cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karlo pl. Ratkaj
Lud je za svojom ženom Veronikom, mada je svijestan da on nju voli više nego ona njega. Upravo iz tih razloga ne podnosi vinara Josipa Jurića. Krije da je zapravo oteo Veroniku Josipu, te da je nakon Prvog svjetskog rata falsificirao papir o njegovoj smrti. Tada ulazi u vezu sa Veronikom, koja je bila zaručena za Josipa, te je oženi. Vrijemenom dobijaju sina Krstu i kćer Izabelu.
Nakon dužeg vrijemena, sa obitelji se seli u dvorac Miljana u Bizjaku iz Zagreba. Neprilike mu stvara ponovni susret sa Josipom, te nove nevolje dolaze kad Veronika saznaje za krivotvorenje Josipove smrti. Tada ulazi u aferu sa Veronikinom prijateljicom, barunicom Sofijom. Tad ulazi u političke vode, kao Mačekov saveznik. Međutim, sve njegove političke poteze vuče Antonija. Također je od početka serije u svađi sa sinom Krstom zbog njegovog političkog opredjeljenja, te zanemarivanja plemićke titule.
Kasnije se razvodi od Veronike, a i kreće aferu sa sluškinjom Ivkom, kojoj napravi djete i odbija platiti abortus, a Sofija je istjera.
Nakon pada vlade, Krstin prijatelj Vjenco mu pomaže pri bjegu.
Kasnije, odvode ga ustaški logor. Tamo ga muči bivši zaposlenik Krešo, koji je postao upravnik logora. Dana kad Ustaše odvode zatvorenike u Jasenovac, Karlo uz pomoć radnika uspijeva pobjeći. Međutim, Krešo ga vidi, te ga upuca.
Svi misle da je mrtav, međutim krajem serije se vraća. Ispostavlja se da se samo onesvijestio, te da su krivo procijenili njegovu smrt. Karlo se probudio okružen leševima, te je bježao dok se nije našao u Švicarskoj. Nakon dužeg vrijemena se vraća u Hrvatsku i miri se sa Veronikom.
Na kraju serije živi sa Veronikom i Ivkinom kćeri Tesom o kojoj je Veronika preuzela brigu u Josipovoj kući.
Padež (Kruševac)
Padež je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Kruševac u Rasinskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 877 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 971 stanovnika).
Demografija
U naselju Padež živi 700 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,3 godina (41,6 kod muškaraca i 43,0 kod žena). U naselju ima 221 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,97.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Buxières-sous-les-Côtes
Biksjer su le Kot je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Meza koja pripada prefekturi Komersi.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 277 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 10 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 26,72 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 275 metara (maksimalnoj 398 m, a minimalnoj 226 m).
Holzgerlingen
Holcgerlingen je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 25 opštinskih središta okruga Beblingen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 12.717 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8115024.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Beblingen Holcgerlingen se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Beblingen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 476 metara. Površina opštine iznosi 13,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 12.717 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 950 stanovnika/km².
Bitka kod Mikale
Bitka kod Mikale bila je jedna od dvije velike bitke kojima je okončana perzijska kontrola Grčke tokom Grčko-perzijskih ratova. Bitka se odvijala 27. 8. 479. pne. na padinama planine Mikala suprotno od Samosa na kopnu Jonije. Bitka kod Mikale rezultirala je razaranjem glavnih perzijskih snaga u Joniji i uništenjem perzijske mediteranske flote. Istog dana je bila bitka kod Plateje, gdje su Grci također pobijedili. Perzijska vojska je bila prisiljena da napusti evropsku Grčku i Joniju čime je na pola vijeka završen period perzijske vladavine.
Uvod
U proljeće 479. pne. razni jonski gradovi su se pobunili protiv njihovih perzijskih vladara. Perzijanci su bili jači i pretilo je slamanje pobune, pa pobunjenici traže pomoć od zapadnih Grka. Sastali su se predstavnici nekoliko jonskih gradova u Ateni sa predstavnicima Sparte i Atene. Komadant perzijskih snaga u Grčkoj Mardonije prijeti Atenjanima ako ne ostanu neutralni. Atena i Sparta odbijaju i pripremaju se za rat. Kad su Mardonijeve snage došle do Atene, građani Atene su se povukli do Salamine. Mardonije je mislio da će se Atenjani predati, pa je postavio kriterije predaje. Atenjani su odbili da se predaju.
Sparta je pripremala za rat sa 5000 svojih vojnika i 35.000 vojnika od saveznika. U posjetu im je došla delegacija sa Samosa tražeći pomoć. Pokrenuta je grčka flota od 110 brodova sa Dela pod komandom Spartanca Leotihida.
Bitka
Perzijanci odlučuju da se sukobe sa Grcima na kopnu. Otplovili su do obližnjeg poluotoka Mikale istočno od grada i formirali su zid od svojih brodova. Kada je stigla grčka flota i našla prazan Samos smatrali su da su Perzijanci pobegli izbjegavajući bitku. Grci nalaze Perzijance na obali sa već oformljenom bojnim rasporedom. Leotihid je pozvao sve Grke sa Samosa da se ne bore u perzijskoj vojsci i da tokom bitke izdaju Perzijance. Perzijanci su onda razoružali vojnike Grke sa Samosa, a njihove neprijatelje Grke sa Mileta su postavili da čuvaju odstupnicu, puteve prema pozadini.
Hornberg
Geografski i demografski podaci
mini|levo|Položaj grada u okrugu Ortenau Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 344-970 metara. Površina opštine iznosi 54,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.354 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 80 stanovnika/km².
Bitka kod Mikale
Bitka
Grci su se iskrcali sa brodova i spremili se za bitku. Spartanci su bili na desnom krilu, a Atenjani na lijevom. Atenjani su prvi krenuli sami u bitku. Nakon kratke bitke Perzijanci su bili prisiljeni da se povuku u tvrđavu, koju su prethodno pripremili. Atenjani su zauzeli i tvrđavu. Preživeli Perzijanci su bježali, a Grci sa Mileta koji su im trebali čuvati odstupnicu su se također okrenuli protiv njih, tako da je malo Perzijanaca došlo do Sarda.
Kada su stigli Spartanci perzijski logor je bio opljačkan, a brodovi na plaži uništeni.
Rezultat
Spartanci su predlagali Atenjanima da evakuiraju jonske Grke i dovedu ih u Grčku, jer su smatrali da nije vrijedno truda stalno braniti jonske Grke kad god su napadnuti. Atenjani nisu htjeli da tako gube svoje kolonije i prihvataju jonske gradove u savez protiv Perzije.
Kad su porazili Perzijance, Spartanci su se vratili kući, a jonski gradovi su ušli u savez sa Atenom formirajući Delski savez. Atenjani počinju pokazivati sve veću nezavisnost od Sparte, što će kasnije dovesti do Peloponeskog rata.
Vallommari, Frosinone
Vallommari je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 90 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 233 m.
Horb am Neckar
Horb am Nekar je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 16 opštinskih središta okruga Frojdenštat. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 25.935 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8237040.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Frojdenštat Horb am Nekar se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Frojdenštat. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 375-706 metara. Površina opštine iznosi 119,8 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 25.935 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 216 stanovnika/km².
Crkva svetog Ante u Kninu
Crkva svetog Ante je franjevačka crkva u Kninu. Nalazi se u kompleksu starog franjevačkog samostana.
Izgrađena je na mjestu starohrvatske crkve.
Povijest
Gradnja crkve sa zvonikom (od 4 zvona) počela je 1860. i završena 1863. Zbog nestabilnosti terena crkva je 1911. temeljito popravljena.
Crkva je bila oštećena u bombardiranju u Drugom svjetskom ratu, 1944. Kasnije je započela obnova koja je završila 1960. godine.
Početkom Domovinskog rata pobunjeni su Srbi oštetili samostan i opljačkali i oskvrnuli crkvu. 1993. crkva je bila zapaljena, a od nje su ostali samo zidovi.
Odmah nakon oslobođenja Knina 5. kolovoza 1995. u grad su se vratili franjevci koji su započeli obnovu samostana i pripadajuće mu crkve, prema projektima zagrebačkih arhitekata Nenada Fabijanića i Božidara Uršulića. Obnovljena je crkva blagoslovljena 6. prosinca 1998.
Od 2001. do 2003., zbog tonuća crkve i samostana, obavljeni su radovi kojima su učvršćeni temelji crkve sa sjeverne i samostana s istočne strane.
Fairview Park, Indiana
Fervju Park je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.386, što je 110 (-7,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Perfluoroetanamin
Perfluoroetanamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 2 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 171,017 Da.
Higginson, Arkansas
Higinson je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 621, što je 243 (64,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Desaspidin
Desaspidin je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 446,490 Da.
Satagidija
thumb|right|250px|[[Pakistanska pokrajina Sindh koja približno odgovara teritoriju drevne satrapije Satagidije]]
Satagidija (perz. Thataguš: „zemlja stotinu krava“) je drevna regija odnosno pokrajina (satrapija) Perzijske Monarhije u južnoj Aziji koja obuhvaća područje istočno od masiva Kirthar uz rijeku Ind, što približno odgovara današnjoj pokrajini Sindh u Pakistanu. Satagidija je graničila sa Gedrozijom na zapadu, Arahozijom na sjeveru, te sa kraljevstvima drevne Indije na jugu i istoku. Satagidija se prvi put spominje u Behistunskim natpisima iz doba Darija Velikog koji spominje kako se ta satrapija pobunila dok je on bio u Babilonu, te kako je ugušena 515. pne. Od 480. pne. Satagidija se potpuno gubi iz historijskih zapisa, što znači kako su njeni teritoriji politički pripali okolnim satrapijama. Nakon što je Aleksandar Makedonski osvojio područje Satagidije, postala je dijelom Seleukidske Monarhije. Od tada se područje naziva Abirija, dok se obalni pojas zvao Sirastrena. Godine 316. pne. Satagidija postaje dijelom Maurijske Monarhije.
Cadwell, Georgia
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 528 stanovnika, što je 199 (60,5%) stanovnika više nego 2000. godine.
Champigneulles-en-Bassigny
Šampinjel an Basinji je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Gornja Marna koja pripada prefekturi Šomon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 58 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 8 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,82 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 350 metara.
Mola di Bari, Bari
Mola di Bari je naselje u Italiji u provinciji Bari, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 24682 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 18 m.
DTDP-3-amino-3,4,6-tridezoksi-alfa-D-glukopiranoza N,N-dimetiltransferaza
DTDP-3-amino-3,4,6-tridezoksi-alfa-D-glukopiranoza N,N-dimetiltransferaza (, DesVI) je enzim sa sistematskim imenom S-adenozil-L-metionin:dTDP-3-amino-3,4,6-tridezoksi-alfa-D-glukopiranoza 3-N,N-dimetiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim učestvuje u biosintezi desosamina, 3-(dimetilamino)-3,4,6-tridezoksiheksoze prisutne u pojedinim makrolidnim antibioticima kao što je ertiromicin, azitromicin, i klaritromicin.
Aurora, Nebraska
Aurora je grad u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 4,479 stanovnika.
Hüfingen
Hifingen je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 20 opštinskih središta okruga Švarcvald-Bar. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 7.760 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8326027.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Švarcvald-Bar Hifingen se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Švarcvald-Bar. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 684 metra. Površina opštine iznosi 58,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.760 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 133 stanovnika/km².
Kirov cilindar
Kirov cilindar ili Valjak Kira Velikog je antički dokument u obliku glinenog valjka kojeg je izdao perzijski vladar Kir Veliki. Cilindar je napravljen povodom perzijskog osvajanja Babilona 539. pne. Tekst cilindra opisuje babilonskog kralja Nabonida kao bezbožnog, dok pobjednika Kira spominje kao heroja prijatnog bogu Marduku. U nastavku se spominje kako je Kir poboljšao život stanovnika Babilona, da je izbjeglicama obnavljao domove i gradio hramove.
Dokument o ljudskim pravima
Replika Kirovog cilindra nalazi se na drugom katu zgrade Ujedinjenih Naroda u New Yorku gdje je tekst valjka preveden na svih šest službenih jezika UN-a.
Dokument o oslobađanju Židova
Cilindar je također privukao pozornost podacima o povratku Židova u Palestinu nakon babilonskog ropstva, a također se smatra i potvrdom biblijskih tekstova iz Knjige o Ezri (Ezra 1.1-6, 6.1-5; Izaija 44.23-45.8; 2 Kronike 36.22-23).
Kandahar
{{Grad u Avganistanu (SR) | naziv              = Kandahar | izvorni_naziv      = کندهار}- | slika              = View of Arghandab Valley.JPG | opis_slike         = Priroda na obodu grada | gradska_zastava    = | grb                = | država             =  Afganistan | pokrajina          = Pokrajina Kandahar | okrug              = Okrug Kandahar | lokacija           = | osnivanje           = | stanovništvo       = 324.800 | gustina            = | aglomeracija       = | površina           = | gšir               = 31.6 | gduž               = 65.7 | nadmorska_visina   = 1000 | dan_grada          = | veb-strana         = | gradonačelnik      = }}
Kandahar je drugi grad po veličini u Avganistanu. Po službenoj proceni iz 2002. ima 316.000 stanovnika.
Geografija
Nalazi se na 1.005 metara nadmorske visine. Povezan je sa Heratom na zapadu, Gaznijem i Kabulom na istoku i Kvetom u Pakistanu. Zajedno sa Pešavarom u Pakistanu Kandahar je glavni grad Paštuna.
Ekonomija
Kandahar je najveći trgovački centar za ovce, vunu, pamuk, svilu, žitarice, voće i duvan. U tome području se proizvodi voće, pa u gradu postoje fabrike za konzerviranje, sušenje i pakovanje voća.
Istorija
Iskopavanja u području oko Kandahara svedoče da su se tu nalazila najstarija ljudska naselja. Kandahar je osnovao Aleksandar Makedonski 330. pne. blizu antičkoga grada Mundigaka osnovanog oko 3.000. pne. Mundigak je bio glavni grad Arahozije, dela Persijskog carstva. Aleksandar je nazvao Kandahar Aleksandrijom. Grad je bio česta meta osvajača zbog strateškoga položaja na trgovačkim putevima, koji povezuju Indiju, Bliski istok, Centralnu Aziju i Persijski zaliv. Posle Aleksandra Kandahar je postao deo Maurja carstva. Indijski car Ašoka je podigao stup sa dvojezičnim napisima na grčkom i aramejskom. Arapi su u 7. veku doneli islam u to područje, ali nisu uspeli potpuno da preobrate stanovništvo. Jakun ibn Safari iz Safaridske dinastije je 870. osvojio Kandahar. Kandahar je osvojio Mahmud Gazni u 11. veku, a Džingis-kan i Mongoli u 13. veku. Postao je deo Timuridskog carstva u 14. i 15. veku. Timur Lenk je bio osnivač Timuridskog carstva. Potomak Timur Lenka Mogul Babur osnovao je Mogulsko carstvo. Anektirao je Kandahar u 16. veku. Od Baburovoga sina Persija je preotela Kandahar. Mogul Ahbar Veliki ponovo je zauzeo grad, ali početkom 1700ih ponovo je grad pripadao Persiji. Mirvais Kan se pobunio protiv persijske vlasti i pobedio je Persijance, posebno, jer su Persijanci nastojali preobratiti sunite u šiite. Nakon njegove smrti 1715. njegov sin Mahmud Hotaki je predvodio napad Avganistanaca na Isfahan u Persiji. Hotaki je opljačkao Isfahan, a sebe je proglasio kraljem Persije. Persijski vladar Nader šah je osvojio Kandahar 1738, ali ubijen je nakon 9 godina.
Ahmad Šah Durani je zadobio kontrolu nad Kandaharom 1747. i proglasio ga prestolnicom Avganistanskoga carstva. Durani je tako bio prvi kralj modernoga Avganistana. Avganistansko carstvo je obuhvatalo današnji Avganistan, Pakistan, Horasan, Kohistan i Delhi. Ahmadov sin Timur Šah Durani je premestio prestolnicu 1776. u Kabul. Britanska Indija je zauzela Kandahar za vreme Prvoga englesko-avganistanskoga rata (1839—1842) i za vreme Drugoga englesko-avganistanskoga rata (1878—1880). Englezi su se morali povući, iako su bili pobedili u bici kod Kandahara. Kandahar je bio miran grad sledećih 100 godina. U Kandaharu je 1960. izgrađen međunarodni aerodrom. Koristila ga je ruska vojska za vreme Sovjetsko-avganistanskog rata. Od 2001. američka vojska i NATO koriste aerodrom kao vojnu bazu. Za vreme sovjetke uprave bilo je jakih borbi za grad. Posle povlačenja Sovjeta Kandahar je zauzela paštunska milicija Gula Aga Šerzaja, a avgusta 1994. talibani su zauzeli grad i krenuli u osvajanje zemlje. Talibani su 2001. svrgnuti sa vlasti, ali još uvek su vojno aktivni u malim grupama u obližnjim provincijama. Gul Aga Šerzaj ponovo kontroliše Kandahar, kao i pre uspona talibana. Grad je pod kontrolom nove avganistanske vlade, koja vlada sa podrškom SAD i uz vojnu pomoć NATO-a.
DNK-(apurinsko ili apirimidinsko mesto) lijaza
DNK-(apurinsko ili apirimidinsko mesto) lijaza (, AP lijaza, AP endonukleaza klasa I, endodezoksiribonukleaza (apurinska ili apirimidinska), dezoksiribonukleaza (apurinska ili apirimidinska), E. coli endonukleaza III, fag-T4 UV endonukleaza, Micrococcus luteus UV endonukleaza, AP mesto-DNK 5'-fosfomonoestar-lijaza, X-zrak endonukleaza III) je enzim sa sistematskim imenom DNK-(apurinsko ili apirimidinsko mesto) 5'-fosfomonoestar-lijaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Kandahar
Interesantna mesta
Najznačajniji istorijski spomenik je mauzolej Ahmuda Šaha Duranija.
DNK-(apurinsko ili apirimidinsko mesto) lijaza
Ova grupa enzima se ranije smatrala endonukleazama.
Deslorelin
Deslorelin je organsko jedinjenje, koje sadrži 64 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 1279,427 Da.
Castelbaldo, Padova
Castelbaldo je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1143 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 10 m.
Glukozamin kinaza
Glukozamin kinaza (, glukozamin kinaza (fosforilacija), ATP:2-amino-2-dezoksi-D-glukoza-6-fosfotransferaza, aminodezoksiglukoza kinaza) je enzim sa sistematskim imenom ATP:D-glukozamin fosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Bitka kod Salamine na Kipru
Bitka kod Salamine na Kipru (450. pne.) bila je pomorska bitka koja se paralelno sa kopnenom bitkom vodila nedaleko od obale grada Salamine na Kipru, u vrijeme grčko-perzijskih ratova. Sukobljene strane bile su Perzijska Monarhija čija se flota sastojala od feničkih i kilikijskih brodova, te Delski savez odnosno mornarica grčkih polisa predvođena Atenjanima.
Pozadina
Godine 454. pne. Delski savez predvođen Atenom izgubio je veći dio flote u neuspješnom pokušaju pomaganja egipatske pobune protiv Perzijske Monarhije. Tokom iduće tri godine Atenjani su također neuspješno pokušali zauzeti grad Farsalu u Tesaliji, kao i Sikion te Oiniad, koji su bili saveznici Peloponeskog saveza predvođenog Spartom. Godine 451. pne. Atenjani i Spartanci su dogovorili petogodišnje primirje.
Bitka
Nakon što je primirje skopljeno, Kimon se našao u prilici da nastavi rat protiv Perzijanaca. Sakupio je 200 savezničkih trirema i otplovio je prema Kipru, odakle je poslao 60 brodova u Egipat kako bi pomogao princu Amirteju koji se borio protiv Perzijanaca u Delti Nila. Ostatak mornarice Kimon je poveo u potporu kiparskim polisima koji su podigli ustanak, te je postavio opsadu oko grada Kitiona koji je bio perzijsko uporište.
Prilikom opsade Kimon pogiba, pa grčku mornaricu preuzima Anaksikrat koji je mjesec dana tajio Kimonovu smrt. Anaksikrat se odlučio povući, no prilikom bijega upustio se u sukob sa perzijskom flotom kod grada Salamine na istočnom Kipru. Unatoč taktičkoj grčkoj pobjedi, njihova flota prisiljena je na povlačenje zajedno sa mornaricom koja je pomagala Egipćane.
Padež (Laško)
Padež je naselje u Sloveniji koje administrativno pripada općini Laško.
Florence, Kentucky
Florens je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Blennes (Sena i Marna)
Blen je naselje i opština u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna koja pripada prefekturi Fontenblo.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 477 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 24| stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 20,29 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 120 metara (maksimalnoj 162 m, a minimalnoj 98 m).
DTDP-3-amino-3,6-didezoksi-alfa-D-glukopiranoza N,N-dimetiltransferaza
DTDP-3-amino-3,6-didezoksi-alfa-D-glukopiranoza N,N-dimetiltransferaza (, TylM1) je enzim sa sistematskim imenom S-adenozil-L-metionin:dTDP-3-amino-3,6-didezoksi-alfa-D-glukopiranoza 3-N,N-dimetiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim učestvuje u biosintezi mikaminoze, esencijalne strukturne komponente makrolidnog antibiotika tilozina, koji formira bakterija Streptomyces fradiae.
Highfill, Arkansas
Hajfil je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 583, što je 204 (53,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Padež (Vrhnika)
Padež je naselje u Sloveniji koje administrativno pripada općini Vrhnika.
Avoca, Nebraska
Avoca je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 242 stanovnika.
Bivio Risteccio, Teramo
Bivio Risteccio je naselje u Italiji u provinciji Teramo, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 55 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 444 m.
Baseball klub Baza
Baseball klub Baza je bejzbolski klub iz Šibenika, registriran 2000. godine.
Klupsko sjedište je u ''8. dalmatinske udarne brigade 51'' u Šibeniku.
Hanefijski mezheb
Hanefijski mezheb (arapski: المذهب الحنفي) je jedan od četiri priznata mezheba (pravne škole) u Islamu. Njega je osnovao imam Ebu Hanifa koji je rođen u Kufi. Ebu Hanife je već kao dječak učio kod poznatih učenjaka i već tada je pokazivao svoju veliku oštroumnost, njegovi učitelji su mu već kao veoma mladom povjeravali držanje raznih tribina kao i učešće u raznim debatama. Ebu Hanife je za svog života zatekao i nekoliko ashaba. Iz Hanefijske pravne škole je izašao veliki broj učenjaka, a najpoznatiji među Ebu Hanifinim učenicima jeste Ebu Jusuf. Hanefijski mezheb je najrasprostreniji među muslimanima Evrope, u Turskoj, BiH, Egiptu, Indiji.
Pregled
Od četiri sunitske škole prava u islamu, hanefijska škola je najstarija. Ona ima reputaciju da stavlja naglasak na ulogu razuma i da je liberalnija nego ostale tri škole. Hanefijski mezheb također ima najviše sljedbenika od sve četiri glavne sunitske škole. (Osmansko i Mogulsko carstvo su hanefije, tako da je hanefijski mezheb još uvijek široko rasprostranjen u zemljama ovog prostora.) Danas, hanefijska škola prevladava među sunitima u centralnoj Aziji, Afganistanu, Pakistanu, Bangladešu, Indiji, Kini, kao i u Iraku, Mauritaniji, Turskoj, Albaniji, Bosni i Hercegovini, Kosovu, Makedoniji, na Balkanu i na Kavkazu. Također ga slijede u velikom broju u i drugim dijelovima muslimanskog svijeta. thumb|400px|Karta islamskog svijeta, hanefijski mezheb (svijetlozeleno) najzastupljeniji je u Turskoj, sjevernom dijelu Bliskog istoka, Centralnoj Aziji i Indijskom potkontinentu
Neka karakteristična mišljenja Ebu Hanife i hanefijskog mezheba
Sve četiri mezheba se poštuju i zapravo razliku između mezheba smatraju blagoslovom. Sve četiri mezheba se priznaju kao valjane pravne škole sunitskog islama koje su proizašle iz analize Kurana i sunneta. Muslimani mogu da slijede bilo koji od četiri mezheba, a osoba koja je na nivou učenjaka jednog mezheba može odabrati da slijedi odeđeni stav iz drugog mezheba na bilo koju određenu temu, ako joj taj stav više ima smisla od onoga što ta osoba smatra krivim putem.
Beaumont-du-Gâtinais
Bomon di Gatine je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 909, a gustina naseljenosti je iznosila 55 stanovnika/km².
Perfluoroheptan
Perfluoroheptan je organsko jedinjenje, koje sadrži 7 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 388,049 Da.
Desmetilklozapin
Desmetilklozapin je organsko jedinjenje, koje sadrži 17 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 312,797 Da.
Padež (Zagorje ob Savi)
Padež je naselje u Sloveniji koje administrativno pripada općini Zagorje ob Savi.
Padež (Leskovac)
Padež je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Leskovac u Jablaničkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 58 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 117 stanovnika).
Demografija
U naselju Padež živi 42 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,8 godina (46,5 kod muškaraca i 38,0 kod žena). U naselju ima 16 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,63.
Waterville, Ohio
Votervil je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.523, što je 695 (14,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Joachimsthal
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Barnim Joahimstal se nalazi u saveznoj državi Brandenburg u okrugu Barnim. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 72 metra. Površina opštine iznosi 120,2 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.292 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 27 stanovnika/km².
Farnak I (ministar)
Farnak I. (oko 565. pne. - ?) je bio perzijski plemić, sin Arsama, stric Darija I. Velikog, te ministar financija od 506. do 497. pne.
Historijski izvori
Farnak I. (elamski Parnaka) je bio sin Arsama koji je pripadao ogranku perzijske kraljevske dinastije Ahemenida, odnosno rođak Kira Velikog prema pradjedu Teispu. Prema zapisima na klinastom pismu pronađenim u Babiloniji, Farnakov nadređeni bio je Gobrias II., babilonski satrap. Godine 522. pne. na perzijski tron stupa uzurpator Gaumata koji je iste godine svrgnut, a nasljeđuje ga Darije I. Veliki, Farnakov nećak.
Politički život
Farnak I. je postao čovjek od velike važnosti na kraljevskom dvoru svog nećaka, vladara Darija I. Velikog. Prema glinenim zapisima pronađenim u Perzepolisu, Farnak se spominje kao perzijski ministar financija (perz. ganzabara) koji je obnašao tu dužnost od 506. do 497. pne. Također, Farnak je bio zadužen i za izdavanje putovnica, imenovanje sudaca, te za nadzor računovođa i trgovine. Porez u Perzijskoj Monarhiji prikupljao se uglavnom u zlatu i srebru, a čuvari riznice bili su vrlo dobro plaćeni budući da su bili osobe od velike odgovornosti. Farnak I. je imao sina Artabaza I. koji je 477. pne. imenovan satrapom Frigije, a njegovi potomci vladali su tom pokrajinom više od stoljeća pa se često nazivaju Farnakidskom dinastijom.
Abu Hanifa
Nuʿmān ibn Thābit ibn Zuṭā ibn Marzubān (perzijski/arapski:نعمان بن ثابت بن زوطا بن مرزبان), poznat i kao Imām Abū Ḥanīfah ili Ebu Hanifa (699 — 767 CE / 80 — 148 AH), perzijski teolog i osnivač sunitske Hanafi škole fikha (islamskog prava).
Ebu Hanifa se rodio u Kufi 80. godine po Hidžri. Njegovi preci su rodom iz Kabula, odakle je njegov djed Zuta došao u Kufu kao ratni zarobljenik i tu prihvatio Islam. Bio je trgovac po profesiji, a poznavao je i Muhammedovog zeta i četvrtog kalifa Ali ibn Ebi Taliba, sa kojim je bio blizak. Ebu Hanifin otac Sabit je u Kufi držao pekaru, a on sam je bio zanatlija i proizvodio jednu vrstu tkanine koja se zvala haz (al-hazz). Bio je velikodušan i čak materijalno izdržavao svog učenika Ibn Jusufa. Njegov drugi učenik Zufer je rekao kako se Ebu Hanifa toliko zanimao za teologiju da su u njega ljudi upirali prstom. Međutim, nije se toliko zanimao za tradicionalističku školu (ehl el-hadis) koliko za iračku racionalističku školu, čiji je osnivač bio Ali ibn Mes‘ud (umro 32/652) a centar u Kufi. Ibn Šubruma je rekao za njega, “Svijet ga je slijedio, ali on s time nije htio imati ništa. Što se nas tiče, svijet s nama ne želi imati ništa a mi trčimo za njim.”
Njegovi učitelji bili su Hammad Ebu Ismail ibn Sulejman, te Džafer El-Sadik, potomak poslanika Muhammeda, šesti po redu šiitski imam i osnivač džaferitske ili šiitske vjersko-pravne škole. Najpoznatiji učenici su mu bili Ebu Jusuf (113-182), Muhammed ibn Hasan El Šejbani (135-189) i Ebu Huzejl Zufer ibn El Huzejl (110-158). Ebu Jusuf je postavio temelje hanefijskog fikha, postao glavni kadija u abasidskom carstvu i doprinio je da se proširi hanefitska škola.
Iračka racionalistička škola
Pored medinske škole hadisa, postojala je i iračka škola iz Kufe koja se razvila u modernoj državi nastaloj na staroj vavilonskoj tekovini, gde je i nastao najstariji Hamurabijev zakonik. Tako se islam na tom prostoru razvijao obogaćujući i oblikujući ono što je već stvoreno i civilizacijski stečeno, dok je u Medini došlo do preuzimanja beduinskog običajnog prava u Muhammedov sunet. Odatle i razlika između Ebu Hanifine racionalističke škole i ostale tri tradicionalne sunitske škole nastale u Medini.
Ebu Hanifa je razradio koncepte analogije (al-qiyâs) i slobodnog mišljenja (el-re’j). Naime, jednom prilikom je jedan od Muhammedovih drugova ili ashaba htio da otputuje u Jemen kako bi tamo podučavao stanovnike Islamu, te je na pitanje kako će to izvesti odgovorio da će se osloniti na Kur’an i sunnet, osim onda kada ne nađe nikakav izvor za neki problem, kada će se osloniti na zdrav razum i sopstveno nahođenje. U Medini, naprotiv, smatralo se da je beduinsko običajno pravo dalo savršen primjer za islamsko, jer ga je Muhammed za života prećutno odobrio. Zbog toga su medinski sakupljači hadisa, u nadi da će o svakoj mogućoj temi pronaći makar i manje autentičan izvor, bilježili sve hadise do kojih su dolazili. Tako je Ahmed ibn Hanbel u svom djelu El-Musned (dosl. osnova) sakupio između trideset i četrdeset hiljada hadisa, dok se u klasičnim zbirkama Buharije i Muslima, ako se izuzmu ponavljanja, nalaze samo 2602 i 3033 pojedinačna hadisa.
Crtice iz Ebu Hanifinog života
O Ebu Hanifinom ocu Sabitu je zabilježena jedna legenda. Dok se na užasnoj vrućini odmarao pored rijeke, do njega se dokotrljala narandža. Nakon što ju je sa uživanjem pojeo, sjeti se da ona možda nekome pripada i da je bespravno pojeo tuđe. Tako se zaputio uzvodno kako bi našao drvo sa koga je otpala i naišao do neke plantaže i ponudio vlasniku da plati pomorandžu. Ovaj je to odbio i zatražio od Sabita da u ime odštete radi na njegovom imanju godinu dana, ili da oženi njegovu gluhonijemu i slijepu kćerku. Sabit je odabrao ovu drugu opciju i tek nakon venčanja otkrio da je prelijepa djevojka bila slijepa na ružne prizore, gluha na ogovaranje i nijema za ružne riječi. U takvoj porodici se rodio Ebu Hanifa.
Komornik halife Mensura Rabi‘ ibn Junus kaže da je halifa naredio da pred njega izađu Malik, Ibn Ebi Diba i Ebu Hanifa. Pitao je, “Da li ja zaslužujem ovu vlast nad ljudima?” Malik je odgovorio: “Da je ne zaslužuješ, Allah ti je ne bi ni dao.” Ibn Ebi Diba je rekao, “Bog daje kraljevstvo onome kome Ga je volja, ali kraljevstvo ovog svijeta dato je onom koji za njim žudi, a potpomognut je od Boga da do njega dođe. Pomoć od Boga će te praviti ako Ga slušaš, a ako Mu se ne budeš pokoravao, ona će ti biti uskraćena. Samo zbor onih koji se plaše Boga može konstituisati halifat, a onaj ko ga uzme silom nema pravo na njega. Ti i tvoji saradnici ste lišeni Božije pomoći, lišeni ste od istine. Ako zatražiš od Svemogućeg da ti da spokojstvo, pokušaš da Mu se približiš dobrim djelima, dobićeš Njegovu milost. U suprotnom, ti si samozvanac.” Ostala dvojica pokriše se ogrtačima da ih ne poprska krv od odrubljivanja glave, a Ebu Hanifa reče: ''“Čovek koji teži pravom putu, kloni se srdžbe. Preispitaj svoju savjest i vidjećeš da nas nisi pozvao radi Boga nego da nas primoraš da kažemo nešto što ti odgovara, što bi došlo od naroda. Istina je, ti si postao halifa bez skupa makar dvojice ljudi koji izriču pravna mišljenja (ahl al-fatwa); znaš da se Ebu Bekr uzdržao od toga da donosi odluke šest mjeseci, sve dok nisu stigle vijesti o zakletvi Jemenaca.”'' Onda je halifa poslao Rabi‘a da im odnese svakom po kesu zlata, s tim da ako je druga dvojica prihvate, da mu donesu njihove glave. Malik uze, a ostala dvojica ne uzeše. Ebu Hanifa je prokomentarisao, “Ne bih uzeo ni da mi odrubiš glavu.” Rabi‘ je prokomentarisao, “Njihova suzdržljivost spasila im je glave”.
Neke Ebu Hanifine izreke
“Budi zadovoljan da potrošiš na svoje potrebe i za to ne zahvaljuj nikome do Bogu. Nisam ti dao ništa svoje. To je Božiji dar, On mi je to dao za tebe.”
“Mi ne kažemo da grijeh ne donosi grješniku nikakvu štetu. Mi ne kažemo da vjernik neće nikada ići u pakao niti da će vječno živjeti u paklu ako je prekršilac. Mi također ne kažemo, kao murdžiti, da će naša dobra djela biti sigurno nagrađena, a naši grijesi bez sumnje oprošteni.”
“Što se tiče nevjernika, mi smo zaključili da mu je suđeno da ide u raj ili u pakao. Mi ne možemo optužiti nijednog muslimana za nevjeru, politeizam ili dvoličnjaštvo, osim ako ga zaista ne vidimo kako se time bavi.”
“Mi ne isključujemo muslimana iz zajednice za bilo koji grijeh, koliko god da je težak, sve dok on ne počne da tvrdi da je to dozvoljena radnja... Vjernik može da bude prestupnik, a da pritom ne postane nevjernik.”
Artazostra
Artazostra (perz. Arta-zausri) je bila perzijska princeza, kći vladara Darija Velikog i Aristone, kćeri Kira Velikog.
Prema grčkom historičaru Herodotu, Artazostra se udala za Mardonija (Gobriasovog sina), neposredno prije nego što je 492. pne. preuzeo zapovjedništvo nad perzijskom vojskom u Skudri (Trakiji) i Makedoniji. Artazostra se također spominje u dokumentima iz 498. pne. pronađenim u Perzepolisu, kao žena Mardonija, kćer kralja kojoj je zajedno sa Gobrijom i njegovom ženom (Radušnamuya ili Ardušnamuya) isplaćena svota za putovanje. Drugi oblik prijevoda tvrdi kako je Radušnamuya zapravo bila anonimna Mardonijeva žena. Mardonije i Artazostra imali su sina Artonta.
Chaudefontaine (Marna)
Šodfonten je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Marna koja pripada prefekturi Sent Maneu.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 312 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 24 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,98 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 136 metara.
Dimitrije Tucović
Srpska socijaldemokratska partija je pod Tucovićevim vod­stvom bila "jedna od najnaprednijih i najborbenijih radničkih stranaka u Evropi". Tucović je čitav život posvetio borbi za radnička i ljudska prava, ravnopravnost polova, opšte pravo glasa, socijalnu pravdu i građanske slobode u Kraljevini Srbiji. Neke od ideja za koje se on pionirski zalagao danas predstavljaju široko prihvaćene vrednosti u Republici Srbiji.
Ekosistem
Ekosistem je naziv za komplesno jedinstvo živih bića (biocenoza) i prostora u kom oni žive (biotop).
Dimitrije Tucović
Dimitrije Tucović se danas smatra jednim od velikana srpskog novinarstva. Kao njegovo najznačajnije delo obično se navodi knjiga "Srbija i Albanija", jedna od ranih studija o albanskom narodu, koja se "obračunala s nacionalističkim pozivom na istorizam“.
Ekosistem
Karakteristike
Svaka životna zajednica u prirodi mora zauzimati neki prostor u kome članovi te zajednice zadovoljavaju svoje potrebe: kreću se, uzimaju hranu, dišu, nalaze zaklon, zaštitu i slično... Taj prostor se naziva biotop i njega naseljavaju pripadnici odgovarajuće biocenoze. Oni uspostavljaju vrlo složene međusobne odnose i istovremeno se, određenim odnosima, povezuju sa okolinom u kojoj žive. Na taj način biocenoza i biotop zajedno čine ekološki sistem višeg reda - ekosistem.
Različiti ekosistemi u jednoj klimatskoj zoni grupiraju se u veće cjeline - biome.
Dimitrije Tucović
Život
Dimitrije Tucović je rođen 13. maja 1881. u selu Gostilje na planini Zlatibor. Otac mu je bio pravoslavni sveštenik.
Školovanje u Užicu
thumb|Đačka družina "Napredak" (Tucović treći u gornjem redu).
Dimitrije je školske 1893/1894. godine upisao Realnu gimanaziju u Užicu, koja je bila središte socijalističkog pokreta, i u kojoj su se čitale zabranjene knjige Vase Pelagića, Svetozara Markovića, Mite Cenića, Dragiše Stanojevića i ilegalni listovi Socijal-demokrat, Zanatliski savez, itd. U gimnaziji je delovala đačka družina “Napredak”, čiji je jedan od njenih osnivača 1883. bio Dragiša Lapčević, a među članovima su bili Dimitrije Tucović, Radovan Dragović i drugi. Tucović je još u gimnaziji postao blizak prijatelj sa Radovanom Dragovićem, od koga je dobio prve socijalističke knjige na čitanje. Već u petom razredu realke čita nemačke klasike i teoretski časopis “Die Neue Zeit”, koji je uživao veliku reputaciju u medunarodnom radničkom pokretu.
Prelazak u Beograd
thumb|[[Radničke novine iz 1897.]]
1899. godine Dimitrije Tucović prelazi iz Užica u Beograd da završi gimnaziju. U Beograd je aktivno radio na organizovanju mladog radničkog pokreta u Kraljevini Srbiji. Od 1901. sarađuje u Radničkim novinama. Iste godine je obnovljeno Beogradsko radničko društvo, Tucović formira socijalističku grupu velikoškolaca i ulazi u upravu Društva. 1902. godine je organizovao demonstracije studenata protiv politike Nikole Pašića.
Tucović je nastojao da stvori moderne radničke sindikate koji bi se borili za veća radnička prava i bolje uvjete rada. Tucović i Dragović obnavljaju raniji "Odbor za vođstvo pokreta" i iniciraju stvaranje "Centralnog odbora", koji je imao zadatak da koordinira radničke štrajkove. Dimitrije Tucović je predvodio martovske demonstracije protiv kralja Aleksandra Obrenovića 23. marta 1903. u Beogradu, nakon čega je morao da emigrira u Zemun, pa u Beč. Naime, 23. 3. 1903. godine oko 5.000 studenata, đaka i radnika, je izašlo na demonstracije protiv apsolutističkog režima srpskog kralja Aleksandra Obrenovića, koje su organizovali studenti socijalisti Dimitrije Tucović i Triša Kaclerović, jer im nije dozvoljeno održavanje levičarskog skupa. Skup je završio nasiljem, u Beogradu je u sukobu s policijom poginulo pet, a ranjeno šest ljudi. Uhapšeno je više od 120 demonstranata, protiv 27 podignuta je optužnica, a Tucović i Kaclerović su emigrirali iz zemlje.
Partijski angažman
1906. je diplomirao prava na Beogradskom univerzitetu. 1907. otišao na specijalizaciju u Berlin, ali se početkom 1908. vratio se u zemlju zbog krize u pokretu. Iste godine je na VI kongresu stranke izabran za sekretara SSDS. S njim na čelu SSDP postigla značajne uspehe u poboljšanju položaja radničke klase. Tucović je najviše doprineo da se dva pokreta partije i sindikata ujedine u jedinstven socijalistički pokret.
minijatura|Kongres [[Druga Internacionala|Druge Internacionale u Kopenhagenu 1910.]]
Marta 1909. godine, srbijanski prestolonaslednik Đorđe Karađorđević je prebio na smrt svog poslužitelja. Režimska štampa je pokušala da zataška zločin nazivajući ga „tajanstveno ubistvo", ali su Dimitrije Tucović i srpski socijaldemokrati preko Radničkih novina započeli upornu kampanju, zahtevajući da se zločin kazni. Ovaj događaj je izazvao veliku buru, pa je Đorđe 27. marta 1909. godine bio primoran da se odrekne prestola u korist mlađeg brata Aleksandra. U Srbiji se govorilo da „Radničke novine" izazvaše pad prestolonaslednikov. Ovaj događaj, ova afera, koju je socijalna demokratija otkrila i neustrašivo javnosti iznela, uspela je da kod najširih masa, naroda kompromituje ne Đorđa, nego presto, monarhiju uopšte, i da joj više ojača raspoloženje za republiku.
Zahvaljujući Tucoviću, Srpska socijaldemokratska stranka je stekla ugled u međunarodnom radničkom pokretu. Bio je organizator i vođa Prve balkanske socijalističke konferencije, održane u Beogradu od 7—9. januara 1910. Na kongresu su učestvovali delegati iz Srbije, Bugarske, Rumunije, Turske, Crne Gore, Makedonije i slovenskih oblasti Austro-Ugarske, koji su se složili da je njihov cilj ukidanje nasilno iscrtanih granica na Balkanu i stvaranje Balkanske federacije. Iste 1910. godine, Tucović je osnovao marksističko-teoretski časopis Borba, i postao njegov urednik. Kao predstavnik stranke učestvovao je na mnogim međunarodnim kongresima. U Berlinu i Kopenhagenu se upoznao sa radom narodnih domova (vidi Ungdomshuset), nakon čega je osnovan Narodni dom u Beogradu. Na Međunarodnom socijalističkom kongresu u Kopenhagenu 17. avgusta 1910. oštro kritikuje socijaliste nekih zapadnih zemalja zbog njihovog držanja povodom aneksije Bosne i Hercegovine. U polemici sa predstavnikom austrijske socijal-demokratije Karlom Renerom, ocenio je politiku Austro-Ugarske prema Bosni kolonijalno-porobljivačkom. Na Tucovićev predlog je u zaključke kongresa Socijalističke Internacionale unet sledeći pasus o nezavisnosti malih naroda: Mi zahtevamo isto tako sa postojanim insistiranjem autonomiju svih naroda i branimo ih od svih ratobornih napada i svih pritisaka.
Ratovi i smrt
thumb|Kapetan Dimitrije Tucović [[1914.]]
Jüterbog
Jiterbog je grad u njemačkoj saveznoj državi Brandenburg. Jedno je od 16 opštinskih središta okruga Teltov-Fleming. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 12.830 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 12072169.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Teltov-Fleming Jiterbog se nalazi u saveznoj državi Brandenburg u okrugu Teltov-Fleming. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 71 metra. Površina opštine iznosi 175,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 12.830 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 73 stanovnika/km².
Dimitrije Tucović
Ratovi i smrt
Povratkom iz vojske 1913. ponovo zauzima aktivno mesto u radničkom pokretu. Postao je član Međunarodnog socijalističkog biroa 1914. U praskozorje Prvog svetskog rata boravi u Berlinu sa namjerom da doktorira. Međutim, Austro-Ugarska je 1914. objavila rat Srbiji i Tucović se vraća u domovinu, gde stupa u srpsku vojsku i učestvuje u početnim pobedama nad Austro-Ugarskom. Tucović je tokom čitavog ratnog perioda, sve do svoje pogibije, pedantno vodio ratni dnevnik. Četiri dana pred smrt pisao je o bezakonju koje je zavladalo u redovima vojske:
Rezervni kapetan II klase Dimitrije Tucović je 20. novembra 1914. poginuo u Kolubarskoj bici protiv austrougarske vojske na Vrače Brdu blizu Lazarevca. Poginuo je u 33. godini života.
Povodom vesti o smrti Dimitrija Tucovića oglasili su se mnogi evropski intelektualci, između ostalih i Karl Kaucki, Lav Trocki, Herman Vendl, Žan Longe i drugi.
Dela
Tucović je objavio oko 600 radova u domaćim i stranim listovima, uglavnom novinske članke, knjige i prevode. Neki od njih su:
thumb|[[Srbija i Albanija (knjiga)|Srbija i Arbanija, poslednje Tucovićevo delo iz 1914.]]
Tucović je sarađivao u stranim listovima i časopisima, kao: „Vorwärts“, „Arbeiter Zeitung“, „Der Kampf“, „Dei neue Zeit“. Takođe, preveo je veliki broj dela austrijskih i nemačkih teoretičara, uključujući Marksa, Bebela, Kauckog i dr.
Kritika austro-ugarskog imperijalizma
Tucović je kritikovao Austro-Ugarsku politiku kao kolonijalnu i porobljivačku, a pogotovo njenu aneksiju Bosne i Hercegovine. On posebno kritikuje "austrijske drugove" zbog podržavanja aneksije BiH. Austrijski socijalisti su smatrali da "Srbija nema šta da traži u Bosni", jer nije potpisnica Berlinskog ugovora. Tucović podseća da se, legalistički gledano, može govoriti samo o povredi Turskih prava aneksijom Bosne, a ne povredi prava Srbije. Ali on dodaje da socijalna demokratija ne zastupa pravo Srbije, niti pravo Turske, koje je "krvavo pravo zasnovano na nasilju i pravu jačega", već pravo svakog naroda na samoopredeljenje, pa i naroda u Bosni i Hercegovini. Stoga, Tucović smatra da su austrijski socijaldemokrati tokom aneksione zastupali "netačno i neprincipijelno gledišta", zanemarivši dužnost zastupanja prava naroda na samoopredeljenje.
Kritika velikosrpske politike
Tucović je žestoko kritikovao velikosrpsku politiku Pašićeve vlade. On je smatrao da se srpski ratni pohod na Albaniju i Makedoniju nikako ne može nazvati oslobodilačkom već zavojevačkom, jer se vodi protivno volje većinskog naroda.
Kada se Srbija spremala na balkanski rat 1912. godine, Tucovićeva stranka je jedina u skupštini glasala protiv ratnih kredita. Kada je Srbija nakon toga u balkanskim ratovima zauzela Kosovo, Albaniju i Makedoniju, Tucović je ovo osudio kao imperijalno osvajanje. On se protivio teritorijalnoj ekspanziji i zalagao se da ove oblasti ravnopravno sa Srbijom uđu u zajedničku Balkansku federaciju.
Kritika okupacije Albanije
Kritikujući srpski pokušaj izlaska na more preko Albanije, Tucović ocenjuje da "Srbija nije ušla u Arbaniju kao brat nego kao osvajač" i da je rđavom politikom odgurnula albanski narod u mržnju prema svemu srpskom.
Dimitrije Tucović ocenjuje da je srpska buržoazija proklamujući osvajačku politiku prema Albaniji "prvi put sa lica srpskog naroda skinula veo jedne poštene nacije koja se bori za svoje oslobođenje". On podseća da je Srbija htela izlazak na more i jednu svoju koloniju, ali je ostala bez izlaska na more a od zamišljene kolonije stvorila je krvnoga neprijatelja.
Balkanska federacija
thumb|desno|Balkan pre ratova 1912.
Tucović je polazio od premise da Balkan mora pripasti balkanskim narodima. On je smatrao da Balkanski narodi mogu biti politički slobodni i nezavisni samo ujedinjeni u veliku Balkansku federaciju od Jadrana do Crnog mora. Verovao je da samo u zajednici svačiji nacionalni interesi mogu biti ostvareni, a ne u međusobnom trvenju. On navodi da sve "balkanske državice" hoće pristaništa i teritorije, svi hoće za sebe Solun i Vardarsku dolinu, a ne vide da to svi mogu imati samo u zajednici.
Tucović je dokazivao da nema ekonomske logike da se Balkanski prostor dalje deli, jer privredno pocepani prostor predstavlja manju mogućnost za razvoj. On i njegovi stranački drugovi su podsećali da nacionalne države nisu rešenje nacionalnog pitanja jer na Balkanu žive izmešani razni narodi pa svaka nacionalna država oslobađajući jedne zapravo porobljava druge.
Anti-militarizam
Tucović, polazeći sa načelnog socijalističkog gledišta, ne kritikuje samo rat kao takav, već i društveni sistem koji ga je proizveo. On rat smatra neizbežnim rezultatom kapitalističkog sistema, odnosno najkrvavijom epizodom u neprekidnoj zavojevačkoj politici vladajućih klasa. Stoga, borbu protiv rata smatra neodvojivom od borbe protiv klasne vladavine i imperijalističke politike.
Zbog dosledne antiratne politike i konstantnog glasanja protiv ratnih kredita, Tucović i njegovi istomišljenici su od strane nacionalističkih političara trpeli uvrede da su tuđi agenti i izdajnici otadžbine.
Nasleđe
thumb|Tucovićeva ulica u [[Beogradu]]