cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Deksip
Publije Herenije Deksip (Publius Herennius Dexippus, Δέξιππος, ccaa. 210–273) bio je grčki historičar, vojskovođa i političar iz doba Rimskog Carstva. Služio je kao nasljedni svećenikeleuzinske porodice [Kerykes]] te kao arhont basileus i arhont eponymous u Ateni. Istakao se hrabrošću i patriotizmom prilikom najezde Herula godine 269. te mu je podignut spomenik.
Carlisle, Ohio
Karlajl je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.915, što je 206 (-4,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Deksip
Poznat je kao autor tri knjige koje je kasnije spominjao Fotije, a to su:
Kroniku je poslije nastavio Eunapije iz Sarda, a vjeruje se da je služila kao jedan od glavnih izvora za Historiu Augustu.
Gibraltarska funta
Gibraltarska funta je valuta koju izdaje vlada Gibraltara. To je zapravo oblik Britanske funte. Novčanice imaju sopstveni dizajn a poput škotske funte nije sredstvo plaćanja u Engleskoj ali se može zameniti po kursu 0.92:1.
Vinasu Senki
Radnja
left|thumb|200px|Planet Venera poslužio je kao lokacija radnje filma 2003., ledeni komet je pao na Veneru. Zbog posljedice sudara, orbita planete se ubrzala a led je značajno ohladio površinu tla i stvorio oceane. Ljudski rod je odmah iskoristio tu priliku i poslao astronaute u svemirskim brodovima 2007. da bi kolonizacija potom započela već 2018., što se smatra početkom mjerenja kalendara Venere. Do 2089., Venerino stanovništvo se već broji u milijunima te je podijeljeno na dvije države: sjeverni kontinent Ishtar Terra i južni Aphrodite Terra, u obliku države Aphrodije. Građanski rat je buknuo između te dvije nacije pa novinarka Susan Sommers stiže sa Zemlje kako bi napravila reportažu o sukobu. Nakon što su je pregledali na carini, ona otiđe u Io, glavni grad Aphrodije, i u nekom kafiću sretne svojeg doušnika koji tvrdi da bi novi napad mogao buknuti svaki tren. Dok na televiziji traje prijenos utrke motociklista, iznenada se prekidaju sve veze jer je vojska Ishtara krenula u invaziju Aphrodije. Ogromni tenkovi granatiraju zgrade i izazovu paniku i bijeg ljudi, osim Susan koja je oduševljena što sa kamerom može snimiti povijesni događaj uživo. Grad Io pada za jedan dan i Ishtar ga stavlja pod okupaciju jer Ishtarski general Donner želi prisilno ujediniti cijelu Veneru u jednu naciju. Gotovo svi Aphrodijini političari i policajci pristaju na kolaboraciju.
Estonska kruna
Kruna (estonski: kroon) je bivša zvanična valuta Estonije. Prvi put je uvedena 1928. Kruna se sastoji iz 100 senta. Izdavala ju je Banka Estonije.
Vinasu Senki
Radnja
Hiro, jedan od članova motociklista i građanin Aphrodije, se sve više počinje buniti protiv prisutnosti vojnika Ishtara u njegovom gradu. Njegova djevojka Maggy se isprva pravi kao da se ništa nije ni dogodilo, no policijski sat i vladavina generala Donnera su nešto što se ne može ignorirati. Kada vojnici usred policijskog sata napadnu Hiroa jer se našao u tuđem stanu, ovaj ranjen uspije pobjeći te zajedno sa prijateljicom Mirandom i drugim kolegama iz motociklističkog kluba, pokrenu gerilski otpor snagama Ishtara. U napadu na gotovo neuništiv tenk, Hiro uspije pobijediti kada sa dizalicom uništi vozilo, no njegov menadžer Gary pogiba. Tada ih unovače "profesionalni" pripadnici otpora, na čelu sa poručnikom Kurtzom. Susan ih prati u nadi da će dobiti dobru priču, no prestravi se kada jedan njen prijatelj, Will, pogiba u bitci. Ona odlazi natrag u Io te dogovori intervju sa Donnerom, samo da bi otkrila pištolj, željna osvete zbog toliko pobijeih nevinih ljudi u ratu. Ipak, pošto nije oslobodila osigurač, ovaj ju zarobi. Pokret otpora pokrene vojno-oslobodilačku akciju na Io, u kojoj pogiba Donner u tenku kada ispaljuje rafal na uzlaznu stazu - kako bi pogodio Hira - koja se potom uruši na njega. Bez svojeg vođe, Ishtar se povlači i Io je oslobođen. Hiro ponovno sretne Maggy a Sue se vrati na Zemlju sa ekskluzivnom pričom.
Estonska kruna
Prva kruna (1928-1940)
Kruna je uvedena 1928 kada je zamenila estonsku marku koja je bila u opticaju od 1919. Bila je u opticaju do sovjetske okupacije kada je zamenjena rubljama.
Vinasu Senki
Kritike
U recenziji na siteu The Anime Critic, Rat na Veneri dobio je 3.5 od 5 zvijezde:
Na siteu Anime World, film je dobio 4.5 od 5 zvijezda:
Estonska kruna
Druga kruna (1992-2011)
Kruna je ponovo uvedena nakon oslobođenja 1992. godine i od 20. juna iste godine ostala stabilna. Zamenila je sovjetsku rublju. Prvo je bila vezana za nemačku marku, a kasnije za evro. Prosečna inflacija je bila oko 4% na godišnjem nivou.
Estonija je 1. januara 2011. godine usvojila evro. Banka Estonije se obvezala biti dostupna za menjanje kovanica i novčanica estonske krune u evre u bilo kojem iznosu na neodređeno vreme.
Vinasu Senki
Kritike
Na siteu Animebottle, film je dobio ocjenu "vrlo dobar":
Courlandon
Kurlandon je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Marna koja pripada prefekturi Rems.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 249 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 73 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,4 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 64 metara.
Malteška lira
Lira (malteški: Lira Maltija) je bila zvanična valuta na Malti. Britanci na ostrvu su liru zvali funta. Međunarodni kod za liru je bio MTL. Jedna lira se delila na sto centi.
Po vrednosi nalazila se na drugom mestu u svetu iza kuvajtskog dinara.
Novcem je upravljala Centralna Banka Malte. Inflacija u 2005. je iznosila 3%.
Malta je u 2008. počela koristiti euro.
Eksterni linkovi
Pogledaj još: spisak valuta
Oksidemeton-metil
Oksidemeton-metil je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 246,285 Da.
Sassiglioni, Vercelli
Sassiglioni je naselje u Italiji u provinciji Vercelli, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 673 m.
Farska kruna
Kruna je valuta u upotrebi na Farskim Ostrvima. Krune izdaje Danska Narodna banka i nisu nezavisna valuta. Farska kruna je zapravo danska kruna sa prirodnim motivima Farskih Ostrva na novčanicama koje se izdaju u apoenima od 50, 100, 200, 500 i 1.000 kruna. Kovanice u upotrebi danski kao i na Grenlandu. Godišnja inflacija u 2005. je iznosila 5.1%.
S obzirom na to da nije nezavisna valuta, nema ni međunarodni kod. Kod danske krune je DKK.
Guernseyska funta
Gernzijsku funtu izdaje državna blagajna (Treasury and Resources Department). Godišnja inflacija je iznosila 4.9% u 2005.
Papirne novčanice se izdaju u apoenima od 1, 5, 10, 20 i 50 funti a kovani novac u apoenima od 1, 2, 5, 10, 20 i 50 penija kao i 1 i 2 funte.
Zvanično je sredstvo plaćanja isključivo na Gernziju ali se može koristiti i na Džerziju.
Hawker Demon
Hoker dimon je britanski dvosedi lovački avion. Prvi let aviona je izvršen 1932. godine.
Avion je poboljšana verzija aviona Hoker hart. Izrađeno je manje od 150 aviona koji su služili u RV Britanije i Australije.
Najveća brzina u horizontalnom letu je iznosila 293 km/h. Razmah krila je bio 11,33 metara a dužina 9,02 metara. Masa praznog aviona je iznosila 1544 kilograma a normalna poletna masa 2245 kilograma. Bio je naoružan sa tri sinhronizovana mitraljeza kalibra 7,7 milimetara i lakim bombama.
Bupropion
Bupropion (Wellbutrin, Zyban), koji je svojevremeno bio poznat kao amfebutamon, je atipičan antidepresant i sredstvo za ostavljanje pušenja. On deluje kao inhibitor norepinefrin i dopamin reapsorpcije (NDRI), kao i nikotinski antagonist α3β4-nikotinskog receptora. Bupropion pripada hemijskoj klasi aminoketona i sličan je po strukturi stimulatorima katinonu i dietilpropionu, i uopšte fenetilaminima.
Bupropion snižava prag epileptičkih napada i njegov potencijal da uzrokuje napade je bio široko publikovan. Međutim, u okviru preporučenih doza rizik od epileptičkih napada je uporediv sa onim što je zapaženo kod drugih antidepresanta. Bupropion je efektivan antidepresant sam po sebi, ali je on posebno popularan kao dodatna medikacija u slučajevima nepotpunog dejstva antidepresanata prive linije, selektivnih inhibitora serotonin apsorpcije (SSRI). U kontrastu sa mnogim drugim antidepresantima, bupropion ne uzrokuje gojenje, ili seksualnu disfunkciju.
Istorija
Bupropion je pronašao Nariman Mehta iz kompanije Burroughs Wellcome (sad GlaksoSmitKlajn) 1969. godine, i US patent je odobren1974. FDA je odobrila upotrebu ovog leka kao antidepresant 30. decembra 1985 i on prodavan pod imenom Wellbutrin. Međutim, značajna pojava epileptičkih napada pri primeni originalno preporučenog doziranja (400–600 mg) prouzrokovala je povlačenje leka sa tržišta 1986. Naknadno je ustanovljeno da je rizik od napada jako zavistan od doze, i bupropion je vraćen u prodaju 1989. sa maksimalnom preporučenom dozom od 450 mg/dan.
thumb|Wellbutrin XL FDA je 1996 godine dozvolila upotrebu formulacije bupropiona sa trajnim oslobađanjem pod imenom Wellbutrin SR, koji se treba uzimati dva puta dnevno (za razliku od Wellbutrin formulacije sa neposrednim oslobađanjem koja sa uzima tri puta dnevno). 2003 je FDA odobrila upotrebu još jedne formulacije sa trajnim-oslobađanjem pod imenom Wellbutrin XL, koja je namenjena za jednodnevno doziranje. Wellbutrin SR i XL su dostupne kao generici u SADu, dok u Kanadi samo SR formulacije je dostupna kao generik. 1997, bupropion odobren od strane FDA za upotrebu kao sredstvo koje pomaže ostavljanje pušenja po imenom Zyban. In 2006, Wellbutrin XL was similarly approved as a treatment for seasonal affective disorder.
Depresija
Placebo-kontrolisana duplo-slepa klinička ispitivanja su potvrdila efikasnost bupropiona za kliničku depresiju. Komparativne kliničke studije su demonstrirale ekvivalentnost bupropiona i sertralina (Zoloft), fluoksetina (Prozac), paroksetina (Paxil) i escitaloprama (Lexapro) kao antidepresiva. Signifikantno viša stopa remisije kod bupropion tretmana nego kod venlafaksina (Effexor) je primećena u jednoj nedavnoj studiji. Za razliku od drugih antidepresanta, izuzev mirtazapina (Remeron), maprotilina (Ludiomil) i tianeptina (Stablon), bupropion ne uzrokuje seksualnu disfunkciju, i pojava seksualnih nuspojava se ne razlikuje od placeba. Tretman bupropionom nije asociran sa uvećanjem telesne težine; naprotiv, na kraju svake studije poređenje bupropiona sa placebom i drugim antidepresantima pokazuje da bupropion grupa ima nižu prosečnu težinom. Bupropion is more effective than SSRIs at improving symptoms of hypersomnia and fatigue in depressed patients. U komparativnoj meta-analizi, nađeno je da postoji skromna prednost u korišćenju SSRI lekova u poređenju sa bupropionom u tretmanu depresije sa strepnjom, dok su te medikacije ekvivalentne u tretmanu depresije sa umerenom ili neznatnom strepnjom,
Ostavljanje Pušenja
Bupropion reducira jačinu nikotinske zavisnosti, i simptome apstinentske krize. Nakon sedmo-nedeljnog tretmana, 27% tretiranih koji su primali bupropion su izjavili da nemaju više problem sa željom za pušenjem, u poređenju sa 56% onih koji su dobijali placebo. U istoj studiji, 21% is bupropion grupe je prijavilo promene raspoloženja, u poređenju sa 32% placebo grupe. Bupropion tretman traje sedam do dvanaest nedelja, sa pacijentovim prestankom korišćenja duvana oko deset dana nakon početka tretmana. Efikasnost bupropiona je slična kao kod terapije zamene nikotina. Bupropion aproksimativno udvostručava šanse uspešnog prestanka pušenja nakon tri meseca. Godinu dana nakon tretmana šanse održavanja nepušačkog stanja su još uvek 1.5 puta veće u bupropion grupi nego u placebo grupi. Kombinacija bupropiona i nikotina ne izgleda da dalje povećava stopu ostavljanja. U direktnom poređenju, vareniclin (Chantix) je pokazao superiornu efikasnost: posle jedne godine, stope neprekidne apstinencije je bila 10% za placebo, 15% za bupropion, i 23% za vareniclin. Bupropion usporava sticanje telesne težine koja se često dešava u toku prvih nedelja nakon prestanka pušenja (nakon sedam nedelja, placebo grupa je imala u proseku 2.7 kg porast težine, u poređenju sa 1.5 kg za bupropion grupu). Sa vremenom, međutim, ovaj efekat postaje zanemarljiv (posle 26 nedelja, obe grupe su imale u proseku 4.8 kg porasta težine).
Seksualna disfunkcija
Bupropion je jedan of malobrojnih antidepresiva koji ne uzrokuju seksualnu disfunkciju. Na osnovu ankete psihijatara, on je izabrani lek za tretman SSRI-uzrokovane seksualne disfunkcije, mada to nije FDA-odobrena indikacija. Trideset-šest procenata psihijatara preferira prelaz pacijenata sa SSRI-uzrokovanom seksualnom disfunkcijom na bupropion, i 43 procenata je izabralo augmentaciju trenutne medikacije sa bupropionom. Postoje studije koje demonstriraju efikasnost oba pristupa; poboljšanje komponenata želje i orgazma seksualne funkcije su najčešće primećene. Kod augmentacionog pristupa, dodatak od najmanje 200 mg/dan bupropiona u SSRI tretman može biti neophodan da bi se postiglo poboljšanje jer dodatak od 150 mg/dan bupropiona ne proizvodi statistički značajnu razliku od placeba.
Nekoliko studija su indicirale da bupropion isto tako pomaže kod seksualne disfunkcije ljudi koji ne boluju od depresije. U duplo-slepoj studiji mešanog-pola, 63% subjekata na 12-nedeljnom tretmanu bupropionom su rangirali svoje stanje kao poboljšano ili veoma poboljšano, u poređenju sa 3% subjekata na placebu. Dve studije, jedna od kojih je bila placebo-kontrolisana, su demonstrirale efikasnost bupropiona kod žena sa hipoaktivnom seksualnom željom, proizvodeći signifikantno poboljšanje nadraženja, orgazma i sveukupnog zadovoljstva. Bupropion je isto pokazao obećavajuće znake u tretmanu seksualne disfunkcije prouzrokovane hemoterapijom raka dojke i za orgazmičku disfunkciju. Kao i kod tretmana SSRI-indukovanih seksualnih poremećaja,veće doze of bupropiona (300 mg) mogu biti neophodne: randomizovana studija koristeći niže doze (150 mg) nije ustanovila značajnu razliku između bupropiona, seksualne terapije ili kombinovanog tretmana. Bupropion nema nepoželjnih efekata na seksualno funkcionisanje zdravih ljudi.
Gojaznost
Nedavna metaanaliza preparata za lečenje gojaznosti je sumirala rezultate tri dvostruko-slepa, placebo-kontrolisana ispitivanja bupropiona. Ona je potvrdila efikasnost bupropiona u dozama 400 mg na dan za tretman gojaznosti. U toku perioda od 6 do 12 meseci, gubitak težine u bupropion grupi (4.4 kg) je bio signifikantno veći nego u placebo grupi (1.7 kg). Ista analiza je ustanovila da su razlike u gubitku težine između bupropiona i drugih afirmisanih medikacija za mršavljenje, kao što su sibutramin, orlistat i dietilpropion statistički insignifikantne. Studije kombinacija bupropiona i zonisamida (Empatic), i bupropiona i naltreksona (Contrave) u smanjenju gojaznosti su u toku.
Hiperkinetički poremećaj
Mada hiperkinetički poremećaj (ADHD) nije odobrena indikacija, nađeno je da je bupropion efektivan kod ADHD odraslih osoba. Bilo je mnogo pozitivnih studija pojedinačnih slučajeva i drugih nekontrolisanih kliničkih studija bupropiona za ADHD kod dece. Međutim, u najvećoj duplo-slepoj studiji sprovedenoj do današnjeg vremena, koju je izveo GlaxoSmithKline, rezulti su dvosmisleni. Agresija i hiperaktivnost po rangiranju dečjih nastavnika su bili značajno poboljšani u poređenju sa placebom; u kontrastu s tim, roditelji i kliničko osoblje nisu mogli da naprave razliku između efekata bupropiona i placeba. 2007 preporuka za ADHD tretman od Američke Akademije za Dečju i Adolescensku Psihijatriju napominje da je evidencija za bupropion "daleko slabija" nego za FDA-odobrene tretmane. Njegov efekat može da bude "značajno slabiji od odobrenih medikamenata... Tako da je razborito za kliničko osoblje da preporuči istraživanje terapije ponašanja u ovoj tački, pre nego što se pristupi ovim agentima druge-linije." Slično, 2006 preporuka Teksas departmana za državnu zdravstvenu službu preporučuje razmatranje bupropiona ili tricikličnih antidepresiva kao četvrta-linija tretmana nakon pokušavanja dva različita stimulanta i atomoksetina (Strattera).
Studija profilaktičkog bupropiona za prevenciju pušenja među tenejdžerima sa ADHD proizvela je neočekivane rezultate. Tinejdžeri koji su koristili bupropion su bili dva puta skloniji (što je blizo statističke signifikantnosti) da počnu da puše nego tinejdžeri iz placebo grupe. U isto vreme, pod-grupa pacijenata koji su uzimali stimulante dodatno sa bupropionom ili placebom je imala pet puta manji rizik od iniciranja pušenja.
Druge upotrebe
Za Parkinsonovu bolest adekvatno kontrolisana duplo-slepa ispitivanja bupropiona nisu sprovedena. Jedna mala studija iz 1984 godine sprovedena pod pokrićem proizvođača bupropiona je ustanovila da je dodatak bupropiona carbidopa ili levodopa tretmanima poboljšao Parkinsonove simptome kod deset od dvadeset pacijenata; međutim, nuspojave, posebno mučnina i povraćanje, su bili frekventni. Američka Psihijatrijska Asocijacija napominje da, "ne postoji evidencija u korist bilo kojeg specifičnog antidepresivnog medikamenta sa tačke gledišta terapeutske efikasnosti kod pacijenata sa Parkinsonovom bolešću komplikovanom jačim depresivnim poremećajem".
Postoji poveća nesaglasnost po pitanju da li je korisno dodati antidepresant, uključujući bupropion, u stabilizatore raspoloženja kod pacijenata sa bipolarnom depresijom. Bupropion, slićno drugim antidepresantima, nije efikasan za hronični bol donjeg dela leđa.
Bupropion je isto tako pokazan da ima određenog uspeha u tretiranju generalizovane strepnje kao socijalne strepnje.
Kontraindikacije
GlaxoSmithKline preporučuje da bupropion ne treba prepisivati osobama sa epilepsijom ili drugim problemima koji snižavaju prag epileptičkih napada, kao što su alkohol ili benzodiazepin obustava, anorexia nervosa, bulimija, ili activni moždani tumori. Treba ga izbegavati kod individua koje koriste MAO inhibitore (MAOI). Kad se prelazi sa MAOI na bupropion, važno je da se dozvoli period ispiranja od oko dve nedelje između medikacija. FDA odobrena etiketa leka preporučuje da se primene mere opreza kad se tretiraju pacijenti sa povredom jetre, ozbiljnih bolesti bubrega, i jake hipertenzije, kao i kod pedijatrijskih pacijenata, adolescenata i mladih odraslih osoba zbog povećanog rizika od samoubistvenih ideja.
Na osnovu retrospektivnih kliničkih serija objavljenih 1993, bupropion tretman može pogoršati tikove kod dece sa ko-dešavajućim ADHD i Touretovim sindromom. Dalja istraživanja ovih nuspojava nisu sprovedena.
Nuspojave
Epileptički napad je najkontroverznija nuspojava bupropiona, koja je bila odgovorna za njegovo inicijalno povlačenje sa tržišta. Rizik od napada je visoko zavistan od doze: 0,1 % kod 100–300 mg bupropiona, 0,4 % kod 300–450 mg, i 2% kod 600 mg. U poređenju s tim, zastupljenost prvog neizazvanog napada u generalnoj populaciji je 0.07–0.09%. Rizik od napada drugih antidepresanata je sledeći: 0.1–0,6 % za imipramin, u zavisnosti od doze; 0–0,06 % za amitriptilin, u zavisnosti od doze; 0,5 % za clomipramin; 0,4 % ya maprotilin; i 0,2 % za fluoksetin i fluvoksamin. Eksperimenti na miševima indiciraju da povećana susceptibilnost na napade je generalna nuspojava hronično korišćenih antidepresanata koji inhibiraju norepinefrin transporter, kao što su imipramin, desipramin i reboksetin. Klinička depresija sama po sebi je primećena da povećava učestalost napada za dva do sedam puta u poređenju sa generalnom populacijom; sa te tačke gledišta, gornje izneti statistički podaci mogu da indiciraju da niske do umerenih doze antidepresanata, uključujući bupropion, magu zapravo da imaju antikonvulzivno dejstvo.
Sinteza
Bupropion se sintetiše brominacijom 3'-hloropropiofenona, što sledi nukleofilična supstitucija sa t-butilaminom.
Efektivna kamatna stopa
Efektivna kamatna stopa (efektivna godišnja kamatna stopa, godišnja ekvivalentna stopa (GES) ili jednostavno ​​efektivna stopa) je kamatna stopa na kredit ili finansijski proizvod prepravljen od nominalne kamatne stope kao kamatne stope sa godišnjom spoj kamate unatrag.
Ona se koristi za upoređenje godišnjih kamata između kredita s različitim složenim uslovima (dnevnim, mesečnim, godišnjim, ili neki drugim). Efektivna kamatna stopa se razlikuje u dva bitna aspekta od godišnje procentualne stope (GPS)
Nasuprot tome, GPS se koristi kao zakonski uslov, gde front-end naknade i druge troškovi mogu biti uključeni, kao što je definisano lokalnim zakonima.
Godišnji postotak prinosa ili efektivni godišnji prinos je analogan pojam korišten za štednju ili investicijski proizvod, kao što je potvrda o depozitu. Budući da bilo koji zajam je investicijski proizvod za davaoca, mogu se koristiti da se primjenjuje na iste transakcije, zavisno od tačke gledišta.
Efektivna godišnja kamata ili prinos može se izračunati ili primjenjuju različito, zavisno od okolnosti, a definiciju treba pažljivo proučiti. Na primer, banka može odnositi na prinos na kreditnom portfelju nakon očekivanih gubitaka kao svoj stvarnog prinosa, a uključuju prihode iz drugih naknada, što znači da kamate svaki dužnik može bitno se razlikuju od banke efektivnog prinosa.
Bakersfield, Missouri
Bejkersfild je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 246, što je 39 (-13,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Renesansa
Renesansa umjetnosti koje je označilo prekid sa srednjim vijekom. Vremenski se određuje od 14. vijeka u Italiji do 16. vijeka u ostatku Evrope. Ona je jedan od najkrupnijih pokreta u kulturi zapadne Evrope, koji je doveo do preokreta u nauci, filozofiji, književnosti i likovnim umjetnostima. Italija je zemlja u kojoj je umjetnost renesanse našla svoj najviši izraz, jer je u njoj najprije došlo do razvoja gradova i gomilanja bogatstva u pojedinim gradanskim porodicama.
Usporedo sa materijalnom, razvijala se i duhovna kultura koja se izrazila u sve večem interesu za antičku umjetnost. Nosioci te nove kulture bili su humanisti koji su kulturu usmjerenu prema čovjeku suprotstavljali skolastičkoj nauci i teologiji. Za talijanske humaniste središte univerzuma više nije bio bog, vec čovjek, univerzalno obrazovani humanist, predstavnik novčane i intelektualne elite. Humanisti su sakupljali i proučavali antičke rukopise, učili grčki i latinski jezik, istrazivali ostatke antičke arhitekture i skulpture. Razvijena samosvijest i samopouzdanje omogučili su im da slobodno biraju uzore, koje nalaze u antici i prirodi, donose zaključke i da ih analitički obrađuju. Stvoreno je racionalno i naučno shvačanje svijeta i ojačala je individualnost talijanskog i europskog građanina. Zasnovana na empirijskom doživljaju svijeta i kritičkom odnosu prema autoritetima, renesansa je oslobodila bujicu stvaralačke energije prvo u Italiji i Nizozemskoj, a zatim u Njemačkoj i Francuskoj.
Svijet u kome je stvoren renesansni umjetnik bio je mnogo složeniji od svijeta njegovih prethodnika. Umjetnik ne samo da je bio prijatelj humanista, filozofa i književnika, vec je i sam bio univerzalno obrazovan i svestran stvaralac. Mnogi su bili istovremeno arhitekti, kipari, slikari, naučnici i pjesnici. Upučeni na prirodu, proučavali su optiku i ustanovili zakonitosti linearne i zračne perspektive. Značajan predmet proučavanja umjetnika bilo je i ljudsko tijelo, njegova anatomska struktura, zakoni pokreta i proporcije od kojih zavisi njegova ljepota.
Predstavnici renesanse u Italiji su Leonardo Da Vinci, Rafaello, Sandro Botticelli, Michelangelo....
Pojam
mini|levo|250p|[[Leonardo da Vinči]]
Ovaj pojam je prvi put upotrebio italijanski istoričar umetnosti Đorđo Vazari 1550. godine za označavanje umetnosti koja je nastala u XIII veku. Pojam je iz prevoda francuskog jezika koji je upotrebio francuski istoričar Žil Mišle, a prešao je u široku upotrebu zahvaljujući švajcarskom istoričaru, Jakobu Burhardu u XIX veku.
U skorije vreme postoje određene sumnje u ispravnost termina „renesansa“ primenjenog na vizuelne umetnosti u momentu rađanja moderne Evrope. Bukvalna primena ove reči, koja je u svojim korenima trebalo da izrazi povratak antičke umetnosti nakon vekova u zaboravu i konstruisanje novih umetničkih formi na osnovu nje, postala je polemična nakon otkrića koja pokazuju linije kontinuiteta između umetnosti antičkih civilizacija i onih iz perioda srednjeg veka. Međutim, ne može se ignorisati gomila pisanih dokaza epohe o umetničkim delima, koji bez sumnje pokazuju brigu perioda renesanse oko postizanja koherentnosti u svojim realizacijama. Ti pisani dokazi nemaju presedan u ranijim vekovima. Pisci renesanse su bili ubeđeni da mogu identifikovati određeni progres u umetnosti koji je pravio značajnu razliku između njihove epohe i epoha koje su joj prethodile. Taj osećaj, ili bolje zadatak, odnosno postojanje određenih ciljeva za koje se trebalo boriti i izboriti, čine da se još jednom vratimo samim umetničkim delima u potrazi za određenom potvrdom tog samopouzdanja koje je vidljivo u komentarima prvih kritičara i poštovalaca renesansnih dela koji su o njima govorili.
Analizom stvari više je nego očigledno da su vizuelne umetnosti renesanse postale vodič jednog novog izraza određenih ideala koji se tiču čoveka i društva, a u isto vreme predstavljaju jednu novu viziju verovanja hrišćanske vere, preko jednog zajedničkog vokabulara ljudskog iskustva koji dele tadašnji posmatrači umetničkih dela. Umetnost renesanse je odličan primer kako traženje idealizovane forme ujedno može biti i jedan duhovni izazov koji posmatraču donosi jedno osećanje božije savršenosti preko savršenstva idealizovane ljudske figure ili proporcija jedne građevine. Preliminarni i najvažniji period ovog iskustva bio je period ponovnog ispitivanja prirode od strane umetnika, kojima su sada predočeni novi zahtevi koji se tiču tehničkog umeća i estetskog suda. Literatura koja je o umetnosti pisana u periodu između XIV i XVI veka, takođe pokazuje da je pogled na umetnike kao društvena i kretivna bića doživeo značajne promene kao posledica njihovog uspeha, tako da je pred sami kraj renesanse lični stil jednog umetnika bio isto toliko važan kao i njegovo tehničko umeće ili sposobnost da izvrši jednu narudžbu, kako bi postao priznat u javnosti kao majstor. Moguće je da više ne verujemo u anonimnost srednjovekovnog umetnika, ali fragmentirani dokazi koji o njemu postoje, nude jednu nekompletnu sliku kada ih se uporedi sa famom umetnika renesanse i mesta koje zauzima u literarnim tradicijama umetničke kritike perioda.
Uzrok konfuzije i diskreditovanja pojma renesanse, u mnogim situacijama, treba tražiti u njegovim zloupotrebama koje su se često radile u širem evropskom kontekstu. Izvan Italije, primenjivao se ne samo na period u kom se, na jedan selektivan način, usađuju površinski kvaliteti italijanske renesanse, naročito ornamenti u umetničkim stilovima drugih regiona, nego takođe na ranije periode u kojim se, kako u Italiji tako i u drugim regionima Evrope, rade drugačije stvari. Na primer. Nije moguće niti treba uvek tražiti paralelizme kroz Evropu XV veka u nečemu što možemo identifikovati kao jedan zajednički „stil“, nego treba tražiti jedan zajednički pristup usmeren ka širenju mogućnosti umetničkog izraza uopšte. U vreme XV veka, kako u Italiji tako i u Flandriji, umetnici su pažljivo posmatrali svet koji ih okružuje stvarajući nove tehnike kako bi prikazali svoja otkrića. Uspostavljanje forme medalje kao podloge za portrete i alegorije, zahvaljujući Italijanu Antoniju Pisanelu, pripada istoj epohi u kojoj Van Ajk, na severu Evrope, primenjuje svoju tehniku slikarstva u ulju, koja je najverovatnije bila najsavršenija tada poznata tehnika u Evropi, predstavljajući sa najvećom mogućom preciznošću svoje opservacije sveta koji ga je okruživao.
Za vreme dužeg perioda, koji se kreće od početka XIV pa do početka XVI veka, postoje dva stila međunarodnog karaktera: jedan koji zovemo internacionalna gotika, i drugi koji označava procvat jedne nove kulture u Italiji, koja će se proširiti na ostale delove Evrope nakon 1500. godine. Prvi je u vezi sa procvatom jednog zajedničkog stila koji se bazirao na ideji Evrope kao jedne jedinstvene hrišćanske imperije, čiji su se zajednički ciljevi izrazili kroz naizmenične pozive na krstaške ratove za oslobađanje zemalja istočnog Sredozemlja, kune hrišćanstva, od okupacije „nevernika“. Drugi je u vezi sa jednom Evropom koja se sastoji od agresivnih nacionalnih država, čiji je imaginarni horizont prevazilazio granice Evrope, obuhvatajući trgovinu i nove kolonije na tek otkrivenim prekookeanskim teritorijama. Oba stila su se razvila na bazi jedne zajedničke kulture, a širili su se putem metoda i protokola dvorova u razmeni umetničkih dela — i, zašto ne reći, samih umetnika — kao diplomatskih poklona među vladarima. Početkom XVI veka ta situacija se upravo menjala, kako bi se usvojio jedan novi oblik distribucije uslovljen dolaskom reformacije.
Ako se smatralo, u jednom opštem smislu, da je Italija glavni scenario renesanse, to je zato što se upravo tu nalazi najveća koncentracija umetničkih dela i rukopisa o njima; u celini, čine jedan kumulus vrlo koherentnih dostignuća. Nedostatak pisanih komentara sa severa Evrope XV veka i uništavanje jednog većeg dela umetničkog nasleđa rođenog na severu, kroz viševekovne verske sukobe, čine da linije njegove evolucije budu zamagljenije. Moćni gradovi-države poznog srednjeg veka bili su pokrovitelji umetnika kako bi se podsticala proizvodnja predmeta koji su, u širem smislu, bili važan vodič za propagandu u korist vladara, vlada i lokalnih korporacija. Crkva je takođe tražila umetničko ulepšavanje svojih građevina u svakoj lokalnoj zajednici, kako bi uvećala svoj prestiž pred svojim komšijama. Tako se rodio jedan umetnički duh koji se bazirao na suparništvu među gradovima-državama i među pokroviteljima i korporacijama koji su u njima postojali. To je ohrabrivalo razmenu znanja i umeća kada bi to prilike zahtevale.
Nastanak i prilike
Nastanak renesanse se obično stavlja u prostor severne Italije za kraj XIII veka. Od XII veka je u mnogim gradovima severne Italije rastao prosperitet izazvan prekomorskom trgovinom. Najveći trgovački centri bili su Đenova, Venecija i Firenca. Pod uticajem ratova među nemačkim carevima i Papstvom u Italiji nije tokom srednjeg veka postojala centralna država koja bi oduzimala politički i privredni prioritet gradovima.
Ovi uslovi, privredni prosperitet i relativna politička sloboda, uticali su na postanak novog tipa renesansnog čoveka. Uporedo egzistencija kulturnih centara i centara moći se manifestuje i u podsticajima u umetnosti u kojoj su se vladari i moćni ljudi mogli prezentovati.
Tipične odlike
mini|350p|Katedrala u [[Firenca|Firenci, jedna od najpoznatijih renesansnih građevina]]
Slikari preporoda rešavaju sve više probleme dubine prostora, i oseća se sistematski put koji sve više vodi ka traženju treće dimenzije u prostoru. Još uvek preovlađuje slika u temperi. To je slikarstvo još uvek religiozne sadržine. Kasnije 30—40-ih godina 15. veka pojavljuje se tehnika slikanja uljanim bojama koju je jedan mladi slikar iz Italije preneo iz Holandije gde je ona bila poznata. U prvom periodu teži se ka volumenu koji je bio postavljen modelovanjem i senčenjem da bi se dobio utisak prostora. Kasnije slikar ostavlja modelovanje da bi se prešlo na pikturalno rešavanje volumena. Slike imaju monumentalni karakter. Kasnije će se razvijati slikarstvo i u manjim dimenzijama ali sa razrađenim finim tonovima. Svetitelji i Božanstva se kreću u savremenim prostorima, a kasnije se gubi i oreol i stiče se utisak da su to živi ljudi. Vidimo da slikari slikaju i poznate ličnosti, a neretko među njih stavljaju i svoj portret, to je osvrtanje na sebe samoga i svest o sopstvenoj vrednosti. Neki slikari su se vremenom potpuno emancipovali od religiozne tematike.
Na slikama vlada mir i statika, prostor je slobodan. Nema jakog kontrasta boja, osvetljenje je jednako. U pojedinim vrstama umetnosti nastajali su novi elementi, ali su neke odlike bile tipične za umetnost koju je stvarao renesansni čovek. To su:
Rana renesansa u Italiji
Rana Renesansa je prvo umetničko razdoblje renesanse koje traje kroz ceo 15. vek.
Umetnici po prvi put bivaju cenjeni i priznati kao stvaraoci. Renesansni čovek priznavao je da je razdoblje klasike nepovratno i mrtvo, a cilj mu je bio dostizati ga i preticati. U želji da se potpuno odbaci srednji vek i preporodi antika, u Evropi je počelo stvaranje modernog čoveka. Predstavnici rane renesanse u Italiji su: Mazačo, Donatelo, Filipo Bruneleski itd.
Visoka renesansa u Italiji
Visoka renesansa (ili razvijena renesansa, ) je kasna faza renesanse koja se odvija do prve polovine 16. veka.
Tokom 16. veka renesansa u Firenci nastavlja produkciju velikih umetnika; centar italijanske umetnosti je postao Rim, gde su ambiciozne pape Lav X i Papa Julije II slavili grad slaveći sebe.
mini|200p|[[Supružnici Arnolfini, slika Jana van Ajka iz 1434. godine, ulje na dasci, 81,9 x 59,7 cm, London.]]
Rano holandsko slikarstvo
Kasna gotika ili Nordijska renesansa, kako je nekad zovu, je umetnost koja se razvijala na severu Evrope u 15. veku.
Rano holandsko slikarstvo objedinjuje karakteristike kasne gotike sa novim renesansnim tendencijama. Ova slikarska škola se javlja u Flandriji. U to doba u Italiji renesansa uzima maha, a umetnost se budi i vraća čoveku. Rano holandsko slikarstvo ima svoje originalne karakteristike kao što su realizam, složeni simbolizam tema, pojava novih žanrova i upotreba uljanih boja. Nije slučajno da se ova umetnička revolucija odigrala baš u Holandiji, gde se razvila trgovina, nastalo blagostanje i bogatstvo, a građani nastojali da prodube i obogate svoje poglede na svet. Najznačajniji slikar ove epohe bio je Jan van Ajk. Holandski i italijanski slikari su kasnije uticali jedni na druge.
Renesansa na severu
mini|levo|200p|Gradska većnica u [[Poznanju, Poljska- 1550—1555.]]
Renesansa na Severu označava umetnost visoke renesanse zapadne Evrope u 16. veku. Naziv „Severna“ je nastao da istakne razliku od izvorne, italijanske renesanse, koja se poistovjećuje s jugom Evrope.
Visoka renesansa se širi iz Rima u celu Evrope. Među apsolutističkim monarhijama glavnih evropskih država u svom bogatstvu, raskoši, feudalnih poseda, tuđih kmetova i opljačkanih vrednosti, prednjače kraljevi francuskih dinastija. Zahvaljujući brojnim kraljevskim brakovima, francuski kraljevi polažu pravo na druge zemlje, pa ratuju sa svima (Nizozemskom, Španijom, Engleskom, Napuljem …). Preko ratova u Italiji upoznaju se s renesansom i prihvataju je jer im omogućava gradnju palata, dvoraca, galerija, muzeja, trgova kakvih nije bilo u gotičkoj umetnosti severa. Uskoro ti uticaji dopiru do Nemačke, Engleske, a kasnije u doba baroka i do carske Rusije. Čak je Leonardo slikao na dvoru Luja XII.
Venecijanska renesansa
Venecijanska umetnost ima specifičan vid umetnosti koja se ovde razvijala od doba romanike i gotika se ovde nikada nije razbuktala. Ovde je bilo i uticaja grčkog stvaranja i Vizantije, čiji se uticaj oseća u crkvi Sv. Marka, ali je svu svoju energiju ova škola usmerila na razvoj slikarstva. Venecija nije pretpela one uticaje humanizma kojih je bilo u Firenci, Ticijan nije bio u onom složenom smislu humanista. Njegov je postupak intuitivne prirode. On slika bez želje da u slikarstvu napravi revoluciju. Spontanost jeste karakteristika venecijanskog slikarstva. Slikanje uljem je iz Nizozemske preneto po Vazariju, a u vreme kada je Jan van Ajk bio prognan i najpre prodire u Veneciju preko Anatola da Mesine, mladog slikara. U venecijanskoj umetnosti svetlost i boja ima veliki značaj i volumeni se definišu pomoću svetlosti. Ponajpre Đorđone, koji je bio Ticijanov učitelj, usvojio je definisanje volumena pomoću svetlosti i ono što je nazvao luminizam svojstveno je za njegov slikarski pristup. Na ovaj način inicira ono što će se u velikoj meri u impresionizmu pojaviti na jedan ipak sasvim drugačiji način. Ticijan je usvojio tehniku svoga učitelja pritom smanjujući tehniku poetičnog, koju je njegov učitelj unosio kao karakteristiku u svome delu.
U 15. veku jačaju gradovi kao Rim, a pogotovo Venecija koja je trgovinom, ratovima, ali i demokratskim izborima među vlastelom, te zahvaljujući prevlasti na Sredozemlju, postala najjača sila u Evropi. 1500. godine, na vrhuncu moći Venecije, niko nije slutio da je to i početak njenog kraja jer se trgovina već prebacivala na relaciju Evropa-Amerika (Kristifor Kolumbo je otkrio Ameriku 1492. godine).
Širenje renesanse
U Francusku je renesansa dospela posredstvom francusko-italijanskih ratova na početku 16. veka. U pojedinim zemljama koje zahvata, renesansa se prilagođava mesnim prilikama, što se vidi na slikama srednjoevropskih renesansnih slikara Albrehta Direra i Hijeronimus Boša.
Društveni status umetnika
U renesansi se menja društveni status umetnika. U srednjem veku ne poznajemo umetnika kao individualca. Oni su tada smatrani za zanatlije, a svoja dela nisu potpisivali. U renesansi umetnici nisu anonimni i neki imaju visoki društveni status. Đentile Belini dobio je kneževsku titulu od Fridriha III, a Ticijan je od Karla V dobio titulu viteza. Nekim od umetnika je pošlo za rukom da se obogate, ali ipak se držalo da su umetnici niskog porekla jer je njihova aktivnost zahtevala upotrebu manuelnog rada i nisu bili obrazovani. Neki od najznačajnijih umetnika tog doba su: Rafaelo Santi, Leonardo da Vinči, Mikelanđelo Buonaroti, Donatelo...
Slikarstvo
mini|290p|[[Leonardo da Vinči: Studije proporcija po Vitruviju (1492.)]]
Za razliku od arhitekture ili skulpture, nije se moglo inspirisati antičkim slikarstvom jer se iz antičkog slikarstva ništa nije sačuvalo i zbog toga se inspiriše antičkim reljefima. U 16. veku u Rimu su bile objavljene freske u Neronovoj zlatnoj palati ili Titovim termama.
Slikari renesanse reševaju sve više probleme dubine prostora i oseća se sistematski put koji sve više vodi ka traženju treće dimenzije u prostoru. Još uvek preovlađuje slika u temperi. To je slikarstvo još uvek religiozne sadržine. Kasnije 30—40-ih godina 15. veka pojavljuje se tehnika slikanja uljanim bojama koju je jedan mladi slikar iz Italije preneo iz Holandije gde je ona bila poznata. U prvom periodu teži se ka volumenu koji je bio postavljen modelovanjem i senčenjem da bi se dobio utisak prostora. Kasnije slikar ostavlja modelovanje da bi se prešlo na pikturalno rešavanje volumena. Slike imaju monumentalni karakter. Kasnije će se razvijati slikarstvo i u manjim dimenzijama ali sa razrađenim finim tonovima. Svetitelji i Božanstva se kreću u savremenim prostorima, a kasnije se gubi i oreol i stiče se utisak da su to živi ljudi. Vidimo da slikari slikaju i poznate ličnosti, a neretko među njih stavljaju i svoj portret, to je osvrtanje na sebe samoga i svest o sopstvenoj vrednosti. Neki slikari su se vremenom potpuno emancipovali od religiozne tematike.
Tematika
U značajnoj meri je religioznog karaktera. Bila je prilika da se pokuša uvrštavanje nekih scena iz svakodnevnog života u religiozne teme i tako je „Madona sa Isusom“ bila predstavljana kao materinska ljubav, a predstavljana su i naga tela kada je trebalo slikati Adama i Evu. Novost je objavljivanje nekih novih žanrova kao što su portret, pejzaž i mrtva priroda.
Tehnika
U slikarstvu se upotrebljavala perspektiva - slikari su naučili da predstavljaju prostor i njegovu dubinu. Neki umetnici su radili i sa bojom i predstavljali senke, kao npr. Leonardo da Vinči. Ovaj umetnik je i različito tretirao crtež koji u renesansnoj umetnosti služi za poboljšavanje slike i studirao je pokret, anatomiju i crte lica koje izražavaju emocije.
Skulptura
Sa sačuvanom skulpturom iz antike je postala jedna od prvih umetnosti ovog doba, gde je došlo do promena u shvatanju u odnosu na srednjovekovnu skulpturu. Javlja se skulptura kao posebno delo - slobodnostojeća i umetnici uspešno savladavaju dramatizaciju scena, ekspresivnost u predstavljanju emocija ljudskog lica ili draperije. Veliki izazov su bile skulpture sa konjima i portreti i javljaju se biste poznatih ličnosti, a poznate su i sitne plastike i medalje.
Arhitektura
U arhitekturi su nastale najveće promene i ona postaje jedna od umetnosti. Renesansni umetnici su se inspirisali delima iz antičke umetnosti, njihovom srazmernošću, jednostavnošću, pravilnom proporcijom i lepotom. Pored kamena, upotrebljavala se i opeka i mermer. Upotrebljavali su se stupovi, kolonade, svodovi i kupole, a stepenište je postalo poseban element u arhitekturi. Nastaju novi tipovi objekata kao gradske palate i gradske i prigradske vile.
Na početku 1401. godine Giberti i Bruneleski takmičili su se za radove na portalu Florentinske krstionice i tada je bitku dobio Bruneleski. Računa se da je na ovom konkursu učinjen ovaj prelaz prema renesansi. Sa Bruneleskijem zgrada nije savladala čoveka već je prvi put čovek proporcijom dolazio do zakona i prostora primenom matematike i, nadovezujući na metriku i modul romanike, dolazio do zakonitosti za razliku od slučajnosti u romanskom prostoru.
Renesansa u književnosti
Književnost u renesansi odlikuje prihvatanje i oblikovanje antičkih oblika umetnosti (ep, lirika, satira, epigram, a u prozi: biografija, istorijska pripovetka, dijalog i literarno pismo). Sonet i novela, originalne tvorevine italijanske književnosti, osvajaju i druge književnosti. U renesansi se posebno neguje jezik, kao izraz nacionalne svesti koju je unapredio humanizam. Razvoj jezika u Italiji započinje Dante Aligijeri (De vulgari eloquentia).
Renesansa u Italiji
Renesansa u Italiji se javlja u više gradova: u Firenci, Rimu, severnoj Italiji i Veneciji.
Renesansa u Nemačkoj i Nizozemskim zemljama
Najveći predstavnik u Nemačkoj bio je Albreht Direr, a u Flandriji Jan van Ajk.
Renesansa u Španiji
vidi El Greko
Bupivakain
Bupivakain je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 288,428 Da.
Hrvoje Hitrec
Hrvoje Hitrec (Zagreb, 14. srpnja 1943.) suvremeni je hrvatski književnik, romanopisac, dramski pisac, filmski i televizijski scenarist, posebice poznat po brojnim knjigama za djecu i mladež.
Biografija
Hrvoje Hitrec rođen je u Zagrebu, 14. srpnja 1943. godine. Diplomirao je komparativnu književnost 1967. godine na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. 1974. godine postao je glavnim urednikom humorističnog lista Kerempuh a 1985. godine imenovan je ravnateljem kazališta Trešnja. 1990. godine postao je prvi glavni ravnatelj Hrvatske radiotelevizije a potom ministar informiranja.
Trofazna struja
Trofazna struja je sustav od tri izmjeničnе strujе koje su međusobno fazno pomaknute. Fazni pomak između napona pojedinih faza u simetričnom trofaznom sustavu iznosi 120° (2π/3 radijana).
Hrvoje Hitrec
Biografija
Od 2005. godine predsjednik je Hrvatskog kulturnog vijeća. Član je povjerenstva Nagrade Dr. Ivan Šreter za izbor najbolje riječi. Član je Društva hrvatskih književnika.
Trofazna struja
mini|lijevo|Valne funkcije faznih napona mini|lijevo|Vektorski prikaz faznih i međufaznih napona Sustav se slikovito predstavlja pomoću tri vektora koji rotiraju (fazora). Vektorski zbroj napona sve tri faze jednak je nuli, a to znači i da je kod simetrično opterećenog sustava i zbroj struja u povratnom vodiču jednak nuli, pa se on može i izostaviti. Također se iz vektorskog prikaza može izračunati da je razlika napona između bilo koje dvije faze \sqrt 3 puta veća od napona jedne faze.
Hrvoje Hitrec
Književno stvaralaštvo
U romanima, pripovijetkama, dramskim i televizijskim ostvarenjima najčešće mu je mjesto zbivanja grad Zagreb. Prvi Hitrecov roman je Pustinjakov pupak, pa zatim Manijak i Ljubav na crnom baršunu. Najveću su popularnost, i opet u zagrebačkom ambijentu, doživjeli Hitrecovi Smogovci, saga o odrastanju djevojčica i dječaka, u pet knjiga. Po Smogovcima napravljena je najdulja serija u hrvatskoj povijesti s velikim uspjehom. Kasnije je pomalo gubila popularnost. Autor je i drugih romana, kako za djecu (Eko Eko, Humandel), tako i za odrasle (Ur, Pustinjakov pupak, Ljubavi na crnom baršunu, troknjižje Kolarovi koje prate sudbinu zagrebačke obitelji kroz cijelo 20. stoljeće).
Jedan je od najistaknutijih ekologa u književnosti a njegova ekološka svijest najviše je izražena u knjigama za mladež kao što su: Eko Eko (1978.), Smogovci i strašni Bongo (1987.) te Zbogom Smogovci (1989.).
Politička djelatnost
Jedan je od utemeljitelja Hrvatske demokratske zajednice. Dvaput je bio član Predsjedništva HDZ-a. Bio je vijećnik u Gradskoj skupštini Grada Zagreba, zastupnik u prvom sazivu Hrvatskog sabora. Član je predsjedništva Hrasta i predstavnik Hrvatskog kulturnog vijeća u Velikom vijeću Hrasta.
Opus
Nepotpun popis djela:
Nagrade i priznanja
Dobitnik je značajnih književnih nagrada: "Ksaver Šandor Gjalski" (za roman Ljubavi na crnom baršunu), "Ivana Brlić Mažuranić" i "Grigor Vitez".
Golden Shores, Arizona
Golden Shores je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2,047 stanovnika.
Scheßlitz
Šeslic je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 36 opštinskih središta okruga Bamberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 7.134 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9471185.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Bamberg Šeslic se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Bamberg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 310 metara. Površina opštine iznosi 94,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.134 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 75 stanovnika/km².
Jerseyjska funta
mini|250px|1/13 [[Šiling|šilinga 1851, Jersey, kraljica Viktorija]] Džerzijska funta je valuta i sredstvo plaćanja na Džerziju. Ova valuta nije nezavisna već je, slično Škotskoj funti, samo lokalni oblik britanske funte. Paritet sa britanskom funtom je 1:1. S obzirom na to da nije nezavisna valuta, nema ni međunarodni kod ali se može koristiti JEP.
Džerzijsku funtu izdaje državna blagajna (Treasury and Resources Department). Godišnja inflacija je iznosila 5.3% u 2005.
Papirne novčanice se izdaju u apoenima od 1, 5, 10, 20 i 50 funti a kovani novac u apoenima od 1, 2, 5, 10, 20 i 50 penija kao i 1 i 2 funte.
Carnio, Padova
Carnio je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 132 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 3 m.
Andelot-Blancheville
Andelo Blanšvil je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanja-Ardeni, u departmanu Gornja Marna koja pripada prefekturi Šomon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1004 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 30 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 33,18 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 286 metara.
Manska funta
Manska funta je valuta i sredstvo plaćanja na Ostrvu Man. Ova valuta nije nezavisna već je, kao i u Škotskoj, samo lokalni oblik britanske funte. Paritet sa britanskom funtom je 1:1. S obzirom na to da nije nezavisna valuta, nema ni međunarodni kod ali se može koristiti oznaka IMP (Isle of Man Pound)
Mansku funtu izdaje ostrvska banka (Isle of Man Treasury). Godišnja inflacija je iznosila 3.6% u 2005.
Papirne novčanice se štampaju u apoenima od 1, 5, 10, 20 i 50 funti a kovani novac u apoenima od 1, 2, 5, 10, 20 i 50 penija kao i 1 i 2 funte.
Arhija
Arhija (grčki: ) se može odnositi na:
Nada Iveljić
Nada Iveljić (Zagreb, 4. travnja 1931. - Zagreb, 6. rujna 2009.), hrvatska dječja književnica.
Prije nego što je postala književnica, Nada Iveljić je bila učiteljica koja je, uz to, također radila na časopisu "Radost".
Djela
Neka od njezinih djela su: