cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arapsko-izraelski sukob
Sueski rat
Sjedinjene Američke Države pokušale su posredovati u sukobu Egipta i Izraela obećavajući izdašnu gospodarsku pomoć objema zemljama. U Egiptu su tu pomoć namijenili gradnji Asuanske brane na rijeci Nil. No, dolaskom Gamala Abdela Nasera na čelo vojnog režima u Kairu u travnju 1954 godine Egipat se počeo približavati Sovjetskom Savezu. Zabrinut zbog egipatskog koketiranja sa Sovjetskim Savezom, američki predsjednik Eisenhower otkazao je Kairu zajam za financiranje Asuanske brane. Do kulminacije zaoštravanja odnosa Egipta sa zapadnim zemljama došlo je u srpnju 1956. godine egipatskom nacionalizacijom Sueskog kanala, koja je opravdana potrebom pronalaženja izvora financiranja gradnje Asuanske brane.
U listopadu 1956. godine na tajnom su se sastanku našli premijeri triju država, čiji su strateški interesi u najvećoj mjeri bili povrijeđeni Naserovom politikom - premijer Francuske Mollet i Velike Britanije Eden te Izraela Ben-Gurion. Velika Britanija je odlučila zaštititi ugrožene interese svog kapitala u kompaniji koja je upravljala Sueskim kanalom te povratiti svoj izgubljeni utjecaj na Bliskom istoku. Francuska je, uz motive slične britanskim, računala na to da bi rušenjem Nasera izravno utjecala i na slabljenje egipatske podrške tadašnjim protufrancuskim ustancima u Alžiru, Maroku i Tunisu. Posve prirodno, za zbivanja u Egiptu bio je zainteresiran i Izrael koji je želio eliminirati najsnažniju protivničku vojsku i neutralizirati baze palestinskih fedajina u pojasu Gaze. Na sastanku je postignut dogovor o zajedničkoj vojnoj akciji na Egipat i o rušenju Nasera, po sličnom obrascu kojim je američka CIA godinu dana prije srušila nacionalističkog iranskog predsjednika Mossadegha, koji je u Iranu pokušao nacionalizirati zapadne naftne kompanije. Plan nazvan Operacija Teleskop predviđao je napad Izraela na područje Sinajskog poluotoka nakon čega će se pod izlikom zaštite stranih brodova u Kanalu u sukob umiješati Velika Britanija i Francuska. Početni izraelski udar privući će egipatske snage na Sinajski poluotok, koje su onda zračnim desantima britanskih i francuskih postrojbi u području Sueskog kanala trebale biti odsječene i uništene. Izrael je u tajnosti mobilizirao sve motorizirane jedinice kojima je raspolagao i pripremio se za iznenadni napad.
Izraelski napad, kojim je zapovijedao proslavljeni general Moshe Dayan, počeo je u popodnevnim satima 29. listopada 1956 zračnim desantom na području strateški važnog klanca Mitle na Sinajskom poluotoku, koji je imao važnu ulogu i u svim sljedećim izraelsko-arapskim ratovima. Usporedo s padobranskim desantom na područje Sinaja, ulaze i izraelske oklopne postrojbe. U skladu s prije dogovorenim, Velika Britanija i Francuska 30. listopada diplomatskim putem traže povlačenje egipatskih i izraelskih jedinica iz područja Kanala prijeteći vojnom intervencijom. Egipat je očekivano odbio ultimatum te sljedeći dan počinju britanski i francuski zračni napadi na ciljeve diljem Egipta. Zračni desanti britanskih trupa izvedeni su 5. studenog zapadno od Port Saida na zapadnoj obali Sueskog kanala te francuskih padobranaca na području Port Fuada na istočnoj obali Kanala, koje u potpunosti ovladavaju područjem Sueskog kanala.
Anglo-francuski napad na Egipat izazvao je oštru diplomatsku reakciju Sovjetskog Saveza, a akcija je naišla na neodobravanje u Washingtonu, gdje je Eisenhowerova administracija bila bijesna zbog poduzimanja napada bez prethodnih konzultacija sa Sjedinjenim Državama. Bijela kuća je u tom trenutku bila zabavljena situacijom u Mađarskoj, gdje su sovjetski tenkovi skršili mađarski ustanak, a Eisenhoweru ta kriza nije odgovarala ni zbog predstojećih predsjedničkih izbora. Nakon američkog pritiska, Velika Britanija i Francuska bile su prisiljene poštovati odluku Ujedinjenih naroda o prekidu vatre. Britanske i francuske postrojbe povukle su se 22. prosinca 1956 sa Sueskog Kanala, a izraelska vojska odlazi sa Sinajskog poluotoka u ožujku 1957 godine.
Egipatska vojska je tijekom kratkog Sueskog rata 1956. teško stradala, zrakoplovstvo je gotovo uništeno, a uvelike je oslabljena i ratna mornarica. Sueski kanal je bio zatvoren do 1957., a Egipat je 1962 nadoknadio vrijednost nacionalizirane imovine izvornim vlasnicima. Arapske zemlje su u znak protesta nakon Sueske krize smanjile isporuke nafte Zapadu, stvarajući mali naftni udar i blagi nagovještaj velike naftne krize koja će se dogoditi nakon rata 1973 godine. Unatoč činjenici da je s vojne strane operacija bila uspješna, za Veliku Britaniju i Francusku je na političkoj i diplomatskoj razini bila potpuni fijasko i dovela je do velikih potresa na domaćim političkim scenama. Paradoksalno, pobjednicima Sueskog rata mogu se smatrati Izrael i Egipat. Izrael je dolaskom snaga UN-a na Sinajski poluotok i svođenjem Egipta na razinu trećerazredne vojne sile ostvario svoj prvotni cilj da osigura svoje južne granice za gotovo cijelo sljedeće desetljeće. Izrael je također ishodio pravo prolaska brodova kroz Tiranski tjesnac, a vojna suradnja Tel Aviva s Francuskom u idućim se godinama odrazila i na polju vojne industrije, koja je uz ostalo rezultirala i gradnjom nuklearnog reaktora u Dimoni u Izraelu. Rat 1956. godine je za Izrael bio uspješan test vlastitih oružanih snaga koje će idućih desetljeća igrati veliku ulogu u održanju Izraela. S druge strane, Egipat je unatoč vojnom porazu zadržao nadzor nad Sueskim kanalom, a još je važniji diplomatski prestiž koji je sebi Egipat priskrbio. Naser je politički ojačao u vlastitoj zemlji te se nametnuo kao svearapski lider. Najveći dio tog utjecaja iskoristio je za stvaranje protuizraelske koalicije.
Egipatski predsjednik Naser vješto je kapitalizirao politički prestiž stečen nakon Sueske krize te je pedesetih godina XX. stoljeća figurirao kao neslužbeni lider arapskog svijeta. Naserov panarabizam je 1958. godine konkretiziran ujedinjenjem Egipta i Sirije u zajedničku državu nazvanu Ujedinjena Arapska Republika. Tu Naserov projekt nije stao, već se UAR povezala s Jemenom u konfederaciju ambiciozno prozvanu Sjedinjene Arapske Države. Kao protuteža socijalističkoj Ujedinjenoj Arapskoj Republici, u ožujku 1958. dvije su prozapadne arapske monarhije Jordan i Irak ušle u federaciju nazvanu Arapska Unija. No, već u srpnju 1958 na poticaj iz UAR-a srušena je iračka monarhija a irački kralj Feisal II. je u državnom udaru ubijen, čime je propao projekt Arapske Unije. Ni Ujedinjena Arapska Republika neće biti dugog vijeka - sirijski je entuzijazam brzo splasnuo nakon što je postalo jasno da zajedničkom državom dominira Kairo, dok su se Irak, nakon rušenja monarhije, i Sudan odbili pridružiti UAR-u. Projekt Ujedinjene Arapske Republike neslavno je raspušten 1961 nakon vojnog udara u Siriji.
Političke turbulencije u arapskom svijetu pedesetih godina bile su najteže u Jemenu gdje je trajao građanski rat u koji su bile upletene i egipatske trupe, te u Libanonu u kojem su političke napetosti, do kojih je dovela neravnomjerna raspodjela političke moći između etničkih zajednica, eksplodirale 1958 u kratkotrajni građanski rat s tri tisuće poginulih. Tek je američka vojna intervencija, kojom je Washington želio preduhitriti širenje panarabizma na Libanon i silazak prozapadnog kršćanskog predsjednika Chamouna s vlasti, smirila situaciju.
Šestodnevni rat
thumb|desno|250px|Teritorij koji je zauzeo Izrael nakon Šestodenvnog rata: Sinaj, Zapadna obala, Gaza i Golanska visoravan (tamno plava boja) Najveću korist od razjedinjenosti arapskog svijeta u svakom je slučaju imao Izrael, koji je u to vrijeme i sam bio duboko u problemima. Gospodarska kriza i smanjenje useljavanja te rast broja Židova koji su napuštali Izrael, kao i velike kulturološke razlike između različitih židovskih zajednica, stvarale su sliku depresivnog društva u očekivanju novog rata. Razdoblje nakon Sueskog rata nije prolazilo bez sukoba Izraela i okolnih arapskih zemalja. Između 1965 i 1967 godine dogodio se niz ozbiljnih čarki na granici Izraela sa Sirijom i Jordanom. Sirijska podrška terorističkim napadima palestinskog Fataha na židovska naselja u skladu s već ustaljenom praksom izazvala je seriju izraelskih vojnih odmazdi na sirijski teritorij. Početkom 1967. učestali su napadi sirijskog topništva na Izrael, a u travnju su vođeni zračni dvoboji između izraelskog i sirijskog zrakoplovstva u kojem je srušeno šest sirijskih letjelica. Nove tenzije u odnosima s arapskim susjedima izazvala je izraelska odluka da skrene dio toka rijeke Jordan radi navodnjavanja pustinje Negev, na što su arapske zemlje 1965 godine odlučile osiromašiti tok Jordana skretanjem njegovih pritoka na svom teritoriju.
Sredinom svibnja 1967. Egipat je počeo koncentrirati svoje vojne snage na Sinajskom poluotoku unatoč činjenici da su njegove vojne efektive bile bitno ograničene angažmanom u građanskom ratu u Jemenu u kojem je sudjelovalo 50 tisuća egipatskih vojnika. Na egipatski su zahtjev 18. svibnja sa Sinaja povučene snage UN-a, a potkraj svibnja Egipat je zabranio prolaz izraelskim brodovima kroz Tiranski tjesnac i tako blokirao južnu izraelsku luku Elat u Akapskom zaljevu.
Na jordanskom bojištu neprijateljstva počinju jordanskim granatiranjem izraelskih položaja i zračnim napadima, a jordansko zrakoplovstvo bombardiralo je Tel Aviv. Prvog dana rata oko podneva izraelske su snage prešle na sjeveru u napad u smjeru grada Genina, kojeg sljedeći dan zauzimaju. Na dijelu bojišta prema Egiptu izraelske postrojbe su prvog dana rata probile egipatske obrambene crte i zauzele područje pojasa Gaze. Izraelske oklopne postrojbe prodrle su uzduž obale Sredozemnog mora prema Sueskom kanalu te unatoč egipatskom otporu potkraj dana stigle na 30 km od kanala. Nakon više neuspjelih protunapada, trećeg dana rata egipatske se snage povlače sa Sinajskog poluotoka prema kanalu, dok ih Izraelci napadaju iz zraka i sa zemlje. Egipatska javnost nije bila obaviještena o stanju na bojištu, već je pogrešno vjerovala da se događaji odvijaju u egipatsku korist. U noći 6. lipnja Izraelci su izbili na područje Sueskog kanala kod grada Al-Quantarahe, a druga izraelska skupina zauzela je klanac Mitla na središnjem dijelu Sinaja. Na krajnjem jugu Sinajskog poluotoka Izraelci su zračnim desantom zauzeli grad Sharm al-Sheik, čime je otvoren ulaz u Akapski zaljev. Na istočnom ratištu, Izraelci su potisnuli jordansku vojsku i zauzeli stari dio grada Jeruzalema, a istog dana zauzeli su i Šhem (biblijski hrvatski prijevod Šekem, arapski Nablus) i Arihu te izašli na zapadnu obalu rijeke Jordan, čime završavaju borbe na jordanskom dijelu fronte. Četvrtog dana rata na sinajskom bojištu izraelske snage odbile su nekoliko slabih egipatskih protunapada te su pred večer istoga dana osvojile obalu Sueskog kanala u cijeloj dužini. Posredovanjem UN-a kasno u noć istoga dana prekinute su borbe na sinajskom bojištu. thumb|desno|250px|Napušteni izraelski tenk: nakon Šestodnevnog rata, Izrael je okupirao Golan Sirijsko bojište je prva tri dana rata mirovalo, što je u potpunosti odgovaralo Izraelu koji je tako oštricu svog napada mogao usmjeriti na Sinajski poluotok. Ono postaje aktivno tek nakon što je Izrael stabilizirao situaciju na druga dva bojišta, tako 8. lipnja Izraelci prelaze u masovni napad na sirijske položaje te su istu noć iz tri smjera probili sirijske položaje a sljedećeg dana zauzeli su najveću sirijsku utvrdu Tel Taffar i otvorili put prema daljnjem prodoru ka središnjim dijelovima Sirije. Idući dan je izraelska vojska ovladala cijelom Golanskom visoravni. Posredovanjem UN-a 10. lipnja 1967. u 18 sati i 30 minuta prekinuta su borbena djelovanja na sirijskom bojištu te je tako nakon 132 sata i 30 minuta borbenih djelovanja završen Šestodnevni rat.
U Šestodnevnom ratu arapske su zemlje imale oko 30 tisuća poginulih ili nestalih vojnika. Izgubljeno je oko 70 posto naoružanja i opreme, a osobito teško stradala su zrakoplovstva arapskih zemalja. Novonastalom situacijom izraelska se vojska opasno približila trima arapskim prijestolnicama - Kairu na manje od 100 km te Damasku i Amanu na manje od 50 km. Izrael je ratnom pobjedom stekao nadzor nad cijelim biblijskim područjem Izraela ili četiri puta veći teritorij od onog iz 1949. nakon Prvog arapsko-izraelskog rata. Još je milijun palestinskih Arapa došlo pod izraelsku vlast, tako da je pod izraelskom vlašću bilo 1,5 milijuna Arapa. Izrael je anektirao stari dio Jeruzalema, gdje je arapskom stanovništvu ponuđen izbor između izraelskog i jordanskog državljanstva, dok je u Judeji i Samariji (Zapadnoj obali) i pojasu Gaze uspostavljena vojna vlast.
Za razliku od Jeruzalema, arapskom stanovništvu u Judeji i Samariji (Zapadnoj obali) i Gazi nije ponuđeno izraelsko državljanstvo, a s obzirom na to da ti teritoriji nisu bili anektirani. Izraelska vojna okupacija novoosvojenih područja pod Moshe Dayanom na mjestu ministra obrane pokazala se relativno blagom. Palestinskim je Arapima dopuštena određena razina političkih sloboda i ostavljene su im lokalne institucije vlasti a Izrael nije dirao ni u pravne sustave koji su do okupacije postojali, jordanski na Zapadnoj obali i egipatski u Gazi. Arapsko stanovništvo se pokazalo izvorom jeftine radne snage za izraelsko gospodarstvo pa je počela dnevna migracija Arapa s okupiranih područja u izraelske gradove, koja je potrajala tri desetljeća.
Izrael je objavio namjeru da na novoosvojena područja naseli židovske stanovnike koji su protjerani u ratu 1948. godine. Izraelski političar Yigal Allon bio je tvorac plana podizanja židovskih stambenih naselja na strateški važnim točkama novoosvojenih područja, što je označilo početak novovjekovnog židovskog naseljavanja u njihovu drevnu domovinu Judeju i Samariju (Zapadnu obalu) i pojas Gaze, te istodobno postalo najvažniji razlog nespremnosti Izraela da se tijekom mirovnog procesa devedesetih godina povuče s okupiranih područja. Iako su u Šestodnevnom ratu uvelike smanjene vojne efektive arapskih zemalja i potvrđena izraelska vojna moć, nije dugoročno riješen niti jedan regionalni problem nego je područje i dalje ostalo žarište, što se potvrdilo već sljedećih mjeseci.
Pogranični sukobi i međuarapski sukob u Jordanu
Uvjerljiva izraelska pobjeda u ratu 1967. godine omogućila je Izraelu da odbaci sve pokušaje nagodbe s arapskim susjedima. U studenom 1967. Vijeće sigurnosti Ujedinjenih naroda donijelo je rezoluciju 242 kojom je pozvalo Izrael da se povuče s (većine) područja osvojena te godine na obranjive granice u zamjenu za trajan mir, no rezoluciju su odbili i Izrael i arapske zemlje.
Paralelno s diplomatskim naporima, arapske zemlje obnavljale su svoje oružane snage. Zahvaljujući isporukama oružja iz Istočnog bloka, Egipat (tada još uvijek pod nazivom Ujedinjena Arapska Republika) uspio je nadoknaditi gubitak ratnog materijala, a podizanju borbene spremnosti pridonijeti je i dolazak sovjetskih vojnih savjetnika. Izdvojene oružane provokacije na novostvorenoj crti razdvajanja uzduž Sueskog kanala, koje su trajale od ljeta 1967., postupno su prerasle u smišljenu strategiju slabljenja Izraela nanošenjem velikih ljudskih gubitaka izraelskim postrojbama koje su držale položaje na Sinajskom poluotoku. Imajući na umu ograničene izraelske ljudske potencijale, egipatski stratezi su smatrali da će veći broj poginulih izraelskih vojnika prisiliti izraelsku javnost i izraelsku vladu na političke ustupke.
U lipnju 1968 počinju egipatski topnički napadi na izraelske položaje uzduž sjevernog područja Sueskog kanala. Za odmazdu je Izrael poduzeo nekoliko vojnih akcija na egipatskoj strani kanala, uključujući i uništenje egipatskog elektroenergentskog sustava u listopadu 1968. nakon čega su egipatski topnički napadi na nekoliko mjeseci oslabili. Izrael je, utvrđujući granicu duž Sueskog kanala, počeo gradnju opsežnog sustava fortifikacija koji je dobio naziv po tadašnjem ministru obrane, Bar Levu (podrijetlom iz bivše Jugoslavije). Bar Levova linija trebala je osigurati izraelsku južnu granicu, dok je na sjeveru prema Siriji sagrađen niz utvrda na Golanskoj visoravni prozvan Golanskim zidom.
Početkom ožujka 1969 ponovno su eskalirali egipatski topnički napadi uzduž Sueskog kanala u kojima su Izraelci imali velike ljudske gubitke i koji su se nastavili i sljedećih nekoliko mjeseci. Nakon iznenadne smrti izraelskog premijera Eshkola i kratkog premijerskog mandata Yigal Allona, na čelo vlade u Tel Avivu u ožujku 1969. dolazi beskompromisna Golda Meir. Ona je izmijenila strategiju odgovora na egipatske napade prekidajući iscrpljujuće topničke dvoboje na granici i ubacujući u borbu izraelsko ratno zrakoplovstvo. Od srpnja 1969. Izrael iz zraka sustavno bombardira egipatske protuzračne postaje te topničke i tenkovske položaje duž Sueskog kanala. Izraelska zračna ofenziva nastavila se do prosinca, kada se zbog uništenja egipatskih postaja protuzračne obrane mogla protegnuti i na unutrašnjost egipatskog teritorija.
Pokušaj Egipta da se nosi s moćnim izraelskim zračnim snagama pokazao se neuspješnim te se egipatska vojska potkraj 1969. nalazila na rubu novog uništenja. Nakon što su u siječnju 1970. izraelski zračni udari dotakli i predgrađe Kaira, Naser je otputovao na tajni put u Moskvu gdje je bio prisiljen zatražiti pomoć od Sovjetskog Saveza. Moskva je nevoljko udovoljila egipatskom traženju, te je poslala nove protuzračne bitnice i borbene pilote. Povećan broj protuzračnih bitnica na području kanala stvorio je kišobran za egipatsko topništvo i uvelike ograničio učinkovitost izraelskog zrakoplovstva.
Sovjetski angažman u Egiptu stvorio je probleme izraelskoj vojsci koja više nije dominirala bojištem, a pojačano uplitanje Moskve u zbivanja na Bliskom istoku zabrinulo je i Sjedinjene Američke Države koje su pritiskale Izrael da prekine zračnu kampanju. Washington je još potkraj 1969. poslao državnog tajnika Rogersa sa zadaćom da postigne primirje. Pokušavajući privoljeti Izrael na prestanak zračnih akcija, Sjedinjene Države su zaprijetile obustavom ranije dogovorene prodaje borbenih zrakoplova. Pritisak iz Washingtona, uz jasne dokaze o izravnom sovjetskom vojnom angažmanu, omekšao je izraelski stav te su naposljetku Izrael i Egipat u kolovozu 1970 potpisali primirje koje je prihvatio i Jordan.
Tijekom dvogodišnje krize uzduž Sueskog kanala, Izrael je imao gotovo tisuću i pet stotina poginulih vojnika, dok se egipatski gubici procjenjuju na nekoliko puta veći broj, a rat iscrpljivanja ostavio je fatalne posljedice na čelne ljude Izraela i Egipta. Naime, u veljači 1969. umro je izraelski premijer Eshkol, a nedugo nakon potpisivanja primirja od srčanog je udara u rujnu 1970. preminuo i egipatski predsjednik Naser. Suprotno odredbama potpisanog prekida vatre, Egipat je nastavio premještati protuzračne bitnice u područje Sueskog kanala, što će se pokazati vrlo važnim za uspješan prelazak kanala tijekom Yomkippurskog rata 1973. godine. Miješanje Sovjetskog Saveza u regiju prisililo je Washington da izravna protutežu, zbog čega se američka vojna pomoć Izraelu višestruko povećala početkom sedamdesetih godina - u 1967. godini iznosila je tek 13 milijuna američkih dolara, a godinu dana kasnije 76 milijuna, da bi se 1971 popela na čak 600 milijuna dolara.
Osim aktivnog područja Sueskog kanala, krajem šezdesetih godina ni sjeverna izraelska granica nije mirovala. U napadima na Izrael iz uporišta na jordanskom i libanonskom teritoriju bili su aktivni i palestinski fedajini. Izrael je, po već ustaljenom obrascu, odgovarao napadima na Jordan i Libanon, što je imalo za posljedicu jačanje pritiska libanonske i jordanske vlade na palestinske skupine na svom teritoriju. U ožujku 1968. Izrael je na jordanskom teritoriju poduzeo operaciju Inferno usmjerenu na uništenje fedajinske baze, no zbog loše koordinacije izraelskih postrojbi akcija je propala a u arapskoj je javnosti slavljena kao pobjeda palestinskih gerilaca nad izraelskom vojskom.
Porazi u ratovima 1948. i 1967. godine stvorili su veliku palestinsku izbjegličku zajednicu u Jordanu. Njezin vojni i politički utjecaj je tijekom godina rastao i rezultirao je uspostavom paralelnog sustava vlasti u izbjegličkim naseljima. Prvo miješanje Palestinaca u jordansku politiku dogodilo se još 1951 godine ubojstvom jordanskog kralja Abdulaha. U srpnju 1966. Jordan je prvi put uskratio podršku PLO-u, no zbog pritiska arapskog svijeta ona je nastavljena. Postupno se težište aktivnosti palestinskih militanata u Jordanu preusmjerilo s borbe protiv Izraela u pokušaje svrgavanja jordanskog kralja Huseina, a oružani sukob izbjegnut je zahvaljujući posredovanju arapskih zemalja. U ljeto 1970. imenovana je nova jordanska vlada u kojoj je sudjelovalo nekoliko simpatizera PLO-a. Između jordanske vlade i PLO-a potpisan je sporazum kojim je fedajinima dopuštena sloboda kretanja, a PLO je pristao priznati autoritet jordanskog kralja. No, jordansko prihvaćanje prekida vatre s Izraelom u kolovozu iste godine izazvalo je sukobe jordanskih snaga sigurnosti i fedajina, a početkom rujna kralj Husein jedva je izbjegao i drugi pokušaj atentata u istoj godini.
Naposljetku, 25. rujna dogovoren je prekid vatre između palestinskih fedajina i jordanskih vlasti, na temelju kojeg se fedajini trebaju povući iz Jordana. U završnim jordanskim operacijama u ljeto 1971. likvidirane su posljednje palestinske skupine na jordanskom tlu. Posljedice nasilnog obračuna s Palestincima za Jordan su u arapskom svijetu bile velike. Kralj Husein bio je potpuno politički izoliran u arapskim političkim krugovima, jer su ga smatrali najodgovornijim za izbijanje međuarapskog rata. PLO i veliki dio palestinskih izbjeglica otišao je susjedni Libanon, koji će se sedamdesetih godina pretvoriti u novo ratno žarište regije.
Žrtve
Broj sveukupnih žrtava tijekom cijelog gotovo 70-godišnjeg bliskoistočnog sukoba, u što se uključuju i neki incidenti uoči samog osnutka države Izrael, je upitan i nema točnih podataka kojima bi se mogao utvrditi točan broj, pošto pojedine strane pretjeruju brojke. Međutim, kada bi se zbrojili svi ratovi u tom sukobu, prema procjeni sveukupno je bilo u prosjeku oko 107.000 žrtava, između 91.000 poginulih minimalno i 124.000 maksimalno.
Terorizam
thumb|desno|250px|Predstavljanje oružja koje je konfiscirano sa broda koji je putovao u Gazu Šezdesetih godina je bliskoistočni konflikt izašao izvan okvira regije. Nakon što je arapska nemoć na bojnom polju dokazana u tri rata s ponižavajućim ishodom za arapske zemlje, Palestinci su posegnuli za drugim metodama borbe. Desetine mladih Arapa čiji su roditelji izbjegli iz nekadašnjeg britanskog mandata Palestine, a koji su rođeni i odrasli u izbjegličkim logorima jer im je bila zabranjena repatrijacija od strane arapskih režima gdje su se nalazili, bili su sedamdesetih godina spremni umrijeti za palestinsku stvar u spektakularnim terorističkim podvizima. Sedamdesetih godina su svjetske agencije relativno često izvještavale o nekoj terorističkoj akciji, ponekad izvedenoj tisućama kilometara daleko od Bliskog istoka, iza koje su stajali palestinski teroristi.
Ubrzo nakon svršetka Prvog izraelsko-arapskog rata 1949. godine počinju upadi palestinskih fedajina na izraelski teritorij gdje su meta često bili izraelski civili, za što se Izrael revanširao oružanim odgovorom na teritorij zemlje iz koje je napad došao. Osim u Izraelu, palestinske izbjeglice su 1951. godine izvele ubojstvo jordanskog kralja Husseina I. Palestinski gerilski i teroristički napadi na Izrael dobili su politički okvir na summitu Arapske lige u lipnju 1964. godine, u tada još uvijek arapskom Jeruzalemu, stvaranjem Palestinske oslobodilačke organizacije. PLO Yassera Arafata će u kasnijem stadiju postojanja odbaciti terorizam i izgraditi image političkog pokreta, no i dalje će zadržati veze s radikalnim palestinskim skupinama.
Izraelske obavještajne službe su i same izvodile atentate i akcije terorističkog karaktera u inozemstvu. Najznačajnija izraelska kampanja je bila tzv. Afera Lavon, usmjerena protiv Egipta, a nazvana po izraelskom ministru obrane Pinchasu Lavonu. Naime, početkom pedesetih godina su agenti izraelskog Mossada diljem Egipta postavljali bombe na zapadne ciljeve, s namjerom diskreditacije novog egipatskog režima i sprečavanja britanskog povlačenja iz Egipta. thumb|desno|250px|Ratnici PFLP-a (Popularne Fronte za Oslobađenje Palestine) [[1969.]] U lipnju 1968. godine trojica su Palestinaca otela zrakoplov izraelske kompanije El Al na letu iz Rima u Tel Aviv. Iako su se otmice zrakoplova događale i ranije, El Alov zrakoplov je bio prvi koji je otet u političke svrhe. Zahvaljujući publicitetu koji je otmica priskrbila palestinskoj stvari, došlo je do eksplozije sličnih akcija u čemu su prednjačili Palestinci. Uslijedile su nove velike palestinske terorističke akcije; u kolovozu 1970. godine su simultano oteta četiri zrakoplova koja su uništena u jordanskoj pustinji i iniciran je međuarapski rat u Jordanu. U rujnu 1972. godine, nekoliko dana nakon početka Olimpijskih igara u Münchenu, osam terorista iz skupine "Crni rujan" upalo je u Olimpijsko selo i uzelo skupinu izraelskih sportaša za taoce. Zahvaljujući prisutnim TV kamerama iz cijeloga svijeta, milijuni ljudi su bili u prilici pratiti krvave događaje u Olimpijskom selu kada je nakon traljave akcije njemačke policije poginulo svih devet talaca.
U lipnju 1976. godine skupina palestinskih terorista povezanih s njemačkom skupinom Baader Meinhoff otela je zrakoplov Air Francea na letu iz Izraela u Francusku i preusmjerila ga prema Ugandi u srcu Afrike. Otmičari su tražili puštanje zatvorenih palestinskih boraca u Izraelu, Keniji, Zapadnoj Njemačkoj i Švicarskoj, prijeteći početkom likvidacije taoca. Iako je izraelski stav prema terorizmu bio tradicionalno nepopustljiv, izraelska vlada se upustila u pregovore dok je vojska užurbano radila na planu oslobađanja taoca. U iznimno rizičnoj operaciji unatoč udaljenosti od nekoliko tisuća kilometara, izraelski su komandosi, koje su vodili budući izraelski premijer Ehud Barak i brat izraelskog premijera Benjamina Netanyahua - Yonatan Netanyahu, svladali ugandske vojnike i otmičare. Taoci su oslobođeni uz minimalne gubitke te dopremljeni u Izrael. Operacija izraelskih komandosa u Entebbeu 1976. godine ostala je do danas jedna od najsmjelijih komandoskih akcija svih vremena.
Osobito su teške bile palestinske terorističke akcije s velikim civilnim žrtvama, među kojima je bilo i djece. Otmica autobusa u mjestu Avivim Moshav 1970. godine, rušenje stambene zgrade u naselju Kyrjat Shmona 1974. godine te škole u kibucu Maalot mjesec dana kasnije, a veliki medijski publicitet dobio je PLO kada je zauzeo brod "Achille Lauro" 1985. godine. thumb|desno|250px|Izraelski vojnici patroliraju u [[Hebronu]]
Medijski najeksponiranije terorističke akcije devedesetih godina su u svakom slučaju bile samoubilačke akcije palestinskih terorističkih skupina s ciljem potkopavanja bliskoistočnog mirovnog procesa. S praksom samoubilačkih napada palestinske skupine počinju razmjerno kasno, prvi napad je zabilježen tek 1994. godine. Dvije najvažnije palestinske terorističke skupine koje su prakticirale samoubilačke napade jesu Hamas i Islamski Jihad, kojima se od početka 2002. godine pridružila i skupina Brigade mučenika Al Aqse. Mete palestinskih bombaša samoubojica uglavnom su civili.
Cădaciu Mare, Simonești
Cădaciu Mare je naselje u Rumuniji u okrugu Hargita u opštini Simonești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 159 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 470 m.
Ivan Musić
Ivan Musić (Klobuk, Ljubuški, 24. prosinca 1848. - Beograd, 1888.) - katolički svećenik, vojvoda, vođa ustanka protiv Osmanlija
Braunsdorf
Braunsdorf je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 61 opštinskog središta okruga Grajc. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 237 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16076011.
Ivan Musić
Rodio se u selu Klobuk kraj Ljubuškog 1848. godine. Uz pomoć ujaka fra Anđela Kraljevića, koji je bio biskup, školovao se kao franjevački novak u Širokom Brijegu. Uzeo je redovničko ime Šimun. Ubrzo je otišao na studij medicine u Istanbulu, ali je umjesto toga završio bogosloviju u mađarskom gradu Ostrogonu.
Odbio je nagrade i počasti. Priželjkivalo se da opet radi kao svećenik, no on je neočekivano otišao u Crnu Goru s Cvijetom Vukasović-Kuduz iz Stoca, a nakon toga u Beograd. Tamo je radio u pošti te kao policijski komesar i tumač. Umro je u Beogradu 1888. godine.
Imao je dobro obrazovanje, bio je pravedan, kulturan i milosrdan.
Po njemu je nazvana udruga koja promiče njegov život i djelovanje. Na mjestu njegove rodne kuće otkrivena je spomen-ploča. Po njemu je nazvana ulica u Ljubuškom.
Las Trojes, Santiago Ixtayutla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 301 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 889 m.
Prvi solo uspon na Mount Everest
Prvi solo uspon na Mount Everest izveo je 1980. godine Reinhold Messner sa tibetanske strane. Išao je klasičnom rutom Sjeveroistočnim grebenom da bi kasnije prepriječio prema Nortonovom kuloaru. Uspon je izveo usred sezone monsuna, u avgustu mjesecu kada se izbjegavaju usponi na Everest zbog obilnih padavina. Bio je to prvi solo uspon na Everest i prvi solo uspon bez dodatnog kisika.
Reinhold Messner je doputovao na Tibet zajedno sa svojom tadašnjom djevojkom Kanađankom Nenom Holguin. Na sam dan uspona vremenske prilike su se promijenile. Spustila se magla i polako je počeo padati snijeg. Odlučio je ubrzati uspon. Ali to nije bilo lako. S jedne strane, bio je pod pritiskom zbog neprestane opasnosti, jer alpinisti tvrde da se na ovakvim usponima može samo jednom odkliznuti. Drugo, zrak je bio toliko rijedak da nije mogao da se uspinje kako je mislio da treba. Treća stvar je bilo psihičko opterećenje jer je cijelo vrijeme bio sam i nije bio u mogućnosti s nekim podijeliti svoje brige i strahove. Šator, ranac i hranu ostavio je na svom posljednjem odmorištu na 8.220 metara visine.
Appomattoc
Appomattoc, pleme američkih Indijanaca porodice Algonquian, naseljeni na donjem toku rijeke Appomattox u Virginiji. U vrijeme dolaska Johna Smitha 1608. oni su imali 60 ratnika. Glavno selo Appomattoca nalazilo se na mjestu Bermuda Hundreda u okrugu Prince George, a zapalili su ga Englezi 1611. Kao pleme uspjeli su se očuvati do 1722. Ime Appomattox jedan je od naziva za Matchotice, mješane ostatke saveza Powhatana.
Prvi solo uspon na Mount Everest
Popodne 20. avgusta 1980, trećeg dana uspona, Messner je, više pužući nego hodajući stigao do najviše tačke na 8.850 metara. Na vrhu je bio tako umoran da se samo bacio u snijeg i vegetirao. Podigao se poslije sat vremena i počeo se spuštati. Da kod spuštanja nije pronašao svoj trag u svježem snijegu, bio bi izgubljen.
Kada se dan nakon osvajanja vrha vratio u logor na 6.400 metara visine, djevojka ga je jedva prepoznala. Plakao je, a njegovo je lice bilo žuto, usne ispucane i rastrgane.
Messnerov solo-uspon na Everest, u sezoni monsuna, bez kisika i na djelimično novoj ruti smatra se najvećim dostignućem u historiji osvajanja na Himalajama. Sam Mesnner smatra da je njegov solo-uspon na Nanga Parbat u ljeto 1978. veće dostignuće jer je bio prvi uspon ove vrste na jedan vrh preko 8.000 metara, dok je solo uspon na Everest bio samo završnica u njegovom razvoju kao alpiniste. Uspon je opisao u knjizi The Crystal Horizon (Kristalni horizont).
Akhenaton
Akhenaton je bio egipatski faraon. Na početku svoje vladavine, poznat i kao Amenhotep IV, Akhenaton je bio faraon osamnaeste dinastije. Pretpostavlja se da je rođen 1397. pne. ili 1362. pne. Amenhotep IV je nasledio svog oca Amenhotepa III. Pretpostavlja se da je vladao od 1353. pne. do 1336. pne. ili od 1351. pne. do 1334. pne. Akhenatonova glavna žena je bila Nefertiti, koja je poznata po čuvenoj bisti koja se čuva u Egipatskom muzeju u Berlinu.
Druga imena:
Religija
U periodu pre dolaska Akhenatona na presto, moć faraona se izražavala udruživanjem sa bogom Amonom, čiji se identitet donekle spojio sa ličnošću boga sunca Ra. U Egiptu tog vremena, Amon je postao vrhovni bog, a drugi bogovi bili su pod njegovom vlašću. Ime Amenhotep znači „Amon je zadovoljan“. Vremenom su sveštenici boga Amona postali veoma moćna kasta. Akhenaton je pokušao da nadjača njihov autoritet tako što je proglasio veru u jednog jedinog boga - sunčani kolut Aton. On je zatvorio Amonove hramove, a svoje ime promenio u Akhenaton, što znači „sluga Atonov“.
Umetnost
Pretpostavlja se da je Akhenaton bio revolucionar po svojim umetničkim sklonostima. Takozvani „Akhenatonov stil“ se odlikuje novim shvatanjem forme i pokušajima da se izmeni tradicionalna „ukočenost“ egipatske umetnosti. Obrisi i linije postaju „savitljiviji“ i negeometrijski. Ubrzo posle Akhenatonove smrti, stara verska tradicija je ponovo uspostavljena, ali su umetničke novine nastavile da žive još duže vreme. Ovaj stil imao je uticaja i na čuveni zlatni poklopac Tutankamonovog kovčega.
Akhenaton i njegova porodica
Akhenaton u delima umetnika izgleda neobično, u poređenju sa drugim faraonima. Jedno objašnjenje je da se umetnost menjala, i počela na drugačiji način da predstavlja vladare. Drugo objašnjenje je da je Akhenaton bio neobičnog izgleda. Postoje čak i teorije o tome da je Akhenaton bio žena ili hermafrodit.
Marfanov sindrom se prenosi na decu. Umetnici prikazuju Akhenatonovu decu kako pate od istih simptoma kao i njihov otac. Ako je porodica zaista patila od ovog sindroma, to bi moglo da objasni veliku smrtnost u porodici, mada za to ima i drugih razloga.
Neki tvrde da njegovi portreti iz mladosti izgledaju najnormalnije, i da crte lica vremenom postaju sve izduženije. Suprotno, može se tvrditi da su rani portreti tipičnijeg izgleda, jer je umetnost još u „prethodnoj fazi“.
Dogod Akhenatonova mumija ne bude pronađena i identifikovana, ovo će ostati samo pretpostavke.
Naslednici
Akhenatona je nasledio Tutankaten (kasnije Tutankamon), u svojoj devetoj godini. Zemlju je, najverovatnije, vodio vrhovni vezir (i sledeći faraon) Aj. Veruje se da je Tutankaten Akhenatonov sin i Smenhkareov mlađi brat. Tutankaten je promenio svoje ime u Tutankamon u drugoj godini svoje vladavine (najverovatnije 1349. pne. ili 1332. pne.) i napustio grad Akhetaton. Hramovi koje je Akhenaton sazidao, uključujući i hram u Tebi, bili su srušeni (za vreme vladavine Aia i Horemheba) i korišćeni kao izvor materijala za gradnju novih hramova.
Na kraju su Akhenaton, Smenhkare, Tutankamon i Aj izbrisani sa zvaničnih spiskova faraona, u kojima je pisalo da je Amenhotepa III nasledio Horemheb. Smatra se da je ovo bio deo akcija koje je Horemheb preduzeo da bi izbrisao tragove Atonizma i svih faraona koji su povezani sa ovim periodom. Akhenatonovo ime se nije nalazilo na spiskovima kasnijih faraona, i sve do 19. veka je ostalo skriveno.
Bodo Norte, Coroneo
Bodo Norte je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Coroneo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 95 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2268 m.
Aquackanonk
Aquackanonk /od ach-quoa-k-kan-nonk, a place in a rapid stream where fishing is done with a bush-net. Nelson,/ jedna od brojnih skupina Unami Indijanaca koja je 1678. naseljavala kraj uz rijeku Passaic u New Jerseyu, te u unutrašnjost, uključujući područje južno od brane Dundee Dam. Svoje plemensko područje prodaju su 1676. i 1679. Ime im se očuvalo u obliku Acquackanon, gradskom području u New Jerseyu.
Blaguš
Blaguš je naselje u slovenskoj Općini Svetom Juriju ob Ščavnici. Blaguš se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Pomurju.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 66 stanovnika.
Opština Atlixtac, Guerrero
Atlixtac je opština u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 17603 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 2488 m.
Pedace-Perito, Cosenza
Pedace-Perito je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1915 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 624 m.
La Vie en rose
„La Vie en Rose“ (na srpskohrvatskom: Život u ružičastom) je pesma francuske pevačice Edit Pjaf.
Pesma je objavljena 1946. Autorka teksta je Edit Pjaf, a kompozitor je „Lujgi“ (Luj Giljelmi). Suprotno malim očekivanjima njenih autora, pesma je postala vrlo popularna. Englesku verziju pesme napisao je Mek Dejvid. Budući da je bila vrlo popularna, pesma se pojavljivala na većini kasnijih albuma Edit Pjaf. Dokumentarni film iz 1998. o životu Edit Pjaf nazvan je La Vie en Rose, a takođe i igranofilmska biografija iz 2007. Život u ružičastom, sa Marion Kotijar u glavnoj ulozi. Kotijarova je za ulogu Edit Pjaf dobila Oskar za najbolju glavnu glumicu. Pesma je postala klasik i izvodili su je mnogi pevači. Pesma je 1998. uvrštena u Gremijevu kuću slavnih. Smatra se da je pesma postala simbol Francuse, kao što su pesme „Rule, Britannia!“ i „Stars and Stripes Forever“ simboli Britanije i SAD.
Verzija Grejs Džouns
„La Vie en Rose“ je treći singl jamajčanske pevačice i glumice Grejs Džouns i njen prvi izdat za Ajland rekords nakon što je potpisala ugovor sa izdavačkom kućom i izdala debitantski album Portfolio, 1977. Singl verzija je prilično obrađena, originalna verzija sa albuma traje duže od sedam minuta. Grejsina bosa nova/disko izvedba lične karte Edit Pjaf i njen prvi međunarodni hit je i glavna pesma na njenom repertoaru. Kasnije je izvođena i kao deo njene emisije iz 1981, A One Man Show, tada jedina traka iz njene disko ere u šouu. Verzija Grejs Džouns je izdata i kao singl, 1977, 1980, 1982 i 1985. Poslednje reizdanje singla dostiglo je #12 na top-listi Velike Britanije, kada je izdat kao dupla A-strana sa pesmom „Pull Up To The Bumper“.
Verzija Done Samer
Američka pevačica Dona Samer obradila je ovu pesmu 1993. za tribut album, Tribute to Edith Piaf, izdat u Francuskoj i SAD-u, na kojem su mnoge muzičke zvezde snimile njihove izvedbe nekih od najpoznatijih pesama francuske šansonjeke. Izdat na vinilu i CD-u, američko izdanje albuma i singla sadrži drugačije mikseve Doninih sint pop izvedbi nego francusko izdanje. Ova izdanja su među najtraženijim od strane kolekcionara Done Samer.
Ara Indijanci
Ara indijanci, jedno od plemena srednjoameričkih Indijanaca porodice talamanca, velika porodica čibča. Prema nekim autorima govorili su dijalektom jezika terraba [tfr] iz Paname i Kostarike. Swanton ih na svojem popisu plemena pobliže ne locira.
Kožany (Bardjejov)
Kožany je naseljeno mjesto u okrugu Bardjejov, u Prešovskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 104 stanovnika.
Zeleno Polje (razvrstavanje)
Ime Zeleno Polje / Zeleno polje može značiti:
Geografija
-
Annie Oakley
Vanjske veze
Original name: Phoebe Ann Mosey}}
Tres Mezquites, José Sixto Verduzco
Tres Mezquites je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini José Sixto Verduzco.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 1966 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1690 m.
Croutoy
Krutoa je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Oaza koja pripada prefekturi Kompjenj.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 173 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 52 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,27 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 130 metara (maksimalnoj 146 m, a minimalnoj 54 m).
New Richmond, Ohio
Nju Ričmond je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.582, što je 363 (16,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Rancho los Chijoles, Tamuín
Rancho los Chijoles je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamuín.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 31 m.
San Giovanni, Piacenza
San Giovanni je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 62 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 63 m.
Zanna Bianca
Zana Bianca je italijansko-špansko-francuski pustolovni film snimljen 1973. godine u režiji Lucija Fulcija. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana američkog književnika Jacka Londona. Radnja se događa na sjeverozapadu Kanade za vrijeme Zlatne groznice u Klondikeu, a naslovni protagonist je mješanac psa i vuka koji novinaru, redovnici, kopaču zlata i mladom Eskimu pomaže da očiste tamošnje naselje od lokalnog nasilnika.
San Juan, Xicoténcatl
San Juan je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Xicoténcatl.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 90 m.
Krstaš
Krstaš može značiti:
El Principio, Tantoyuca
El Principio je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tantoyuca.
Springfield Model 1842
mini|291x291piksel|Springfield Model 1842 Springfield Model 1842 ili Američka musketa kapislara Model 1842 (U.S. Model 1842 Percussion Musket) je naziv za pušku koja se od 1842. do 1854. godine proizvodila u američkim vojnim oružarnicama Springfield i Harper's Ferry.
Imala je masu od oko 4 kg i bila duga 146 cm. Ispaljivala je okruglo zrno kalibra .69 in (17,5 mm)m, odnosno sačmu.
Proizvedeno je oko 272.655 primjeraka (uz nešto manji broj kod privatnih proizvođača). Usprkos toga, na samom početku američkog građanskog rata ih je u upotrebi bio manji broj od ranijih pušaka kao što su Model 1816 i 1822.
Za vrijeme rata ih se napustilo u korist novijih pušaka-žljebuša koje su imale veći domet, preciznost, a na kraju i brzinu paljbe.
Opština Atoyac de Álvarez, Guerrero
Atoyac de Álvarez je opština u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 43036 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 602 m.
Majstor (TV drama, 2001)
Majstor je hrvatska TV drama emitirana 2001. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog kazališnog komada Vanče Kljakovića, koji je i režirao kao i napisao scenarij.
Philip Guston
Philip Guston (27. jun 1913 – 7. jun 1980) bio je kanadsko-američki slikar i grafičar iz Njujorške škole, kojoj su pripadali apstraktni ekspresionisti kao Jackson Pollock i Willem De Kooning. Godine 1960. Guston je vodio tranziciju od apstraktnog ekspresionizama prema neo-ekspresionizmu, odbacivši tzv. "čistu apstrakciju" u korist karikaturalnih prikaza osobnih simbola i predmeta.
Bernard Freyberg
General-potpukovnik '''Bernard Cyril Freyberg, 1. baron Freyberg''' (Richmond, 21. ožujka 1889. – Windsor, 4. srpnja 1963.) je bio britanski vojni časnik iz Prvog i Drugog svjetskog rata, koji je od 1946. do 1952. godine bio generalni guverner Novog Zelanda.
Veteran Meksičke revolucije, Freyberg je služio kao časnik u Prvom svjetskom ratu. Sudjelovao je u iskrcavanju na Galipolje te je bio najmlađi britanski general u ratu; kasnije je služio na Zapadnom frontu, gdje je odlikovan Viktorijinim križem i trima DSO-ima, čime je postao najodlikovaniji britanski časnik u Prvom svjetskom ratu. Freyberg je volio biti blizu borbi, a Winston Churchill mu je dao nadimak "Salamander", zbog njegove sposobnosti da se provuče neozlijeđen kroz vatru.
U Drugom svjetskom ratu, Freyberg je zapovijedao Novozelandskim ekspedicijskim snagama tokom bitke za Kretu, Sjevernoafričke kampanje i Talijanske kampanje. Sudjelovao je u savezničkim porazima u Grčkoj i na Kreti, ali je uspješno zapovijedao 2. novozelandskom divizijom u Sjevernoj Africi, uključujući i drugu bitku kod El Alameina.
U Italiji, doživio je poraz kod Monte Cassina, ali je zato uspješno oslobodio Padovu i Veneciju te je bio jedan od prvih koji su ušli u Trst, gdje se uspješno suprostavio Titovim partizanima. Nakon rata, preselio se na Novi Zeland, gdje je od 1946. do 1952. bio generalni guverner.
Po odlasku s funkcije, Freyberg se vratio u Englesku, gdje je često sjedio u Domu lordova. Preminuo je 1963. godine nakon rupture jedne od svojih ratnih ozljeda, a pokopan je na crkvenom groblju u blizini Guildforda.
Alil acetat
Alil acetat je organsko jedinjenje, koje sadrži 5 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 100,116 Da.
Glatka cijev
250px|right|thumb|Sačmarica Remington M870
Glatka cijev (engleski smoothbore) je izraz koji se koristi kako bi se opisalo svako vatreno oružje koje nema ižlijebljenu cijev.
Na početku je svako vatreno oružje koristilo glatku cijev, da bi se od 16. i 17. vijeka počele izrađivati prve puške s ižljebljenim cijevima, veće preciznosti. Ta oružja su se u pravilu koristila za snajpiranje i lov. Međutim, tek je razvoj metalurgije i pronaazak odgovarajuće municije početkom 19. vijeka omogućio da se ta oružja proizvode serijski, odnosno počnu masovno koristiti kao standardno oružje u ratu.
Bistrica (Kozje, Slovenija)
Bistrica je naselje u slovenskoj Općini Kozju. Bistrica se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 56 stanovnika.
Dakubetede
Dakubetede (Applegate, Applegate River Indijanci). Maleno pleme iz grupe Athapaska (uža grupa Coquille) u 19. stoljeću nastanjeno duž Applegate Creek, na jugozapadu Oregona. Oni su po jeziku najsrodniji plemenu Taltushtuntude, poznatijima kao Galice.
Dakubetede nazivaju i imenom Applegate River Indians. Indijanci Naltunnetunne, njima inače srodni, nazivali su ih Ts'û-qûs-li'-gwûût-me' tunne. Jezik ovih Indijanaca pripada skupini Coquille u koju pripadaju i Upper Coquille, Upper Umpqua, Cow Creek (Nahankhuotana), Kwatami (ili Sixes River), Tolowa, Chasta Costa, Chetco, Gusladada i Tututni. Dakubetede pripadaju grupi Sjeverozapadnih Indijanaca čija kultura uključuje: gradnju drvenih kuća s krovovima na dvije vode, ribolov, orijentiranost moru (kod primorskih zajednica). -Dakubetede su imali 3 sela uz rijeku Applegate, uzgajali su duhan, sakupljali žir i drugo bilje, bavili se lovom i ribolovom (losos), također su izrađivali košare čija je namjena bila različita.
Tijekom Rogue River-ratova, u svibnju 1856. pripadnici raznih indijanskih bandi, pod vodstvom Poglavice Johna (Chief John; pripadnika plemena Dakubetede), nakon više sati borbe teško su razbili armiju bojnika Andrew Jackson Smitha. Bitka je poznata kao 'The Battle of Big Bend', vodila se na rijeci Rogue u okrugu Curry u Oregonu. Okruženim vojnicima tek nakon 30 sati borbe pritekao je u pomoć bojnik Christopher C. Augur, nakon čega su se Indijanci povukli u okolne planine.
Pleme je završilo svoj put na rezervatu Siletz (1856.), gdje se oformila nova nacija poznata pod službenim imenom 'Confederated Tribes of Siletz Indians'. Među ovima još možda ima njihovih potomaka.
La Presa, Coroneo
La Presa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Coroneo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 96 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2456 m.