cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elizabetansko doba
Kraljevska mornarica i pobeda nad Armadom
thumb|right|250px|Španska armada sukobljava se s engleskom moranirom u [[Pomorska bitka kod Gravelinesa|bici kod Gravelinesa 1588. g.]] Dok je Henry VIII osnovao Kraljevsku mornaricu, Edward VI i Mary I su je ignorisali i ona je u njihovo doba predstavljala tek nešto više od sistema obalne odbrane. Elizabeta je pomorskoj snazi Engleske dala visok prioritet. Rizikovala je rat sa Španijom podržavajući "morske pse" (Sea Dogs) poput Johna Hawkinsa i Francisa Drake, koji su napadali španske trgovačke brodove koji su prenosili zlato i srebro iz Novog sveta. Brodogradilišta su bila predvodnici u tehnološkim inovacijama, a kapetani su osmišljavali nove borbene taktike. Parker (1996) tvrdi da je potpuno opremljeni brod bio jedan od najvećih tehnoloških dostignuća tog doba i da je trajno transformisao pomorski rat. Godine 1573. engleski brodari su predstavili dizajne, prvi put demonstrirane u "Dreadnaughtu", koji su omogućavali brodovima da plove brže i da bolje manevrišu i koji su dozvoljavali teže topove. Dok su ranije ratni brodovi pokušavali da se približe jedan drugom kako bi se vojnici mogli ukrcati na neprijateljski brod, sada bi stali i ispaljivali đulad s boka nastojeći tako potopiti neprijateljski brod. Kada je Španija konačno odlučila da napadne i osvoji Englesku, doživela je katastrofu. Superiorni engleski brodovi i pomorska veština onemogućili su invaziju i doveli do uništenja Španske armade 1588. godine, što je predstavljalo i vrhunac Elizabetine vladavine. Tehnički, Armada je doživela neuspeh jer je prekomplikovana strategija Španije zahtevala koordinaciju između invazijske flote i španske vojske na obali. Štaviše, loš dizajn španskih topova značio je da su se mnogo sporije punili u bliskoj borbi. Španija i Francuska su i dalje imale jače flote, ali Engleska ih je brzo sustizala.
Parker je nagađao o strašnim posledicama koje bi usledile da su Španci uspeli iskrcati svoju osvajačku vojsku 1588. godine. On tvrdi da je španska vojska bila veća, iskusnija, bolje opremljena, samopouzdanija i imala je bolje finansiranje. Engleska odbrana, s druge strane, bila je tanka i zastarela; Engleska je imala premalo vojnika i oni su u najboljem slučaju prošli samo delimičnu vojnu obuku. Španija je izabrala najslabiju kariku Engleske i verovatno bi mogla da zauzme London za nedelju dana. Parker dodaje da je katolička pobuna na severu i u Irskoj mogla Engleskoj doneti potpuni poraz.
Kolonizacija Novog sveta
Otkrića Kristofera Kolumba izazvala su veliko uzbuđenje u celoj zapadnoj Evropi, posebno u pomorskim silama poput Engleske. Kralj Henry VII umajmio je je Johna Cabota da preduzme putovanje kako bi pronašao severni put do Molučkih ostrva u Aziji; time je započela potraga za severozapadnim prolazom. Cabot je isplovio 1497. godine i stigao do Newfoundlanda. Sledeće je godine predvodio još jedno putovanje u Ameriku, ali se o njemu i njegovim brodovima više nikad ništa nije čulo.
thumb|200px|Sir Francis Drake
Elizabeta je 1562. godine poslala korsare Johna Hawkinsa i Francisa Drakea da otimaju plen koji su prenosili španski i portugalski brodovi u blizini obale zapadne Afrike. Kada su se anglo-španski ratovi intenzivirali nakon 1585. godine, Elizabeta je odobrila dalje napade na španske luke u Americi, kao i na brodove koji se u Evropu vraćali sa blagom. U međuvremenu, uticajni pisci Richard Hakluyt i John Dee počinjali su da insistiraju na uspostavljanju engleske prekomorske imperije. Španija se već bila učvrstila u Americi, dok je Portugal, koji se od 1580. godine nalazio u uniji sa Španijom, imao ambiciozno globalno carstvo u Africi, Aziji i Južnoj Americi. Francuska je istraživala Severnu Ameriku. Engleska je bila stimulisana da osnuje svoje kolonije, sa naglaskom na Zapadnu Indiju pre nego na Severnu Ameriku.
Od 1577. do 1580. godine sir Francis Drake oplovio je svet. Nakon što je preduzeo smele napade na Špance i odneo nad njima veliku pobedu kod Cádiza 1587. godine, postao je čuveni heroj. Njegovi se podvizi se i dalje slave, premda Engleska nije preuzela upravu nad teritorijama koje je za nju zauzeo. Godine 1583. Humphrey Gilbert otplovio je do Newfoundlanda i zauzevši luku St. John's, zajedno sa svim kopnom unutar dvesta liga severno i južno od nje.
Godine 1584. kraljica je sir Walteru Raleighu dodelila povelju o kolonizaciji Virginije, koja je i dobila ime u čast ove devičanske kraljice. Raleigh i Elizabeta nastojali su lako i brzo doći do bogatstva, ali i do baze za korsare odakle bi se vršili prepadi na španske brodove koji su prenosili blago. Raleigh je poslao druge da osnuju koloniju Roanoke; ostaje misterija zašto su svi ti doseljenici nestali. Godine 1600. kraljica je izdala povelju o osnivanju Istočnoindijske kompanije. Ta je kompanija na obalama današnje Indije i Bangladeša osnovala trgovačka uporišta, koja su u kasnijim vekovima evoluirala u Britansku Indiju. Kolonizacija većih razmera započela je ubrzo nakon Elizabetine smrti.
Karakteristična obeležja
Englesku su u ovo doba karakterisala neka obeležja koja su je izdvajala od savremenih kontinentalnih evropskih društava. Tortura se retko primenjivala, jer je engleski pravni sistem mučenje rezervisao samo za teške zločine poput izdaje, premda su se primenjivali oblici telesnih kazni, od kojih su neki bili ekstremni. Progon veštica započeo je 1563. godine i na stotine ih je pogubljeno, iako to nije bilo ništa u poređenju s pomamnim progonom koji je preduzet na evropskom kontinentu. Kraljica Marija je pokušala pokrenuti agresivnu anti-protestantsku inkviziciju i zbog toga je na sebe navukla mržnju; to se nije smelo ponoviti. Ipak, više je katolika bilo progonjeno, izgnano i spaljeno nego pod kraljicom Marijom.
Verske prilike
Elizabeta je jednom prilikom izjavila: "Nemam želju da ljudima gledam u duše". Izgleda da je njena želja da ublaži verske progone koje su sprovodili prethodni Tudori – progon katolika pod Edwardom VI i protestanata pod Marijom I – imala umeren efekat na englesko društvo. Elizabeta, protestantkinja, ali nedogmatična protestantkinja, ponovo je ubvela Knjigu zajedničke molitve (Book of Common Prayer) iz 1552. godine sa modifikacijama koje su jasno stavile do znanja da je Engleska crkva verovala u (duhovno) stvarno prisustvo Hrista u Svetom Pričešću, ali bez preciziranja načina na koje se ovo prisustvo ostvaruje, čine je to ostavljeno kao misterija; pritom je Crnu rubriku (Black Rubric), koja objašnjava zašto bi pričesnici trebalo da kleknu kad se pričešćuju i isključuje moguće nerazumevanje ove akcije, uklonila iz Članova vere (Articles of Faith): ovo je omogućilo da ljudi kleče tokom pričesti, a da to ne podrazumeva stvarno i suštinsko prisustvo Hrista u hlebu i vinu: ona je tako verovala. Nije uspela da dobije nevenčano sveštenstvo ili da proslavljanje protestantskog svetog Pričešće proslavljeno nalikuje misi. Apostolsko nasledstvo je održano, institucija crkve je nastavljena bez pauze (sa 98% sveštenstva na svojim položajima), a pokušaj da se zabrani muzika u crkvi pretrpeo je neuspeh. Uredbe iz 1571. godine zabranile su svaku doktrinu koja nije u skladu sa učenjem crkvenih otaca i katoličkih biskupa. Kraljičino neprijateljstvo prema strogim kalvinističkim doktrinama blokiralo je radikale.
Iz engleske reformacije gotovo da nije proizašla nijedna originalna teološka misao: umesto toga, Crkva se oslanjala na katolički konsenzus prva četiri Vaseljenska sabora. Očuvanje mnogih katoličkih doktrina i praksi bilo je "kukavičje gnezdo", iz koga se u učenju Engleske crkve na kraju formirao tzv. srednji put (Via Media) tokom 17. veka. Ostatak svoje vladavine Elizabeta je provela žestoko odbijajući ideje radikalnih reformatora i rimokatolika, koji su želeli da izmene Nagodnu o crkvenim poslovima: Engleska crkva je bila protestantska, "sa svojim neobičnim zaustavljenim razvojem u protestantskim terminima i duhom koji je gajila, a koji je odslikavao stariji svet katoličkih tradicija i molitvene prakse".
Godine 1570. godine papa Pije V proglasio je Elizabetu heretikom izjavivši da ona nije legitimna kraljica i da joj podanici više ne duguju poslušnost. Papa je poslao jezuite i semeništarce da potajno evangelizuju stanovništvo i pruže podršku katolicima. Nakon nekoliko spletki usmerenih na njeno svrgavanje s vlasti, katoličko sveštenstvo se uglavnom smatralo izdajnicima, pa su ih u Engleskoj počeli agresivno progoniti. Često su sveštenici mučeni ili pogubljeni nakon haošenja ako nisu sarađivali s engleskim vlastima. Ljudi koji su javno podržavali katoličanstvo bili su isključeni iz svojih profesija, a ponekad su bili i novčano kažnjavani ili zatvarani. To je bilo pravdano obrazloženjem da katolici nisu progonjeni zbog svoje religije, već su bili kažnjavani zbog toga što su izdajnici koji podržavaju kraljičnog španskog neprijatelja; u praksi, međutim, katolici su to doživljavali kao verski progon i one koji su pogubljeni smatrali su mučenicima.
Nauka, tehnologija i iztraživanja
thumb|200px|[[Francis Bacon, začetnik moderne naučne misli.]] Premda mu je nedostajao neki dominantni genij ili formalna struktura za istraživanje (naredni je vek imao i sir Isaaca Newtona i Kraljevsko društvo), elizabetansko je doba ipak zabeležilo značajan naučni napredak. Astronomi Thomas Digges i Thomas Harriot dali su važan doprinos; William Gilbert objavio je svoju osnovnu studiju o magnetizmu, De magnete, 1600. godine. Značajan napredak postignut je na polju kartografije i geodetskog merenja. Treba spomeniti i ekscentričng, ali uticajnog matematičara Johna Deea.
Veliki deo ovog naučnog i tehnološkog napretka odnosio se na praktične veštine plovidbe. Engleska dostignuća u istraživanju bila su značajna elizabetansko doba. Sir Francis Drake obišao je svet između 1577. i 1581. godine, a Martin Frobisher istraživao je Arktik. I do prvog pokušaja engleskog naseljavanja istočne obale Severne Amerike došlo se u ovo doba, kada je osnovana kolonija na ostrvu Roanoke 1587. godine, koja se ipak nije održala.
Iako se na elizabetansku Englesku ne gleda kao na doba tehnoloških inovacija, ipak je došlo do određenog napretka. Godine 1564. godine Giilliam Boonen došao je iz Nizozemske i postao prvi kraljičin graditelj kočija kraljice Elizabete, pa je tako u Englesku uveo novi evropski izum karoserije sa opružnim federima, koja je zamenila nosiljke i kolica kao ranije načine prevoza. Kočije su brzo postale omiljene isto kao sportski automobili u kasnijim vekovima; društveni kritičari, posebno puritanski komentatori, primetili su "razne velike dame" koje se voze "gore-dole selom" u svojim novim kočijama.
Društvo
Od sredine 20. veka istoričari su istraživali mnoge aspekte društvene istorije elizabetanske Engleske, pokrivajući sve slojeve stanovništva.
Zdravlje stanovništva
Pandemije crne smrti izbile su 1498, 1535, 1543, 1563, 1589 i 1603. godine. Razlog za brzo širenje bolesti bio je porast broja pacova zaraženih buvama koje su nosile bolest.
Dečji mortalitet bio je nizak u poređenju sa ranijim i kasnijim periodima, sa oko 150 ili manje smrtnih slučajeva na 1000 beba. Osoba koja je napunila petnaest godina života mogla je očekivati da će živeti još 40–50 godina.
Kuće i stanovi
thumb|Delovi Kuće bršljena (Ivy House) u [[Witchamptonu datiraju iz oko 1580. godine.]] Velika većina stanovništva bili su poljoprivrednici zakupci, koji su živeli u malim selima. Domovi su im bili, kao i ranijih vekova, slamnate kolibe sa jednom ili dve sobe, mada su kasnije tokom ovog perioda i krovovi bili prekriveni crepom. Nameštaj je bio osnovni, pri čemu su se uglavnom koristili tabureti, a ne stolice. Zidovi tudorskih kuća često su izrađivani od drveta te pletiva i žbuke ili cigle; kamen i pločice bili su češći u bogatijim domovima. Žbuka bi tada bila obojena krečom, čineći je belom, a drvo je je bojeno crnim katranom kako bi se sprečilo truljenje, ali ne u doba Tudora: to je kasnije rađeno u viktorijansko doba. Opeke su ručno rađene i bile su tanje od modernih opeka. Drvene grede su sečene ručno, što olakšava prepoznavanje razlike između kuća iz tudorskog doba i onih građenih kasnije u tudorskom stilu, jer originalne grede nisu ravne.
Gornji spratovi tudorskih kuća Tudor su bili veći od prizemlja, što bi stvorilo nadstrešnicu. To je stvaralo više podne površine na gornjim spratovima, a istovremeno je omogućavalo da ulica zadrži maksimalnu širinu. Tokom tudorskog perioda, prvi put je korišćeno staklo pri gradnji kuća i postalo je široko rasprostranjeno. Staklo je bilo vrlo skupo i bilo ga je teško izraditi, tako da su stakla bila mala i držana olovnom rešetkom, ugrađena krilne prozorske otvore. Ljudi koji sebi nisu mogli priuštiti staklo često su koristili polirani rog, tkaninu ili papir. Tudorski dimnjaci bili su visoki, tanki i često ukrašeni simetričnim uzorcima od livene ili rezane cigle. Rane tudorske kuće i domovi siromašnijih ljudi nisu imali dimnjake. Dim bi se u tim slučajevima ispuštao kroz jednostavnu rupu na krovu.
Veleposedničke kuće (mansions) imale su mnogo dimnjaka za mnoštvo kamina koji su bili potrebni da se ugreju ogromne prostorije u kući. Ta vatra bila je i jedini način kuvanja hrane. Bogatim tudorskim domovima trebalo je mnogo soba, u kojima se mogao smestiti, nahraniti i ugostiti veliki broj gostiju i sluga. Bogatstvo je demonstrirano širokom upotrebom stakla. Prozori su postali glavna karakteristika tudorskoh vila i često su bili svojevrsni pokazatelj praćenja mode. Veleposedničke kuće često su bile dizajnirane po simetričnom planu; popularni su bili oblici "E" i "H".
Siromaštvo
thumb|240px|Drvorez iz oko 1536. godine koji prikazuje skitnicu koji se kažnjava na ulicama u tudorskoj Engleskoj. Otprilike jedna trećina stanovništva živela je u siromaštvu, a od bogatih se očekivalo da daju milostinju za pomoć ubogim siromasima. Tudorski zakon bio je oštar prema radno sposobnim siromasima, tj. onima koji nisu mogli da nađu posao. Oni koji su napustili svoje župe da bi pronašli posao nazvani su skitnicama (vagabonds) i mogli su biti podvrgnuti kaznama, uključujući bičevanje i stavljanje u klade.
Ideja o radnim domovima za radno sposobne sirimahe prvi je put predložena 1576. godine.
Obrazovanje
U todorskom periodu došlo je do neviđenog širenja obrazovanja u tudorskom periodu. Do tada je tek mali broj dece išao u školu. Oni koji su pohađali školu uglavnom su bili sinovi bogatih ili ambicioznih očeva koji su mogli da priušte plaćanje školarine. Dečacima je bilo dozvoljeno da idu u školu i počinjali su školovanje sa 4 godine godine, a zatim su prelazili u gimnaziju (grammar school) kada bi navršili 7 godina. Roditelji su devojke držali kod kuće da pomažu u kućnim poslovima ili ih slali da rade i zarađuju novac porodici. Nisu pohađale školu. Dečaci su se školovali za posao, a devojčice za brak i vođenje domaćinstva, tako da bi, kada se venčaju, mogle da čuvaju kuću i decu. Bogate porodice unajmile bi tutora da dečake podučava kod kuće. Mnogi tudorski gradovi i sela imali su parohijsku školu u kojoj je lokalni vikar učio dečake da čitaju i pišu. Braća su mogla naučiti svoje sestre ovim veštinama. U školi su đaci učili engleski, latinski, grčki, katekizam i računanje. Učenici su ežbavali pisanje mastilom tako što su prepisivali abecedu i Gospodnju molitvu. Bilo je malo knjiga, pa su učenici umesto toga čitali iz drvenih bukvara (hornbooks). Na tim drvenim pločama bila je napisana abeceda, molitve ili drugi zapisi i one su bile prekrivene tankim slojem prozirnog materijala napravljenog od kravljeg roga. U tudorsko doba postojale su dve vrste škole: mala škola (petty school) bila je mesto gde su se mladi dečaci učili da čitaju i pišu; gimnazija (grammar school, "škola gramatike") bila je mesto gde su se sposobniji dečaci učili engleski i latinski. Bilo je uobičajeno da učenici pohađaju školu šest dana u nedelji. Školski dan započeo bi u 7 sati ujutro zimi i u 6:00 sati leti, a završio bi se oko 17 sati. Male škole imale su kraće časove, uglavnom kako bi siromašnim dečacima omogućile i da rade. Škole su bile teške, a nastavnici vrlo strogi i često su tukli učenike koji su bili nedisciplinovani.
Veliko Ubeljsko
Veliko Ubeljsko je naselje u slovenskoj Općini Postojni. Veliko Ubeljsko se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Elizabetansko doba
Obrazovanje
Obrazovanje je započinjalo kod kuće, gde su decu učili osnovnom bontonu pravilnog ponašanja i poštovanja drugih. Dečacima je bilo omogućeno da pohađaju gimnaziju, ali devojčicama je retko bilo dozvoljeno da pohađaju bilo koju drugu školu osim male (petty school), a i nju samo sa ograničenim nastavnim planom i programom. Male škole su bile za svu decu uzrasta od 5 do 7 godina. Samo su najbogatiji ljudi dozvoljavali da njihove kćerke budu podučavane, i to samo kod kuće. Tokom ovog vremena postalo je dostupno sponzorisano školovanje. To je značilo da su čak i dečaci iz veoma siromašnih porodica mogli da pohađaju školu ako im nisu morali raditi kod kuće, ali samo u nekoliko mesta bila su dostupna novčana sredstva za podršku takvim učenicima kao i neophodne stipendije za obrazovanje.
Dečake iz bogatih porodica kod kuće je podučavao privatni učitelj. Kada je Henry VIII zatvorio samostane, zatvorio je i samostanske škole. Ponovo je osnovao mnoge nekadašnje monaške škole – one su poznate su kao "kraljeve škole" (King's schools) i mogu se naći širom Engleske. Tokom vladavine Edwarda VI osnovane su mnoge besplatne gimnazije koje su primale učenike koji ne plaćaju školarine. U tudorskoj su Engleskoj postojala dva univerziteta: u Oxfordu i u Cambridgeu. Neki dečaci išli su na univerzitet sa oko 14 godina.
Prehrana
Tokom Elizabetine vladavine hrane je u Engleskoj bilo u izobilju i nije bilo gladi. Loše žetve uzrokovale su nevolje, ali su obično bile lokalizovane, a aajrasprostranjenije su bile 1555–1557 i 1596–1598. godine. U gradovima je cena glavih namirnica bila utvrđena zakonom; u teška vremena veličina vekne hleba koju je prodavao pekar bila je manja.
Prehrana siromašnih ljudi uglavnom se sastojala od hleba, sira, mleka i piva, uz manje porcije mesa, ribe i povrća, a povremeno i nešto voća. Krompir je stigao tek na kraju elizabetanskog doba i postajao je sve važniji. Tipični siromašni poljoprivrednik prodavao je svoje najbolje proizvode na pijaci, zadržavajući jeftinu hranu za porodicu. Od starog hleba mogli su se praviti hlebni pudinzi, a mrvice od hleba služile su za zgušnjavanje supa, čorbi i sosova. Na nešto višem socijalnom nivou porodice su jele raznovrsno meso, posebno govedinu, ovčetinu, teletinu, jagnjetinu i svinjetinu, kao i kokoši i patke. Guska je za praznike bila posebna poslastica. Mnogi seljani i neki stanovnici grada obrađivali su mali vrt u kojome su gajili povrće kao što su šparoge, krastavci, spanać, zelena salata, pasulj, kupus, šargarepa, praziluk i grašak, kao i lekovito i aromatično bilje. Neki su sami uzgajali kajsije, grožđe, bobice, jabuke, kruške, šljive, ribizle i trešnje. Porodice bez vrta mogle su da trguju sa svojim susedima kako bi po povoljnim cenama nabavile povrće i voće.
U Englesku je tokom ovog perioda stizala nova hrana (poput krompira uvezenog iz Južne Amerike) te su se razvijali novi ukusi. Imućniji su uživali u širokoj paleti hrane i pića, uključujući egzotična nova pića poput čaja, kafe i čokolade. Francuski i italijanski kuvari pojavili su se u veleposedničkim kućama donoseći nove standarde pripreme hrane i njenog okusa. Na primer, Englezima se svidela kisela hrana, poput narandže u višoj klasi, a počeli su koristiti i sirće u velikoj meri. Plemstvo je sve više pažnje posvećivalo svojim vrtovima, u kojima se gajilo novo voće, povrće i začinsko bilje; testenine, peciva i sušene kuglice senfa prvi put su se pojavili na stolu. Kajsija je bila posebna poslastica na gozbama. Pečena govedina ostala je temeljna hrana od mesa za one koji su to mogli priuštiti. Ostali su jeli mnogo hleba i ribe. Pripadnici svih klasa voleli su pivo i rum.
Bogataši u veleposedničkim kućama i palatama uživali su u bogatim i raskošnim obrocima, koji su se često pripremali za veliki broj ljudi i koji su bili praćeni zabavom. Viši slojevi su često slavili verske praznike, venčanja, saveze i hirove kralja ili kraljice. Gozbe su se pripremale koristile u znak sećanja na "povorku" (procession) krunisanog šefa države u letnjim mesecima, kada bi kralj ili kraljica obilazili plemićke zemlje kako bi izbegli londonsku sezonu kuge i ublažili pritisak na kraljevsku blagajnu, koja bi tokom zime često bila ispražnjena zbog zadovoljavanja potreba kraljevske porodice i dvora. To bi uključivalo nekoliko dana ili čak nedelju dana gozbe u domu svakog plemića, koji su, u zavisnosti od njegovog ili njenog imovinskog stanja i želje da pokaže koliko prati modu i koliko velikodušnosti i zabave želi pružiti, mogli uzidći svoj status na dvoru u mesecima ili čak godininama koje su sledile.
Nakon gozbe ili večere usledile bi specijalne sesije, često u posebnoj prostoriji ili spoljašnjem paviljonu (gazebo, ponekad poznatom i kao folly) sa centralnim stolom postavljenim s delikatesima od "lekovite" vrednosti koji pomažu u probavi. To bi uključivalo oblande, komade anisa prelivenog šećerom ili drugim začinima, žele i marmeladu (čvršća sorta nego što smo navikli, sličnije bi bilo našem želatinu), kandirano voće, začinjene orašaste plodove i druge takve delicije. To bi se često jelo stojeći i uz toplo, začinjeno vino (poznato kao hypocras) ili uz druga pića za koja se smaralo da pomažu u probavi. Naime, šećer se u srednjem veku i početkom novog veka često smatrao lekovitim i zato se koristio u velikoj meri. Ovo nije bila sesija za uživanje, iako je to mogao biti, već je cilj bio zdravo jesti i podstači dobru probavu. To je, naravno, omogućavalo onima koji su stajali i da pokažu svoju raskošnu novu odeću, a organizatorima večere i gozbe da pokažu bogatstvo svog imanja, uključujući i to da poseduju posebnu prostoriju samo za gozbu.
Pogledi na rod
thumb|250px|Slika povorke (The Procession Picture, oko 1600), koja prikazuje Elizabetu I njene dvorjane. Iako doba Tudora pruža obilje materijala o ženama iz aristokratskog staleža – posebno o kraljevskim suprugama i o kraljicama – istoričari su pronašli tek oskudnu dokumentaciju o životu običnih žena. Sprovedena su, međutim, opsežne statističke analize demografskih podataka i podataka o stanovništvu koje uključuje žene, posebno u njihovoj ulozi kao roditeljica. Uloga žene u društvu bila je, s obzirom na istorijski period, relativno neograničena; posetioci koji su u Englesku dolazili iz Španije i Italije redovno su komentarisali, ponekad i zajedljivo, slobodu koju su žene uživale u Engleskoj, za razliku od njihovih matičnih kultura. Engleska je imala više obrazovanih žena više klase nego što je to bilo uobičajeno bilo gde u Evropi.
Nasuprot važnosti koju je njen otac pridavao muževnosti i fizičkoj snazi, Elizabeta je isticala temu materinstva, govoreći često da je udata za svoje kraljevstvo i podanike. Objasnila je: "Uživam dobru volju svih svojih muževa – svojih dobrih ljudi – jer ako ne bi bili sigurni u neku posebnu ljubav prema njima, ne bi mi lako pružali takvu sigurnu odanost". Obećala je 1563. da nikada neće imati prirodniju majku od nje same. Coch (1996) tvrdi da je njeno figurativno majčinstvo igralo centralnu ulogu u načinu na koji je ona predstavljala samu sebe te da je ono oblikovalo i legitimisalo ličnu vladavinu jedne princeze koju je bog postavio na vlast.
Brak
Preko devedeset posto Engleskinja (i odraslih uopšte) bilo je u braku krajem 1500-ih i početkom 1600-ih godina, i u proseku su u brak stupali s 25-26 godina života za nevestu i s 27-28 godina života za mladoženju, a najčešći uzrast je bio 25-26 godina za mladoženje i 23 za neveste. Među plemstvom i veleposednicima prosek za stupanje u brak bio je oko 19-21 godina života za neveste i 24-26 godina za mladoženje. Mnoge žene u gradovima udale bi se prvi put u tridesetim i četrdesetim godinama života i nije bilo neobično da žene bez roditelja odgađaju brak do kasnih dvadesetih ili ranih tridesetih godina kako bi pomogle izdržavanju mlađe braće i sestara, a otprilike četvrtina od svih engleskih nevesta bile su već trudne na svom venčanju.
Teatar
thumb|Rekonstrukcija [[Globe (teatar)|Teatra Globe (Globe Theatre) u Londonu, koji je originalno podignut 1599. i gde je Shakespeare prikazivao svoje drame.]]
Sa Williamom Shakespeareom na vrhuncu svog stvaralaštva te sa Christopherom Marlowom i mnogim drugim dramskim piscima, glumcima i pozorištima koji su bili neprestano popunjeni, visoka kultura elizabetanske renesanse najbolje se izrazila u njenom pozorištu. Istorijske teme bile su posebno popularne, da se i ne govori o uobičajenim komedijama i tragedijama.
Muzika
Putujući muzičari bili su veoma traženi na dvoru, u crkvama, u veleposedničkim kućama i na lokalnim festivalima. Među važnim kompozitorima bili su William Byrd (1543–1623), John Dowland (1563–1626) Thomas Campion (1567–1620) i Robert Johnson (oko 1583–oko 1634). Kompozitore su angažovali crkva i dvor, a u komponovanju primenjivala su se dva glavna stila, madrigal i arija (ayre). Popularna kultura je pokazala veliko interesovanje za narodne pesme i balade (narodne pesme koje pričaju neku priču). Krajem 19. veka postala je moda sakupljati i pevati te stare pesme.
Likovna umetnost
Često se govori da je renesansa kasno došla u Englesku, za razliku od Italije i drugih država kontinentalne Evrope; likovnom umetnošću u Engleskoj tokom doba Tudora i Stuarta dominirali su strani i uvezeni talenti, kao što su Hans Holbein Mlađi za vreme Henrija VIII i Anthony van Dyck za vreme Charlesa I. Ipak, u okviru ovog opšteg trenda razvijala se i matična škola slikarstva. Tokom Elizabetine vladavine, Nicholas Hilliard, kraljičin "limar i zlatar", najpriznatija je ličnost u ovom razvoju matične engleske umetnosti; ali George Gower je počeo da privlači sve više pažnje i poštovanja kako se znanje o njemu i njegovoj umetnosti i karijeri poboljšavalo.
Zabava
Godišnji letnji sajam i drugi sezonski sajmovi poput Prvog maja često su predstavljali raskalašne proslave.
Gledanje predstava postalo je veoma popularno tokom perioda Tudora. Većina gradova sponzorisala je predstave, koje su prvo prikazivane na gradskim trgovima, zatim su glumci koristili dvorišta kafana ili gostionica (koje se zovu inn-yards), a potom su podignuta i prva pozorišta (veliki amfiteatri na otvorenom, a zatim i zatvorena pozorišta zvanih igraonice, tj. playhouses). Ovoj popularnosti pomogao je uspon velikih dramskih pisaca kao što su William Shakespeare i Christopher Marlowe, koji su prikazivali svoje komade u londonskim pozorištima poput Teatra Globe (Globe Theatre). Do 1595. godine 15.000 ljudi nedeljno gledalo je predstave u Londonu. Za vreme Elizabetine vladavine u Engleskoj su izgrađena prva prava pozorišta. Pre nego što su izgrađena pozorišta, glumci su putovali iz grada u grad i izvodili predstave na ulicama ili izvan konaka.
Misterije ili mirakuli bili su predstave kohe su prikazivale priče iz Biblije. Mirakuli su poticali iz starog običaja misterijskih drama, u kojima su se prikazivale priče i basne koje su poučavale o životu. Oni su uticali na Shakespearea.
Veliko Ubeljsko
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 90 stanovnika.
Opština San Miguel Suchixtepec, Oaxaca
San Miguel Suchixtepec je opština u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 592 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 2365 m.
Konstantin Vasiljev
Konstantin Aleksejevič Vasiljev (Majkop, Krasnodarska Pokrajina, 3. septembar 1942 — Vasiljevo, Zelenodoljsk, Tatarska ASSR, 29. oktobar 1976) je bio ruski slikar poznat po svojim slikama inspirisanim motivima ruskih bajki, slovenske religije i germanske mitologije.
El Estribo, San Pedro
El Estribo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini San Pedro.
Konstantin Vasiljev
Biografija
Rođen je u Majkopu za vreme okupacije od strane Trećeg rajha. Posle rata, sa porodicom se 1949. godine seli u selo Vasiljevo kod Kazanja. Od 1957. do 1961. pohađa Kazanjsku likovnu školu. Tokom srednje škole radi kao učitelj crtanja i slikanja i kao grafički dizajner. Umetničko nasleđe Vasiljeva je opsežno: crteži, slike, grafike, skice za ikonopis crkve u Omsku.
El Estribo, San Pedro
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 967 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1101 m.
Konstantin Vasiljev
Biografija
Prema zvaničnoj verziji Konstantin Vasiljev je poginuo 29. oktobra 1976. godine kada ga je na železničkom prelazu udario voz. Porodica i prijatelji nisu prihvatili ovo objašnjenje zbog mnogih nerazjašnjenih okolnosti u vezi ove tragedije. Konstantin Vasiljev je sahranjen u Vasiljevu, u brezovoj šumi koju je mnogo voleo.
Tokom osamdesetih godina XX veka održan je čitav niz izložbi slika K. Vasiljeva u mnogim gradovima Rusije, ali i u Bugarskoj, Jugoslaviji i Španiji. Tokom 1996. godine u čast obeležavanja 20 godina od smrti slikara otvoreni su Memorijalni muzej u Vasiljevu, galerija slika u Kazanju, a 1998. godine i Muzej Konstantina Vasiljeva u Moskvi. Posthumno je nagrađen nagradom Tatarstana za ciklus slika o Drugom svetskom ratu 1998. godine.
Po slikaru je nazvana mala planeta 3930 Vasiljev, koju je 1982. godine otkrila sovjetski astronom Ljudmila Žuravljova.
Spicchio, Pistoia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 113 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 130 m.
Elizabetansko doba
Zabava
Festivali su predstavljali popularnu sezonsku zabavu.
Sport
Bilo je mnogo različitih vrsta sporta i zabave u elizabetansko doba. Sportovi sa životinjama uključivali su mamljenje medveda i bikova, borbu pasa i borbu petlova.
Viteški turniri
Viteški turnir (jousting) bio je luksuzan, vrlo skup sport, gde su jahači na konjima jurili jedni prema drugima u punom oklopu pokušavajući da svojim kopljem obore drugog jahača sa konja. Bio je to silovit sport: francuski kralj Henri II ubijen je na turniru 1559. godine, a istu su usdbini pretrpeli i mnogi ljudi iz nižih slojeva. Kralj Henry VIII bio je prvak; konačno se povukao sa turnira nakon što ga je težak pad satima ostavio u nesvesti.
Ostali sportovi su uklkučivali streljaštvo, kuglanje, bacanje kladiva, trucco, quoits, skittles, hrvanje i fudbal.
Kockanje i kartanje
Igraće kocke bile su popularna aktivnost u svim društvenim klasama. Karte su se pojavile u Španiji i Italiji oko 1370. godine, ali su verovatno došle iz Egipta. Počele su da se šire širom Evrope, a u Englesku su došle oko 1460. godine,. U vreme Elizabetine vladavine kockanje je bilo uobičajeni sport. Karte nije igrala samo viša klasa. Mnogi pripadnici niže klase imali su pristup kartama za igranje. Boje karata su se vremenom menjale. Prvi italijanski i španski špilovi imali su iste boje: mačevi, palice, kupovi i novčići. Boje su se često menjala od zemlje do zemlje. Engleska je verovatno sledila latinsku verziju, u početku su se koristile karte uvezene iz Španije, ali se kasnije prešlo na bliže zalihe iz Francuske. Većina sačuvanih špilova ima francuske boje: pik, herc, tref i karo. Ipak, čak i pre nego što je Elizabeta počela da vlada, broj karata je standardizovan na 52 karte po špilu. Najniži dvorski lik u Engleskoj se zvao knave. Najniža karta s dvosrkim likom zato se zvala knave, ali je kasnije postao češći pojam Jack. Popularne igre sa kartama su uključivale Maw, One and Thirty te Bone-ace. (Sve su ovo igre za manje grupe igrača.) Ruff and Honors je bila timska igra.
Australian Open 2021.
Otvoreno prvenstvo Australije u tenisu 2021, takođe poznat kraće kao Australijan open 2021, bio je teniski grend slem turnir koji se održavalo od 8. do 21. februara na Melburn parku. Bilo je to ukupno 109. izdanje Australijan opena, a 53. u Open eri kao i prvi grend slem u godini. Prvobitno je bilo planirano da se turnir održi 18—31. januara 2021, ali je isti odložen za tri nedelje usled pandemije kovida 19. Kao i prošlih sezona, glavni sponzor je Kia.
Novak Đoković je uspešno odbranio titulu šampiona u pojedinačnoj muškoj konkurenciji pobedivši u finalu Danila Medvedeva u tri seta. Tom pobedom je Đoković došao do svoje 18. grend slem titule. Sofija Kenin je bila branilac titule u pojedinačnoj ženskoj konkurenciji, ali je izgubila u drugom kolu od Kaje Kanepi. Pobednica je na kraju bila Naomi Osaka koja je došla do svog trećeg grend slem trofeja pobedivši u finalu Dženifer Brejdi u tri seta.
Singl i dubl
Ispod je tabela sa raspodelom bodova na grend slem turniru.
Lubeck, West Virginia
Lubek je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Zapadna Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.311, što je 8 (0,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Gisy-les-Nobles
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 498 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 45 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 10,91 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 69 metara (maksimalnoj 181 m, a minimalnoj 60 m).
La Mora, Tempoal
La Mora je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tempoal.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
Врнчани (Горњи Милановац)
Врнчани је насеље у Србији у општини Горњи Милановац у Моравичком округу. Према попису из 2002. било је 383 становника (према попису из 1991. било је 484 становника).
Демографија
У насељу Врнчани живи 343 пунолетна становника, а просечна старост становништва износи 48,5 година (47,1 код мушкараца и 50,0 код жена). У насељу има 130 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,95.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Butil butirat
Butil butirat je organsko jedinjenje, koje sadrži 8 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 144,211 Da.
Potrero de Guadalupe, Dolores Hidalgo Cuna de la Independencia Nacional
Potrero de Guadalupe je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Dolores Hidalgo Cuna de la Independencia Nacional.
Chile Verde, Huichapan
Chile Verde je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Huichapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 99 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2020 m.
Staravina
Staravina je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Staravina pripada opštini Novaci.
Staravina je do 2004. godine bila sedište istoimene opštine, koja potom pripojena opštini Novaci.
Prirodni uslovi
Naselje Staravina je smešteno u krajnje južnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Grčkom (12 km južno od sela). Od najbližeg većeg grada, Bitolja, naselje je udaljeno 50 km istočno.
Staravina se nalazi u južnom delu visokoplaninske oblasti Marijovo, kao jedno od najzabačenijih, ali i etnički najčistijih delova pravoslavnog slovenskog življa na tlu Makedonije. Naselje je položeno na omanjoj visoravni, od koje se južno izdiže planina Nidže. Zapadno od sela protiče Crna reka, koja u ovom delu toka pravi veliku klisuru. Nadmorska visina naselja je približno 840 metara.
Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.
Stanovništvo
Gradešnica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 23 stanovnika.
Pretežno stanovništvo su etnički Makedonci (96%), a ostalo su Srbi. Većinska veroispovest je pravoslavlje.
Averdoingt
Averdoan je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Sever-Pa d Kale, u departmanu Pa de Kale koja pripada prefekturi Aras.
Castelplanio, Ancona
Castelplanio je naselje u Italiji u provinciji Ancona, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 495 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 312 m.
Veliki Otok (Postojna, Slovenija)
Veliki Otok je naselje u slovenskoj Općini Postojni. Veliki Otok se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Veliki Vrh (Bloke, Slovenija)
Veliki Vrh je naselje u slovenskoj Općini Bloki. Veliki Vrh se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Veliki Otok (Postojna, Slovenija)
Zemljopis
Selo se nalazi na nadmorskoj visini od 539,8 m, neposredno ispod Kacula (598 m). Iz sela se za mnoge turiste, športaše i ostale posjetitelje pruža lijep pogled na Kacul i dalje do Postojne. Sjeverno od Velikog otoka leži velika napuštena vojarna, a ispod njega, u krškoj špilji Lekinci izvire Crni potok. U blizini je također ulaz u Otošku jamu, te Betalov spodmol, jedno od poznatih nalazišta iz vremena paleolita. Na brdu iznad špilje se nalazi crkva sv. Andreja sa freskama iz 16. stoljeća, dok se u staroj jezgri mjesta nalazi crkva sv. Katarine.
Veliki Vrh (Bloke, Slovenija)
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 68 stanovnika.
Malči Belič
Malči Belič (Ljubljana, 7. jul 1908 — Ljubljana, 31. januar 1943), učesnica Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.
Biografija
Rođena je 7. jula 1908. godine u Ljubljani.
Pred Drugog svetskog rata bila je radnica. Bila je član kulturno-umetničkog društva „Svoboda“ i učestvovala je u akcijama radničkog pokreta.
Učesnica Narodnooslobodilačke borbe je od 1941. godine. Radila je u organizacijama Oslobodilačkog fronta u Ljubljani.
Članica Komunističke partije Jugoslavije je 1942. godine. Bila je sekretar partijske organizacije na Viču.
Uhapšena je od Italijana, krajem januara 1943. godine, prilikom prenošenja ilegalnog partijskog materijala. Posle pet dana mučenja, streljana je 31. januara 1943. godine u Ljubljani.
La Palmita, Tecate
La Palmita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Tecate.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 297 m.
Laboe
Labo je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 84 opštinska središta okruga Plen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 5.207 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1057043, NUTS (DEF0A) i LOCODE (DE LAB) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Plen Labo se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Plen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 21 metra. Površina opštine iznosi 5,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.207 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 996 stanovnika/km².
Veliki Otok (Postojna, Slovenija)
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 148 stanovnika.
Aleksa Gajić
Aleksa Gajić (rođen 20. maja 1974. u Beogradu) je strip crtač iz Srbije, poznat po svom stripu „Tehnotajz“ sa scenaristom Darkom Grkinićem, po kom je kasnije napravljen i animirani film, Tehnotajz: Edit i ja. Ilustrator je časopisa Politikin zabavnik.
Njegov stripski serijal u šest delova „Le Fléau des Dieux“ (u srpskom izdanju "Bič Božji") sa francuskom scenaristkinjom Valeri Manžen preštampavan je više puta u Francuskoj, a prevođen je u SAD i Srbiji.
Cavriago, Reggio Emilia
Cavriago je naselje u Italiji u provinciji Reggio Emilia, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 8912 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 83 m.
Blaga, Schitu-Duca
Blaga je naselje u Rumuniji u okrugu Jaš u opštini Schitu-Duca.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 91 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 323 m.
Bondione, Bergamo
Bondione je naselje u Italiji u provinciji Бергамо, u regiji Ломбардија.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 619 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 913 m.
La Tour de Nesle (film, 1955)
La Tour de Nesle je francusko-italijanski historijski film snimljen 1955. godine u režiji Abela Gancea. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Alexandrea Dumasa, koji je, pak inspiriran stvarnim događajima u Parizu početkom 14. vijeka, poznatim kao afera Tour de Nesle. Protagonistica, čiji lik tumači Silvana Pampanini, je Margareta od Burgundije, supruga kralja Louisa X (čiji lik tumači Michel Bouquet), koja se odaje preljubu i organizira orgije u tornju Tour de Nesle gdje također likvidira svoje ljubavnike. La Tour de Nesle predstavlja prvi Ganceov film u boji; usprkos toga, kao i korištenja za tadašnje standarde prilično neuobičajenih scena u kojima se ženski likovi pojavljuju goli, većina kritičara ga smatra jednim od inferiornijih Ganceovih ostvarenja, zamjerajući mu "sterilnost" i preveliku oslonjenost na melodramu.
Wenonah, Illinois
Venouna je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 37, što je 7 (-15,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Los Tepolzis, Tixtla de Guerrero
Los Tepolzis je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Tixtla de Guerrero.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1474 m.
Velika Bukovica (Ilirska Bistrica, Slovenija)
Velika Bukovica je naselje u slovenskoj Općini Ilirskoj Bistrici. Velika Bukovica se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Sopotsko
Sopotsko je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Sopotsko pripada opštini Resan.
Prirodni uslovi
Naselje Sopotsko je smešteno u jugozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Bitolja, naselje je udaljeno 30 km zapadno, a od opštinskog središta 5 km istočno.
Sopotsko se nalazi u oblasti Gornje Prespe, oblasti oko zapadne i severne obale Prespanskog jezera. Naselje je smešteno na istočnim padinama planine Bigle. Jugoistočno od naselja se pruža polje. Nadmorska visina naselja je približno 910 metara.
Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.
Stanovništvo
Sopotsko je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 222 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju bili su etnički Makedonci (83%), a u manjini su Albanci (16%).
Većinska veroispovest je pravoslavlje.
Las Rusias, Zaragoza
Las Rusias je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Zaragoza.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 65 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1896 m.
Otočac
Otòčac (dijalektalno Òtočec) je grad u Ličko senjskoj županiji u Hrvatskoj. Smjestio se u Gackoj dolini, kroz koju protječe rijeka Gacka.
Geografija
Otočac se nalazi u Gackoj dolini, smještenoj između Velebita i Male Kapele.
Gradu Otočcu pripadaju slijedeća mjesta: Brlog, Kompolje, Drenova Klanac, Brloška Dubrava, Hrvatsko polje (ranije Srpsko polje),
Stanovništvo
Površina Grada Otočca iznosi 565,30 km2 a prema popisu stanovništva iz 2001. godine Otočac broji 10.411 stanovnika, od toga 9.504 Hrvata, 690 Srba i 217 pripadnika drugih nacionalnih manjina. Otočac se kao i ostatak Like već duže suočava sa starenjem i padom broja stanovnika.
Uprava
Ustrojstvo tijela uprave Grada Otočca: Gradsko vijeće, Gradsko poglavarstvo, Gradonačelnik
Historija
Pokrajina Gacka u kojoj se nalazi i grad Otočac, smještena je unutar visoko-planinskog okvira, kojeg sačinjavaju Velebit i Mala Kapela, prema arheološkim nalazima, materijalnim ostacima pojedinih kultura, od starijeg kamenog doba, rimskog doba pa sve do danas bilo je oduvijek naseljeno.
Godine 33. pne. Japodi gube samostalnost i padaju pod rimsku vlast, što dokazuju dva sačuvana svetišta boga Mitre (kult perzijskog podrijetla iz 2. i 3. stoljeća). Za vrijeme rimske vlasti posebno je razvijen grad Arupium (Prozor), koji se je kao središnje naselje na području današnje Gacke i Like nalazio na važnoj rimskoj cesti koja je vodila prema Grčkoj (Tarstatika-Senia-Arupium-Iadera).
Na poznatoj Baščanskoj ploči iz 1100. godine, prvi put se spominje ime Otočca, odnosno njegova crkva Sv. Mikule (Nikole) koja je prema darovnici hrvatskog kralja Zvonimira, bila u redovničkoj zajednici sa crkvom Sv. Lucije u Baškoj na Krku. U 13. vijeku župa Gacka se nalazi u vlasništvu krčkih knezova Frankopana, te se u povelji kralja Karla Roberta iz 1300. godine Otočac prvi put spominje kao grad.
Otočac je bio sagrađen na otoku usred rijeke Gacke, a oko njega dalje prostirala se prostrana močvara koja je grad činila gotovo neosvojivim. Bio je opasan jakim zidom, a osnova je imala oblik nepravilnog sedmerokuta, sa šest kula na vanjskom zidu i visokom četverokutnom kulom unutar zidina. Time je stvorena jezgra urbaniteta Otočca koja je sve do 18. vijeka ostala bez značajnih promjena. Vodena mreža Gacke izravno je utjecala na morfologiju naselja i njegov povijesno urbani razvoj sve do današnjeg doba.
Dozvolom pape Pia II. u Otočcu je 1460. godine utemeljena biskupija kojoj je pripojen čitav kontinentalni kraj senjske biskupije, a 5. ožujka 1460. god. papa je stolnu crkvu Sv. Nikole podigao u rang katedrale Sv. Nikole, dok Otočac dobiva naslov "civitas" (grad – što je bio uvjet za biskupsko sjedište). Biskupija je ukinuta 1535. godine i pripojena Senjskoj.
Pokrajina Gacka bila je poprište mnogih važnih bitaka sa Turcima, a neosvojivost grada i njegova važnost za obranu hrvatskog teritorija postojala je sve značajnija. Otočac je sudjelovao u bitkama protiv Turaka sve do 1701. godine, kada su Gacka i Otočac predani na upravljanje Krajiškoj upravi, da bi 1746. godine od stare otočke kapetanije bila stvorena nova pukovnija, a Otočac postao središtem pukovnije.
Popuštanjem turskog pritiska dolazi do krupnih promjena u životu Otočca i Gacke, razvija se trgovina, obrtništvo i sve ono što nosi civilni život. Godine 1717. godine u Otočcu je počela sa radom Trivijalna škola. Svojom ispravom od 13. rujna 1746. godine kraljica Marija Terezija dopustila je održavanje tjednog sajma u Otočcu svake srijede, čija se tradicija održala sve do danas, a 1765. godine učinila je Otočac trgovištem dozvolivši da se uredi vojni magistrat. Na planu grada P. Jovanovića iz 1820-tih egzaktno su prikazani svi postojeći elementi topografije, graditeljstva i regulacije prostora. Jasno su vidljive vode rijeke Gacke s otocima i rukavcima, a na sjeveru je naznačeno brdo s tvrđavom "Forticom". Ističe se mreža cesta koje povezuju gradsku utvrdu na otoku s pojedinim grupacijama zgrada i pojedinačnim objektima na obalama. Svi prijelazi preko vode riješeni su mostovima kojih ukupno ima šest.
U gradu je 1910. godine na dan svetog Save proslavljena 25. godišnjica postojanja Srpske narodne čitaonice u Otočcu. Kotorski upravitelj Pavlinić je pokušavao zabraniti proslavu, ali je ona ipak održana. Narodni zastupnik Polovina mu je morao donijeti tekst svoga govora na odobrenje, a dva izaslanika su kontrolisala skup. Zabava je uspjela, a mladi učitelj Stojanović iz Škara je uz gusle pjevao Smrt majke Jugovića.
13. i 14. 6. 1943. u Otočcu održana je osnivačka skupština ZAVNOH-a.