravnik u Odjelu za gospodarstvo. Od 2001. do 2004. zaposlen je u Istarskoj razvojnoj agenciji kao stručni suradnik, a od 2004. do 2006. na istom mjestu postaje izvršni direktor. Od kraja 2004. do lipnja 2006. obavlja dužnost voditelja regionalnog ureda za Istru pri Hrvatskoj banci za obnovu i razvitak.
Ts'Akubilja, Tenejapa
Ts'Akubilja je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tenejapa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 82 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2129 m.
Boris Miletić
Od studenog 2006. član je upravnog vijeća Opće bolnice Pula, a od svibnja 2007. predsjednik savjeta Brijuni Rivijere d.o.o. Od listopada 2007. član je nadzornog odbora u istoimenom društvu.
Uz hrvatski kao materinji jezik služi se engleskim, talijanskim i njemačkim jezikom. Aktivni je svirač klavijaturske harmonike i klavijatura. Završio je osnovnu glazbenu školu "Ivan Matetić Ronjgov" za klavijatursku harmoniku u klasi profesora Rocco Claudia.
U slobodno vrijeme bavi se jedrenjem, ribolovom i enogastronomijom. Oženjen je i ima jednog sina. Živi i radi u Puli.
Na 26. radnom Saboru stranke IDS je izjavio da mu je cilj regionalizacija Hrvatske i davanje veće autonomije Istri.
4. veljače 2022. predsjedništvo stranke IDS-a pokrenulo je stegovni postupak protiv Miletića zbog povrede Etičkog kodeksa i statuta IDS-a nakon čega Miletić odlučuje istupit iz stranke.
Mate Šunjić
Mate Šunjić (Metković, 18. ožujka 1987.), hrvatski rukometni vratar, član hrvatske rukometne reprezentacije. Trenutačno igra za RK NEXE iz Našica.
Biografija
Nakon isteka ugovora sa RK "Medveščakom" u srpnju 2010. godine prelazi u redove RK "Nexe" Našice. To je nakon rodnog mu Metkovića i već spomenutog "Medveščaka" njegova treća rukometna destinacija. U lipnju 2010. godine postao je magistar matematičkih znanosti diplomiravši na Prirodoslovno-matematičkom fakultetu u Zagrebu. U lipnju 2013. ističe mu ugovor sa Nexeom te potpisuje za francuski Creteil koji se natječe u drugoj Francuskoj ligi.
Bartolomeo dei Vitrei
thumb|250px|[[Reljef (umjetnost)|Reljef konjanika Bartholomeusa na pročelju Komunalne palače u Puli.]] Bartolomeo dei Vitrei (Bartholomeus de Vitrei), pulski podestat. Za njegove uprave krajem 13. stoljeća podignuto je zdanje Komunalne palače na pulskom Forumu o čemu svjedoči ploča s uklesanim njegovim imenom. Iznad ploče u kamenom reljefu prikazan je konjanik Bartholomeus, nasljednik prastarog padovanskog prezimena de'Vitrei. Danas njegovo ime nosi jedna ulica u Puli.
La Lupita, Pijijiapan
La Lupita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Pijijiapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 18 m.
El Regalo de Dios Kilómetro Dos, Cadereyta Jiménez
El Regalo de Dios Kilómetro Dos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nuevo León, u opštini Cadereyta Jiménez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 375 m.
Ostrov, Birchiș
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 264 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 154 m.
Kristin Lavransdatter
Unset je svojim romanom izazvala veliku pažnju, dijelom zbog za tadašnje standarde realističkog prikaza seksualnosti, ali još više zbog izuzetno detaljnog opisa srednjovjekovnog društva, njegovih običaja i načina života, a koji je bio mnogo "oporiji" i realističniji u odnosu na tada popularna romantične i "zašećerena" djela historijskog žanra. Unset je svoju heroinu dijelom modelirala i prema vlastitom životu, uključujući vlastita vjerska uvjerenja koja će je potaći da nekoliko godina formalno preobrati na katoličanstvo. Unset je imala veliki uspjeh, te se često navodi da je upravo ta trilogija zaslužna za to da je 1928. godine osvojila Nobelovu nagradu za književnost.
Godine 1995. je prema romanima snimljen istoimeni igrani film u režiji Liv Ullmann.
Heywood, Greater Manchester
Heywood je grad od 29,000 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester.
Roch (rijeka)
Roch je rijeka na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester duga nekih desetak km, desna pritoka Rijeke Irwell
Karakteristike
Roch izvire na obrocima masiva Penninesa kod Todmordena u Grofoviji Greater Manchester. Od tamo teče prema jugozapadu preko Rochdalea i Heywooda do ušća u Irwell kod Burya.
Heywood, Greater Manchester
Administrativno podpada pod Metropolitanski borough Rochdale.
Roch (rijeka)
Karakteristike
Grad Rochdale i istoimeni Metropolitanski borough po rijeci su dobili ime.
U Rochdalu je početkom 20. vijeka, rijeka potpuno kanalizirana i natkrivena cestama. Danas se njeno korito namjerava ponovo otkriti, tako da rijeka postane atrakcija centra grada.
Heywood, Greater Manchester
Geografske karakteristike
Heywood leži na južnoj obali rijeke Roch, udaljen 6 km jugozapadno od administrativnog centra Rochdalea, 3,9 km istočno od Burya i oko 11.9 km sjeverno od centra Manchestera.
Historija
Heywood koji je nastao u 15. vijeku bio je dio Grofovije Lancashire, selo i feud u parohiji Bury. Tokom 18 i 19. vijeka razvio se kao centar tekstilne industrije, tako da je 1881. dobio status borougha.
Fête de la musique
Fête de la musique [ ˈfɛt də la myˈzik ]  (franc.: Fešta muzike, Praznik muzike) ili Svjetski dan muzike (engl. World Music Day), godišnja muzička proslava koja se širom svijeta obilježava prvog dana ljeta, 21. juna.
1564 Srbija
1564 Srbija je asteroid glavnog asteroidnog pojasa otkriven 15. oktobra 1936. Otkrio ga je srpski astronom Milorad B. Protić iz Beograda i dao mu naziv po Srbiji.
Asteroid 1564 Srbija obiđe oko Sunca za 5,65 godina. Od Sunca je u proseku udaljen 3,168 astronomskih jedinica. Apsolutna magnituda asteroida je 10,88.
Franjo Nefat
Nakon prelaska Pule u jugoslavenske ruke u grad dolaze i neki budući članovi Narodnooslobodilačkog odbora koji su većinom bili Talijani, radnici, članovi komunističke, socijalističke i republikanske partije. 2. svibnja 1945. u školi "G. Giusti" (danas OŠ "Tone Peruška") na Poljani sv. Martina službeno je osnovan GNOO za Pulu. Predsjednikom je izabran pulski radnik Francesco Neffat (koji je zatim promijenio ime u Franjo Nefat).
Sjećanje Franje Nefata, jednog od vodećih ljudi antifašističkog pokreta Pule, značajno je za analizu općeg stanja antifašističkih snaga u gradu. On tvrdi:
Francesco Neffat bio je jedan od potpisnika Pazinske deklaracije koju je sastavio mons. dr. Božo Milanović za Parišku mirovnu konferenciju 1947. godine.
Nakon dogovora oko pripadanju Zone B i dijela Zone A (u kojoj se nalazila Pula) Jugoslaviji 1947. godine, Franjo Nefat izabran je predsjednikom Narodnog odbora grada Pule na čijem će čelu ostati sljedećih sedam godina, odnosno do 1954. godine.
Collespada, Rieti
Collespada je naselje u Italiji u provinciji Rieti, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1038 m.
Viktor Avbelj
Viktor Avbelj Rudi (Prevoje kod Kamnika, 26. 2. 1914 — Ljubljana, 3. 4. 1993), jugoslavenski pravnik, učesnik Narodnooslobodilačke borbe (NOB), društveno-politički radnik SR Slovenije, junak socijalističkog rada i narodni heroj Jugoslavije. U periodu od 1979 do 1984 godine obavljao je funkciju predsednika Predsedništva SR Slovenije.
Biografija
Viktor Avbelj je rođen 26. 2. 1914 godine u selu Prevoje, kod Kamnika. Potiče iz siromašne seljačke porodice. Posle završene gimnazije upisao je Pravni fakultet u Ljubljani, na kome je diplomirao 1939 godine. Za vreme studija pristupio je studentskom revolucionarnom pokreti, a 1937 godine postao i član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). Posebno je sarađivao sa poznatim slovenačkim revolucionarima: Tonetom Tomšičem, Borisom Krajgerom i Francom Leskošekom.
Posle okupacije Kraljevina Jugoslavije, aprila 1941. godine, ostaje u Ljubljani i organizuje akcije protiv okupatora. Italijani su ga, u jednoj raciji, uhapsili 29. oktobra 1941. godine, ali je uspeo da se uz pomoć falsifikovanih dokumenata posle 11 dana izvuče. Decembra 1941. godine postao je sekretar Okružnog komiteta KP Slovenije u Novom Mestu, a njegov glavni zadatak bio je širenje i jačanje NOP-a u Dolenjskoj.
Kada je septembra 1942 godine formirana "Gubčeva brigada", Viktor je bio postavljen za njenog prvog političkog komesara. Od januara do jula 1943 godine bio je politički komesar Prve dolenjske operativne zone. U tom svojstvu je bio zamenik političkog komesara, a u aprilu politički komesar operativnog štaba hrvatsko-slovenačkih brigada u zajedničkim akcijama. Od jula do avgusta bio je politički komesar Petnaeste slovenačke divizije, od aprila 1943 do februara 1944 bio je zamenik političkog komesara Glavnog štaba NOV i PO Slovenije.
Prilikom pohoda Četrnaeste slovenačke divizije preko Hrvatske na Štajersku, 22. 2. 1944, na grebenu iznad Ravni bio je ranjen. Septembra 1944 godine poslat je u Slovenačko primorje na dužnost političkog komesara Devetog slovenačkog korpusa NOVJ. Za političkog komesara Glavnog štaba NOV i PO Slovenije imenovan je 27. 3. 1945 godine i na toj funkciju je ostao do njenog ukidanja u Trstu.
Posle oslobođenja Jugoslavije obavljao je niz dužnosti, od kojih su najvažnije:
Imao je čin rezervnog general-majora. Viktor Avbelj je umro 3. 4. 1993 godine u Ljubljani.
Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su Orden junaka socijalističkog rada, Orden partizanske zvezde sa zlatnim vencem i dr. Ordenom narodnog heroja odlikovan je 20. 12. 1951 godine.
Las Tamacuas, Coahuayutla de José María Izazaga
Las Tamacuas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Coahuayutla de José María Izazaga.
La Curva, Guasave
La Curva je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Guasave.
Las Tamacuas, Coahuayutla de José María Izazaga
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 70 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 250 m.
La Curva, Guasave
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 157 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 20 m.
Dinko Pintarić
Dinko Pintarić (Sisak, 7. prosinca 1960.) je bivši gradonačelnik Siska.
Osnovno obrazovanje završio je u Osnovnoj školi „22. lipanj“ u Sisku, a maturirao je na sisačkoj Gimnaziji. Diplomirao je na Pravnom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu kao jedan od najboljih studenata u svojoj klasi.
Tijekom 1989. i 1990. godine radio je u Republičkom fondu Mirovinskog i invalidskog osiguranja radnika Hrvatske, Područna služba u Sisku, a od 1990. do 1991. radio je u Centru za socijalni rad u Sisku. Od 1991. bio je zaposlen u Medicinskom centru u Sisku na mjestu pomoćnika ravnatelja za opće, pravne i tehničke poslove, a od 1993. do 1997. bio je rukovoditelj Republičkog fonda zdravstvenog osiguranja i zdravstva Hrvatske, Područni ured Sisak. Od 1997. je tajnik Gradskog vijeća Grada Siska sve do 2000. godine kada je imenovan gradonačelnikom Siska. Gradonačelnik je bio od 14. lipnja 2005. godine kada je odlukom Gradskog vijeća razriješen dužnosti, a 27. prosinca 2005. godine ponovno je izabran za gradonačelnika. Na lokalnim izborima, ujedno prvim neposrednim izborima koji su održani u svibnju 2009. godine, Dinko Pintarić dobio je povjerenje građana za novi četverogodišnji mandat i tako postao prvi neposredno izabrani gradonačelnik Grada Siska.
2. lipnja 2013. Dinko Pintarić u drugom krugu na izborima za gradonačelnika gubi povjerenje građana i predaje mjesto novoj gradonačelnici Kristini Ikić Baniček.
1568 Aisleen
1568 Aisleen je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,352 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,1.
La Patacuera, Coalcomán de Vázquez Pallares
La Patacuera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Coalcomán de Vázquez Pallares.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 792 m.
El Tizate, Amatitán
El Tizate je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Amatitán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1248 m.
La Cieneguita, Guadalupe y Calvo
La Cieneguita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guadalupe y Calvo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 258 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2575 m.
Monteroni d'Arbia, Siena
Monteroni d'Arbia je naselje u Italiji u provinciji Siena, u regiji Toscana.
Aguai, Trento
Aguai je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Monteroni d'Arbia, Siena
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 4881 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 165 m.
Aguai, Trento
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 65 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 977 m.
Polenska kijavica
Polenska kijavica, polinoza poznata i pod nazivom senske groznica ili alergijski rinitis je bolest uzrokovana alergijskom reakcijom koja se karakteriše zapaljenjem sluzokože koja oblaže nos i grlo.
Epidemiologija
Koliko je ova bolest raširena pokazuje podatak da u svetu oko 500 miliona ljudi pati od polenske kojavice, od kojih je čak 40 odsto dece. Kod dece ovo oboljenje predstavlja jedan od najčešćih hroničnih poremećaja, zbog čega je još u detinjstvu pravovremeno lečenje veoma važno. Prema nalazima u nedavnoj studiji iz SAD, ukupna procenjena cena lečenja alergijom izazvane kojavice u 1994. bio je između 1,2 i 1,5 milijardi dolara. Na ove troškove treba dodati i druge troškove (materijalne i nematerijalne) zbog; više od 6 miliona propuštenih radnih i 2 miliona propuštenih školskih dana, kao i 28 miliona propuštenih dana zbog smanjenih aktivnosti. Ovi podaci su svakako zastareli, i danas su mnogo izraženiji zbog sve većih troškova za nabavku novih lekova i sve veće rasprostranjenosti bolesti.
Etiologija
Nos je prvi u kontaktu sa alergenima iz vazduha jer predstavlja filter za sprečavanje prodora štetnih materija u disajne puteve. Zato nos najčešće i ispoljava prve simptome alergijske bolesti. U imunološkom procesu koji se zove senzibilizacija, imuni sistem pogrešno identifikuje najčešće bezopasne čestice odrešenih supstanci dospelih u nos, kao strano i štetno telo. Imuni sistem tada počinje proizvodnju antitela protiv ovih tih čestica. Pri prvom kontatu obično se ništa ne dešava, ali pri sledećem kontaktu sa tom supstancom, antitela je prepoznaju i pokreću imuni sistem za oslobađanje hemijskih supstanci u krvotok, među kojima je najznačajniji histamin. Ove hemikalije u imunom sistemu izazvaju reakciju koja dovodi do znakova iritacije i simptoma polenska kijavice. Naime delujući na krvne sudove, glatke mišiće i žlezde, histamin izaziva zapaljenje sluzokože nosa, što se manifestuje zapušenošću ili curenjem, kijanjem u seriji, i svrabom. Obično ove simptome prati i svrab u grlu, očima, ušima, kao i suzenje i otok oko očiju, često sa izraženim podočnjacima. 250px|mini|desno|Čestice polena pod mikroskopom Za razliku od prehlade polensku kijavicu ne izaziva virusna infekcija iako ima slične simptome. Nju uglavnom izazivaju poleni trave, drveća ili korova, grinje, dlake kućnih ljubimaca kao i buđ iz spoljašnje sredine. Primarno se javlja u proleće kada je u vazduhu visoka koncentracija polena. Najčešći sezonski „okidači” za razvoj polenske kijavice su: Kada alergeni kod polenske kijavice prođu nosnu barijeru i spuste se u donje disajne puteve, oni mogu da izazovu zapaljenske reakciju, koja dovodi do težeg ili manje teškog napada astme.
El Plan, Hermenegildo Galeana
El Plan je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Hermenegildo Galeana.
Polenska kijavica
Patogeneza
Alergijski rinitis podrazumeva upalu sluzokože nosa, očiju, eustahijeve tuba, srednjeg uva, sinusa i ždrela. Nos je uvek uključen u ovaj proces, dok su drugi organi pogođeni samo kod pojedinaca. Zapaljenje sluzokože karakteriše se kompleksnim sadejstvom više inflamatornih medijatora, koji na kraju pokreću imunoglobulinom E (IgE) posredovane odgovore na proteine iz spoljašnje sredine. Tendencija da razviju alergijska, ili IgE-posredovana, reakcije na spoljašnje alergene (proteine sposobne da prouzrokuju alergijsku reakciju) ima genetsku komponentu. U podložnih osoba izloženost određenim stranim proteinima dovodi do alergijskih senzitizacije, koje se karakterišu proizvodnjom specifičnih IgE usmerenog protiv tih proteina. Ovaj specifični IgE obavija površinu mastoidnih ćelija, koje su prisutne u nosnoj sluzokoži. Kada se specifičan protein (npr specifično zrno polena) udahne u nos, ono se može vezati za IgE na mastoidnih ćelija, što dovodi do neposrednog i odloženog otpuštanjem većeg broja medijatora. 250px|mini|Patofiziološki mehanizmi u polenskoj kijavici Posrednici koji se odmah oslobađaju u ranoj fazi ili fazi reakcije uključuju; histamin, triptazu, himaze kinina i heparin. Mastoidne ćelije brzo sintetišu i druge posrednike, uključujući leukotrijen i prostaglandin D2. [10, 11, 12]  Ovi medijatori, preko različitih interakcija, na kraju dovode do simptoma rinoreje (nazalne kongestije, kijanje, svraba, crvenila, suzenja, oticanja, pritiska u uvu...). Mukozne žlezde nosa su takođe nadražene, što dovodi do povećanja sekreta iz nosa. Takođe javlja se i povećana vaskularna permeabilnost (propustljivost), sa eksudacijom plazme. Promene prati i vazodilatacija krvnih sudova, koja dovodi do zapušenja nosa i porasta krvnog pritiska. Zbog stimulacije senzornih nerva dolazi do kijanja i svraba u nosu.
Kako se svi ovi događaji mogu javiti unutar nekoliko minuta; ova reakcija označava se kao rana ili neposredna, faza reakcije.
El Plan, Hermenegildo Galeana
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 454 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 896 m.
Polenska kijavica
Patogeneza
Tokom 4-8 časova, od kontakta sa alergenom, stvoreni posrednici kroz složen sled uzajamnih događaja, dovode do regrutovanja drugih upalnih ćelija u mukozi, poput neutrofila, eozinofila, limfocita i makrofaga. Ovo rezultuje kontinuiranom inflamacijom, nazvanom odgovor kasnom fazom. Simptomi odgovora u kasnoj fazi su slični onima iz rane faze, ali kijanje, svrab i zagušenja i proizvodnja mukusa su manje izražene ali i dalje imaju tendenciju da se javljaju.
Kasna faza može trajati satima ili danima, a sistemski uticaji, uključujući zamor, pospanost i malaksalosti, može nastati iz zapaljenskog odgovora. Ovi simptomi često značajno utiču na kvalitet života bolesnika.
Faktori rizika
Kao faktori rizika za pojavu ili pogoršanje bolesti navode se: Na veću koncentraciju polena utiče i toplo suvo i vetrovito vreme, a manja je kada je vreme vlažno i hladno. Treba, međutim, naglasiti da je koncentracija polena najveća na visini od jednog metra, što znači da ga najviše udišu deca, pa se za njih može reći da su u povećanom riziku.
Klinička slika
Bolest počinje naglo, a tegobe obično traju nekoliko nedelja. Simptomi polenske kijavice koji se javljaju ubrzo nakon kontakta sa alergenom, amanifestuju se u vidu: Ponekad se može javiti i povišena temperatura, praćena opštim lošim stanjem i umorom, što može da umanjiti radnu sposobnost ili otežati učenje kod dece.
Dijagnostički testovi
Od testova obavezan je kožni alergijski test, koji se po potrebi dopunjava drugim ispitivanjima kao što su bakteriološki i citološki (eozinofili) nalazi brisa nosa i ispljuvka, ukupni i specifični IgE i funkcija pluća.
Nespecifična nosna hiperreaktivnost je važna osobina alergijskog rinitisa, koja je definisana kao povećani nosni odgovor na normalne nadražaje rezultujući sa kijanjem, nosnom kongestijom i / ili sekrecijom.
Ređe se u rutinskoj dijagnostici rinitisa koriste provokativni testovi (uglavnom u istraživačke svrhe) kao što su merenje otpora prolazu vazduha kroz nos, maksimalni inspiratorni vršni protok kroz nos i nespecifični i specifični provokativni test alergenom na nosnu sluzokožu.
Terapija
Glavni ciljevi terapije su smanjenje simptoma, poboljšanje kvaliteta života i sprečavanje komplikacija. U tom cilju mogućnosti su sledeće: Preventivne mere podrazumevaju sprečavanje kontakta obolelog sa inkrimisanim alergenom, ili odstranjivanjem alergena iz životne sredine ili uklanjanje obolelog iz te sredine.
Ovaj vid lečenja podrazumeva kombinaciju lekova za svaku bolest pojedinačno. On nije isti za svakog pacijenta, jer jedinstven pristup nije moguć zbog različitih stepena težine bolesti, predisponirajućih faktora, životne dobi bolesnika, dužine trajanja bolesti i drugih.
Imunoterapija se može primeniti u obliku specifične sublingvalno vakcinacije raznim vsrtama alergena. Mnogobrojna istraživanja su pokazala da ponavljena davanja niskih koncentracija alergena, sličnih alergenima koji izazivaju polenski rinitis, dovodi do izlečenja obolelih, što je jedina kauzalna terapija alergijskih bolesti za sada.
Miroslav Buličić
Miroslav Buličić (Trogir, 12. listopada 1952.), hrvatski političar, gradonačelnik Splita od 5. rujna 2003. do 2005. Kasnije je obavljao dužnost generalnog konzula Republike Hrvatske u Banjoj Luci.
Ojo de Agua, Tenejapa
Ojo de Agua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tenejapa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 88 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2411 m.
Paredones, Córdoba
Paredones je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Córdoba.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 390 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1335 m.
Olin, Iowa
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 698 stanovnika, što je 18 (2,5%) stanovnika manje nego 2000. godine.
La Represa, Zentla
La Represa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Zentla.
1569 Evita
1569 Evita je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 33,92 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,570 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,725 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,134, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 12,267 stepeni, a orbitalni period iznosi 2039,902 dana (5,584 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 11,10 a geometrijski albedo 0,055.
Asteroid je otkriven 3. avgusta 1948. godine.
Rancho Nuevo, Cadereyta Jiménez
Rancho Nuevo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nuevo León, u opštini Cadereyta Jiménez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 393 m.
La Bendición, Pijijiapan
La Bendición je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Pijijiapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 15 m.
Svemirska medicina
Kosmička medicina proučava uticaj letenja kosmičkim letelicama i sredine u kojoj se one kreću na organizam kosmonauta i u praksi primenjuje određene metode preventivne medicinske zaštite u sprečavanju negativnog uticaja lansiranja i boravka u kosmosu na život i zdravlje čoveka, kao i nastanak vanrednih događaja i katastrofa, koje karakteriše veliki gubitak ljudskih života, materijalnih dobara i poremećaj ekoloških sistema.
U sadašnjem trenutku razvoja nauke, neke goruće probleme kosmičkog putovanja i dužeg boravka u kosmosu je teško rešiti, ili su oni nerešivi i jedino je moguće ublažiti njihove posledice. Jedan od takvih problema je mikrogravitacija ili nulta gravitacija. Zato su lekari vazduhoplovno-kosmičke medicine samo deo mnogih visoko obučenih pojedinaca koji i pored postojanja mnogih problema i visoko-rizičnih situacija, sa kojima se svakodnevno susreću kosmonauti za vreme boravka u zemljinoj atmosferi i kosmosu, rade na minimiziranju mnogih nuspojava u kosmičkim istraživanjima, kako bi čoveku omogućili da u tim uslovima preživi.
Kosmonauti nisu jedini koji imaju ili su imali koristi od istraživanja kosmičke medicine. Veći broj medicinskih otkrića proizašao iz kosmičkog programa i primenjen u konstrukciji medicinskih aparata za potrebe kosmičke medicine našao je praktičnu primenu u oblasti mnogih grana medicine (vidi niže).
Istorijat
Skoro pola veka čovek je leteo samo u zemljinoj atmosferi, da bi pedesetih godina 20. veka razvoj raketne tehnike prokrčio prolaz letovima izvan atmosfere u kosomosu sve do susednih nebeskih tela. Time je aero-nautika proširena u astronautiku ili kosmonautiku. Zato su vođene brojne polemike dug niz godina sredinom 20. veka, među naučnicima i entuzijastima, oko definisanja granica kosmosa i kako taj prostor od jednog letača čini kosmonauta.
Striktno govoreći, Zemljina atmosfera se ne završava na određenoj visini, ali sa porastom nadmorske visine ona postaje progresivno razređenija. U poređenju sa atmosferom zemlje koji je prvenstveno medijum guste gasovite materije, kosmos je u suštini medijum energije i sila. Ali kosmos nije prazan - bez materije. On sadrži sićušnu raspršenu materiju kao što su; subatomske čestice (elektroni, protoni, neutroni), atomi i molekuli (neutralni i naelektrisani), prašina i meteorska materijua. Kosmos nije jednobrazan u svakom pogledu. U njemu postoje ogromne razlike u svakom pogledu. Postoje ogromne topografske varijacije i polazne - privremene fluktuacije većine sredinskih uslova, koji sugerišu neku vrstu „geografije“ kosmosa, koja može da se nazove kosmička geografija. Ovaj topografski prilaz kosmosu obuhvata pitanja gde on počinje?
U želji da definiše ovu granicu, Teodor fon Karman je izračunao da je ona na visini oko 100 kilometara i da je potrebno da letelica na toj visini leti brže od orbitalne brzine kako bi se svojim aerodinamičkim osobinama mogla „izvući“ iz atmosfere i ostala u kosmosu, što su vrlo brzo prihvatile međunarodno priznate institucije u ovoj oblasti.
Potreba za daljim razgraničenjem nastala su i u nauci oko 1950, kada i potreba za odvajanjem kosmonautike od aeronautike (koje su do tada smatrane jedinstvenom disciplinom), u dve zasebne naučne discipline koje se bave izučavanjem Zemljine atmosfere, kosmosa i letenja u tim prostorima. Kosmonautika je u to vreme postojala samo u „snovima“ nekolicine naučnika i inženjera, dok je aeronautika uglavnom bila povezana sa brojnim vojnim poduhvatima u vojnim vazduhoplovnim ustanovama toga vremena. Dakle, prema razmišljanju fon Karmana i mnogih drugih naučnika, ove discipline bi trebale biti odvojene u nekim važnim aspektima, koji se pre svega zasnivaju na njihovoj zavisnosti od sastava atmosfere.
Ukazom ministra odbrane u Sovjetskom Savezu 1949. pokrenuta je inicijativa da se u Institutu za eksperimentalnu vazduhoplovnu medicinu SSSR otpočne sa naučnim biološko-medicinskim istraživanjima u oblasti kosmičke medicine. Sa prvim istraživačkim projektom tokom 1951. pod nazivom „fiziološki i higijenski pokazatelji mogućnosti letenja u posebnim okolnostima“, formulisani su i prvi i osnovni zadaci istraživanja, neophodni uslovi koje treba da imaju kabine pod pritiskom, sistemi za održavanje života, spasavanje i kontrolu i lična zaštitna oprema, i oprema za snimanje i telemedicinu itd.
U konstruktivnim centrima Sovjetskog Saveza početkom 1950-tih dizajnairane su prve rakete, i do 1952. izvedeno je šest eksperimentalnih letova sa psima, u kojima su životinje lansirane na visine 200-250 km i 500-600 km. Do 1956. obavljeno je još devet sličnih letova, do maksimalne visine od 115 nautičkih milja.
Institut za eksperimentalnu vazduhoplovnu medicinu Sovjetskog Saveza tokom 1954. sve više je afirmisao potrebu za stvaranjem posebnog odeljenja od 20 ljudi koji bi se bavili istraživanjem i razvojem medicinske podrške operacijama u gornjim slojevima atmosfere. Konačno 1956. formirano je takvo odeljenja, na čelu sa V. I. Jazdovskim i u Sovjetskom Savezu kosmička medicina je postala stvarnost.
U naredne tri godine, Sovjeti su sproveli obimna sistematska i progresivna istraživanja i razvili program koji je na kraju doveo do prvog orbitalnog leta sa ljudskom posadom u istoriji.
Početak kosmičke ere
Istorijski događaj za razvoj kosmonautike i kosmičke medicine bio je 4. oktobar 1957, kada je Sovjetski Savez lansirao Sputnjik, prvi veštački satelit u obliku lopte (prečnika 58 sm i težine 83,6 kg), koji je u orbiti oko Zemlje, leteo oko 98 minuta po svojoj eliptičnoj putanji. Lansiranje Sputnjika izazvalo je nove političke tenzije. , ali je i bilo od izuzetnog značaja za dalji vojni, tehnološki i naučni razvoj čovečanstva. Zato se može reći da lansiranje Sputnjika nije bio samo istorijski događaj, od izuzetnog značaja za ceo svet, već i događaj koji je označio početak; kosmičke ere, američko-ruske trke u kosmosu i razvoja mnogih naučnih disciplina u kojima svakako značajno mesto ima kosmička medicina
U projekat su odmah uključeni vazduhoplovni lekari, koji su već dugo radili kao tim sa vazduhoplovnim inženjerima, i za koje se smatralo da poseduju iskustva iz letenja klasičnim avionima, koja bi mogla da pomognu čoveku da savlada brojne stresogene uticaje u toku letenja kosmosom. Verovalo se da nastavak primene principa tradicionalne vazduhoplovne medicine može obezbedi čoveku sve potrebna znanja za opstanak u relativno kratkom periodu u kosmičkim letovim kakve je predviđao jedan od prvih američkih projekata - Merkur. Dakle, kosmička medicina, tih godina u SAD, je u suštini, predstavljala nastavak primene principa vazduhoplovne medicine u oblasti kosmonautike.
Prvi čovek koji je našu planetu video iz kosmosa i prvi kosmonaut u svetu koji je kosmički EKG srca, zvučni signal učestalosti disanja i pulsa vazdušnim putem poslao na Zemlju i bio akter prvog medicinskog istraživanja u svemiru bio je Jurij Gagarin, kosmonaut Vostok-1, lansiran 4. decembra 1961. u orbitu oko Zemlje.
Krajem 1963, osnovan je u SSSR Institut za biologiju i kosmičku medicinu (kasnije preimenovana u Institut za biomedicinska istraživanja), u kome se od 1963. do 1964. istraživanjima u oblasti kosmičke medicine bavilo više od 100 zaposlenih. Među zaposlenima bio je i prvi lekar-kosmonaut Boris Jegorov. On je bio ne samo član prve ljudske posade u kosmosu već i prvi lekar koji je 12. oktobra 1964. boraveći u kosmosu (jedan dan), obavio prva medicinska istraživanja. centar|mini|350px| Prvi [[EKG, iz kosmosa „poslalo je srce“ Jurija Gagarina]] Čovek je prvi put stupio na drugo nebesko telo (Mesec) 21. decembra 1969. Nil Armstrong i Edvin Oldrin su se spustili na Mesec, dok ih je u Apolu 11 na putanji oko Meseca čekao Majkl Kolins.
Do danas su kosmičke letelice prošle blizu svih poznatih planeta Sunčevog sistema osim Plutona. Naročito je uspešna bila misija kosmičkih brodova Vojadžer 1 i 2, započeta 1997. Tom prilikom su sonde prošle pored Jupitera, Saturna, Urana i Neptuna, pa su sakupljeni dragoceni podaci o ovim planetama i uslovima koji vladaju u kosmosu na tim rastojanjima od Zemlje. Sva ova putovanja u kosmos, pogotovo ona sa ljudskom posadom, bila su od izuzetnog zančaja za dalji razvoj kosmičke medicine, koja ih je svojim aktivostima svestrano podržavala.
Zahtevi i zadaci
Kosmos je možda najveće „neprijateljsko“ okruženje za život ljudi koje se karakteriše; ekstremnim oscilacijama temperature, odsustvom atmosferskog pritiska i kiseonika, solarnim i galaktičkim kosmičkim zračenjem, i nultom gravitacijom. Sve ove promene za kosmonaute su izazovi sa kojim se u kosmosu oni moraju suočiti, a za njihova tela fiziološki problemi, od kojih mnogi zahtevaju delimična ili potpunoa rešenja kako bi se omogućila održivost ljudskih života i istraživanja izvan zaštitnog okruženja Zemlje.
U ranim fazama ljudskog istraživanja, u neprijateljskim uslovima, koji su vladali između pojedinih zemalja sveta, generalno je dominirala zabrinutost isključivo za tehnološka rešenja, dok je briga za zdravlje ili dobrobit istraživača često ograničavana na osnovne oblike sopstvenog preživljavanja. U drugoj polovini 20. veka nije se značajno odstupalo od ovog trenda i u oblasti vazduhoplovno kosmičkih istraživanja. Fokus u kosmičkim letovima sa ljudskom posadom je stavljan isključivo na razvoj pogonskih sistema, koji su trebali da podignu letelicu i ljude u njoj izvan „kandži“ gravitacije Zemlje, a kosmička medicina uglavnom se bavila fiziološkim problemima a vrlo malo vazduhoplovnokosmičkom preventivom. Razlike između kosmičke i tradicionalne medicine Istraživanja u kosmičkoj fiziologiji znatno su više ograničena, nego u većini drugih oblasti medicine: visokim troškovima, malim brojem „pacijenata-kosmonauta“ (koji se više plaše rizika priprema), manjom tolerancijom za vrstu rizika i grešaka koje su, istorijski gledano, bile neophodne za razvoj medicinskog znanja, uopšte. Ova jedinstvena „kombinacija ograničenja“, diktirana potrebom za visoko robusnim biomedicinskim istraživačkim projektima i istovremeni zahtevi za sve brži razvoj kosmičkih letova - naročito u današnjim kosmičkim programima, počinje da razmatra i realizaciju dugoročnije ljudske ekspedicije izvan prostora Zemlje, do destinacije kao što je Mars. To je kosmičkoj medicini stvorilo i stvoriće nove „probleme“, jer i pored preko pet decenija kosmičkih letova sa posadom, naše razumevanje fizioloških promena tokom dugotrajnih misija je i dalje ograničeno, kao i saznanje o posledicama dugotrajnih letova kosmosom.
Iz ovih i mnogih drugih zahteva i zadataka kosmonautike, nastala je kosmička medicina kao potreba njenog savremenog razvoja sa težišnim zadacima;
Problemi dugotrajnog boravka u kosmosu
Dugotrajni kosmički letovi otkrivaju mnoštvo psiholoških, fizioloških, psihosocijalnih faktora i uticaje životne sredine i sistema koji dejstvu na posade za vreme rada sa njima. Brojna istraživanja sprovedena u svemirskom programu SAD, za sada priznaju, da su psihološki faktori ključni za očuvanje zdravlja, blagostanje, i sposobnost kosmičkih posada i veću sigurnosti i uspeh misija. Dok umanjenje nekih sposobnosti tokom kratkih misija (7-12 dana) nije primećeno, za vreme dugotrajnih letova (>4 meseca) otkrivena je sklonost kod kosmonauta za razvoja simptoma kumulativnnog zamor i astenije. Astenija se generalno karakteriše izraženim umorom, slabošću, emocionalnom labilnošću, razdražljivošću, i manjim poremećajem pažnje i pamćenja. Iako navedeni simptomi retko dostižu nivo kliničkih poremećaja, oni u određenim slučajevima mogu dovesti do smanjenog učinka i efikasnosti, izraženijih sukoba između članova posade i grešaka u izvršavanju operativnih zadataka. , što je predstavljalo faktore rizika koji su mogli da utiču na normalno funkcionisanje i bezbednost članova posade i uspeh misije
Za dugotrajnu ljudsku ekspediciju na Mars biće potrebno oko 2,4 godine, u koje ulazi šestomesečni let do crvene planete; oko 500 dana boravka na njegovoj površini; i 6 meseci putovanje, nazad na Zemlju. Skoro svi fiziološki problemi koje navodima u nastavku teksta ispoljiće se tokom ove misije. Počev, od izlaganja zračenju iznad zaštitnog magnetnog polja Zemlje, preko kardiovaskularnog i mišićnoskeletnog dekondicioniranja, do neurovestibularne i ortostatske netolerancije na Marsu i naklon sletanja na Zemlju. Preko 2,4 godine, akumulirani i interaktivni efekti ovih fizioloških problema mogu potencijalno biti pogubnija po astronaute (a time i samu misiju), čak i ako nema jasnih ili ozbiljnijih pojedinačnih incidenta koji se javljaju tokom trajanja misije
Da će fiziološki problemi nastaviti da se rešavaju u kosmičkim letovima ljudi sasvim je sigurno. Međutim, rešavanje kumulativni uticaj takvih promena, kroz stalno povećanje trajanja kosmičkih letova je daleko manje izvestno. Mnogo pažnje je dato kosmičkoj fiziologije u poslednjih nekoliko decenija, ali ostaje još mnogo toga da se uradi, a prepreke u novonastaloj oblasti biokosmonautike su obimne.
Letenje kosmosom karakteriše se ekstremnim temperaturama, mikrogravitacijom, solarnim i galaktičkim kosmičkim zračenjem, nedostatkom atmosferskog pritiska, kao i velikim brzim mikrometeoritima. Dok ovi faktori izazivaju niz fizioloških, biomedicinskih i po zaštitu životne sredine štetnih uticaja na kosmonaute, dugotrajni svemirski letovi su dodatna grupa štetnosti koje utiču na ekipnu sposobnost kosmonauta i njihovo zdravlje. Zato je pored spoznaje kosmičke medicine koja se bavi izučavanjem fizičkih i fizioloških štetnosti koje deluju na ljude u kosmičkim letelicama i njihovom okruženju, značajnu ulogu treba da imaju i nauke o ponašanju (npr, psihologija, etiologij ljudski faktora, sociologija, ergonomija) koje mogu pružiti podršku u kvalitetnijem očuvanju zdravlja posada u kosmosu.
Shodno tome paralelno sa kosmičkom medicinom, razvijaju se i nove oblasti i specijalnosti u okviru bihevioralne nauke, uključujući svemirsku psihologiju, kosmički humnu etiologiju, kosmičku ergonomiju i kosmičku sociologiju. Zdravstveni i medicinski stručnjaci koji se bave kosmičkom medicinom sigurno će imati koristi od istraživanja u ovim naučnim oblastima koje će zasigurno još više unaprediti njihov rad.