cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Praxis (časopis)
Karakteristike časopisa Praxis
Časopis Praxis je htio svojim kritičkim promišljanjem prakse u socijalizmu, vratiti kreativni potencijal marksizmu. Ili po riječima urednika - Primarni je zadatak jugoslavenskih marksista, na primjer, da kritički raspravljaju o jugoslavenskom socijalizmu. Takvim kritičkim raspravljanjem jugoslavenski marksisti mogu najviše pridonijeti ne samo svom vlastitom već i svjetskom socijalizmu. Autori okupljeni oko časopisa inspiraciju za svoje studije, crpli su na idejnim zasadama; Antonija Gramscija, Karla Korscha, Georga Lukácsa, Ernsta Blocha, Herberta Marcusea, Ericha Fromma i Luciena Goldmanna. Časopis je gotovo ravnopravno objavljivao tekstove filozofa sa tadašnjeg istoka i zapada. Urednici Praxisa naginjali su objavljivanju kritičkih tekstova protiv tadašnje vladajuće lenjinističke teorije i prakse, koju je tada provodio i Savez komunista Jugoslavije. Takva pozicija časopisu je u prvim godinama izlaženja donijela respektabilan ugled ne samo u uglednim filozofskim krugovima, već i u široj kulturnoj javnosti kako na zapadu tako i na istoku.
Praxis je uspio oko sebe okupiti respektabilan krug onovremenih evropskih i američkih filozofa najrazličitijih orijentacijâ, od neortodoksnih marksista, preko fenomenologa do analitičkih filozofa, članovi njegovog redakcijskog savjeta bili su; Kostas Axelos (Pariz), Alfred J. Ayer (Oxford), Zygmunt Baumann (Tel Aviv), Norman Birnbaum (Amherst), Ernst Bloch (Tübingen), Thomas Bottomore (Brighton), Umberto Cerroni (Rim), Robert S. Cohen (Boston), Veljko Cvjetičanin (Zagreb), Mladen Čaldarović (Zagreb), Božidar Debenjak (Ljubljana), Mihailo Đurić (Beograd), Marvin Farber (Buffalo), Muhamed Filipović (Sarajevo), Vladimir Filipović (Zagreb), Eugen Fink (Freiburg), Ivan Focht (Sarajevo), Erich Fromm (Mexico City), Lucien Goldmann (Pariz), Andre Gorz (Pariz), Jurgen Habermas (Frankfurt), Erich Heintel (Beč), Agnes Heller (Budimpešta), Besim Ibrahim – Pašić (Sarajevo), Mitko Ilievski (Skoplje), Leszek Kolakowski (Varšava), Veljko Korać (Beograd), Karel Kosik (Prag), Andrija Krešić (Beograd), Henri Lefebvre (Pariz), György Lukács (Budimpešta), Serge Mallet (Pariz), Herbert Marcuse (San Diego), Mihailo Marković (Beograd), Vojin Milić (Beograd), Enzo Paci (Milano), Horward L. Parsons (Bridgeport), Zagorka Pešić-Golubović (Beograd), David Reisman (Cambridge, Massachusetts), Veljko Rus (Ljubljana), Svetozar Stojanović (Beograd), Julius Strinka (Bratislava), Abdulah Šarčević (Sarajevo), Ljubo Tadić (Beograd), Ivan Varga (Budimpešta), Kurt Wolff (Newton), Aldo Zanardo (Bologna), Milan Životić (Beograd).
Godine uzleta časopisa, poklapale su se sa uzletom revolucionarne ljevice u Jugoslaviji, koja se oduševljavala novoljevičarskom kontrakulturom na zapadu. Vrhunac tog utopijskog žara bila je studentska buntovna 1968. sa velikim demonstacijama po Parizu i drugim europskim metropolama, koje su imale odjeka i kod nas (studentske demonstracije na Beogradskom univerzitetu, i Zagrebačkom sveučilištu). Tjedan po izbijanju beogradskih demonstacija Tito je u svom govoru isprva podržao studentske zahtjeve kako bi smirio situaciju, no potom se okomio na pobunu i posebno na Praxis. Taj trenutak bio je prelomni za budućnost Praxisa, nakon toga časopis i njegov krug dobijaju etiketu anarho-ljevičara, postupno im se ukidaju sredstva što je sve dovelo do gašenja časopisa.
Koščake
Koščake je naselje u slovenskoj Općini Cerknici. Koščake se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 5 stanovnika.
San Rafael, La Manzanilla de la Paz
San Rafael je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini La Manzanilla de la Paz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1947 m.
Santa Rosa, Taxco de Alarcón
Santa Rosa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Taxco de Alarcón.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 425 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1414 m.
Singing the Blues
"Singing the Blues" je američka zabavna pjesma koju je 1956. napisao i objavio Melvin Endsley. Usprkos naslovu koji sugerira blues, komponirana je u tradicionalnom pop stilu, a poslužila je ranim rock and roll izvođaćima. Iako Njen najpoznatiji izvođač je Guy Mitchell, koji je s njom u oktobru 1956. popeo na vrh američke top-liste. U Britaniji je s njenom cover verzijom u isto vrijeme veliki uspjeh imao Tommy Steele.
Kao svoju neslužbenu himnu su je 1980-ih preuzeli navijači engleskog fudbalskog kluba Sheffield Wednesday i njome obilježavaju veliku pobjedu (4:0) nad gradskim suparnikom Sheffield United na Štefanje (26. decembra) 1979. Jednu od verzija je snimio i fudbaler Terry Curran.
Shuttlepod One
Epizodu su kritičari hvalili zbog jednostavnosti zapleta, odnosno scenarija koji je naglasak stavio na likove. Dominic Keating, koji tumači lik poručnika Reeda, ju je nazvao jednom od najdražih u svojoj karijeri.
Kožljek
Kožljek je naselje u slovenskoj Općini Cerknici. Kožljek se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 51 stanovnika.
Censeau
Sanzo je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Jura koja pripada prefekturi Lon le Sonije.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 292 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 29 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 9,86 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 850 metara (maksimalnoj 882 m, a minimalnoj 770 m).
Colonia Bosques de la Florida, Cuernavaca
Colonia Bosques de la Florida je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Cuernavaca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 98 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1637 m.
Gečerlija
Gečerlija je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Gečerlija je u sastavu opštine Bosiljovo.
Prirodni uslovi
Gečerlija je smeštena u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Strumice, naselje je udaljeno 8 kilometara severoistočno.
Naselje Gečerlija se nalazi u istorijskoj oblasti Strumica. Naselje je položeno u središnjem delu plodnog Strumičkog polja. Južno od naselja protiče reka Strumica. Nadmorska visina naselja je približno 240 metara.
Mesna klima je blaži oblik kontinentalne zbog blizine Egeja (žarka leta).
Stanovništvo
Gečerlija je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 373 stanovnika.
Većinsko stanovništvo su etnički Makedonci (100%).
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Scavo, Cosenza
Scavo je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 123 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 404 m.
Opština Cuitzeo, Michoacán
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 10382 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1837 m.
El Progreso, Santiago Tilantongo
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 258 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2323 m.
Gamla Uppsala
Gamla Uppsala (dosl. Stara Uppsala) je naziv nekadašnje parohije koja je 1948. imala 2141 stanovnika. Danas je to ime arhološkog lokaliteta na kom se pretpostavlja da ima između 2000 i 3000 tumulusa.
Geografija
Gamla Uppsala leži u Grofoviji Uppsala, na periferiji grada Uppsale.
Hain
Hajn je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 61 opštinskog središta okruga Grajc. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 69 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16076024.
Gamla Uppsala
Historija
Arheološki nalazi pokazuju da je Gamla Uppsala kao naselje postojala još od neolita, svoj vrhunac je imalo za srednjeg vijeka, a napušteno je 1252. nakon požara. Lokalitet se iskopa još od 17. vijeka, a veća iskapanja izvršena su 1840, 1870, 1990. i 2010. godine. Gamla Uppsala je u nordijskoj mitologiji bila mjesto povezano sa kultom boga plodnosti Freya, pa su se tu pokapani svevski kraljevi Aun, Adil i Egil. U njihovu čast žrtvovani su ljudi i životinje.
Hain
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Grajc Hajn se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Grajc. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 340 metara. Površina opštine iznosi 2,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 69 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 25 stanovnika/km².
Santa Maria di Bagnolo, Pavia
Santa Maria di Bagnolo je naselje u Italiji u provinciji Pavia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 108 m.
Castel San Giovanni, Piacenza
Castel San Giovanni je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Smilno
Smilno je naseljeno mjesto u okrugu Bardjejov, u Prešovskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2021. godine naselje je imalo 678 stanovnika.
Everything You Always Wanted to Know About Sex* (*But Were Afraid to Ask)
Film je bio komercijalni uspjeh za Allena, zaradivši 18 miliona $ u američkim kinima u usporedbi sa proračunom od 2 miliona $, čime je bio 13. najkomercijalniji film 1972.
Radnja
Film je podijeljen na sedam epizoda. U prvoj, dvorska luda želi se seksati sa kraljicom. U drugoj, Dr. Ross se zaljubi u ovcu. U trećoj, italijanski filmski režiser ima ženu koja jedino može doživjeti orgazam u javnosti. U četvrtoj, muškarac Sam isprobava žensku odjeću. U petoj, voditelj Jack Barry vodi TV emisiju Koja je moja perverzija? u kojoj natjecatelji pogađaju perverzije gostiju. U šestoj, istraživač Victor i novinarska Helen posjete Dr. Bernarda koji u svojem laboratoriju provodi bizarne eksperimente. Jedan takav izmakne kontroli te se pojavi ogromna sisa koja terorizira okolicu. Na kraju, uspiju uloviti divovsku sisu zahvaljujući divovskom grudnjaku. U zadnjoj priči, upravitelji kontrolnog centra u mozgu pažljivo tempiraju sustav erekcije i ejakulacije sperme u tijelu muškarca koji postaje intiman se ženom.
Kritike
Dean Šoša je filmu dao ocjenu četiri od pet:
Recenzija za website Timeout je bila pozitivna:
Tepeyecac, Xochimilco
Tepeyecac je naselje u Meksiku u saveznoj državi Distrito Federal u opštini Xochimilco.
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 85 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2384 m.
Kranjče
Kranjče je naselje u slovenskoj Općini Cerknici. Kranjče se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 0 stanovnika.
Whitewater, Indiana
Vajtvoter je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 83, što je 5 (6,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ciula Mare, Răchitova
Ciula Mare je naselje u Rumuniji u okrugu Hunedoara u opštini Răchitova.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 239 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 382 m.
Familia Brito Prado, Mexicali
Familia Brito Prado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Mexicali.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 59 m.
Finnian od Movillea
thumb|San Finnian di Moville.
Sveti Finnian (Uinniau)  od Moville (495 - 589) je bio irski kršćanski misionar. 495–589.
Većina historičara drži da je bio rodom iz Ulstera, potomak Fiatacha Lijepog te učenik Colmana od Dromorea, odnosno da se obrazovao u Candida Casi. Odatle je, prema predaji otišao u Rim, odakle se u Irsku vratio sa Jeronimovim prijevodom Biblije (Vulgata). Prema predaji je pokrštavao preostale irske pagane i pri tome bez uspjeha pokušao pokrstiti legendarnog Tuan mac Cairilla, posljednjeg pripadnika rase Partholona. U Movilli je osnovao samostan gdje je njegov učenik bio Sveti Kolumba. S njim se posvađao oko psaltera, što je dovelo do Kolumbinog progonstva u Ionu.
Opština Tătărani, Dâmbovița
Tătărani je opština u Rumuniji u okrugu D'mbovica.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 345 m.
Adenozinski A3 receptor
Adenozinski A3 receptor (ADORA3) je adenozinski receptor. On je kodiran humanim genom.
Funkcija
Adenozinski A3 receptori je G protein-spregnuti receptor koji učestvuje u mnogobrojnim ćelijskim signalnim putevima i fiziološkim funkcijama. On posreduje kontinuirane kardioprotektivne funkcije tokom srčane ishemije, i učestvuje u inhibiciji neutrofilne degranulacije kod neutrofilima-posredovane povrede tkiva. Smatra se da ima neurozaštitno ali i neurodegenerativno dejstvo.
Gen
Višestruke transkriptne varijante koje kodiraju različite izoforme su poznate za ovaj gen.
Terapeutske implikacije
Agonist adenozinskog A3 receptora (CF-101) je u kliničkim ispitivanjima za lečenje reumatoidnog artritisa.
Inverzni agonisti
}}
Los Ojos de Agua, Manuel Doblado
Los Ojos de Agua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Manuel Doblado.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 60 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2366 m.
Opotzinga, Tehuipango
Opotzinga je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tehuipango.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 755 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1950 m.
Rancho el Milagro, Villa de Arriaga
Rancho el Milagro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Villa de Arriaga.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2177 m.
Chambolle-Musigny
Šambol Mizinji je naselje i opština u istočnom delu centralne Francuske u regionu Burgonja, u departmanu Zlatna obala koja pripada prefekturi Dižon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 313 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 41 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,57 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 264 metara (maksimalnoj 445 m, a minimalnoj 238 m).
Lama-Garoppa, Asti
Lama-Garoppa je naselje u Italiji u provinciji Asti, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 162 m.
Жабари (Ваљево)
Жабари је насељено место града Ваљева у Колубарском округу. Према попису из 2011. било је 401 становника.
Демографија
У насељу Жабари живи 371 пунолетни становник, а просечна старост становништва износи 43,2 година (42,5 код мушкараца и 43,9 код жена). У насељу има 135 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 3,35.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Sant'Onofrio, Palermo
Sant'Onofrio je naselje u Italiji u provinciji Palermo, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 152 m.
Hainrode
Hajnrode je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 32 opštinska središta okruga Nordhauzen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 385 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16062014.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Nordhauzen Hajnrode se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Nordhauzen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 270 metara. Površina opštine iznosi 8,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 385 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 44 stanovnika/km².
Komesarsko naređenje
mini|desno|Komesar Jevrejin 1941. Ova fotografija je načinjena nakon što je zarobljen a u originalnoj nemačkoj arhivi je stajalo „Pucao je iz zasede na naše invazione trupe.“ Komesarsko naređenje je pismeno naređenje koje je izdao Adolf Hitler 6. juna 1941, pre početka operacije Barbarosa. Zvanični naziv naređenja je bio Smernice za tretman političkih komesara (Richtlinien für die Behandlung politischer Kommissare). Naređenje je zahtevalo da svaki sovjetski politički komesar otkriven među zarobljenim vojnicima bude odmah streljan kao sprovodilac komunističke ideologije i linije Komunističke partije u vojsci.
Po ovom naređenju, svi zarobljenici koji budu identifikovani kao „temeljno boljševizirani ili aktivni predstavnici boljševičke ideologije“ treba takođe da budu pogubljeni.
Prvi nacrt
Prvi nacrt Komesarskog naređenja napisao je general Eugen Miler 6. maja 1941. i u njemu je naređivao streljanje svih komesara kako bi se sprečio njihov dolazak u logore za ratne zarobljenike u Nemačkoj. Nemački istoričar Hans-Adolf Jakobsen je napisao: "„U glavama nemačkih vojnih komandanata nikad nije postojala nikakva sumnja da naređenje namerno krši međunarodno pravo; to se izvodi iz činjenice da je distribuiran neuobičajeno mali broj štampanih primeraka Komesarskog naređenja.“" Pasus u kome general Miler poziva vojne komandante da spreče „ekscese“ je uklonjen na zahtev Vrhovne komande Vermahta. Feldmaršal Valter fon Brauhič je izmenio naređenje 24. maja 1941. dodavši Milerov pasus i pozvavši armiju da održi disciplinu u sprovođenju ovog naređenja. Konačni nacrt Komesarskog naređenja je Vrhovna komanda Vermahta izdala 6. juna 1941. i bilo je ograničeno samo na najviše komandante, kojima je naloženo da svoje potčinjene informišu verbalno.
Sprovođenje Komesarskog naređenja dovelo je do streljanja hiljada ljudi. Međutim, nemački istoričar Jirgen Ferster je 1989. napisao da ovo jednostavno nije tačno jer je većina nemačkih vojnih komandanata u svojim memoarima tvrdilo a neki nemački istoričari poput Ernsta Noltea i dalje tvrde da Komesarsko naređenje nije sprovođeno. 23. septembra 1941. nekoliko komandira Vermahta je tražilo da Naređenje bude olabavljeno na način koji bi ohrabrio pripadnike Crvene armije na predaju, ali Hitler je odbacio „bilo koju promenu postojećih naređenja koja se tiču tretmana političkih komesara“.
Kada se u Crvenoj armiji saznalo za Komesarsko naređenje, došlo je do rasta morala i do odlaganja ili zabrane predaje Vermahtu. Ovaj neželjeni efekat je navođen u molbama nemačkih oficira Hitleru (na primer od strane Klausa fon Štaufenberga), koji je konačno poništio Komesarsko naređenje nakon jedne godine, 6. maja 1942.
Sudden Impact
Sudden Impact je američki kriminalistički akcijski film snimljen 1983. godine u režiji Clinta Eastwooda. Predstavlja četvrti dio ciklusa filmova o policijskom inspektoru Harryju Callahanu. Eastwood ponavlja njegovu ulogu, a radnja prikazuje kako ga, nakon niza nasilnih incidenata koji su donijeli neželjeni publicitet, pretpostavljeni iz Policije San Francisca šalju u provincijski gradić kako bi istražio ubistvo, te kako se tamo sretne upozna sa ženom (čiji lik tumači Sondra Locke) koja se nastoji osvetiti nasilnicima koji su je prije mnogo godina brutalno silovali. Sudden Impact, koji je originalno trebao biti samostalni film o silovanju i osveti sa Locke u glavnoj ulozi, tek je naknadno postao film gdje je glavni lik Callahan. Zbog toga, a i činjenice da se uglavnom događa u malom mjestu, se smatra najatipičnijim od svih filmova serije. Kritika ga je uglavnom mlako dočekala, ali publika je bila oduševljena, te je postao komercijalno najuspješniji od svih filmova serije, te potrvdio status Eastwooda kao velike akcijske zvijezde i filmske ikone 1980-ih. Popularnost mu je dala i Callahanova replika "Go ahead, make my day", koja će postati jednom od najcitiranijih u historiji filmske umjetnosti.
Johan III od Švedske
Johan III (Dvorac Stegeborg, 21. decembar 1537. - Stockholm, 17. novembar 1592.), bio je Švedski kralj od 1568. do svoje smrti - 1592.
Johan je bio duboko religiozni čovjek koji je za svoje vladavine pokušao izmiriti švedsku Luteransku crkvu sa liderima Katoličke crkve iz Rima, u tu svrhu pokušao je ponovno uvesti u liturgiju neke odbačene elemente iz katoličke liturgije.
Biografija
Johan je rođen kao nastariji sin Gustava Vase iz njegova drugog braka sa Margaretom Eriksdotter. Njegov stariji polubrat Erik XIV dobio je čast da zasjedne na švedski tron - 1560., dok se Johan morao zadovoljiti položajem Velikog vojvode Finske na koji ga je postavio otac - 1556.
Kako su polubraća vodila gotovo potpuno nezavisne vanjske politike to ih je dovelo do sukoba, pa je Erik XIV ograničio Johanova upravljačka prava, a nakraju ga dao i zatvoriti 1563. nakon što se Johan udružio sa poljskim kraljem Sigismundom II, i čak 1562. oženio sa Sigismundovom kćerkom Katerinom Jagelović, i to nakon što mu je to Erik izričito zabranio.
Nakon što je pušten iz zatvora - 1567., Johan se 1568 udružio sa svojim mlađim bratom, budućim kraljem Karlom IX kako bi svrgnuo Erika i osigurao tron za sebe. Nakon što je stupio na tron Johan je 1570 sklopio Szczecinski sporazum kojim je završen Sedmogodišnji rat sa Kraljevinom Danskom. Tim sporazumom se Švedska formalno odrekla svojih novoosvojenih estonskih teritorija, iako se Johan zapravo njih i nije namjeravao odreći, jer je njima upravljao sve do kraja svoje vladavine.
410. pne.
Godina '''410. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Mamercina i Volusa (ili, rjeđe, godina 344. Ab urbe condita). Oznaka 410. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Johan III od Švedske
Biografija
Johan je 1586. kandidirao svoga sina Sigismunda, kog je odgojio kao katolika, za upražnjeni poljski tron, ali je povukao njegovu kandidaturu kad su Poljaci zatražili povratak Estonije kao uvjet Sigismundove kandidature. S druge strane švedsko plemstvo, koje je kontroliralo Državno vijeće, striktno je podržavalo Sigismundovu kandidaturu, jer su na taj način željeli pridobiti Poljsku protiv Ruskog Carstva, a preko njega i povećati vlastitu moć.
410. pne.
mini|Shema bitke kod Kizika
Johan III od Švedske
Biografija
Paradoksalno je da su se dotad nepomirljivi Johan i Karl, složili protiv takve politike visokog plemstva, ali je Sigismund III i pored toga zasjeo na poljski tron - 1587.
Gornje Konjare
Gornje Konjare je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Gornje Konjare pripada opštini Kumanovo.
Gornje Konjare ima veliki značaj za srpsku zajednicu u Republici Makedoniji, pošto Srbi čine značajnu manjinu u naselju.
Prirodni uslovi
Gornje Konjare je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kumanova, selo je udaljeno 6 kilometara severno.
Selo Gornje Konjare se nalazi u istorijskoj oblasti Žegligovo, u ravničarskom kraju, na približno 370 metara nadmorske visine. Severoistočno od sela izdiže se planina Rujen.
Mesna klima je kontinentalna sa slabim uticajem Egeja (žarka leta).
Stanovništvo
Gornje Konjare je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 1.136 stanovnika.
Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (50%), a manjina su Srbi (28%) i Albanci (22%). Početkom 20. veka seosko stanovništvo je bilo podeljeno između onih koji su se izjašnjavali Srbima i drugih koji su se izjašnjavali Bugarima.
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje, a manjinska islam.
Yalentay, Zinacantán
Yalentay je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Zinacantán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 597 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2494 m.
San Juan Molino, Tepetitla de Lardizábal
San Juan Molino je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini Tepetitla de Lardizábal.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 39 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2222 m.
Bucksport, South Carolina
Baksport je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 876, što je 241 (-21,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Malandrone, Pisa
Malandrone je naselje u Italiji u provinciji Pisa, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 59 m.
Lizistrata
Lizistrata (grčki: Λυσιστράτη, atički:, "Ona koja raspušta vojske") jedna je od jedanaest sačuvanih drama koje je napisao znameniti starogrčki komediograf Aristofan. Originalno je izvedena u Ateni godine 411. pne., vjerojatno na Lenejskom festivalu. Radnja prati napore jedne žene da prekine za Aristofanove suvremenike još uvijek aktualni peloponeski rat. Lizistrata to pokušava učiniti tako što žene cijele Grčke nagovori da prestanu sa svojim muževima imati seksualne odnose te ih tako prisile da sklope mir, a što izaziva rat spolova.
Komad je izazvao veliku pažnju kasnijih generacija zbog svog prikaza odnosa spolova i seksualnosti uopće, odnosno skrivenih seksualnih aluzija i otvorene opscenosti svog teksta. Djelo je prvi put izvedeno 411. pne., iste godine kada i Ženska skupština u Tesmoforiji, još jedan Aristofanov komad koji se bavio odnosima spolova i seksualnošću. Smatra se da je jedna od inspiracija autora bio katastrofalni atenski poraz u sicilijskoj ekspediciji. Današnji kritičari i teoretičari često ovo djelo navode kao primjer iznošenja feminističkih i pacifističkih ideja u grčkoj književnosti.
Zaplet
Kako muškarci nisu uspjeli postići svršetak rata, dođe na ideju Lizistrata (= ona koja raspušta vojske) da bi žene trebalo da preuzmu stvari u svoje ruke i nametnu mir, i to prije svega tako što će uskratiti svojim muževima seksualne odnose, a osim toga i tako što će zazeti Akropolu i državnu blagajnu koja se čuva u Partenonu, jer bez novca Atena neće moći nastaviti s ratom. Lizistrata u Atenu sazove skupštinu žena iz svih zaraćenih polisa, među njima i Lampitu iz Sparte. Nakon izvjesnog oklijevanja, one sve prihvate njen plan i zakunu se da će ga sprovesti.
Žene se vraćaju svaka u svoj grad, a Lizistrata s drugim Atenjankama zauzme Akropolu. Kor atenskih staraca pokuša ga preoteti, no odbija ga drugi kor atenskih starica sipanjem vode iz kanti. Postariji vijećnik (proboulos) također je nagnan u bijeg, a s njim i četa skitskih strijelaca (koji su u Ateni obavljali policijske dužnosti). Umjesto uobičajene parabaze dva kora se nadmeću razmjenjujući uvrede (korski agon).
No ženama teško pada održavanje zakletve jer su se, kako Lizistrata postiđeno priznaje, pomamile za muškarcima. Lizistrata ih mora jednu za drugom odvraćati od nakane da se vrate kući, a svaka ima svoju ispriku: jedna bi da vidi svoju vunu, druga da provjeri lan, treća da se tobože porodi. Stiže i Kinezija, jedan od muževa, kako bi nagovorio svoju suprugu Mirinu da se vrati kući. Mirina raspiruje strast u svom zaljubljenom mužu i na kraju ga ostavi nezadovoljenog. Najzad dolazi jedan poslanik iz Sparte i javlja kako i tamo muževi trpe veliku nevolju, pa je Sparta spremna za pregovare o miru. Okupljaju se poslanici obje zaraćene strane, a Lizistrata ih u sjajnom govoru sve prekorava i uspijeva ih pomiriti. Konačno se sklapa mir, žene završavaju svoj bračni štrajk, a Spartanci i Atenjani odlaze na Akropolu na gozbu.
Tematika
Ova je komedija napisana i prikazana u dramatično doba po Atenjane, poslije propasti sicilijske ekspedicije 413. pne., kad su se saveznici Atene jedan za drugim počeli dizati na ustanak i kad je Sparta osigurala savezništvo s perzijskim satrapom Tisafernom protiv zajedničkog neprijatelja ‒ Atene. No premda je to značilo osjetno slabljenje Atene, to nikako nije značilo da je propast bila bliska ili neizbježna. Komad je izraz prirodne želje da zavlada mir, dok god je on kompromisan i ne dovodi Atenu u stvarnu opasnost. Pjesnik zapravo zagovara povratak Kimonovoj panhelenskoj politici i stvaranje jedinstvene fronte protiv Perzije.
U ovoj komediji nema parabaze, što predstavlja novinu za staru atičku komediju.
La Soledad, La Manzanilla de la Paz
La Soledad je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini La Manzanilla de la Paz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 36 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2066 m.
Koseze (Ilirska Bistrica, Slovenija)
Koseze je naselje u slovenskoj Općini Ilirskoj Bistrici. Koseze se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
El Cebadal, Cuernavaca
El Cebadal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Cuernavaca.
Sariputta
Sariputta ili Šariputra (pali: Sāriputta, sanskrit: ) je bio jedan od glavnih Budinih učenika, koji se često pominje u budističkim spisima Pali kanona. Sāriputta se isticao kao najinteligentniji učenik Budin.
El Cebadal, Cuernavaca
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 93 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1976 m.
Be-Bop-A-Lula
"Be-Bop-A-Lula" je američka rockabilly pjesma iz 1956. koju je prvi snimio bend Gene Vincent and His Blue Caps. Vincent i njegov tadašnji menadžer Bill "Sheriff Tex" Davis su je napisali dok se Vincent u mornaričkoj bolnici oporavljao od posljedica motociklističke nesreće. Kada je 1956. izbačena na tržište, postala je ogroman hit.
Kozarišče
Kozarišče je naselje u slovenskoj Općini Loškoj dolini. Kozarišče se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Sariputta
Sariputto je bio učeni brahman i vjerovatno glavni sistematizator Buddhina učenja po tradicionalnoj indijskoj metodi mnemotehničkih šablona. Ta je metoda šablonizacije u slučaju Buddhinih govora dosegla usavršenje jedinstveno u ranoj buddhističkoj književnosti. U istoj knjizi iste zbirke ponavlja se i u nekoliko Buddhinih neposrednih razgovora doslovno ista argumentacija o istoj temi.
Be-Bop-A-Lula
Kasnije su je obrađivali mnogi znameniti izvođači.
Korištena je i u nizu filmova, među kojima se najviše ističe Wild at Heart iz 1990.
Sariputta
Sariputto je umro prije Buddhe.
Veličanje Bude
Pali kanon prenosi da je Šariputra imao toliko visoko mišljenje o Budi, da je Buda morao da ga ubeđuje da je takvo mišljenje neosnovano. Nakon što je Sariputa rekao Budi da "nikada nije bio, ne postoji sada, niti će postojati asketa ili braman više uznapredovao u prosvetljenju" od njega, Buda mu odgovara nizom kontrapitanja, kojima ukazuje da Sariputa ne zna sve blažene ljude iz prošlosti, niti prosvetljene ljude iz budućnosti, niti zna sve o Budinoj vrlini, meditaciji, mudrost i oslobođenosti. Na kraju Buda završava pitanjem: "Pa kako se onda usuđuješ da govoriš tako?"
Kozarišče
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 214 stanovnika.
Santa Maria, Pavia
Santa Maria je naselje u Italiji u provinciji Pavia, u regiji Lombardija.
Krebsov ciklus
Krebsov ciklus ili ciklus limunske kiseline ili ciklus trikarboksilnih kiselina (TCA ciklus) je jedan od temeljnih metaboličkih ciklusa kod stanica koje koriste kisik u procesu staničnog disanja. Kod aerobnih organizama, Krebsov je ciklus ključni metabolički proces koji spaja putove degradacije (katabolizma) ugljikohidrata, lipida (masti) i bjelančevina u ugljični dioksid i vodu uz oslobađanje kemijske energije. Krebsov ciklus je anfibolički metabolički put, pošto sudjeluje i u degradaciji organskih molekula (katabolizam) i u biosintezi molekula (anabolizam). Najvažniji metabolički putovi koji se vežu na Krebsov ciklus su glikoliza i oksidativna dekarboksilacija piruvata koje mu prethode i oksidativna fosforilacija koja mu slijedi. Krebsov ciklus je važan i kao izvor prekursora aminokiselina (acetil CoA, α-ketoglutarat, sukcinil CoA, sukcinat, fumarat, oksalacetat). Ciklus nosi ime po Hansu Adolfu Krebsu, britanskom biologu njemačkoga podrijetla koji je otkrio ključne elemente procesa i za to dobio Nobelovu nagradu za medicinu 1953.
Osnovne reakcije
Krebsov se ciklus odvija u mitohondrijima eukariotskih stanica i u citoplazmi prokariotskih stanica. Katabolizam ugljikohidrata i masti stvara acetil-CoA, molekulu sastavljenu od jedne acetilne skupine vezane na koenzim A. Acetil-CoA je osnovni supstrat Krebsovog ciklusa. Dvije molekule acetil-CoA oslobađaju svoje acetilne skupine, koje se spajaju s oksalacetatom i formiraju limunsku kiselinu. Limunska kiselina prolazi kroz niz metaboličkih procesa, oslobađa dvije molekule ugljičnog dioksida (CO2) i regenerira se ponovo u oksalacetat koji je spreman za slijedeći ciklus. Najbitnije reakcije u energetskom smislu su formiranje molekule GTP, koja odmah regenerira jednu molekulu ATP, proizvodnja tri molekule NADH i jedne FADH2. Za ključne kemijske reakcije i enzime koje se odvijaju u Krebsovom ciklusu, kao i za njihove produkte vidi tablicu niže.
Castelcanafurone, Piacenza
Castelcanafurone je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Krebsov ciklus
Osnovne reakcije
Reducirani kofaktori (NADH i FADH2) imaju ulogu prijelaznih molekula u procesima oksidacije i redukcije. U reduciranom stanju prenose elektrone od oksidiranih molekula iz samog Krebsovog ciklusa i glikolize do prve faze oksidativne fosforilacije, tzv. lanca prijenosa elektrona. Tada dolazi do oksidacije u NAD+ i FAD i davanja elektrona, koji će za vrijeme oksidativne fosforilacije bili iskorišteni za regeneriranje ATP iz ADP.
Castelcanafurone, Piacenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 836 m.
Krebsov ciklus
Osnovne reakcije
Konačna stehiometrijska formula svih reakcija je slijedeća:
Energija koja se dobije od potpune razgradnje jedne molekule glukoze kroz tri faze staničnog disanja (glikoliza, Krebsov ciklus i oksidativna fosforilacija) je 36 molekula ATP. U stvarnosti se proizvede 38 molekula ATP, ali dvije su iskorištene za prijenos (aktivnim transportom) dviju molekula NADH proizvedenih putem glikolize iz citoplazme kroz membranu mitohondrija.
center|650px|Citric Acid Cycle (Hrvatski)
Stupnjevi Krebsovog ciklusa
thumb|Svaka podjedinica citrat sintetaze veže jednu molekulu oksalacetata (ljubičasto) i jednu acetil-CoA (bijelo).
Reakcija 1: Citrat sintetaza
thumb|lijevo|ΔG'°=-31.4 kJ/mol Prvi enzim u Krebsovom ciklusu, citrat sintetaza katalizira reakciju kondenzacije acetil-CoA s oksalacetatom iz kojeg nastaje citrat (limunska kiselina). Enzim ima dvije strukturne podjedinice i svaka od njih sposobna je vezati oba supstrata za svoje aktivno mjesto. Enzim katalizira aktivaciju acetil-CoA, kako bi povećao afinitet prema oksalacetatu. Nakon povezivanja acetilne skupine na oksalacetat, tioesterna se grupa (CoA) odvaja hidrolizom kako bi se oslobodila limunska kiselina.
Reakcija je vrlo egzoergonska tj. oslobađa energiju (ΔG'°=-31.4 kJ/mol) što sprječava da reakcija teče u suprotnom smjeru. Limunska kiselina ima i ulogu reguliranja aktivnosti samog enzima, pošto djeluje kao kompetitivni inhibitor. Sposobnost inhibicije citrat sintetaze je jako bitna za reguliranje cijelog Krebsovog ciklusa, pošto ona funkcionira kao biokemijski pacemaker.
thumb|Struktura akonitaze
Reakcija 2: Akonitaza
thumb|lijevo|ΔG'°=+6.3 kJ/mol Akonitaza katalizira izomerizaciju limunske kiseline (citrata) u izocitrat kroz prijelazno formiranje cis-akonitata. Citrat prolazi proces dehidracije C3 ugljika i stvaranje međuspoja cis-akonitata, koji se potom hidrira u C2 formirajući izocitrat. Reakcija može teći i u suprotnom smjeru, ali to se ne događa u Krebsovom ciklusu zbog zakona o djelovanju masa. Koncentracija citrata je 91%, međuspoja cis-akonitata je 3%, a izocitrata 6%. Reakcija stoga nepovratno teče prema izocitratu.
U aktivnom mjestu akonitaze nalazi se skupina željezo-sumpor koja veže supstrat, zajedno s određenim polarnim aminokiselinama. Prostorna struktura aktivnog mjesta dopušta samo vezivanje 1R,2S citrata, odbijajući suprotni izomer.
thumb|Struktura isocitrat deidrogenaze Escherichie coli.
Reakcija 3: Izocitrat dehidrogenaza
thumb|lijevo|ΔG'°=-8.4 kJ/mol Mitohondrijska izocitrat dehidrogenaza je enzim koji je ovisan o NAD+, Mn2+ i/ili Mg2+. U početku enzim katalizira oksidaciju izocitrata u oksalsukcinat i proizvede jednu molekulu NADH od NAD+. Potom jedan bivalentni ion (Mn2+ ili Mg2+) veže kisik iz karboksilne skupine i povećava elektronegativnost tog dijela molekule. Dolazi do preraspodjele elektrona u molekuli, kidanja kemijske veze i oslobađanja karboksilne skupine. Dekarboksilacijom dolazi do formiranja α-ketoglutarata i oslobađanja jedne molekule CO2..
Santa Maria, Pavia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 61 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 95 m.
Ciula Mică, Răchitova
Ciula Mică je naselje u Rumuniji u okrugu Hunedoara u opštini Răchitova.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 214 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 415 m.
Opština Charapan, Michoacán
Charapan je opština u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán.
Las Flores Tilantongo, Santiago Tilantongo
Las Flores Tilantongo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Tilantongo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 180 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2301 m.
Opština Charapan, Michoacán
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 1918 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 2376 m.
Krebsov ciklus
Reakcija 3: Izocitrat dehidrogenaza
thumb|Katalitičko aktivno mjesto dihidrolipoamid suciniltransferaze, segmenta enzima α-ketoglutarat deihdrogenaze Escherichie coli
Reakcija 4: α-ketoglutarat dehidrogenaza
α-ketoglutarat dehidrogenaza je u biti kompleks sastavljen od tri različita enzima. Podjedinica E1 (2-ketoglutarat dehidrogenaza) i E2 (transsukcinilaza) vrlo su slične podjedinicama prisutnim u jednom drugom enzimu: piruvat dehidrogenazi. Podjedinica E3 je pak istovjetna podjedinici istog enzima. Najvjerojatnije jedan enzim evolutivno potječe od drugoga.
thumb|Struktura sukcinil-CoA sintetaze izolirane iz svinjskog srčanog mišića
Berriac
Beriak je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Od koja pripada prefekturi Karkason.
Krebsov ciklus
Reakcija 5: Sukcinil CoA sintetaza
thumb|lijevo|ΔG°′ = -3.3 kJ mol-1 Sukcinil CoA je tioester visoke kemijske energije (njegova ΔG°′ hidrolize je -33.5 kJ mol-1, slična onoj ATP -30.5 kJ mol-1). Enzim sukcinil CoA sintetaza koristi ovu energiju za fosforilaciju purinskog nukleozid difosfata kao GDP u jednoj od ključnih reakcija stvaranja kemijske energije iz Krebsovog ciklusa.
Sisters, Oregon
Sistersvil je grad u američkoj saveznoj državi Oregon.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.038, što je 1.079 (112,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Krebsov ciklus
Reakcija 5: Sukcinil CoA sintetaza
Organizam ne koristi direktno GTP kao molekulu visoke energije (GTP ima ulogu signalne molekule). Njegova je uloga u Krebsovom ciklusu da posluži kao međuspoj koji prebacuje fosfatnu grupu na ADP kako bi se stvorio ATP. Tu reakciju katalizira enzim nukleozid difosfokinaza.
U završnim fazama Krebsovog ciklusa dolazi do preraspodjele molekula s četiri atoma ugljika do ponovne regeneracije oksalacetata. Da bi to bilo moguće, metilna grupa prisutna na sukcinatu mora doživjeti konverziju u karbonilnu grupu. Konverzija nastaje u tri prijelaza: prva oksidacija, pa hidracija, potom druga oksidacija. Navedeni prijelazi, osim što regeneriraju oksalacetat, omogućavaju „izvlačenje“ dodatne kemijske energije putem nastanka flavin adenin FADH2 i NADH.
thumb|Struktura enzimskog kompleksa sukcinat dehidrogenaze i kompleksa II lanca prijenosa elektrona Escherichia coli
Reakcija 6: Sukcinat dehidrogenaza
thumb|lijevo|ΔG'°=0 kJ/mol Prvu reakciju oksidacije katalizira enzimski kompleks sukcinat dehidrogenaze, jedini enzim iz ciklusa koji ima FAD kao primatelja vodika umjesto NAD+. FAD je kovalentno vezan za enzim, preko jedne molekule histidina. Enzim koristi FAD kao primatelj vodika, pošto reakcija ne razvija dovoljno slobodne energije da reducira NAD+. Enzim katalizira oksidaciju sukcinata u fumarat.
Enzimski sustav sukcinat dehidrogenaze je jedini iz cijelog ciklusa koji se nalazi unutar mitohondrijske membrane. Enzim se nalazi u toj poziciji pošto ulazi i u metabolički put lanca prijenosa elektrona (u kojem nosi naziv kompleks II). Nakon prijelaza na FAD, enzim ubacuje elektrone direktno u lanac prijenosa elektrona, koji je prvi dio oksidativne fosforilacije. To je moguće upravo zbog stabilne veze između enzima i samog kofaktora FAD.
thumb|Struktura fumaraze kvasca Saccharomyces cerevisiae
Reakcija 7: Fumaraza
thumb|lijevo|ΔG'°=-3.8 kJ/mol Enzim fumaraza dodaje fumaratu jedan proton i jednu hidroksilnu grupu (OH-) dobivenu hidrolizom vode i formira malat kao konačni produkt. Enzim može vezati grupu OH- samo s jedne strane, tako da fumarat prelazi samo u L-malat.
Jednadžba reakcije: fumarat + H2O → malat
thumb|Struktura malat dehidrogenaze bakterije Thermus flavus
Reakcija 8: Malat dehidrogenaza
thumb|lijevo|ΔG'°=+29.7 kJ/mol Posljednja reakcija Krebsovog ciklusa predviđa oksidaciju malata u oksalacetat. Time se oksalacetat regenerira i ulazi u novi ciklus. Enzim malat dehidrogenaza koji katalizira reakciju koristi još jednu molekulu NAD+ kao primatelja vodika kako bi proizveo NADH.
Jednadžba reakcije: malat + NAD+ → oksalacetat + NADH + H+
Aktivnost enzima je u potpunosti određena potrošnjom oksalacetata od strane citrat sintetaze (prvog enzima u Krebsovom ciklusu) i potrošnjom NADH od strane lanca prijenosa elektrona. Kontinuirano smanjenje koncentracije navedenih spojeva tjera enzim na stalnu proizvodnju novih spojeva.
Regulacija aktivnosti Krebsovog ciklusa
Brzina kemijskih reakcija u Krebsovom ciklusu podložna je preciznioj regulaciji, razmjerno energetskim potrebama same stanice. Ključne točke kontrole su alosterični enzimi, izocitrat dehidrogenaza i α-ketoglutarat dehidrogenaza.
Isocitrat dehidrogenazu stimulira prisutnost ADP, koji se veže za enzim, i povećava afinitet prema substratu. Simultano vezanje substrata (isocitrata), NAD+, Mg2+ i ADP na enzim ima potencirajući utjecaj na aktivaciju, dok NADH i ATP smanjuju aktivnost enzima, jer zauzimaju aktivno mjesto vezivanja aktivacijskih spojeva (kompetitivna inhibicija).
Postoje dokazi o reguliranju aktivnosti Krebsovog ciklusa i prije samog ciklusa, na nivou opskrbe prvog enzima u procesu (citrat sintetaze). Velika koncentracija ATP smanjuje afinitet enzima prema svom osnovnom substratu acetil-CoA, smanjujući tako proizvodnju citrata. Stoga, što je više ATP u stanici, manja količina acetil-CoA ulazi u sam Krebsov ciklus.
Povezanost Krebsovog ciklusa s ostalim metaboličkim putevima
400px|thumb|desno|Interakcija Krebsovog ciklusa i ostalih metaboličkih puteva Krebsov ciklus ima središnju ulogu u metabolizmu živih bića, prije svega u katabolizmu organskih molekula, ali i u anabolizmu. Na Krebsov se ciklus nadovezuju različiti metabolički putevi koji između ostalog imaju ulogu opskrbe samog ciklusa međuspojevima koji su utrošeni kod biosinteze drugih organskih molekula. Te se kemijske reakcije zovu anaplerotičke reakcije.
Procesi koji prethode Krebsovom ciklusu
Krebsov ciklus je drugi stupanj razgradnje ugljikohidrata. Prvi stupanj, glikoliza, razgrađuje glukozu (i ostale šećere) u pirogrožđanu kiselinu (piruvat), α-ketokiselinu s tri atoma ugljika . Kod eukariota piruvat se prenosi iz citoplazme u mitohondrije, gdje enzimskom reakcijom gubi jedan atom ugljika i nastaje acetil-CoA. Ta se reakcija zove oksidativna dekarboksilacija piruvata, a enzim koji vrši reakciju je piruvat dehidrogenaza. Acetil CoA, koji se oslobađa u mitohondriju ulazi u Krebsov ciklus kao prvi substrat.
Bjelančevine mogu indirektno poslužiti kao izvor energije i njihovi produkti ući u Krebsov ciklus. Bjelančevine se proteolizom razgrađuju u osnovne građevne jedinice: aminokiseline. Neke aminokiseline kao aspartat, valin i isoleucin mogu biti direktno pretvoreni u međuspojeve samog ciklusa. Ostale mogu biti pretvorene u glucide (ugljikohidrate) i ući u ciklus preko metaboličkih puteva karakterističnih za ugljikohidrate.
Produkti razgradnje masti su također izuzetno važan izvor energije koji direktno i indirektno ulaze u Krebsov ciklus. Masti su razgrađene od enzima lipaze koje oslobađaju masne kiseline i glicerol. Glicerol može ući u proces glikolize, pogotovo u stanicama jetre ili biti pretvoren u glukozu putem glukoneogeneze. U mnogim tkivima, pogotovo srcu, masne se kiseline razgrađuju kroz proces beta oksidacije koja direktno proizvodi acetil CoA, osnovni supstrat Krebsovog ciklusa. Beta oksidacija može proizvesti i propionil CoA, koji će putem glukoneogeneze biti pretvoren u glukozu.
Procesi koji slijede Krebsov ciklus
Osnovni proces koji slijedi Krebsov ciklus je oksidativna fosforilacija, metabolički put gdje završava stanično disanje. Glavna uloga oksidativne fosforilacije je oksidacija kofaktora NADH i FADH2, koji ponovo ulaze u Krebsov ciklus u oksidiranom obliku NAD+ i FAD. Ovaj proces osidacije generira gradijent protona i elektrona, čija se energija iskoristi za proces fosforilacije molekula ADP u visokoenergetske molekule ATP. U tom se procesu protoni (H+) vežu na kisik, kojeg organizmi unose iz atmosfere i stvaraju vodu kao konačni produkt. Oksidativna fosforilacija uvelike povećava efikasnost proizvodnje visokoenergetskih nukleozida kao ATP i GTP koja je relativno niska kod Krebsovog ciklusa.
Procesi koji koriste međuspojeve Krebsovog ciklusa
Međuspojevi Krebsovog ciklusa ulaze u mnoge druge metaboličke puteve. U popisu niže, navedeni su metaboliti Krebsovog ciklusa i metabolički putevi u kojima sudjeluju.
Jevreji u Narodnooslobodilačkoj borbi
desno|mini|200px|Spomenik žrtvama [[Logor Jasenovac|logora Jasenovac]] desno|mini|200px|Spomenik žrtvama logora na Sajmištu, na savskom keju desno|mini|200px|Grobnica [[Braća Baruh|porodice Baruh u Aleji narodnih heroja na Novom groblju u Beogradu]] desno|mini|200px|Spomen-grobnica na [[Mirogoju Jevrejima ubijenim u logorima Jasenovac i Gradiška]] Mnogi jugoslovenski Jevreji aktivno su učestvovali u Narodnooslobodilačkoj borbi Jugoslavije, od 1941. do 1945. godine.