cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spektroskop
Spektroskop je istrument kojim se posmatra i ispituje svetlosni spektar. Prvi spektroskopi sastojali su se od obične prizme i zaklona, dok moderniji spektroskopi koriste difracionu rešetku. U spektroskopu se spektar ne registruje već se samo posmatra na zalkonu ili kroz okular. Kada se spektroskopu doda mehanizam za registraciju spektra (za optičke spektroskope, film) onda se takva uređaj naziva spektrograf. Ako se pak doda još šta treba da spektar može da se meri onda se uređaj zove spektrometar.
Prvi spektroskop su konstruisali Kirhof i Bunzen.
Valle Rizza, Frosinone
Valle Rizza je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 209 m.
D-petlja
Jedna alternativna upotreba termina D-petlja je za RNK petlju koja se formira na kraju D ruke tRNK molekula.
D-petlja se javlja u brojnim situacijama, kao što su popravka DNK, telomeri, i polustablne strukture u mitohondrijskim kružnim DNK molekulima.
Denton, Nebraska
Denton je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 190 stanovnika.
Kafeat O-metiltransferaza
Kafeat O-metiltransferaza (, kafeatna metiltransferaza, kafeatna 3-O-metiltransferaza, S-adenozil-L-metionin:kafeinska kiselina-O-metiltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom S-adenozil-L-metionin:3,4-dihidroksi-trans-cinamat 3-O-metiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Hipotetični tipovi biohemije
Hipotetični tipovi biohemije su forme biohemije za koje se pretpostavlja da su naučno održive, ali čije postojanje nije do sad bilo dokazano. Dok vrste živih bića na Zemlji koriste ugljenik za osnovne strukturne ili metaboličke funkcije, vodu kao rastvarač i DNK ili RNK za definisanje i kontrolisanje oblika, moguće je da neotkrivene životne forme mogu da postoje koje se radikalno razlikuju u njihovoj osnovnoj strukturi i biohemiji od toga što je poznato nauci.
Mogućnost vanzemaljskog života baziranog na tim „alternativnim“ biohemijama je česta tema naučne fantastike, ali se ona isto tako razmatra i u naučnom kontekstu. Nedavni primer takve diskusije je izveštaj iz 2007. o ograničavajućim uslovima života koji je pripremio komitet sastavljen od naučnika u Nacionalnom istraživačkom savetu Sjedinjenih Država. Ovaj komitet kojim je predsedavao Džon A. Baros, je razmatrao „hipotetične alternativne hemije života“, uključujući niz rastvarača koji bi bili moguća alternativa vodi. Jedna od napomena komiteta je da svemirska agencija može da sprovede potragu za životom na drugim svetovim "a da ga ne prepozna i ako naiđe na njega".
Bad Bergzabern
Bad Bergcabern je grad u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 74 opštinska središta okruga Zidlihe Vajnštrase. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 7.763 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7337005.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Zidlihe Vajnštrase Bad Bergcabern se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Zidlihe Vajnštrase. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 170 metara. Površina opštine iznosi 10,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.763 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 725 stanovnika/km².
Congy (Marna)
Konži je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Marna koja pripada prefekturi Eperne.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 288 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 16 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17,47 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 200 metara.
Komplikacija
Komplikacija (latinski complicatio, "zamršivanje") je izraz koji u najširem smislu označava zaplet ili zamršenost, odnosno nejasnoću ili poteškoću izazvanu time što jedna pojava postala složenijom ili zato što se poremetio njen prvobitni red.
U užem smislu se izraz komplikacija koristi u dvije oblasti:
Pinakolon
Pinakolon je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 100,159 Da.
San Paolo, Bari
San Paolo je naselje u Italiji u provinciji Bari, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 29800 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 35 m.
Blanco County, Texas
je okrug u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 10.497.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 10.497 stanovnika, što je 2.079 (24,7%) stanovnika više nego 2000. godine.
Mohamed Ghannouchi
Mohamed Ganuši (arapski: محمد الغنوشي, rođen 18. avgusta 1941.) je premijer Tunisa i proglašen je za v.d. predsednika države na nekoliko sati, 14. januara 2011, na osnovu člana 56. Ustava Tunisa. Smatran je tehnokratom, a bio je dugogodišnji član u vladi Tunisa, bio je ministar finansija od 1989 do 1992 i ministar za međunarodnu saradnju od 1992 do 1999. godine, a od tada je premijer.
Dooling, Georgia
Duling (Džordžija) je gradić u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 154 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 154 stanovnika, što je 9 (5,5%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Kornet (Podgorica)
Kornet je naselje u opštini Podgorica u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 59 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 30 stanovnika).
Trans-L-3-hidroksiprolinska dehidrataza
Trans-L-3-hidroksiprolinska dehidrataza (, trans-L-3-hidroksiprolinska hidrolijaza) je enzim sa sistematskim imenom trans-3-hidroksi-L-prolin hidrolijaza (formira 1-pirolidin-2-karboksilat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je visoko specifičan.
Kornet (Podgorica)
Naziv
Mogući naziv mjesta je od preličenog naziva za Korint, jer su se, po narodnom predanju, preci mitropolita Mardarija Kornećanina doselili iz Korinta.
Index.dat
U Windowsima, index.dat je databaza koju koristi Internet Explorer (IE).
Funkcija
Kao što je već spomenuto, index.dat datoteka je databaza. U njoj se nalaze razni podaci poput URL-ova internetskih stranica, pojmova utipkanih u neku tražilicu i popis nedavno otvorenih datoteka. Njezina je uloga da omogući brz pristup podacima koje koristi Internet Explorer.
Svaka internetska stranica koju korisnik posjeti se pohranjuje u index.dat datoteku, što omogućuje IE-u da brzo nađe jednake nizove (stringove) na automatski način kad korisnik upisuje URL internetske stranice. Index.dat je različita za svaki korisnički račun u Windowsima te je otvorena cijelo vrijeme dok je korisnik logiran u Windowsima. Odvojene index.dat datoteke postoje za history funkciju u IE-u (popis posjećenih stranica), cache (priručna memorija, keš) i kolačiće.
Inkubacija (medicina)
Neke osobe mogu biti kliconoše, odnosno sve vrijeme biti inficinirane a da same ne razviju simptome infektivne bolesti.
Periodi inkubacije često variraju s obzirom na bolest, odnosno na bolesnika, s time da je inkubacija obično duža kod odraslih nego kod djece.
Index.dat
Funkcija
Index.dat datoteka se nikada ne briše. Ako je velika može utjecati na performanse.
Kontroverza
Grupe za zaštitu privatnosti na Internetu smatraju da je korištenje index.dat datoteke u Windowsima kršenje korisnikove privatnosti, jer on neke podatke koji se u njoj nalaze može smatrati privatnima. Jedna od najčešćih žalbi spomenutih grupa jest da se index.dat ne može jednostavno izbrisati. To je zbog toga što Windowsi onemogućavaju brisanje otvorenih ili "zaključanih" datoteka.
Također, upozorava se na činjenicu da, iako se priručna memorija preglednika možw izbrisati, ona se ne može isključiti, a neki čak smatraju da Windowsi namjerno kriju index.dat.
Kornet (Podgorica)
Demografija
Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno.
Halomonadaceae
Halomonadaceae su familija halofilnih proteobakterija. Ova familija je originalno formirana 1988. i sadrži rodove Halomonas i Deleya. Chromobacterium marismortui je reklasifikovana 1989. kao Chromohalobacter marismortui, čime je formiran treći rod familije Halomonadaceae.
Gnosticizam
175px|thumb|[[Sunčev križ|Sunčev krst (krst unutar kruga), savremeni simbol gnosticizma.]] Gnosticizam ( [gnosis] - „znanje“) je sinkretički verski pokret koji se razvijao u ranim vekovima hrišćanstva, dok nije potisnut u 4. veku, kada je pravoverno hrišćanstvo postalo zvanična religija Rimskog carstva.
Gnosticizam je bio rasprostranjen Sredozemljem i Srednjim istokom u prvim vekovima hrišćanstva. U 2. vijeku je bio naročito jak, i uzrokom najveće krize u Crkvi. Gnosticizam je, najpre u čistom obliku, a potom sliven sa manihejstvom (od III veka) i hrišćanstvom (markioniti, vardesaniti, i dr.), dugo bio saputnik crkve.
Gnosticizam nije bilo jedno učenje, nego više njih, koja su imala zajedničke crte. Razlikujemo pretkršćanski (judaistički) gnosticizam, nastao ezoteričnim tumačenjem Knjige Postanka, i hrišćanski, u kome je središnja uloga dodeljena Isusu Kristu. Kako se hrišćanska crkva sve više politički ujedinjavala tokom 2. i 3. veka, njene vođe su se prema protivnicima ponašale kao da su jedinstven politički front. Kada je biskup Irenej osuđivao jeretike kao »gnostike«, on nije mislio na njihovo međusobno slaganje u pogledu doktrine, nego na činjenicu da su se oni svi opirali prihvatanju autoriteta sveštenstva, pravila vere i novozavetnog kanona.
Kao što govori pojam „gnosis“, osnovna ideja gnosticizma je da čovek dolazi do svoga spasenja samo putem „poznanja“ istine. U okrilju gnostičkog pokreta su se pojavile i ideje koje vezujemo za istočne religije ali su bile suzbijane i osuđivane od zvaničnog hrišćanstva.
Naziv
Gnosticizam je termin koji su zapadni naučnici skovali u 19. i 20. veku sa ciljem da obuhvate ogromnu raznolikost grupa iz ranohrišćanskog doba koje su postojale mimo zvanične hrišćanske hijerarhije. Istoričari religije još uvijek raspravljaju o tome treba li se gnosticizam shvatiti kao pokret unutar hrišćanstva ili kao mnogo širi i nezavisan pokret, koji je hrišćanstvu čak prethodio. Govori se o postojanju judejskog gnosticizma. Neki gnostički spisi iz Nag Hamadija se temelje isključivo na Starom zavetu.
Gnosticizam u pravom smislu, kao heterodoksiju, treba razlikovati od učenja o gnozi, koje se javljalo unutar judaističke i judeokršćanske literature.
Istorija
175px|thumb|Crtež višeg bića, [[Abatura, sa drevnog mandejskog rukopisa.]] Početke gnosticizma treba tražiti u judejskim krugovima, verovatno u Palestini i Siriji, malo pre pojavljivanja hrišćanstva. Istočnjački i naročito persijski elementi, prenose se u gnosticizam putem judaizma, a doprinos helenske filosofije je primetan u nešto kasnijem stadijumu razvoja.
Postojbina proto-gnosticizma je bila Samarija, odakle potiču Simon Mag, Dositej i Menandar. Kršćanska predaja općenito svodi početke gnosticizma na Simona Maga, on još nije gnostik u strogom heterodoksnom smislu. Hegesip stavlja početak gnosticizma u vrijeme jeruzalemskog biskupa Simeona, poslije smrti Jakobove. Takvo datiranje se poklapa sa povijesnim počecima heterodoksnog gnosticizma poslije 70. godine, tj. poslije razorenja Jeruzalema, kada se oblikuju i druge hereze koje izrastaju iz judaizma i judeo-kršćanstva.
Tek u 2. veku „gnosis“ se pojavljuje u svom konačnom obliku, „sistematičan“ s jasnom integracijom hrišćanstva. Prvo je žarište razvijenog gnosticizma bila Antiohija (Saturnin), zatim Aleksandrija (Bazilid, Karpokrat); a poslije toga Rim, gdje je sredinom II stoljeća djelovao najveći gnostički pisac Valentin, a istovremeno i Marcion, takođe blizak gnosticizmu po nekim stavovima. Najjači i sasvim jasan sukob između Velike Crkve i gnosticizma razbuktava se sredinom II stoljeća, kad djeluje Valentin (145-160. u Rimu), vjerojatno najjači predstavnik gnosticizma. Posebno je središte bila i Edesa (u Istočnoj Siriji), sa Bardesanom (154-222).
Gnostici u pravilu nisu žestoko nastupali prema ostalim kršćanima i nisu željeli odijeliti se od ostale Crkve: pripadnost crkvi je dobra za mnoštvo, no pravi put do spasenja jest u posjedovanju gnoze, što je pogodovalo stanovitom religioznom individualizmu.
Kada je Rimsko Carstvo prihvatilo hrišćanstvo kao zvaničnu religiju u 4. veku, gnosticizam je potisnut kao jeres. Kiparski episkop Epifan, koji piše protiv jeresi, opisuje svoj susret s gnosticizmom u Egiptu, otprilike u doba nastajanja zbirke Nag Hamadi:
Početkom 5. veka, opat Belog manastira u Panopolisu (stotinjak km nizvodno od Nag Hamadija), napao je skupinu u obližnjemu hramu Pneuita, koja je za se tvrdila da "nema kralja", te je obožavala "demijurga" i nije prihvatala Kirila, aleksandrijskog arhiepiskopa. On je zapretio "jereticima" izjavivši: "Nateraću vas da primite ... arhiepiskopa Kirila, ili će većina vas umreti od mača, a pošteđeni će biti izgnani."
Gnosticizam je bio iskorijenjen iz hrišćanstva u Rimskom carstvu, a uspeo je preživeti izvan granica Carstva, na područjima Azije. Sa bliskog istoka i Azije je uglavnom potisnit širenjem islama, iako su neke manje zajednice na terotoriji Iraka i Irana uspele da opstanu do danas.
Persijski gnosticizam je oličen u mandenizmu (naziv nastao od reči: Mandā - Znanje), koji se još uvek u malom broju praktikuje u delovima Iraka i iranske oblasti Khuzestan.
Sirijsko-egipatski gnosticizam je uglavnom bio pod platonovskim uticajem. Stvaranje su opisivali kao seriju emanacija iz prvobitne supstance, što rezultira nastankom materijalnog sveta. Zato su zlo opisivali kao materiju koja je inferiorna božanstvu, a zlo su smatrali nedostatskom duhovnog uvida, pre nego samostalnom duhovnom silom. Zlo je smatrano najvećom udaljenošću od božanskog principa. NJihovo učenje je uključivalo spise povezane sa hrišćanstvom a mnogi od njih su sebe nazivali hrišćanima, iako su imali dosta različita gledišta od dogmatski određenog crkvenog hrišćanstva. Veliki broj njihovih spisa nam je postao poznat preko biblioteke otkrivene u Nag Hamadiju.
U Persiji je gnosticizam bio zastupnjen i preko manihejskog učenja koje se kasnije proširilo Sirijom, Severnom Arabijom, Egiptom i Severnom Afrikom (gde ga je zastupao i sveti Avgustin od 373 do 382); iz Sirije se dalje raširilo Palestinom, Malom Azijom i Jermenijom.
U Jermeniji je u 6. veku izvršilo uticaj na pavlićanstvo, a preko njega i na bogumilsko i katarsko učenje u srednjem veku.
Doktrina
thumb|desno|[[Kodeksi zbirke Nag Hammadi, otkrivene u Egiptu 1945.]] Do 20. veka gnostičko učenje je rekonstruisano uglavnom na osnovu kritike pravovernih teologa koji su pisali protiv jeresi (to jest heresiologa) kao što su bili Irinej Lionski, Justin Filozof, Origen iz Aleksandrije. Međutim, u drugoj polovini 20. veka je pronađen veći broj izvornih spisa, nazvanih apokrifima, koji nam prenose nepatvoreno gnostičko gledište. Jedno od najvećih otkrića je biblioteka Nag Hamadi, u gorenjem Egiptu, 1945. godine.
Gnostici su, pored vere, naglašavali i važnost saznavanja o duhovnim stvarima. Oni smatraju da su ljudi božanske duše zarobljene u materijalnom svetu. Materija je stvorena od strane nesavršenog ili zlog bića, Demijurga, koji se često poistovećuje sa Bogom Starog zaveta, nasuprot Bogu Novog zaveta. Gnostici zlo poistovjećuju s materijalnim, a dobro s duhovnim svijetom. Oni smatraju da se čovjek mora okrenuti sebi i posvetiti mudrosti (sofiji) da bi spoznao svet i oslobodio se njegovih okova. Istraživanje psihe je za gnostike prvenstveno bilo religijsko traganje. Saturnil i Vasilidis, dvojica velikih predstavnika gnosticizma, poistovećuju Boga sa umom (nous).
Sistem Valentina (+160), hrišćanina iz Aleksandrije, koji je propovedao svoje učenje u Rimu u isto vreme sa Markionom, između 135. i 160. godine, koncentrisan je na ideju "plerome" (punoće). Čisti duhovni svet (punoća) sastavljen je od jedinstva božanskih emanacija Oca. Materijalni svet, koji je po svojoj suštini zao, bio je preuređen od demijurga. Logos-Hristos nije istovetan sa Bogom-Tvorcem, nego je njegova duhovna emanacija. Spasenje je čin spoznaje, potreban radi ponovnog vraćanja u harmoniju punoće (plerome). Smatra se da je autor nekanonskog Jevanđelja po Filipu neki Valentin učenik.
Neki gnostički tekstovi pokazuju neoplatonističku filozofsku orijentaciju. Plotin, vodeći neoplatonist iz 3. veka, o gnosticima u svojoj školi rekao je sljedeće: "Imamo obzira prema nekim našim prijateljima koji su tu (gnostičku) misao usvojili pre nego što su nam postali prijatelji, i nastavljaju tako misliti, iako ne znam kako u tome uspevaju."
Iako ih je Crkva smatrala jereticima, oni sebe nisu tako doživljavali, već kao ljude "kojima je Gospod dao pamet da misle, a ne samo da slepo veruju."
Poznati gnostici
Među predstavnike ranohrišćanskog gnosticizma ubrajaju se:
Scottsburg, Indiana
Skotsburg je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.747, što je 707 (11,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Registarske oznake motornih vozila u Srbiji
thumb|250px|Geografska distribucija registarskih tablica u Srbiji (na ćirilici) Nova registarska tablica za motorna vozila u Srbiji, čije izdavanje je počelo 1. januara 2011. godine je bele boje, oivičena crnom linijom i na njoj je sa leve strane, na plavoj podlozi, belim slovima ispisana međunarodna oznaka Republike Srbije-SRB, crnim slovima ispisana je oznaka registarskog područja, a crnim ciframa i slovima, između kojih je utisnut znak "-", ispisan je registarski broj vozila.
Između oznaka registarskog područja i registarskog broja vozila utisnut je crveni štit na kome je beli krst između četiri ocila bridovima okrenutih ka vertikalnoj gredi krsta. Oznaka registarskog područja na registarskoj tablici ispisuje se i na ćiriličkom pismu ispod utisnutog crvenog štita.
Registarski broj vozila sastoji se od kombinacije cifara "0 do 9" na tri ili četiri pozicije i kombinacije slova na dve pozicije. Slova registarskog broja su sva slova latiničnog pisma i abecedna slova: "X", "Y" i "W".
Registarske tablice za motorna i priključna vozila koja ne ispunjavaju propisane uslove u pogledu dimenzija (dužine, širine i visine), odnosno čija je najveća dozvoljena masa veća od 40 tona, izrađuju se u jarko crvenoj boji i na njima je belim slovima ispisana oznaka registarskog područja, a belim brojevima - registarski broj vozila.
Ako je na motornom vozilu, osim na motociklu, izrađena površina na zadnjem delu vozila na koju se ne može postaviti standardna registarska tablica, na zahtev vlasnika vozila može se izraditi posebna zadnja registarska tablica pravougaonog oblika.
Dimenzije standardnih registarskih tablica za motorna vozila su 522,5x113 milimetara.
Oznake na "diplomatskim" tablicama
Tablice su crne boje sa žutim registarskim oznakama, formata 12(3)-A-456. Prva dva (ili tri) broja pružaju informaciju o državi iz koje potiče misija, slovo u sredini označava tip misije, a poslednja tri broja redni broj registarske tablice.
Slovne oznake delatnosti predstavništva, odnosno statusa lica u tim predstavništvima na registarskim tablicama su sledeće:
Brojevima se označava zemlja iz koje misija potiče:
Osim ovih oznaka, "diplomatske" tablice na svom levom kraju sadrže ispisane manjim pismom oznaku grada, odnosno registarskog područja gde vozilo registrovano (npr. BG), kao i zadnje dve cifre godine za koju je registrovano (npr. 11).
Nove registarske oznake
Prvobitnim Pravilnikom o utvrđivanju registarskih područja, koji je trebalo da važi od 15. decembra 2007. godine, bilo je predviđeno postojanje 34 registarskih područja, odnosno ukidanje izvesnog broja oznaka. Bez registarske oznake je trebalo da ostanu: Aranđelovac, Vršac, Gornji Milanovac, Loznica, Paraćin, Priboj, Ruma i Trstenik.
Gubljenje registarskih oznaka je izazvalo negativne reakcije javnosti, pa je ubrzo taj Pravilnik stavljen van snage.
Usvajanjem novog Zakona o bezbednosti saobraćaja na putevima 2008. godine, usvojen je i novi Pravilnik o utvrđivanju registarskih područja, čime je njihov broj povećan za 33 područja,te je ukupan broj registarskih područja u Srbiji 74. Na inicijativu građana opština: Nove Varoši,Sjenice i Tutina, ovi gradovi su dobili svoju registarsku oznaku, pa je broj registarskih područja povećan na 77. Izdavanje novih registarskih tablica(po dimenzijama, sadržaju i fontu), usklađenim sa novim registarskim područjima, počelo je 1. januara 2011. godine. .
Državni univerzitet Arizone
Državni univerzitet Arizone (ASU, ) je javni istraživački univerzitet lociran u Feniksu u Arizoni u Sjedinjenim Američkim Državama. Broj upisanih studenata 2011. je bio 72,254, što ga čini najvećim javnim univerzitetom u Sjedinjenim Državama po broju studenata.
Univerzitet je osnovan 1885. kao obična škola na teritoriji Arizona. Škola je bila pod kontrolom Odbora reganta Arizone od 1945, i ime je promenjeno u Državni koledž Arizone. Univerzitet je dobio sadašnje ime putem glasanja iz 1958.
Bad Breisig
Bad Brajzig je grad u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 74 opštinska središta okruga Arvajler. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 8.914 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7131006.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Arvajler Bad Brajzig se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Arvajler. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 70 metara. Površina opštine iznosi 19,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 8.914 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 447 stanovnika/km².
FK Vojvodina
FK Vojvodina je fudbalski klub iz Novog Sada. Osnovan je 1914. godine, pa je trenutno najstariji klub u Superligi Srbije.
Rezultati
Iako povremen učesnik prve lige u međuratnom periodu, ozbiljniju ulogu u prvoj ligi, Vojvodina je počela da igra pedesetih godina 20. veka. Prvi ozbiljniji rezultat je 4. mesto 1952/53. godine. Narednih godina, Vojvodina je redovno pobeđivala favorite, ali nije uspela da osvoji titulu. 1955. godine je izboren plasman u Mitropa kup (preteču kupa UEFA), a ostale su zapamćene pobede protiv Rome u Novom Sadu sa 4-1 i u Rimu sa 5-4. I narednih godina, Voša je učestvovala u ovom kupu i ostvarivala zapažene rezultate. Tadašnja zlatna generacija je stekla velike simpatije svojom lepršavom igrom, a najpoznatiji igrači su bili Vujadin Boškov i Todor Veselinović.
Početkom 60-tih, izvršena je smena generacija i već 1962. godine, Vojvodina postaje vicešampion. Konačno, 1965/66. godine, Voša stiže do prve titule. Najpoznatiji igrači ovog tima su bili Ilija Pantelić i Silvester Takač. U Kupu šampiona, Voša stiže do četvrtfinala, gde je izbačena od Seltika iz Glazgova, koji je te godine i osvojio ovaj kup, a jedini poraz mu je nanela upravo Vojvodina u Novom Sadu.
70-tih godina, Vojvodina je često bila u samom vrhu tabele, a 1974/75. godine je u poslednjem kolu ispustila titulu, ostavši na drugom mestu. 300px|desno|thumb|Stadion Vojvodine 80-te godine su bile krizne, kulminirajući ispadanjem u drugu ligu 1985/86. Usledila je rekonstrukcija tima, koji se ekspresno vraća u Prvu ligu, a za dve sezone ovaj novi tim Vojvodine osvaja i titulu 1988-89, u jednoj od poslednjih sezona pred raspad SFRJ.
90-te godine, Vojvodina dočekuje u smanjenoj prvoj ligi SRJ. U početku, Vojvodina važi za "večitog trećeg", stiže do jesenje titule 1994. a umalo i do trofeja. Od većih uspeha je i plasman u finale kupa 1997. godine, kao i finale Intertoto kupa 1998. godine, da bi posle raznih kriza, štrajkova igrača i smena rukovodstava, određena stabilizacija usledila tek 2006. godine.
U sezoni 2006/07. Vojvodina zauzima treće mesto u Superligi i igra u finalu nacionalnog kupa a time obezbeđuje mesto u Kupu UEFA.
Godinu 2007/08. tim započinje protiv malteškog tima Hibernijans koga lako dobija kod kuće sa 5-1 i u gostima sa 2-0. U sledećem kolu kvalifikacija izgubio je od madridskog Atletika, rezultatima 0-3 u gostima i 1-2 kod kuće. Već u sledećoj sezoni 2008/09. klub je imao najuspešniju prvenstvenu sezonu od raspada Jugoslavije, završivši sezonu na drugom mestu, iza Partizana, a ispred Crvene zvezde, ali je imao isti učinak u Evropi kao i prethodne sezone. U sezoni 2009/10. klub nije bio toliko uspešan u prvenstvu, pošto je završio na 5. mestu, ali je zato stigao do finala Kupa Srbije, gde je poražen od Crvene zvezde sa 3:0.
Sezonu 2010/11. završava na 3. mestu u Superligi, dok u Kupu Srbije stiže do finala. Finale je obeležio veliki skandal, kada su igrači Vojvodine u 83. minutu napustili teren pri rezultatu 2:1 za Partizan, posle nekoliko kontroverznih odluka sudije, kasnije je utakmica registrovana službenim rezultatom 3:0 u korist Partizana.
Zbirni evropski rezultati
Stanje 21. jul 2011.
Željko Mavrović (razvrstavanje)
Ime Željko Mavrović može se odnosit na:
Svetislav Basara
Svetislav Basara, rođen 1953, jeste savremeni srpski književnik. Objavio je više od dvadeset književnih dela, uključujući romane, zbirke pripovedaka i eseje. Dobitnik je mnogih književnih nagrada u Srbiji, a njegov roman Fama o biciklistima neki u Srbiji smatraju jednim od deset najboljih romana u prošloj deceniji. Dobitnik je NIN-ove nagrade za 2006. godinu za svoj roman Uspon i pad Parkinsonove bolesti.
Deshler, Nebraska
Deshler je grad u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 747 stanovnika.
Cimitero, Padova
Cimitero je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1 m.
Doksazosin
Doksazosin mesilat, hinazolinsko jedinjenje koje Pfizer prodaje pod imenima Kardura i Karduran, je α1a-selektivni alfa blokator koji se koristi za tretiranje visokog krvnog pritiska i urinarne retencije vezane za benigno uvećanje prostate (BPH).
On je alfa blokator koji inhibira vezivanje norepinefrina (oslobođenog iz simpatetičkih nevnih terminala) za alfa-1 receptore na membrani vaskularnih ćelija glatkih mišića. Primarni efekat ove inhibicije je relaksirani vaskularni ton mišića (vazodilatacija), čime se smanjuje periferni vaskularni otpor, i to dovodi od umanjenja krvnog pritiska.
Efikasnost
Marta 2000, ALLHAT studija je zaustavila svoja ispitivanja, jer je doksazosin bio manje efektivan od jednostavnih diuretika, i zato što su pacijenti imali 25% viši nivo kardiovaskularnih bolesti i dvaput viši nivo kongestivnog zatajenja srca od pacijenata na diureticima. Pfizer je lansirao sofisticiranu kampanju kontrole štete početkom 2000, tako da prodaja u velikoj meri nije bila umanjena, uprkos rezultata studije.
Nedavne studije su ustanovile da je doksazosin delotvoran u treatiranju erektilalne disfunkcije (ED). Takođe je pokazano da je doksazosin u izvesnoj meri efektivan u tretiranju hroničnog epididimitisa.
Backstreet Boys
Bekstrit Bojs (eng. Backstreet Boys) su američka muzička grupa. Nastali su 1993. godine u Orlandu, Florida, SAD, i njihova karijera i dalje traje. Do sada su prodali više od 100.000.000 albuma širom sveta. Bekstrit Bojs su najuspešniji "bojbend" (momački bend) u istoriji.
Članovi
Članovi grupe odabrani su na audiciji. Producent Lu Perlman bio je oduševljen grupom New Kids on the Block, koja je tokom 1980-ih vladala svetskom muzičkom scenom. Nakon serija audicija tokom 1992. i 1993. godine, u grupu su ušli Ej. Džej. Meklin, Haui Dorou, Nik Karter, Sem Likata i Čarls Edvards. Ubrzo su Likata i Edvards napustili grupu, a zamenili su ih Kevin Ričardson i njegov rođak Brajan Litrel.
Borden County, Texas
je okrug u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 641.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 641 stanovnika, što je 88 (12,1%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bettendorf (Haut-Rhin)
Betendorf je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Gornja Rajna koja pripada prefekturi Altkirh.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 427 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 90 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,73 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 331 metar (maksimalnoj 407 m, a minimalnoj 321 m).
Metilentetrahidrofolat—tRNK-(uracil-5-)-metiltransferaza
Metilentetrahidrofolat—tRNK-(uracil-5-)-metiltransferaza (, folat-zavisna ribotimidilna sintaza, metilintetrahidrofolatni-transfer ribonukleatni uracil 5-metiltransferaza, 5,10-metilintetrahidrofolat:tRNK-UPsiC (uracil-5-)-metil-transferaza, 5,10-metilintetrahidrofolat:tRNK (uracil-5-)-metil-transferaza, TrmFO, folat/FAD-zavisni tRNK T54 metiltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom 5,10-metilintetrahidrofolat:tRNK (uracil54-C5)-metiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Do 25% baza funkcionalne tRNK je posttranslaciono modifikovano ili hipermodifikovano. Jedna od skoro universalnih posttranslacionih modifikacija je konverzija U54 u ribotimidinu u TPsiC petlji.
Deweese, Nebraska
Deweese je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 67 stanovnika.
Dobutamin
{{Drugbox-lat
| DrugBank = DB00841
}} Dobutamin je simpatomimetik koji se koristi u tretmanu zatajenja srca i kardiogenog šoka. Njegov primarni mehanizam je direktna stimulacija β1 receptora simpatičkog nervnog sistema. Ilaj Lili end kompani je razvila dobutamin. On je strukturni analog izoprenalina.
Hemija
On se može sintetisati reakcijom 2-(3,4-dimetoksifenil)etanamina i 1-(4-metoksifenil)-3-butanona, gde se simultanom redukcijom formira imin. Metoksilna zaštitna grupa ovog intermedijara se uklanja bromovodonikom, te se formira dobutamin.
Pantotenat kinaza
Pantotenat kinaza (, pantotenatna kinaza (fosforilacija), pantotenska kiselina kinaza, ATP:pantotenatna 4'-fosfotransferaza, D-pantotenatna kinaza) je enzim sa sistematskim imenom ATP:(R)-pantotenat 4'-fosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Dipivefrin
Dipivefrin je prolek epinefrina koji se koristi za tretiranje glaukoma. On je dostupan kao oftalmički rastvor. Dipivefrin uzrokuje vazokonstrikciju, smanjuje proizvodnju očne tečnosti, i redukuje intraočni pritisak. On se konvertuje u epinefrin nakon penetracije korneje.
Saranac Lake, New York
je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.406, što je 365 (7,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Tejlorov polinom
Tako se svaka funkcija može predstaviti kao zbir odgovarajućeg Tejlorovog polinoma za tačku a koju smo mi sami izabrali i greške koju smo napravili tom aproksimacijom:
Pinakolil alkohol
Pinakolil alkohol je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 102,175 Da.
Casale San Nicola, Teramo
Casale San Nicola je naselje u Italiji u provinciji Teramo, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 235 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 852 m.
Bosque County, Texas
je okrug u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 18.212.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 18.212 stanovnika, što je 1.008 (5,9%) stanovnika više nego 2000. godine.
Stijena (razvrstavanje)
Stijena može biti:
Naselja:
Vidi i:
Hillrose, Colorado
je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 264, što je 10 (3,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Dopeksamin
Dopeksamin je β1 i β2 adrenergički agonist. On takođe deluje na dopaminskim receptorima.
Mahala (Podgorica)
Mahala je naselje u opštini Podgorica u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 1235 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 953 stanovnika).
Demografija
U naselju Mahala živi 899 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 35,8 godina (34,1 kod muškaraca i 37,6 kod žena). U naselju ima 334 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,69.
Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno.
De Witt, Nebraska
De Witt je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 513 stanovnika.
Suzbijanje štetočina
Uzroci
Mnoge štetočine su postale problem kao posledica ljudskih aktivnosti. Modifikovanjem tih aktivnosti se često može u znatnoj meri redukovati problem štetočina. U Sjedinjenim Državama, rakuni stvaraju neprijatnosti cepanjem vreća sa smećem. Mnoga domaćinstva su prešla na upotrebu kanti sa zaključavajućim poklopcima, čime se onemogućava rakunima pristup smeću. Kućne muve imaju sklonost akumulacije na mestima ljudske aktivnosti i virtualno su postale globalni fenomen, posebno kad su hrana ili otpad dostupni. Slično tome, galebi su postali štetočine u mnogim letovalištima. Turisti često hrane ptice komadićima hrane, i ne potraje dugo, pre nego što ptice postanu zavisne od tog izvora hrane i agresivne.
Živi organizmi evoluiraju i povećavaju svouju otpornost na biološku, hemijsku, fizičku ili bilo koji drugi oblik kontrole. Osim ako je ciljna populacija potpuno uništena, ili je izbugila sposobnost reprodukcije, preživeli deo populacije će neminovno steći toleranciju na svaki oblik pritiska - to dovodi do evolucione trke nauražavanja.
Ekstremofil
right|thumb|300px|[[Termofili, tip ekstremofila koji proizvodi svetle boje]] Ekstremofil je organizam koji uspeva u fizički ili geohemijski ekstremnim uslovima koji su štetni za većinu životnih formi na Zemlji. Organizmi koji žive u umerenijem okruženju se nazivaju mezofilima ili neutrofilima. Ime ove kategorije je u izvesnoj meri nepodesno jer poziva na subjektivno zauzimanje stavova u pogledu dva pitanja. Prvo, stepena devijacije od normalnog, i drugo, da li organizam preferira životnu sredinu ili je samo toleriše.
Tokom 1980-tih i 1990-tih je nađeno da mikrobni život ima neverovatnu fleksibilnost u pogledu preživljavanja u ekstremnim uslovima, u sredinama koje su izuzetno vruće ili kisele, i koje bi bile kompletno nepodesne za složenije organizame. Neki naučnici čak tvrde da je život na Zemlji započeo u hidrotermalnim izvorima duboko ispod površine okeana.
Glendale, Ohio
Glendejl je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.155, što je 33 (-1,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bad Ems
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Rajn-Lan Bad Ems se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Rajn-Lan. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 80 metara. Površina opštine iznosi 15,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 9.216 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 600 stanovnika/km².
San Pietro Piturno, Bari
San Pietro Piturno je naselje u Italiji u provinciji Bari, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 726 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 335 m.
Valle Scalza, Frosinone
Valle Scalza je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Crouy-sur-Ourcq
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 1.260, a gustina naseljenosti je iznosila 65 stanovnika/km².
Valle Scalza, Frosinone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 378 m.
Savez reformskih snaga Jugoslavije
Savez reformskih snaga Jugoslavije (SRSJ) je politička partija koju je jula 1990. godine osnovao Ante Marković, poslednji predsednik Saveznog izvršnog veća SFRJ. Ta se partija zalagala za sveobuhvatne reforme jugoslovenskog društva i države te za evolutivnu tranziciju iz socijalističke u modernu ekonomiju. Ova partija nije postigla veliki učinak na republičkim izborima, a najbolje rezultate ostvarila je 1990-91. godine u Bosni i Hercegovini i Makedoniji (u SFRJ nikada nisu održani demokratski izbori na nivou federacije).
Od SRSJ nastale su neke partije koje i danas deluju u pojedinim državama bivše Jugoslavije, kao na primer Građanski savez Srbije.
Nitrilna hidrataza
Nitrilna hidrataza (, 3-cijanopiridinska hidrataza, NHaza, L-NHaza, H-NHaza, akrilonitrilna hidrataza, alifatična nitrilna hidrataza, nitrilna hidrolijaza) je enzim sa sistematskim imenom alifatični-amid hidrolijaza (formira nitril). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Bad Dürkheim
Bad Dirkhajm je grad u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 48 opštinskih središta okruga Bad Dirkhajm. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 18.790 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7332002.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Bad Dirkhajm Bad Dirkhajm se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Bad Dirkhajm. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 132 metra. Površina opštine iznosi 102,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 18.790 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 183 stanovnika/km².
Bacillus
Bacillus je rod gram pozitivne, štapićaste bakterije i član razdela Firmicutes. Bacillus vrste mogu da budu mandatorni aerobi ili fakultativni anaerobi, i daju pozitivni test za enzim katalazu. Bacillus je široko rasprostranjen u prirodi. Pojedine vrste su patogene. Pod stresnim uslovima, ćelije proizvode ovalne endospore. One mogu da se održe u tom obliku tokom dužeg vremenskog perioda.
22. 4.
Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan
22. travanj/april (22. 4.) je 112. dan godine po gregorijanskom kalendaru (113. u prijestupnoj godini). Do kraja godine ima još 253 dana.
Događaji
sovjetski lider. .
Avenija 9. jula
thumb|400px|Pogled na aveniju prema istoku '''Avenija 9. jula''' (španski:Avenida 9 de Julio) je avenija u Buenos Airesu (Argentina). Ime je dobila po argentinskom danu nezavisnosti, 9. jun 1816.
22. 4.
Rođenja
.
Avenija 9. jula
Avenija je dugačka oko jednog kilometra. Ima po sedam traka u svakom pravcu i po četeri dodatne trake. Širina ulice je oko 140 m.
22. 4.
Blagdani/Praznici
.
Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar
Bowie County, Texas
je okrug u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 92.565.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 92.565 stanovnika, što je 3.259 (3,6%) stanovnika više nego 2000. godine.
Lilli Palmer
Lilli Palmer (24. maj 1914 – 27. januar 1986), rođena kao Lilli Marie Peiser, bila je njemačka glumica. Rođena u jevrejskoj porodici, kao mlada djevojka je bila prisiljena napustiti domovinu nakon dolaska nacista na vlast. Karijeru je nastavila u Hollywoodu gdje je upoznala britanskog glumca Rexa Harrisona. Sa njim je zajedno nastupila u filmu The Fourposter, a za što je 1953. godine nagrađena Kupom Volpi. Nakon toga je nastupala u raznim evropskim filmovima, osvojivši niz prestižnih nagrada. Godine 1975. je napisala autobiografiju koja je nekoliko godina kasnije objavljena u bivšoj Jugoslaviji pod naslovom Sve zbog dugog nosa.
Proteinska struktura
Proteini predstavljaju važnu klasu bioloških makromolekula koji su prisutni u svim biološkim organizmima, a čine ih elementi kao što su ugljenik, vodonik, azot, kiseonik i sumpor. Svi proteini su polimeri aminokiselina. Takvi polimeri, koji se nazivaju i peptidi sastoje se od niza 20 različitih L-α-aminokiselina, opšte formule RHC(NH2)COOH, čije se bočne funkcionalne grupe (R) često nazivaju ostacima. Za lance ispod 40 ostataka koristi se termin polipeptid umesto protein. Da bi bili u stanju da obavljaju svoju biološku funkciju, proteini se savijaju u jednu, ili više, specifičnih prostornih konformacija, u zavisnosti od broja nekovalentnih interakcija kao što su vodonična veza, jonske interakcije i Van der Valsove sile. Da bi se razumela funkcija proteina na molekularnom nivou, često je potrebno utvrditi trodimenzionalnu strukturu proteina. To je tema naučnog polja strukturne biologije, koja za utvrđivanje strukture proteina koristi tehnike kao što su kristalografija X zracima ili NMR sprektroskopija. Određen broj ostataka je neophodan za vršenje određenje biohemijske funkcije, i oko 40-50 ostataka čini se kao donja granica za funkcionalnu veličinu domena. Veličina proteina kreće se od pomenute donje granice pa do nekoliko hiljada ostataka u višefunkcionalnim ili strukturnim proteinima. Ipak, trenutna procena za prosečnu dužinu proteina je oko 300 ostataka. Veliki broj celina može biti formiran od proteinskih podjedinica, npr. više hiljada molekula aktina koji čine aktinska vlakna.
Nivoi proteinske strukture
mini|300p|Nivoi proteinske strukture, od primarne do kvaternerne Biohemičari upućuju na četiri različita aspekta strukture proteina :
Protein se može menjati kroz nekoliko sličnih struktura u obavljanju svojih bioloških funkcija. U kontekstu ovih funkcionalnih preuređenja, tercijarne i kvaternerne strukture se obično nazivaju „konformacije“, a prelazi između njih konformacione promene.
Različiti tipovi sekundarne strukture su određeni različitim šablonima vodoničnih veza između glavnih lanaca peptidnih grupa. Ipak, ove vodonične veze generalno nisu stabilne u njima, pošto je voda-amid vodonična veza povoljnija nego amid-amid vodonična veza. Tačnije, sekundarna struktura je stabilna samo kad je lokalna koncentracija vode dovoljno velika, na primer, u potpuno savijenom stanju.
Slično, poredak globularnih proteina i tercijarne strukture je određen uglavnom strukturnim nespecifičnim interakcijama, kao što su burne sklonosti amino kiselina i hidrofobnih interakcija. Ipak, tercijarna struktura je određena samo onda kada su delovi proteinskog domena fiksirani na mestu pomoću specifičnih strukturnih interakcija, kao što su jonske interakcije, vodonične veze i čvrsto pakovanje na bočnim lancima. Tercijarna struktura vanćelijskih proteina može takođe biti stabilizovana pomoću disulfidnih veza, koje smanjuju entropiju opruženih oblika; disulfidni mostovi su izuzetno retki u citoplazmatičnim proteinima, pošto je citoplazma generalno redukciono okruženje.
Struktura amino kiselina
mini|280p|α-aminokiselina mini|300p|CO-R-N pravilo Jedna α-aminokiselina sadrži deo, koji je zajednički za sve tipove aminokiselina, i bočni lanac (ostatak), koji je jedinstven za svaki tip aminokiseline. α-C atom (Cα) je vezan za četiri različite grupe, jednu amino grupu, karboksilnu grupu, vodonik i bočni lanac, koje je specifičan za ovaj tip aminokiseline. Zato što je ugljenikov atom vezan za četiri različite grupe, on je hiralan, ipak samo jedan od stereoizomera se nalazi u biološkim proteinima, predominantno L- oblik. Glicin ipak, nije hiralan pošto je njegov bočni lanac vodonikov atom. Jednostavni mnemonik za pravilan L- oblik je „CORN“: kada α-C atom posmatramo tako da je H atom ispred njega, ostaci se mogu pročitati kao „CORN“ u pravcu kazaljke na satu.
Bočni lanac utiče na hemijske osobine α-aminokiselina i može biti jedan od 20 različitih bočnih lanaca, kod proteinogenih aminokiselina.
20 aminokiselina koje učestvuju u izgradnji proteina mogu biti podeljenje u nekoliko grupa na osnovu njihovih hemijskih osobina. Važni faktori su naelektrisanje, hidrofobnost/hidrofilnost, veličina i funkcionalne grupe. Priroda interakcija različitih bočnih lacana sa vodenom okolinom igra glavnu ulogu u globularnoj proteinskoj strukturi. Hidrofobna strana lanca teži da bude ukopana u sredini proteina, dok je hidrofilna strana lanca izložena rastvaranju. Primeri za hidrofobne ostatke su: leucin, izoleucin, fenilalanin i valin, i u manjoj meri tirozin, alanin i triptofan. Naelektrisanje bočnog lanca igra važnu ulogu u proteinskoj strukturi, pošto jonsko vezivanje može stabilizovati proteinsku strukturu, dok neupareno naelektrisanje u sredini proteina može promeniti strukturu. Naelektrisani ostaci su jako hidrofilni, i obično se nalaze sa spoljne strane proteina. Pozitivno naelektrisani bočni lanci su prisutni u lizinu i u argininu, i u nekim slučajevima u histidinu. Negativna naelektrisanja se nalaze u glutaminu i u asparaginskoj kiselini. Ostatak amino kiselina ima manje hidrofilične bočne lance sa različitim funkcionalnim grupama. Serin i treonin imaju hidroksilne grupe, a asparagin i glutamin imaju amidne grupe. Neke amino kiseline imaju specijalne osobine kao što je cistein, koji može kovalentno disulfidnom vezom da se veže sa drugim cisteinima, prolin koji je cikličan, glicin koji je mali i fleksibilniji od ostalih amino kiselina...
Primarna struktura
Niz različitih aminokiselina naziva se primarna struktura peptida ili proteina. Brojanje ostataka uvek počinje na N-terminalnom završetku (-NH2 grupa), koja je kraj gde amino grupa susedna α-C atomu nije uključena u peptidnu vezu. Primarna struktura proteina je određena genom koji odgovara proteinu. Specifičan niz nukleotida u DNK je prepisan na iRNK, koji „čitaju“ ribozomi u procesu translacije - biosinteze proteina. Niz aminokiselina je jedinstven za taj protein i definiše njegovu strukturu i funkciju. Određivanje primarne strukture proteina može se izvršiti metodama kao što su Edmanova degradacija i masena spektroskopija. Često pak, može biti pročitana direktno sa gena koristeći genetički kod. Modifikacije nastale posle transkripcije kao što su disulfidna formacija, fosforilacija i vezivanje šećera su obično uzete u obzir u delu primarne strukture i ne mogu biti pročitane sa gena.
Sekundarna struktura
Linus Pauling je sa saradnicima 1951. godine predložio prve elemente sekundarne strukture, alfa heliks i beta konformaciju, pomoću modela peptida koje je napravio zahvaljujući poznatim informacijama o dužini veza i uglovima. I alfa heliks i beta konformacija predstavljaju način zasićenja svih donora i akceptora vodoničnih veza u kičmi peptida. Ovi elementi sekundarne strukture zavise samo od osobina koje su zajedničke za sve ostatke, objašnjavajući zašto se oni često pojavljuju u većini proteina. Od tada su otkriveni i drugi elementi sekundarne strukture kao što su različite petlje i drugi oblici heliksa. Deo kičme koji predstavlja regularnu sekundarnu strukturu naziva se slučajna spirala. Svaki od ova dva sekundarna strukturna elementa ima pravilnu geometriju, što znači da su ograničeni specifičnim vrednostima uglova φ i Ψ. Zato oni mogu biti pronađeni u specifičnoj oblasti Ramačandranovog plana.
Tercijarna struktura
Elementi sekundarne strukture se obično savijaju u kompaktan oblik pomoću različitih spirala i uvijanja. Formacija tercijarne strukture se obično postiže pomoću ukopavanja hidrofobnih ostataka, ali i druge interakcije kao što su vodonično vezivanje, jonske interakcije i disulfidne veze mogu dovesti do stabilizacije tercijarne strukture. Tercijarna struktura zaokružuje sve nekovalentne interakcije koje ne razmatra sekundarna struktura, definiše sveukupno savijanje u proteinu i obično je nezamenjiva u funkciji proteina.