cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Boris Kidrič
Partijski rad
Posle izlaska iz zatvora, 1931. godine, upisao je studije hemije i zajedno sa Edvardom Kardeljem i drugim istaknutim slovenačkim komunistima obnovio rad Pokrajinskog komiteta KPJ za Sloveniju i radio na obnovi partijskih i skojevskih organizacija, koje su bile razbijene u prvim godinama Šestojanuarske diktature. Već naredne godine oni su uspeli da obnove partijske organizacije u većini gradova i industrijskih mesta u Sloveniji. Pored partijskog rada, učestvovao je i u pokretanju niza ilegalnih partijskih listova poput „Rdečeg prapor“ i „Rdečih signala“, kao i iliegalnih i poluilegalnih časopisa. Za politički razvoj Borisa Kidriča bio je veoma značajan susret sa Josipom Brozom Titom, članom Politbiroa CK KPJ, koji je početkom septembra 1934. godine došao u Sloveniju, da bi pomogao oko priprema i učestvovao u radu Četvrte pokrajinske konferencije KPJ za Sloveniju. Na toj konferenciji, održanoj u Medvodama kod Ljubljane, sredinom septembra 1934. godine, Kidrič je podneo dva referata „O stanju sindikalnog pokreta u Sloveniji“ i „O radu komunista u sindikatima“.
Mihailo Asen I od Bugarske
I on je kao i njegov brat, nastavio gubiti zemlje koje je prethodno osvojio njegov otac Ivan Asen II.
Boris Kidrič
Sekretar CK SKOJ-a
minijatura|Boris Kidrič, uhapšen [[1929. jer je komunist.]] Pošto je bio pod stalnom policijskom prismotrom, zbog čestih hapšenja, nije bio izabran u novi Pokrajinski komitet KPJ za Sloveniju, ali je, zbog svojih organizacionih veza i opšte aktivnosti, nastavio da pomaže u radu novoizabranog Pokrajinskog komiteta. Bio je i jedan od organizatora tehničkih priprema za održavanje Četvrte zemaljske konferencije KPJ, održane krajem decembra 1934. godine u Ljubljani. Na toj konferenciji on je bio delegat iz Slovenije i kandidat za članstvo Centralnog komiteta KPJ. Iako je još, početkom 1935. godine, na inicijativu Josipa Broza Tita, bio predložen za sekretara Privremenog rukovodstva Saveza komunističke omladine Jugoslavije, on je zbog ponovnog hapšenja, ovu dužnost preuzeo tek sredinom maja iste godine. Tada je prešao iz Ljubljane u Zagreb i postao član Zemljaskog biroa KPJ. Učestvovao je na Plenarnom zasedanju Centralnog komiteta KPJ u Splitu, koje je bilo održano 9. i 10. juna 1935. godine. na tom zasedanju govorio je o problemima SKOJ-a, kritikovao dotadašnju sektašku politiku i zalagao se za preobražaj SKOJ-a u masovnu revolucionarnu organizaciju mladih. Sredinom jula 1935. godine učestvovao je u Zagrebu na proširenom savetovanju predstavnika skojevskih organizacija iz cele zemlje, a tokom septembra je pripremao Četvrtu zemaljsku konferenciju SKOJ-a, na kojoj je bio izabran za sekretara Centralnog komiteta SKOJ-a.
Mihailo Asen I od Bugarske
Biografija
Mihajlo je bio sin bugarskog cara Ivana Asena II (vladao od 1218. do 1241.) i njegove treće žene - Irine Komnin Duka, epirske princeze. Bio je još dijete kad je na prijestolju naslijedio svog brata Kalimana I. Pretpostavlja se da je prvih godina vladala njegova majka kao regent, ali nema dokaza za tu hipotezu. Ali je vijest da Bugarskom vlada dijete, osokolila susjedne zemlje; Nikejsko Carstvo, Epirsku Despotovinu i Kraljevinu Ugarsku koje su navalile na nju i zauzele joj značajne teritorije. Od Trakije koju je zauzelo Nikejsko Carstvo, Makedonije koju si je prisvojila Epirska Despotovina do krajeva oko Beograda i Banata koje su zauzeli Ugari.
Boris Kidrič
Sekretar CK SKOJ-a
Kao sekretar CK SKOJ-a predvodio je jugoslovensku delegaciju na Šestom kongresu Komunističke omladinske internacionale, održanom krajem septembra i tokom oktobra 1935. godine u Moskvi. Iz Moskve je, po nalogu CK KPJ, novembra 1935. godine otišao u Beč, gde je učestvovao u radu Centralnog komiteta, a naročito na razradi odluka Šestog kongresa Komunističke omladinske internacionale. U Beču je zajedno sa Stjepanom Cvijićem, jednim od dotadašnjih sekretara Komunističke omladinske internacionale, radio na izradi teza i niza drugih dokumenata u kojima je izložio nove ideje o reorganizaciji Saveza komunističke omladine Jugoslavije. Učestvovao je i na parilskom plenumu CK KPJ, 1936. godine, koji je bio održan u Beču. Sredinom juna 1936. godine bio je uhapšen, zajedno sa grupom istaknutih jugoslovenskih komunista, u Beču. Godinu dana je proveo u istražnom zatvoru, a potom je proteran u Čehoslovačku. Izvesno vreme je živeo u Pragu, zajedno sa Srđanom Pricom, a ujesen 1937. godine je prešao u Pariz, gde je tada bilo središte CK KPJ.
Mihailo Asen I od Bugarske
Biografija
Mihajlo je to pokušao kompenzirati, napadom na Srbiju Uroša Nemanjića, zbog tog je nešto prije 1253. sklopio trgovački i vojni pakt sa Dubrovačkom Republikom. Ali mu ni taj pakt, a niti duboki prodor na srpski teritorij, nisu puno pomogli jer se morao povući.
Kad je 1254. umro nikejski car Janis III Duka Vatac, Mihajlo je početkom 1255. navalio na Trakiju i Makedoniju. Unatoč nekim početnim uspjesima, nakon dvije vojne kampanje koje je protiv njega poduzeo novi car Janis IV Laskaris - 1255. i 1256. morao povući na početne pozicije i potpisati mirovni ugovor u maju 1256.
Boris Kidrič
Peta zemaljska konferencija KPJ
Posle početka Drugog svetskog rata, ujesen 1939. godine, vratio se u Kraljevinu Jugoslaviju. Odmah po dolasku bio je uhapšen i četiri meseca je proveo u istražnom zatvoru, a potom je pušten. Zajedno sa Edvardom Karedeljem, radio na jačanju Komunističke partije Slovenije, a 1940. godine bio je jedan od organizatora „Društva prijateljstva Sovjetskog Saveza“, koji je bio masovna organizacija, koja je obuhvatala antifašistički nastrojene građane. Oktobra 1940. godine učestvovao je u radu Pete zemaljske konferencije KPJ u Zagrebu, na kojoj je podneo referat „O agitaciji i propagandi“ i bio izabran za člana Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije.
U to vreme intenzivno se bavio i publicističkim radom, pisao je niz tekstova koji su objavljivanui u časopisima „Knjižnjvnost“, „Sobodnost“ „Slovenskom poročevalcu“ i drugim. Bavio se i nizom tada aktuelnih tema o slovenačkom i jugoslovenskom revolucionarnom pokretu.
Narodnooslobodilačka borba
Na Kočevskom zboru delegata slovenačkog naroda, koji je bio održan od 1. do 3. oktobra 1943. godine Kidrič je imao jedan od glavnih referata i bio izabran za vođu slovenačke delegacije na Drugo zasedanje Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije, održnom 29. novembra u Jajcu.
Posleratni period
Maja 1945. godine postao je prvi predsednik vlade Slovenije, a juna 1946. ministar za industriju u Vladi FNRJ. zatim je bio predsednik Planske komisije, odnosno Privrednog saveta pri Vladi FNRJ. Biran je za narodnog poslanika skupštine NR Slovenije i skupštine FNRJ. Bio je član Predsedništva Saveznog odbora Socijalističkog saveza radnog naroda Jugoslavije.
Na Petom kongresu KPJ, održanom juna 1948. godine u Beogradu, izabran je za člana Politbiroa Centralnog komiteta KPJ, a na Šestom kongresu Saveza komunista Jugoslavije, održanom novembra 1952. godine u Zagrebu, za člana Izvršnog biroa CK KPJ i člana Sekreterijata Izvršnog biroa CK KPJ.
Bio je zadužen za izradu prvog Petogodišnjeg plana, usvojenog 1945. godine. U perodu od 1945. do svoje smrti, 1953. godine, bio je jedan od glavnih stratega izgradnje jugoslovenske socijalističke privrede. Pogotovo posle Rezolucije Informbiroa, 1948. godine, kada se Jugoslavija našla u gotovo bezizlaznoj ekonomskoj situaciji, jer se dotada u najvećoj meri oslanjala na Sovjetski Savez. Bio je jedan od tvoraca koncepcije radničkog saomupravljanja.
Boris Kidrič umro je od leukemije, 11. aprila 1953. godine u Beogradu, u svojoj 41. godini. Sahranjen je u Grobnici narodnih heroja, koja se nalazi u parku iza zgrade Narodne skupštine Slovenije u centru Ljubljane. Njegova supruga bila je Zdenka Kidrič.
Odlikovanja i priznanja
desno|mini|200p|Spomenik Borisu Kidriču, podignut [[1963, Park skulptura Muzeja savremene umetnosti u Beogradu.]]
Bio je nosilac mnogih visokih inostranih i jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su: Orden narodnog heroja (kojim je odlikovan 15. jula 1952), Orden junaka socijalističkog rada, Orden narodnog oslobođenja i Partizanska spomenica 1941, kao i sovjetski Orden Kutuzova, mađarski Orden Republike, bugarski Orden narodne slobode i poljski Partizanski krst. Imao je čin rezervnog general-pukovnika JNA.
Njegovi radovi, počev od tekstova i rasprava u predratnom periodu, od onih pisanih u toku Narodnooslobodilačkog rata, predavanja, studija i referata objavljeni su sedam knjiga njegovih sabranih dela. Decembra 1949. godine postao je redovni član Slovenačke akademije nauka i umetnosti.
Grad Kidričevo u Sloveniji, nosi ime po njemu. Njegovo ime nosio je Institut za nuklearna istraživanja u Vinči, kao i mnoge ulice i trgovi širom Jugoslavije. Jedna od centralnih beogradskih ulica nosila je takođe njegovo ime, ali je 1997. godine preimenovana u Beogradsku. Njegov spomenik, rad vajara Nikole Jankovića, dugi niz godina se nalazio ispred zgrade Izvršnog veća Socijalističke Republike Srbije, ali je početkom devedesetih godina izmešten u park ispred Muzeja savremene umetnosti u Novom Beogradu. Njegovi spomenici, još uvek se nalaze u Ljubljani (ispred zgrade Vlade Slovenije) i Mariboru (na Trgu Borisa Kidriča). U njegovi čast u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji dodeljivana je Nagrada „Boris Kidrič“, za osobite zasluge u širenju tehničke kulture.
Sumiton, Alabama
Sumiton je grad u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2.520 stanovnika.
Domovina
thumb|desno|250px|Domovina Williama-Adolphea Bougereaua (1883), simbolički prikaz Domovine kao brižne majke
Domovina ili postojbina je naziv za geografsko područje (u pravilu šire) prema kome neki pojedinac ili grupa osjećaju kulturnu pripadnost, odnosno sa kojom se kulturno ili nacionalno identificiraju.
Roscioli, Latina
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 71 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1 m.
Otrić-Seoci
Otrić-Seoci je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Pojezerje, Dubrovačko-neretvanska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 841 stanovnika te 189 obiteljskih kućanstava.
Krün
Krin je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 22 opštinska središta okruga Garmiš-Partenkirhen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 1.922 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9180122.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Garmiš-Partenkirhen Krin se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Garmiš-Partenkirhen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 875 metara. Površina opštine iznosi 36,3 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.922 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 53 stanovnika/km².
Domfront-en-Champagne
Donfront an Šampanj je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Sart.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 850, a gustina naseljenosti je iznosila 41 stanovnika/km².
Kriza 3. vijeka
Kriza trećeg veka naziv je za period u istoriji Rimskog carstva od 235. do 284. godine n. e., tokom kojega je u carstvu zavladala vojna anarhija i tokom kojega je došlo do dezintegracije carstva.
Carevi i uzurpatori (235–270)
right|thumb|250px|Car Maksimin Tračanin (vladao 235-238), prvi u nizu careva tokom krize 3. veka
Period od smrti Aleksandra Severa 235. godine do smrti Klaudija II Gotskog 270. godine karakterišu uzurpacije prestola i varvarske invazije. Posle Maksimina Tračanina, koji se hrabro borio protiv Alemana, ali je pokazao veliku netrpeljivost prema senatu i obrazovanoj eliti, na vlast su došli Gordijani, što je bilo posledica pobune bogatih zemljoposednika u Africi. Senat je u prvom trenutku reagovao postavljanjem dva civilna cara istovremeno, Pupijena i Balbina, a zatim je za cara proglasio Gordijana III, mladića koga je podržavao njegov zet, pretorijski prefekt Timesitej. Gordijana III ubili su vojnici tokom vojne kampanje protiv Persijanaca. Nasledio ga je prvo Filip Arapin, a zatim Decije – obojica vojnici. Decije je pokušao da ponovo uspostavi rimske tradicije, pa je takođe organizovao progone hrišćana, ali su ga 251. godine ubili Goti u bici blizu Crnog mora.
Od 253. do 268. godine vladala su dva rimska senatora, Valerijan i njegov sin Galijen. Valerijan je ponovo pokrenuo progon hrišćana, ali je, dok je predvodio jednu neuspelu vojnu ekspediciju, pao u zarobljeništvo Persijanaca i tamo umro (260). Njegov sin, koji je otada vladao samostalno, morao se suočavati sa stalnim invazijama i s nekoliko uzurpacija prestola. Stalno se kretao između Rajne i Dunava, postižući sjajne pobede (kod Milana 262. godine, kod Nesta 267. godine), ali je panonska vojska uzdigla nekoliko konkurenata za carski presto (Ingen, Regalijan, Aureol). Pošto je morao štititi Galiju od Franaka i Alemana, a istočne delove carstva od Persije, bio je prinuđen da toleriše stvaranje Galskog carstva pod pretorijskim prefektom Markom Kasijanijem Postumom (259–268) i kraljevstva u Palmiri pod Odenatom (260–267).
Neke Galijenove reforme nagoveštavale su budući razvoj: senatori su praktično bili isključeni iz vojske; na komandne položaje i za upravnike provincija imenovani su uglavnom vitezovi; struktura vojske je promenjena stvaranjem novih vojnih jedinica, a posebno uvođenjem jake konjice, koja je stajala pod komandom jednog jedinog vođe i služila za zatvaranje pukotina koje su varvari otvarali duž granica.
Ilirski carevi (270–284)
Posle smrti Klaudija II carstvom je od 270. do 284. godine vladalo nekoliko "ilirskih" careva, koji su bili sposobne vojskovođe i koji su energično pokušavali da obnove red i mir. Od njih je najizvanredniji bio Aurelijan. Prvo je izvojevao teške pobede nad Alemanima i Jutunzima, koji su napali alpske provincije i severnu Italiju. Da bi ohrabrio stanovnike Rima, koji su podlegli panici, počeo je izgradnju čuvenog bedema poznatog pod imenom Aurelijanov zid. Dok je prelazio podunavske provincije, pre no što će krenuti protiv Palmire, odlučio je da spovede urednu evakuaciju iz Dakije, koja se više nije mogla braniti i koju su još od vremena Galijena držali varvari. Na istoku je lako potukao Zenobijinu vojsku i zauzeo Palmiru 272. godine. Ubrzo je izbio ustanak u Egiptu, na podsticaj jednog bogatog trgovca, koji je, kao i veliki deo stanovništva, bio pristalica palmirske kraljice. Aurelijan je tada preduzeo drugu ekspediciju, te je opustošio Palmiru i pokorio Aleksandriju. Međutim, ove su nevolje, zajedno s uništenjem Palmire, velikog karavanskog grada, prouzrokovale značajan nazadak rimske trgovine na istoku. Kasnije, završavajući pokoravanje Galskog carstva kojim su vladali Postumovi naslednici, lako je blizu Kabilona porazio Tetrika, miroljubivog čoveka, ne naročito željnog borbe. Jedinstvo carstva bilo je ponovo uspostavljeno i Aurelijan je u Rimu proslavio sjajni trijumf. On je takođe uspostavio disciplinu u državi, surovo je ugušio nerede koje su u Rimu pokrenuli zanatlije u kovnici novca, organizovao je snabdevanje grada tako što je militarizovao nekoliko kolegija (kolegij pekara i trgovaca svinjetinom), a pokušao je i da zaustavi inflaciju tako što je kovao novac antoninianus čvršće vrednosti. Njegova je verska politika bila orginalna: da bi osnažio moralno jedinstvo carstva i sopstvenu moć, proglasio se zaštitnikom Nepobedivog Sunca (Sol invictus) i uz pomoć palmirskog plena sagradio ovom božanstvu velelepni hram. Aurelijan je takođe ponekad bio nazivan dominus et deus: principat je definitivno ustupio mesto "dominatu". Aurelijana su 275. godine ubili neki oficiri koji su pogrešno verovali da su im životi u opasnosti.
Njegovog naslednika, postarijeg senatora Tacita, izabrao je senat – na iznenadni i užurbani zahtev vojske –, ali on je vladao samo nekoliko meseci. Zatim je Marko Aurelije Prob, još jedan ilirski vojskovođa, nasledio osnaženo carstvo, ali se morao ogorčeno boriti u Galiji, gde je od 275. do 277. godine došlo do ozbiljnih varvarskih invazija. Posle toga Prob se posvetio obnovi privrede; pokušao je da ponovo pokrene obrađivanje napuštene zemlje, a uz pomoć radne snage vojnika preduzeo je radove na poboljšanju. Da bi ublažio depopulaciju, u carstvo je, kao i Aurelijan, primao veliki broj poraženih Gota, Alemana i Franaka, te im je dopuštao da se nasele na zemljišnim parcelama u Galiji i podunavskim provincijama. Kada su vojnici 282. godine ubili Proba, carem je postao Marko Aurelije Kar, koji je odmah za savladare postavio svoja dva sina, Karina i Numerijana. Kar i Numerijan su se uspešno borili protiv Persijanaca, ali su zatim umrli pod nepoznatim okolnostima. Karina, koji je ostao na Zapadu, kasnije je porazio i ubio Dioklecijan, koga je novembra 284. godine vojska na istoku proglasila za cara.
Napadi varvara na zapadu
Goti su bili Germani koji su krenuli iz današnje Švedske, a pratili su ih Vandali, Burgundi i Gepidi. Nadirući ka jugoistoku, prema Crnom moru, oni su za vreme Marka Aurelija odgurnuli Markomane, Kvade i Sarmate na rimski limes. Rimljani su postali svesni prisustva Gota kada su ovi 238. godine napali grčke gradove na crnomorskoj obali. Pretorijski prefekt Timesitej borio se protiv njih pod Gordijanom III, a za vreme Filipa i Decija opseli su, pod vođstvom svojih kraljeva Ostrogota i Knive, gradove Mezije i Trakije. Od 253. godine pojavljuju se krimejski Goti i Heruli; oni su se otisnuli na more i počeli da pustoše obale Crnog i Egejskog mora, kao i neke grčke gradove. Tako su 267. godine zauzeli i opljačkali Atinu, uprkos odbrani koju je organizovao istoričar Deksipa. Posle Galijenove pobede na Nestu i Klaudijeve kod Naisa, opasnost je nakratko bila otklonjena. Međutim, oblasti na srednjem Dunavu još uvek su pritiskali Markomani, Kvadi, Jazigi, Sarmati i Karpi iz slobodne Dakije, a njima su se kasnije priključili Roksolani i Vandali. I pored upornog otpora, Dakija je postepeno preplavljena varvarima, te su je rimske trupe napustile, mada se nisu i zvanično evakuisale. Kada je Valerijan bio zarobljen (259/260), varvari su teško pritiskali Panoniju, pa je Regalijan, jedan od uzurpatora kojeg su proglasile panonske trupe, poginuo u borbi protiv varvara. Odbrana je bila koncentrisana oko Sirmija, Siscije i Petovija, starih tvrđava koje je Galijen obnovio, a mnogi su gradovi bili spaljeni.
Teškoće na istoku
Na istoku je još Hadrijan za granicu odredio reku Eufrat. Međutim, za vreme Nerona Rimljani su se trudili da zavedu kontrolu nad armenskim kraljevima, a pod Karakalom su anektirali Ozroenu i gornju Mesopotamiju. Nekadašnje je Parćansko carstvo bilo slabo i često pogođeno nemirima, ali su sada Sasanidi u Persiji bili opasniji. Na presto je 241. godine došao Šapur I, ambiciozni organizator i državnik: on je ujedinio svoje carstvo tako što je pridobio iranske plemiće i tako što je štitio Zaratustrinu religiju. Takođe je tolerisao manihejce i zaustavio progone hrišćana i Jevreja i tako stekao njihovu naklonost.
Šapur je 252. godine, predvodeći veliku vojsku, na armenski presto doveo Artavazdesa, a zatim je napao Mesopotamiju i zauzeo Nizibis. Prethodnica njegove vojske je 256. godine ušla u Kapadokiju i Siriju i opustošila Antiohiju, dok je on istovremeno počeo opsadu grada Dure-Europa na srednjem Eufratu. Valerijan je požurio u pomoć tom gradu, ali nije imao uspeha; zatim ga je 259. ili 260. godine zarobio Šapur tokom nekih vojnih operacija o kojima se veoma malo zna. Mesopotamija je bila izgubljena i rimska se granica ponovo pomerila na reku Eufrat. Kapadokija, Kilikija i Sirija su ponovo opustošene, a u Antiohiji je postavljen marionetski vladar. Ali te su pobede bile prolazne: u Ozroeni je Edesa pružila otpor, u Kapadokiji i Kilikiji je organizovana odbrana, a Odenat, vladar Palmire, iznenada je napao Šapura i prisilio ga na povlačenje u Iran.
Ekonomska i socijalna kriza
Tokom pola veka varvarske invazije i građanski ratovi razarali su i slabili carstvo. Najteže su prilike zavladale šezdesetih godina 3. veka, ali je ceo period od 235. do 284. godine doveo carstvo do ruba propasti. Mnoge su oblasti opustele (severna Galija, Dakija, Mezija, Trakija i brojni egejski gradovi); mnogi su važni gradovi bili opljačkani ili razoreni (Bizant, Antiohija, Olbija, Lugdum); severnu Italiju preplavili su Alemani. Tokom te krize car je ili koncentrisao snage za odbranu jedne tačke, izazivajući tako napad varvara na drugom mestu, ili je neku napadnutu granicu u potpunosti prepuštao sudbini. Svaki vojskovođa koji je postigao neki uspeh bio bi proglašen za cara, čim bi izvojevao pobedu nad varvarima. Računajući nekoliko sinova i braće, više od 40 careva je vladalo tokom nekog vremena, dužeg ili (češće) kraćeg. Politička je destabilizacija hranila sama sebe, ali je takođe bila odgovorna za uništavanje života i trošenje materijalnog bogatstva u velikim razmerama. Da bi se izborili s trošenjem materijalnog bogatstva, carevi su jedan za drugim brzo i značajno smanjivali procenat dragocenih metala u standardnom srebrnom novcu, gotovo do same nule, kako bi ga mogli izdavati u velikim količinama. To je tako postala valuta "na poverenje", ali se držala ne tako loše sve do šezdesetih godina, kada je poverenje nestalo i kada su ljudi požurili da novac pretvore u neku robu sa stvarnom vrednošću. To je izazvalo inflaciju neverovatnih razmera, koja je trajala decenijama.
Ozbiljnost štete koju je carstvu nanela politička i ekonomska destabilizacija ne može se lako proceniti, jer su izvori svake vrste za ovaj period izuzetno siromašni. Na osnovu zdravog razuma moglo bi se zaključiti da je trgovina bila prekinuta, da su se porezi prikupljali s većom strogošću i većom nejednakošću, da su kuće i njive bile uništene, da je ušteđevina propala zbog inflacije i da je privreda u celini bila značajno uzdrmana. Postoje izveštaji da je polovinom 3. veka izbila kuga, koja je zatim trajala godinama i odnela mnogobrojne žrtve. U nekim zapadnim oblastima arheološki podaci pružaju ilustraciju onoga što se može očekivati: gradovi u Galiji bili su utvrđeni zidinama, koje su obično bile znatno smanjenog obima; ponegde su i vile u rajnskim i podunavskim provincijama takođe bile utvrđene; mrežu puteva branile su linije malih utvrđenja u severnoj Galiji i susednoj Germaniji; neke oblasti, kao što je Bretanja, bile su napuštene i ponovo su utonule u predrimski primitivizam. Uz obale tog poluostrva, kao i na drugim mestima, vladali su gusari; na kopnu, pljačke su uzele velikog maha. Trougao između gornjeg Dunava i gornje Rajne morao se oko 260. godine trajno prepustiti varvarima koji su ga okruživali. Tako je "rimski mir", kako se vidi iz svih ovih primera, bio ozbiljno narušen. S druge strane, u Egiptu, gde je inflacija najbolje dokumentovana, ne mogu se videti njeni štetni efekti. Egipatska ekonomija nije pokazivala znake kolapsa. Štaviše, neke oblasti – veći deo Britanije, na primer – izašle su iz ove dugotrajne krize prosperitetnije nego ranije. Sažetak posledica krize može samo podvući jednu jedinu činjenicu koja je vidljiva gotovo sama po sebi: civilizacijska dostignuća razvijena pod Antoninima zahtevala su neku suštinski novu političku osnovicu. Zahtevala su jaku i stabilnu monarhiju koja raspolaže snažnom vojskom. Ukoliko je bar jedan od ta dva faktora bio ozbiljno uzdrman, trpeće privreda, kao i blagostanje cele civilizacije. Ako se, s druge strane, politička osnovica mogla obnoviti, postojala je šansa za oporavak vitalnosti carstva kao celine.
U međuvremenu, tokom 3. veka su se odvijale neke velike promene koje nisu bile povezane s političkom i ekonomskom krizom. Civilno se stanovništvo sve više žalilo na maltretiranja i pljačke od strane vojnika koji su bili stacionari među njima. Iznuđivanje poreza čiji su prihodi išli vojsci takođe je sve češće izazivalo žalbe. Istovremeno, zahtevi vojnika, pre svega onih stacioniranih u prestonici, da se mešaju u civilnu upravu postajali su sve drskiji. Izbor cara je sve otvorenije postajao prerogativ vojske, a ne senata. Pri tome su tokom šezdesetih godina senatori uglavnom izgubili visoke komandne položaje u vojsci. Viteški stalež, u kome su se često mogli naći ljudi koji iza sebe imaju vojničku karijeru, bio je jedini dobitnik u ovoj novoj politici. Ukratko, moć vojnika, na višim i na nižim položajima, postavljala se nasuprot moći civilnog stanovništva. Ova je promena, nadalje, proizvela i neke posledice u kulturi. Naime, nastavljajući tendencije kojima se može ući u trag već od 1. veka, vojnici su se regrutovali iz najzaostalijih oblasti, pre svega iz podunavskih provincija. I ovde je, kao i u celom severnom obodu carstva, državna politika bila da se čitavim varvarskim plemenima dozvoli da se nasele na nezauzetoj zemlji, gde su zatim živeli, bavili se poljoprivredom, plaćali poreze i svoje sinove davali u vojsku. Zajedno sa seoskim stanovništvom takvi su imigranti, kojih je bilo sve više od vladavine Marka Aurelija, proizveli jednu vrlo ne-rimsku mešavinu. Upravo iz takve sredine Maksimin se uzdigao na presto 235. godine, kao kasnije Galerije (cezar od 293).
Pejorativ
Pejorativ (od latinskog Peior, što znači “još gore” i francuskog Péjoratif) označava pogrdan smisao – riječi ili fraze, koje uključuju i negativne evaluacije tipa prezira, psovke ili odbijanja, za razliku od negativne kritike. Pogrdno, katkad ironično naglašavanje može biti i riječ u navodnicima (kao što je, na primjer, "sloboda" u kontekstu diktature ili "bratska pomoć" pri vojnoj agresiji).
Natrijum metantiolat
Natrijum metantiolat je organsko jedinjenje, koje sadrži 1 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 70,089 Da.
Pozla Gora
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 64 stanovnika te 15 obiteljskih kućanstava.
Waynesville, Missouri
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.830, što je 1.323 (37,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
The Limits of Control
Granice kontrole (eng. "The Limits of Control") je art-film iz 2009. kojeg je režirao Jim Jarmusch u američko-japanskoj koprodukciji. Film je snimljen u Španjolskoj, u Madridu, Sevilli i Almeriji. Zbog svoje hermetične i iznimno minimalističke priče o tajnovitom strancu u Španjolskoj koji ima zadatak likvidirati jednog Amerikanca, film je podijelio kritiku. Jordan Hoffman je zapisao da je "cijeli film metafora da ostatak svijeta odbacuje Američko carstvo."
Radnja
Aerodrom. Crnoputi Stranac sjedne za stolom svojih poslodavaca. Jedan govori francuski a drugi prevodi za njega. Njegov zadatak je "otići u hotel i sresti violinu". Francuz mu doda da "svemir nema središte ni rubove, stvarnost je arbitrarna". Stranac odlazi u avion i stigne u Madrid. Tamo otiđe u jedan hotel i vježba Tai Chi Chuan. U muzeju umjetnosti ugleda sliku violine. Idući dan, sjedne u jedan otvoreni kafić i naruči dva espressa. Tada stiže čovjek zvan Violina, sjedne kraj njega te mu priča kako "violina i drugi instrumenti pamte glazbu koja je svirana na njima". Tada mu daje kutiju šibica i otiđe. Stranac u kutiji pronalazi cedulju, pročita je te ju potom pojede. U muzeju vidi sliku gole žene. Natrag u hotelskoj sobi, pronađe Golu ženu koja ga nagovara da spava s njom, no on odbija.
U vlaku sretne japansku ženu koja mu priča kako ju fasciniraju molekule. Idući dan ponovno sjedne u otvoreni kafić te kraj njega sjedne Plavokosa kaubojka koja mu ispriča kako ju fasciniraju stari filmovi. "Najbolji filmovi su poput sna za koje ne znaš da li si imao", kaže. Potom mu da kutiju šibica sa ceduljom i otiđe. Drugom prilikom, naiđe također tajnoviti Gitara te mu priča o boemskom životu. Potom mu da kutiju šibica sa ceduljom i otiđe. Hodajući ulicama, Stranac primjeti neke agente kako odvode Plavokosu kaubojku u jedan auto. U jednom gradu sretne Meksikanca, hipija koji mu kaže kako se "predmeti koji se reflektiraju u zrcelu katkad čine stvarnijim od originala". Napokon, jedna arapkinja ga autom odveze do pustog mjesta gdje se nalazi strogo čuvana utvrda Amerikanca. Stranac se nađe u utvrdi. Na upit kako je ušao, odgovori mu: "Upotrijebio sam svoju maštu". Amerikanac mu kaže da su mu "droge, glazba, filmovi i boemski život poremetili mozak" te da "eliminiranjem njega neće poremetiti moć kontrole". Stranac ga potom zadavi. Natrag u Madridu, Stranac po prvi put skine svoje sivo odijelo i preobuče se. U muzeju vidi bijelo platno koje prekriva sliku. Potom izađe van na ulicu.
Produkcija
Jarmusch je nakon drame "Slomljeno cvijeće" četiri mjeseca pisao novi scenarij za jedan drugi film koji je planirao režirati. Scenarij je bio namijenjen dvojici glumaca - jedna je osoba voljela priču i pristala, no druga je odbila. Pošto je to trebao biti njegov najskuplji film, od 10-15 milijuna $, producenti su zahtijevali druge glumce, no on nije htio raditi s njima pa je odložio scenarij u svoj ormar. Zbog toga je odlučio radije režirati film "Granice kontrole", koji je sastavio od malih zamisli koje su se motale u njegovom umu - prvo je dobio ideju dati glavnu ulogu glumcu Isaachu De Bankoleu, zatim je dobio ideju snimati u Španjolskoj a potom dati ulogu glumici Paz de la Huerta jer je ona već snimila četiri studentska filma sa De Bankoleom. Priču je napisao u Italiji u tjedan dana te je predao scenarij od samo 25 stranica produkcijskoj kući Focus Features, koja je pristala financirati film.
Jarmusch je napokon dobio priliku raditi sa snimateljem Christpherom Doyleom. "Granice kontrole" snimljene su za sedam tjedana u Španjolskoj. Naslov je dobio po jednom eseju Williama Burroughsa. Jarmusch je rekao da mu je namjera bila snimiti "akcijski film bez akcije". Inspiracija je bio krimić "Brisani prostor" Johna Boormana.
Također, prema Jarmuschu, jedna od tema je da je jezik kontrolni mehanizam koji se koristi protiv nas, a koriste ga ljudi koji govore: "Stvarno je ono što mi kažemo". Neke scene redatelj je snimio uz pomoć svoje intuicije. U završnici, Amerikanac govori junaku kako mu je "mozak zagađen filmovima, glazbom, znanosti, drogama i boemskim životom", kao referenca na sve osobe koje je junak sreo. To je pisalo u scenariju, međutim, dijalozi likova koje je sreo junak nisu još bili razrađeni. Tek u Španjolskoj je Jarmusch napisao i razradio likove koji govore o filmovima, glazbom, znanosti i boemskom životu. Jarmusch priznaje da je dijaloge za Tildu Swinton napisao tek noć prije nego je snimio njenu scenu. Nakon što je snimio njenu sekvencu, nije bio zadovoljan kako je izgledala pa ju je snimio ponovno.
Kritike
Film je podijelio kritiku.
Politika Bazar
Politika Bazar je specijalizovani ženski časopis izdavačke kuće Politika. Prvi broj "Bazara" pojavio se na kioscima 15. decembra 1964. godine odmah nakon pojavljivanja na kioscima bilo je jasno da će to biti veliki uspeh. Upravo takva vrsta specijalizovanog domaćeg časopisa za žene je nedostajala na jugoslovenskom tržištu, tako da nije nikakvo čudo da je „Bazar“ odmah pronašao put do desetina hiljada žena. Novi časopis je nudio sve ono o čemu lepši pol mašta: ljubav, modu, putovanja u daleke zemlje, egzotičnu kuhinju, uzbudljive priče, savete kako da budu lepe, negovane i srećne. Prvih godina izlaženja modi urednik časopisa je bio poznati jugoslovenski kreator Aleksandar Joksimović, 1973. godine modni urednik „Bazara“ je bio beogradski modni kreator Čedomir Čedomir.
Juraj Janošik
Život
Odrastao je u Terhovoj osamljen kod Janoševih u porodici čije ime se pojavljivalo u spiskovima koji su pisali o ljudima koji su se ogrešili o tadašnje zakone. Služio je u carskoj armiji. Upoznao je u vojsci sa razbojničkim vođom Tomašom Uhorčikom kojem je pomogao u bekstvu i 1711. godine je preuzeo vođenje njegove grupe. Liptovska Stolica je imala u svom cilju da uhvati Janošika jer je orobljavao groficu Šardonovu i Stolica joj je morala to nadoknađivati kao i trgovca sa suknom i plemića Ladislava Zmeškala. Bio je okrivljen i za ubistvo Juraja Vertika sveštenika koje nije priznao ni posle mučenja.. Bio je ubijen i obešen a ne okačen za kuku kako je često navođeno 1713. godine u Liptovskom Mikulašu i možda na mestu na kome su se ovo izvršavalo u Šibenčikima.
Politika Bazar
Bazar nekad i sad
„Bazar“ koji je izlazio pre 30 godina i koji izlazi danas razlikuje se po kvaliteti papira, koji se poboljšao, isto se odnosi i na kvalitet fotografija koje su tada bile crno bele danas su one naravno u boji, na kvalitet grafike, jer jednostavno tehnologija je napredovala. Tadašnji „Bazar“ koštao je 3 dinara, današnji „Bazar“ košta 119 dinara.
Juraj Janošik
Značaj
Po slovačkoj narodnoj legendi Juraj Janošik je sa svojom družinom živeo u šumama između Žiline i Liptovskog Mikulaša i tu je prepadao na putevima. Po poljskim legendama je bio aktivan i u Poljskoj. Od ukradenog je davao siromašnima i bio je slovački Robin Hud i proslavio se i mimo Slovačke u Češkoj i Poljskoj i oni ga smatraju za svoga Tatranskog heroja.
Politika Bazar
O Bazaru
„Bazar“ je pisan ćirilicom izlazi kao dvonedeljnik, 26 brojeva godišnje. Prosečan tiraž mu je 33.000, broj stranica je od 100 do 116. Časopis „Bazar“ može se kupiti na teritoriji Srbija, Crna Gora, Bosna i Hercegovina, Makedonija, Hrvatska, Slovenija, Grčka, Zapadna Evropa i SAD.
Rubrike nekad i sad
Stalne rubrike u 216. broj ‘ Bazara ‘ koji je objavljen 5. maja 1973 godine bile su sa puno korisnih saveta, izdvajamo samo neke kao: Lekovi i trudnoća, u ‘Kutku dečjeg lekara’ dat je prikaz bolesti zarazne žutice, koristan članak ‘Kako odabrati pravu školu’, a u rubrikama ‘Bazar u kući ‘ bilo je bezbroj kratkih saveta za žene poput : načini za obeljivanje veša, kako sašiti plisiranu suknju, kako se rešiti mirisa ustajalosti, kako očistiti antilopsku obuću, kako odabrati pantalone prema stasu.U rubrici ‘Ogledalo’ koju je tada pripremala i uređivala Višnja Marjanović, dati su kratki intervju ili članci sa Mišom Kovačem, Kićom Slabincem, Ljiljanom Lašic zvezdom serije ‘Pozorište u kući’, Milenom Dravić i Draganom Nikolićem koji su tada uspešno vodili ‘Obraz uz Obraz’ itd. U okviru stalne rubrike ‘Modni vremepolov’, u ovom broju časopisa dat je prikaz života i stvaralaštva poznatog pevača romansi Živana Milića, koga su inače zvali ‘Kragujevački monden’.I danas još uvek popularne nekadašnje rubrike, istina malo aktuelizovane. To je verovatno bio jedini način i recept kako ostati svoj i zadržati svoju publiku, jer ovaj časopis je i danas vrlo čitan i popularan među ženama. Današnje rubrike u „Bazaru“ su „Sa naslovnice“, „Svet“, „Teme“, „Moda“, „Lepota“, „Zdravlje“, „Plus“, „Kultura“, „Muški svet“.
Teme
Naravno da je jedna od glavnih tema u časopisu bila moda. U ovom časopisu ste uvek mogli naći prikaze u slici i rečima najnovijih modela i kolekcija sa svetskih modnih pista ili iz poznatih dizajnerskih ateljea. Ipak, i pored originalnih pariskih modela, naslovne strane ‘ Bazara ‘ su uvek popularisale i jugoslovensku, a kasnije i srpsku modu.
Uz standardni repertoar priča o aktuelnim uspesima i popularnosti novih zvezda među glumcima i pevačima, ‘ Bazar ‘ je kao jedan od organizatora jugoslovenksog izbora za mis, na naslovnim stranama poklanjao veliku pažnju i kandidatkinjama ovog izbora.
U toku više od 45 godina postojanja, ‘ Bazar ‘ se menjao, usavršavao i prilagođavao trenutku kao i potrebama i željama svojih čitateljki. Časopis je u toku svog dugog postojanja uspeo da sačuva svoj osnovni moto da svojim čitateljkama ulepšava život i zato je i danas ostao u samom vrhu popularnosti ženske štampe i generalno štampe za porodicu. U ‘ Bazaru ‘ nećete naći tračeve i vulgarnosti ni primitivizma, već naprotiv lepu književnost, obrazovane članke, životne priče i recepte ukusnih jela.
Profil čitalaca
Istraživanja su pokazala da je čitateljka ‘ Bazara ‘ savremena, ozbiljna žena koja se ne pita za godine, srednjeg i visokog obrazovanja i jasnog pogleda na svet. Dodatne analize ukazuju da su čitateljke ovog časopisa ekonomski samostalne, između 28 i 55 godina starosti. Ispostavilo se, da je u jednoj porodici moguće, da čak tri generacije čitaju ‘Bazar’. Petinu čiatalačke publike ipak predstavljaju muškarci.
Nagrada
Tajna uspeha i dugovečnosti "Bazara" koji je postao prepoznatljiv srpski brend u oblasti štampanih medija je u tome što je pouzdan, što ima pravu meru korisnog i zabavnog i što, iznad svega, voli i poštuje žene.
Nebeska Srbija
Razvoj mita
Mit o "nebeskoj Srbiji" se razvio iz kosovskog mita, koji je objašnjavao srpski vojni poraz u bitci na Kosovu 1389. i gubitak srpske državnosti, time što su Srbi navodno izabrali duhovno spasenje umesto vojne pobede. Naglašavajući posvećenost nebeskom carstvu i obećavajući eventualnu obnovu srpskog carstva, kosovski mit je pomogao Srbima da podnesu vekovnu dominacije stranih sila. Nakon što su zbacili tursku vlast i povratili državnost u 19. veku, Srbi zadržavaju ovaj mit u vidu osećanja sudbinske predodređenosti da postanu dominantna sila u Balkanu. Kosovski mit je podstican od strane srpskih političkih i verskih vođa, istoričara, pisaca i umetnika, te je široko prihvaćen u Srbji.
Opredjeljenje za “carstvo nebesko” naročito je aktuelizirano početkom 1941. godine povodom pristupanja Kraljevine Jugoslavije Trojnom paktu. Uzdizanje nacionalnog dostojanstva i patriotizma posebno je podgrijavala Srpska pravoslavna crkva. Patrijarh Gavrilo je blagoslovio Vojni puč od 27. marta 1941. kao opredeljenje za "carstvo nebesko":
On je ocenio da je 27. mart jedan od najvažnijih datuma u srpskoj istoriji i da je ravan Vidovdanu:
thumb|desno|[[Kosovski boj, pravoslavna ikona.]]
Sam termin "Nebeska Srbija" se javlja u kod episkopa Nikolaja Velimirovića, ideologa svetosavskog nacionalizma, u njegovom delu "Srpski narod kao Teodul", pisanom zime 1941/1942. godine:
Pojam nebeske Srbije je dalje razradio još jedan teoretičar svetosavlja, Velimirovićev učenik Justin Popović. On također rabi standardnu naraciju o Lazarevom navodnom opredeljenju za carstvo nebesko umesto vojne pobede:
Justin nacionalizuje hrišćanski diskurs, pa tako govori o Nebeskoj Srbiji, "srpskom Vaskrsu" i "najvećem i najsvetijem Srbinu" Svetom Savi na nebesima:
Svoj doprinos srpskoj političkoj mitologiji, također je dao sinovac episkopa Nikolaja Velimirovića, episkop Jovan Velimirović, tvrdnjom da nakon genocida u drugom svetskom ratu Nebeska Srbija postaje najveća nebeska država, a Jasenovac najveći srpski grad pod zemljom.
Psihijatar Jovan Rašković, vođa srpske zajednice u Hrvatskoj uoči rata u Hrvatskoj, smislio je sintagmu o "Srbima kao nebeskom narodu" da pokaže kako postoje samo dva stradalnička naroda, Jevreji i Srbi. Ova sintagma je tokom jugoslavenskih ratova obilato korištena.
Summerdale, Alabama
Summerdale je gradić u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu su živela 862 stanovnika.
Nebeska Srbija
Razvoj mita
Poslednjih godina se prizori "Nebeske Srbije" počinju javljati u ikonografiji Srpske pravoslavne crkve. Na tim ikonama se obično nalaze oni koje Crkva smatra velikim Srbima, najčešće: srpski sveci, državnici, vojskovođe, ponekad u društvu Isusa Hrista. Među likovima Nebeske Srbije je često prikazan i vođa četnika Draža Mihailović, jer se borio "protiv nemačke okupacije", "protiv bezbožničke komunističke revolucije" i zato što je "on u suštini mučenik".
Kritike
Kulturni antropolog Branimir Anzulović smatra da postoji direktna veza između ekspanzionističkih impulsa Srbije i srpske nacionalne mitologije, odnosno njenog dominantnog kosovskog mita, koji se povezuje sa "Nebeskom Srbijom." Mitologija nebeske Srbije je tokom rata u Hrvatskoj bila usko vezana za velikosrpsku ideologiju. Srpski nacionalistički autori su pravdali srpski "hrišćanski rat" dovodeći ga u vezu sa eshatološkom borbom za Nebesku Srbiju. Još početkom 90-ih godina srbijanski akademik i dramski pisac Ljubomir Simović govorio:
Antropolog Ivan Čolović kaže:
Sociolog religije Mirko Đorđević sintagmu o "Srbima kao nebeskom narodu" ocenjuje kao besmislicu, mitologemu operacionalizovanu u politici i u ratu. U proglašavanju Srba „nebeskim narodom“ neki vide koren rasizma. Svetlana Slapšak, antropolog, smatra da je "nebeska Srbija" izmišljotina 1990-ih:
Nakon promena 2000. godine, nove vlasti u Srbiji su pokušale da se distanciraju od diskursa nebeske Srbije:
Oslikavanje Draže Mihailovića na freskama SPC izaziva brojne negativne reakcije u građanskim krugovima u Srbiji, a neki crkveni analitičari tvrde i da je to suprotno kanonima.
Imunoglobulinski domen
Imunoglobulinski domen je tip proteinskog domena koji se sastoji od dvoslojnog sendviča sa 7 i 9 antiparalelnih β-lanaca koji formiraju β-ravni sa topologijom Grčkog kluča.
Aminokiselinski lanac više puta prelazi iz jedne β-ravni u drugu. Tipičan obrazac je (N-terminalna β-ukosnica u ravni 1)-(β-ukosnica u ravni 2)-(β-lanac u ravni 1)-(C-terminalna β-ukosnica u ravni 2). Prelazi između dve ravni formiraju "X", tako da su N- i C-terminalne ukosnica jedna naspram druge.
Članovi imunoglobulinske superfamilije su prisutni u stotinama proteina sa različitim funkcijama. Primeri tih proteina su antitela, gigantska mišićna kinaza titin i receptorske tirozinske kinaze. Imunoglobulinu slični domeni mogu da učestvujuju u protein–protein i protein–ligand interakcijama.
Sublette, Kansas
Sablet je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Bernardi-Pedron, Padova
Bernardi-Pedron je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 315 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 9 m.
Aldan (rijeka)
Aldan (ruski: Алда́н) je rijeka u istočnom Sibiru, na krajnjem istoku Rusije, duga 2 273 km, druga po veličini pritoka Lene.
Historija Hrvatske
Hrvatska država izlazi na europsku pozornicu prvi put u 8 vijeku, i nakon nekoliko stoljeća samostalnosti, ulazi u personalnu uniju s Mađarskom, a obadvije države tijekom ratova s Turcima dolaze pod vlast Habsburgovaca, vladara Austrije, dok je primorski dio pod vlašću Venecije. U 19. stoljeću i Primorje i Dalmacija dolaze pod vlast Austrije, a dolazi i do oživljavanja hrvatskih težnji za ujedinjenjem države i stvaranje unije s drugim južnoslavenskim narodima. Austro-Ugarska raspada se 1918. godine, a Hrvatska nakon kratkotrajne Države SHS ulazi u zajedničku državu sa Srbijom, Crnom Gorom i Slovenijom koja se na kraju zvala Kraljevina Jugoslavija. Nakon raspada Kraljevine Jugoslavije poslije Nemačke invazije, okupatori proglašavaju stvaranje Nezavisne Države Hrvatske pod "vlašću" Ustaša. Opća narodna pobuna protiv ove zločinačke kvazidržave dovodi do stvaranja Socijalističke Republike Hrvatske koja ulazi kao federalna jedinica u novostvorenu socijalističku Jugoslaviju. Početkom ’90-ih godina 20. stoljeća Jugoslavija se u krvavom ratu raspada, a Hrvatska postaje samostalna i međunarodno priznata država, s perspektivom ulaska u Europsku Uniju.
Aldan (rijeka)
Geografske karakteristike
Rijeka izvire na sjevernim obroncima Stanovojskog gorja u istočnom Sibiru - Jakutska. Od izvora teče u velikom luku prema sjeverozapadu, da se na kraju vrati prema istoku do ušća u Lenu 160 km nizvodno od grada Jakutska, točnije kod sela Batamaj. thumb|left|240px|Karta [[porječje|porječja Aldana]]
Historija Hrvatske
Hrvatska prije dolaska Hrvata (do 7. stoljeća)
Područje koje je danas poznato kao Hrvatska je prvi put naseljeno sredinom paleolitika, a kasnije i u neolitiku. Povijest bilježi i kolonizaciju Ilira, Kelta te Grka u prvom tisućljeću prije Krista. Ilirska su plemena osnovala nekoliko država koje su jednu za drugom osvojili Rimljani u drugom i prvom stoljeću prije Krista. Propašću Rimskog Carstva 480. godine područje današnje Hrvatske dolazi pod kontrolu Istočnih Gota koje 535 godine zamjenjuje obnovljeno Rimsko Carstvo cara Justinijana.
Hrvatska u doba narodnih vladara (do 1102. godine)
thumb|left|thumb|[[Oton Iveković: Dolazak Hrvata na Jadran]] thumb|left|200px|thumb|[[Bašćanska ploča]]
Aldan (rijeka)
Geografske karakteristike
Aldan ima porječje veliko oko 729 000 km², koje se proteže preko zapadnog dijela Habarovskog kraja i Jakutske.
Historija Hrvatske
Hrvatska u doba narodnih vladara (do 1102. godine)
Hrvati su stigli na danšnje područje u 7. vijeku.Također se smatra da su se doselile i druge, malobrojnije slavenske skupine koje su Hrvati vrlo brzo asimilirali. Hrvati su osnovali nekoliko kneževina: Posavsku Hrvatsku na sjeveru i Primorsku Hrvatsku na jugu i zapadu (u literaturi se također može naići na izraze Panonska Hrvatska i Dalmatinska Hrvatska). Te dvije su nazivane Bijelom Hrvatskom. Jugoistočno od njih, nalazile su se četiri državice, "sklavinije": Neretvanska kneževina ili Paganija, Zahumlje, Travunja i Duklja čiji tadašnji nacionalni identitet je još uvijek upitan u stalnoj svađi hrvatskih i srpskih istoričara.
Aldan (rijeka)
Geografske karakteristike
Vodostaj mu jako varira, za kišnog perioda od maja do oktobra prosječni protok bude i 30 000−48 000 m³/s na ušću u Lenu, pa rijeka naraste za 7-10 m, ali tokom zime kad nema oborina - padne u februaru na 230−300 m³/s. Tako da je rijeka plovna oko 1 600 km, sve do grada Tommota, ali samo ljeti, jer je zimi ionako zaleđena od oktobra do maja.
Kraj oko gornjeg Aldana bogat je rudama; magnetit i zlato, dok se nizvodno kod ušća Lene nalaze velike rezerve kamenog uglja.
Historija Hrvatske
Hrvatska u doba narodnih vladara (do 1102. godine)
Prvi znani autohtoni hrvatski vladar o kojemu postoje definitivni zapisi je Višeslav koji vlada krajem 8 vijeka. Po zapisima cara Konstantina u njegovom dijelu iz 10 vijeka prije Višeslava je vlada knez Porga u čije doba Hrvati prihvataju hrišćanstvo. Prvi hrvatski vladar kojeg je priznao papa čime mu je priznata međunarodna nezavisnost bio je knez Branimir, koga je papa Ivan VIII. nazvao dux Chroatorum 879. godine.
Prvi kralj Hrvatske, Tomislav iz loze Trpimirovića, okrunjen je oko 925. godine. Tomislav, rex Chroatorum, ujedinio je Panonsku i Dalmatinsku Hrvatsku i stvorio državu znatne veličine. Srednjovjekovno hrvatsko kraljevstvo doseglo je vrhunac pod kraljem Petrom Krešimirom IV. (1058.–1074.).
Nakon izumrijeća hrvatske narodne dinastije Trpimirovića 1091. godine, Hrvati su nakon desetogodišnjeg rata priznali ugarskog vladara Kolomana kao zajedničkog kralja Hrvatske i Ugarske u nagodbi od 1102. godine (Pacta Conventa).
Personalna unija s Ugarskom (1102.–1526.)
Koristeći Ugarski građanski rat Bribirski kneževi iz loze Šubića stekli su najveći utjecaj, vladajući nad velikim dijelom Hrvatske, Dalmacije i Bosne, dok su Babonići vladali Slavonije. Ipak, kasnije su Anžuvinci ojačali kraljevsku moć, pokorivši Babonjiće i Šubiće u drugom desetljeću 14. stoljeća. Poslije pada Šubića, lokalno plemstvo vladalo je Hrvatskom sve dok ih Ludovik I. Anžuvinac nije pokorio, a isti vladar povratio je Dalmaciju mirom u Zadru 1358.. Kako je Kraljevina Hrvatska odbila priznati za svog kralja Žigmunda Luksemburškog u drugoj polovici 14 vijeka dolazi do žestokog građanskog rata koji traje desetljećima i u kojemu je definitivno slomljena moć hrvatskih velikaša. Nuspojava ovog rata postaje prodaja Dalmacije od strane dalmatinskog okrunjenog kralja Ladislava Napuljskog Veneciji 1409. godine nakon što mu je postalo očito da je izgubio rat protiv Žigmunda.
Kada je Osmansko Carstvo počelo osvajati Europu, Hrvatska se našla na granici s carstvom. Unatoč stalnim borbama, Hrvatska je gubila sve više teritorija zbog nadiranja Turaka.