cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Interleukin 4
Interleukin 4 (IL-4) je interleukin koga luče pomoćnički T 2 limfociti i deluje na B limfocite, mastocite, bazofile kao i na T 2 pomoćničke limfocite (koji ga proizvode). Izaziva proliferaciju B limfocita (prvobitno je nazvan faktor rasta B limfocita), indukuje sintezu antitela E klase kod B limfocita, diferentovanje pomoćničkih T limfocita u pravcu pomoćničkih T 2 limfocita. Dejstva ovog interleukina na ćelije odbrambenog sistema su suprotna dejstvu interferona γ, koji pojačava funkciju makrofaga i celularnog imuniteta. Na taj način IL-4 podstiče humoralni, a inhibiše celularni tip imunog odgovora.
Djeljivost
Deljivost
Kažemo da je b pravi delitelj od a ako b|a i a ≠ b.
Ridgetop, Tennessee
Ridžtop je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Interleukin 4
Mehanizam dejstva
Interleukin 4 deluje tako što se vezuje za membranske receptore limfocita (i drugih ćelija). Vezivanjem za receptore na nediferentovanim (nezrelim) pomoćničkim T limfocitima usmerava njihovu diferencijaciju u pomoćničke T 2 limfocite, koji su značajni za sintezu aktivaciju B limfocita i stvaranje antitela E klase. Vezivanjem IL-4 za pomenute receptore T limfocita aktiviše se STAT 6 signalni put koji izaziva diferencijaciju pomoćnikih limfocita u pomoćničke T 2 limfocite. IL-2 takođe aktiviše i drugi (pored STAT 6) signalni put-supstrat koji odgovara na insulin, što dovodi do proliferacije (razmnožavanja) limfocita. Interleukin 4 takođe izaziva proizvodnju imunoglobulina E kod B limfocita, koji ima ulogu u borbi protiv parazitarnih infekcija, ali i u nastanku alergijskih reakcija (I tip hipersenzibilnosti).
Ridgetop, Tennessee
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.874, što je 791 (73,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Interleukin 2
Uloga
Interleukin 2 ostvaruje dejstvo vezivanjem za ćelijske receptore. Receptore za ovaj interleukin poseduju T limfociti i u manjoj meri B limfociti i NK ćelije. IL-2 deluje pretežno na T limfocite, ali samo na one koji učestvuju u imunskom odgovoru tj. koje su aktivisane antigenom. Receptor za IL-2 izgrađen je iz 3 podjedinice: α, β i γ. Kod neaktivnih T limfocita je aktivnost α podjedinice niska, dok je kod aktivisanih posle kontakta sa antigenom aktivnost ove podjedinice veća, tako da ovi aktivisani limfociti mogu da reaguju na IL-2. Usled njegovog dejstva dolazi do proliferacije i diferencijacije ovih limfocita. Vezivanje IL-2 izazive veoma složene procese u limfocitima koje dovode do fosforilacije proteina koji prevode limfocite iz G1 u S fazu ćelijskog ciklusa tj. pokreću proces ćelijske deobe. Takođe smanjuje se i koncentracija faktora koji inhibišu ćelijski ciklus npr. p27, a povećava koncentracija faktora koji sprečavaju apoptozu i produžavaju preživljavanje limfocita npr. Bcl-2. Zapaženo je i da dugotrajna aktivacija T limfocita ovim faktorom rasta može imati i suprotan efekat, kada može dovesti do njihove programirane ćelijske smrti.
Albert Haler
Albert Haler (ili Haller) (Vrgorac, 3. kolovoza 1883. – Kamnica kraj Maribora, 18. svibnja 1945.), hrvatski estetičar, esejist, književni kritičar i književni povjesničar.
Biografija
Studij klasične filologije završio je u Beču 1909. godine, a tijekom studija bavio se također i filozofijom. Doktorirao na Filozofskom fakultetu u Zagrebu 1927. tezom Gundulićev Osman s estetskog gledišta. Od 1909. do 1943. radio je kao gimnazijski profesor i ravnatelj u Dubrovniku, Splitu i Zagrebu.
Godine 1943. imenovan je profesorom etike i estetike na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Poginuo je u svibnju 1945. prilikom neuspješnog pokušaja bijega u Austriju.
Koncepcije i djelovanje
Definira umjetnost kao »duhovni akt afektivno-fantazijske prirode«, a pjesničko stvaranje kao »projekciju čuvstava kroz stvaralačku maštu u neizmjernost duhovnosti«. Odbacuje socijalno-psihološke i kulturno-povijesne kriterije pri vrednovanju književnih ostvarenja (tzv. antipozitivistička pobuna). Književno djelo treba biti promatrano kao potpuno autonomno, kao djelo »čiste poezije«, a vrednovano jedino prema estetskoj vrijednosti temeljenoj na intuitivnome doživljaju. Na tu temu vodio je polemiku s Antunom Barcem 1923.–1925. Pozornost su privukle i njegove burne polemike s Vladimirom Dvornikovićem, Vladimirom Nazorom i Miroslavom Krležom.
Hrvatsku kulturnu javnost uzbudile su njegove negativne ocjene Petra Preradovića, Silivija Strahimira Kranjčevića i Gundulićeva "Osmana".
Interleukin 2
Uloga
IL-2 deluje takođe na NK ćelije, koje aktiviše i na B limfocite, kod kojih povećava stvaranje antitela i deluje kao faktor rasta.
IL-2 podstiče i stvaranje drugih interleukina kao npr. interleukina 4 i interferona γ.
Albert Haler
Djela
Objavljene knjige: Izbor njegovih eseja i studija objavljen je u ediciji Pet stoljeća hrvatske književnosti, br. 86, Zagreb 1971., str. 5-125
Litl Rok (razvrstavanje)
Litl Rok se može odnositi na
Djeljivost
Jednostavni kriterijumi
Postoji nekoliko jednostavnih pravila za proveru deljivosti konkretnih brojeva sa kojima radimo često.
Kusair Amra
mini|lijevo| Pogled sa sjevera na ostatke kaštela Kusair Amra (arapski: قصر عمرة‎), poznat i kao Qasr Amra ili Qusayr Amra, je najpoznatiji pustinjski kaštel u današnjem istočnom Jordanu. Nalazi se na glavnom jordanskom autoputu koji povezuje istok sa zapadom države, oko 85 km istočno od Ammana. Izgrađen je početkom 8. stoljeća (vjerojatno između 711.-715.) za vladavine omejidskog kalifa Velida I. čiji je utjecaj tada rastao u tom području. Smatra se najvažnijim primjerom ranoislamskog kaštela.
Djeljivost
Jednostavni kriterijumi
Na primer, broj 12300 je deljiv sa 100 jer su mu poslednje dve cifre deljive sa 100; broj 12345612345632 je deljiv sa 4 jer su mu poslednje dve cifre deljive sa 4; broj ...7125 je deljiv sa 125 jer zu mu zadnje tri cifre deljive sa 125; broj 5886 je deljiv sa 27 jer mu je zbir cifara deljiv sa 27.
Kusair Amra
Građevina je zapravo ostatak jednog od nekoliko omejidskih kompleksa izgrađenih uz sezonski tok rijeke Butum, a koji je imao i kaštel od koje su ostali samo temelji. Ono što danas zovemo kaštelom su zidine ljetnikovca koji nije imao nikakvu vojnu ulogu. Najznamenitije su njegove freske na unutarnjim zidovima na kojima su naslikani prizori lova, ženski akt i na kupoli kupatila (hamam) vjeran prikaz zodijaka, te portreti šest kraljeva (uz natpise na arapskom i grčkom). To su iznimno rijetki primjerci figurativne umjetnosti, koja je bila zabranjena u islamskoj umjetnosti, i rijedak primjer koji pokazuje jasne bizantske utjecaje na islamsku umjetnost. Zbog toga je Kusair Amra upisana na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji 1985. godine.
Djeljivost
Jednostavni kriterijumi
Postoji još nekoliko "jednostavnih" pravila koja ne koristimo dnevno. Zapisani broj, ako je dovoljno dugačak, možemo razdvojiti na klase (grupe uzastopnih cifara) sa jednakim brojem cifara. Brojeći sa leva u desno te klase će se nalaziti na parnim i neparnim pozicijama.
Lakši zadaci
Međutim, u opštem slučaju pretpostavljali smo da su tačna sledeća tvrđenja:
Ova tvrđenja su mnogima jasna i bez dokaza, ali u teoriji brojeva postoje i teža.
Algoritam delenja
Sledeća teorema sadrži neke od najvažnijih osobina deljivosti.
Broj q naziva se količnik a broj r ostatak pri deljenju a sa b.
Algoritam deljenja se koristi u klasifikaciji brojeva. Na primer, kada b = 2 za broj (a = 2q+1) kažemo da je neparan ako r = 1, odnosno da je paran ako r = 0. Prost broj p je onaj kome su jedini delitelji 1 i p. Za prirodan broj koji nije prost kažemo da je složen.
NZD
Na primer, NZD(8,15)=1, NZD(4,40)=4, NZD(40,210)=10, NZD(697,816)=17, NZD(1326,7315)=1.
Na primer, najveći zajednički delioci iz prethodnog primera
Najmanji zajednički delilac brojeva a, b možemo definisati i kao najmanji prirodan broj oblika Pogledajmo na kraju još jednu teoremu koja se često koristi prilikom rešavanja (težih) zadataka aritmetike.
Euklidov algoritam
Euklidov algoritam služi za određivanje najvećeg zajedničkog delitelja prirodnih brojeva a > b:
Prema algoritmu delenja, jednoznačno su određeni brojevi takvi da je
Niz je opadajući niz prirodnih brojeva manjih od b, što znači da gore opisani postupak mora završiti posle konačno mnogo delenja.
Na osnovu teoreme 6, zaključujemo da se višestrukom primenom Euklidovog algoritma može dobiti najveći zajednički delitelj više brojeva.
Linvil
Linvil se može odnositi na
NGC 727
NGC 727 je galaksija u zviježđu Kemijska peć.
Livermor
Livermor se može odnositi na
Cardaillac
Kardajak je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Lot koja pripada prefekturi Fižak.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 498 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 27 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 18,1 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 375 metara (maksimalnoj 575 m, a minimalnoj 226 m).
Long Grouv
Long Grouv se može odnositi na
OR2C1
Olfaktorni receptor 2C1 je protein koji je kod ljudi kodiran OR2C1 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Um er-Rasas
Zbog tih mozaika je Um er-Rasas upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji 2004. godine.
U njihovoj okolici su iskopana i dva kvadratična tornja stilita (asketskih monaha koji su provodili život u izolaciji na vrhu stupa ili tornja), vjerojatno jedini ostaci ovog drevnog načina vjerovanja.
Grad je također okružen ostacima drevnog poljoprivrednog zemljišta u inače izrazito pustinjskom krajoliku.
Isparavanje
mini|Isparena voda u zraku se [[ukapljivanje|ukapljuje u obliku aerosola]]
Isparavanje je fazni prijelaz iz kapljevitog ili krutog u plinovito agregatno stanje, a razlikuju se tri različita oblika:
Lou Mur
Lou Mur se može odnositi na
Lost Nejšn
Lost Nejšn se može odnositi na
NGC 728
NGC 728 je trostruka zvijezda u zviježđu Ribama.
Madonna di Pompei, Latina
Madonna di Pompei je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 86 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 204 m.
Levoglukosan
Levoglukosan je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 162,141 Da.
OR2B11
Olfaktorni receptor 2B11 je protein koji je kod ljudi kodiran OR2B11 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Matilda od Flandrije
Matilda od Flandrije (Mathilde de Flandre; Mathilda van Vlaanderen; Matilda of Flanders; cca. 1031 – 2. novembar 1083) bila je supruga normandijskog vojvode Vilima Osvajača, koja je nakon normanskog osvajanja postala kraljicom Engleske. Kao takva je bila majkom dvoje budućih kraljeva - Williama II i Henryja I.
1003
Godina 1003. (MIII) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru.
Luter
Luter se može odnositi na
Jesenje
Zemljopis
Općina se smjestila u pitomom zagorskom kraju okružena prelijepim zagorskim bregima. Okružena je većim središtima kao što su Krapina (županijsko središte Krapinsko-zagorske županije) i Lepoglava (Varaždinska županija).
Stanovništvo
Po posljednjem popisu stanovništva iz 2001. godine, općina Jesenje imala je 1.643 stanovnika, raspoređenih u 5 naselja:
Interleukin 32
Interleukin 32 (IL-32) je citokin koji stimuliše ćelije imunskog sistema (kao što su monociti i makrofage) da izlučuju TNF-α u dodatak hemokinima kao što su IL-8 i MIP-2/CXCL2.
IL-32 može takođe da podržava osteoklast diferencijaciju ali ne osteoklast aktivaciju putem regulisanja MAPK/ERK puta i aktin citoskeletona.
NGC 737
NGC 737 je trostruka zvijezda u zviježđu Trokutu.
Iglesias
Iglesias (sardinski: Igrèsias) je talijanski grad u Južnosardinskoj provinciji na Sardiniji. Grad je 2011. imao 27.674 stanovnika.
Laksemburg
Laksemburg se može odnositi na
Iglesias
Geografija
Iglesias leži u dolini Campidano na nadmorskoj visini od 200 m, na rubu planinske regije Iglesiente, na jugozapadu Sardinije. Udaljen je oko 60 km zapadno od Cagliarija i oko 10 km istočno od Sredozemnog mora.
Historija
Iglesias je izrastao u 13. vijeku za vrijeme saracenskih napada, a dobio je na važnosti u drugoj polovici 13. vijeka kad su obnovljeni antički rudnici. Nakon 1258. bio je pod vlašću pizanskih grofova Gherardesca koji su razvili grad. Od 1324. gradom vladaju Aragonci koji su ga utvrdili i pretvorili u glavni logor za napade na Giudicat Cagliari. Uspješan razvoj grada prekinut u 14. vijeku napadima Giudicata Arborea, a nakon tog u 16. vijeku napadima barbara, što je dovelo do napuštanja rudnika.
Po imenu grada zove se i planinska regija Iglesiente, na jugozapadu Sardinije, koja se prostire od doline Campidano, duž morske obale od rta Teulade do rta Frasce na sjeveru. Iglesiente je bio jedan od najznačajnijih talijanskih rudarskih zona za olovo i cink (rudnici: Monteponi, San Giovanni di Monte Agrusciau, Masua, Malacalzetta i drugi manji). Od područja Gonnesa počinje zona ugljena koja se produžuje na regiju Sulcis. Pored rudnika ugljena leže metalurški pogoni, a kod luke Portovesme velika termoelektrana. Kako je posljednjih nekoliko dekada rudarstvo u krizi, grad se našao u problemima jer su neki rudnici zatvoreni i porasla je nezaposlenost. Do 2016. Iglesias je zajedno s Carbonijom bio glavni grad provincije Carbonia-Iglesiasa, a nakon ukidanja potonje Iglesias je uključen u novoosnovanu Južnosardinsku provinciju.
Znamenitosti
mini|lijevo|250px| [[Željeznica|Željeznička stanica Iglesias]] Najveća znamenitost Iglesiasa je aragonska utvrda iz srednjeg vijeka, na brdu iznad grada.
Privreda
Iglesias je i danas rudarski grad, kopa se nadalje olovo, cink i pirit. Grad ima i nešto industrije, proizvode se strojevi i obuća. Duboke riječne doline Iglesientea koriste se za poljoprivredu (masline, bademi, vinova loza i agrumi).
Ananas
Opis
U plodu su važniji sastojci: probavni enzimi bromalin i papain, beta – karoten, limunska kiselina, kalij, enzim peroksidaza.
Tržište
Na tržištu ima svježeg i konzerviranog ananasa. Konzervirani ananas prodaje se ili kao voćni sok ili kao kompot s komadima izrezanima na kolute ili na kockice. Ananas se rabi za pravljenje likera, punča, sladoleda itd.
283. pne.
Godina '''283. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Dolabele i Maksima (ili, rjeđe, godina 471. Ab urbe condita). Oznaka 283. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Maksvel
Maksvel se može odnositi na:
Masidonija
Masidonija se može odnositi na
Anse
Ons je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Rona koja pripada prefekturi Vilfranš sir Saon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 4744 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 311 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 15,23 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 176 metara (maksimalnoj 358 m, a minimalnoj 167 m).
Bitka kod Jezera Vadimo
Bitka kod Jezera Vadimo se može odnositi na:
Vrenje (fizika)
mini|Voda vrije Vrenje je oblik brzog isparavanja koje se odvija kada se kapljevina zagrije do vrelišta, temperature na kojoj je tlak njezine pare jednak vanjskom tlaku.
Mejpltaun
Mejpltaun se može odnositi na
Osjet ugode
Osjet ugode je pokazatelj temperature zraka kako je tijelo subjektivno osjeća. Ovisno o meteorološkim uvjetima koji utječu na razmjenu topline između tijela i okolnog zraka, osjet se može razlikovati od stvarne temperature.
Čimbenici
Na osjet ugode utječu meteorološki i nemeteorološki uvjeti, koji djeluju kombinirano.
Meteorološke službe na različite načine vrše izračun pokazatelja osjeta ugode, na osnovu meteoroloških uvjeta.
Državni hidrometeorološki zavod Hrvatske računa indeks toplinske ugode koji je klasificiran u devet kategorija, od iznimno hladnog (oznaka -4), preko ugodnog (oznaka 0) do iznimno vrućeg (oznaka +4). Za prognozu se podrazumijeva aktivnost lagane šetnje (3,2 km/h), "u hladu" (bez direktne izloženosti suncu).
OR2C3
Olfaktorni receptor 2C3 je protein koji je kod ljudi kodiran OR2C3 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Interleukin 34
Interleukin 34, ili IL-34 je protein iz grupe citokina. Ovaj interleukin je prvo bio identifikovan kod ljudi putem obimnog skriniranja sekretivnih proteina. Kod šimpanza, pacova i kokoški IL-34 ortolozi su takođe nađeni. Ovaj protein se sastoji od 241 aminokiseline, ima masu od 39 kilo Daltona, i formira homodimere. IL-34 povećava rast ili opstanak imunih ćelija poznatih kao monociti; i ispoljava svoju aktivnost putem vezivanja za stimulišući faktor kolonija 1 receptor. lijevo|bezokvira Izražavanje informacione RNA (iRNA) ljudskog IL-34 proteina je najobimnije u slezini, ali se isto tako javlja u nekoliko drugih tkiva: timus, jetra, tanka creva, debelo crevo, prostata, pluća, srce, mozak, bubreg, testisi, i jajnik. Otkriće IL-34 proteina u crvenoj pulpi slezine sugeriše da ima ulog u rastu i razvoju mijeloidnih ćelijas, konsistentno sa njegovom aktivnošću na monocitima.
Nedavni neobjavljeni rad (Briggs et al., 2009) je pokazao da kokošiji IL-34 (chIL-34) ima široko rasprostranjeno iRNK izražavanje, sa najvišim nivoima u timusu, slezini, mozgu, plućima, koži, limfocitima, monocitima i makrofagama. On takođe ima potencijalnu ulogu kod viralnih infekcija, adaptivnog imunog odgovora i proliferacije koštane srži.
Demetrijas
Demetrijas (grčki, suvremeni: Δημητριάδα, Ancient/Katharevousa: -ιάς -ias, nekad navođen i kao Dimitrias) je bio drevni grčki grad u Magneziji (istočni dio centralne Grčke), kraj suvremenog grada Volos. Osnovao ga je Demetrije Poliorket, jedan od nasljednika (dijadoha) Aleksandra Velikog.
Interleukin 33
Interleukin 33 (IL-33) je citokin iz IL-1 superfamilije. IL-33 podstiče T pomoćne ćelije, mastocite, eosinofile i bazofile da proizvode tip 2 citokine. Ovaj citokin se ranije zvao NF-HEV 'nuklearni faktor (NF) u visokim endotelijalnim venama' ' pošto je originalno identifikovan u tim specijalizovanim ćelijama. IL-33 posreduje biološke efekte putem interakcija sa receptorima ST2 (ili IL1RL1) i IL-1 receptor ancestorskim proteinom (IL1RAP), aktivirajući intracelularne molekule u NF-κB i MAP kinaza signalnom putu koji uslovljavaju proizvodnju tipa 2 citokina (npr. IL-5 i IL-13) iz polarizovanih Th2 ćelija. Indukcija tipa 2 citokina putem IL-33 in-vivo se smatra da uzrokuje ozbiljne patološke promene primećene u mukoznim organima nakon IL-33 administracije.
Interleukin 31
Interleukin 31 ili IL-31 je protein koji je kod ljudi kodiran IL31 genom.
Funkcija
IL-31 je citokin sa strukturom četiri-heliksa snopova, koji preferencijalno proizvode pomoćne T ćelija tipa 2 (Th2). IL-31 se na osnovu strukture svrstava u IL-6 familiju citokina. IL-31 signalizira putem receptorskog kompleksa koji se sastoji od IL-31 receptora A (IL31RA) i onkostatin M receptor pod-jedinica. Te receptorske pod-jedinice su izražene u aktiviranim monocitima i u nestimulisanim epitelijalnim ćelijama.
Klinički značaj
Za IL-31 se veruje da igra ulogu u inflamaciji kože.
Paderno, Belluno
Paderno je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Hlapljenje
Hlapljenje je oblik isparavanja tekućine koji se odvija na temperaturama nižim od vrelišta.
Iako na tim temperaturama prosječna kinetička energija molekula tekućine nije dovoljna za promjenu agregatnog stanja, neke (najbrže) molekule imaju dovoljnu energiju da se mogu odvojiti od površine i nastaviti se gibati u zraku. Tako tekućina postupno isparava i na temperaturama nižim od vrelišta (npr. sušenje rublja). Hlapljenjem se prosječna kinetička energija molekula tekućine smanjuje i njezina temperatura opada (npr. tako se hlapljenjem znoja ljudsko tijelo hladi). Također, slobodne molekule pare u zraku koje udare u površinu tekućine mogu izgubiti dovoljno energije da se vrate u tekućinu pa se uspostavlja dinamička ravnoteža (npr. kad je velika vlažnost zraka sušenje rublja i hlađenje ljudskoga tijela znojenjem je usporeno).
Brzina hlapljenja ovisi o temperaturi i parcijalnom tlaku pare u okolini. U meteorologiji se količina vodene pare u atmosferi opisuje dvjema fizikalnim veličinama: relativnom vlažnosti zraka i apsolutnom vlažnosti zraka.
Paderno, Belluno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 378 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 387 m.
NGC 736
NGC 736 je galaksija u zviježđu Trokut.
Pine Brook Hill, Colorado
Pajn Bruk Hil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 983.
Arbela, Missouri
je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 41, što je 1 (2,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Interleukin 30
Interleukin 30 (IL-30) je protein sa molekularnom masom od 28 kD, koji formira jedan lanac heterodimernog citokina sa imenom interleukin 27 (IL-27), tako da se nekad zove IL27-p28. Drugi lanac u citokinu IL-27 je molekul koji se zove Epštajn-Barov inducirani gen-3 (EBI 3). IL-30 je član dugolančane, 4-heliks svežanj familije citokina. Pripadnik te grupe strukturno sličnih citokina je i IL-6. Gen ovog molekula se sada zvanično zove IL-27 pod HGNC preporukama smernicama.
Spisak predsednika vlada Jugoslavije
Spisak predsednika vlada Jugoslavije navodi osobe koji su bili šefovi vlade savezne države, koja se uglavnom zvala Jugoslavija. Zvanični, ustavni, naziv premijera je mogao biti Predsednik Ministarskog saveta do 1945. (kraljevina), Predsednik Vlade do 1953., Predsednik Saveznog izvršnog veća do 1992.; Predsednik savezne vlade ili Predsednik vlade SRJ do 2003. (SRJ) i Predsedavajući Saveta ministara do 2006 (SCG).
Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca 1918-29.
thumb|100px|Kraljevina SHS/Jugoslavija Kraljevina SHS je nastala ujedinjenjem Kraljevine Srbije i Države Slovenaca, Hrvata i Srba 1. dec/pros. 1918. Nekoliko dana pre toga o istom se izjasnila skupština u Crnoj Gori, a takođe i u Vojvodini. Takođe pogledati i Spisak šefova države Jugoslavije, jer kralj je imao i izvršnu ("upravnu") vlast. Data je i stranka kojoj je premijer pripadao (mada je vlada mogla biti koaliciona). Pošto je i kralj imao izvršnu vlast, pogledati i njih.
Kraljevina Jugoslavija 1929-45
Nakon uvođenja diktature, od 3. oktobra/listopada 1929., promenjen je naziv Kraljevini SHS u Kraljevina Jugoslavija i uvedena podela na 9 banovina umesto 33 oblasti (v. integralno jugoslovenstvo).
Okupirana Jugoslavija 1941-45
Na vojni puč od 27. marta, Nemačka i saveznici su odgovorili napadom 6. aprila i brzim porazom jugoslovenske vojske. Kralj i vlada su otišli u izgnanstvo u London. Vlada je međunarodno priznavana do 1945.
Za to vreme, partizani su 1942. formirali Antifašističko veće narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ), koje je imalo zakonodavna i izvršna ovlašćenja i koje je na svom drugom zasedanju u Jajcu, 30. nov/list. 1943. (zasedalo se u noći 29/30.11.), formiralo Nacionalni komitet oslobođenja Jugoslavije (NKOJ) kao najviši organ vlasti, sa poverenicima za razne oblasti. Za predsednika NKOJ-a i poverenika za narodnu odbranu je imenovan Josip Broz Tito.
Na osnovu Sporazuma Tito-Šubašić (odn. NKOJ-a i Kraljevske jugoslovenske vlade) formirana je privremena vlada Demokratske Federativne Jugoslavije, na čelu sa Titom:
Druga Jugoslavija, FNRJ i SFRJ, 1945-91
thumb|100px|FNRJ/SFRJ Federativna Narodna Republika Jugoslavija (FNRJ) proglašena je 29. nov/stud. 1945. Prema Ustavnom zakonu od 13. jan/sij. 1953., naziv Vlada je zamenjen sa Savezno izvršno veće (SIV). FNRJ je aprila/travnja 1963., u skladu s novim Ustavom, preimenovana u Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija (SFRJ). Monopol na vlast je do 1990. imala Komunistička partija Jugoslavije (KPJ, 1952. preimenovana u Savez komunista Jugoslavije (SKJ).
Vrgoračka krajina
Vrgoračka krajina, Vrgorska krajina ili Župa je zemljopisno područje u Zagori, odnosno zaleđu iza Biokova na krajnjem istoku splitsko-dalmatinske županije.
Obuhvaća područje upravne jedinice Grada Vrgorca.
Spisak predsednika vlada Jugoslavije
Savezna Republika Jugoslavija 1992-2003
thumb|100px|SRJ/SCG Srbija i Crna Gora su 27. aprila 1992. formirali Saveznu Republiku Jugoslaviju. Odlučujući uticaj do oktobra 2000. imao je Slobodan Milošević.
Vrgoračka krajina
Površine je 270,32 km2.
Spisak predsednika vlada Jugoslavije
Državna Zajednica Srbija i Crna Gora 2003-06
DZSCG je formirana 4. feb. 2003. kao prelazno rešenje, usled crnogorskih zahteva za osamostaljenjem. Njen predsednik je istovremeno bio i premijer (tj. Predsedavajući Saveta ministara). Prestala je da postoji proglašenjem nezavisnosti Crne Gore 3. juna 2006.
Vrgoračka krajina
Drugi izvori razlikuju Vrgorsku krajinu i Župu. Župa je prema tim izvorima dio Vrgorske krajine. To je bila župa Vrhdol koja se još zvala i Gorska župa a obuhvaćala je ondašnja sela Zagvozd, Župu, Grabovac i Rašćane.
Put-in-Bay, Ohio
Put-in-Bay je naselje na otoku South Bass Island na jezeru Erie koje administrativno pripada naselju Put-in-Bay u Okrugu Ottawa na sjeveroistoku američke države Ohio. Prema podacima iz 2010. godine u njemu je živjelo 138 stanovnika. Put-in-Bay, smješten oko 24 km sjeveroistočno od grada Sandusky je igrao važnu ulogu u anglo-američkom ratu kao baza američke eskadre Olivera Hazarda Perryja koja je odatle isplovila u bitku na jezeru Erie 10. septembra 1813. Selo je danas popularno lokalno odmaralište, a trajekti i zračne linije ga spajaju sa Catawba Islandom, Kelleys Islandom, Port Clintonom i Sanduskyjem.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 138, što je 10 (7,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Papa Filotej od Aleksandrije
Papa Filotej od Aleksandrije (? - 1003) bio je koptski papa Aleksandrije i patrijarh Stolice sv. Marka koji je stolovao od 979. do 1003.
Za vrijeme njegovog stolovanje je okončan sukob Koptske crkve sa kraljevima Etiopije, započet u doba papinstva Kozme III. Tome su doprinijeli diplomatski napori Georgiosa II od Makurije. Zahvaljujući njemu je Filotej postavio novog abunu ili metropolitanskog biskupa po imenu Danijel, koga je Etiopska pravoslavna crkva dobila nakon višegodišnjeg interregnuma.
Mijaca
Mijaca su naselje u općini Vrgorac, Splitsko-dalmatinska županija, Republika Hrvatska. U Mijacima se nalazi crkva Velike Gospe,koja je i zaštitnica mjesta, koju Mijaca dijele sa selom Jabukom (BIH). Selo se nalazi tik uz granicu Republike Hrvatske s Bosnom i Hercegovinom.Crkva Velike Gospe stara je preko 150 godina, ne zna se tocno početak izgradnje,te je temeljito obnovljena tijekom zadnjih nekoliko godina iskljucivo doprinosom samih mijacana kako iz samog mjesta tako i doprinosom iseljenika.Mijaca imaju i četverogodišnju pučku školu. 2007. godine selo je dobilo i uličnu rasvjetu. Selo se sastoji od više zaselaka( Kurilji, Grljušići, Vlaka, Draga, D.Rose.). S juga selo štiti brdo Dobriševica (Mijačko brdo).U Mijacima se nalaze sljedeća prezimena: Kurilj, Grljušić, Roso, Opačak, Grubišić, Ivandić .Mijaca nemaju vlastitu župu ,već pripadaju župi "Gospe od Zdravlja" Poljica Kozička kojoj su pripojeni 1955.godine,a do tada su pripadali župi Stilja.Prema popisu stanovništva iz 2001.godine u Mijacima je živjelo 126 osoba ,ali je tendencija stalnog opadanja broja žitelja. Kretanje stanovništva za naselje Mijaca za 1981.godinu-298 stanovnika, 1991.godinu- 163stanovnika i 2001.godinu- 126 stanovnika.Pad broja stanovnika započeo je već nakon 1921.godine,ali nikada pad nije bio tako velik kao u razdoblju 1971.-1981.godine.Mijaca su najveći gubitak doživjela tijekom i nakon II. Svjetskog rata,kada su iz ovog malog mjesta stradala 23 hrvatska vojnika.Po ostvarenju samostalne Hrvatske Mijačani su podigli spomen obilježje svojim sumještanima koji su poginuli u II.svjetskom ratu ,i na taj način Im odali počast.Mijaca pripadaju pod Grad Vrgorac,te su organizirana kao Mjesni odbor.Mijacani
Sonora
Sonora je savezna država u severozapadnom delu Meksika. Graniči se sa državama Čivava, Sinaloa, Donja Kalifornija, Novi Meksiko i Arizona, dok na zapadu izlazi na Kalifornijski zaliv. Ona predstavlja drugu po veličinu meksičku državu, a zauzima oko 9,2% ukupne teritorije Meksika. Podeljena je na 72 opštine od kojih svaka ima svog predsednika, dok se na čelu države nalazi guverner. Prestonica Sonore je grad Ermosiljo.
Španci su počeli da istražuju ovu teritoriju u prvoj polovini 16. veka, a tokom narednog perioda Sonora je postala značajan kolonijalni centar za eksploataciju bakra, zlata, srebra i drugih rudnih sirovina. Status države je dobila 1824. godine, ali indijanska plemena Jaki na njenoj teritoriji nisu pokorena sve do početka 20. veka.
Sonora izlazi na Kortezovo more u Kalifornijskom zalivu, preko koga je povezana sa Pacifikom. Ovo je veoma značajno za razvoj privrede zemlje. Zbog granice sa Sjedinjenim Američkim Državama, ona ostvaruje bliske ekonomske, kulturne i političke veze sa Arizonom, Novim Meksikom i Kalifornijom.
Glavne privredne grane su: rudarstvo, stočarstvo, ribolov i poljoprivreda. Zemlja je uglavnom neplodna ili delimično plodna, tako da se velikim delov navodnjava. Od biljnih kultura najviše se gaje: žitarice, pamuk, duvan i kukuruz.
Konjščina
Konjščina (prethodno Konjšćina), naselje i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj, a koje administrativno pripada Krapinsko-zagorskoj županiji.
Stanovništvo
Po posljednjem popisu stanovništva iz 2001. godine, općina Konjščina imala je 4.074 stanovnika, raspoređenih u 16 naselja:
Povijest
Naselje Konjščina prvi put se spominje 1334. godine i to kao župa. Ime je dobila po dvorcu plemićke obitelji Konjski. Njihov kaštel bio je važan strateški objekt u nizinskom zagorskom prostoru. Prema dosadašnjim saznanjima kaštel je izgrađen prije 1500. godine. Općina Konjšćina danas ima 16 naselja, a sva naselja imaju povijesni karakter osim naselja Konjšćina. To je naselje 1992. godine dobilo službeni naziv, a do tada je bila Donja i Gornja Konjšćina.
Budući da je smješten u ravnici trebao se braniti na sve četiri strane, građen je kao četverokut koji na tri strane ima polukružnu izbočinu dok su na četvrtoj ulaz iz stubišta. U polukružnim izbočinama bile su smještene streljačnice. Utvrda je bila opasana kanalom i opkopana. Grad je nastao na izmaku srednjeg vijeka, pa se već približuje tvrđavama poput Siska i Nehaja. Kod Konjščine je bila bitka s Turcima 1545. gdje se Ulam paša sukobio s Zrinskim i Wildensteinom. Nad premoćnom turskom vojskom Zrinski i Wildenstein morali su se skloniti u utvrdu Konjskih.
Slavni ljudi
Ivica Gluhak, narodni heroj Franjo Pasarić, narodni heroj
Spomenici i znamenitosti
U Konjščini se nalaze dva historijska spomenika. Jedan je kaštel obitelji Konjski, a drugi barokno, figuralno bogato ukrašena župna crkva sv. Dominika.
Obrazovanje
U Konjščini se nalaze vrtić, osnovna i srednja škola.
Damir Krstičević
Damir Krstičević (Vrgorac, 1969.), general-bojnik Hrvatske vojske, zamjenik načelnika Glavnog stožera Oružanih snaga Republike Hrvatske u mirovini.
Životopis
General bojnik Damir Krstičević rođen je 1969. godine u Vrgorcu gdje je pohađao srednju školu. Do odlaska na vojnu akademiju živio je u selu Umčanima. 1991. godine, nakon što je završio "Vojnu akademiju Jugoslavenske narodne armije" (JNA), odmah se priključio Oružanim snagama Republike Hrvatske (HV).
Tijekom Domovinskoga rata bio je zapovjednik 115. brigade i zapovjednik 4. gardijske brigade, a sudjelovao je u operacijama Maslenica, Zima '94., Ljeto '95., Oluja, itd.
Pošto je vrlo mlad umirovljen, zaposlio se u Zagrebu gdje živi sa obitelji.
Dana 22. svibnja 2018. godine Krstičević je primljen u Kuću slavnih međunarodnih polaznika Ratne škole Kopnene vojske SAD-a, International Fellows Hall of Fame, US Army War College.
Mickey's Gala Premier
Mickey's Gala Premier je američki kratki crno-bijeli animirani film snimljen 1933. u režiji Burta Gilletta i produkciji Walta Disneya. Pripada ciklusu filmova o Mickeyju Mouseu, a radnja prikazuje kako Mickey zajedno sa svojim prijateljima dolazi u hollywoodsku kino-dvoranu Grauman's Chinese Theatre na svečanu premijeru svog novog filma te se sreće sa najpoznatijim hollywoodskim zvijezdama početka 1930-ih. Danas je taj, film, međutim, najpoznatiji po tome što je bio prikazan na programu BBC Television Service 1. septembra 1939. godine, nedugo nakon početka njemačke invazije Poljske, a što je potaklo vodstvo BBC-ja da, u skladu o ratnim planovima, obustavi dalje emitiranje programa. Premier je tako, isključujući nekoliko kratkih vijesti, bio posljednja televizijska emisija u Britaniji prije izbijanja drugog svjetskog rata. Kada je BBC nakon rata 7. juna 1946. ponovno pokrenuo televizijski program, upravo je Premier predstavljao prvu televizijsku emisiju.
Jean II od Francuske
right|200px|thumb|Ivan II. Dobri Ivan II. s nadimkom Dobri, 1319.—1364.) je bio kralj Francuske od 1350. do 1364.. godine. Pripadnik je dinastije Valois i sin Filipa IV. i Jovane od Burgundije. Tokom njegove vladavine Francuska učestvuje u Stogodišnjem ratu.
Veliki vitez, loš političar
Krunisan je 1350. u katedrali u Remsu. Bio je okružen lošim saradnicima u upravljanju kraljevstvom. Bili su brutalni i pohlepni. Sam kralj je uživao u relativno raskalašnom životu i viteškim igrama.
Tokom njegove vladavine dolazi do velikih finansijskih problema, delom kao posledica Crne smrti, a delom zbog loše uprave.
Zarobljen u bici kod Poatjea
Englezi su iskoristili probleme unutar Francuske, pa napadaju 1355. Langdok i Gaskonju. Ivan II. je u bici kod Poatjea 1356. pretrpeo ponižavajući poraz od Edvarda Crnog Princa. U toj je bici zarobljen i odveden u Englesku. Kao engleski zatvorenik uživao je kraljevske privilegije, tako da je mogao da putuje i živi kraljevskim životom.
Tokom njegovog zarobljeništva zemljom je vladao Karlo V.. U to doba 1358. izbija pobuna seljaka (žakerija). Seljaci su morali plaćati sve veće poreze, a vladajuća klasa im nije osiguravala sigurnost od bandi engleskih, gaskonjskih, nemačkih i španskih pljačkaša, koje su pljačkale po selima bez otpora. Osim toga, seljaci su smatrali da je korupcija plemstva dovela do poraza kod Poatjea. Žakerija je počela severno od Pariza, pa se raširila po zemlji. Pobunjenici su uništavali dvorce i pobili mnogo plemića, ali su na kraju poraženi do leta 1358.
Englezi koriste nezadovoljstvo naroda, pa ponovo napadaju nadajući se da će doći do Pariza. Uprkos slabom francuskom otporu ne uspevaju, tako da se 1360. sklapa mirovni sporazum u Bretanji.
Otkup u iznosu dvogodišnjeg budžeta
Englezi su za njegov otkup tražili 2 miliona kruna. Međutim, Ivan Dobri se uvredio tvrdeći da on kao kralj vredi mnogo više, tako da je cena otkupa dignuta na 4 miliona kruna. Pri potpisivanju sporazuma u Bretanji 1360. otkup je postavljen na iznos od 3 miliona kruna. To je bio dvogodišnji budžet Francuske.
Ivanova čast
Ivan II. odlazi u Francusku da skupi novce za otkup, a kao taoca ostavlja svoga sina. Pošto su Englezi kraljevskim taocima dopustili slobodno kretanje desilo se da je talac pobegao u Francusku. Žan II Dobri nije mogao skupiti potrebni novac, a bio je razljućen begom taoca. Držao je do svoje časti i ugleda, pa se vraća u Englesku u zarobljeništvo.
U zarobljeništvu je i umro, a Englezi su mu ukazali veliku počast viteškom ceremonijom sahrane.
OR2D2
Olfaktorni receptor 2D2 je protein koji je kod ljudi kodiran OR2D2 genom.
Shen Kuo
Šen Ko ili Šen Kua (1031–1095), bio je svestrani kineski naučnik i državnik Song dinastije (960–1279). Izvrsnost je pokazao na mnogim naučnim poljima i državništvu. Bio je matematičar, astronom, meteorolog, geolog, zoolog, botaničar, farmakolog, agronom, arheolog, etnograf, kartograf, enciklopedista, general, diplomata, hidrauličar, pronalazač, akademik, ministar finansija, državni inspektor, pesnik, i muzičar. Bio je upravnik biroa za astronomiju, i pomoćnik ministra zdravstva.
Šen je otkrio koncept pravog severa u smislu pojave magnetne deklinacije vezano za Severni pol, eksperimentišući sa magnetnom iglom i poboljšanim meridijanom utvrđenim Šenovim astronomskim merenjem rastojanja polarne zvezde i pravog severa. To je bio odlučujući korak u ljudskoj istoriji koji je kompase učinio korisnijim u navigaciji, a koji u Evropi nije bio razjašnjen narednih 400 godina.
Zajedno sa kolegom Vei Puom, Šen je planirao kartiranje orbitalnih putanja Meseca i planeta tokom petogodišnjeg projekta koji je uključivao svakodnevna osmatranja, što nije urađeno usled protivljenja političkih suparnika.
Petar Lucić
Petar Lucić (Lučić, Lucij, latinski Petrus Lucius; Trogir, oko 1550. – Trogir, 30. siječnja 1614), bio je pripadnik stare patricijske trogirske obitelji, pjesnik i sakupljač književnih djela i povijesnih dokumenata, te otac povjesničara Ivana Lucića.
Obitelj
Petar Lucić pripadnik je loze u Trogiru poznate već od 12. stoljeća. Unuk je Nikolin, a sin Jerolimov. Petar se 1597. oženio Klarom iz šibenske plemićke obitelji Divnić (Difnico); Klara je umrla malo prije Petra. Imali su dva sina i kćer:
Službe u Trogiru
Znamo da je u Trogiru Petar Lucić bio operarij (skrbnik) katedrale; 30. ožujka 1606. kum je na krštenju sina Trifuna Bokanića, graditelja koji u to doba završava zadnji kat katedralskog zvonika. U Povijesti grada Trogira Pavla Andreisa zabilježena je i jedna diplomatska misija Petra Lucića: putuje u Veneciju radi sukoba Trogira s Turcima.
Kulturno-književna djelatnost
Petar Lucić počeo je unositi tekstove u tri rukopisna zbornika.
Jedan sadrži hrvatske sastavke splitskih, šibenskih i dubrovačkih pjesnika (ondje su, među ostalim, sabrane gotovo sve hrvatske pjesme Marka Marulića); sam je Petar Lucić ovom kodeksu dao naziv Vartal. Zbornik je 1854. pronašao Ivan Kukuljević Sakcinski, u trogirskome benediktinskom samostanu sv. Nikole. Danas se kodeks čuva u Arhivu HAZU (sign. IV. a. 31), a njegovo cjelovito znanstveno izdanje priredio je 1990. Nikica Kolumbić.
Drugi zbornik sadrži latinsku poeziju; danas se naziva Varia Dalmatica ili, po svome tvorcu, Codex Lucianus.
Oba je ova zbornika, nakon smrti Petra Lucića, nastavio popunjavati sin Ivan.
Treći rukopisni kodeks Petra Lucića sadrži povijesne zapise i tekst jedne stare anonimne splitske kronike, a nalazi se u biblioteci Garagnin-Fanfogna.
Vartal sadrži i nekoliko autorskih pjesničkih sastavaka Petra Lucića (na hrvatskom), među kojima se ističe Molitva Bogu suprotiva Turkom (str. 100–102v kodeksa), napisana kad je Petru bilo 18 godina; već naslov sugerira bliskost Marulićevoj Molitvi suprotiva Turkom, ali i latinskoj pjesmi Lucićeva sugrađanina Frana Trankvila Andreisa Ad Deum contra Thurcos oratio (Ingolstadt 1518). U Vartlu je i nabožna pjesma Petra Divnića.
NGC 729
NGC 729 je galaksija u zviježđu Kemijska peć.
Martinsburg
Martinsburg se može odnositi na
Merisvil
Merisvil se može odnositi na
Levopimarinska kiselina
Levopimarinska kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 302,451 Da.
Mejson Siti
Mejson Siti se može odnositi na
Authon (Gornjoprovansalski Alpi)
Oton je naselje i opština u jugoistočnoj Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Gornjoprovansalski Alpi koja pripada prefekturi Forsalkje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 33 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 0 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 40,16 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 1137 metara (maksimalnoj 2114 m, a minimalnoj 881 m).
Mars
Mars (simbol: ) je četvrti planet po udaljenosti od Sunca, vidljiv sa Zemlje prostim okom i zato poznat od davnine. Promjer mu je 6 794 km, masa 0,107 Zemljine mase, srednja gustoća 3,94 ∙ 103 kg/m3, a površinsko ubrzanje sile teže 0,38 ubrzanja sile teže na Zemlji. Ima dva pratioca nepravilna oblika, Deimos (11 km × 12 km × 15 km) i Phobos (19 km × 22 km × 27 km). Sunčev mu dan traje gotovo kao i Zemljin, 24 h i 40 min. Oko Sunca obiđe za 687 zemaljskih dana, od Sunca je prosječno udaljen 228 milijuna km, a zbog nagiba osi vrtnje prema ravnini staze od 25°12′ i izduljenosti staze, pokazuje godišnja doba. Pogled sa Zemlje otkriva na Marsu bijele polarne kape, crvenkastonarančastu površinu s tamnijim i svjetlijim dijelovima te vrlo rijetku atmosferu, koja se sastoji od 95% ugljikova dioksida, 2,7% dušika, 1,6% argona te primjesa. Površinski tlak iznosi oko 700 Pa. U atmosferi se pojavljuju oblaci, a podižu se i pješčane oluje. Temperatura može biti od –140 °C do nešto više od 0 °C, ovisno o dobu dana i godine te o položaju Marsa na stazi. Pojave na površini nazivane su prema kontrastu morima, zaljevima, planinama i slično (albedo), a stvaran reljef ustanovljen je s pomoću međuplanetarnih letjelica.
Polarne se kape sastoje od smrznute vode i ugljikova dioksida. Zimi se ugljikov dioksid djelomice smrzava pa atmosferski tlak pada za 1/3. Sjeverna i južna polutka geološki se razlikuju. Tlo sjeverne polutke geološki je mlađe, reljef mu je nekoliko kilometara niži od reljefa južne polutke; na južnoj polutki prevladavaju udarni krateri od pada meteoroida, a na sjevernoj ugasli vulkani. Na Marsu se nalazi najviši ugasli vulkan u cijelom Sunčevu sustavu, Olympus Mons, visok više od 27 km i promjera većega od 500 km. Marsovo tlo sastoji se od kremena i limonita i slično je Zemljinu tlu, osim velike prisutnosti željeza na njegovoj površini (oko 13,5%) u obliku oksida, što tlu daje crvenkastonarančastu boju. Mars ima ionosferu te vrlo slabo magnetsko polje. Tokovi nekadašnjih rijeka vode od južne na sjevernu polutku. Snimkama na površini ustanovljeno je postojanje sedimenata nastalih taloženjem u vodi. Zbog malene mase Mars je izgubio velik dio nekadašnje atmosfere i većinu vode u slobodnom stanju, osim malih smrznutih količina na polovima. Moguće je postojanje vode u smrznutom stanju ispod površine Marsa. Traga se i za mogućim ostatcima nekadašnjih oblika života, za sada bez pouzdanih podataka.
Atmosfera i klima
mini|lijevo|250px|Planet Mars s vidljivim polarnim kapama (izvor: NASA-Hubble teleskop, snimljeno tijekom [[Opozicija (astronomija)|opozicije Marsa 2001.).]] Marsova je atmosfera rijetka u usporedbi sa Zemljinom. Tlak u području srednje površinske razine iznosi 7 mbar (oko 150 je manji nego na Zamlji na razini mora). No, u razno doba godine i na raznim mjestima mjeri se od 1 do 10 mbar. Marsova atmosfera se sastoji uglavnom od ugljičnog dioksida (95,32%), uz male primjese drugih elemenata: dušika (2,7%), argona (1,6%), kisika (0,13%) i neona (0,00025%). Također sadrži i vodenu paru (0,03%), a u polarnim krajevima je nađen ozon.
Polarne kape zimi se prošire do 40 - 50° areografske širine (Mars je latinsko ime, Ares grčko). Zato na Zemlji računamo zemljopisne širine i dužine, a na Marsu areografske. Ljeti se južna kapa smanji na 400 km, a sjeverna na 800 km. U atmosferi iznad kapa znade biti povećan sadržaj vodene pare, a one same pokrivene dugotrajnom sumaglicom. Jedan sastojak polarne kape čini voda, jer polarna kapa ne isčezava sublimacijom ugljikovog dioksida, a temperatura se uvijek zadržava ispod ledišta vode. Sonda Viking Lander 2 je na 47° sjeverne širine snimila tanak sloj inja. Sjeverna polarna kapa se za vrijeme sjevernog ljeta smanji na promjer od oko 800 km, a južna za južnog ljeta na oko 400 km. Osim ugljikova dioksida (suhi led), polarne kape sadrže i smrznutu vodu jer je uočeno da sublimacijom CO2 kape ne nestaju, a temperatura je uvijek ispod 273 K (0 °C). Ova smrznuta voda je izmiješana s česticama prašine. Zbog prozirnosti atmosfere, Mars odražava Sunčevu svjetlost dva puta slabije nego Zemlja. To znači da usprkos većoj daljini, površina jednake veličine na Marsu prihvaća samo malo manje topline nego na Zemlji. Temperatura je praktički uvijek ispod 0 °C. Najtoplije je u ekvatorskim područjima i u subsolarnoj točki. mini|250px|desno|Slabašna [[atmosfera na Marsu - vidljiva na obzoru.]]
mini|desno|250px|Marsova magla i jutarnja sumaglica, snimljena sa svemirske letjelice Viking Orbiter 1 1976.
Temperaturne razlike i nastanak oluja
Prosječna izmjerena temperatura na Marsovoj površini je 210 K, s maksimumom od 293 K i minimumom od 130 K. Najtoplija su područja oko ekvatora i u subsolarnoj točki zato što temperatura tla ovisi o kutu upada Sunčevih zraka i često varira jer je rijetka atmosfera slab toplinski spremnik. Na polovima temperatura zimi ne prelazi 160 K, a pada i do 120 K što je dovoljno da CO2 kondenzira. Tada dio atmosferskog CO2 prelazi u polarnu kapu što dovodi do naglog pada tlaka na tom području i zrak s čitavog globusa struji prema tom polu.
Pješčane oluje dovode do zanimljivog učinka "anti-staklenika" - velike količine prašine u atmosferi ne dopuštaju Sunčevoj svjetlosti da neoslabljena prodre do površine, a propuštaju toplinsko zračenje Marsove površine koja se hladi, dok se viši dijelovi atmosfere zagrijavaju.
Oblaci
Iako atmosfera sadrži samo jednu tisućinu vodene pare koju nalazimo u Zemljinoj atmosferi, voda se uspijeva kondenzirati i stvoriti oblake koji lebde na velikim visinama. Oblaci su redovita pojava na Marsu unatoč maloj količini vodene pare u atmosferi. Promatrani su i sa Zemlje, a s svemirskih letjelica Mariner i Viking snimljeni su bezbrojni oblici koje možemo svrstati u nekoliko kategorija:
Čestice prašine stalno prisutne u atmosferi daju joj narančastu nijansu. Pješčane oluje vide se sa Zemlje kroz žuti filter kao "žuti oblaci". Oblaci koji se sastoje od aerosola vode i CO2 promatraju se kroz modri filter i zovemo ih "modri oblaci".