cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Scoppito, L'Aquila
Scoppito je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Tiroidni hormon transaminaza
Tiroidni hormon transaminaza (, 3,5-dinitrotirozinska transaminaza, tiroid hormonska aminotransferaza) je enzim sa sistematskim imenom L-3,5,3'-trijodotironin:2-oksoglutarat aminotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je piridoksal-fosfatni protein. On deluje na monojodotirozin, dijodotirozin, trijodotironin, tiroksin i dinitrotirozin.
Terra
thumb|265px|Eon-Uran s Terrom i njezinom djecom, rimski mozaik Terra Mater ili Tellus Mater je u rimskoj mitologiji Majka Zemlja. Grčki joj je pandan Geja. Terra je Rimljanima bila majka bogova i ljudi.
Terra je bila "Velika Majka". Terra je bila personifikacija Zemlje i plodnosti. Ona je jedna od četiri elementa - vatra, voda, zemlja i zrak. Bila je majka Fame, božice slave, te 4 godišnjih doba. Kao što je u grčkoj mitologiji Geja rodila Urana - boga neba, tako je Terra rodila Uranovog rimskog pandana Cela. U Terrinu čast Rimljani su slavili festival zvan Fordicia (ili Hordicia).
Lonazolak
Lonazolak je organsko jedinjenje, koje sadrži 17 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 312,750 Da.
Mertzon, Texas
Mertzon je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 781 stanovnika.
Brownstown, Cambria County, Pennsylvania
Braunstaun je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 744, što je 139 (-15,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Gornji Meljani
Gornji Meljani je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Voćin, Virovitičko-podravska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 12 stanovnika te 6 obiteljskih kućanstava.
2612 Kathryn
2612 Kathryn je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,894 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 10,8.
Wipfeld
Vipfeld je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 29 opštinskih središta okruga Švajnfurt. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.118 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9678196.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Švajnfurt Vipfeld se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Švajnfurt. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 225 metara. Površina opštine iznosi 5,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.118 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 213 stanovnika/km².
Belvedere, Rimini
Belvedere je naselje u Italiji u provinciji Rimini, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 970 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 18 m.
Adams County, Colorado
je okrug u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 441.603, što je 77.746 (21,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Arthaz-Pont-Notre-Dame
Artaz Pon Notre Dam je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Gornja Savoja koja pripada prefekturi Sen Žilijen an Ženvoa.
Tiakloprid
Tiakloprid je organsko jedinjenje, koje sadrži 10 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 252,723 Da.
Coldwater, Michigan
Koldvoter je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 10.945 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 10.945 stanovnika, što je -1.752 (-13.8%) stanovnika više nego 2000. godine.
Mesquite, Texas
Mesquite je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 505 stanovnika.
Hicksville, New York
Hiksvil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 41.547, što je 287 (0,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Gornji Tomaš
Gornji Tomaš je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Bjelovar, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Alamosa County, Colorado
je okrug u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 15.445, što je 479 (3,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Lonidamin
Lonidamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 321,158 Da.
Jasen Mesić
Jasen Mesić (1972 - ) je hrvatski političar, poznat kao državni tajnik u Ministarstvu kulture, odnosno predsjednik Gradske organizacije HDZ u Zagrebu.
Godine 1990. je kao pripadnik posljednje generacije hrvatskih regruta u JNA služio u istoj jedinici s današnjim srpskim političarom Čedomirom Jovanovićem. Nakon toga se školovao za podvodnog arheologa.
Na čelu zagrebačkog HDZ-a je zamijenio današnju premijerku Jadranku Kosor, a na lokalnim izborima 2009. ga je HDZ kandidirala za gradonačelnika Zagreba. 17.5. 2009. je je osvojio 13,17 % glasova te je eliminiran u prvom krugu od Milana Bandića i Josipa Kregara.
Torre Chianca, Lecce
Torre Chianca je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 459 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1 m.
Triptofan transaminaza
Triptofan transaminaza (, L-fenilalanin-2-oksoglutaratna aminotransferaza, triptofanska aminotransferaza, 5-hidroksitriptofan-ketoglutarinska transaminaza, hidroksitriptofanska aminotransferaza, L-triptofanska aminotransferaza, L-triptofanska transaminaza) je enzim sa sistematskim imenom L-triptofan:2-oksoglutarat aminotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Bonneville-la-Louvet
Bonvil la Luve je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Lisje.
Triptofan transaminaza
Oksaloacetat može da zameni 2-oksoglutarat. On takođe deluje na 5-hidroksitriptofan i u manjoj meri na fenilne aminokiseline.
Bonneville-la-Louvet
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 667 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 32 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 20,75 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 25 metara (maksimalnoj 166 m, a minimalnoj 39 m).
Gornji Lipovčani
Gornji Lipovčani je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Čazme, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 110 stanovnika te 36 obiteljskih kućanstava.
Tiamin monofosfat
Tiamin monofosfat je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 344,327 Da.
Liheninaza
Liheninaza (, lihenaza, beta-(1->4)-D-glukan 4-glukanohidrolaza, 1,3, 1,4-beta-glukan endohidrolaza, 1,3, 1,4-beta-glukan 4-glukanohidrolaza, 1,3-1,4-beta-D-glukan 4-glukanohidrolaza) je enzim sa sistematskim imenom (1->3)-(1->4)-beta-D-glukan 4-glukanohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim deluje na lihenin i beta-D-glukane.
Dobbs Ferry, New York
Dobs Feri je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 10.875, što je 253 (2,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Holestanetriol 26-monooksigenaza
Holestanetriol 26-monooksigenaza (, 5beta-holestan-3alfa,7alfa,12alfa-triol 26-hidroksilaza, 5beta-holestan-3alfa,7alfa,12alfa-triol hidroksilaza, holestantriolna 26-hidroksilaza, sterolna 27-hidroksilaza, sterolna 26-hidroksilaza, holesterolna 27-hidroksilaza, CYP27A, CYP27A1, citohrom P450 27A1) je enzim sa sistematskim imenom 5beta-holestan-3alfa,7alfa,12alfa-triol,NADPH:kiseonik oksidoreduktaza (26-hidroksilacija). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Za rad ovog enzima su neophodni feredoksin i feredoksinska reduktaza.
Fabas (Tarn i Garona)
Faba je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Tarn i Garona koja pripada prefekturi Montoban.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 322 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 51 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,3 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 146 metara (maksimalnoj 154 m, a minimalnoj 120 m).
Sant'Anna Morosina, Padova
Sant'Anna Morosina je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 501 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 29 m.
2616 Lesya
2616 Lesya je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,162 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,5.
Wittelshofen
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ansbah Vitelshofen se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Ansbah. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 434 metra. Površina opštine iznosi 24,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.285 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 53 stanovnika/km².
Wittibreut
Vitibrojt je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 31 opštinskog središta okruga Rotal-In. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.062 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9277152.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rotal-In Vitibrojt se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Rotal-In. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 480 metara. Površina opštine iznosi 38,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.062 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 54 stanovnika/km².
Arapahoe County, Colorado
je okrug u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 572.003, što je 84.036 (17,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Gornji Miklouš
Gornji Miklouš je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Čazme, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 114 stanovnika te 38 obiteljskih kućanstava.
Nanjue
Nanyue ili Nam Viet (Nam Việt) bilo je drevno kraljevstvo koje se prostiralo na području današnjih kineskih provincija Guangdong, Guangxi, Yunnan i velikim dijelom današnjeg sjevernog Vijetnama. Kraljevstvo je uspostavio Zhao Tuo, kineski general u službi dinastije Qin, koji je, stvorivši novu državu tokom duge vladavine asimilirao običaje naroda Yue i centralne Kine. Glavni grad je bio Panyu (番禺), odnosno Guangzhou u današnjoj Kini. U Vijetnamu se izraz dinastija Triệu (temeljen na vijetnamskom izgovoru prezimena Zhào) koristi za vladare države Nanyue.
Fair Haven, New Jersey
Fer Hejven je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Nanjue
Galerija
thumb|left|200px|Pogled na grob Zhao Hua s visine thumb|200px|Zlatni pečat drugog kralja Nanyuea
Fair Haven, New Jersey
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.121, što je 184 (3,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Scurcola Marsicana, L'Aquila
Scurcola Marsicana je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1449 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 701 m.
2615 Saito
2615 Saito je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 24,44 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 3,173 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 4,268 stepeni, a orbitalni period iznosi 2064,525 dana (5,652 godina). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,158. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 12,20 a geometrijski albedo 0,039.
Lopirazepam
Lopirazepam je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 322,146 Da.
Augustov hram u Puli
Natpis posvete hrama izvorno se sastojao od brončanih slova pričvršćenih na portiku. Danas su ostale sačuvane samo pričvrsne rupe, a većina natpisa stradala je tijekom vremena. Ipak, natpis se sastojao od standardne posvete koja je također pronađena na ostalim Augustovim hramovima, a glasila je:
Ovo pokazuje da je hram izvorno bio posvećen i božici Romi, personifikaciji grada Rima. Za razliku od ostalih hramova kao što je Hram Divusa Augusta u Rimu, hram nije bio posvećen divusu (božanskome) Augustu - što je bila titula dana caru nakon smrti. To je, uz arhitektonski stil hrama, omogućilo arheolozima datiranje hrama u kasni augustinski period prije Augustove smrti 14. godine nove ere.
Pod bizantskom upravom hram je pretvoren u crkvu što mu je omogućilo da preživi do modernih vremena, kada je pretvoren u spremište žita da bi početkom 19. stoljeća u njemu bio smješten muzej kamenih spomenika. Tijekom savezničkog zračnog napada 1944. pogođen je bombom i gotovo u potpunosti uništen, pa je 1947. rekonstruiran. Danas služi kao lapidarij u kojem su izložene rimske antičke skulpture od kamena i bronce.
2618 Coonabarabran
2618 Coonabarabran je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 3,023 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,0.
Navarre, Florida
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 31.378.
752
Godina 752. (DCCLII) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 752. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Miami, Texas
Miami je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 597 stanovnika.
Gornji Uljanik
Gornji Uljanik je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Garešnice, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 130 stanovnika te 55 obiteljskih kućanstava.
Mesić (Vršac)
Mesić je naselje u Vojvodini odnosno Srbiji koje administrativno opštini Vršac u Južnobanatskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 227 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 347 stanovnika).
Istorija
Manastir Mesić je ženski manastir Srpske pravoslavne crkve u banatskoj eparhiji kod Vršca.
Jedan je od najznačajnijih manastira u jugoistočnom Banatu, nastao najverovatnije u XV veku, mada ga po lokalnoj legendi osniva 1225. godine Arsenije Bogdanović Hilandarac koga je lično Sv. Sava postavio za igumana manastira. Druga verzija ima najviše verovatnoće, naime po njoj je manastir Mesić osnovao Jovan Branković, poslednji iz loze Brankovića, krajem XV veka. Prvi pisani dokumenat koji pominje manastir Mesić je katastig Pećke patrijaršije iz 1660. i 1666. godine. To je vreme osnivanja prvih srpskih manastira na teritoriji južne Ugarske tokom XV i XVI veka, u vreme velikih migracija srpskog naroda u ove krajeve. Takođe, iz ovog dokumenta se saznaje da je Mesić bio rezidencija vršačkih episkopa u vreme odmah nakon velike seobe, kada je privilegijama austrijskog cara Leopolda I potvrđeno postavljanje Spiridona Štibice za vršačkog vladiku. Manastir je rušen u nekoliko navrata 1716. i 1788. od strane Turaka ali i ubrzo obnavljan, drugi put trudom vršačkog episkopa Josifa Jovanovića Šakabente, kao i u zemljotresu 1892. godine kada je najviše oštećenja u manastirskom kompleksu imala sama crkva. U crkvi posvećenoj Sv. Jovanu Preteči, nalaze se ostaci ranijih fresaka iz XVII veka (detalji u naosu), kao i freske koje su nastale u XVIII veku i koje karakteriše izvesna konzervativnost i oslanjanje na ranije srednjevekovno iskustvo i veliki otpor ka nastupajućoj baroknoj umetnosti. Crkva je, kao i većina crkava u Vojvodini, pretrpela intervenciju u vidu dodavanja baroknih zvonika, koji kasnije menja svoj prvobitni oblik nastao po planu majstora Antona Blobergera. Manastir u svojoj riznici čuva više vrednih rukopisnih i štampanih knjiga, kao i niz slika poznatih slikara kao što su Jovan Popović iz Opova ("Portret J. J. Šakabente"), Johan Tobias Kaergling, Arsenije Petrović, Pavel Đurković i drugih manje poznatih autora.
Naziv mesta
1690.:Mesić. 1911.:Meszesfalu. 1919.:Mesić. Mesićko naselje pominje se prvi put u poslednjoj deceniji 17 veka (1690-1700) 1713. imalo je 7 domova. Posle 1716. je napušteno. 1743. bili su stanovnici Mesića Srbi. Oni su bili manastirski podanici, kao i Malosredištani, i činili su prnjavor, naselje na manastirskom zemljištu. Posle 1743. naselilo je manastirsko bratstvo Rumune u blizini manastira, koji su obrađivali manastirsku zemlju. Srbi su se tada odselili u Vršac gde se i sada u Čukur-mali, ima porodica sa prezimenima ,,Mesicki“.
Godine 1782. ustupila je komora bez licitacije, po proceni, mesićko poljsko dobro manastiru za 6.791 fl. 10 kr. Tada manastir od srpskog crkvenog fonda dobio zajam od 2.000 fl. Godine 1880. podigao je zemunski trgovac Bajić kameni krst u Mesiću. 1832. popisano je 640 rumunskih stanovnika.
Po jednoj verziji, 1225 osnovano je manastir Mesić monah svetogorskog manastira Hilendara Arsenije Bogdanović.Monah Arsenije Bogdanović bio je rodom iz Srbije, a za igumana ga je Sv. Sava rukopoložio i izaslao da osnuje manastir Mesić. Na osnovu jednog zvaničnog izveštaja, pak, iz 1751. manastir Mesić su osnovali despot Jovan Branković i njegov bratarhi-episkop Maksim (Đorđe) – umro 1502. - koji je manastir Mesić obdarili sa nepokretnim imanjem. Manastirska crkva posvećena Cv. Jovanu Krstitelju, što je jedinstven slučajmešu srpskim manastirima.
1690.- 1712. stanovao je u manastiru vršački episkop. 1716. razrušili Turci manastir. Nešto posle toga došao je Mosije Stefanović, jeromonah iz Krušedola sa tri kaluđeri a i opet su podigli manastir. 1743. otišao Mojsije u Rusiju da kupi milodore. Iz Rusije je doneo sobom i crkvene knjige, slike, srebrni putir i crkvene barjake,kao i diplomu carice Jelisavete, kojom je u manastiru Mesiču odredila godišnju pomoć od 300 rubalja.
Archuleta County, Colorado
je okrug u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Mesić (Vršac)
Istorija
Tu diplomu uzeo je jednom vršački vladika i više je nije vratio manastiru. 1751. bila su u manastiru dva kaluđera sa igumanom Atanasijem. Oni su imali malo zemlje i živeli siromašno. U Prnjavoru je bilo samo 15 vlaških domova, koji su caru plaćali porez, ali manastiru radili smo jedan dan godišnje.
Archuleta County, Colorado
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 12.084, što je 2.186 (22,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
2619 Skalnate Pleso
2619 Skalnate Pleso je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 3,007 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,8.
Kaligrafija
Kaligrafija (od Grčkog κάλλος kallos "lepota" + γραφή graphẽ "pisanje") je umetnost lepog pisanja koja vodi poreklo iz Kine. Savremena definicija kaligrafske veštine je „umetnost davanja forme znakovima na izražajan, humoristički i vešt način“. Stil kaligrafije je opisan kao ruka ili alfabet.
Kaligrafija se proteže od funkcionalnih i ručnih zapisa do prefinjenih umetničkih komada, gde ručno pisani tragovi uzimaju prvenstvo nad čitkim pisanjem. Veština kaligrafije se razlikuje od tipografije i neklasičnih ručnih pisanja. Osobenosti su istorijski podeljene, tečno i spontano, improvizovane u momentu pisanja.
Kaligrafija se nastavlja do izvestačenog načina izražavanja u formama različitih pozivnica, slovnog dizajna/tipografija, originalnih ručno pisanih natpisa, logo dizajna, ovlašćene kaligrafije umetnosti, uverenja, mapa i drugih radova koji uključuju pisanje (na primer Prikaz slovne umetnosti).
Istočnoazijska kaligrafija
250px|thumb|Kineska kaligrafija nastala u doba dinastije Song ([[1051—1108) pesnika Mi Fu. Kroz vekove se od kineskih učenjaka očekivalo da budu dobri poznavaoci kaligrafske umetnosti]]
U azijskoj kaligrafiji najčesće se koriste četkice za mastilo pri pisanju kineskih znakova (zvanim „Hanzi“ u kineskom, „Handža“ u korejskom, „Kandži“ u japanskom, i „Han Tu“ u vijetnamskom). Kaligrafija (u kineskom 書法, u korejskom 書藝, u japanskom 書道) znači „put pisanja“). Smatra se najvažnijom umetnošću istočne Azije i najprefinjenijom formom istočnoazijskog slikanja.
Kaligrafija je takođe uticala na nastanak monohromatičnog slikanja Suibokua, koje koristi slične alatke i tehnike. Kaligrafija je uticala na najvažnije stilove umetnosti u istočnoj Aziji, uključujući sumije, stil kineskog, korejskog i japanskog slikanja u potpunosti zasnovanog na kaligrafiji.
Indijska kaligrafija
Većina indijske kaligrafije ima religiozne uticaje. Nedostatak modernih slikarskih tehnologija rezultuje bogatim nasleđem kaligrafije, u skoro svim indijskim jezicima. Posebno, religija Sikh obezbeđjuje bogatu kolekciju. Sveta knjiga Sikha je po tradiciji bila ručno pisana i u potpunosti rasvetljena primerima.
Tibetanska kaligrafija
Tibet je bio centar budizma kroz nekoliko vekova, a religijska mesta su od velikog značaja za razvoj kaligrafije. Skoro sva religijska pisanja visokog nivoa se koriste kaligrafijom, uključujući i pisma koja su poslana od Njegove svetosti, „Proročanstvo palate Potala“, i drugih religioznih i svetovnih vlasti. Kaligrafija je posebno očevidna u njihovim molitvenim krugovima. U davnini tibetanski kaligrafi koristili su četke za pisanje, a danas se najčesće služe rezanim olovkama i flomasterima.
Persijska kaligrafija
Persijska kaligrafija je kaligrafija persijskog sistema pisanja. Istorija kaligrafije u Persiji javlja se pre nastanka islamske vere. U Zoroastrijanizmu, lepota i čitkost pisanja su bili uvek nagrađivani. Glavni tipovi, odnosno rukopisi persijske kaligrafije su „nastalik“, „šekasteh-nastalik“ i „Nagaši-kat“.
Islamska kaligrafija
thumb|thumb|250px|Strana „Kurana“ iz 12. veka napisana andaluzijskim rukopisom
Islamska kaligrafija (kaligrafija u arapskom se naziva „Kat ul-jad“ (خط اليد)) je stanovište islamske umetnosti, koja se uporedo širila sa islamskom religijom i arapskim jezikom.
Postojala je snažna paralela tradicije ka islamskoj, između aramejskih i hebrejskih naučnika, viđenih u radovima poput hebrejski prosvetljene Biblije 9. i 10. veka. Islamska kaligrafija je bila forma umetnosti. Muslimani veruju da samo Alah može stvoriti slike ljudi i životinja.
Zapadna kaligrafija
thumb|left|thumb|300px|Kaligrafija Latinske biblije iz 1407. godine nove ere u manastiru „Malmsburi“, Vilitšir, Engleska. Biblija je ručno pisana u Belgiji, od strane Džerarda Brilsa, za javno čitanje u manastirima.
Zapadna kaligrafija je kaligrafija latinskog pisanog sistema i od manjeg je značaja u odnosu na grčki i ćirilični pisani sistem. Raniji alfabeti su se razvijali u periodu od 3000 godina pre nove ere. Od etrurskog alfabeta razvio se latinski alfabet. Velika slova (majuskule) su slova koja su se prva pojavila, a zatim je sledio pronalazak malih slova (minuskula) u karolinškom periodu.
Teške rolne papirusa su zamenjene Rimskim prvim knjigama, sa početnim jednostavno uvijenim stranama u pergamentu napravljenim od životinjskih koža. Olovke od trske su zamenjene ptičjim perima za pisanje.
Šarlemanjova odanost za obrazovno usavršavanje nastala je kao posledica pridobijanja „gomile natpisa“, usklađenih sa Alkuinom Opatom Jorkom. Oni su razvili stil koji je bio poznat kao „Karolina“ ili „Karolingijske minuskule“ (minuskula je sinonim za slučaj koji je od manjeg značaja). Prvi rukopis koji je imao uticaja bio je „Godeskalkovo jevanđelje“ (završeno 783.), koje je pisano po uzoru na Godeskalka. Moderni tip knjiga danas vodi poreklo upravo od karolingijskih ostataka.
thumb|thumb|400px|Kaligrafija nemačke reči „Urkunde“ (dokument)
Crno pismo (poznato kao gotsko) i njegove varijacije Rotunde postepeno razvijene od karolinških rukopisa tokom 12. veka. Kroz naredna 3 veka prepisivači u severnoj Evropi su koristili zbijenu i zaoštrenu formu Gotskog pisma. Oni su u Italiji i Španiji davali prednost približnom ali još uvek težem obliku Rotunda. U periodu od 15. veka italijanski prepisivači se vraćaju rimskim i karolingijskim modelima pisanja i dizajniranja italičnog stila pisanja (Chansery kurziv).
Tokom srednjeg veka, stotine hiljada rukopisa su proizvedene: neki su bili ukrašeni zlatnim i finim slikanjem, neki ilustrovani linijama, a pojedini su se sastojali samo od teksta.
Oživljavanje zapadne kaligrafije
Ručno pisane i ručno ukrašavane knjige u znatnoj meri prestaju da se proizvode oko 1051. godine, kada štampanje postaje sve prisutnije. Međutim, krajem 19. veka, Viliam Moris. Umetnosti i veštine kretanja redefinisali su, oživeli i popularizovali englesku kaligrafiju. Morisova estetika i filozofija uticala je na mnoge kaligrafe, uključujući Edvarda Džonstona i Erika Gila. Edvard Džonston je izumeo svoj stil potpuno zaoštrenog rukopisa nakon proučavanja desetovekovnih rukopisa. Kao što je Ramzi Psalter, BL, Harli MS 2904., prateći uputstva gospodina Sidneja Kokerela u Fitcerbert muzeju.
Uporedo sa Dznstonom, Austrijanac Rudolf Laris je učio pisanja u Bečkojkoj školi umetnosti i objavio je 6 knjiga o rukopisima koje su znatno uticale na nemačke kaligrafe. U područjima gde se govori nemački jezik nije bila napuštena upotreba Gotskog rukopisa, a gotski je takođe ostavio i jak uticaj na njihove stilove. Rudolf Koh je bio prijatelj i mlađi savremenik Larisa. Njegova knjiga, tipovi dizajna, i podučavanja učinila su da postane jedan od najuticajnijih kaligrafa 20. veka u severnoj Evropi, ali i u Sjedinjenim Americkim državama. Laris i Koh su podučavali i inspirisali mnoge evropske kaligrafe, a najuglednij među njima bili su: Fridrih Nojgebauer, Karldžordž Hefer i Herman Zapf.
Graili Hevit je bio najodgovorniji za oživljavanje umetnosti pisanja kao Džonstonov (1906.) koautor dela "Pisanje, prosvetljivanje i natpisi" (9 odeljak), ali i preko sopstvenih publikacija, a najvažnija od njih je "Natpisi za studente i zanatlije" (1930). Hevit ima dosta kritičara, ali i podržavalaca u tumačenju Cenino Ceninovih srednjovekovnih geso sredstava Donald Džekson, veoma poznati Britanski kaligraf, je otkrio njegova geso sredstva i na drugim mestima.
Mnogi tipovi su bazirani na istorijskim rukopisima, kao sto su Crno pismo (uključujući Fraktur), Lombardik, Uncial, Italik, i Roundhand.
Bakrorez je stil kaligrafskopg pisanja sa zaoštrenim perom umesto sa tupim. Ime potiče od oštrih linija pisanog stila koji podseća na gravure urezane u bakru. Bakrorez vrsta pokušaće da se nadmeće sa pismima graviranim u bakru.
Bakrorez je dobio ime po kopijama knjiga, 18. i 19. veka, koje su nastajale graviranjem bakarnih tanjira uz pomoć originalnog mastila. Studenti su neprestano radili na izradi kopija, iako prava kopija nije nikada dobijena, zato što je posao prvobitno bio rađen vajanjem bakarnih tanjira.
Kaligrafija danas
thumb|left|300px|thumb|Moderna zapadna kaligrafija
Kaligrafija nastavlja i danas da se koristi i to za izradu grafičkog dizajna, logo dizajna, karti, menija, čestitki, pozivnica, pravnih dokumenata, diploma, poezije, vizit karti i raznih prezentacija. Mnogi kaligrafi zarađuju svoja sredstva za život adresiranjem omota pozivnica za javne ili privatne događaje (uključujući i venčanja). Početni kaligrafski kursevi su namenjeni i deci i odraslima a sprovode se uz pomoć odgovarajuće literature.
Baca County, Colorado
je okrug u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 3.788, što je 729 (-16,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bersaglio, Rimini
Bersaglio je naselje u Italiji u provinciji Rimini, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 334 m.
Midland, Texas
Midland je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 111.147 stanovnika.
Big Spring, Maryland
Big Spring je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Merilend.
Kaligrafija
Kaligrafija danas
U isto vreme unajmljen je Donald Džekson u saradnji sa internacionalnim skriptorijumom za rad na projektu 21. veka, Biblija svetog Džona, vrednom više miliona dolara, čija je izrada pri kraju. To je najrealnija i najrasvetljenija Biblija u zadnjih 500 godina, rađena istovremeno i antičkim i modernim tehnikama. U ranim godinama 20. veka “Buli Biblija” nije bila ovlašćena, iako je dovršena od strane studenta Edvard Dzonstona.
Big Spring, Maryland
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 84.
Kaligrafija
Savremeni kaligrafi
Internacionalna kratka lista poznatih kaligrafa, koji su unapredili kaligrafiju novog veka:
Digitalna era olakšava stvaranje tvorevina i novog i istorijskog stilizovanog fonta: a hiljade su ih sada u upotrebi. Kaligrafija daje jedinstveni sadržaj svakoj individualnoj slovnoj formi sa upotrebom dizajnerskog planiranja. Korisnost digitalnog medija za kaligrafe neće biti ograničen samo na planiranje nove biblije svetog Dzona već će olakšati i raniji ručni rad. Direktno pisanje u digitalnom mediju je sada olakšano putem grafičkih kartica i očekuje se da će porasti njegova upotreba predstavljanjem Majkrosoft Vindous Vista operativnog sistema (""Vista Pen Flicks"“) u 2007.
Epl predstavio je sličnu pogodnost u njihovom Tajger operativnom sistemu 2005. godine. Novi Leopardov operativni sistem biće takođe predstavljen i 2007. godine. Grafičke kartice olakšavaju kaligrafski dizajn više nego ogromne veličine umetničkih komada. Internet podržava kaligrafe, kao i umetnike rukopisa.
Pribor
Osnovni pribor za kaligrafiju je:
U dekorativne svrhe koristi se više zaoštrena olovka i čelična četkica, kao i obična tanka pera za pisanje. Kaligrafija može biti izvedena i uz pomoć flomastera i hemijskih olovaka (najčesće se time izvodi moderna kaligrafija).
Mastilo za pisanje je obično vodootporno i mnogo manje viskozno u odnosu na mastilo koje se koristi pri štampanju.
Kaligrafija se takođe može izvoditi četkicama od prirodnih vlakana koje se ne otiru i odlicno primaju tuš, tj.mastilo.
Zahvaljujući postojanju ovakvog pribora kaligrafi izradjuju najkvalitetnija kaligrafska dela velike umetničke vrednosti. Veličina i dekoracija slova doprinose estetici.
Dawson Springs, Kentucky
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.764, što je 216 (-7,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
2617 Jiangxi
2617 Jiangxi je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 52,65 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 3,162 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 12,901 stepeni, a orbitalni period iznosi 2053,982 dana (5,623 godina). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,230. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 10,40 a geometrijski albedo 0,044.
Asteroid je otkriven 26. novembra 1975. godine.
Loprazolam
Loprazolam je organsko jedinjenje, koje sadrži 23 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 464,904 Da.
TH-302
TH-302 je organsko jedinjenje, koje sadrži 9 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 449,036 Da.
Holesterol 7a-monooksigenaza
Ovaj enzim sadrži hem-tiolat.
Piridoksamin—piruvat transaminaza
Piridoksamin—piruvat transaminaza (, piridoksamin-piruvinska transaminaza) je enzim sa sistematskim imenom piridoksamin:piruvat aminotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Witzmannsberg
Vicmansberg je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 38 opštinskih središta okruga Pasau. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.748 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9275160.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Pasau Vicmansberg se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Pasau. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 495 metara. Površina opštine iznosi 18,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.748 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 93 stanovnika/km².
Flavonoid 3'-monooksigenaza
Flavonoid 3'-monooksigenaza (, flavonoidna 3'-hidroksilaza, NADPH:flavonoid-3'-hidroksilaza) je enzim sa sistematskim imenom flavonoid,NADPH:kiseonik oksidoreduktaza (3'-hidroksilacija). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Wolfersdorf
Volfersdorf je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 24 opštinska središta okruga Frajzing. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.373 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9178156.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Frajzing Volfersdorf se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Frajzing. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 502 metra. Površina opštine iznosi 26,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.373 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 91 stanovnika/km².
Triptofan—fenilpiruvat transaminaza
Triptofan—fenilpiruvat transaminaza (, L-triptofan-alfa-ketoizokaproatna aminotransferaza) je enzim sa sistematskim imenom L-triptofan:fenilpiruvat aminotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Valin, leucin i izoleucin mogu da zamene triptofan kao amino donor.
2620 Santana
2620 Santana je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,857 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,7.
Balme-de-Thuy
Balme de Tij je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Gornja Savoja koja pripada prefekturi Ansi.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 327 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 18 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17,79 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 620 metara (maksimalnoj 1.915 m, a minimalnoj 534 m).
Torre dell'Orso, Lecce
Torre dell'Orso je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 73 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 14 m.
Taras Buljba
Taras Buljba je kratak istorijski roman Nikolaja Gogolja iz ciklusa „Mirgorod“. Štampan je 1835, a drugo prerađeno izdanje je izašlo 1842. Drugo izdanje je osnova svih savremenih izdanja.
Radnja romana se tiče istorije zaporoških kozaka. Nije moguće povezati radnju romana sa konkretnim istorijskim događajima. Glavni junak je Taras Buljba, stari kozak, koji sa svojim sinovima Andrijom i Ostapom, polazi u borbu protiv poljskog plemstva, a u odbranu pravoslavlja.
Ovo delo Nikolaja Gogolja je pisano na klasičan način; likovi nisu karikirani kao što je bio Gogoljev manir. Idejno, Taras Buljba je delo u stilu romantičnog nacionalnog preporoda. Gogolj je u njemu dao prikaz koncepta „ruske duševnosti“. Delo je bogato avanturama i prikazima bojeva, kao i Gogoljevim karakterističnim humorom.
Umetničke adaptacije
Roman Taras Buljba je poslužio kao inspiracija za istoimenu operu ukrajinskog kompozitora Mikole Lisenka. Leoš Janaček (1854-1928) je komponovao simfonijsku rapsodiju Taras Buljba.
Po romanu je snimljeno nekoliko filmova, od kojih je najpoznatija verzija iz 1962. sa Julom Brinerom i Tonijem Kertisom.
Bent County, Colorado
je okrug u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 6.499, što je 501 (8,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ozarje
Ozarje je riječ kojom se naziva svjetlost koja noću obasjava Mjesec sa Zemlje. Ovdje se, naravno, misli na noć koja vlada na dijelu one strane Mjeseca koja nije obasjana Sunčevom svetlošću, a okrenuta je ka Zemlji, čija je (Zemljina) površina makar djelomično obasjana Sunčevom svjetlošću.
Nagradna igra
Riječ ozarje je nastala tako što su beogradske dnevne novine "Večernje novosti" 1969. godine povodom sletanja misije sr:Apolo 11 na površinu Mjeseca, u okviru stalne rubrike "Letimo na Mesec", pokrenule nagradnu igru kojom se čitaoci pozivaju da predlože naziv za gore navedenu svjetlost. Na adresu "Večernjih novosti" stiglo je više hiljada pisama s prijedlozima. Pobijedio je prijedlog Novaka Rojevića, inženjera građevine i vojnog kartografa iz Karlovca u Hrvatskoj. Odluku o pobjedniku donijela je komisija koju su činili književnici Miroslav Antić, sr:Aleksandar Popović, sr:Božidar Timotijević i sr:Aleksandar Vučo, kao i član redakcije Ljerka Sabić.
Ostali prijedlozi
Na 20.000 kupona, koji su tada pristigli u redakciju "Večernjih novosti", bilo je mnogo zanimljivih novih riječi i naziva: azurina, belodina, erosplaminalunas, Evina jabuka, farosjaj, jugovina, ozorje, svitnica, švalerina, zembelica, zemilje, zemljozarje...
Eksterni linkovi
http://www.novosti.rs/code/navigate.php?Id=10&status=jedna&vest=132422&datum=2003-04-10
Midlothian, Texas
Midlothian je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 18.037 stanovnika.
Dozulé
Dozil je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Lisje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1615 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 308 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,23 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 22 metara (maksimalnoj 139 m, a minimalnoj 8 m).
Secinaro, L'Aquila
Secinaro je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 383 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 735 m.
Coleman, Michigan
Kolman je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.243 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 1.243 stanovnika, što je -53 (-4.1%) stanovnika više nego 2000. godine.
Lipoprotein
[[Image:Chylomicron.svg|thumb|250px|Lipoproteinska struktura (hilomikron)
ApoA, ApoB, ApoC, ApoE (apolipoproteini); T (triacilglicerol); C (holesterol); zeleno (fosfolipidi)]] Lipoprotein je biohemijski sklop koji se sastoji od proteina i lipida. Mnogi enzimi, transporteri, strukturni proteini, antigeni, adhezini i toksini su lipoproteini. Primeri takvih molekula su lipoproteini visoke gustine (HDL) i niske gustine (LDL) koji omogućavaju prenos masti krvnim sistemom, transmembranski proteini mitohondrije i hloroplasta, i bakterijski lipoproteini.
Funkcija
Funkcija lipoproteinskih čestica je transport lipida (masnoća) (kao što je triacilglicerol) širom tela putem krvi.
Sve ćelije koriste i zavise od masti i holesterola kao gradivnih blokova za formiranje membrana koje one koriste za kontrolu unutrašnjeg vodenog sadržaja, unutrašnjih u vodi rastvornih elementata i za organizaciju strukture i proteinskih enzimskih sistema.
Klasifikacija
Proteinski deo lipopretina se sastoji od apoproteina (apolipoproteina) koji se mogu podeliti u šest klasa, a neke od klasa u podklase. Tako razlikujemo:
Battle Edge
Battle-Edge je naziv za nekadašnje polje u blizini grada Burford u engleskoj grofoviji Oxfordshire, koje se tradicionalno smatra lokacijom bitke u kojoj je godine 752. kralj Ethelbald od Mercije bio poražen od zapadnosaksonskog kralja Cuthreda čime je nakratko prekinuta mercijska hegemonija nad anglosaksonskim kraljevstvima Britanije. Većina izvora koja spominje ovu bitku iz razvijenog srednjeg vijeka, ali je otkriće velikog kamenog sarkofaga sa posmrtnim ostacima osobe u anglosaksonskom oklopu mnoge historičare navelo da ti navodi odgovaraju historijskoj istini.
Lipoprotein
Klasifikacija
Prema različitim udelima pojedinih hemijskih molekula koji se nalaze u određenom lipoproteinu, lipoproteini se mogu svrstati u različite klase:
Hiperlipoproteinemija je naziv za bolest kod koje je u krvi povišena koncetracija lipoproteina. Prema klasi povišenih lipoproteina se razlikuje pet tipova hiperlipoproteinemija.
Piridoksamin—oksaloacetat transaminaza
Piridoksamin—oksaloacetat transaminaza (, Pyridoxamine---oxaloacetate transaminase) je enzim sa sistematskim imenom piridoksamin:oksaloacetat aminotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
2622 Bolzano
2622 Bolzano je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 3,004 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,7.
Manan 1,2-(1,3)-alfa-manozidaza
Manan 1,2-(1,3)-alfa-manozidaza (, ekso-1,2-1,3-alfa-manozidaza, 1,2-1,3-alfa-D-manan manohidrolaza) je enzim sa sistematskim imenom (1->2)-(1->3)-alfa-D-manan manohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
1,6-alfa-D-mananska osnova se zadržava nakod dejstva kvašćanog manana.
Vairokana
Vairocana (također poznat kao Vairochana ili Mahāvairocana) je nebeski buda koji se često (npr. u Sutri cvijetnog vijenca) tumači kao Ushićeno tijelo historijskog Gautame Bude; također se navodi kao dharmakaya Buda i veliki sunčani Buda. U kinesko-japanskom budizmu Vairocana se također tumači i kao oličenje budističkog koncepta shunyate ili praznine U konceptu Buda pet mudrosti u Vajrayana budizmu, Vairocana je u središtu. Njegova supruga u tibetanskom budizmu je Bijela tara (za svakog dhyani Budu postoji ženski Buda u tibetanskoj tradiciji).
Vairocana se ne smije miješati sa Virocanom, koji se pojavljuje u osmom poglavlju Chandogya Upanishada kao kralj Asura.
Brownsville, Pennsylvania
Braunsvil je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Gornji Mosti
Gornji Mosti je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu općine Kapela, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 98 stanovnika te 39 obiteljskih kućanstava.
Petra
right|thumb|Pogled na Khazne al-Firaun pri izlasku iz klanca Petra (arap.البتراء, al-Bitrā’) je napušteni grad na području današnjeg Jordana, a u vrijeme antike je bio glavni grad Nabatejaca. Poznata je upravo po svojim građevinama uklesanim u stijene a 1985. ga je UNESCO uvrstio u popis mjesta koja se smatraju svjetskom kulturnom baštinom.
Položaj i značenje
Petra se nalazi na pola puta od zaljeva Akaba prema Mrtvom moru na visini od 800 pa do 1.350 m iznad razine mora u širokoj kotlini u brdskom području Edoma. Zahvaljujući strateški povoljnom položaju na raskrižju više karavanskih putova koji su spajali Egipat sa Sirijom i južnu Arabiju sa Sredozemljem, grad je u razdoblju od 5. stoljeća pne. pa do 3. stoljeća naše ere bio vrlo važno trgovačko središte. Petra je naročito kontrolirala raskrižje na putu tamjana. Taj prastari trgovački put vodio je od Jemena duž zapadne obale Arabije, a kod Petre se račvao na sjeverozapadni odvojak prema Gazi i drugi koji je smjerom prema sjeveroistoku išao do Damaska.
Pored povoljnog geografskog položaja, imala je i dobro skriveni položaj među strmim stjenovitim zidovima okolnih brijegova i, što je bilo posebno važno, sigurnu opskrbu vodom. I danas se do mjesta može doći samo uskom brdskom stazom sa sjeverozapada ili jednim stjenovitim klancem s istoka koji je dug oko 1,5 km a stijene između kojih se provlači dosižu visinu od oko 200 m dok je na najužem mjestu širok samo 2 m. Duž jednog stjenovitog zida klanca uklesan je žljeb pokriven kamenim pločama kojim su Nabatejci dovodili u Petru vodu iz jednog brdskog potoka.
Povijest
Nije nedvosmisleno dokazano kako su Nabatejci nazivali svoj glavni grad. Stari zavjet spominje mjesto u Edomu imenom Sela (stijena, kamen). Ali sporno je da li se to odnosi na nabatejski glavni grad koji grčki izvori navode pod imenom Petra, što također znači "stijena". Međutim, u helenističkom svijetu je bilo više mjesta istog imena. Prema nekim drugim izvorima čija vjerodostojnost nije dokazana, Nabatejci su svoj glavni grad nazivali Reqem ili Reqmu što znači "crveni", a moglo bi se tumačiti kao asocijacija na boje stijena oko Petre.
Prema arheološkim nalazima, visinska dolina Petre bila je povremeno naseljena još u razdoblju starijeg kamenog doba (paleolitik), a od mlađeg kamenog doba (neolitik) - od oko 9.000. pne. je trajno naseljena. Biblija spominje Horite i Edomite kao stanovnike tog područja od oko 1.500. pne. Nakon što su Perzijanci osvojili Palestinu u 6. stoljeću pne., iz unutrašnjosti Arabije stiže semitski narod Nabatejaca (oko 500. pne.) i istiskuje Edomite. Sa stočarstva prelaze na kontrolu trgovačkih putova koji se stječu kod Petre.
Od 3. stoljeća pne. počinje rast značaja Petre. Stanovništvo, do tada polunomadi napuštaju svoje šatore i zamjenjuju ih trajnim nastambama. Istovremeno raste i učvršćuje se politička moć i oblikuje stabilna kraljevska vlast. Makabejci (vidi zeloti) prvi spominju u svojim tekstovima kralja Aretasa I. u godini 168. pne.. Njemu i njegovim nasljednicima uspjelo je oduprijeti se utjecaju ptolemejskog Egipta, kao i proširivati područje utjecaja Petre na račun područja kojim je vladala dinastija Seleukida. Istovremeno, bili su otvoreni utjecajima svog helenističkog okruženja.
Napredovanje Petre se nastavilo. U vrijeme kralja Aretasa III. (87. pne. do 62. pne.) osvajaju Damask, miješaju se u borbe za vlast u Judeji i opsjedaju Jeruzalem. Tada se na tom području pojavljuje Rim i napredovanje Petre je zaustavljeno. Još gotovo 200 godina Petra zadržava unutrašnju samoupravu, blagostanje grada i dalje raste, a broj stanovnika, prema procjenama, dosiže 30.000 do 40.000.
Petra danas
thumb|200px|left|Khazne al-Firaun Od vremena križara pa sve do 1812. niti jedan Europljanin nije bio u Petri. Oko 1800-te još su samo pojedini znanstvenici po čuvenju naslućivali da bi negdje na Bliskom istoku mogao postojati jedan legendarni grad uklesan u stijenama. Ponovo ga je za Europljane otkrio Švicarac Burckhardt putujući po Arabiji. Više od 100 godina kasnije, Thomas Edward Lawrence (poznatiji kao "Lorens od Arabije"), piše u svom djelu "Sedam stupova mudrosti": "Petra je najdivnije mjesto na svijetu." Mislio je, da bi svaki opis mjesta izblijedio pred vlastitim doživljajem u susretu s Petrom.
Najvažnije građevine
thumb|200px|right|Grobnica u stijeni Ed-Deir Sačuvano je oko 800 građevina i žrtvenika. Obilježeni su nabatejskim, grčko-helenističkim i rimskim utjecajima. Vrlo često se na samo jednom spomeniku mogu očitati stilski elementi sve tri kulture.
Riznica: Na izlasku iz kanjona koji s istočne strane ulazi u kotlinu Petre, nailazi se ravno na vjerojatno najpoznatiju građevinu Petre, Khazne al-Firaun. Izraz "građevina" i nje najtočniji, jer se kod očuvanih objekata u Petri ne radi o građenim spomenicima, nego o objektima koji su uklesani u žive stijene. Beduini su ju nazivali "Faraonska riznica", iako se ustvari radi o jednom od mnogih u stijenu uklesanih grobnica. Nije dokazano kad je rađena. Neki znanstvenici smatraju da je rađena u 1. stoljeću pne., dok drugi vjeruju da je iz 2. stoljeća nove ere, iz vremena cara Hadrijana.
Rimsko kazalište: Na putu od ulaska u kotlinu prema centru Petre, s lijeve strane se nalazi dosta dobro očuvan amfiteatar iz 1. stoljeća. I on je, kao i druge građevine, isklesan iz stijene. Ima 33 reda sjedala, i imao je oko 5.000 mjesta. Kod klesanja amfiteatra, otvoreni su prilazi nizu grobnica koje su još ranije bile uklesane u stijene. Amfiteatar su otkrili američki arheolozi 1961.
Grobovi u kraljevskoj stijeni: Sjeverno od amfiteatra izdiže se tzv. kraljevski zid. Na oko pola visine stijene isklesano je više monumentalnih grobnica jedna do druge. Razaznaju se nabatejski, grčki i rimski utjecaji.