cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Morisquillas, Atarjea
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1841 m.
Băluța, Ponoarele
Băluța je naselje u Rumuniji u okrugu Mehedinci u opštini Ponoarele.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 201 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 488 m.
Los Llanitos, Compostela
Los Llanitos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini Compostela.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 16 m.
Ključ (film)
Ključ je jugoslavenski crno-bijeli film snimljen 1965. godine u režiji Vanče Kljakovića, Krste Papića i Antuna Vrdoljaka, poznat po tome što je svoj trojici predstavljao režijski debi. Po strukturi je omnibus i sastoji se od tri zasebne priče kojima je zajednički motiv problema sa smještajem. Prva priča - Duga ulica (rež. Vanča Kljaković) - prikazuje kako mladić pozove djevojku iz susjedstva u svoj stan nakon što ona jedne večeri izgubi ključ. Druga priča - Čekati (rež. Krsto Papić) - prikazuje mladi bračni par isfrustriran time što mora stanovati kod starice koja nikako ne umire. Treća priča - Poslije predstave (rež. Antun Vrdoljak) - prikazuje bračni par koji je izgubio ključ od stana, te je prisiljen iznajmiti sobu u hotelu gdje ih svi promatraju kao preljubnike.
El Porvenir Sereno, Ocosingo
El Porvenir Sereno je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Ocosingo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 93 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 782 m.
Hidroelektrana Đale
Hidroelektrana Đale ili HE Đale je pribranska akumulacijska hidroelektrana u klancu rijeke Cetine (Splitsko-dalmatinska županija), nizvodno od Trilja, a koristi energetski potencijal na padu 21 metara između Sinjskog polja i umjetnog jezera Prančevići. Za proizvodnju koristi već regulirane vode rijeke Cetine. Ukupna instalirana snaga HE Đale je 40,8 MW (2 Kaplanove turbine x 20,4 MW iz 1989.). Raspoloživi konstruktivni pad vode je 21 metar. Ukupni instalirani volumni protok je 220 m3/s (2 x 110 m3/s). Srednja godišnja proizvodnja električne energije je 128 GWh, dok je masimalna proizvodnja bila 208 GWh (2010.). HE Đale je puštena u pogon 1989.
La Luz de los Altos, San Luis de la Paz
La Luz de los Altos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini San Luis de la Paz.
Hidroelektrana Đale
Opis postrojenja
HE Đale je pribranska hidroelektrana smještena na rijeci Cetini 5,8 kilometara nizvodno od Trilja. HE Đale je protočna elektrana sa strojarnicom u tijelu armiranobetonske gravitacijske brane. Na lijevoj boku brane su evakuacijski organi, preljev brane i slapište, te temeljni ispust. Umjetno jezero (akumulacija) HE Đale služi za dnevno izravnanje protoka. Betonskom gravitacijskom branom visine 40,5 metara ostvaruje se akumulacija za dnevno izravnanje dotoka. Maksimalni obujam akumulacije je 3,7 hm3, maksimalna radna kota 292 metara nad morem. Kota krune brane 294 metara nad morem, ukupna duljina brane 110 metara, širina u kruni 8,8 metara, a u temelju 52,95 metara. Preljev brane je širine 20 metara, opremljen zapornicom (zatvaračem), a dva temeljna ispusta su opremljena regulacijskim tablastim zapornicama, a vodne turbine revizijskim preturbinskim zapornicama.
La Luz de los Altos, San Luis de la Paz
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2017 m.
Hidroelektrana Đale
Opis postrojenja
Strojarnica je smještena u tijelu brane, opremljena s dvije proizvodne grupe, Kaplanove turbine, instalirani protok je 220 m3/s, konstruktivni pad vode je 21 metar, instalirana snaga 40,8 MW. Srednja godišnja proizvodnja HE Đale je 128 GWh. Rasklopno postrojenje je metalom oklopljeno SF6, 110 kV.
Hidroenergetski sustav rijeke Cetine
Hidroenergetski sustav rijeke Cetine obuhvaća: HE Peruća, HE Orlovac, CS Buško blato, HE Đale, HE Zakučac i HE Kraljevac.
HE Peruća
Perućko jezero prvo je veliko umjetno jezero u krškom terenu i prva daljinska akumulacija elektroenergetskog sustava rijeke Cetine. Korisni obujam jezera značajno utječe na izravnavanje protoka Cetine na nizvodnim energetskim stepenicama od Sinjskog polja do Jadranskog mora. Koncentracija pada ostvarena izgradnjom brane Peruća koristi se u pribranskoj hidroelektrani Peruća.
HE Orlovac
HE Orlovac je visokotlačno derivacijsko postrojenje čiji se objekti nalaze u dvije države: umjetno jezero s pripadajućim objektima i jedan dio dovodnog tunela su u Bosni i Hercegovini, a drugi dio dovodnog tunela, vodna komora, tlačni cjevovod, strojarnica i odvodni kanal strojarnice su u Republici Hrvatskoj. Osim umjetnog jezera Buško blato, postoji i umjetno jezero Mandak. Ako je dotok s Livanjskog polja veći od potreba hidroelektrane, reverzibilnim kanalom Lipa - Buško blato prebacuje se u umjetno jezero Buško blato pomoću reverzibilnog postrojenja Crpne stanice Buško blato (CS Buško blato).
HE Kraljevac
HE Kraljevac se nalazi 21 kilometar od ušća Cetine u more i nakon što je 1932. izgrađena druga faza, s ukupnom instaliranom snagom od 67,2 MW u to vrijeme je bila najveća hidroelektrana u ovom dijelu Europe. Nakon puštanja u pogon druge faze HE Zakučac 1980., HE Kraljevac je izgubila svoj raniji značaj.
HE Zakučac
HE Zakučac je smještena na ušću rijeke Cetine u more kod Omiša. Prema snazi i proizvodnji HE Zakučac je najveće postrojenje na slivu rijeke Cetine, na koje otpada približno 69% ukupne godišnje proizvodnje.
Ljehnjica
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 271 stanovnika.
Anacleto Ramos, Jaltocán
Anacleto Ramos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Jaltocán.
Hidroelektrana Dubrovnik
Hidroelektrana Dubrovnik ili HE Dubrovnik je akumulacijska hidroelektrana koja se nalazi u mjestu Plat, 550 metara od mora, 15 kilometara južno od Dubrovnika. HE Dubrovnik je zadnja hidroelektrana na slivu rijeke Trebišnjice, te se nalazi u dvije države: Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj, pri čemu je brana, umjetno jezero i dio tlačnog cjevovoda u Bosni i Hercegovine, dok su svi ostali dijelovi postrojenja u Hrvatskoj. HE Dubrovnik koristi vodu rijeke Trebišnjice iz umjetnog jezera Bileća, koje je nastalo izgradnjom brane Grančarevo, dok je sam zahvat vode ostvaren izgradnjom brane Gorica, koja stvara kompenzacijski bazen. Brana Gorica je nizvodno od HE Trebinje, tako je ona donja voda od HE Trebinje, a gornja voda HE Dubrovnik. Umjetno jezero Gorice ima aktivnu akumulaciju s aktivnim spremnikom od 9 x 106 m3. Umjetno jezero Bileća ima akumulaciju od 1 100 milijuna m3 vode. HE Dubrovnik ima instaliranu snagu od 216 MW (2 x 108 MW), s tim da jedna vodna turbina snage 108 MW radi za Hrvatsku, a druga za Bosnu i Hercegovinu.
Hidroelektrana Dubrovnik 1
Brana Gorica ima visinu 33,5 metara, ima dva preljeva brane sa segmentnim zapornicama i ukupnim kapacitetom od 412 m3/s, te glavnu i sporednu zapornicu s kapacitetom od 800 m3/s, koja se nalazi u sredini brane. Pokraj same brane se nalazi i Mala hidroelektrana Trebinje 2. Ulazno postrojenje se nalazi na lijevoj strani brane, koje imaju 6 x 4,8 metara pomične zapornice s automatskim zatvaranjem. Od ulaznog postrojenja ide tunel s promjerom od 6 metara kapaciteta 90 m3/s. Dio tunela koji ide kroz Mokro Polje je poluzakopana cijev pojačana betonom s promjerom od 5,4 metara. Ostatak tunela je čelični tlačni cjevovod, a ukupna duljina mu je čak 16,6 kilometara.
Vodna komora
Vodna komora se nalazi na kraju tunela, te se sastoji od jedne vertikalne prostorije 46 metra visoke i s promjerom od 11 metara. Ima i dvije lateralne prostorije pri čemu jedna ima obujam 12 000 m3, a druga 6 450 m3. Nizvodno od komore, tunel se dijeli na dva tlačna cjevovoda s leptirastim zatvaračima. Promjer tlačnih cjevovoda je od 3,9 do 3,3 metara, s tim da se taj promjer smanjuje na 2,15 metara prije ulaska u samu vodnu turbinu.
Podzemna strojarnica
Cijela podzemna strojarnica se nalazi ispod zemlje na dubini preko 500 metara, s dimenzijama 95 x 16 metara, i visinom od 3,5 metra. Do strojarnice se dolazi kroz tunel koji ima duljinu od 520 metara, a u njega stanu 4 vodne turbine. U prvo fazi su postavljene dvije Francisove turbine, svaka snage 108,2 MW, svaka ima protok od 45 m3/s, a konstruktivni pad vode je 272 metara. Električni generatori imaju trofazne transformatore snage 120 MVA. Tunel iza same elektrane ima 510 metara, s presjekom od 74 m2. Lukobran (valobran) preusmjerava ispuštenu vodu prema otvorenom moru i ima duljinu 210 metara.
Gradnja HE Dubrovnik 1
Sama hidroelektrana se gradila 5 godina, od 1960. do 1965. Projektiranje su odradili Energoinvest iz Sarajeva i Ismes iz Bergama u Italiji. Opremu su isporučili Nerpic iz Francuske, General Electric iz SAD-a i Riva Calzoni iz Italije. Hidroelektranu su gradili Konstruktor iz Splita, Geotehnika iz Zagreba, Graditelj iz Dubrovnika, Hidrogradnja i Geoistrage i ŽGP iz Sarajeva, te Tunelogradnja iz Beograda. Gradnja je pomognuta zajmom SAD.
Proizvodnja električne struje
Prosječna godišnja proizvodnja elektrane iznosi 1 321 GWh električne energije, a rekordna proizvodnja je ostvarena 1978. kada je proizvedeno čak 1 654 GWh. Pošto je hidroelektrana djelomično u Bosni i Hercegovini, jedna vodna turbina proizvodi električnu energiju za Hrvatsku, a druga za Bosnu i Hercegovinu, tako da je rekordna proizvodnja za Hrvatsku bila 830 GWh, s tim da je 2010. proizvedeno 786 GWh, a 2009. je proizvedeno 685,7 GWh.
Nadogradnja HE Dubrovnik
Hidroelektrana je prije nekoliko godina imala i slučaj poplave, kada je strojarnica skoro cijela potopljena, ali srećom nije bilo nastradalih i na vrijeme su ugašeni pogoni tako da su oštećenja bila minimalna. U planu je obnova agregata (vodna turbina + generator), a dugoročno je u planu napraviti drugu fazu elektrane, čime bi se instaliralo još 200 MW snage. To je zahvat za koji svi preduvjeti u hidroelektrani postoje već sada, te bi ulaganja u dodatnih 200 MW bila relativno niska, s obzirom da je potrebno izgraditi jedino novi tlačni cjevovod i ugraditi dodatnu vodnu turbinu, generator i pripadajuću opremu. A s obzirom na kapacitet postojećeg tlačnog cjevovoda, koji prelazi potrebe sadašnja dva agregata od po 108 MW, za zahvat manji od 100 MW bi bilo potrebno postaviti samo dodatnu vodnu turbinu i generator s pripadajućom opremom.
Hidroelektrana Dubrovnik 2
Hrvatska i Republika Srpska zajedno će graditi 170 milijuna eura vrijednu HE Dubrovnik 2. To su 13. srpnja 2012. u Banjoj Luci dogovorili prvi potpredsjednik Vlade Republike Hrvatske Radimir Čačić i premijer Republike Srpske Aleksandar Džombić. Trošak gradnje elektrane RH i RS trebale bi snositi u jednakim omjerima, a gradnja bi trebala biti završena do 2015. Dogovor o gradnji HE Dubrovnik 2 može se smatrati prvim plodom najavljene energetske suradnje između Hrvatske i Republike Srpske. Hidroelektrana pored Dubrovnika jedan je od najkvalitetnijih projekata te vrste u ovom dijelu Europe, no njezina gradnja već godinama bila je blokirana upravo zbog sporova između Hrvatske elektroprivrede i Elektroprivrede Republike Srpske: dok je ERS od HEP-a potraživao veće količine električne energije koju proizvodi HE Dubrovnik 1, a koja se napaja vodom iz akumulacijskog jezera Bileća u Republici Srpskoj, HEP je s druge strane potraživao udjel u proizvedenoj električnoj energiji Termoelektrane Gacko, čiju je gradnju sufinancirao u 1980-tim godinama. Dogovor u zajedničkom ulaganju u HE Dubrovnik 2 stoga je prvi korak i u rješavanju tih sporova.
Ipak, iako je financijska isplativost gradnje HE Dubrovnik 2 neupitna, postoje dvojbe o ekološkoj dimenziji projekta. Ekološke udruge iz Bosne i Hercegovine u više su navrata upozoravale kako bi bilo kakve intervencije u podzemnom slivu rijeke Trebišnjice – a one su nužne za realizaciju HE Dubrovnik 2 – rezultirale isušivanjem sliva Neretve i ekološkom devastacijom Neretvanske doline. U sklopu izrade studije utjecaja na okoliš investitori će morati te sumnje opovrgnuti.
Erbach (Hunsrück)
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rajn-Hunsrik Erbah se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Rajn-Hunsrik. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 410 metara. Površina opštine iznosi 2,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 239 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 121 stanovnika/km².
Gojira tai Hedora
Godzilla vs. Hedorah (ゴジラ対ヘドラ) je japanski science fiction film snimljen 1971. godine u režiji Yoshimitsua Bannoa. Predstavlja jedanaesti dio ciklusa o Godzilli. Radnja prikazuje kako se vanzemaljski mikroorganizam počne hraniti zagađenjem u svjetskim oceanima te mutira u orijaško i naizgled neuništivo čudovište Hedorah, te Japan od uništenja može spasiti jedino Godzilla. Banno je odlučio filmu dati eksplicitnu ekološku poruku, a ideju za Hedorah je dobio nakon što se užasnuo razmjerima zagađenja u gradu Yokkaichi, koji je bio prekriven smogom, a plaže ostacima deterdženta. Film se smatrao neuspjehom, te je 1979. završio u knjizi Pedeset najgorih filmova svih vremena.
Dječak sa Sutle
Dječak sa Sutle je knjiga za djecu hrvatskog autora Milivoja Matošeca objavljena 1977. godine, poznata kao najpopularnije i najutjecajnije od svih djela koje su se bavile najranijim životom jugoslavenskog vođe Josipa Broza Tita. Knjiga je nastojala najmlađim generacijama tadašnje Jugoslavije na pristupačan način približiti karakter i odrastanje njenog vođe. Kasnije je, pogotovo zbog čestog citiranja anegdote o svinjskoj glavi, postala predmetom kritike za promoviranje kulta ličnosti i ismijavanja.
Godine 1987. je ekranizirana kao istoimeni televizijski igrano-dokumentarni film.
Ceptureni, Ponoarele
Ceptureni je naselje u Rumuniji u okrugu Mehedinci u opštini Ponoarele.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 160 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 458 m.
Premijer Estonije
Premijer Estonije (estonski: Peaminister, doslovno "Glavni ministar") je predsjednik vlade Republike Estonije. Premijera nominira Predsjednik nakon konzultacija s parlamentarnim grupama, a potvrđuje ga parlament. U slučaju neslaganja oko kandidata, parlament ima mogućnost odbaciti predsjednikov prijedlog i izabrati vlastitog kandidata. S obzirom na to da funkcija premijera ovisi o podršci parlamentarne većine, u praksi se premijerom imenuje čelnik najveće stranke u vladajućoj koaliciji u parlamentu. Aktualna je premijerka, ujedno i prva žena na toj funkciji, Kaja Kallas iz Reformske stranke, koja je na dužnost stupila 26. siječnja 2021. godine.
Historijski, premijer Estonije imao je značajnu ulogu u vođenju države. Od 1918. do 1920. godine, premijer je ujedno bio i državni poglavar, nakon čega je tu funkciju preuzeo tzv. "Državni starješina" (estonski: Riigivanem), koji je objedinjavao funkcije premijera i predsjednika. Od 1938. godine pa sve do obnove nezavisnosti 1992. godine, funkcija premijera pala je u drugi plan, isprva nauštrb one Predsjednika (od 1938. do 1940. godine), a onda i u odnosu na čelnike KP Estonije tokom sovjetskog perioda. Funkcija premijera službeno je obnovljena 1990. godine, ali je konsolidirana dvije godine kasnije.
Premijer Estonije prema Ustavu je čelnik estonske vlade te nadzire i koordinira njezin rad. Za razliku od većine drugih parlamentarnih republika, premijer Estonije je i de facto i de iure državni poglavar, s obzirom da estonski Ustav cjelokupnu izvršnu vlast stavlja u ruke Vlade, čiji je premijer čelnik. U drugim sustavima, predsjednik je barem nominalno na čelu izvršne vlasti ili ju dijeli s premijerom, što u Estoniji nije slučaj. S obzirom na ovu činjenicu, premijer Estonije de iure ima velik autoritet i široke ovlasti, međutim stvarna snaga premijera ovisit će o strukturi vlade te snazi vladajuće stranke u parlamentu.
Nopalillo, Tierra Blanca
Nopalillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tierra Blanca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 112 m.
Cuanala, Puebla
Cuanala je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla.
Prema proceni iz 2012. godine u naselju je živelo 5230 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2180 m.
Бресник (Краљево)
Бресник је насељено место града Краљева у Рашком округу. Према попису из 2002. било је 184 становника (према попису из 1991. било је 238 становника).
Демографија
У насељу Бресник живи 169 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 52,9 година (50,2 код мушкараца и 56,2 код жена). У насељу има 72 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 2,56.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Ridgemark, California
Ridgemark je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 3.016 stanovnika.
Dalibor Cvitan
Dalibor Cvitan (Vodice, 20. prosinca 1934. - Zagreb, 23. srpnja 1993.), hrvatski je prozaist, pjesnik, dramatičar, esejist i književni kritičar.
Djelovao je kao profesionalni književnik, bio urednik mnogih časopisa: Republika, Telegram, Termini, Žena...
Iako je pisao i poeziju i drame za kazalište, radio i TV, svoj je književni vrhunac dao u esejima i romanima.
Napisao je nekoliko knjiga eseja kojima se potpuno afirmirao na hrvatskoj književnoj sceni: Ironični narcis (1971.), Pravo na nesreću (1978.), Zgranut pred Zlom (1978.), te posmrtno objavljen Demos i demon (1994.). Ponajviše se njegovih eseja bavi problemima svakodnevice.
Romaneskni mu je opis mali, ali važan jer se njime suprotstavlja dominantnim književnim strujanjima (prozi u trapericama, fantastici, žanrovskoj prozi...) i svojevrsni je recidiv egzistencijalizma u hrvatskoj književnosti. Radi se o romanima, Polovnjak (1984.) i Ervin i luđaci  (1992.), često nazivanima duologijom o suvremenoj zagrebačkoj egzistenciji, te posthumno objavljenom, iako napisanom prije spomenutih, romanu 'Privatna stvar' (2000.).
Neka njegova djela je u njenoj antologiji Zywe zradla iz 1996. sa hrvatskog na poljski prevela poljska književnica i prevoditeljica Łucja Danielewska.
Castagne, Verona
Castagne je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 150 m.
Mazapa, Altotonga
Mazapa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Altotonga.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 333 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2260 m.
Kopra
Kopra (od malajalamske riječi koppara = osušeni kokosov orah) je osušena jezgra kokosa - ploda kokosove palme (Cocos nucifera). Kopra je cijenjena kao sirovina iz koje se dobija kokosovo ulje.
Historija upotrebe kopre
Kopru su izmislili Evropljani i to Britanci 1860. kao način konzervacije i to zbog nedostatka mliječnih masti po Sjevernoj Evropi. Početkom 20. vijeka postala je poznata i u Sjedinjenim Američkim Državama.
Zapadna Evropa danas uvozi oko pola milijuna tona godišnje, uglavnom iz Filipina, ali i iz Papue Nove Gvineje, Vanuatua, Mozambika, Malezije i brojnih državica Pacifika.
Opština Dragu, Sălaj
Dragu je opština u Rumuniji u okrugu Salaž.
Kopra
Način proizvodnje
Kokosove palme rastu kao samonikle biljke po prirodi, ali danas najveća količina - kopre dolazi sa plantaža. Kokosovi orasi se ljušte tako da se razbiju, ručno ili strojno - meso kokosa sadrži oko 50 % vode, te oko 30 do 40 % ulja. Za dobijanje 10 funti (4,5 kg) kopre potrebno je oko 30 oraha. Cijele kompaktne kopre, zovu se lopte ili jestive kopre, pripremaju se tako da se na suncu suše cijeli plodovi (ali se taj postupak danas sve manje koristi). thumb|left|240px| Jezgre kokosa na sušenju na [[Sunce|suncu]] Puno je rašireniji metod proizvodnje kopre, je sušenje na suncu samo kokosovog mesa, tako se dobija najkvalitetnija bijela kopra. Po Filipinima se primjenjuje brži proces sušenja, po sušarama zbog vlažne klime, oni koriste velike peći sa rešetkama po kojima se suši kokosovo meso. Puno je ujednačenija kvaliteta kopre koja se suši vrućim zrakom, taj postupak prvi put je primjenjen u Indiji i samoanskim otocima. Dobro osušena kopre sadrži 4 do 5 % vlage i 63 do 70 % ulja.
Hraše
Hraše može značiti:
Naselja u Sloveniji
Kopra
Primjena
Kokosovo ulje je gusta žućkasto bijela tekućina koja se topi na 23 ° C, sa karakterističnim mirisom kokosa. To je sirovina za brojne industrije jer se od njega proizvode sapuni, deterdženti, šamponi, sintetičke gume i glicerin. Nakon rafiniranja kad se uklane slobodne masne kiseline i miris, kokosovo ulje se koristi za proizvodnju margarina i vegetarijanskih proizvoda. Velika primjena kokosovog ulja u prehrambenoj industriji, rezultat je činjenice da ono sadrži visok procent zasićene laurinske kiseline, koja spriječava oksidaciju i užeglost. Zbog tog se rafinirano kokosovo ulje puno koristi u konditorskoj i pekarskoj industriji, - jer proizvodi koji ga sadrže, puno duže traju i ne kvare se.
Opština Dragu, Sălaj
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 334 m.
Gušavost
mini|350p| Žena sa strumom Struma (Struma colloides cystica glandulae thyreoideae) ili gušavost je povećanje štitne žlijezde usljed smanjenje sinteze hormona štitne žlijezde i hipotireoze. Nastaje zbog kompenzatorne hipersekrecije (povećanog lučenja) TSH iz prednjeg režnja hipofize usljed izostanka djelovanja hormona štitne žlijezde. Povećano lučenje TSH dovodi do hipertrofije i hiperplazije tireocita i nagomilavanja tireoglobulina u folikulima štitne žlijezde. Na osnovu uzroka koji dovode do smanjenog stvaranja hormona štitne žlijezde, strume mogu biti:sporadične strume i endemske strume
Multinodizna koloidna struma
Multinodizna koloidna struma (lat:Struma colloides cystica polynodosa) se makroskopski karakteriše čvorovima različite veličine, koji najvjerovatnije nastaju usljed različite osjetljivosti tireocita na djelovanje TSH koji se luči u povećanoj količini da bi se kompenzirala hipotireoza.
Koloidni adenom
Koloidni adenom (lat:Adenoma colloides glandulae thyreoideae) obično je benigna hiperplazija žlijezde. Tiroidni adenomi mogu uzrokovati hipertireozu zbog izlučivanja hormona, a ponekad se zamijeni s Gravesovom bolešću. Adenomi nisu autoimuna bolest, iako se mogu javiti kod bolesnika koji imaju Gravesovu bolest,a nisu rijetki ni kod pacijenata koji su se liječili radioaktivnim jodom.
Borgata Lerda, Cuneo
Borgata Lerda je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 89 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 594 m.
Carvin
Karven je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Sever-Pa d Kale, u departmanu Pa de Kale koja pripada prefekturi Lans.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 17 772 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 845 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 21,03 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 28 metara (maksimalnoj 42 m, a minimalnoj 17 m).
Tobero, Guazapares
Tobero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guazapares.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 28 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1742 m.
Digitonin
Digitonin je organsko jedinjenje, koje sadrži 56 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 1229,312 Da.
Historija Srpske pravoslavne crkve
Historija Srpske pravoslavne crkve datira od 1219. godine kada je srpska crkva (odnosno žička arhiepiskopija) postala autokefalna. Dotada je pravoslavna crkva u Srbiji deo Vaseljenske patrijaršije u Carigradu.
Montserrat Caballé
Montserrat Caballé (punim imenom Maria de Montserrat Viviana Concepció Caballé i Folch; Barcelona, 12. travnja 1933. — Barcelona, 6. listopada 2018.) bila je katalonska operna pjevačica. Proslavila se ulogama u operama Rossinija, Bellinija i Donizettija.
Historija Srpske pravoslavne crkve
Sadašnji naziv, Srpska pravoslavna crkva nosi tek od 1920. godine, kada su objedinjene sve pokajinske pravoslavne crkve na teritoriji Kraljevine SHS. Srpska pravoslavna crkva kao svoju preteču, na koju se poziva, navodi i Pećku patrijaršija, autokefalnu pravoslavnu crkvu sa sedištem u Peći, koja je postojala u periodu između 1346-1463 i 1557-1766 godine.
Montserrat Caballé
Životopis
Montserrat Caballé rođena je u Barceloni, gdje se školovala na Conservatori Superior de Música del Liceu usavršavajući tehniku bel canta (lijepog pjevanja) pod mentorstvom Eugenia Kemmenyja. Godine 1956. pridružuje se operi u Baselu, gdje je godinu dana poslije debitirala ulogom Mimi u Puccinievoj operi La Bohème. U sezoni 1960./1961. bila je angažirana u operi u Bremenu, gdje proširuje svoj repertoar. Vratila se u Barcelonu 1962. godine, gdje je prvi put nastupila u Gran Teatre del Liceu u Arabelli Richarda Straussa.
Historija Srpske pravoslavne crkve
Srpska crkva je, pored duhovnog rada, često vodila i nacionalnu politiku, naročito za vreme turske vladavine. Tokom povesti Srpske crkve, među duhovnim vođama postojala je napetost između dve struje - oni koji su bili za saradnju sa Carigradom ("svaka vlast je od Boga") i oni koji su zagovarali oružanu pobunu protiv Turskog carstva.
Montserrat Caballé
Karijera
Uspon njene karijere započinje 1965. kada je u njujorškom Carnegie Hallu zamijenila privremeno spriječenu Marilyn Horne u Donizettijevoj operi Lucrezia Borgia: za taj ju je nastup oduševljena publika nagradila 25-minutnim ovacijama.
Historija Srpske pravoslavne crkve
Pokrštavanje Srba
Srbi su izvorno, kao i svi Slaveni, bili sledbenici stare slovenske vere. Dolaskom na Balkansko poluostrvo u 5. vijeku, Srbi su, kao i ostali Južni Sloveni, zatekli razvijene crkvene organizacije. U početku je prihvatanje hrišćanstva teklo spontano, i Sloveni prvo prihvataju hrišćanstvo na mestima starih crkvenih zajednica u Makedoniji, Dalmaciji i Bosni. Prvo masovno krštavanje Srba zbilo se u 7. veku, u vreme cara Iraklija (610-641).
Rim je redovno slao misionare na prostore Balkana, te su mnogi Srbi prihvatili latinsko hrišćanstvo u 8. veku. Srpska crkva je bila pod nadležnošću Splitske nadbiskupije, a kasnije Barske nadbiskupije, sve do prelaska pod kontrolu grčke crkve.
Montserrat Caballé
Karijera
Nakon tog neočekivanog uspjeha, uslijedili su mnogobrojni nastupi na najpoznatijim svjetskim opernim pozornicama, primjerice operi Metropolitan, Veronskoj areni, milanskoj Scali, Covent Gardenu i moskovskom Boljšoj teatru.
Encino Gordo, Chínipas
Encino Gordo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Chínipas.
Historija Srpske pravoslavne crkve
Pokrštavanje Srba
thumb|right|Izaslanstvo Srba i Hrvata caru [[Vasilije I Makedonac|Vasiliju I]] Sredinom 9. veka je usledio period snažne misionarske delatnosti Carigrada. Oko 840. knez Vlastimir je u oblastima oko Tare, Lima i Drine, u vreme kada je još uvek bila živa stara slovenska vera, digao ustanak i proterao Vizantijce i propovednike hrišćanstva iz tih oblasti. No, već za njegovog naslednika, kneza Mutimira (851-891), u Srbiji niču prve eparhije. U to vreme deluju i vizantijski misionari Ćirilo i Metodije, koji prevode Sveto pismo na slovenski jezik. Krajem 9. veka, vizantijski car Vasilije je osvojio Neretvljansku kneževinu Paganiju, koja se poslednja opirala pokrštavanju, i uništio staroslovenska svetilišta. Srbi i Hrvati, videći šta se zbiva u Dalmaciji, šalju izaslanstvo Vasiliju I i podrvrgavaju se romejskoj vlasti.
Encino Gordo, Chínipas
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 828 m.
Historija Srpske pravoslavne crkve
Pokrštavanje Srba
Od 10. veka među balkanskim Slovenima se razvija poseban oblik hrišćanstva, bogomilstvo, koje karakteriše protivljenje rimskoj i bizantskoj vlasti i upotreba slovenskog jezika u bogosluženju. Moguće je da su niži slojevi prvo dolazili u dodir sa bogomilima nego sa pravoverjem rimske i romejske crkve, koje su prvo prihvatali viši slojevi. Učenje bogumila je u Raškoj za kratko vreme steklo veoma mnogo pristalica.
Ljendak
Ljendak je naseljeno mjesto u okrugu Kežmarok, u Prešovskom kraju, Republika Slovačka.
Montserrat Caballé
Karijera
U rujnu 1974. zbog zdravstvenih problema i operacije benignog tumora u abdomenu, nakratko je prekinula karijeru, ali se već 1975. vratila nastupom u Bellinijevoj Normi.
Ljendak
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 5.033 stanovnika.
Montserrat Caballé
Karijera
1988. u duetu s Freddiem Mercuryjem snimila je hit Barcelona, koji se iste godine našao i na istoimenom albumu grupe Queen. Ta je pjesma 1992. postala i službenom himnom ljetnih Olimpijskih igara u Barceloni, a Montserrat Caballé učinila popularnom i među publikom koja ne posjećuje kazalište.
Historija Srpske pravoslavne crkve
Uspostavljanje pravovjerja
Krajem 12. veka, veliki župan Stefan Nemanja definitivno zavodi hrišćansko pravoverje u Raškoj državi. Iako je Hrišćanska crkva već podeljena na istočnu i zapadnu, podele još nisu toliko izražene, pa on balansira između istočnog i zapadnog hrišćanstva, sarađujući, po potrebi, sa rimskim Papom i sa Vizantijom.
Montserrat Caballé
Karijera
Godine 1966. je u Španjolskoj proglašena Damom Kraljevskog reda Izabele Katoličke. U Njemačkoj je 2003. godine odlikovana Saveznim križem za osobite zasluge (njem. Bundesverdienstkreuz) Nositeljica je i brojnih drugih visokih državnih odlikovanja, stručnih priznanja i nagrada.
Historija Srpske pravoslavne crkve
Uspostavljanje pravovjerja
Oko 1170. godine u Rasu Nemanja saziva crkveno-državni sabor, kojim započinju surovi verski progoni bogumila, koji su uključivali telesne kazne, spaljivanja na lomači, žigosanja po licu, progone iz zemlje, oduzimanje imanja i druge drakonske mere. Tada je u Rasu stolovao grčki episkop, saradnik Stefana Nemanje u progonjenju bogumila. U to vreme bogumili imaju uporište ne samo među običnim pukom, već i među samim velmožama. Nemanjina vojna akcija se pretvorila u pravi građanski rat koji je besneo jedno vreme po Raškoj. Nakon što je vojska Stefana Nemanje u Raškoj istrebila bogumile, među Srbima je učvršćeno vizantijsko pravoverje, vremenom odomaćeno kao pravoslavlje.
Žičko-pećka arhiepiskopija (1219-1337)
thumb|[[Manastir Žiča, sedište arhiepiskopije.]] U Savino vreme, raška crkva je bila podređena ohridskoj arhiepiskopiji, i imala je samo tri eparhije (Ras, Lipljan i Prizren) u kojima su vladike bili Grci. Nakon što mu je brat Stefan Nemanjić 1217. od pape dobio kraljevsku krunu, Sava Nemanjić odlazi u maloazijski grad Nikeju, gde se nalazila prestonica vizantijskog cara i carigradskoga patrijarha u egzilu (od kako su Latini osvojili Carigrad), te od njih isposlova da raška crkva postane arhiepiskopija 1219. godine. Sedište nove arhiepiskopija je smešteno u novoizgrađeni Manastir Žiča.
Po povrtaku u Rašku, Sava 1221. saziva državno-crkveni sabor u Žiči na kom kruniše svog brata za kralja, i organizuje nove verske progona. Tom prilikom, Sabor proklinje ne samo bogumile, već i poglavare bosanske crkve, koja je pružala utočište prognanih hrišćanima. Nakon sabora one koji nisu pristali da se odreknu svoje vere i pređu na pravoslavlje, "s velikim beščašćem iz cele svoje zemlje izgonjahu."
Crkva je naročito ojačala i obogatila za kralja Milutina, koji je mnogo izdvajao za podizanje novih crkvi i manastira, zbog čega je, uprkos nemoralnom životu, proglašen za sveca. Zajedno sa velikim feudalnim posedima, kralj Milutin je crkvi poklanjao i ljude (zemljoradnike i robove), koji su postajali „crkveni ljudi”.
Prvi period Pećke patrijaršije (1346-1463)
thumb|[[Manastir Pećka patrijaršija.]]
Kada je kralj Dušan iskoristio nemire u Vizantiji, osvojio neke teritorije i proglasio se za cara 1346. godine, arhiepiskopija je proglašena patrijaršijom, mimo volje Carigrada. Dušan je svojega dvorjanina proglasio patrijarhom, da bi mu on stavio carsku krunu na glavu. Dušanovim ukazom njegov logotet Joanikije postaje prvi pećki patrijarh. Crkveni velikodostojnici srpske crkve su pružali podršku proglašenju Carstva od strane Stefana Uroša IV Dušana Nemanjića a jedan od razloga podrške je njihovo očekivanje da im pripadnu prihodi iz onih parohija koje su do tada bile potčinjene carigrdskom patrijarhu. U sastav nove patrijaršije su ušle i mitropolije u osvojenim grčkim oblastima, kao i Sveta gora, do tada pod nadležnošću vaseljenske patrijaršije. Tada vaseljenski patrijarh Kalist baca anatemu na Dušana, Joanikija i srpsko sveštenstvo. Glas o prokletstvu učinio je u narodu i u nižem sveštenstvu mučan i bolan utisak. Narod je ovo prokletstvo dovodio u vezu s onim nesrećama, koje posle smrti patrijarhove (1354) i Dušanove (1355) počeše da snalaze srpski narod.
Crkva je imala niz povlastica i kao verska institucija i kao najveći feudalac u Srbiji. Država je štitila crkvu u svakom pogledu, a crkva je svojim uticajem na vernike osiguravala poslušnost državnoj vlasti, kojoj je pripisivala božansko poreklo. Odnosi crkve i države u srednjevekovnoj Srbiji su sledili vizantijski model podređenosti crkve državi, koji se u crkvenim krugovima naziva simfonija, a u nauci cezaropapizam.
Knez Lazar Hrebeljanović je 1370-ih okončao šizmu sa Carigradom (iz vremena cara Dušana) i stekao priznanje sa srpsku crkvu od strane Vizantije.
Nakon turskog osvajanja Smedereva i Srpske despotovine (1459), pećka patrijaršija prestaje da postoji, odnosno biva pripojena Ohridskoj arhiepiskopiji (1463), čiji deo ostaje narednih sto godina.
Obnova Pećke patrijaršije u Otomanskom carstvu (1557-1766)
thumb|Područje nadležnosti obnovljene [[Pećka patrijaršija|Pećke patrijaršije u 16-17 veku.]]
1577. godine Mehmed-paša Sokolović, veliki vezir (premijer) Osmanlijskog carstva poreklom iz pravoslavne hercegovačke porodice, je ponovo ustanovio Pećku patrijaršiju na znatno proširenom području nadležnosti koje je obuhvatalo oblasti današnjeg Kosova, Crne Gore, Bosne i Hercegovine, Bugarske, Srbije, Hrvatske, Rumunije i Mađarske. Na patrijaršijski presto je postavio svoga brata Makarija Sokolovićа. Posle obnovljenja Pećke Patrijaršije zaživeli su mnogi stari zapusteli manastiri. Turci, koji su hteli da održe mir, dozvoljavali su pećkim patrijarsima da lično sakupljaju materijalna sredstva za izmirenje obaveza prema turskoj blagajni. Zahvaljujući ovim velikim povlasticama, patrijarh Makarije je smatran "etnarhom srpskog naroda", a savremenici su ga nazivali "patrijarhom cele srpske zemlje i pomorskih i severnih krajeva i ostalih".
1592. na patrijaršijski presto je došao Jovan Kantul koji napušta makarijevsku politiku i postaje učesnik u akciji zapadnih država za oslobođenje balkanskih naroda od Turaka. Po izbijanju austro-turskog rata (1593-1606) vršački episkop Teodor Nestorović predvodi Banatski ustanak protiv Turaka (1594). Srpski ustanici su noslili zastave sa likom svetog Save. Posle prvih uspeha, turska vojska je savladala otpor Srba. Zbog ovog ustanka, Turci oštro kažnjavaju Pećku patrijaršiju. Još iste 1594. godine episkop Teodor je ubijen, a mošti svetog Save su prenete iz Mileševa u Beograd i demonstrativno spaljene na Vračaru. Pećki patrijarh Jovan je 14. oktobra 1613. godine obešen u Carigradu i sahranjen kod Jeni-kapije.
Posle Jovana Kantula na čelo patrijaršije je došao Pajsije Janjevac od 1614. do 1647. godine. Za razliku od svog prethodnika, on se odrekao akcija protiv Turaka i vratio makarijevskom duhu. Tokom njegove dugogodišnje uprave učinjeno je mnogo na jačanju Crkve, obnavljanju onoga što je zanemareno i upropašćeno tokom patrijarha Jovana i na poboljšanju poremećenih odnosa sa Turskom. Njegova uprava pećkom patrijaršijom bila je doba sređenih crkvenih prilika, usklađenih odnosa sa turskom vlašću, dok je pozna srpska umetnost u srednjevekovnim tradicijama doživela tada svoj drugi i poslednji procvat.
thumb|[[Velika seoba Srba sa Kosova pod vodstvom patrijarha Arsenija Crnojevića.]] Pećki patrijarh Arsenije III Čarnojević (stolovao od 1674-1690) je bio izuzetno angažovan u austro-turskom ratu na strani Austrije. Nije bio sklon makarijevskoj politici i saradnji sa Carigradom, čak je pretio izopštenjem iz Crkve svima koji su u vezi sa Turcima. Nakon poraza Austrije, plašeći se osvete Turaka, Crnojević predvodi kosovske Srbe u Veliku seobu ka Ugarskoj. Posle velike seobe Srba, 1690. godine, kosovsko-metohijsko stanovništvo je vrlo razređeno.
Par decenija kasnije, njegov naslednik Arsenije IV Jovanović (patrijarh od 1725-1737) se povodi za istom politikom pomaganja Austriji u borbi protiv Otomanske države. Godine 1737. izbija novi austrijsko-turski rat (1737-1739), tokom kojeg se kosovski Srbi na poziv pećkog patrijarha ponovo dižu na ustanak, u želji da se priključe austrijskoj pokrajini Srbiji. Ali, kao i u slučaju njegovog prethodnika, Austrija ubrzo doživljava poraz te Arsenije IV predvodi drugu veliku seobu Srba na sever, u Ugarsku. Usled ovih migracija, srpsko stanovništvo na Kosovu krajem 18. veka postaje manjinsko.
Političko angažovanje pećke patrijaršije u Austro-Turskim ratovima je ubrzalo odluku Porte da ukine ovu crkveno-političku instituciju. Patrijaršija je ukinuta 1766, a sledeće godine je isto učinjeno sa ohridskom arhiepiskopijom 1767. Eparhije i celokupnu imovinu ovih crkava preuzela je carigradska patrijaršija. Crkvu su od tada vodili episkopi Grci (fanarioti).
Uprkos teškom položaju, mnogi srpski manastiri sačuvali su i umnožili su svoja imanja pod turskom vlašću. Mitropolija raško-prizrenska je za vreme turske vladavine ubirala obavezan porez od svih pripadnika srpskog naroda. Mitropoliti i vladike, kao i patrijarsi imali su pravo nošenja oružja i držanja oružane pratnje koja im pomaže pri sabiranju crkvenih prihoda.
Karlovačka mitropolija (1690-1848) te patrijaršija (1848-1920)
thumb|Patrijaršijski dvor u [[Sremski Karlovci|Karlovcima]]
Karlovačka mitropolija je bila pravoslavna crkvena organizacija Srba u Habsburškoj monarhiji. Zahvaljujući carskim privilegijama sve do 19. veka, karlovački mitropoliti bili su najznačajniji predstavnici srpskog naroda u Habzburškoj monarhiji. Srpske crkve građene su u stilu tadašnjeg baroka.
1848. godine na Majskoj skupštini u Sremskim Karlovcima, Srbi na prostoru Habzburške monarhije su proglasili stvaranje autonomne Srpske Vojvodine, mitropolit karlovački, Josif Rajačić, proglašen je za patrijarha, a Karlovačka mitropolija je uzdignuta na rang patrijaršije. U sastavu Karlovačke patrijaršije je bilo sedam eparhija. Na prostoru Ugarske postojala je Vršačka, Temišvarska, Budimska i Bačka eparhija, a na prostoru Srema, Slavonije i Hrvatske bile su Karlovačka, Pakračka i Plašćanska ili Gornjokarlovačka.
Sjedište Karlovačke patrijaršije je bilo u Sremskim Karlovcima. Karlovačka patrijaršija je postojala sve do 1920. godine kada se ujedinila s Beogradskom mitropolijom u jedinstvenu Srpsku pravoslavnu crkvu.
Ca' Parolina, Vicenza
Ca' Parolina je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Historija Srpske pravoslavne crkve
Beogradska mitropolija (1831-1920)
Beogradska mitropolija je bila pomjesna autonomna (od 1831.) te autokefalna crkva (od 1879. do 1920. godine). Prije toga je bila eparhija Vaseljenske patrijaršije u Otomanskom carstvu pod nadležnošću grčkih fanariota.
Ca' Parolina, Vicenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 35 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 34 m.
Historija Srpske pravoslavne crkve
Beogradska mitropolija (1831-1920)
Nakon što je 1830. godine sultan priznao Srbiji samostalnu unutrašnju upravu, carigradski patrijarh je pristao da mu knez predlaže episkope, a da ih on potvrđuje. 1832. g. je Srbija sklopila sa carigradskom patrijaršijom sporazum o samoupravi srpske Crkve. Mitropolija je bila umešana u međudinastičke borbe u Srbiji, pa je prvi mitropolit Petar Jovanović, kao protiv Obrenovićevac, nakon povratka kneza Miloša na vlast bio prinuđen da podnese ostavku 1859. godine, nakon čega je otišao u karlovačku mitropoliju i postao je episkop gornjokarlovački.
Godine 1878. priznata je nezavisnost Srbije, a godinu dana, 1879. godine je Beogradska mitropolija dobila autokefalnost. Početkom 20. vijeka Beogradska mitropolija je imala nadležnost na čitavom području tadašnje Kraljevine Srbije, sa upravnom podjelom na sljedeće eparhije: Beogradska, Šabačka, Žička, Niška i Timočka. Beogradski episkop je bio arhiepiskop i mitropolit Srbije.
Dimitrije Pavlović je bio posljednji beogradski mitropolit (1905-1920) i prvi patrijarh ujedinjene Srpske pravoslavne crkve (1920-1930).
Pravoslavna crkva u Crnoj Gori
thumb|desno|[[Cetinjski manastir]] Sa ukidanjem Pećke patrijaršije (1766), obrazovana u Crnoj Gori samostalna Mitropolija cetinjska. Crnogorski crkveni poglavari ujedno su bili i političke vođe tadašnje crnogorske države iz dinastije Petrovića. U Crnoj Gori je postojala neka vrsta pravoslavne teokratske vladavine, sa jakim osloncem na Rusiju. Danilo I (1851—1860) je odvojio crkvenu vlast od svjetovne.
Opisujući istoriju Crkve u Crnoj Gori, protojerej dr Radoslav Grujić kaže da je ona često bila uključena u borbe protiv Turaka:
Valtazar Bogišić je pisao da je "Crnogorska crkva posve avtokefalna i osobenu jerarhiju ima, a nema nikakvijeh zvaničnih odnošaja s drugijem avtokefalnim crkvama, nego mir i ljubav". U zvaničnom katalogu pravoslavnijeh crkava, zvanom Sintagma, "Avtokefalna mitropolija crnogorska" je bila navedena pod rednijem brojem 9, a srbijanska pod 14.
Pravoslavna crkva u Bosni i Hercegovini
Nakon ukidanja Pećke patrijaršije, od kraja 1760-ih do 1880, Pravoslavna crkva u Bosni i Hercegovini je bila pod direktnom nadležnošću Carigradske patrijaršije. Nju su vodili fanarioti, grčki sveštenici iz Istanbula. Godine 1920, posle Prvog svetskog rata i stvaranja Kraljevine SHS, Pravoslavna crkva u Bosni i Hercegovini dolazi pod verski autoritet novo-uspostavljene Srpske patrijaršije, pod patrijarhom Dimitrijem.
Srpska pravoslavna crkva (1920-)
thumb|175px|[[Patrijarh srpski Dimitrije|Dimitrije Pavlović, posljednji beogradski mitropolit i prvi patrijarh ujedinjene Srpske pravoslavne crkve.]]
Ujedinjenje pravoslavnih crkava sa područja novoformirane Kraljevine SHS je dogovarano na četiri preliminarne konferencije, održane od 1918. do 1920. godine. Značajnu ulogu u ujedinjenju srpskih pravoslavnih crkava imao je regent Aleksandar.
Prva konferencija pravoslavnih episkopa održana je 18/31. decembra 1918. godine u Sremskim Karlovcima. Tom prilikom zaključeno je da postoji volja za ujedinjenjem i da se očekuje da će i crkva u Crnoj Gori pristati na ujedinjenje, koja nije bila zastupljena na ovom zboru episkopa. Druga konferencija održana je od 11/24. do 15/28. maja 1919. u Beogradu. Tada je proglašeno "duhovno, moralno i administrativno jedinstvo svih srpskih pravoslavnih crkvenih oblasti", koje će se definisati kada se ceo Arhijerejski sabor "Ujedinjene Srpske Crkve" sastane pod predsedništvom svoga Patrijarha. Formiran je i privremeni odbor od pet članova („Središnji Arhijerejski Sabor Ujedinjene Srpske Crkve”). Na Trećoj konferenciji, održanoj od 20. novembra/3. decembra do 2/15. decembra u Sremskim Karlovcima, usvojen je "Nacrt zakona o proglašenju i vaspostavljanju Srpske Patrijaršije". Pregovori sa Carigradskom patrijaršijom trajali su više od šest meseci. Okončani su tek kada je plaćeno 1,5 milion franaka naknade. Nakon toga je Carigradska patrijaršija 19. marta 1920. priznala i blagoslovila ujedinjenje.
Sjedinjenje pokrajinskih pravoslavnih Crkava u jednu Srpsku Crkvu proglasio je Kralj Aleksandar I. svojim aktom od. 17. juna 1920. Četvrta konferencija, održana 27. avgusta/9. septembra 1920. godine, proglasila se Svetim arhijerejskim Saborom Srpske Pravoslavne Crkve. Za patrijarha izabran Dimitrije Pavlović, dotadanji arhiepiskop Srbije i mitropolit beogradski.
Uspostavljanje Srpske patrijaršije izvršeno je 12. septembra 1920. u Sabornoj crkvi svetog Nikole u Karlovcima, na ceremonijalan način prepun kosovske simbolike. Srpski patrijarh je svečano ustoličen u Peći 28. avgusta 1924. godine.
Kraljevina Jugoslavija
U razdoblju od nastanka Jugoslavije 1918. do 1935. SPC je bila "državotvorna" verska organizacija, veličala je postojeći poredak, podržavala frankofilski državni kurs i integralno jugoslovenstvo kralja Aleksandra, i ispoljavala "klerikalni legitimizam". Pravoslavni crkveni poglavari, pogotovo patrijarh Varnava, bili su na poziciji ideologije jugoslovenskog nacionalizma i šestojanuarske diktature, a SPC je sarađivala sa jugoslovenskim nacionalnim organizacijama kao što su Jugoslovenska nacionalna stranka, Sokoli, Skauti, Narodna odbrana, Četnici, itd. Na verskom planu, Srpska pravoslavna crkva je blisko sarađivala sa Anglikanskom crkvom i starokatoličkim crkvama, protiveći se Rimokatoličkoj crkvi.
U namesničkom razdoblju vladavine kneza Pavla, po obrazovanju vlade Milana Stojadinovića u julu 1935. godine, dolazi do razlaza državnog vrha i SPC, prvenstveno zbog spoljnopolitičkog i unutrašnje političkog zaokreta. Srpska crkva je podržala vojni puč 27. marta 1941. godine.