cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NATO-ovo bombardovanje SR Jugoslavije
Snage VJ
VJ (Vojska Jugoslavije) je posedovala uglavnom astarele avione od koih je većina bila na isteku resursa. U JRV postojala je samo jedna lovačka eskadrila (127.lae ili Vitezovi) koja je bila opremljena modernijim avionima tipa MiG-29 koji su mogli da se suprodstave mnogobrojnim NATO avionima, ali su i oni bili u lošem stanju, jer su oni nabavljeni 1987, a od tada u njih nije uložen ni dinar za popravke, remont i modernizaciju. Pet aviona MiG-29 je oborno od strane brojčano jačeg protivnika, dok ih je 6 uništeno na zemlji. Ostale lovačke eskadrile, uglavnom opremljene mnogo starijim avionima MiG-21 Bis nisu imale borbene letove jer su bili potpuno nemoćni protiv modernih aviona. Od svih, jedinice JRV i PVO su imale najveće gubitke. Procenjuje se da je otprilike do 100 vazduhoplova (većinom starih aviona tipa G-2 Galeb i MiG-21 koji su bili postavljeni kao mamci NATO aviaciji) uništen na zemlji, kao i par njih u vazduhu. Uništeni su i avioni G-4 Super Galeb, koji su bili u sastavu akro grupe Leteće Zvezde koji su pre nego što su uništeni veoma uspešno izveli jednu borbenu misiju. Takođe su uništeni i teže oštećeni mnogi aerodromi koje je JRV koristila. Jedinice PVO su zabeležile par uspeha oborivši F-117, F-16 kao i mnoge ne potvrđene avione. Jedinice KoV (Kopnene Vojske) su imale znatno manje gubitke, jer su po Kosovu postavljene lažne mete poput auta preko kojeg je stub od bandere (maketa tenka), lutaka iz butika obučenih u uniforme sa plastičnim cevima, gomile cepanica i guma koje podsećaju na tenk ili BVP, kao i mnogi drugi.
Civilne žrtve
Najviše poginulih bilo je u napadima na putnički voz kod Grdelice 12. aprila (11), na kolonu albanskih izbeglica na Kosovu 14. aprila (75), na zgradu RTS-a u Beogradu 23. aprila (16), na Surdulicu 28. aprila (16), na putnički autobus kod mesta Lužani 1. maja (23), na Niš kasetnim bombama 7. maja (20), i na kraju najteži napad na civile, 14. maja na drugu kolonu albanskih izbeglica kraj Prizrena, sa 87 mrtvih.
Warin
Varin je grad u njemačkoj saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija. Jedno je od 91 opštinskog središta okruga Nordvestmeklenburg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.588 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 13058105.
NATO-ovo bombardovanje SR Jugoslavije
Civilne žrtve
U Srbiji se do 1999. registrovalo između 15.000 i 20.000 novih slučajeva kancera, da bi taj broj već 2004. dostigao cifru od 30-000 novih bolesnika. (vidi Streljivo sa osiromašenim uranijem)
Warin
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Nordvestmeklenburg Varin se nalazi u saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija u okrugu Nordvestmeklenburg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 30 metara. Površina opštine iznosi 44,3 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.588 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 81 stanovnika/km².
NATO-ovo bombardovanje SR Jugoslavije
Vojni gubici
thumb|250px|desno|Srušena američka bespilotna letelica u muzeju vazduhoplovstva u Beogradu Fond za humanitarno pravo spominje sveukupno 269 poginulih vojnika tijekom NATO bombardiranja SRJ, od toga 174 (64%) na Kosovu.
Zvanični gubici Vojske Jugoslavije
Gubitci KoV su:
Zvanični gubici NATO-a
Osim ovih gubitaka, treba dodati obaranja nekoliko desetina bespilotnih letelica (UAV) i krstarećih projektila.
Jugoslovenske vlasti i mediji govorili su o obaranju više desetina NATO-ovih aviona i helikoptera, što nije nikad imalo bilo kakve zvanične potpore i verovatno je reč o obaranju bespilotnih letelica i krstarećih projektila.
Ostaci srušenih aviona F-117, F-16, bespilotnih letelica i krstarećih projektila izloženi su u Muzeju vazduhoplovstva u Beogradu.
Whitney, Nebraska
Whitney je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 77 stanovnika.
Рагби лига
Ragbi liga, ili Ragbi 13, je jedan od najpopularnijih svetskih sportova, posebno u britanskim kolonijama. Ragbi liga je timski sport i igra se sa po 13 igrača na obe strane. Teren je travnat i u obliku pravougaonika. Igra se ful-kontakt a cilj je položiti loptu u protivnički esej prostor.
Fenmetramid
Fenmetramid je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 191,226 Da.
Mechanicstown, New York
Mehanikstaun je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.858, što je 797 (13,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Speziale, Brindisi
Speziale je naselje u Italiji u provinciji Brindisi, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 535 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 85 m.
Pseudomorfin
Pseudomorfin je organsko jedinjenje, koje sadrži 34 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 568,659 Da.
Edvin Liverić
Edvin Liverić Bassani (Rijeka, 20. 11. 1970.) je hrvatski kazališni, televizijski i filmski glumac.
Deception Point
Tačka prevare je roman Dena Brauna iz 2001. godine sa elementima trilera. Govori o meteoru pronađenom na Arktiku koji bi mogao da pruži dokaze o postojanju vanzemaljskog života, i pokušajima da se, uprkos ometanju, javnosti saopšti vest o njemu. Priča je inspirisana otkrićem meteora ALH 84001 na Antarktiku, 27. decembra 1984.
Radnja
NASA-in satelit otkriva neobično redak objekat zakopan duboko u ledu Arktika. Posle niza promašaja, kompanija za proučavanje svemira, konačno može da objavi preko potreban uspeh koji će duboko uticati kako na politiku same NASA-e tako i na predstojeće predsedničke izbore. Analitičar Obaveštajne službe, Rejčel Sekston, dobija od Bele kuće zadatak da utvrdi verodostojnost ovog otkrića. Zajedno sa timom stručnjaka u kojem je i harizmatični naučnik Majkl Toland, Rejčel odlazi na Arktik i tamo otkriva nešto nezamislivo: dokaz o lukavoj naučnoj prevari, bestidnoj obmani koja preti da svet dovede u ozbiljnu zabludu. Rejčel ne stiže da upozori predsednika. Ona i Majkl upadaju u zasedu tima profesionalnih ubica. Dok beže od sigurne smrti preko pustih i negostoljubivih predela, jedina nada da će preživeti leži u tome da otkriju ko stoji iza ove vrhunske zavere.
San Pier d'Isonzo, Gorizia
San Pier d'Isonzo je naselje u Italiji u provinciji Gorica, u regiji Friuli-Venezia Giulia.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1552 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 15 m.
Pseudaminska kiselina citidililtransferaza
Pseudaminska kiselina citidililtransferaza (, PseF) je enzim sa sistematskim imenom CTP:5,7-diacetamido-3,5,7,9-tetradezoksi-L-glicero-alfa-L-mano-nonulozonska kiselina citidililtransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Jon Mg2+ je neophodan za aktivnost.
Spoljašnje veze
]
Cardeilhac
Kardeljak je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornja Garona koja pripada prefekturi Sen Godan.
Gobbata, Padova
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 3 m.
2,5-didehidroglukonat reduktaza
2,5-didehidroglukonat reduktaza (, 2,5-diketo-D-glukonat reduktaza, YqhE reduktaza) je enzim sa sistematskim imenom 2-dehidro-D-glukonat:NADP+ 2-oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je ključan u mikrobnoj produkciji askorbata. On može da stereoselektivno redukuje etil 2-metilacetoacetat do etil (2R)-metil-(3S)-hidroksibutanoata, a takođe može da deluje i na neke druge beta-keto estre. Identifikacija bakterijske beta-keto estarske reduktaze za 2,5-didehidroglukonat reduktazu povezuje dve prethodno zasebne oblasti biokatalize, i.e., asimetričnu karbonilnu redukciju i produkciju mikrobnog vitamina C.
Sudska medicina
Sudska medicina, također poznata i kao forenzička medicina, je primjenjena nauka, odnosno ogranak medicinske nauke koji služi u forenzičke svrhe, odnosno za utvrđivanje činjenica u sudskim i upravnim postupcima. Obično se na dijeli na sljedeće grane:
Fenoksazolin
Fenoksazolin je organsko jedinjenje, koje sadrži 17 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 268,354 Da.
Pinehurst, Massachusetts
Pajnherst je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Masačusets.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 7.152, što je 211 (3,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Weitenhagen (Landkreis Vorpommern-Rügen)
Vajtenhagen je grad u njemačkoj saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija. Jedno je od 64 opštinska središta okruga Nordforpomern. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 258 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 13057088.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Nordforpomern Vajtenhagen se nalazi u saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija u okrugu Nordforpomern. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 19 metara. Površina opštine iznosi 17,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 258 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 15 stanovnika/km².
Wilber, Nebraska
Wilber je grad u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1,855 stanovnika.
Robert Powell
Robert Powell (1. jun 1944 -) je engleski glumac najpoznatiji po ulozi Isusa u TV-seriji Isus iz Nazareta kao i britanskog tajnog agenta Richarda Hannaya u filmu The Thirty Nine Steps i TV-seriji Hannay.
(+)-trans-karveol dehidrogenaza
(+)-trans-karveol dehidrogenaza (, (+)-trans-karveolna dehidrogenaza) je enzim sa sistematskim imenom (+)-trans-karveol:NAD+ oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Grenola, Kansas
Grenola je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 216, što je 15 (-6,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Opsada Carigrada (1422)
Opsada Carigrada 1422. predstavlja prvi veći pokušaj turskog sultana Murata II da osvoji Carigrad, glavni grad bizantskog carstva. Murat II se odlučio na ovaj potez kako bi kaznio Bizant: Jovan VIII je prije napravio loš potez pokušajem pokretanja pobune o obnovljenom Osmanskom Carstvu kada je stanoviti Mustafa, koji je oslobođen iz Bizanta, tvrdio da je Bajazidov izgubljeni sin, zbog čega se Bizant umiješao u red naseljedstva osmanskih sultana.
Murat II je brzo razbio takvu pobunu i 1422. započeo opsadu Soluna i Carigrada. Prilikom opsade Carigrada 1422., Osmanlije su po prvi put koristili vatreno oružje, među njima i topove. Jovan VIII se okrenuo ocu, Manojlu II, za savjet. Rezultat je bio taj da je pokrenuo još jednu pobunu u Osmanskom Carstvu - te podupro brata Murata II, princa Kucuka Mustafe. Tako je opsada Carigrada propala, jer je Murat II bio prisiljen okrenuti vojsku kako bi pobjedio Kucuka. Ipak, Bizant je opet time postao vazalna država - te morao plaćati 300.000 srebrnih dukata danaka svake godine turskom sultanu.
Tancanera, Pescara
Tancanera je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 515 m.
Pseudopeletierin
Pseudopeletierin je organsko jedinjenje, koje sadrži 9 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 153,221 Da.
Tifton, Georgia
Tifton (Džordžija) je grad u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 16.350 stanovnika.
Daniel Ljuboja
Danijel Ljuboja (Zenica, 30. 1. 1975.), bosanskohercegovački kazališni glumac.
Biografija
Za vrijeme školovanja bio je član Dječjeg ansambla Narodnog pozorišta Zenica. Maturirao u V. gimnaziji. Diplomirao je na ADU u Zagrebu.
Radio je u velikom broju kazališta: u zagrebačkom HNK, Histrionima, Žar ptici, Zagrebačkom kazalištu lutaka, Zagrebačkom kazalištu mladih, Ivani Brlić-Mažuranić; snimao radio-drame, reklame; sinkronizirao crtiće...
Havernas
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 375 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 83 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,48 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 100 metara (maksimalnoj 139 m, a minimalnoj 51 m).
Daniel Ljuboja
Biografija
Od 2002. godine član je ansambla ZKM-a, gdje se istaknuo ulogom Volođe u predstavi "Draga Elena Sergejevna". Osim toga, igrao je u sljedećim predstavama: Veliki meštar sviju hulja, Zaštićena zona, Kamov, smrtopis, Naš grad, Peto evanđelje, Vrata do.., Ana Karenjina, Ponos Ratkajevih...
Wendorf
Vendorf je grad u njemačkoj saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija. Jedno je od 64 opštinska središta okruga Nordforpomern. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 1.020 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 13057090.
TRNK (adenin9-N1)-metiltransferaza
Enzim iz Sulfolobus kiselinaocaldarius specifično metiluje adenin9 u tRNK. Bifunkcionalani enzim iz Thermococcus kodakaraensis takođe katalizuje metilaciju guanina9 u tRNK (cf. EC 2.1.1.221, tRNK (guanin9-N1)-metiltransferaza).
Aleksije Apokavk
minijatura|Minijatura iz rukopisa Hipokratovih dela iz 1340-ih. Rukopis se čuva u Francuskoj nacionalnoj biblioteci.
Aleksije Apokavk (umro 1345) je bio vizantijski mega duks (veliki vojvoda) i član regenstva Jovanu V Paleologu. Jedan od učesnika građanskog rata u Vizantiji 1341–1347.
Jesus of Nazareth (TV serija)
Jesus of Nazareth je britansko-italijanska televizijska miniserija posvećena životu Isusa Krista i originalno emitirana na programu mreže ITV 1977. Serija, koju je režirao znameniti italijanski sineast Franco Zeffireli, i u kojoj je naslovnu ulogu tumačio britanski glumac Robert Powell, predstavljala je jedan od najskupljih i najambicioznijih televizijskih projekata svog vremena, odnosno dotada najozbiljniji pokušaj da se Evanđelja pretoče u formu igranog filma. Serija je doživjela veliki uspjeh i stekla popularnost među kršćanskom publikom, a u mnogim zemljama je emitirana i u kino-dvoranama u obliku dvodijelnog filma.
U bivšoj Jugoslaviji je prvi puta prikazivana tek krajem 1980-ih u kinima.
Snimana je u Tunisu, a setovi i kostimi su nekoliko godina kasnije korišteni za film Life of Brian.
262
thumb|[[Artemidin hram (Efez)]]
Godina 262. (CCLXII) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Galijena i Faustijana (ili, rjeđe, godina 1015. Ab urbe condita). Oznaka 262. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Franco Zeffirelli
Franco Zeffirelli, KBE (Hon), (12. februar 1923 - 15. jun 2019) je bio italijanski operni i filmski režiser, scenograf i desničarski političar. Najpoznatiji je po filmu Romeo i Julija (1968) kao i popularnoj mini-seriji Isus iz Nazareta (1977).
Zeffirelli je bio samodeklarirani gej koji je podržavao službeni stav Rimokatoličke crkve prema homoseksualnosti. Kao sljedbenik Silvija Berlusconija je od 1994. do 2001. predstavljao njegovu stranku Forza Italia u italijanskom Senatu.
UDP-N-acetilgalaktozamin difosforilaza
UDP-N-acetilgalaktozamin difosforilaza (, UDP-N-acetylgalactosamine diphosphorylase) je enzim sa sistematskim imenom UTP:N-acetil-alfa-D-galaktozamin-1-fosfat uridililtransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Enzim biljki i životinja takođe deluje na N-acetil-alfa-D-glukozamin 1-fosfat.
Jadranka Đokić
Jadranka Đokić (Pula, 14. 1. 1981.) je hrvatska kazališna, televizijska i filmska glumica.
Životopis
Jadranka prva kazališna iskustva stječe kroz dramski studio INK Pula pod mentorskim vodstvom Roberta Raponje, za vrijeme kojih je ostvarila niz uloga u različitim predstavama. Nakon upisa na Akademiju dramske umjetnosti prvi profesionalni angažman dobiva u predstavi "Proljetno buđenje" u režiji Ozrena Prohića u Teatru ITD, a na filmu debitira ulogom Lidije u filmu "Fine mrtve djevojke" u režiji Dalibora Matanića. Izuzetnu i primjećenu glumačku minijaturu napravila je u nezavisnom kratkometražnom filmu Pusti me da spavam u režiji Sare Hribar. Televizijskoj je publici najpoznatija po ulozi medicinske sestre Helge iz serije "Naša mala klinika", koju je igrala tri godine. 2007. dobiva nagradu "Ekran" Večernjeg lista za najbolju žensku ulogu u humorističnoj seriji.
Pseudopterosin A
Pseudopterosin A je organsko jedinjenje, koje sadrži 25 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 432,550 Da.
Fenhizon
Fenhizon je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 337,781 Da.
Luís Oliveira Gonçalves
Luís de Oliveira Gonçalves (22. lipnja 1960.) je bivši nogometni izbornik angolske nogometne reprezentacije, koju je vodio od 2003. do 2008.
Prije prelaska na seniore Gonçalves je trenirao U-20 reprezentaciju koja je osvojila Afričko juniorsko prvenstvo. Izazvao je opće iznenađenje kada je Angolu doveo do Svjetsko prvenstva u Njemačkoj.
TRNK (adenin57-N1/adenin58-N1)-metiltransferaza
Ovaj enzim katalizuje formiranje N1-metiladenina u dve susedne pozicije (57 i 58) u T-petlji pojedinih tRNK molekula (e.g. tRNKAsp). Metiladenozin u poziciji 57 je obligatorni intermedijer za sintezu metilinozina, koji je obično prisutan u poziciji 57 arhejnih tRNK molekula.
San Quirino, Gorizia
San Quirino je naselje u Italiji u provinciji Gorica, u regiji Friuli-Venezia Giulia.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 28 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 55 m.
Detoksifikacija
Detoksifikacija je proces uklanjanja droga ili drugih štetnih materija (toksina) iz tela za dovoljnu količinu vremena da se povrati adekvatno psihičko i fizičko funkcionisanje. Ovo se uglavnom vrši njihovom preradom u metabolite koji se mogu izlučiti putem urina.
Feniramidol
Feniramidol je organsko jedinjenje, koje sadrži 13 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 214,263 Da.
Ksenija Marinković
Ksenija Marinković (Virovitica, 18. 4. 1966.), hrvatska je kazališna, televizijska i filmska glumica.
Rocky Ridge, Utah
Roki Ridž je grad u američkoj saveznoj državi Juta.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 733, što je 330 (81,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Spilonci, Brindisi
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 84 m.
(R)-3-hidroksikiselina ester dehidrogenaza
(R)-3-hidroksikiselina ester dehidrogenaza (, 3-okso ester (R)-reduktaza) je enzim sa sistematskim imenom etil-(R)-3-hidroksiheksanoat:NADP+ 3-oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim takođe deluje na etil (R)-3-oksobutanoat i neke druge estre (R)-3-hidroksi kiselina. (R)- simbol je dodeljen uz pretpostavku da supstituenti ne menjaju redosled prioriteta od O-3 > C-2 > C-4.
Sterling, Colorado
Sterling je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 14.777, što je 3.417 (30,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Gobbo, Padova
Gobbo je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 59 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2 m.
Dora Polić
Dora Polić (Zagreb, 30. kolovoza 1971.), hrvatska je kazališna, televizijska i filmska glumica.
Pseurotin A
Pseurotin A je organsko jedinjenje, koje sadrži 22 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 431,436 Da.
Carbonne (Francuska)
Karbon je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornja Garona koja pripada prefekturi Mire.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 3692 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 139 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 26,59 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 206 metara (maksimalnoj 332 m, a minimalnoj 183 m).
Diacilglicerol etanolaminfosfotransferaza
Diacilglicerol etanolaminfosfotransferaza (, EPT, CDPetanolamin diglicerid fosfotransferaza, fosforiletanolamin-glicerid transferaza, CDP-etanolamin:1,2-diacilglicerol etanolaminfosfotransferaza) je enzim sa sistematskim imenom CDP-etanolamin:1,2-diacil-sn-glicerol etanolaminfosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
San Zanut, Gorizia
San Zanut je naselje u Italiji u provinciji Gorica, u regiji Friuli-Venezia Giulia.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 45 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 13 m.
Blažo Jovanović
Blažo Jovanović (Velje Brdo kraj Podgorice, 28. marta 1907. – Igalo, 4. februara 1976.), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik SFRJ i SR Crne Gore, junak socijalističkog rada i narodni heroj Jugoslavije.
Biografija
Rođen je 28. marta 1907. godine u selu Veljem Brdu, kod Podgorice. Potiče iz siromašne seljačke porodice, zbog čega je veoma rano počeo da radi, da bi zaradio za školovanje.
Partijski rad
Još kao gimnazijalac, pristupio je radničkom pokretu, a 1924. godine postao je član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). Ubrzo posle primanja u Partiju postaje sekretar partijske ćelije u rodnom mestu.
Posle završetka gimnazije u Podgorici, odlazi u Beograd gde najpre upisuje Medicinski, a potom prelazi na Pravni fakultet. Za vreme studija aktivno je učestvovao u radu studentskog pokreta na Beogradskom univerzitetu. Posle zavođenja Šestojanuarske diktature kralja Aleksandra Karađorđevića, 1929. godine, Blažo, kao apsolvent prava, odlazi u Zagreb, gde se zapošljava u Sreskom sudu, kao zapisničar.
Diplomirao je Pravnom fakultetu u Zagrebu, 1931. godine, i dobio mesto sudskog pripravnika u Sreskom sudu u Varaždinu. Dolaskom u Varaždin, Blažo je oživeo partijski rad u ovom mestu. Formirao je prve partijske ćelije, a potom i Mesni komitet, čiji je bio sekretar. Njegova partijska delatnost se kasnije proširila i na okolna mesta, pa je formiran i Okružni komitet KPJ za Varaždin, a Blažo je bio njegov sekretar tri godine. Uspeo je i da uspostavi partijsku vezu sa Zagrebom i Pokrajinskim komitetom KPJ za Hrvatsku.
Krajem 1934. godine, premešten je u Okružni sud u Podgorici. Ali je ubrzo potom je napustio sudski posao i prešao u advokate. Povremeno se bavio i novinarstvom, bio je politički komentator u više crnogorskih listova: „Ceti“, „Slobodnoj misli“, „Glasu Crne Gore“ i dr.
U periodu od 1934. do 1936. godine bio je sekretar Pokrajinskog komiteta KPJ za Crnu Goru, Boku, Sandžak i Kosovo i Metohiju i član Centralnog komiteta SKOJ-a. Posle velike policijske provale u partijsku organizaciju u Crnoj Gori, 1936. godine, došlo je do rascepa partijske organizacije. Veliki broj komunista je pohapšen, određeni broj je prešao u Albaniju, a ostli su prešli u ilegalnost.
Aktivno je učestvovao u organizovanju demonstracija na Cetinju, povodom hapšenja komunista, 1936. godine. Iako su demonstracije bile zabrnjene, okupilo se oko 2.000 ljudi i uspelo da probije žandarmerijsku blokadu i održi demonstracije na Belverdu, kod Cetinja. Prilikom pokušaja žandarma da rasture demonstracije ubijeno je šest, a ranjeno 33 demonstranata. Blažo je, kao jedan od glavnih organizatora, uhapšen i zabranjeno mu je kretanje van Crne Gore, na godinu dana. Vlado Dapčević, tada organizacioni sekretar SKOJ-a, koji je zajedno sa njim organizovao demonstracije, opisuje njegovu ulogu kao kukavičku.
Posle hapšenja Blažo prelazi u ilegalnost i aktivno nastavlja politički rad. Organizator je više štrajkova u Podgorici i Nikšiću. Bio je izabran za predsednika Radničko-seljačke stranke, preko koje je delovala tada ilegalna KPJ. Na izborima 1938. godine, dobio je najveći broj glasova za narodnog poslanika podgoričkog sreza, ali je iste noći posle izbora, skinut s poslaničke liste, zbog komunističkog delovanja.
Hrvatska nogometna liga - sezona 1997./98.
Nastup klubova u Europi
1. kolo: Schalke 04 - Hajduk Split 2:0, 3:2 3. kolo: Croatia Zagreb - Atletico Madrid 1:1, 0:1 GAK - Hrvatski Dragovoljac 1:3
Blažo Jovanović
Partijski rad
Godine 1938. na Sedmoj pokrajinskoj konferenciji izabran je za sekretara Pokrajinskog komiteta KPJ za Crnu Goru, Boku, Sandžk i Kosovo i Metohiju. Bio je jedan od organizatora Osme pokrajinske konferencije, održane 16. i 19. avgusta 1940. godine u selu Žugića Barama, kod Žabljaka. U radu ove konferencije učestvovalo je 30 delegata, kao i generalni sekretar KPJ Josip Broz Tito i član CK KPJ Ivan Milutinović. Blažo je konferenciji podneo politički referat i izabran za delegata za Petu zemaljsku konferenciju KPJ.
Na Petoj zemaljskoj konferenciji KPJ, održanoj oktobra 1940. godine u Zagrebu, izabran je za člana Centralnog komiteta KPJ. Takođe, tokom 1940. godine bio je slušalac kursa CK KPJ održanog u Zagrebu.
Narodnooslobodilačka borba
minijatura|Grupa vojnih rukovodilaca u [[Borbe za Livno 1942.|oslobođenom Livnu 1942. S desna na levo: Milinko Đurović, Blažo Jovanović, Čedo Kapor.]] Posle Aprilskog rata i okupacije Kraljevine Jugoslavije, aktivno je učestvovao u organizovanju ustanka naroda Crne Gore. Učestvovao je na Majskom savetovanju KPJ u Zagrebu, na kome su donesene instrukcije za pokretanje Narodnooslobodilačke borbe. Kao sekretar PK KPJ za Crnu Goru, učestvovao je u radu svih sednica i savetovanja Pokrajinskog komiteta, kao i u organizovanju Trinaestojulskog ustanka.
Posle splašnjavanja ustanka u Crnoj Gori i povlačenja partizanskih jedinica i Vrhovnog štaba NOPOJ-a iz Srbije, krajem 1941. godine učestvovao je u sređivanju stanja u partizanskim jedinicama i formiranju Glavnog štaba NOP odreda Crne Gore i Boke. U tom periodu vršio je nekoliko odgovornih funkcija: bio je organizacioni sekretar Pokrajinskog komiteta, politički komsara Glavnog štaba i komandant Zetskog NOP odreda.
Kao komandant Zetskog NOP odreda rukovodio je partizanskom akcijom na jelinom Dubu, u Bratožićima, kada je uništeno 40 italijanskih kamiona i zarobljeno više vojnika i oficira. Učestvovao je u pripremi i radu Ostroške skupštine, održane 8. februara 1942. godine u manastiru Ostrog, na kojoj je izabrn Glavni Narodnooslobodilački odbor za Crnu Goru, Boku i Sandžak.
Marta 1942. godine, zbog slabosti u radu, Vrhovni štab NOV i POJ je reorganizovao Glavni štab NOPO Crne Gore i Boke, a CK KPJ je reorganizovao Pokrajinski komitet KPJ za Crnu Goru i Boku. Tada je od svih starih članova ostao samo Blažo Jovanović, koji je preuzeo funkciju zamenika političkog komesara Glavnog štaba.
263
thumb|Kineska [[Tri kraljevstva početkom 263.]]
Godina 263. (CCLXIII) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Albina i Dekstera (ili, rjeđe, godina 1016. Ab urbe condita). Oznaka 263. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Blažo Jovanović
Narodnooslobodilačka borba
U Albaniji je proveo osam meseci. Dao je veliku pomoć albanskim komunistima u organizovanju Prve konferencije Komunističke partije Albanije, kao i u organizovanju oružane borbe. Bio je predstavnik KPJ i Kominterne u KP Albanije. Posle povratka iz Albanije, u proleće 1943. godine imenovan je za političkog sekretara Pokrjainskog komiteta KPJ za Crnu Goru, Boku i Sandžak. Bio je član Crnogorske antifašističke skupštine narodnog oslobođenja i Antifašističke skupštine narodnog oslobođenja Jugoslavije.
Posleratni period
Aprila 1945. godine Blažo Jovanović je postao prvi predsednik Vlade Narodne Republike Crne Gore i na toj dužnosti ostao je do 1953. godine. Od decembra 1953. do jula 1962. godine bio je za predsednik Narodne skupštine NR Crne Gore.
Od 1943. do 1963. godine obavljao je dužnost sekretara Pokrajinskog komiteta KPJ za Crnu Goru, a kasnije Komunističke partije Crne Gore. Bio je prvi predsednik Narodnog fronta, a kasnije Saveza socijalističkog radnog naroda Crne Gore i prvi predsednik SUBNOR-a Crne Gore. Od 1940. do 1954. bio je član CK KPJ, a od 1954. do 1969. godine član Izvršnog komiteta CK SKJ.
Od 1945. do 1963. biran je za poslanika Savezne skupštine, a od 1963. do 1975. godine bio je predsednik Ustavnog suda Jugoslavije. Učestvovao je na održavanju Prve konferencije evropskih ustavnih sudova i Pete međunarodne konferencije „Evropski mir putem prava“. Jula 1971. godine izabran je u Izvršni komitet Svetske organizacije pravnika „Svetski mir putem prava“, a 1973. godine učestvovao je na konferenciji ove organizacije.
Autor je više političkih tekstova, kao i monografije „Aktuelna pitanja Ustavnog suda Jugoslavije“. Imao je čin rezervnog general-majora JNA i bio član Saveta federacije.
Umro je 4. februara 1976. godine u Igalu, a sahranjen je u Titogradu.
Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i velikog broja stranih i jugoslovenskih odlikovanja. Ordenom narodnog heroja odlikovan je 10. jula 1953. godine.
Aco Šopov
Aco Šopov (Ацо Шопов; Štip, 20. decembar 1923 - Skopje, 20. april 1982) je bio makedonski pesnik i borac Narodnooslobodilačke vojske u II svetskom ratu. Od 1972. do 1976. je služio kao ambasador SFRJ u Senegalu.
Wilsonville, Nebraska
Wilsonville je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 93 stanovnika.
Aco Šopov
Biografija
Aco Šopov je jedan od osnivača moderne makedonske književnosti. Njegva prva zbirka poezije, Pesni (1944) prva je kniga obvjavljena na makedonskom u slobodnoj Makedoniji. alt=Aco Šopov, predsednik Saveza književnika Jugoslavije, u Berlinu, 1970.|lijevo|mini|180x180px|Aco Šopov, predsednik Saveza  književnika Jugoslavije, u Berlinu, 1970. Nakon rata završio je studije filozofije u Skoplju. Bio je u više navrata predsednik Društva pisaca Makedonije, i njegov član od osnutka 1947, prvi predsednik međunarodnog festivala Struške večeri poezije, predsednik Saveza književnih prevodilaca Jugoslavije (1960-1963) i predsednik Saveza književnika Jugoslavije (1968-1970). Bio je član Makedonske akademije nauka i umetnosti (МАНУ) od njenog osnivanja 1967, dopisni član SANU od 1968, te član makedonskog PEN centra.
Aco Šopov je bio urednik više časopisa, uključujući i satirični list "Osten", kao i dugogodišnji direktor izdavačke kuće "Makedonska Kniga". Bio je ambasador SFRJ u Senegalu od 1971. dо 1975, a svoju karijeru završio je 1978., zbog bolesti, kao predsednik Republičke komisije za kulturne odnose s inostranstvom.
Dobitnik je Nagrade AVNOJ-а (1970), i književnih nagrada „Kočo Racin“ (1956. и 1970), „11. oktomvri“ (1960. и 1981), „Zmajeve dečje igre“ (1967) i „Braća Miladinovi“ (1977).
U njegovu čast, Društvo pisaca Makedonije svake godine dodeljuje od 1999. Nagradu „Aco Šopov“ za najbolju zbirku poezije od prošle godine.
Bibliografija
alt=Aco Šopov: Nebnina, 1963.|mini|274x274px
Winnebago, Nebraska
Winnebago je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 774 stanovnika.
Wilhelmsburg
Vilhelmsburg je grad u njemačkoj saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija. Jedno je od 54 opštinska središta okruga Iker-Randov. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 894 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 13062062.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Iker-Randov Vilhelmsburg se nalazi u saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija u okrugu Iker-Randov. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 11 metara. Površina opštine iznosi 47,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 894 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 19 stanovnika/km².
Nelsonville, Ohio
Nelsonvil je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.392, što je 162 (3,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Anctoville
Onktovij je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Baje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 905 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 51 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17,48 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 90 metara (maksimalnoj 158 m, a minimalnoj 62 m).
Pedesetnički kalendar
Pedesetnički kalendar ili Pentekontadni kalendar je jedinstveni poljoprivredni kalendarski sistem, za koji se misli da je Amoritskog porekla, u kome je godina podeljena u sedam perioda od po pedeset dana, sa godišnjom dopunom od petnaest ili šesnaest dana. Otkrili su ga i rekonstruisali Hildegaard i Julius Lewy tokom 1940-tih. Upotreba kalendara seže unazad bar do 3. milenija pne. u zapadnoj Mesopotamiji i okolnim područjima. Korišćen je sve do modernog doba, njegovi oblici su pronađeni u nestorijanizmu i među felasima u savremenoj Palestini.
Pregled
Pedesetnički kalendar je na akadskom bio poznat kao hamšâtum a period od petnaest dana na kraju godine Vaviloncima je bio poznat kao shappatum. Religijski nalog da se "poštuje sabat" po nekim mišljenjima potiče od naloga da se proslavi shappatum, period žetve na kraju svake godine po pentekontadskom kalendarskom sistemu.
Svaki 50-dnevni period je obuhvatao sedam sedmica sa sedam sabata, sa dodatnim pedesetim danom, poznatim kao atzeret.
Ovaj kalendar su dosta koristili razna kananitska plemena u Palestini, a misli se da su ga koristili i Izraeliti, dok u vreme kralja Solomona nije zvanično prihvaćen novi tip solarnog kalendara.
Liturgijski kalendar Esena u Kumranu bio je pedesetnički kalendar, označen festivalima poslednjeg dana svakog 50-dnevnog perioda, npr. Proslava Novog vina, Proslava ulja i Proslava Nove pšenice itd.
Filon je izričito povezao "vrline bez premca" pentekontadskog kalendara sa Pitagorinom teoremom, dalje opisujući broj pedeset kao "savršeni izraz pravouglog trougla, vrhovni princip stvaranja u svetu i 'najsvetiji' od brojeva".
Tawfiq Canaan (1882-1964) je opisao upotrebu takvog kalendara među Palestincima u južnoj Palestini, a takođe i njegov savremenik Gustaf Dalman koji je pisao o običajima muslimanskih poljoprivrednika koji su koristili hrišćanske oznake za pedeseti dan, "što je, opet, prekrivalo daleko starije poljoprivredne prakse: čuvanje grožđa, muljanje grožđa, setvu, itd.".
Julius Morgenstern je tvrdio da kalendar Jubileja ima staro poreklo kao donekle modifikovani ostatak pentekontadskog kalendara.
Portersville, Pennsylvania
Portersvil je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 235, što je 33 (-12,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Wesenberg (Mecklenburg)
Vezenberg je grad u njemačkoj saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija. Jedno je od 53 opštinska središta okruga Meklenburg-Štrelic. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.163 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 13055074.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Meklenburg-Štrelic Vezenberg se nalazi u saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija u okrugu Meklenburg-Štrelic. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 65 metara. Površina opštine iznosi 89,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.163 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 35 stanovnika/km².
Gorghetti, Padova
Gorghetti je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 192 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 5 m.
(S)-3-hidroksikiselina ester dehidrogenaza
(S)-3-hidroksikiselina ester dehidrogenaza (, 3-okso ester (S)-reduktaza) je enzim sa sistematskim imenom etil-(S)-3-hidroksiheksanoat:NADP+ 3-oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Dehidrogenaza estra (S}0)-3-hidroksikiseline takođe deluje na 4-okso- i 5-okso-masne kiseline I njihove estre, cf. EC 1.1.1.279, (R)-3-hidroksikiselina-ester dehidrogenaza.
Psi-Tektorigenin
Psi-Tektorigenin je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 300,263 Da.
TRNK (adenin58-N1)-metiltransferaza
tRNK (adenin58-N1)-metiltransferaza (, tRNK m1A58 metiltransferaza, tRNK (m1A58) metiltransferaza, TrmI, tRNK (m1A58) MTaza, Rv2118cp, Gcd10p-Gcd14p, Trm61p-Trm6p) je enzim sa sistematskim imenom S-adenozil-L-metionin:tRNK (adenin58-N1)-metiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Barbara Prpić
Barbara Prpić (Leonberg, 4. 12. 1978.), hrvatska je kazališna, televizijska i filmska glumica.
Tarantolà, Pescara
Tarantolà je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
TRNK (adenin58-N1)-metiltransferaza
Ovaj enzim specifično metiluje adenin58 u tRNK. Metilacija A58 je kritična za održavanje stabilnosti inicijatora tRNKMet kod kvasca.
Tarantolà, Pescara
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 135 m.
Aunay-sur-Odon
One sir Odon je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Vir.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2902 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 227 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,74 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 123 metara (maksimalnoj 307 m, a minimalnoj 98 m).
Wittenburg
Vitenburg je grad u njemačkoj saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija. Jedno je od 89 opštinskih središta okruga Ludvigslust. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 4.864 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 13054117.
The Chase (film, 1966)
The Chase (u bivšoj Jugoslaviji naslov preveden kao Potjera bez milosti) je američki igrani film snimljen 1966. u režiji Arthura Penna. Radnja, temeljena na kazališnom komadu Hortona Footea, je smještena u južnjački gradić odakle je rodom mladi zatvorenik (čiji lik tumači Robert Redford) koji je upravo pobjegao iz zatvora. Protagonist, čiji lik tumači Marlon Brando, je lokalni šerif koji očajnički želi uhapsiti mladića prije nego što ga uhvate i linčuju njegovi krvožedni sugrađani organizirani u vigilante.
Wittenburg
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Ludvigslust Vitenburg se nalazi u saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija u okrugu Ludvigslust. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 40 metara. Površina opštine iznosi 46,2 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.864 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 105 stanovnika/km².
Heruli
thumb|300px|Karta Rimskog Carstva pod vladavinom [[Hadrijana (ruled 117-138), na kojoj je prikazano vjerojatno područje plemena Heruli, odnosno njihova originalna teritorija - današnji danski otoci i provincija Skane u Švedskoj]]
Heruli su bili nomadski germanski narod koji se spominje u historijskim izvorima od 3. do 5. vijeka. Vjeruje se da im je originalna postojbina današnja Danska ili južna Švedska, a sredinom 3. vijeka se prvi put pojavljuju u rimskim izvještajima kao pleme koje prati Gote u njihovim pljačkaškim pohodima na Balkan i Malu Aziju. Do kraja 4. vijeka su potpali pod Ostrogote, da bi nakon 375. postali vazali Huna. Poslije su stvorili vlastito kraljevstvo na području današnje Slovačke, ali su ih Langobardi odatle potjerali u Italiju. Njihov vođa Odoakar je postao komandant rimskih savezničkih trupa, a 476. svrgnuo cara Romula Augustula označivši time kraj Zapadnog Rimskog Carstva. Na istoku ih je Bizantsko Carstvo naselilo na Balkan, a posljednji put se spominju sredinom 6. vijeka kao dio bizantske vojske.
13. proleterska udarna brigada
Trinaesta proleterska udarna brigada „Rade Končar“ je formirana 7. novembra 1942. godine u selu Gornjem Sjeničaku, kod Vrginmosta, od Prvog bataljona Hrvatske i Žumbersko-pokupskog NOP odreda. Imala je tri bataljona, četu za vezu i mitraljesku četu, s oko 684 borca. 8. oktobra 1943. brigada je brojala 1240, 9. oktobra 1944. oko 1800 boraca, a 13. maja 1945. oko 2.500.
Od formiranja 7. novembra 1942. do 11. decembra 1942. godine zvala se Trinaesta hrvatska brigada „Josip Kraš“, kada je, na predlog CK KPH i po odobrenju CK KPJ i Vrhovnog štaba, naredbom Glavnog štaba NOV i PO Hrvatske, proglašena proleterskom i dobila naziv „Rade Končar“.
Prvi komandant brigade bio je Rade Bulat, narodni heroj, a politički komesar Božo Spaček.
Brigada je, na svom ratnom putu, prešla oko 17.000 kilometara. U njenim jedinicama borilo se više od 9.000 boraca (oko 4.300 iz Hrvatske, 3.000 iz Srbije, 600 iz Slovenije, oko 360 iz Bosne i Hercegovine). Tokom rata poginulo je oko 2.100 njenih boraca.
Odlikovana je Ordenom narodnog heroja Jugoslavije, Ordenom narodnog oslobođenja, Ordenom partizanske zvezde i Ordenom bratstva i jedinstva.
Cement
thumb|300px|Blue Circle Southern fabrika cementa u blizini Berima, Novi Južni Vels, [[Australija]] thumb|300 px|С Cement je hidrauličko mineralno vezivo koje se dobija mlevenjem tzv. portland cementnog klinkera - veštačkog kamenog materijala koji se stvara pečenjem krečnjaka i gline, temperatura pečenja je 1350-1450 °C. Engleski inžinjer Joseph Aspdin patentirao je Portland cement 1824, a nazvan je po krečnjačkoj steni Ostrva Portland u Engleskoj zbog sličnosti boje. Pored portland cementnog klinkera, za čije se dobijanje koristi mešavina krečnjaka i gline u odnosu 3:1 (odnos masa), u cementu je redovno prisutna i manja količina gipsa (do 5%) koji se dodaje radi regulisanja vremena vezivanja cementa. Portland cement karakteriše srazmerno konstantan hemijski sastav i to: CaO (vezan) 62-67%, SiO2 19-25%, Al2O3 2-8%, Fe2O3 1-5%, SO3 najviše 3-4.5%, CaO (nevezan) najviše 2%, MgO najviše 5%, alkalije (Na2O i K2O) 0.5-1.3%. Cementi se u opštem slučaju mogu podeliti na vrste i klase. Vrste predstavljaju kategorije cemenata s obzirom na sastav i tehnologiju proizvodnje, dok klase cemenata označavaju njihove mehaničke karakteristike. Dele se u dve osnovne grupe: na cemente na bazi portland cementnog klinkera i na ostale - specijalne vrste cemenata.
Cementi na bazi portland cementnog klinkera
To su svi cementi koji se proizvode mlevenjem portland cementnog klinkera. U tu grupu spadaju cementi koji pored portland cementnog klinkera sadrže i druge različite dodake koji menjaju svojstva portland cementa u zavisnosti od sadržaja. Povećavanjem ovih dodataka jasno će se jače ispoljiti razlike između ovih cemenata i čistog portland cementa. Iako čvrstoće ovih cemenata u početku su manje od čvrstoća čistog portland cementa oni uglavnom pri većim starostima od 28 dana, nadmašuju te čvrstoće. Zbog toga imaju iste klase kao i čist portland cement. Takođe u zavisnosti od sadržaja ovih dodataka, menjaju se i zahtevi za količinom vode, naročito ako se kao dodatak pojavljuju pucolani.
Portland cement
Ovaj cement nema drugih sastojaka osim onih koji ulaze u sastav portland cementnog klinkera, izuzev dodataka gipsa koji je neophodan radi regulisanja vremena vezivanja. Ovo je nesumnjivo najznačajnija vrsta cementa, pošto ona predstavlja osnov za dobijanje većine drugih vrsta cementa. U svetskim okvirima od ukupne proizvodnje svih cemenata na portland cement otpada oko 70%. Međutim kod nas ovaj cement učestvuje sa sveka 5%. Kod nas je najveća proizvodnja cemenata sa dodacima zgure i/ili pucolana. Specifična masa portland cementa je najmanje 3000 kg/m³, dok mu je specifična površina najmanje 2400 cm²/g.
Portland cement sa dodatkom zgure
Ovaj cement se dobija mlevenjem portland cementnog klinkera, gipsa i najviše 30% granulisane zgure visokih peći. Karakteriše se nešto smanjenim relativnim čvrstoćama, ali i porastom kasnijih čvrstoća. To znači da ovaj cement ima nešto sporiju hidrataciju u odnosu na čist portland cement. Specifična masa mu je po pravilu nešto manja od 3000 kg/m³, dok mu je specifična površina veća od 2400 cm²/g.
Portland cement sa dodatkom pucolana
U ovom cementu pored samlevenog portland cementnog klinkera i gipsa, prisutan je i izvestan dodatak pucolana koji po našim standardima ne prelazi granicu od 30%. Ovaj cement karakteriše sporije očvršćavanje. Međutim krajnje čvrstoće posle dugog vremenskog perioda su veće nego kod čistog portland cementa. Jedna od bitnih karakteristika je njegova srazmerno niska toplota hidratacije.
Portland cement sa mešanim dodatkom
U sastav ovog cementa pored portland cementa i gipsa ulazi i mešani dodatak koji se sastoji od granulisane zgure i prirodnog ili veštačkog pucolana.
Winnetoon, Nebraska
Winnetoon je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 68 stanovnika.
Cement
Pucolanski cement
Portland cement sa sadržajem pucolana od preko 30%, pa je time kod ovog cementa još sporiji proces hidratacije, kao i očvršćavanja. Pucolanski cement je otporan na agresivno dejstvo morske vode.
Metalurški cement sa dodatkom pucolana
U njemu je prisutno iznad 30% granulisane zgure, dok se sadržaj prirodnog ili veštačkog pucolana kreće u granicama od 5 do 40%.
Sulfatnootporni cementi
Običan portland cemet nije otporan prema delovanju sulfata jer sadrži značajan postotak minerala C3A (ponekad i do 15%). Da bi se dobio cement otporan prema sulfatima, sadržaj C3A u njemu treba da je mali (do 5%) ili da ga uopšte nema. Ovo se uglavnom postže korekcijom sirovine u smislu smanjivanja sadržaja Al3O3, a povećanja sadržaja Fe2O3.
Aluminatni cement
To je cement koji se dobija žarenjem mešavine krečnjaka i boksita uz dodatak silicijumdioksida i oksida gvožđa. Žarenje se vrši u specijalnim elektropećima na temperaturi 1500-1550 °C. Posle fine meljive ovako dobijenog aluminatnog klinkera dobijeni cement se može odmah upotrebiti. Osovni minerali koji ulaze u sastav aluminatnog cementa su:
Supersulfatni cement
Ovaj cement se dobija finim mlevenjem granulisane zgure (80-85%), anhidrata (10-15%) i izvesne količine portland cementnog klinkera (do 5%). Odlikuje se velikom finoćom mliva (specifična površina je preko 4000 cm²/g) i vrlo niskom toplotom hidratacije. I ovaj cement traži znatno veću količinu vode za hidrataciju. Otporan je prema delovanju sulfata, kao i prema delovanju morske vode, sone kiseline, lanenog ulja, fenola, razblaženih rastvora organskih kiselina idr. Ovaj cement u Srbiji nije standardizovan i proizvodi se prema porudžbini.
Diacilglicerol holinfosfotransferaza
Diacilglicerol holinfosfotransferaza (, fosforilholin-gliceridna transferaza, alkilacilglicerol holinfosfotransferaza, 1-alkil-2-acetilglicerol holinfosfotransferaza, holinfosfotransferaza, CPT, alkilacilglicerol holin fosfotransferaza, diacilglicerol holin fosfotransferaza, 1-alkil-2-acetil-m-glicerol:CDPholin holin fosfotransferaza, CDP-holin digliceridna fosfotransferaza, citidin difosfoholin gliceridna transferaza, citidin difosforilholin diglicerid transferaza, fosfoholin diacilgliceroltransferaza, sn-1,2-diacilglicerol holinfosfotransferaza, 1-alkil-2-acetil-sn-glicerol holinfosfotransferaza, CDP holin:1,2-diacilglicerol holinfosfotransferaza, CDP-holin:1,2-diacilglicerol holinfosfotransferaza) je enzim sa sistematskim imenom CDP-holin:1,2-diacil-sn-glicerol holinfosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Cement
Ekspanzivni cement
Ovo je cement u čijem sastavu su sadržane supstance koje tokom hidratacije dovode do stvaranja određenih ekspanzija, pa se u prvih 10-15 dana, ispoljava značajno širenje cementnog kamena. Ova ekspanzija može da iznosi i do 25mm/m. Cementi ovoga tipa se ne proizvode u Srbiji.
Diacilglicerol holinfosfotransferaza
1-Alkil-2-acilglicerol može da deluje kao akceptor.
Cement
Oznake za cement
U sledećoj tabeli date su oznake za cement po evropskim standardima.