cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sumpor trioksid
Dobijanje
Sumpor trioksid se ne može dobiti izgaranjem sumpora u vazduhu ili u atmosferi kiseonika, jer velika količina toplote koja se oslobađa pri sagorevanju sumpora u sumpor dioksid sprečava stvaranje sumpor trioksida. SO3 se egzotermno raspada na višim temperaturama u sumpor dioksid i kiseonik.
Spajanje sumpor-dioksida i kiseonika je moguće samo na temperaturama koje nisu suviše visoke (400—600 °C). Zbog vrlo male brzine reakcije u tom temperaturnom području neohodna je upotreba katalizatora. Ovaj postupak nalazi industrijsku primenu u proizvodnji sumporne kiseline.
Za laboratorijske potrebe, sumpor trioksid se priprema kao anhidrid sumporne kiseline, oduzimanjem vode sumpornoj kiselini (zagrevanjem koncentrovane sumporne kiseline s fosfor pentoksidom kao sredstvom za oduzimanje vode): ili zagrevanjem vodoniksulfata (npr. natrijum-bisulfata NaHSO4), ili sulfata npr. gvožđe(III)-sulfata (Fe2(SO4)3).
Osobine
thumb|left|100px|Struktura γ-SO3 Sumpor trioksid pojavljuje se u tri modifikacije, od kojih je jedna kristalna, a preostale dve su amorfni oblici. Kada se ohlade pare sumpor trioksida, dolazi do kondenzacije u kristalni oblik (γ-SO3). To je prozirna masu, koja se topi na 16,8 °C, a ključa na 44,8 °C. Ona se u čvrstom stanju sastoji uglavnom od molekula (SO3)3, u tečnom stanju od molekula (SO3)3 i SO3, a u gasovitom stanju od molekula SO3. Ako se sumpor trioksid drži duže vremena ispod 25 °C, on se pretvara u modifikaciju sličnu azbestu (β i α SO3), odnosno u bele isprepletene iglice svilenastog sjaja, s molekulima (SO3)n i (SO3)p (p > n > 3). Sumpor trioksid koji je u prodaji je mešavina α i β SO3.
Sumpor trioksid se spaja sa vodom i gradi sumpornu kiselinu uz jako razvijanje toplote. Na vlažnom vazduhu intenzivno se puši, jer je prilično isparljiv, pa s vlagom iz vazduha stvara sumpornu kiselinu, koja se odmah kondenzuje u male kapljice. Sa oksidima metala reaguje energično uz stvaranje sulfata.
Combeaufontaine
Kombofonten je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Gornja Saona.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 446, a gustina naseljenosti je iznosila 37 stanovnika/km².
Joglicinska kiselina
Joglicinska kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 13 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 670,965 Da.
Nukleofil
Nukleofil je molekul ili funkcionalna grupa koja poseduje višak elektrona i u odgovarajućim uslovima ima sklonost ka tome da bude donor elektrona drugom atomu.
Nukleofili su sve baze. Sem baza to mogu da budu i molekuli koji ne pokazuju nikakve bazne osobine već imaju samo „običan“ višak elektrona. Pojam nukleofil je širi od pojma baza.
Za razliku od baza koje se mogu rangirati po „jačini“ nukleofili se dele na tvrde i meke.
Meki nukleofil je nasuprot tvrdom veliki molekul, sa širokim „centrom nukleofilstva“ - to jest sa nedostatkom jednog konkrektnog mesta u molekulu koje ima višak elektrona. Primeri mekih molekula su: I-, CN-, benzen C6H6.
Collepasso, Lecce
Collepasso je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Sound Beach, New York
Saund Bič je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Collepasso, Lecce
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 6178 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 121 m.
Sound Beach, New York
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 7.612, što je 2.195 (-22,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
575 Renate
575 Renate je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 21,26 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 2,877 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,233 AJ.
(S)-2-metilmalatna dehidrataza
(S)-2-metilmalatna dehidrataza (, mesakonatna hidrataza, (+)-citramalatna hidrolijaza, L-citramalatna hidrolaza, citramalatna dehidrataza, (+)-citramalatna hidrolijaza, mesakonatna mesakonaza, mesakonaza, (S)-2-metilmalatna hidrolijaza) je enzim sa sistematskim imenom (S)-2-metilmalat hidrolijaza (formira 2-metilfumarat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
575 Renate
Ekscentricitet orbite iznosi 0,125, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 15,015 stepeni, a orbitalni period iznosi 1492,439 dana (4,086 godine). Apsolutna magnituda asteroida je 10,90 a geometrijski albedo 0,170.
Asteroid je otkriven 19. septembra 1905. godine.
(S)-2-metilmalatna dehidrataza
Ovaj enzhim takiđe hidratiše fumarat do (S)-malata.
Alsfeld
Alsfeld je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 19 opštinskih središta okruga Fogelsberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 17.002 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6535001.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Fogelsberg Alsfeld se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Fogelsberg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 260-290 metara. Površina opštine iznosi 129,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 17.002 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 131 stanovnika/km².
Tagetitoksin
Tagetitoksin je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 416,298 Da.
Fruitvale, Texas
Fruitvale je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 408 stanovnika.
Crevarska Strana
Crevarska Strana je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Gvozd, Sisačko-moslavačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 262 stanovnika te 92 obiteljskih kućanstava.
Alkilacetilglicerofosfataza
Alkilacetilglicerofosfataza (, 1-alkil-2-lizo-sn-glicero-3-P:acetil-KoA acetiltransferaza, alkilacetilglicerofosfatna fosfataza) je enzim sa sistematskim imenom 1-alkil-2-acetil-sn-glicero-3-fosfat fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Tajno ime (album)
Tajno ime trinaesti je studijski album zagrebačkog rock sastava Prljavo kazalište, kojeg 2008. godine objavljuje diskografske kuća Croatia Records.
Album izlazi kao dvostruko izdanje, a objavljuju ga povodom 30 godina svoga djelovanja (osnovani su 1977. godine). Sadrži 14 novih skladbi i tri obrade koje dolaze kao bonus, "Sretno dijete", "Sve je lako kad si mlad" i "Kao". Materijal je rađen sa žestokim zvukom i snažnim ljubavnim i nostalgičnim tekstovima, koji govore o vremenu 1980-ih godina ali i današnjim aktualnim temama. Uz dvostruki album dolazi i mala knjižica u kojoj se nalaze podaci o izvođačima i tekstovi novih pjesama (bez bonus skladbi).
Jedna od posebnosti ovog albuma je ta da će materijal biti usporedno objavljen kao dvostruka LP ploča.
Pieve, Padova
Pieve je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3286 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 21 m.
Cerje Letovanićko
Cerje Letovanićko je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Lekenik, Sisačko-moslavačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 122 stanovnika te 48 obiteljskih kućanstava.
Fontaine-sur-Maye
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 129 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 22 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,67 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 24 metara (maksimalnoj 75 m, a minimalnoj 33 m).
Saharopin dehidrogenaza (NADP+, formira L-lizin)
Saharopin dehidrogenaza (NADP+, formira L-lizin) (, lizin-2-oksoglutarat reduktaza, lizin-ketoglutarat reduktaza, L-lizin-alfa-ketoglutarat reduktaza, lizin:alfa-ketoglutarat:TPNH oksidoreduktaza (formira epsilon-N-(gultaril-2)-L-lizin), saharopin (nikotinamid adenin dinukleotid fosfat, formira lizin) dehidrogenaza, 6-N-(L-1,3-dikarboksipropil)-L-lizin:NADP+ oksidoreduktaza (formira L-lizin)) je enzim sa sistematskim imenom N6-(L-1,3-dikarboksipropil)-L-lizin:NADP+ oksidoreduktaza (formira L-lizin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Joglicaminska kiselina
Joglicaminska kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 1127,708 Da.
Massillon, Ohio
Masilon je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 32.149, što je 824 (2,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Amöneburg
Ameneburg je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 22 opštinska središta okruga Marburg-Bidenkopf. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 5.243 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6534001.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Marburg-Bidenkopf Ameneburg se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Marburg-Bidenkopf. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 365 metara. Površina opštine iznosi 44,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.243 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 119 stanovnika/km².
576 Emanuela
576 Emanuela je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 84,68 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,983 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 10,234 stepeni, a orbitalni period iznosi 1882,111 dana (5,152 godina). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,197. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 9,40 a geometrijski albedo 0,042.
Asteroid je otkriven 22. septembra 1905. godine.
Ciglena
Ciglena je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Bjelovar, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 376 stanovnika te 125 obiteljskih kućanstava.
Sumptuarni zakoni
Sumptuarni zakoni (od latinskog izraza sumptuariae leges) jesu zakoni kojima se nastoje regulirati potrošnja stanovništva, odnosno raspolaganje njihovom osobnom imovinom. Tradicionalno su to bili zakoni kojima se nastoji regulirati društvena hijerarhija i moral, u pravilu tako da se uvode ograničenja u ishrani, odijevanju ili luksuznim dobrima. U većini slučajeva, takvi zakoni nisu davali rezultate.
Razlozi zbog kojih su se uvodili sumptuarni zakoni su bili različiti. Njima su pojedine države nastojale očuvati pozitivnu trgovinsku bilancu i javne financije kroz zabranu uvoza strane luksuzne robe. U drugim društvima su bile sredstvo identifikacije pojedinih društvenih klasa, odnosno jedna od metoda društvene diskriminacije. Njima se tako nastojalo spriječiti da pripadnici niže klase sa svojom odjećom imitiraju pripadnike više klase, odnosno da se stigmatiziraju "nepoželjne" društvene grupe.
Tubione, L'Aquila
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 872 m.
578 Happelia
578 Happelia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 69,29 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,751 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 6,150 stepeni, a orbitalni period iznosi 1666,967 dana (4,563 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,194. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 9,20 a geometrijski albedo 0,076.
Asteroid je otkriven 1. novembra 1905. godine.
Chikamatsu Monzaemon
220px|thumb|Chikamatsu Monzaemon Chikamatsu Monzaemon (japanski: 近松門左衛門), pravim imenom Sugimori Nobumori (japanski: 杉森信盛; 1653. - 6. siječnja 1725.) je bio japanski jōruri i kabuki dramski pisac. Ovaj tip lutkarskog teatra kasnije će postati poznat kao bunraku. Na početku svoje karijere pisao je i haiku poeziju. Encyclopædia Britannica navodi kako se Monzaemon danas smatra daleko najboljim japanskim dramaturgom. Njegove najznačajnije drame uglavnom se bave dvostrukim suicidima čašću vezanih ljubavnika.
Bompas (Istočni Pirineji)
Bompa je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Istočni Pirineji koja pripada prefekturi Perpinjan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 6 944 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 1218 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,70 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 16 metara (maksimalnoj 20 m, a minimalnoj 9 m).
(R)-2-metilmalatna dehidrataza
Za dejstvo ovog enzima je neophodan jon Fe2+.
Isa-begova džamija u Skoplju
thumb|desno|250px|Isa-begova džamija u Skoplju thumb|desno|150px|Platan ispred Isa-begove džamije u Skoplju Isa-begova džamija u Skoplju je džamija izgrađena kao zadužbina Gazi Isa-bega Isakovića 1475. godine u Staroj skopskoj čaršiji u Skoplju, danas glavnom gradu Republike Makedonije, a tada jednom od gradova koji su pripadali Osmanskom carstvu.
Ispred ove džamije se nalazi platan koji je posađen polovinom 15. veka i pod zaštitom je države kao spomenik prirode. Smatra se da je star koliko i džamija. Pored platana, ispred ulaza u džamiju se nalazi šadrvan. Džamija ima dve kupole, a sa južne i severne strane su dozidane još dve prostorije, nezavisne od centralog prostora. U neposrednoj blizini džamije se nekada nalazila medresa sa bogatom bibliotekom i imaret (javna kuhinja) ali danas ne postoje ostaci ovih objekata. Nekada je u Isa-begovoj džamiji bilo sedište Nakšibendijskog derviškog reda.
Tihomir Fileš
Tihomir Fileš - Filko (29. travnja 1962.), hrvatski je glazbenik najpozantiji po svom djelovanju u rock sastavu Prljavo kazalište, gdje je svirao bubnjeve.
Fileš je zajedno sa Zoranom Cvetkovićem (solo gitara), Ninom Hrastekom (bas gitara) i Davorinom Bogovićem (vokal), svirao u sastavu pod imenom 'Ciferšlus'. Kasnije im se pridružio Jasenko Houra i mijenjaju ime u Prljavo kazalište.
579 Sidonia
579 Sidonia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 85,57 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,257 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,762 AJ.
Hijeronim od Sirakuze
Hijeronim (Hyeronimus, cca. 230. pne. - 215. pne.) bio je sirakuški princ, a potom kralj i tiranin u doba drugog punskog rata. Godine 216. pne. je naslijedio svog djeda Hijerona II, čija je dugogodišnja vladavina, uz čvrst savez sa Rimska Republika|Rimom, Sirakuzi donijela prosperitet. Hijeronim je u trenutku stupanja na prijestolje imao 15 godina.
579 Sidonia
Ekscentricitet orbite iznosi 0,082, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 11,009 stepeni, a orbitalni period iznosi 1907,433 dana (5,222 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 7,85 a geometrijski albedo 0,174.
Asteroid je otkriven 3. novembra 1905. godine.
Maline (Travnik)
Maline su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Travnik koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.483 stanovnika.
Svainsonin
Svainsonin je organsko jedinjenje, koje sadrži 8 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 173,210 Da.
Millinocket, Maine
Milinokit je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Mejn.
Jomazenil
Jomazenil je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 407,196 Da.
Millinocket, Maine
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.466, što je 724 (-13,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Aßlar
Aslar je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 23 opštinska središta okruga Lan-Dil. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 13.724 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6532001.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Lan-Dil Aslar se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Lan-Dil. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 175 metara. Površina opštine iznosi 43,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 13.724 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 315 stanovnika/km².
Sodomija
Sodomija je izraz koji korijen vuče iz starozavjetne priče o Sodomi i Gomori, te u najširem smislu opisuje seksualnu izopačenost odnosno nastranost.
U najširem smislu sodomija je izraz za sve seksualne aktivnosti (parafilije) koje su protivne moralnom kodeksu, najčešće kod abrahamskih religija, odnosno pozitivnom pravu pojedinih država, gdje se često koristi izraz zajednički naziv sodomija za različite aktivnosti koje predstavljaju krivično djelo.
U užem smislu izraz sodomija ima dva značenja, koja se vezuju uz:
Antioh IV Epifan
Antioh IV Epifan ("Objava (boga)", "Glasoviti"; grčki: , fonetski: ænˈtɑi̯əkəs ɛˈpɪfəniːz; cca. 215. pne. - 164. pne.) bio je vladar Seleukidskog Carstva od 175. pne. do svoje smrti 164. pne. Bio je sin kralja Antioha III Velikog i brat Seleuka IV Filopatora. Pravo ime mu je bilo Mitridat; ime "Antioh" je preuzeo po dolasku na prijestolje.
Važni događaji za njegove vladavine su bili rat s Egiptom, koji je umalo doveo do osvajanja te zemlje i od koga potiče metaforički izraz "linija u pijesku" te ustanak židovskih Makabejaca.
Antioh je, kao nijedan drugi helenistički vladar, imao sklonost koristiti božanske epitete kao Theos Epiphanes (grčki: ΘΕΟΣ ΕΠΙΦΑΝΗΣ što znači "Božja objava") a nakon pobjede nad Egiptom se nazvao, Nikephoros (grčki: ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ što znači "Pobjedonosni"). Njegovo ekscentrično ponašanje, kapriciozni potezi i ludilo su mu, pak, od strane suvremenika donijeli nadimak Epimanes ("Ludi"), odnosno igru riječi s njegovom titulom Epiphanes.
Parker, Pennsylvania
Parker je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 840 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 840 stanovnika, što je 41 (5,1%) stanovnika više nego 2000. godine.
Marignana, Pordenone
Marignana je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 411 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 11 m.
Cerina (Čazma)
Cerina je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Čazme, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 117 stanovnika te 46 obiteljskih kućanstava.
Jakutija
thumb|right|Mapa Jakutije. Jakutija (ruski: Якутия) ili Saha (ruski: Саха, jakutski: Саха), zvanično Republika Saha (Jakutija) (ruski: Республика Саха (Якутия), jakutski: Саха Өрөспүүбүлүкэтэ – "Saha Republika"), je republika u Ruskoj Federaciji smještana na ruskom Dalekom Istoku.
Cromary
Kromari je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Gornja Saona koja pripada prefekturi Vezul.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 164 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 30 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,36 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 236 metara (maksimalnoj 282 m, a minimalnoj 215 m).
214. pne.
Godina '''214. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Verukosa i Marcela (ili, rjeđe, godina 540. Ab urbe condita). Oznaka 214. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Tajmirski autonomni okrug
thumb|220px|Mapa okruga Tajmirski autonomni okrug ili Tajmirija (ruski: Таймы́рский автоно́мный о́круг) je federalni subjekt Ruske Federacije. Autonomni je okrug u Krasnojarskom kraju.
Okrug se naziva i Dolgano-nenecki autonomni okrug (ruski: Долгано-Ненецкий автономный округ), po imenima domorodačkih naroda, Dolganaca i Nenaca.
Tajmirski autonomni okrug je jedan od narjeđe naseljenih krajeva Ruske federacije. U upravnom sjedištu Dudinki živi više od polovice stanovništva.
Prema referendumu od 17.4. 2005., ovaj je spojen s Evenčkim autonomnim okrugom u Krasnojarski kraj 1.1. 2007.
Rajoni
Tajmirski autonomni okrug se sastoji od idućih rajona:
Grad Noriljsk, iako je okružen Tajmirskim okrugom, ne pripada njemu, nego je dijelom Krasnodarskog kraja.
Narodnosne skupine
Prema popisu 2002 ima 39.378 stanovnika iz 81 narodnosne skupine. Struktura prema narodnosti je:
Ciglenica (Garešnica)
Ciglenica je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Garešnice, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 402 stanovnika te 136 obiteljskih kućanstava.
Complesso Agave, Lecce
Complesso Agave je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 719 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 36 m.
Klasično kondicioniranje
Klasično uvjetovanje je učenje u kojem neutralni podražaj postaje ekscitatorni ili inhibitorni. Reakcije koje izazivaju bezuvjetni podražaji uvijek su iste, a hrana kao bezuvjetni podražaj izaziva bezuvjetni refleks.
582 Olympia
582 Olympia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 43,41 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,613 astronomskih jedinica (AJ).
Klasično kondicioniranje
Povijest
Klasično uvjetovanje opisuje nam neke od načina na koje učimo povezivati događaje i potrebe. Prema nekim stavovima instinktivno težimo makar se nismo s njima rodili nego smo ih jednostavno naučili, npr. crveno svjetlo predstavlja nam zabranu prolaska, itd. Mi smo naučili značenje tih simbola jer su oni povezani s drugim događajima. Isto tako niže životinje također uče povezivati događaje što je dokazao ruski fiziolog Ivan Pavlov u istraživanju na laboratorijskim psima. Velika otkrića na tom području nastala su posve slučajno.
582 Olympia
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 30,039 stepeni, a orbitalni period iznosi 1542,812 dana (4,223 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,222. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 9,11 a geometrijski albedo 0,212.
Višnjevo (Travnik)
Višnjevo je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Travnik koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 967 stanovnika.
582 Olympia
Asteroid je otkriven 23. januara 1906. godine.
Klasično kondicioniranje
Povijest
mini|Jedan od Pavlovljevih pasa
Naprotiv Pavlov je htio istražiti naslijeđene reflekse koji se odnose na lučenje sline kad pas okusi hranu. To mu nije uspjelo jer pas je slinio već kad bi vidio ili čuo čovjeka koji mu je nosio jelo. U ovom slučaju podražaj iz okoline je utjecao na pseću reakciju.
Podražaji po efektima na reakcije
Podražaje po efektima na naše reakcije dijelimo u tri kategorije:
Proces klasičnog uvjetovanja jednostavno određujemo kao učenje u kojem neutralni podražaji postaju ekscitatorni ili inhibitorni.
Prvi put kad je laborant nahranio psa njegov lik je bio neutralni podražaj, dok je sama hrana bila ekscitatorni. Nakon nekog vremena, tj. nakon što je pas naučio na zvučnu ili slikovnu pojavu laboranta, počeo je sliniti kao da je okusio hranu. Pavlov je takvo izlučivanje sline nazvao uvjetovanom reakcijom, a podražaj uvjetovanim podražajem.
Činitelji uvjetovanih reakcija
Na uspostavljanje uvjetovane reakcije najviše utječu ovi činitelji:
Generalizacija podražaja
Generalizacija je pojava da podražaji slični uvjetovanim na koji je uspostavljena uvjetovana reakcija izazivaju uvjetovane reakcije sličnog intenziteta. Što je podražaj sličniji uvjetovanom podražaju jača je i reakcija. U povijesti filozofije poznat je primjer malog Alberta na kome je Watson pokazao načela uvjetovanja. U dobi od 9 mjeseci Albert je pokušavao dotaknuti sve životinje koje su ga okruživale. No, kad bi ugledao štakora, Watson je uparivao jak zvuk. U kratkom vremenu dijete se počelo plašiti štakora. Još k tome Albert je generalizirao taj strah te je stvorio fobiju i od krznenih kaputa i s tim slično. Ako bi generaliziranje podražaja bilo preširoko, učenje uvjetovanjem ne bi bio djelotvoran način prilagodbe na okolinu i njene zahtjeve.
Diskriminacija podražaja
Diskriminacija podražaja je pojava koja omogućuje učenje razlike između sličnih podražaja. Ova metoda se koristi u istraživanju perceptivne sposobnosti kod različitih organizama ali i kod male djece. Uz pojavu diskriminacije javlja se pojam eksperimentalne neuroze.
Pavlov je dao psu da nauči razliku između elipse i kruga. Uz pojavu kruga dobivao bi hranu, a uz pojavu elipse ne. Iz dana u dan smanjivala se razlika između ta dva lika što je dovelo do neuroze kod psa jer nije raspoznavao razliku te je prekinuo jesti, počeo lajati i neprestano urinirati. Takva je situacija i kod djece kada ih npr. jedan roditelj za nešto kazni, a drugi roditelj hvali.
Ljudi i životinje često stvaraju nove reakcije na starim te se one tada nazivaju reakcije višeg reda. Ako uparujemo zvuk zvona kao neuvjetovani podražaj sa svjetlom žarulje kao novim uvjetovanim podražajem uskoro će pas izlučivati slinu već na samu pojavu svjetla premda nije dobio hranu. Tako uspostavljena reakcija zove se uvjetovana reakcija drugog reda. Pavlov je smatrao da postoje drugi načini za povezivanje više uvjetovanih podražaja. Tu spada senzorno preduvjetovanje. Tu se uparuje „podražaj 2“ s „podražajem l“, a zatim slijedi klasično uvjetovanje.
Uvjetovanje višega reda:
Ljudi i životinje često osnivaju nove uvjetovane reakcije na starijim uvjetovanim reakcijama. Takvo se učenje zove uvjetovanje višega reda. Temelji se na oblikovanju novoga uvjetovanog odgovora, ali na bazi već prethodno stečena uvjetovanog refleksa. Kako su ispitivanja pokazala, kad je pas jednom naučio reagirati salivacijom na zvučni podražaj moguće gaje naučiti da lučenjem sline reagira i na svjetlosni podražaj. Raniji zvučni podražaj imat će sada ulogu bezuvjetna podražaja ili pojačanja, što odgovara uvjetovanom refleksu drugoga reda. Teoretski, a i praktično, postaju moguća uvjetovanja trećega, četvrtoga i tako dalje do n-toga reda. U klasičnom uvjetovanju bitnim čimbenikom javlja se vremenski odnos između bezuvjetovanog i uvjetovanog podražaja. Tu postoje uglavnom četiri bitna vremenska odnosa koji se redovito koriste u oblikovanju uvjetovane reakcije, a to su: simultano uvjetovanje, odgođeno uvjetovanje, uvjetovani refleks traga i uvjetovanje unazad. Kod simultanog uvjetovanja uvjetovani podražaj javlja se prije bezuvjetnog, i to u vremenskom intervalu od jedne od pet sekundi, i traje zajedno s bezuvjetnim podražajem sve dok se reakcija ne obavi. Kod odgođena uvjetovanja uvjetovani podražaj prethodi bezuvjetnom u trajanju od pet sekundi do nekoliko minuta, a zatim neko vrijeme nastavlja trajanje zajedno s bezuvjetnim podražajem. Reakcija se naknadno javlja. Pri oblikovanju uvjetovanog refleksa traga nalazi se da uvjetovani podražaj kratko vrijeme traje i ukloni se prije nego što se zada bezuvjetni podražaj. Reakcija se tek nakon duže stanke jedva zamjećuje.
Postoje četiri faktora koji utječu na uvjetovanje:
Zadnja dva ne predstavljaju znanstveni izazov jer se uvjetovanje brže ostvaruje uz srednje jake intenzitete podražaja nego uz slabe. Rasporedi zadavanja najčešće na simetričan način određuju brzinu uspostavljanja i gašenja reakcije – što se brže uspostavi brže će se i ugasiti.
Pavlov je otkrio još jedan način uvjetovanja povezan s faktorom vremena. Ako se uvjetuje u pravilnim vremenskim razmacima onda i bez drugih podražaja dolazi do uvjetovane reakcije i to se naziva uvjetovanje vremenom. To znači da su psi nakon određenog intervala bez hrane i ostalih podražaja počinjali sliniti.
Neka istraživanja se bave pitanjem sprječavanja javljanja neugodnih uvjetovanih reakcija i taj postupak se naziva gašenje. Terapija se sastoji u tome da se klijenta dovede u situaciju implozivnom terapijom ili preplavljivanjem koja izaziva tu neugodu ali se garantira da mu se neće ništa dogoditi. Ta neugoda bi se trebala ugasiti. Problem je što osobe odbijaju ući svjesno u to stanje. Druga dva načina za odstranjivanje uvjetovane reakcije osnivaju se na uspostavi nove uvjetovane reakcije koja je suprotna od prve. Prvi načinje averzivna terapija. Cilj je uspostaviti neugodne umjesto ugodnih reakcija. Npr. alkohol (ugoda), uparuje se sa tetidisom koji stvara mučninu i na taj način dolazi do reakcije mučnine na alkohol. Drugi način je sistematska desenzitizacija, suprotna od prve terapije. Oba ova načina se zajednički zovu protuuvjetovanje.
Javlja se još jedna metoda sprječavanja javljanja uvjetovane reakcije koja se naziva zasjenjenje – slabiji podražaj ne iskazuje dovoljan intenzitet za ostvarivanje uvjetovanja, tj. jači podražaj zasjeni slabiji podražaj.
Uvjetovani podražaj u heroinskih ovisnika
Pavlov je pretpostavio da kod predoziranja heroinom može doći kada učinak droge postaje povezan s uvjetovanim podražajem, odnosno da na ovisnike o heroinu utječu okolinski znakovi koji im daju do znanja da će droga uskoro početi djelovati. Kada nema tih okolinskih znakova (kada uzimaju drogu u svojoj netipičnoj okolini), nestaje i uvjetovana reakcija, a ovisnik uzima veću dozu droge dovodeći se do predoziranja. Istraživanja na štakorima podržava ovaj model, jer je vjerojatnost za ugibanje štakora bila značajno veća kod štakora u različitoj okolini.
Uvjetovane reakcije na hranu
Određena se hrana kroz različite kulture različito doživljava i ono što je u nekoj kulturi poslastica u drugima izaziva osjećaj gađenja i odbojnosti. Spoznaja da je u čaši nekog napitka bila uginula muha stvarat će odbojnost prema tom napitku čak i ako se spomene da je muha bila sterilizirana, a moguće da će se uvjetovana reakcija prenijeti i na drugu čašu istog napitka, jer se odvratnost generalizira na sam napitak.
Mladen Bodalec
Mladen Bodalec (Lobor, 1. siječnja 1959.), hrvatski je glazbenik najpoznatiji po svom vokalnom djelovanju u zagrebačkom rock sastavu Prljavo kazalište.
U sastav Prljavo kazalište došao je 1985. godine, gdje je zamijenio dotadašnjeg pjevača Davorina Bogovića. 1998. godine diplomirao je na pravnom fakultetu u Zagrebu i paralelno se bavim pravom i glazbom. Bodalec je sa splitskom pjevačicom Doris Dragović 1995. snimio impresivnu skladbu u duetu "Baklje Ivanjske".
Od 150 pjesama, koliko ih je snimio sastav Prljavo kazalište, Bodalec navodi kako mu je najdraža skladba "Mojoj majci".
1995. godine oženio se sa suprugom Snježanom s kojom ima dvoje djece, Karlo (1996.) i Rahela (2001.). Rahela trenira ritmiku i atletiku, a Karlo igra nogomet i član je kluba u Dubravi.
Viola, Kansas
Vajola je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 130, što je 81 (-38,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Šadrvan
Šadrvan je vrsta javne česme koja se gradi u dvorištu džamija, medresa, tekija, karavan-saraja, hanova i u javnim kupatilima sa osnovnom svrhom da omogući istovremeno obredno umivanje većem broju ljudi ali i da deluju dekorativno.
Poreklo šadrvana
Šadrvani potiču iz Persije a preko Arapa i Turaka su dospeli i na Balkansko poluostrvo.
Šadrvani na Balkanskom poluostrvu
Jedan od najpoznatijih šadrvana na Balkanskom poluostrvu se nalazi u Sarajevu u dvorištu Begove džamije, podignut na istom mestu na kojem je Gazi Husrev-beg podigao šadrvan 1530. godine.
Jomeprol
Jomeprol je organsko jedinjenje, koje sadrži 17 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 777,085 Da.
Tvrtko I Kotromanić
Stjepan Tvrtko I Kotromanić (oko 1338 - oko 10. marta 1391) je bio bosanski ban od 1353. do 1377. godine, a zatim i prvi bosanski kralj do 1391. godine.
Ivan Pavlov
Ivan Petrovič Pavlov (Rjazanj, 14. rujna 1849. - Lenjingrad, 27. veljače 1936.), ruski fiziolog.
Bio je profesor farmakologije u Lenjingradu na Vojnomedicinskoj akademiji, te je upravljao fiziološkim odjelom Instituta za eksperimentalnu medicinu. Značajni su mu radovi o inervaciji srca i o funkciji jetre. Istraživanja fiziologije želučane sekrecije donijela mu je 1904. godine Nobelovu nagradu za fiziologiju ili medicinu.
Ivan Pavlov je bio pionir biheviorizma. Na istraživanjima sa psima ustvrdio je proces formiranja tzv. uvjetnog (konidicioniranog) refleksa.
Tvrtko I Kotromanić
Uspeo je da postane kralj Bosne, Pomorja i Zapadnih strana, a krunisan je i za kralja Bosne.
583 Klotilde
Ekscentricitet orbite iznosi 0,161, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 8,249 stepeni, a orbitalni period iznosi 2064,139 dana (5,651 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 9,01 a geometrijski albedo 0,066.
Tvrtko I Kotromanić
Bio je sin kneza Vladislava, brata bosanskog bana Stjepana II, i Jelene Šubić, kćerke Jurja II. Šubića iz hrvatske vladarske obitelji Šubića, te unuk Stjepana I. Kotromanića i Jelisavete, kćerke srijemskog kralja Stefana Dragutina i Katarine, unuke Bele IV. (Stjepan I. je imao prvu ženu prije Jelisavete). Njegova sestra je bila Katarina, grofica Celja, majka Hermana II. Celjskog i baka Barbare, carice Svetog Rimskog Carstva. Njegova majka, Jelena Šubić, bila je po očevoj strani unuka hrvatskog bana i vladara cijele Bosne Pavla I. Šubića Bribirskoga i njegove žene Urse, dok je majka njegovog oca, Jelisaveta Nemanjić, bila je kćerka srpskog kralja, čija je majka bila potomak dinastije Anjou porijeklom iz Napulja, i ugarske princeze Katarine, kćeri hrvatsko-ugarskog kralja Stjepana V, čija je majka bila kćerka poglavara turskog plemena Kumana.
Ivan Pavlov
Svaki refleks uključuje podražaj (stimulus) i odgovor (reakciju). Svaki uvjetni refleks je naučen na bazi prethodno postojećeg refleksa ili tzv. bezuvjetnog refleksa. U Pavlovljevim eksperimentima sa psima, bezuvjetni refleks je bila proizvodnja sline kao reakcija na podražaj hrane. Dakle, pas je gladan i kada vidi lijepi odrezak cure mu sline.
Na bazi toga bezuvjetnog refleksa Pavlov je učio pse novi, uvjetni refleks, koji prethodno nisu znali. U tom novom refleksu ista reakcija, kao na primjer slinjenje, je izazvana nekim drugim podražajem, a ne hranom. Tako su na primjer psi naučili sliniti na zvučni podražaj zvonca. Da bi to postigao, Pavlov je trebao prvo prezentirati neko vrijeme zvonce i hranu zajedno. Nakon toga su psi naučili reagirati samo na zvonce kao da im je prezentirana hrana i to je bio uvjetni refleks. Da bi ta procedura bila uspješna, bilo je potrebno prezentirati prvo zvonce i onda hranu, a nikako obrnuto. Simultana prezentacija isto nije bila efikasna za formiranje uvjetnog refleksa.
mini|250px|lijevo|Pavlovljev pas, Pavlovljev Muzej, 2005 Njegova istraživanja bila su dalekosežna, posebno s obzirom na primjenu u psihologiji i psihijatriji jer su se smatrali fundamentalnima za process učenja. Unošenjem novih ideja i shvaćanja formirao je u fiziološkoj znanosti pravac nazvan Ruskom fiziološkom školom.
583 Klotilde
Asteroid je otkriven 31. decembra 1905. godine.
Ivan Pavlov
Potrebno je razlikovati Pavlovljevo (ili klasično) uvjetovanje od operantnog uvjetovanja, kojega je otac bio B. F. Skinner.
Tvrtko I Kotromanić
mini|lijevo|300px| Bosansko kraljevstvo za vladavine Trvtka I. (omeđeno crvenom linijom) Za vrijeme Tvrtkove vladavine ostvarena je politička stabilnost, te značajan kulturni i duhovni napredak, što je Bosnu učinilo najsnažnijom južnoslavenskom zemljom, a Tvrtka najvećim vladarem u povijesti srednjovjekovne Bosne. Tada se razvijaju bosanski gradovi, trgovina i rudarstvo, te se kuje prvi zlatni novac na južnoslavenskim prostorima. Na tom novcu se prvi put javlja i heraldički simbol ljiljana koji će postati znakom bosanskih kraljeva. Slijedeći zlatnici u Bosni pojavit će se tek sa Stjepanom Tomašem.
Dolazak na vlast i odnosi sa Ludovikom Ugarskim
Tvrtko I postao je bosanski ban nakon smrti strica Stjepana II Kotromanića 1353. godine. Nakon smrti njegova oca 1354. uz njega je državne poslove vodila i majka Jelena. U prvo je vrijeme Tvrtko bio lojalan vazal hrvatsko-ugarskog kralja Ludovika I, koji je imao za ženu njegovu prvu rodicu, Elizabetu Kotromanić.
Uskoro je papa prouzrokovao spor između Tvrtka i Ludovika, koji je privremeno izglađen 1357. godine, kada je Tvrtko morao ustupiti Ludoviku Hum, navodno kao miraz Elizabete. Ludovik je 1363. ponovno poveo rat protiv svog vazala pod izgovorom akcije protiv bosanskih heretika - krstjana, ali se poražen morao povući. Pored toga Tvrtko je vodio borbe s bosanskim feudalcima, te je 1366. godine izbila buna na čelu s Tvrtkovim mlađim bratom Vukom, tako da su Tvrtko i majka Jelena morali napustiti Bosnu i skloniti se u Ugrasko-Hrvatsko kraljevstvo. Ali već 1367. godine, očito uz pomoć ugarskog kralja, koji je shvatio da je izazvao nemire od kojih ni Tvrtko, ni on neće imati nikakve koristi, Tvrtko se opet vraća u Bosnu na vlasti.
Pravo na srpsku krunu
mini|desno|Zlatnik Tvrtka I avers mini|desno|Zlatnik Tvrtka I revers mini|Ostaci temelja crkve u Milama Zajedno sa srpskim knezom Lazarom Hrebljanovićem porazio je oblasnog gospodara Nikolu Altomanovića 1373. i proširio se na područja Drine i Lima. Početkom 1377. od Balšića je preoteo Trebinje, Konavle i Dračevicu. U njegovoj državi bilo je područje ranije države Nemanjića. Na taj način je stekao uslove da preuzme i obaveze ranijih srpskih vladara u međunarodnim okvirima, naročito u odnosima sa Dubrovnikom. Tvrtko je imao i formalne uslove da to učini. Nakon smrti cara Uroša, potkraj 1371. godine, on se javio kao pretendent za upražnjenu srpsku krunu imajući i direktno srodstvo preko bake Jelisavete sa dotadašnjom vladarskom lozom Nemanjićima. Krunisanje Tvrtka I izvršeno je 1377 godine u manastiru Mileševa ili u mjestu Mile, nedaleko od Visokog, u srednjoj Bosni. Mavro Orbin u svome dijelu Kraljevstvo Slovena navodi da je Tvrtko okrunjen "od strane mitropolita samostana Mileševe i njegovih monaha u crkvi pomenutog mjesta". To je jedina informacija koja direktno govori o ovom događaju. Ona je kamen spoticanja o mjestu Tvrtkovog krunisanja. Uglavnom je srpska istoriografija povezuje sa manastirom Mileševa kod Prijepolja. U svečanoj povelji Dubrovčanima od 10. aprila 1378. kaže: "... i idoh v srbskuju zemlju ... i tamo šdšu mi vjenčan bih bogom darovanim mi vijencem na kraljevstvo praroditelj mojih", tj. Nemanjića. Navedena informacija ukazuje na dvostruko krunisanje. Među bosanskohercegovačkim historičarima prihvaćeno je mišljenje da se krunidba odigrala 1377. godine u Milima (današnjim Arnautovićima), kod Visokog. To je jedini samostan svetog Nikole kojeg spominje upravo Mavro Orbini. Kako se u povelji navodi mjesto krunisanja u srbskoj zemlji, a na kraju povelje se srpska zemlja odvaja od Bosne i Primorja, to ukazuje na Mileševu kao mjesto krunisanja.
Tvrtko se po tradiciji srpskih vladara nazvao Stefanom. Njegova titula pokazuje osnov po kojem je postavio legitimno pravo na upražnjenu srpsku krunu: kralj Srbljem, Bosni, Pomorju, Humskoj zemlji, Donjim Krajem, Zapadnim Stranam, Usori i Podrinju. Tvrtkovu titulu priznali su Dubrovčani i počeli su da mu isplaćuju Svetodmitarski dohodak koji je ranije pripadao srpskim vladarima. Tvrtkovo krunisanje i proglašenje kraljem u sintagmi 'kralj Srbljem' odnoslilo se na teritorij koji je priključio Bosni između 1373. i 1377. godine. Njegove obaveze prema preostalim srpskim oblasnim gospodarima nisu postojale. Otuda u izvorima i nema informacija o prihvatanju ili neprihvatanju Tvrtkovog čina među srpskim oblasnim gospodarima i Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Realno stanje na terenu nije rezultiralo njihovom vazalnom odgovornošću, nekoj vrsti pravnog statusa prema novom kralju.
Pretenzije na Hrvatsku
Smrt hrvatsko-ugarskog kralja Ludovika I 1382. godine dala je povod Tvrtku, kao sinu Jelene, kneginje bribirske, da se umiješa i u hrvatske poslove. On se priključio hrvatskim feudalnim buntovnicima (Ivaniš Paližna, braća Horvati), koji su zajedno s mađarskim ustali protiv Ludovikove kćerke Marije Anžuvinske, nove ugarske kraljice. Tvrtko je usmjerio svoju aktivnost napose na južnu Hrvatsku, koja je krvnim vezama bila u srodstvu s plemenom njegove majke.
Tvrtkova vojska pod zapovjedništvom Vlatka Vukovića Kosače 1388. dobija bitku kod Bileće protiv nadirućih osmanskih trupa. U boju na Kosovu učestvovala je na strani kršćanskih saveznika i bosanska vojska kralja Tvrtka pod zapovjedništvom Vlatka Vukovića Kosače. Postoji samo jedan historijski izvor iz prve ruke o Boju na Kosovu, a to su Tvrtkovi dokumenti iz druge polovine 1389.
Poslije bitke na Kosovu Tvrtko, kao pobjednik, pojačava pritisak na Dalmaciju, tako da su mu se 1390. godine pokorili gradovi Split, Trogir, Šibenik i ostrva Brač, Hvar i Korčula. U intitulaciji on se sada naziva kralj Raške, Bosne, Dalmacije, Hrvatske i Primorja. Da su njegovi planovi sezali i dalje moglo se naslutiti i iz njegove ženidbe (1374) bugarskom princezom Dorotejom (kćerkom vidinskog bugarskog cara Sracimira). Središnji položaj Bosne, Tvrtkove rodbinske veze i feudalno rasulo u Hrvatskoj i Srbiji omogućilo je Tvrtku da okupi pod svojom vlašću veliku teritoriju. Daljnje okupljanje nasilno je prekinulo osmansko prodiranje.
Smrt
Tvrtko I je umro neočekivano 10. marta 1391. godine. Naslijedio ga je rođak, Stjepan Dabiša. Tvrtko I je bio sahranjen u Crkvi sv. Nikole u naselju Mile. Arheolozi su njegov grob zatekli u izuzetno dobrom stanju; preko kamenog lijesa još uvijek je bio prebačen kraljevski plašt s grbovima izvezenim u zlatnom brokatu.
Ostavštvina
Za vrijeme Tvrtkove vladavine primjetna je politička stabilnost, značajan kulturni i duhovni napredak, što sve zajedno Bosnu čini najsnažnijom južnoslavenskom zemljom, a Tvrtka imenuje najvećim vladarem u historiji srednjovjekovne Bosne. Neki historičari bilježe odmah nakon Tvrtkovog krunisanja i prvo kovanje zlatnog novca na južnoslavenskim prostorima. Naredni zlatnici u Bosni pojavit će se tek sa Stjepanom Tomašem. S Tvrtkom u bosansku heraldiku ulazi zlatni ljiljan (lilium bosniacum). Razvijaju se gradovi, trgovina i rudarstvo.
Titule
Tvrtko je kroz svoju vladavinu mijenjao svoje titule i dodavao nove osvajanjem teritorija.
Brak i potomci
Godine 1353. Tvrtko I je oženio bosansku plemkinju Grubaču, s kojom je imao jedno djete : Grubača je umrla na porodu njihove kćerke Grubače.
Tvrtko se drugi put 1355. godine oženio plemkinjom Jelicom, koja mu je bila ljubavnica.S Jelicom Tvrtko je imao troje djece: Nakon poroda mrtvorođene kćeri Jelica se zamonašila, 1362. godine. Godine 1374. Tvrtko I je oženio Doroteju Bugarsku, kćer bugarskog cara Ivana Stracimira i Ane Vlaške. Njihov brak ugovorio je ugarski kralj Ludovik I. Tvrtko je s Dorotejom imao bar jedno djete: Nakon Dorotejine smrti Tvrtko je stupio u pregovore s austrijskim vojvodom Albertom III o mogućem braku s nekom Habsburgovkom, ali ti pregovori nisu urodili plodom. Tvrtko je imao i vanbračnu djecu i mnogo ljubavnica. vrtko je u vezi sa sanskom plemkinjom Vukoslavom imao vanbračnog sina
Preci
Tvrtko I je patrilinearno bio potomak bosanske vladarske porodice Kotromanića, a njegova majka je bila patrilinearno potomak hrvatske vladarske porodice Šubića. Majka njegovog oca, Jelisaveta Nemanjić, bila je kćerka srpskog kralja, čija je majka bila potomak dinastije Anžuj porijeklom iz Napulja, i ugarske princeze, čija je majka bila kćerka poglavara turskog plemena Kumana. Nemanjići su mu bili, po povelji Dubrovčanima od 10. aprila 1378., praroditelji, roditelji: ''...nasljedovati prjestol mojih praroditelj, gospode srbske, za nje bo ti budu moi praroditelnije v zemljnjem carstvje carstvovaše, i na nebesnoe carstvo preselili se...zemlju praroditelj mojih... i idoh v srbskoju zemlju, želaje i hote ukrjepiti prjestol roditelj moih, i tamo šdšu mi vjenčan bih Bogom darovanim mi vjencem na kraljevstvo praroditelj mojih, jako biti mi o Hristje Isuse blagovjernomu i Bogom postavljenomu Steanu, kralju srbljem i Bosnje i pomoriju i zapadnim stranam, i po tom načeh se Bogom kraljevati i praviti prijestol srbskije zemlje...''
Saharopin dehidrogenaza (NAD+, formira L-glutamat)
Saharopin dehidrogenaza (NAD+, formira L-glutamat) (, dehidrogenaza, saharopin (formira nikotinamid adenin dinukleotid, glutamat), saharopinska dehidrogenaza, NAD+ oksidoreduktaza (formira L-2-aminoadipic-delta-semialdehid i glutamat), aminoadipinski semialdehid sintaza, 6-N-(L-1,3-dikarboksipropil)-L-lizin:NAD+ oksidoreduktaza (formira L-glutamat)) je enzim sa sistematskim imenom N6-(L-1,3-dikarboksipropil)-L-lizin:NAD+ oksidoreduktaza (formira L-glutamat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim se javlja zajedno sa EC 1.5.1.8, saharopinskom dehidrogenazom (NADP+, formira L-lizin).
Bad Arolsen
Bad Arolzen je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 22 opštinska središta okruga Valdek-Frankenberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 16.399 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6635002.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Valdek-Frankenberg Bad Arolzen se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Valdek-Frankenberg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 286 metara. Površina opštine iznosi 126,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 16.399 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 130 stanovnika/km².
Orchard City, Colorado
Očard Siti je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.119, što je 239 (8,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
5-Dehidro-4-dezoksiglukaratna dehidrataza
5-Dehidro-4-dezoksiglukaratna dehidrataza (, 5-keto-4-dezoksi-glukarat dehidrataza, 5-keto-4-dezoksi-glukarat dehidrataza, dezoksiketoglukaratna dehidrataza, D-4-dezoksi-5-ketoglukarat hidrolijaza, 5-dehidro-4-dezoksi-D-glukarat hidrolijaza (dekarboksilacija)) je enzim sa sistematskim imenom 5-dehidro-4-dezoksi-D-glukarat hidrolijaza (formira dekarboksilacija; 2,5-dioksopentanoat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Barlovci
Barlovci su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Banja Luka koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 624 stanovnika.
Gorno-altajska autonomna oblast
Gorno-altajska autonomnna oblast (Горно-Алтайская автономная область je stvorena kao Ojrotska autonomna oblast (Ойротская Автономная область) godine 1922. i preimenovana godine 1948.
Status joj je promijenje u ASSR godine 1991, kratko prije raspada Sovjetskog Saveza. Po teritoriji odgovara današnjoj Republici Altaj.
Fontaine-sur-Somme
Fonten na Somi je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Abevil.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 469 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 30 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 15,18 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 11 metar (maksimalnoj 102 m, a minimalnoj 7 m).
2-Dezoksiglukoza-6-fosfataza
2-Dezoksiglukoza-6-fosfataza (, 2-dezoksiglukoza-6-fosfat fosfataza) je enzim sa sistematskim imenom 2-dezoksi-D-glukoza-6-fosfat fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim takođe deluje na fruktozu 1-fosfat.
Fulton, Texas
Fulton je gradić u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.358 stanovnika.
Jopamidol
Jopamidol je organsko jedinjenje, koje sadrži 17 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 777,085 Da.
Senegal (rijeka)
Za rijeku Senegal znali su već i stari narodi Mediterana, rimski pisac Plinije Stariji zvao je rijeku Bambotus (po feničkom nazivu "behemot" koja je značila nilski konj), a starogrčki geograf Klaudije Ptolomej zvao ju je Nias.