cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rak pluća
Gas radon
Radon je gas bez boje i bez mirisa koji nastaje raspadom radioaktivnog radijuma, što je nadalje proizvod raspada uranijuma, koji se nalazi u Zemljinoj kori. Radijacijski proizvodi raspada joniziraju genetski materijal, uzrokujući mutacije koje nekada postaju kancerogene. Radon je drugi najčešći uzročnik raka pluća u SAD, posle pušenja. Rizik se povećava 8–16% na svakih 100 Bq/m³povećanja u koncentraciji radona. Nivo gasa radona varira u zavisnosti od lokaliteta i sastava osnove zemljišta i stena. Na primer, u oblastima kao što je Kornval u Ujedinjenom Kraljevstvu (koji ima granit kao supstrat), gas radon je najveći problem, i zgrade se moraju nasilno ventilirati ventilatorima da bi se smanjile koncentracije gasa radona. Agencija za zaštitu životne sredine Sjedinjenih Država (EPA) procenjuje da jedan u 15 domova u SAD ima nivo radona iznad preporučene smernice od 4 pikokirija po litru (pCi/l) (148 Bq/m³).
Azbest
Azbest može prouzrokovati različita oboljenja pluća, uključujući rak pluća. Pušenje duvana i azbest imaju sinergističko dejstvo na formiranje raka pluća. Azbest može da prouzrokuje rak plućne maramice, koji se zove mezotelioma (koji se razlikuje od raka pluća).
Zagađenje vazduha
Spoljašnje zagađenje vazduha ima slabo dejstvo na povećavanje rizika od raka pluća. Fine čestice (PM2.5) i sulfatni aerosoli, koji se mogu oslobađati saobraćajnim izduvnim gasovima, povezani su sa blago povećanim rizikom. Za azot dioksid, postepeno povećanje od 10 delova na milijardu povećava rizik od raka pluća za 14%. Procenjuje se da je spoljašnje zagađenje vazduha odgovorno za 1–2% raka pluća.
Okvirni dokazi podržavaju uvećani rizik od raka pluća od unutrašnjeg zagađenja vazduha koje je povezano sa sagorevanjem drva, uglja, izmeta ili ostataka useva prilikom kuvanja ili grejanja. Žene koje su izložene unutrašnjem dimu od uglja imaju dva puta veći rizik, a brojni sporedni proizvodi sagorevanja biomase su poznati kao mogući kancerogeni. Ovaj rizik pogađa oko 2,4 milijarde ljudi širom sveta, i veruje se da je odgovorno za 1,5% smrti od raka pluća.
Genetika
Procenjuje se da su za 8 do 14% raka pluća zaslužni nasledni faktori. Kod srodnika obolelih od raka pluća, rizik se povećava 2,4 puta. Za ovo je verovatno zaslužna kombinacija gena.
Drugi uzroci
Brojne druge supstance, zanimanja i izloženost životnoj sredini povezani su sa rakom pluća.Međunarodna agencija za istraživanje raka (IARC) tvrdi da postoji ”dovoljno dokaza” koji bi potkrepili da je sledeće kancerogeno za pluća:
Patogeneza
Kao i druge vrste raka, rak pluća počinje aktiviranjem onkogena ili deaktiviranjem gena supresora tumora. Veruje se da onkogeni čine ljude podložnijim obolevanju od raka. Za proto-onkogene se veruje da se pretvaraju u onkogene prilikom izloženosti određenim kancerogenima. Mutacije K-ras proto-onkogena su odgovorne za 10–30% adenokarcinoma pluća. Receptor epidermalnog faktora rasta (EGFR) reguliše proliferaciju ćelija, apoptozu, angiogenezu i invaziju tumora. Mutacije i amplifikacija EGFR-a su uobičajene kod nemikrocelularnog karcinoma pluća i pružaju osnovu za tretman pomoću EGFR-inhibitora. Her2/neu je pogođen manje učestalo. Oštećenje hromozoma može dovesti do gubitka heterozigotnosti. Ovo može prouzrokovati inaktivaciju gena supresora tumora. Oštećenja hromozoma 3p, 5q, 13q i 17p su posebno česta kod mikrocelularnog karcinoma pluća. Gen supresor tumora p53 koji se nalazi na hromozomu 17p, je pogođen u 60-75% slučajeva. Drugi geni koji su često mutirani ili amplificirani su c-MET, NKX2-1,LKB1, PIK3CA, i BRAF.
Dijagnoza
thumb|[[Kompjuterizovana tomografija|Tomografski snimak prikazuje maligni tumor na levom plućnom krilu]]
Radiografija grudnog koša je jedan od prvih koraka ispitivanja, ako osoba prijavi simptome koji sugerišu karcinom pluća. Ovim se može otkriti postojanje mase, širenje medijastinuma (nagovaštaj širenja na limfne čvorove u tom predelu), atelektaza (kolaps), konsolidacija (pneumonija) ili pleuralni izliv. CT snimanje se obično koristi za dobijanje više informacija o tipu i obimu bolesti. Bronhoskopija ili biopsija pomoću CT-a se često koriste za uzimanje uzorka tumora za histopatologiju.
Karcinom pluća se često javlja kao pojedinačna plućna kvržica na radiogramu grudnog koša. Međutim, diferencijalna dijagnoza je širokog opsega. Mnoge druge bolesti pokazuju ove simptome, uključujući tuberkolozu, gljivične infekcije, metastatički tumor ili organizovanje pneumonije. Manje učestali uzroci pojedinačne plućne kvržice uključuju hamartome, bronhogene ciste, adenome, arterijovenske malformacije, pulmonarnu sekvestraciju, reumatoidne kvržice, Vegenerovu granulomatozu ili limfom. Karcinom pluća može biti i slučajni nalaz, kao pojedinačna plućna kvržica na radiogramu grudog koša ili CT-u načinjenom iz nepovezanih razloga. Konačna dijagnoza karcinoma pluća zasniva se na histološkom ispitivanju sumnjivog tkiva u kontekstu kliničkih i radioloških nalaza.
Klasifikacija
Karcinomi pluća se klasifikuju u skladu sa histološkim tipom. Ova klasifikacija je važna za utvrđivanje lečenja i predviđanje ishoda bolesti. Najveći broj slučajeva raka pluća su karcinomi — maligniteti koji nastaju iz epitalnih ćelija. Karcinomi pluća se kategorišu prema veličini i obliku malignih ćelija koje histopatolog vidi pod mikroskopom. Dve široke klase su nemikrocelularni i mikrocelularni karcinom pluća.
Nemikrocelularni karcinom pluća
thumb|left|[[Mikrografija skvamoznog karcinoma, tipa nemikrocelularnog karcinoma, FNA uzorak, bojenje po Pap-u]]
Tri glavna podtipa nemikrocelularnog karcinoma pluća su adenokarcinom, karcinom pluća skvamoznih ćelija i makrocelularni karcinom pluća.
Skoro 40% slučajeva raka pluća su adenokarcinomi, koji obično nastaju u perifernom plućnom tkivu. Većina slučajeva adenokarcinoma su povezani sa pušenjem; mada je kod ljudi koji su tokom svog života popušili manje od 100 cigareta (“nepušači”), adenokarcinom najučestaliji oblik raka pluća. Podtip adenokarcinoma, bronhioloalveolarni karcinom, je najučestaliji kod nepušača ženskog pola i može imati bolji dugoročniji opstanak.
Skoro 30% slučajeva raka pluća su karciomi skvamoznih ćelija. Često se javljaju u blizini velikih disajnih puteva. Šupljina i odgovarajuća smrt ćelija se često nalaze u središtu tumora. Oko 9% raka pluća su makrocelularni karcinomi. Nazivaju se tako jer su ćelije raka velike, sa prekomernom citoplazmom, velikim jedrom i upadljivim jedarcima.
Mikrocelularni karcinom pluća
thumb|left|Mikrocelularni karcinom pluća (mikroskopski prikaz biopsije širokom iglom)
Kod mikrocelularnog karcinoma pluća ćelije sadrže guste neurosekretorne granule (vezikule koji sadrže neuroednokrine hormone), koji povezuju sa endokrinim/paraneoplastičnim sindromom. Većina slučajeva nastaje u velikim disajnim putevima (primarne i sekundarne bronhije). Ovi karcinomi brzo rastu i šire se u ranoj fazi bolesti. Šezdeset do sedamdeset posto slučajeva ima metastaze već prilikom javljanja. Ovaj tip raka pluća se čvrsto povezuje sa pušenjem.
Drugi
Prepoznata su četiri različita histološka podtipa, iako neki karcinomi sadrže kombinaciju različitih podtipova. Retki podtipovi uključuju glandularne tumore, karcinoidne tumore i nediferencirane karcinome.
Metastaza
Pluća su uobičajeno mesto za širenje tumora sa ostalih delova tela. Sekundarni karcinomi se klasifikuju prema mestu porekla, npr. rak dojke koji se proširio na pluća naziva se metastatski rak dojke. Metastaze često imaju karakterističan zaobljeni oblik na radiogramu grudnog koša.
Određivanje stadijuma
Određivanje stadijuma raka pluća je ispitivanje stepena širenja raka sa svog originalnog izvora. To je jedan od faktora koji utiču na prognozu i mogućnost lečenja raka pluća.
Prilikom inicijalne procene stadijuma kod nemikrocelularnog raka pluća koristi se TNM klasifikacija. Ona se zasniva se na veličini primarnog tumora, zahvaćenosti limfnih čovorova i udaljene metastaze. Nakon toga, koristeći TNM deskriptore, dodeljuje se grupa, u rasponu od skrivenog raka do stadijuma 0, IA (jedan-A), IB, IIA, IIB, IIIA, IIIB i IV (četiri). Ovo grupisanje stadijuma pomaže pri izboru lečenja i proceni prognoze.. Mikrocelularni karcinom pluća je tradicionalno klasifikovan kao „ograničeni stadijum“ (ograničen na polovinu grudnog koša i u okviru jednog podnošljivog polja radioterapije) ili „prošireni stadijum“ (proširenija bolest). Međutim, TNM klasifikacija i grupisanje su korisni pri proceni prognoze.
Za oba tipa raka, nemikrocelularni i mikrocelularni karcinom, dva opšta tipa procene stadijuma predstavljaju kliničko određivanje stadijuma i hirurško određivanje stadijuma. Klinički stadijumi se određuju pre konačne operacije. Zasniva se na rezultatima proučavanja snimaka (kao što su CT snimci i PET snimci) i rezultatima biopsije. Hirurški stadijumi se određuju ili tokom ili nakon operacije i zasnivaju se na kombinovanim rezultatima hirurških i kliničkih nalaza, uključujući hirurško uzimanje uzoraka torakalnih limfnih čvorova.
Prevencija
Prevencija je najefikasnije sredstvo u smanjenju razvoja raka pluća. Dok su u mnogim zemljama identifikovani i zabranjeni mnogi industrijski kancerogeni i karcinogeni u domaćinstvu, pušenje duvana je i dalje široko rasprostranjeno. Eliminacija pušenja duvana je primarni cilj u prevenciji raka pluća i zabrana pušenja je važno preventivno sredstvo u ovom procesu.
Zakonske intervencije u pogledu smanjenja pasivnog pušenja na javnim mestima kao što su restorani i radna mesta su postale sve učestalije u mnogim zapadnim zemljama. Butan primenjuje potpunu zabranu pušenja od 2005. godine, dok je Indija uvela zabranu pušenja na javnim mestima u oktobru 2008. godine. Svetska zdravstvena organizacija je uputila poziv vladama za uvođenje potpune zabrane reklamiranja duvana, kako bi mlade ljude sprečili da počnu da puše. Procenjuju da su takve zabrane smanjile konzumiranje duvana za 16% tamo gde su uvedene.
Dugotrajno korišćenje dodatnog vitamina A, vitamina C, vitamina D ili vitamina E ne umanjuje rizik od raka pluća. Neka istraživanja sugerišu da ljudi koji jedu hranu sa većom količinam povrća i voća imaju manji rizik, ali ovde je verovatno došlo do delovanja drugih faktora. Ozbiljnije istraživanja nisu pokazala jasnu povezanost.
Skrining
Skrining podrazumeva primenu medicinskih testova u cilju otkrivanja bolesti kod ljudi bez simptoma. U moguće testove za rak pluća spadaju citologija ispljuvka, rendgen pluća (CXR) i kompjuterizovana tomografija (CT). Skrining programi u kojima se primenjuju rendgenski snimak pluća ili citologija nisu pokazali neku korist. Godišnji skrining rizičnih osoba (tj. osoba starosti od 59 do 79 godina koje su pušile više od 30 pakličnih godina ili osoba koje su ranije imale rak pluća) sa niskom doznim CT skenerom može da smanji procenat smrtnosti od raka pluća u apsolutnom iznosu od 0.3% (relativnog iznosa od 20%). Međutim, postoji visoka stopa lažno pozitivnih rezultata skeniranja, što može dovesti do nepotrebnih invazivnih postupaka, kao i do znatnih finansijskih troškova. Na svaki pozitivni rezultat skeniranja dolazi 19 lažno pozitivnih rezultata. Izlaganje radijaciji je još jedna potencijalna štetna osobina skrininga. Iz tog razloga Američko udruženje za kliničku onkologiju preporučuje godišnji skrining sa manjom dozom radijacije za osobe od 55 do 74 godina koje su pušile 30 paklica cigara godišnje ili su prestale sa pušenjem pre 15 i više godina. CT skrining nije preporučljiv za osobe starije od 74 godine ili mladje od 55 godina, a koje su pušile manje od 30 paklica cigara godišnje.
Menadžment
Lečenje raka pluća zavisi od specifičnog tipa ćelija raka, u kojoj meri se proširio i od performansnog statusa osobe. Uobičajeni oblici lečenja uključuju: palijativnu negu, hirurške zahvate, hemoterapiju i radijacionu terapiju.
Hirurgija
Ukoliko ispitivanja potvrde da postoji nemikrocelularni karcinom pluća, ispituje se stadijum radi određivanja da li je bolest lokalizovana i podložna hirurškom zahvatu ili se proširila u tolikoj meri da se ne može izlečiti hirurškim putem. Za donošenje ovakve odluke primenjuje se CT skeniranje i pozitronska emisiona tomografija. Ukoliko se sumnja da je karcinom zahvatio i medijastinalni limfni čvor, onda se, u cilju dobijanja uzoraka i određivanja stadijuma može primeniti medijastinoskopija. Radi utvrđivanja da li je pacijent dovoljno dobro za izvođenje hirurške intervencije, koristi se pregled krvi i testiranje funkcije pluća. Ako se pri testiranju funkcije pluća utvrdi slab kapacitet pluća, operacija verovatno nije moguća.
U većini slučajeva rane faze nemikrocelularnog karcinoma pluća, uklanjanje režnja plućnog krila (lobektomija) je preferentni hirurški zahvat. Kod ljudi koji nisu spremni za potpunu lobektomiju, može se uraditi manja sublobarna ekscizija (klinasta resekcija). Međutim, kod klinaste resekcije postoji veći rizik od rekurencije nego kod lobektomije. Radioaktivna jodna brahiterapija na rubovima klinaste resekcije može smanjiti rizik od rekurencije. Retko se pribegava uklanjanju celog plućnog krila (pneumonektomiji). Video-asistirana torakoskopska hirurgija i VATS lobektomija koriste minimalno invazivni pristup u hirurgiji raka pluća. VATS lobektomija je isto tako efikasna kao i konvencionalna otvorena lobektomija, ali sa manjim postoperativnim problemima.
Kod mikrocelularnog karcinoma pluća, tipično se primenjuju hemoterapija i/ili zračenje. Međutim, ponovo se razmatra uloga hirurgije kod mikrocelularnog karcinoma pluća. Hirurgija bi mogla poboljšati ishod kada bi se udružila sa hemoterapijom i zračenjem u ranom stadijumu mikrocelularnog karcinoma pluća.
Radioterapija
Radioterapija se često primenjuje zajedno sa hemoterapijom i može se koristiti u svrhu lečenja pacijenata sa nemikrocelularnim karcinomom pluća, koji nisu za operaciju. Ova vrsta zračenja velikog inteziteta naziva se radikalna radioterapija. Najsavršeniji oblik ove tehnike je neprekidna hiperfrakcionisana ubrzana radioterapija sa višekratnim dnevnim zračenjem (CHART), u kojoj se primenjuje visoka doza zračenja u kratkim vremenskim razmacima. Postoperativna torakalna radioterapija se uopšte ne bi smela primenjivati posle kurativnog hirurškog zahvata kod nemikrocelularnog karcinoma pluća. Neki ljudi kod kojih je zahvađen medijastinalni N2 limfni čvor mogu imati koristi od postoperativne radioterapije.
Kod potencijalno izlečivih slučajeva mikrocelularnog karcinoma pluća, često se uz hemoterapiju preporučuje i radioterapija grudnog koša.
Ako rast karcinoma blokira kratak segment bronhija, brahiterapija (lokalizovana radioterapija) se može primeniti direktno unutar vazdušnog puta kako bi se prolaz oslobodio. Za razliku od spoljašnje zračne radioterapije, brahiterapija omogućava smanjenje vremena lečenja i manje izlaganje zračenju medicinskog osoblja.
Profilaktička kranijalna iradijacija (PKI) jeste vrsta radioterapije mozga, koja se koristi za smanjivanje rizika od metastaza. PKI je najkorisnija upravo kod pacijenata sa mikrocelularnim karcinomom. U ograničenom stadijumu bolesti, PKI povećava trogodišnje preživljavanje sa 15% na 20%; kod široko rasprostranjene bolesti, jednogodišnje preživljavanje povećava sa 13% na 27%.
Nedavna poboljšanja u lociranju i snimanju je dovela do razvoja stereotaktičkog zračenja u lečenju ranog stadijuma raka pluća. U ovom obliku radioterapije, daju se visoke doze kod malog broja zračenja primenjujući stereotaktičke postupke lociranja. Ona se koristi prvenstveno kod pacijenata koji nisu kandidati za operaciju zbog zdravstvenih komorbiditeta.
Za pacijente sa NMCKP i sa MCKP, se mogu koristiti manje doze zračenja grudnog koša u cilju kontrole simptoma (palijativna radioterapija).
Hemoterapija
Režim hemoterapije zavisi od vrste tumora. Mikrocelularni karcinom pluća (MCKP), i u relativno ranom stadijumu bolesti, se prvenstveno leči hemoterapijom i zračenjem. Kod MCKP se najčešće primenjuju cisplatin i etopozid. Takođe se primenjuju kombinacije karboplatina, gemcitabina, paklitaksela, vinorelbina, topotekana i irinotekana. Kod nemikrocelularnog karcinoma pluća (NMCKP) u poodmaklom stadijumu, hemoterapija poboljšava preživljavanje i primenjuje se kao prva linija borbe protiv bolesti, dovoljno osposobljavajući osobu za lečenje. Najčešće se koriste dva leka, jedan od kojih je često na bazi platine (ili cisplatin ili karboplatin). Drugi obično korišćeni lekovi su gemcitabin, paklitaksel, docetaksel, pemetreksed, etopozid ili vinorelbin.
Adjuvantna hemoterapija se odnosi na primenu hemoterapije posle očigledno kurativne hirurgije da bi se poboljšao ishod. Kod NMCKP-a, uzimaju se uzorci iz obližnjih limfnih čvorova tokom hirurške intervencije da bi se odredio stadijum. Ako je potvrđen stadijum bolesti II ili III, adjuvantna hemoterapija poboljšava preživljavanje za 5% tokom pet godina. Kombinacija primene vinorelbina i cisplatina je efikasnija od starijih načina lečenja. Adjuvantna hemoterapija kod osoba koje su u stadijumu raka IB je sporna, s obzirom da klinička ispitivanja nisu jasno pokazala korist za preživljavanje. Ispitivanja preoperativne hemoterapije (neoadjuvantna hemoterapija) kod resektibilnog NMCKP-a nisu dala zaključak.
Palijativna nega
Kod osoba u terminalnom stadijumu bolesti, mogla bi biti podobna palijativna nega ili zbrinjavanje u domu za nemoćne. Ovakav pristup daje prostor za dodatnu diskusiju o načinima lečenja i pruža mogućnost za donošenje odluka koje su dobro razmotrene i kojima se može izbeći beskorisna a skupa nega na kraju života.
Hemoterapija se može kombinovati sa palijativnom negom kod lečenja NMCKP-a. Kod uznapredovalih slučajeva, odgovarajuća hemoterapija poboljšava prosek preživljavanja u odnosu na primenu isključivo pomoćne nege za ublažavanje bolesti, a takođe poboljšava i kvalitet života. Uz odgovarajuće fizičke sposobnosti, podvrgavanje hemoterapiji tokom palijacije raka pluća pruža 1,5 do 3 meseca produženja preživljavanja, simtomatsko olakšanje, kao i poboljšanje kvaliteta života, pri čemu su primećeni bolji rezultati sa modernim agensima. Radna grupa za meta analize NMCKP-a preporučuje da se razmotri hemoterapija kod uznapredovalog NMCKP-a u slučaju da primalac želi i podnosi terapiju.
Prognoza
Prognoza je generalno loša. Od svih ljudi sa rakom pluća, 15% preživi pet godina od postavljanja dijagnoze. Stadijum bolesti je često napredan u trenutku postavljanja dijagnoze. Na pregledu, 30–40% slučajeva NMCKP-a je u stadijumu IV i 60% slučajeva MCKP-a je u stadijumu IV.
Prognostički činioci kod NMCKP-a obuhvataju prisustvo ili odsustvo pulmonarnih simptoma, veličinu tumora, tip ćelija (histologija), stepen rasprostranjenosti (stadijum) i metastaze na višestrukim limfnim čvorovima, kao i vaskularnu invaziju. Kod osoba u neoperativnom stadijumu bolesti, ishod je lošiji kod osoba sa lošim opštim stanjem i gubitkom težine većim od 10%. Prognostički činioci kod mikrocelularnog karcinoma pluća uključuju procenu opšteg stanja, pol, stadijum bolesti i zahvaćenost centralnog nervnog sistema ili jetre u vreme dijagnostifikovanja.
Dammbach
Dambah je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 32 opštinska središta okruga Ašafenburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.851 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9671160.
Rak pluća
Prognoza
Kod NMCKP-a, najbolja prognoza se postiže potpunom hirurškom resekcijom kod bolesti u stadijumu IA, sa čak do 70% petogodišnjeg preživljavanja. Kod MCKP-a, ukupno petogodišnje preživljavanje iznosi oko 5%. Kod ljudi u razvijenom stadijumu MCKP-a prosečna stopa petogodišnjeg preživljavanja je manja od 1%. Prosečno vreme preživljavanja kod stadijuma ograničene bolesti je 20 meseci, sa petogodišnjom stopom preživljavanja od 20%.
Prema podacima koje je dao Nacionalni institut za rak, srednje starosno doba pri postavljanju dijagnoze raka pluća u Sjedinjenim Državama iznosi 70 godina, a srednja starosno doba u trenutku smrti je 72 godine. U SAD-u, kod ljudi koji imaju zdravstveno osiguranje postoji veća verovatnoća za bolji ishod.
Epidemiologija
thumb|[[Starosno prilagođavanje|Standardizacija prema uzrastu smrtnih slučajeva od raka dušnika, bronhija i pluća na 100.000 stanovnika u 2004.godini.
Dammbach
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ašafenburg Dambah se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Ašafenburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 220 metara. Površina opštine iznosi 32,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.851 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 56 stanovnika/km².
Rak pluća
Epidemiologija
{{legend|#b3b3b3|bez podataka}} {{legend|#ffff65|≤ 5}} {{legend|#fff200|5-10}} {{legend|#ffdc00|10-15}} {{legend|#ffc600|15-20}} {{legend|#ffb000|20-25}} {{legend|#ff9a00|25-30}}
{{legend|#ff8400|30-35}} {{legend|#ff6e00|35-40}} {{legend|#ff5800|40-45}} {{legend|#ff4200|45-50}} {{legend|#ff2c00|50-55}} {{legend|#cb0000|≥ 55}} ]] right|thumb|Rasprostranjenost raka pluća u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Državama]]
My Favorite Martian
My Favorite Martian je američki televizijski sitkom koji se emitirao na programu CBS-a od 29. septembra 1963. do 1. maja 1966. Naslovni protagonist je bio humanoidni vanzemaljac (koga je tumačio Ray Walston) čiji se brod srušio kraj Los Angelesa, a koga je u svoj dom sklonio - nastojeći sakriti njegov pravi identitet - novinar Tim O'Hara (koga je glumio Bill Bixby). Snimljeno je 107 epizoda, od kojih 75 u crno-bijeloj tehnici i 32 u boji.
Rak pluća
Epidemiologija
Na svakih 3–4 miliona popušenih cigareta, desi se jedan smrtni slučaj od raka pluća. Uticaj ,,Big Tobako" igra značajnu ulogu u pušačkoj kulturi. Mladi nepušači koji vide reklame za duvan imaju veće šanse da krenu sa pušenjem. Uloga pasivnog pušenja se sve više uočava kao faktor rizika za rak pluća, vodeći ka primeni interventnih mera da bi se smanjila neželjena izloženost nepušača duvanskom dimu drugih pušača. Emisija štetnih gasova iz automobila, fabrika i elektrana takođe predstavlja potencijalni rizik.
My Favorite Martian
Specifičnost serije je bila u tome da je imala i svoju animiranu verziju po imenu My Favorite Martians napravljenu za mlađu publiku, koja se emitirala od 1963. do 1965. godine.
Godine 1999. je snimljen igrani film u kome su glavne uloge tumačili Christopher Lloyd i Jeff Daniels.
Rak pluća
Epidemiologija
Istočna Evropa ima najveću smrtnost od raka pluća među muškarcima, dok severna Evropa i SAD imaju najveću smrtnost među ženama. U Sjedinjenim Državama, kod crnaca i crnkinja je veća incidenca. Stope raka pluća su trenutno niže u zemljama u razvoju. Sa povećanjem pušenja u zemljama u razvoju, očekuje se povećanje stopa u nekoliko sledećih godina, u Kini i Indiji značajno.
Od 1960-tih stope adenokarcinoma pluća su počele da rastu u odnosu na ostale tipove raka pluća. Delimično je to posledica uvođenja filter cigareta. Upotrebom filtera otklanjaju se veće čestice iz duvanskog dima, čime se smanjuje njihovo taloženje u velikim disajnim putevima. Međutim, pušač mora da udahne dublje da bi primio istu količinu nikotina, povećavajući taloženje čestica u malim disajnim putevima, gde postoji tendencija pojave adenokarcinoma. Incidenca za pojavu plućnog adenokarcinoma je i dalje u porastu.
Antranilat 3-monooksigenaza
Antranilat 3-monooksigenaza (, antranilatna 3-hidroksilaza, antranilatna hidroksilaza, antranilna hidroksilaza, antranilno kiselinska hidroksilaza) je enzim sa sistematskim imenom antranilat,tetrahidrobiopterin:kiseonik oksidoreduktaza (3-hidroksilacija). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju:
Rak pluća
Istorija
Rak pluća je bio neuobičajen pre pojave pušenja cigareta; do 1761. godine čak nije bio ni prepoznat kao posebna bolest. Različiti aspekti raka pluća više su opisani 1810. godine. Zloćudni tumori pluća čine samo 1% svih tipova raka koji su viđeni pri obdukciji 1878. godine, ali je broj porastao na 10–15% do početka 1900-tih. Bilo je svega 374 izveštaja o slučajevima širom sveta prikazanih u medicinskoj literaturi 1912. godine, ali je pregled obdukcija pokazao da je incidenca raka pluća porasla sa 0,3% u 1852. godini na 5,66% u 1952.godini. Lekar Fric Likint je 1929. godine u Nemačkoj uočio vezu između pušenja i raka pluća, što je dovelo do agresivne kampanje protiv pušenja. Studija britanskih lekara, objavljena 1950-tih, bila je prvi čvrsti epidemiološki dokaz o vezi između raka pluća i pušenja. Kao rezultat, glavni hirurg Sjedinjenih Država 1964. godine je dao preporuku pušačima da prestanu sa pušenjem.
Antranilat 3-monooksigenaza
Za rad ovog enzima je neophodan jon Fe2+.
Sturba
Sturba je reka u u jugozapadnom delu Bosne i Hercegovine, koja protiče kroz Livanjsko polje. Izvire u istoimenom naseljenom mestu u opštini Livno. Sagrađenim vodovodom snabdeva okolna mesta pitkom vodom. Sturba je duga 14,5 kilometra. Bogata je pastrmkama, potočnom i kalifornijskom.
Rak pluća
Istorija
Povezanost sa gasom radonom je prvi put primećena među rudarima na Rudnim gorama u blizini grada Šneberg, Saksonija. Od 1470. godine tamo se iskopavalo srebro, a ovi rudnici su bili bogati uranijumom, kao i radijumom i gasom radonom. Kod rudara se razvio nesrazmerno veliki broj slučajeva bolesti pluća, koji su na kraju prepoznati kao rak pluća 1870-tih. Uprkos ovom otkriću, iskopavanja su nastavljena do 1950-tih, zbog potražnje SSSR-a za uranijumom. Radon je potvrđen kao uzročnik raka pluća 1960-tih.
Laurel Springs, New Jersey
Lorel Springs je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Rak pluća
Istorija
Prva uspešna pneumoektomija kod raka pluća je izvršena 1933.godine. Palijativna radioterapija se koristi od 1940-tih. Primena radikalne radioterapije, prvobitno korišćena 1950-tih, bio je pokušaj upotrebe većih doza zračenja kod pacijenata koji su u relativno ranim fazama raka pluća, a kod kojih je hirurška intervencija nepodobna. Godine 1997. neprekidna hiperfrakcionisana ubrzana radioterapija je viđena kao poboljšanje u odnosu na konvencionalnu radikalnu radioterapiju. Kod mikroćelijskog karcinoma pluća, početni pokušaji 1960-tih u oblasti hirurške resekcije i radikalne radioterapije bili su neuspešni. Uspešni režimi hemoterapije razvijeni su tokom 1970-tih godina.
Laurel Springs, New Jersey
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.908, što je 62 (-3,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Banks County, Georgia
je okrug u američkoj saveznoj državi Džordžija.
Escoville (Kalvados)
Ekovil je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Kan.
Banks County, Georgia
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 18.395, što je 3.973 (27,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Dachau
Dahau je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 17 opštinskih središta okruga Dahau. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9174115.
Villaggio del Sole, Lecce
Villaggio del Sole je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 21 m.
Dachau
Geografski i demografski podaci
mini|levo|220px|Položaj opštine u okrugu Dahau Smješten je sjeverozapadno od Minhena. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 482 metra. Površina opštine iznosi 35,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 41.678 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 1.193 stanovnika/km². Posle Frajzinga drugi grad po broju stanovnika u okolini Minhena.
Istorija
U okolini ovog grada, je od 1933. do 1945. bio smješten nacistički koncentracioni logor Dahau, u kome je boravilo preko 200.000 i ubijeno oko 41.500 zatvorenika.
Escoville (Kalvados)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 626 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 120 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,18 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 63 metara (maksimalnoj 42 m, a minimalnoj 13 m).
Tionin
Tionin je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 263,746 Da.
Manifaksin
Manifaksin je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 243,250 Da.
Dasing
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ajhah-Fridberg Dasing se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Ajhah-Fridberg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 483 metra. Površina opštine iznosi 40,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.328 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 130 stanovnika/km².
Navasota, Texas
Navasota je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 7.049 stanovnika.
2788 Andenne
2788 Andenne je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,560 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,3.
Kalamazoo, Michigan
Kalamazu je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 74.262 stanovnika.
Heraki
Heraki je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Sveti Lovreč, Istarska županija.
BitTorrent
framed|Ilustracija BitTorrent protokola BitTorrent ima dva značenja:
Voyage to the Bottom of the Sea
Voyage to the Bottom of the Sea je bio američki science fiction film snimljen 1961. godine u režiji Irwina Allena. Protagonisti su bili članovi posade USOS Seaview, privatne nuklearne podmornice koja nastoji spasiti svijet od "nebeske vatre", odnosno fenomena koji je zahvatio Van Allenov pojas radijacije. Film je doživio priličan komercijalni uspjeh i Allenu omogućio da snimi istoimenu TV-seriju koja je bila na programu od 1964. do 1968.
1855
Godina 1855 (MDCCCLV) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u subotu po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).
Januar/Siječanj – Mart/Ožujak
mini|150px|[[Aleksandar II od Rusije (vl. 1855-81)]]
1-Fosfatidilinozitol-5-fosfat 4-kinaza
U enzimogiji, 1-fosfatidilinozitol-5-fosfat 4-kinaza je enzim koji katalizuje hemijsku reakciju
Dva supstrata ovog enzima su ATP u 1-fosfatidil-1D-mio-inozitol 5-fosfat, dok su njegova dva produkta ADP i 1-fosfatidil-1D-mio-inozitol 4,5-bisfosfat.
Ovaj enzim pripada familiji transferaza, specifično onih koje prenose fosforne grupe (fosfotransferaze) sa alkoholnom grupom kao akceptorom. Sistemsko ime ove enzimske klase je ATP:1-fosfatidil-1D-mio-inozitol-5-fosfat 4-fosfotransferaza. Ovaj enzim se takođe naziva tip II PIP kinaza. On učestvuje u tri metabolička puta: inozitol fosfatni metabolizam, fosfatidilinozitol signalni sistem, i regulaciji aktinskog citoskeletona.
Voyage to the Bottom of the Sea (TV serija)
Voyage to the Bottom of the Sea je američka science fiction TV-serija koja se originalno emitirala na programu mreže ABC od 1964. do 1968. Njen tvorac je bio Irwin Allen, režiser i producent istoimenog igranog filma po čijim motivima je snimljena i čije je rekvizite i setove koristila. Radnja je bila smještena (u tada futurističke) 1970-e, odnosno svjetska mora kojima plovi nuklearna podmornica Seaview te se suočava sa svakojakim prijetnjama po sebe i čovječanstvo. Allenu je uspjeh ove serije omogućio da snimi još nekoliko serija SF-žanra od kojih je najpoznatija Lost in Space.
Deggendorf
Degendorf je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 26 opštinskih središta okruga Degendorf. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 31.561 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9271119.
San Vittorino, L'Aquila
San Vittorino je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Petar Kapisoda
Petar Kapisoda (Cetinje, 26. jun 1976.) jugoslovenski je i crnogorski rukometaš. Sa reprezentacijom Jugoslavije je osvojio bronzane medalje na Svetskim prvenstvima 1999. u Egiptu i 2001. u Francuskoj. U svojoj karijeri igrao je za Lovćen, Crvenku, Partizan, Crvenu zvezdu, Bosnu Sarajevo, Zagreb i West HBC.
Osvojio je 6 prvenstava Jugoslavije.
Kvekeri
Kvekeri (poznati i kao Društvo prijatelja) su radikalan kršćanski vjerski pokret bez svećenstva i obreda. Pojavio se u Engleskoj sredinom 17. vijeka i brzo proširio po današnjim SAD iz kolonije Pennsylvanije, koju je osnovao kveker William Penn, dobivši 1681. kraljevskom poveljom zemljište. Danas u svijetu ima oko 200.000 kvekera.
Šutnja je zlato. Kvekeri na svojim sastancima u svojim salama za okupljanje najvećim dijelom provode u šutnji, predajući se skrušeno Bogu. Ceremonije su za njih samo prazne forme iza kojih ne stoji ništa. Svako može biti propovjednik, muškarci, žene pa i djeca.
Život je sam po sebi dobar, stoga ga treba provesti u korisnom radu na dobrobit svih ljudi. Kvekeri ne špekuliraju o onome što ne znaju, stoga niti nemaju dogme o zagrobnom životu. U svakom čovjeku je iskra Božje svjetlosti, stoga je svaki čovjek dostojan poštovanja.
Oni stoje u službi Boga i čovjeka. Potpomažu svaki dobrotvorni rad i uvjek su tamo gdje je pomoć potrebna bez ikakvih misionarskih pretenzija. Poznati su ostali po tome sto su nebrojenim crncima pomogli da prebjegnu u Kanadu u vrijeme robovlasništva u SAD. Za usporedbu: u to vrijeme su neke kršćanske Crkve vodile debate o tome posjeduju li crnci dušu ili ne, tj. jesu li punovrijedni ljudi kao i bjelci.
Kolaps bronzanog doba
250px|thumb|[[Trojanski rat|Pad Troje, događaj zabeležen u grčkoj mitologiji pri kraju bronzanog doba, na slici iz 17. veka]] Kolaps bronzanog doba je naziv za prelazni period od kasnog bronzanog doba ka ranom gvozdeno doba u jugozapadnoj Aziji i istočnom Sredozemlju za koji neki istoričari smatraju da je bio nasilan, iznenadan i destruktivan po kulture bronzanog doba. Dvorske ekonomije egejskih i maloazijskih predela koje su odlikovale kasno bronzano doba su zamenjene kulturama izolovanih naselja Mračnog starog veka.
Između 1206. i 1150. pne. propast mikenskih kraljevstava, Hetitskog carstva u Anadoliji i Siriji, Novog egipatskog carstva u Siriji i Hananu je prekinulo trgovačke rute i značajno smanjilo pismenost. U prvoj fazi ovog perioda, skoro svaki grad između Grčke i Gaze je uništen i često ostavljen nenaseljen posle toga: primeri su Hatuša, Mikena i Ugarit.
Postepeni kraj Mračnog doba koje je usledilo je označio uspon naseljenih neohetitskih-aramejskih kraljevstava polovinom 10. veka pne. i Novoasirskog carstva.
Barrow County, Georgia
je okrug u američkoj saveznoj državi Džordžija.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 69.367, što je 23.223 (50,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Nazareth, Texas
Nazareth je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 311 stanovnika.
Seven Brides for Seven Brothers
Seven Brides for Seven Brothers je američki filmski mjuzikl snimljen 1954. u režiji Stanleya Donena, koji se smatra jednim od najboljih ostvarenja u historiji žanra.
Temelji se na noveli Sobbin' Women Stephena Vincenta Beneta, koja je, pak, inspiraciju pronašla u antičkoj legendi o otmici Sabinjanki. Radnja je smještena u Oregon oko 1850. godine, a protagonisti su braća Pontipee u čije izolirano planinsko imanje najstariji brat Adam (koga glumi Howard Keel) dovodi nevjestu Milly (koju glumi Jane Powell), te koji dođu na ideju da do svojih nevjesti dođu otmicom djevojaka iz obližnjeg grada.
Iako dan-danas uživa veliku popularnost, u feminističkim krugovima ga se često napada zbog posrednog promoviranja seksizma, nasilja nad ženama i patrijarhalnih vrijednosti.
Uloge
Braća i njihove nevjeste:
Beech Creek, Pennsylvania
Bič Krik je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 701, što je 16 (-2,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Tionil bromid
Tionil bromid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 207,872 Da.
Cabriès
Kabrije je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Ušće Rone.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 7.720, a gustina naseljenosti je iznosila 211 stanovnika/km².
Manosulfan
Manosulfan je organsko jedinjenje, koje sadrži 10 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 494,533 Da.
Warsaw, New York
Vorso je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Miola di Pinè, Trento
Miola di Pinè je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Al Bānūt, Hajjah
Al Bānūt je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 345 m.
Miola di Pinè, Trento
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1038 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 998 m.
Grubići
Grubići je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Vižinada, Istarska županija.
Nederland, Texas
Nederland je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 17.547 stanovnika.
Segato, Padova
Segato je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 44 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 35 m.
2789 Foshan
2789 Foshan je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,227 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,6.
Denkendorf (Oberbayern)
Denkendorf je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 30 opštinskih središta okruga Ajhštet. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 4.405 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9176120.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ajhštet Denkendorf se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Ajhštet. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 480 metara. Površina opštine iznosi 47,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.405 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 92 stanovnika/km².
Hecken
Heken je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Gornja Rajna koja pripada prefekturi Altkirh.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 402 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 164 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,45 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 300 metara (maksimalnoj 320 m, a minimalnoj 293 m).
Alaninska aminopeptidaza
Alaninska aminopeptidaza je enzim koji se koristi kao biomarker za detekciju oštećenja bubrega. On se može koristiti u dijagnozi pojedinih tipova bubrežnih poremećaja. Ona je prisutna u visokim nivoima u urinu, kad postoji problem sa bubrezima.
Aminopeptidaza N je locirana u malim crevima i renalnoj mikrovilarnoj membrani, kao i drugim ćelijskim membranama. U tankim crevima aminopeptidaza N učestvuje u finalnom stupnju varenja peptida generisanih hidrolizom proteina gastričnim i pankreatičkim proteazama. Njena funkcija u epitelu i drugim tipovima ćelija nije potpuno razjašnjena. Veliki ekstracelularni karboksiterminalni domen sadrži pentapeptidnu konsenzus sekvencu koja je karakteristična za članove zink-vezujuće metaloproteinazne superfamilije. Poređenjem sekvence sa poznatim enzimima ove klase je pokazalo da su CD13 i aminopeptidaza N identični.
Bartow County, Georgia
je okrug u američkoj saveznoj državi Džordžija.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 100.157, što je 24.138 (31,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Mato Džaja
Mato Džaja ( Kupres, 12. XII. 1906. – Banja Luka, 10. V. 1988) bio je hrvatski i bosanskohercegovački književni povjesničar, kritičar, publicist.
Životopis
Osnovnu školu završio je u Kupresu, gimnaziju u Visokom i Travniku, studij slavistike diplomirao na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Službovao je neke vrijeme u Kosovu, radio u banjolučkoj Muškoj gimnaziji i Učiteljskoj školi. Bio je upravitelj Narodnog pozorišta i Muzeja Bosanske krajine u Banjoj Luci. Surađivao je u brojnim časopisima: Napredak, Prosvjetni list, Narodna prosvjeta, Književnost i jezik, Krajiške novine, Putevi, Glas, Korijen i drugim.
2791 Paradise
2791 Paradise je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,395 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,5.
Cadolive
Kadoliv je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Ušće Rone.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 1.626, a gustina naseljenosti je iznosila 389 stanovnika/km².
Villaggio Artigiano, Reggio Emilia
Villaggio Artigiano je naselje u Italiji u provinciji Reggio Emilia, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 183 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 31 m.
Shrub Oak, New York
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.011, što je 199 (11,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Needville, Texas
Needville je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2.823 stanovnika.
Heki
Heki je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Pazina, Istarska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 465 stanovnika te 131 obiteljskih kućanstava.
Atakoti
Atakoti (Attacotti, također poznati i kao Atticoti, Atecotti, Ategutti i sl.) su bili drevni narod koji je živio na Britanskom Otočju u drugoj polovici 4. vijeka. Poznati su prije svega po tome što su sudjelovali u Barbarskoj zavjeri, odnosno seriji pljačkaških pohoda koji su opustošili rimske teritorije u Britaniji 360-ih prije nego što ih je porazio grof Teodozije godine 368. O njima se ne zna gotovo ništa, osim da su poslije tih događaja služili kao rimske pomoćne trupe, a o čemu svjedoči Notitia Dignitarum i grob atakotskog vojnika u Iliriku datiran oko godine 400. Nakratko ih je u svojim spisima spomenuo i Jeronim opisavši ih kao kanibale sklone promiskuitetu. Kasnije su postali predmetom zanimanja historičara koji su ih pokušali dovesti u vezu sa suvremenim Ircima.
Ostrovo
Ostrovo može biti:
ili:
Triptofan 5-monooksigenaza
Aktivni centar sadrži mononuklearno gvožđe(II). Enzim se aktivira fosforilacijom, koju katalizuje Ca2+-aktivirana proteinska kinaza.
Tihomir Stojković
Tihomir Stojković „Tika Špic“ je lik koji se prvi put pojavio u seriji Porodično blago a zatim i u filmovima: Tajna porodičnog blaga, A sad adio, Te quiero Radiša, Lele, bato i u seriji Bela lađa. Njegov lik tumači Predrag Smiljković.
= Biografija = Tika Špic je iz sela Stajkovce koje se nalazi između "Leskovac" i Vlasotince došao je u Beograd da postane biznismen. Tika Špic ima benzinsku pumpu, motel i farmu krokodila. Član je Stranke Zdravog Razuma.
= Familija i rođaci = Familija i rođaci koji su se pojavljivali u serijama sa Tihomirom Stojkovićem:
= Vidi još =
Tionil hlorid
Tionil hlorid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 118,970 Da.
Ben Hill County, Georgia
je okrug u američkoj saveznoj državi Džordžija.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 17.634, što je 150 (0,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Denklingen
Denklingen je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 31 opštinskog središta okruga Landsberg am Leh. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.482 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9181113.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Landsberg am Leh Denklingen se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Landsberg am Leh. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 708 metara. Površina opštine iznosi 56,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.482 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 44 stanovnika/km².
Maprakorat
Maprakorat je organsko jedinjenje, koje sadrži 25 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 462,480 Da.
Deuerling
Dojerling je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 41 opštinskog središta okruga Regensburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.102 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9375127.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Regensburg Dojerling se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Regensburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 417 metara. Površina opštine iznosi 7,1 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.102 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 295 stanovnika/km².
Gršćaki
Gršćaki je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Duge Rese, Karlovačka županija.
Mărișelu, Mărișelu
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 2534 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 464 m.
Gudalji
Gudalji je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Ozlja, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 1 stanovnika te 1 obiteljskih kućanstava.
William Hanna
William Denba Hanna (Melrose, Novi Meksiko, 14. srpnja 1910. - Los Angeles, Kalifornija, 22. ožujka 2001.), američki producent crtanih filmova.
Isprava je studirao novinarstvo i strojarstvo. Od 1931. godine radio je kao crtač za MGM. U suradnji s Josephom Barberom stvorio je slavne epizode Tom i Jerrya. Nedugo zatim, odlaze iz MGM-a i otvaraju vlastiti studio. Producirali su mnogobrojne uspješne televizijske serije: Obitelj Kremenko, Medvjedić Yogi, Hucky i prijatelji, itd.
Santa Lucia, L'Aquila
Santa Lucia je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 70 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1041 m.
2794 Kulik
2794 Kulik je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,445 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,7.
Union, Kentucky
Junion je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.379, što je 2.486 (85,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Limestone Creek, Florida
Lajmston Krik je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Florida.
Guéron
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 236 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 44 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,27 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 50 metara (maksimalnoj 84 m, a minimalnoj 38 m).
Limestone Creek, Florida
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.014, što je 445 (78,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Bosco, Como
Bosco je naselje u Italiji u provinciji Como, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 326 m.
A.M.D.G.
A.M.D.G. je akronim za latinski izraz "Ad maiorem Dei gloriam", što znači: "Na veću slavu Božju". To je tradicionalno geslo isusovaca.
Trigonometrijske funkcije
Trigonometrijske funkcije su funkcije ugla. Dobile su ime po grani matematike koja ih koristi za rešavanje trouglova, a koja se naziva trigonometrija.
Inverzne trigonometrijske funkcije zovu se ciklometrijske funkcije i arkus-funkcije.
Definicije
Pozitivan matematički ugao ima suprotan smer od kazaljke na satu, slično kao i kretanje Sunca u odnosu na sunčevu senku na slici 2.
Trigonometrijska kružnica
Na slici (3) dole je kružnica poluprečnika jedan sa centrom u ishodištu, tj. x^2+y^2=1, koja se zove trigonometrijska kružnica. U sledećoj definiciji i teoremi (1), tangens i kotangens (b) se u anglosaksonskim zemljama označavaju tan i cot, kosekans (v) se i kod nas i vani ponekad označava cosec.
Funkcije (v), a naročito (g) retko srećemo.