cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rat u Bosni i Hercegovini
Hrvatske ofanzive i NATO-vi udari
Strahovanja da bi srpske snage mogle poduzeti ofanzivu protiv bihaćkog džepa te tamo dovesti do još većeg krvoprolića i humanitarne katastrofe nego u Srebrenici su se poklopile sa planovima hrvatske vlade o eliminaciji pobunjeničkih srpskih područja u samoj Hrvatskoj. Vlada Billa Clintona je hrvatskom vodstvu tako dalo "zeleno svjetlo" da poduzme dugo pripremanu akciju koja će postati poznata kao operacija Oluja. Ona je započeta 4. augusta te izvedena u bliskoj koordinaciji sa V korpusom ARBiH iz Bihaća, te je rezultirala sa potpunim kolapsom srpskih snaga, odnosno njihovim tjeranjem sa područja Hrvatske; istovremeno je pod udarom snaga ARBiH nestala i APZB, čijim je pristašama Hrvatska pružila utočište na svojoj teritoriji. Bihaćka je enklava tako nakon pune tri godine opsade deblokirana.
Scarborough, Maine
Skarboro je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Mejn.
Belfahy
Belfai je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Gornja Saona koja pripada prefekturi Lir.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 65 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 21 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,07 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 950 metara (maksimalnoj 1.050 m, a minimalnoj 520 m).
Rat u Bosni i Hercegovini
Hrvatske ofanzive i NATO-vi udari
28. augusta je u Sarajevu došlo do još jednog artiljerijskog napada na tržnicu, prilikom koga je ubijeno 37 ljudi. Dva dana kasnije, NATO je na to reagirao započinjanjem kampanje zračnih udara na srpske komunikacijske centre, oklopna vozila i artiljeriju. Ona se nastavila čak i nakon što su srpske snage uspjele oboriti nekoliko savezničkih aviona, pri čemu su zarobljena dva francuska pilota. 14. sepetmbra je vodstvo Republike Srpske objavilo kako će povući teško naoružanje oko Sarajeva; nakon što se pokazalo kako to provode u djelo, kampanja zračnih udara je okončana šest dana kasnije.
Borbe su se, međutim, nastavile. 8. septembra su snage HV i ARBiH zajednički pokrenule još jednu veliku ofenzivu poznatu kao operacija Maestral. Ona je trajala do 17. septembra, te predstavljala najveću i najuspješniju ofanzivu u cijelom ratu; hrvatske i bošnjačke snage su uspjele zauzeti Drvar, Bosanski Petrovac, Šipovo, Jajce, Ključ i Bosansku Krupu; time je pod vlast FBiH došla ogromna teritorija, sa koje je izbjeglo srpsko stanovništvo, izazivajući kaos i potpunu demoralizaciju u pozadini srpskih snaga.
Završne borbe
thumb|right|250px|Rezultati bošnjačkih i hrvatskih ofenziva 1995.; područja koja su zauzela HV i HVO označeni jarkoplavo; područja koja je zauzela ARBiH označena svjetlozeleno.
Tokom sljedećih nekoliko dana srpske snage, kojima je u pomoć pristigao određen broj pripadnika Arkanove Srpske dobrovoljačke garde, pokušale su izvesti manji broj ograničenih kontranapada, kojima je cilj bio vraćanje Ključa, odnosno usporavanje bošnjačkog i hrvatskog napredovanja. Te akcije su doživjele neuspjeh, te nisu mogle zaustaviti završne bošnjačko-hrvatske ofenzive koje su započele 8. oktobra.
Bošnjačke snage su tako izvele ofanzivu kojom su uspjele probiti srpske linije i 11. oktobra zauzeti Sanski Most te nastavile napredovanje prema Prijedoru. Hrvatske snage su isti dan otpočele još spektakularniju ofanzivu; sljedeći dan je zauzet Mrkonjić Grad, a nakon čega su, prema srpskim navodima, hrvatske snage izvršile masakr nekoliko stotina civila i zarobljenih pripadnika VRS. Hrvatske snage su nastavile napredovanje te stigle na oko 23 km udaljenosti od Banja Luke, kojoj je prekinuta isporuka električne energije te je došlo do sveopće demoralizacije i panike.
Iako se, prema uvriježenom mišljenju, glavno urbano središte bosanskih Srba nalazilo pred neumitnim padom, te iako se nastavak uspješnih ofanziva te eliminacija Republike Srpske zapadno od Posavskog koridora činio izglednim, ARBiH je zaustavila svoje napredovanje 13. oktobra, a 15. oktobra je svoje napredovanje zaustavila i HV. Motivi za tu odluku su kasnije postali predmetom brojnih kontroverzi, koji su uključivali kako međusobne optužbe tadašnjih saveznika, tako i tvrdnje da je ofanziva zaustavljena izričitim nalogom američke vlade, odnosno njenog predstavnika Richarda Holbrookea. Taj pritisak, koji je prema nekim navodima uključivao i prijetnju NATO-vim zračnim udarima, se obično tumači bojazni zapadnih državnika kako bi pad Banja Luke izazvao humanitarnu katastrofu , odnosno otežao tada već uznapredovale aktivnosti u cilju konačnog diplomatskog rješenja kojemu srpska strana, suočena sa očiglednim vojničkim porazom, više nije predstavljala prepreku.
Sklapanje mira
thumb|250px|right|Teritorije koje su zaraćene strane morale napustiti temeljem sporazuma; svjetlozeleno - područja koje su Srbi prepustili Bošnjacima; svjetloplavo - područja koja su Srbi prepustili Hrvatima; žuto - područja koja su Bošnjaci prepustili Srbina; narančasto - područja koja su Hrvati prepustili Srbima.
Konferencija je otpočela 1. novembra, a na njoj je srpsku stranu predstavljao Milošević, hrvatsku Tuđman, a bošnjačku Izetbegović. Američku vladu je predstavljao Holbroke, kao i general Wesley Clark. Konferencijom je uz Holbrokea predsjedao američki državni sekretar Warren Christopher, uz supredsjedatelje - predstavnika EU Carla Bildta i ruskog zamjenika ministra vanjskih poslova Igora Ivanova.
Sadržaj sporazuma se uglavnom naslanjao na prethodni prijedlog Kontakt-grupe i sa okvirnim načelima su se uglavnom složili svi sudionici. BiH je tako očuvana kao međunarodnopravni subjekt, odnosno država čije su granice, suverenitet i teritorijalni integritet priznale obje susjedne zemlje. Sa druge strane, njeno unutrašnje uređenje je predviđalo podjelu na dvije države koje su prozvane "entitetima" - Federaciju BiH, koja je trebala zauzimati 51 %, te Republiku Srpsku koja je trebala zauzimati 49 %. Oba entiteta su trebala imati široke ovlasti u svim oblastima osim obrane i vanjskih poslova.
Usprkos toga, pregovori su se odužili puna tri tjedna. Pri tome je najveći spor bio oko razgraničenja, odnosno sudbine Brčkog, o kojoj se nisu mogli dogovoriti srpska i bošnjačka strana. Na kraju je postignut kompromis temeljem koga je to pitanje ostavljeno za buduću arbitražu (temeljem koje je kasnije uspostavljen Distrikt Brčko kao specijalna teritorija izvan dva entiteta).
Sporazum je također sadržavao detaljne odredbe o mehanizmima njegove primjene, pri čemu su ključnu ulogu imali strani faktori. Tako je predviđeno stvaranje tzv. Snaga za primjenu (, skr. IFOR), odnosno međunarodneih vojnih snaga koje su trebale nadzirati razdvajanje i demobilizaciju zaraćenih strana, odnosno uspostavljati okvirni red i mir; one će kasnije postati poznate kao Stabilizacijske snage ili SFOR. Još važnije je bilo uspostavljanje institucije Visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu, odnosno funkcionara koji je dobio ovlasti poništavati sve odluke lokalnih vlasti. Time je poratna Bosna i Hercegovina de facto postala protektorat međunarodne zajednice.
Sporazum je konačno postignut 21. novembra, a potom je svečano potpisan u Parizu 14. decembra, pri čemu su među supotpisnicima bili američki predsjednik Clinton, francuski predsjednik Chirac, britanski premijer John Major, njemački kancelar Helmut Kohl i ruski premijer Viktor Černomirdin.
Ljudske žrtve
250px|right|thumb|Kopač grobova u Sarajevu za vrijeme opsade 1992. godine.
Broj žrtava rata u Bosni i Hercegovini, a prije svega broj poginulih, bio je od samog početka predmetom kontroverzi i manipulacija, prouzrokovanih što nastojanjima da se iskoristi u propagadne ili političke svrhe, što prestankom vođenja preciznih evidencija izazvanih ratnim zbivanjima. Još za vrijeme trajanja samog rata se tako spominjati brojka od 250.000 poginulih, i to samo među bošnjačkim civilima, a što je brojka koju su tada prihvatili ne samo zapadni mediji i javnost, nego i neki ugledni demografi kao što je Vladimir Žerjavić. Sa završetkom rata, odnosno posetepenom stabilizacijom stanja, sređivanjem matičnih knjiga i elmininacijom dvostrukih unosa žrtava u vojne i civilne evidencije, brojka poginulih se postepeno počela smanjivati, tako da se današnje široko prihvaćene procjene uglavnom vrte oko 100.000 poginulih.
Pet najvećih stratišta u ratu su Sarajevo (14.011 žrtava), Srebrenica (7.475 žrtava), Prijedor (3.100 ubijenih, od čega 100 djece i 260 žena, ponajviše u logoru Omarska - oko 600), Bihać (4.856 žrtava) i Zvornik (4.127 žrtava). Posljednjo ažuriranje podataka iz 2013. došlo je do broja od 95.940 poginulih - ili 101.040 ako se uključi i 5.100 mrtvih za koje se ne može sigurno utvrditi da li su poginuli od izravnih posljedica rata. Bošnjaci su jedini narod u kojem je poginulo više civila nego vojnika. Oni čine 81,4 % sveukupnih civilnih žrtava sukoba iako su činili tek 43,7% stanovništva države.
Neke od tih procjena su, s druge strane, još uvijek predmet osporavanja, prije svega u bošnjačkoj javnosti, te je tako 2008. godine Haris Silajdžić, tadašnji predsjednik Predsjedništva BiH na sjednici Opće skupštine UN, pozivajući se na podatke Međunarodnog odbora Crvenog križa ustanovio kako je u ratu ubijeno 200.000 osoba.
Panegai II, Pordenone
Panegai II je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Debeljak
Debeljak je naselje u sastavu općine Sukošan, u Zadarskoj županiji.
Pod naselje Debeljak pripadaju zaseoci Debeljak, Podvršje Gornje, Podvršje Donje i Dubrava.
Whipps Millgate, Kentucky
Vips Milgejt je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2000. godine broj stanovnika je 415.
Kolkata
right|thumb|350px|Memorijal kraljice Viktorije
Kolkata (bengalski কলকাতা [kolkat̪a]; poznata i kao Kalkuta) je glavni grad indijske države Zapadni Bengal. Grad ima gotovo 5 miliona stanovnika, a sa metropolitenskim područjem oko 14 miliona. Kolkata je bila glavni grad Britanske Indije do 1911. Nakon 1947. Kolkata je ekonomski stagnirala, a od 2000. grad ponovo ekonomski jača. Kolkata se suočava sa problemima urbanizacije, kao što su siromaštvo, zagađenost i saobraćajno zagušenje. Kolkata je pre bila smatrana kulturnom prestolnicom Indije, u kojoj su živeli Rabindranat Tagore, Ronald Ros, Suba Čandra Boze, Majka Tereza, Satjendranat Boze, Jagdiš Boze, Čandra Boze i drugi.
Istorija
right|thumb|250px|Kalkuta kao grad palata u kolonijalno doba
Područje je bilo naseljeno preko 2 hiljade godina. Istorija grada započinje dolaskom Britanske istočnoindijske kompanije 1690., kada je kompanija započela sa uspostavljanjem trgovine u Bengalu. Britanci su 1699. sagradili tvrđavu Fort Vilijam, koja su koristili kao regionalnu bazu. Kolkata, koja se tada zvala Kalkuta je postala sedište jedne od tri britanske oblasti u Indiji. Zbog sukoba sa Francuzima u Indiji tvrđava je ojačana 1756. Navab od Bengala je protestovao zbog militarizacije, pa je zauzeo Fort Vilijam tvrđavu. Britanci su nakon godinu dana ponovo ponovo osvojili tvrđavu. Kalkuta je postala 1772. glavno sedište Britanske Indije. Do 1805. isušene su močvare, a Kalkuta je postala "grad palata". Početkom 19. veka Kalkuta se sastojala od dva grada, britanskog i indijskog. Od 1850ih dolazi do ubrzane industrijalizacije, posebno je postala poznata po tekstilnoj industriji i preradi jute. Zbog industrije ulagalo se u infrastrukturu, tj. železnicu i telegraf. U gradu se pojavila i nova klasa Indijaca, koji su često bili profesionalci, čitali novine, bili anglofili i najčešće pripadali višim hindu kastama. Kalkuta je vremenom postala centar indijskog pokreta za nezavisnost. Podela Bengala iz 1905. predstavljala je jako nepopularan potez, koji je doveo do protesta i bojkota engleske robe. Zbog tih protesta, a i zbog administrativno nepovoljnog položaja Kalkute glavni grad je 1911. postao Nju Delhi. Tokom Drugog svetskog rata Japanci su dva puta bombardovali luku. Hrana je korištena za vojsku, pa su milioni u Bengalu stradali od gladi tokom 1943. Zahtev za formiranjem muslimanske države je 1946. izazvao velike nerede i preko 2.000 mrtvih. Podela Indije je dovela do velikog nasilja i odlaska velikog broja muslimana u Istočni Pakistan. U isto vreme u grad je došlo stotine hiljada hindusa.
Ekonomija
Kolkata je glavni poslovni i finansijski centar istočne Indije i severoistočnih država. Druga najveća berza u Indiji je u Kolkati. Nekad je Kolkata bila glavni grad Indije (do 1911), a posle 1947. usledila je ekonomska stagnacija. Između 1960ih i 1990ih bio je jako veliki beg kapitala, a mnoge fabrike su zatvorene. Liberalizacija indijske ekonomije 1990ih popravila je ekonomsku situaciju. Ekonomski oporavak predvodi sektor informacionih tehnologija.
Kultura
left|thumb|Indijski muzej
Kolkata je bila zvana grad palata. Ima veliki broj građevina iz kolonijalnog perioda. Indijski muzej je osnovao danski botaničar 1814. i predstavlja najstariji muzej Indije. U Kolkati se nalazi Nacionalna biblioteka Indije sa preko 2 miliona knjiga. Memorijal kraljice Viktorije predstavlja građevinu koju je sagradio Vilijam Emerson između 1906. i 1921. ,a koja je kombinovala mogulski stil arhitekture sa renesansnim elementima.
Debeljak
Do političko-teritorijalne reorganizacije 1992., Debeljak je pripadao tadašnjoj općini Zadar.
Whitewater, Kansas
Vajtvoter je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Debeljak
Zemljopis
Naselje Debeljak je smješteno sjeveroistočno od glavnog sjedišta općine, naselja Sukošan, udaljeno oko tri kilometara zračne linije, oko jedan kilometar udaljen od mora od kojega ga dijeli brdo Tustica.
Whitewater, Kansas
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 718, što je 65 (10,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Debeljak
Prometna povezanost
Debeljak je povezan sa Sukošanom županijskom prometnicom Ž6041. Izgradnjom brze ceste Zadar2 - Gaženica (kolokvijalno nazvane "Kalmetina", po Božidaru Kalmeti, bivšem ministru mora, prometa i infrastrukture) i prilazne ceste (kolokvijalno nazvane "Zdravkina", po Zdravku Jeraku, dugogodišnjem šefu zadarskih Hrvatskih cesta), povezan je sa Zadrom od kojeg je udaljen desetak minuta vožnje.
U blizini Debeljaka nalazi se Zračna luka Zadar, kao i Marina Dalmacija. Debeljak ima izravnu povezanost sa autocestom A1 preko brze dvotračne ceste, a kroz Debeljak prolazi i željeznička pruga Knin - Zadar.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 919 stanovnika.
Najčešća prezimena u Debeljaku su Peljušić, Piljušić, Pavić, Gambiraža, Dražić, Medić, Torbarina, Ročak, Smolić, Smolić-Ročak, Strenja, Štrenja, Marinović, Raspović, Peričić i Rogoznica.
Povijest
Debeljak se prvi put spominje na blagdan Sv. Martina 11. studenog 1504. godine, pod imenom Račice, kada se slavio zaštitnik župe Sv. Martina u Prljanama. Na okupu su bili svećenici glagoljaši iz okolnih mjesta, među kojima i župnik župe Sv. Marije iz Račica (današnji Debeljak). Sredinom 16. stoljeća spominje se po prvi put i Podvršje (Podversie).
U doba turskih provala na zadarsko područje u drugoj polovini 15. stoljeća Debeljak je potpuno napušten. Stanovništvo se preselilo u Sukošan, na obližnje otoke, pa i dalje.
Ansignan
Onsinjon je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Istočni Pirineji koja pripada prefekturi Perpinjan.
Debeljak
Povijest
Konačnim prestankom turskih napada godine 1679., pojedine obitelji iz Sukošana sele se u zaselak nazvan Debeljak po dobrim njivama i pašnjacima.
Debeljak je u svakom političkom, vjerskom i ekonomskom pogledu povezan sa Sukošanom, te je stoljećima pratio i povijest Sukošana.
Ansignan
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 198 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 25 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,84 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 235 metara (maksimalnoj 583 m, a minimalnoj 155 m).
Fosfoglikolatna fosfataza
Fosfoglikolatna fosfataza (, fosfoglikolatna hidrolaza, 2-fosfoglikolatna fosfataza, P-glikolatna fosfataza) je enzim sa sistematskim imenom 2-fosfoglikolat fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
(1-hidroksicikloheksan-1-il)acetil-KoA lijaza
(1-hidroksicikloheksan-1-il)acetil-KoA lijaza (, (1-hidroksicikloheksan-1-il)acetil-KoA cikloheksanon-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom (1-hidroksicikloheksan-1-il)acetil-KoA cikloheksanon-lijaza (formira acetil-KoA). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Rat u Bosni i Hercegovini
Ljudske žrtve
Prema podacima koje navodi Amnesty International iz 2012. godine, oko 10.500 osoba još uvijek vode kao nestale u ratu, a od čega najveći broj čine Bošnjaci.
Greatwood, Texas
Greatwood je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 11.538 stanovnika.
Rat u Bosni i Hercegovini
Fizičke i psihološke traume
Prema jednom istraživanju iz 2012. u Bosni i Hercegovini 1,75 milijuna ljudi je bolovalo od neke vrste PTSP-a, od toga milijun u Federaciji BiH a 750.000 u RS-u. Zdravstvene studije ukazale su da su osobe oboljele od PTSP-a imale prodiruća kognitivna oštećenja sa velikim efektima vezanima pogotovo uz pažnju, radnu memoriju, izvršne funkcije i pamćenje. U Sarajevu je tako razina psihičkih poremećaja porasla za 15% u odnosu na razdoblje prije rata.
O broju zarobljenih također ne postoje precizni podaci, a za što je najvažniji razlog kaotični početak rata, gdje nije postojala jasna razlika između tretmana neprijateljskih civila i boraca, odnosno što zaraćene strane, a prije svega srpska, često pod izgovorom da su zarobljenici "obični kriminalci", nisu ni pokušavale primjenjivati odredbe međunarodnog ratnog prava. Evidencije su se počele voditi tek sa uspostavljanjem čvrstih linija fronte, odnosno osnivanja sabirnih logora. Tokom rata je osnovano ukupno njih 677, a kroz njih je prošlo oko 55.000 ljudi. Od 677 logora, 333 su vodile snage VRS-a (49 %), 83 snage Armije BiH (12 %), 51 snage HVO-a (8 %), 31 zajedničke snage HVO-a i Armije BiH (5 %) te ostale neidentificirane snage.
Poseban aspekt rata, koji je također stekao i veliki publicitet u međunardonog javnosti, je bio i veliki broj zarobljenih žena, gotovo isključivo civila, koje su bile podvrgavane silovanjima. Prema procjenama UN-a je tokom rata 20.000 i 50.000 žena. Najpoznatiji su slučajevi silovanja muslimanskih žena od strane Srba u prvim mjesecima rata, a što je posebno došlo do izražaja nakon osvajanja Foče, Višegrada te u sarajevskom naselju Grbavica; silovanja su uključivala tzv. logore za silovanja. Masovnost tog fenomena je mnoge doveo do zaključka kako su silovanja predstavljala dio kampanje psihološkog ratovanja protiv muslimanskog stanovništva, a to je u svome izvještaju iz 1997. godine prihvatio i MKSJ proglašivši silovanja zločinom protiv čovječnosti.
Raseljavanje i promjena demografske strukture
thumb|250px|right|Promjena etničke strukture BiH; lijevo - etnička struktura prema popisu iz 1991. godine; desno - etnička struktura početkom 1998. godine prema procjenama Visokog predstavnika za BiH; legenda: zeleno - područja s bošnjačkom većinom; crveno - područja sa srpskom većinom; plavo - područja sa hrvatskom većinom.
Stazione Cappelle, L'Aquila
Stazione Cappelle je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Galatina, Lecce
Galatina je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Stazione Cappelle, L'Aquila
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 700 m.
Galatina, Lecce
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19569 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 83 m.
Debeljak
Gospodarstvo
Gospodarska je osnova poljodjelstvo, vinogradarstvo, maslinarstvo i voćarstvo. Debeljak je najpoznatiji po vrlo cijenjenim trešnjama, "debeljačkim strišnjama". Zaseok Gornje Podvršje je zaseok s najviše obrta u Zadarskoj županiji.
Jusići (Šipovo)
Jusići su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Šipovo koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 162 stanovnika.
Debeljak
Znamenitosti
Posvetio ju je 15. kolovoza 1970. zadarski nadbiskup Marijan Oblak. Crkva je jednobrodna sa sakristijom, oltar mramorni prema puku, iza njega svetohranište, krstionica mramorna; u crkvi su još drveni kipovi Gospe od Zdravlja i sv. Ante Padovanskog. Uz crkvu je i zvonik s dva zvona izgrađen 1973.
Kapadion
Kapadion je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 422,083 Da.
Debeljak
Znamenitosti
Prema evidenciji Državne uprave za zaštitu kulturne i prirodne baštine, na području Debeljaka nepokretni spomenici kulture su još i:
Rat u Bosni i Hercegovini
Raseljavanje i promjena demografske strukture
Tijekom rata, UNHCR navodi da je preko 2 milijuna ljudi raseljeno iz svojih domova ili su postali izbjeglice, što čini gotovo polovicu ukupnog stanovništva države. Procjenjuje se da je broj protjeranih Bošnjaka bio negdje između 700.000 i jedan milijun. Demograf Srđan Bogosavljević procjenjuje da je 1,4 milijuna osoba raseljeno, od toga 720.000 Bošnjaka (51 %), 460.000 Srba (33 %) i 150.000 Hrvata (11 %).
738 Alagasta
738 Alagasta je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 62,79 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 3,032 astronomskih jedinica (AJ).
Rat u Bosni i Hercegovini
Raseljavanje i promjena demografske strukture
Prilikom završetka rata, u državi je bilo samo 3,4 milijuna stanovnika. Vijeće Europe navodi brojku od milijun raseljenih po Bosni tijekom rata i dodatnih 1,2 milijuna izbjeglica koji našli utočište u 25 država u inozemstvu. Od 635.000 bosanskih izbjeglica u zapadnoj Europi, najviše je prihvatila Njemačka (345.000), pa zatim Austrija (80.000), Švedska (61.500), Švicarska (26.700), Nizozemska (23.500), Danska (23.000) i Ujedinjeno Kraljevstvo (13.000). 31.656 je pobjeglo u SAD, a oko 20.000 u Australiju. Od 580.000 bosanskih izbjeglica koji su našli utočište u bivšoj Jugoslaviji, najviše je primila Hrvatska (288.000), pa zatim SRJ (253.000) i Slovenija (33.400). Od 635.000 izbjeglica u zapadnoj Europi, 80 % su bili Bošnjaci a 13 % Hrvati. U Hrvatskoj, većinu izbjeglica su bili Hrvati a 23 % Bošnjaci, dok su u SRJ preko 99 % bili Srbi. Sveukupno, Međunarodni centar za razvoj migracione politike navodi da je u ratu raseljeno ili izbjeglo 1.270.000 Bošnjaka (67% svih pripadnika u toj državi), 540.000 Srba (39% svih pripadnika u toj državi) i 490.000 Hrvata (65% svih pripadnika u toj državi).
738 Alagasta
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 3,529 stepeni, a orbitalni period iznosi 1928,977 dana (5,281 godina). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,060. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 10,13 a geometrijski albedo 0,039.
Rat u Bosni i Hercegovini
Raseljavanje i promjena demografske strukture
Do 2004., 1.000.473 raseljenih ili izbjeglica se vratilo svojim domovima. Do 2006., u Federaciju Bosne i Hercegovine vratilo se 462.245 izbjeglih ili raseljenih Bošnjaka, 151.141 Srba, 114.829 Hrvata i drugih. U RS, vratilo se 149.232 izbjeglih ili raseljenih Bošnjaka, 94.449 Srba, 10.677 Hrvata i drugih.
738 Alagasta
Asteroid je otkriven 7. januara 1913. godine.
Rat u Bosni i Hercegovini
Raseljavanje i promjena demografske strukture
Promijenjene su i etničke strukture u oba entiteta. Prema popisu iz 1991., na sadašnjem području RS-a (ne računajući područje kada je zauzimala 70 % BiH) bilo je 54,32 % Srba, 28,77 % Bošnjaka i 9,39 % Hrvata, da bi prema procjenama UNHCR-a 1997. bilo 96,79 % Srba, 2,19 % Bošnjaka i 1,02 % Hrvata. Federacija BiH je 1991. imala 52,09 % Bošnjaka, 22,13 % Hrvata i 17,62 % Srba, da bi 1997. imala 72,61 % Bošnjaka, 22,27 % Hrvata i 2,32 % Srba. Područje pod kontrolom snaga VRS-a dočekalo je kraj rata sa 523.000 manje Bošnjaka i 198.000 manje Hrvata u usporedbi sa 1991. S druge strane, područje pod kontrolom snaga Armije BiH dočekalo je kraj rata sa 258.000 manje Srba.
Ekonomske posljedice
I ekonomski gubitak je bio velik: uništeno je ili oštećeno 445.000 stambenih jedinica, što predstavlja 37 % sveukupnih domaćinstava države. Građani Sarajeva morali su posjeći preko 3/4 svih urbanih drveća tokom opsade radi grijanja. Procjenjuje se da su ukupne ratne štete države bile između 50 i 70 milijardi $ dok je BDP Bosne i Hercegovine 1995. bio tek 15 % predratne razine. Tek je 2005. uspjela doseći 60 % predratne razine.
Suđenja za ratne zločine
desno|mini|225px|Zgrada Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju u Haagu desno|mini|225px|Ratko Mladić, načelnik generalštaba VRS, na suđenju pred MKSJ-om
Svjetska javnost je od samog početka bila svjesna da su za vrijeme sukoba u Bosni i Hercegovini počinjeni brojni zločini, a za koje je, s obzirom na specifične okolnosti, bilo malo vjerojatno da će ih procesuirati lokalne vlasti. Zahtjevi za uspostavom međunarodnog suda koji bi preuzeo tu funkciju su relativno brzo prihvaćeni od vodećih svjetskih sila, te je tako 1933. rezolucijom 827 Vijeća sigurnosti UN formiran Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ); njegova proklamirana svrha je, između ostalih, bila i prevencija budućih zločina s obzirom da je služio kao upozorenje svim vođama umiješanim u sukob da postoji kaznena odgovornost. Takvo upozorenje je, međutim, uglavnom bilo shvaćeno tek kao simbolička propagandna gesta, te se rat nastavio, a zajedno sa njime i brojni zločini, uključujući masakr u Srebrenici.
MKSJ se, međutim, pred kraj rata pretvorio u snažno oruđe političkog pritiska, prije svega na srpsku stranu, pa su tako upravo prvi optuženici bili Radovan Karadžić i Ratko Mladić koji su u ljeto 1995. javno optuženi za zločine protiv građana Sarajeva, a tokom dejtonskih pregovora i za zbivanja u Srebrenici. Završetkom rata, te dolaskom snaga IFOR-a u Bosnu i Hercegovinu, MKSJ je stekao uvjete da otpočne rad na terenu, odnosno da se odredbe njegovog Statuta počnu primjenjivati na terenu. To se prije svega odrazilo na veliki broj optužnica protiv čelnika SDS BiH, čiji su ekstremistički stavovi i odgovornost za zločine predstavljali prepreku procesu ponovne integracije države i pomirenja; veliki broj njih je uhapšen i osuđen na dugogodišnje kazne, uključujući Nikolu Koljevića i Biljanu Plavšić. MKSJ je također koristio i institut tajnih optužnica kako bi spriječio bijeg vodećih optuženika; Karadžić i Mladić, koji su se smatrali najtraženijima, su hapšenje i dolazak pred Sud izbjegavali sve do 2008. godine. Rad MKSJ je bio dugo vremena otvoreno opstruiran iz susjedne Srbije, pogotovo nakon što je 1999. godine za vrijeme kosovskog rata Milošević, tadašnji predsjednik SRJ, postao optuženik. Takva situacija se djelomično promijenila tek nakon Miloševićevog svrgavanja 2000. godine, mada su i nove srpske vlasti, usprkos Miloševićevog izručenja nekoliko mjeseci kasnije, dugo vremena bile optuživane da opstruiraju haške istrage i kriju Karadžića i Mladića. Susjedna Hrvatska na čelu s Tuđmanom je bila daleko kooperativnija, mada su neki od optuženika koji su se krili na njenoj teritoriji, poput Bože Raića, uhapšeni tek nakon uspostave Trećesiječanjske vlasti 2000. godine.
MKSJ je, pak, protiv hrvatskih optuženika uglavnom izricao presude kojima ih se proglašava odgovornim za zločine protiv Bošnjaka za vrijeme bošnjačko-hrvatskog sukoba. Najtežu kaznu dobio je bivši potpredsjednik i član Predsjedništva HRHB-a Dario Kordić (25 godina) koji je osuđen za zločin protiv čovječnosti počinjen prema bošnjačkim civilima. U pravomoćnim presudama Kordića i Naletilića, MKSJ je naveo da je politički i vojni vrh HRHB sudjelovao u udruženom zločinačkom pothvatu na čelu sa hrvatskim predsjednikom Franjom Tuđmanom, koji je u međuvremenu bio umro. Godine 2013. je 25 godina zatvora dobio je i Jadranko Prlić, koji je za vrijeme rata bio premijer HRHB, a poslije rata ministar vanjskih poslova BiH.
MKSJ je osudio pet osoba sa bošnjačke strane, smatrajući ih odgovornim uglavnom za manji broj zločina protiv srpskih zarobljenika. Najtežu kaznu je dobio Hazim Delić, čuvar logora Čelebići (18 godina). Drugi načelnik Generalštaba Armije BiH, Rasim Delić, dobio je tri godine zatvora zbog okrutnog postupanja u selu Livade i logoru Kamenica. Enver Hadžihasanović i Amir Kubura osuđeni su na 3,5 i dvije godine zatvora zbog okrutnog postupanja i pljačke.
MKSJ, koji je ispočetka uživao snažnu podršku ne samo u međunarodnoj, nego u velikom dijelu javnosti BiH i susjednih država, s vremenom je postao predmetom kritike. U Srbiji je od samog početka bio predmetom optužbi za pristranost, odnosno navodnog nastojanja da se krivnja za rat i zločine nametne isključivo srpskoj strani. U bošnjačkoj javnosti se nešto kasnije kritizirao zbog oslobađajućih presuda generalu VJ Momčilu Perišiću, kao i vodećim srpskim obavještajcima Jovici Stanišiću i Frenkiju Simatoviću; kada se doznalo da su svi optuženici dugo vremena surađivali sa CIA-om, počela su se postavljati pitanja oko nezavisnosti suda. Najveći dio kritika se, međutim, odnosio na izuzetno spori rad Suda, pa tako procesi najviše rangiranim optuženicima kao što su Mladić, Karadžić i Šešelj, još uvijek nisu dovršeni.
Iako je MKSJ imao snažne ovlasti, financijske i druge resurse, te uživao podršku svjetskih sila, od početka je bilo jasno da sam neće biti u stanju procesuirati sve zločine. Stoga je taj zadatak započelo pravosuđe drugih država, koristeći kako načela o univerzalnoj nadležnosti, tako i ona koja su propisivala procesuiranje vlastitih građana. U Hrvatskoj je tako Fikret Abdić 2002. godine osuđen na 15 godina zatvora zbog zločina koji su njegovi sljedbenici počinili u međubošnjačkom sukobu u Sjeverozapadnoj Bosni. Od 2005. su i srpske vlasti počele procesuirati vlastite državljane za ratne zločine počinjene u BiH. Ratne zločine je na kraju počeo procesuirati i Sud Bosne i Hercegovine, jedna od rijetkih nad-entitetskih institucija u BiH.
Političke posljedice
right|thumb|225px|Međunarodni sud pravde
Posljedice u BiH
Iako je rat formalno završio Pariškim sporazumom i iako od jeseni 1995. nije bilo borbi niti ozbiljnijih oružanih incidenata, opće stanje sigurnosti u BiH se relativno sporo popravljalo. Tokom nekoliko mjeseci je nastavljeno etničko čišćenje, kao i pljačke i uništavanje imovina, prije svega na područjima koja su temeljem sporazuma trebala biti prepuštena drugoj strani; najpoznatiji primjer je egzodus Srba iz dijelova Sarajeva (gdje je opsada službeno završena tek u februaru 1996.) koja su pripala Federaciji. Tokom zime je u BiH stigao prvi kontingent 1. oklopne divizije američke vojske; ona je, zajedno sa već postojećim snagama UNPROFOR-a, kao i pojačanjima članica NATO-pakta postala nukleus IFOR-a, koji će za godinu dana narasti na 60.000 ljudi. Istovremeno je tekao proces razoružanja i demobilizacije ARBiH, VRS i HVO (čije će jezgre postojati sve do ujedinjenja u Oružane snage BiH 2005. godine).
Ostavka Radovana Karadžića sa mjesta predsjednika RS i vođe bosanskih Srba 19. jula 1996. godine (a nakon koga je otpočeo proces višegodišnjeg skrivanja) je, pak, pridonio dodatnoj političkoj stabilizaciji, odnosno pripremama za ustrojavanje novih organa vlasti temeljenih na Daytonskom sporazumom. 14. septembra 1996. su održani prvi poslijeratni izbori, a na kojima su uvjerljivu pobjedu odnijele nacionalne stranke. Međunarodna zajednica je sljedećih godina, pak, ulagala značajne napore kako bi se počele obnavljati pokidane veze među zajednicama, odnosno dvama entitetima, a čemu su trebale pridonijeti novoformirane političke stranke koje su trebale predstavljati alternativu u ratu kompromitiranim političarima. Iako se već od sljedećih izbora, održanih dvije godine, mogao primijetiti trend slabljenja nacionalnih stranaka, on je u sljedećoj deceniji zaustavljen.
Iako je Daytonski sporazum zaustavio rat, sa vremenom je postao predmetom kritike, odnosno zahtjeva za reviziju ili ukidanje, prije svega od strane bošnjačkih političara, odnosno javnosti gdje se samo postojanje Republike Srpske kao "entiteta stvorenog na genocidu" smatra neprihvatljivim. Ti su zahtjevi posebno došli do izražaja pred presudu Međunarodnog suda pravde povodom tužbe protiv SRJ za genocid 2007. godine, koja je, pak, ustanovila da je u Srebrenici izvršen genocid. Srpski političari su se, sa druge strane, zauzeli stav prema kome se ljubomorno čuva dejtonski poredak, a na bošnjačke zahtjeve za ukidanjem Republike Srpske odgovara inicijativama o referendumu za nezavisnost Republike Srpske, za koje bi navodno kao presedan mogao poslužiti slučaj Kosova koje je 2008. jednostrano proglasilo nezavisnost od Srbije i bilo priznato od vodećih zapadnih država. Postojeći dejtonski poredak se zbog toga ponekad smatra i klicom budućih sukoba, ali i smetnjom procesu pristupanja BiH Evropskoj uniji, a što je proklamirani cilj koga nominalno dijele vodeće ličnosti svih etničkih zajednica.
Posljedice na susjedne države
Rat u BiH je imao značajne posljedice na susjedne države, prije svega na SRJ. Iako su sankcije bile suspendirane odmah po potpisivanju sporazuma, te formalno ukinute sljedeće godine, a SRJ formalno priznala BiH i počela sa njom uspostavljati diplomatske i druge odnose, srpski predsjednik Milošević se u svjetskoj javnosti smatrao glavnim krivcem za rat, te je zbog toga SRJ još uvijek bila pod diplomatskom izolacijom. Sa druge strane, to se nije dogodilo sa Milom Đukanovićem, predsjednikom Crne Gore, čije snage nisu u većoj mjeri sudjelovale u ratu niti otvoreno podržavale Republiku Srpske; iako je Đukanović na vlast došao kao Miloševićev pristaša i sve vrijeme rata podržavao njegovu politiku, godine 1997. je iskoristio priliku da se od njega distancira, odnosno započne proces koji će, uz snažnu podršku Zapada, kulminirati proglašenjem nezavisnosti Crne Gore 2006. godine.
Mnogo ozbiljnije posljedice po opstanak SRJ je Daytonski sporazum proizveo na Kosovu, gdje je izazvao veliko nezadovoljstvo među tamošnjom albanskom zajednicom, gdje se smatralo da, time što se ne odnosi na tu pokrajinu, cementira sprsku vlast na Kosovu. Takvo je stanje stvari potaklo mlađi i radikalniji dio zajednice da stvori Oslobodilačku vojsku Kosova koja jke protiv srpske vlasti počela boriti oružanim putem, a što je 1998. godine dovelo do eskalacije sukoba u otvoreni rat. Iskustva rata u BiH, koja su stvorila percepciju Srba kao genocidnih zlikovaca, su potakle ne samo zapadnu javnost, nego na kraju i vlade na čelu sa SAD, da taj sukob zaustavi oružanom intervencijom nakon koje je SRJ prisiljena na povlačenje sa Kosova, koje je 2008. godine proglasilo nezavisnost, danas priznatu od većine država u svijetu. Svi ti porazi su u značajnoj mjeri kompromitirali velikosrpsku ideologiju u velikom dijelu srpske javnosti, odnosno doveli do njenog napuštanja čak i od strane njenih dotadašnjih zagovornika kao što su Vuk Drašković i sadašnji predsjednik Aleksandar Vučić.
737 Arequipa
737 Arequipa je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 44,07 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,592 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 12,355 stepeni, a orbitalni period iznosi 1524,789 dana (4,174 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,242. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 8,81 a geometrijski albedo 0,272.
Asteroid je otkriven 7. decembra 1912. godine.
Rat u Bosni i Hercegovini
Posljedice na globalnu politiku
Među organizacijama kojima je rat u BiH u značajnoj mjeri naškodio reputaciji bila je i novoformirana Europska unija. Iako su ratna zbivanja koincidirala procesom intenziviranja njene integracije, odnosno početkom primjene Maastrichstkog ugovora, njena očigledna nesposobnost da spriječi izbijanje rata u vlastitom susjedstvu i interesnoj sferi, stvorila je percepciju o njenoj nemoći, odgodivši na dugi rok njenu proklamiranu transformaciju u novu svjetsku silu. Konfuzna i neefikasna politika EU prema ratu u BiH se često tumačila i njenim unutrašnjim razmiricama, odnosno neusklađenosti politike pri čemu se, zbog kalkulantskog i navodno pro-srpskog stava najviše optuživala britanska, i u manjoj mjeri francuska vlada. Nakon rata se među vodećim evropskim političarima počeo stvarati stav da se slični fijasko u budućim slučajevima može spriječiti bilo kroz što čvršće vezivanje uz SAD i NATO, bilo kroz jačanje integracija i stvaranje nadnacionalnih evropskih institucija koje bi zamijenile neefikasne i zavađene države-članice. Rat u BiH je na proces evropskih integracija imao uticaj i kao njegova svojevrsna antiteza, odnosno kao drastični primjer nacionalizma i ekstremnog odbacivanja svih proklamiranih evropskih vrijednosti; to se, između ostalog, odrazilo i na kroz korištenje masakra u Srebrenici od strane zagovornika Evropskog ustava na neuspjelom referendumu o njegovoj ratifikaciji u Nizozemskoj 2005. godine.
Književnost
Rat u BiH je u posljednje dvije decenije poslužio kao inspiracija za brojna književna djela. Najpoznatijim su, pak, postala ona čiji su autori bili njegovi neposredni očevici, odnosno koji su ih napisali i objavili za vrijeme ratnih događanja. Vjerojatno najpoznatiji autor je Zlata Filipović, koju je izbijanja rata zateklo u Sarajevu kao 11-godišnju djevojčicu, te koja je opsadu opisala u dnevniku koji je 1993. godine objavljen u sarajevskom Oslobođenju; tekst, kasnije objavljen pod naslovom Zlatin dnevnik je izazvao veliku pažnju ne samo u domaćoj, nego i u međunarodnoj javnosti, koja je u njemu pronašla paralele sa Dnevnikom Anne Frank, isto kao što su stradanja Sarajlija pod srpskim granatama shvaćena kao suvremeni ekvivalent Holokausta u Drugom svjetskom ratu.
Strip
Ratna zbivanja u BiH su pronašla svoj odraz i na autore stripova, a za što je možda najzaslužniji Ervin Rustemagić, bosanskohercegovački strip-izdavač koga je rat zatekao u rodnom Sarajevu. Telefaks-poruke u kojima je iz opkoljenog grada prijateljima opisivao svoja iskustva, su poslužile kao podloga za grafički roman Joea Kuberta pod naslovom Fax from Sarajevo objavljen 1996. godine. Ugledni belgijski strip-crtač Hermann je, pak, godinu dana ranije ratna zbivanja opisao u grafičkom romanu Sarajevo Tango.
Muzika
Rat u BiH se od samog početka odrazio na muzičko stvaralaštvo, i to prije svega u samoj BiH, gdje je poslužio kao inspiracija za stvaranje niza patriotskih i ranih pjesama koje su imale svrhu jačanja borbenog morala. Pri tome su se bosanskohercegovački muzičari, kao i ostatak društva, uglavnom podijelili na etničkoj osnovi, stvarajući pjesme kojima su obično veličali vlastiti narod i njegove paravojne formacije, a demonizirali ostali narodi. Među Bošnjacima su najpopularnije ratne pjesme stvarali Dino Merlin i Mahir Bureković, među Srbima Baja Mali Knindža, a među Hrvatima Ranko Boban.
U svijetu je od muzičkih djela inspiriranih ratom u BiH, pak, najpoznatija Miss Sarajevo koju je napisao irski rock-muzičar Bono Vox, koji je za vrijeme rata postao zaintrigriran sudbinom opkoljenog Sarajeva te svjetsku javnost nastojao upozoriti na stradanja tamošnjeg stanovništva. Pjesma je napisana 1997. godine i premijerno izvedena na koncertu koji je njegova grupa U2 održala u Sarajevu dvije godine nakon završetka sukoba.
Film i televizija
Prvi filmovi posvećeni ratu su pravljeni za vrijeme samih ratnih zbivanja. Uglavnom je bila riječ o dokumentarnim ostvarenjima, ponekad i sa snažnim propagandnim nabojem. Među njima je posebno zapažen bio Bosna! snimljen 1994. u režiji uglednog francuskog filozofa Bernarda Henrija-Levyja i produkciji Bosanskohercegovačke televizije, a u kome je bošnjačka strana prikazana kao branik zapadnih vrijednosti. Sljedeće godine je BBC pak producirao Smrt Jugoslavije, dokumentarnu TV-seriju poznatu po brojnim i detaljnim intervjuima sa najvažnijim vojnim vođama. Rat će i nakon svog završetka biti predmetom zanimanja dokumentarista. Među njima se ističe A Cry from the Grave iz 2000. godine u kome je britanski autor Leslie Woodhead opisao masakr u Srebrenici. Godine 2015. je bosanskohercegovački autor Avdo Huseinović režirao film Herceg-Bosna, zločin i kazna, posvećen zločinima HVO-a nad Bošnjacima.
Igrani filmovi posvećeni ratu su se počeli snimati tek nakon njegovog završetka. Među prvima je bio srpski film Lepa sela lepo gore iz 1996. godine, koji je izazvao veliku pažnju crnohumornim prikazom ratnih zbivanja. Prvi igrani film koji rat prikazuje iz bošnjačke perspektive bio je Savršeni krug Ademira Kenovića iz 1997. godine, koji opisuje opsadu Sarajeva. Istom se temom bavio i britanski film Welcome to Sarajevo koji je iz perspektive zapadnih novinara kritizirao neaktivnost zapadnih sila na prekidu ratnih stradanja. Godine 1998. je srpski režiser Predrag Antonijević u američkoj koprodukciji snimio film Savior u kome Dennis Quaid glumi Amerikanca koji se kao najamnik priključuje srpskim snagama. Godine 2003. je bosankohercegovački režiser Pjer Žalica snimio film Gori vatra, komediju koja na satirički način prikazuje nastojanja ratnih protivnika da se prilagode mirnodopskom životu. Sljedeće godine je Emir Kusturica u Srbiji snimio Život je čudo, koja se događa na samom početku rata u Istočnoj Bosni i prikazuje kako ta zbivanja utiču na odnos Srbina i Bošnjakinje. 2007. godine je snimljen film Živi i mrtvi koji iz perspektive grupe vojnika HVO prikazuje početak bošnjačko-hrvatskog sukoba. 2008. godine je u Srbiji Goran Marković snimao film Turneja koji rat prikazuje kroz priču o srpskim putujućim glumcima. 2008. godine je hrvatski režiser Arsen A. Ostojić snimio film Halimin put o Bošnjakinji koja traži posmrtne ostatke svog muža i sina. Ratna zbivanja, sa posebnim naglaskom na silovanja bošnjačkih žena, je prikazao i američki film U zemlji krvi i meda u režiji Angeline Jolie iz 2011. godine, koji je izazvao veliku pažnju u BiH, ali i oprečne reakcije među etničkim zajednicama. Iste je godine u Srbiji snimljen film Neprijatelj, vjerojatno prvi horor film koji kao podlogu ima rat u BiH.
Dio filmova posvećenih ratu je koristio perspektivu, odnosno prikazivao aktivnosti stranih mirovnih kontingenata. Jedan od prvih je poljski film Demoni rata, snimljen u režiji Wladyslawa Pasikowskog 1998. godine. Iste godine je u Pakistanu prikazana TV-serija Alpha Bravo Charlie koja prikazuje iskustva pakistanskih mirovnjaka. Godine 1999. je, pak, BBC emitirao miniseriju Warriors koja prikazuje frustracije britanskih vojnika nakon što ne uspiju zaustaviti bošnjačko-hrvatsko krvoproliće.
Bavljenje ratnim temama je bosanskohercegovačkoj kinematografiji donijelo njene najveće međunarodne uspjehe. Godine 2001. je snimljen film Ničija zemlja Denisa Tanovića koji je nagrađen Oscarom za najbolji strani film. Godine 2006. je Jasmila Žbanić svojim filmom Grbavica, koji se bavi posljedicama ratnih silovanja na život žena u suvremenoj BiH, osvojila Zlatni medvjed na Berlinskom festivalu.
Ogromnu popularnost je stekao film Remake u režiji Dine Mustafića rađen po scenariju Zlatka Topčića iz 2003. godine, prema istinitoj priči, i paralelno prati tragičnu sudbinu oca i sina, Ahmeda i Tarika Karage tokom Drugog svjetskog rata i opsade Sarajeva, koji na međunarodnim filmskim festivalima odnosi nekoliko nagrada, uključujući nagradu na Berlinaleu. Film Ostavljeni iz 2010. godine, u režiji Adisa Bakrača, također po scenariju Zlatka Topčića, je priča o dječaku iz doma za nezbrinutu djecu koji pokušava saznati istinu o svom porijeklu. Kroz priču o dječaku Alenu Ostavljeni opisuju posljedice ratnog stradavanja te neizmjernu nepravdu koju je rat donio najbespomoćnijima, djeci. Ostvaruje veliki uspjeh, sjajno je primljen kod publike i kritičara te osvaja nekoliko nagrada na internacionalnim filmskim festivalima, između ostalog i Zlatnu arenu za najbolju glavnu mušku ulogu.
Hollywood se ratom u BiH prvi put počeo baviti za vrijeme njegovog trajanja. Godine 1995. je tako pilot-epizoda popularne TV-serije JAG započela scenom u kojoj američka mornarička zrakoplovka obara bosanskosrpske avione nad Jadranom. Godine 1997. je u akcionom filmu Mirotvorac glavni negativac bosanski Srbin koji, ljut zbog zapadnog odnosa prema BiH, namjerava nuklearnom bombom uništiti sjedište UN u New Yorku. Vjerojatno najuspješniji hollywoodski film o ratu u BiH je Behind Enemy Lines, akcijski spektakl iz 2000. godine, koji je bio inspiraciju dobio u obaranju i spašavanju američkog pilota Scotta O'Gradyja. Pokušaji nekoliko zapadnih novinara da u vlastitom aranžmanu lociraju odbjeglog srpskog vođu Karadžića su 2007. godine poslužili kao inspiracija za akcijski triler The Hunting Party.
Video-igre
Rat u BiH se kao dio radnje pojavio 2004. godine u Iron Warriors: T-72 Tank Commander (također poznat i pod naslovom T-72: Balkans on Fire), simulaciji upravljanja i borbe tenkom koju je izradio ruski studio IDDK/Crazy House, a objavio Battlefront.com. U njoj se igrač stavlja u ulogu ruskog dobrovoljca koji kao tenkist pomaže srpskoj strani, kako u Hrvatskoj, tako i u BiH.
Rat u BiH, odnosno opsada Sarajeva 1993. godinje, predstavlja dio zapleta, odnosno prošlosti protagonista Sniper 2: Ghost Warrior taktičke pucačke igre iz 2013. godine.
Vjerojatno najpoznatija od svih video-igara inspirirana ratom u BiH je This War of Mine, koju je 2014. godine objavila poljska kompanija 11 bit studios. U njoj igrač ima zadatak pokušati održati na životu grupu civila koja se našla u gradu koji se sistematski razara tokom rata. Autori su izričito naveli da su detalje igre pronašli u svjedočenjima iz opsade Sarajeva.
739 Mandeville
739 Mandeville je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 107,53 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,738 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 20,710 stepeni, a orbitalni period iznosi 1655,534 dana (4,532 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,142. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 8,50 a geometrijski albedo 0,060.
Asteroid je otkriven 7. februara 1913. godine.
Domaslovec
Domaslovec je naselje koje se nalazi u sastavu Grada Samobora, Zagrebačka županija. Površina naselja iznosi 1,76 km2.
Kiseonik
Kiseonik ili kisik ili oksigen (latinski oxygenium, iz grčkog ὀξύς ‚oxys‘, oštar, kiseo i γεννάω ‚gen-‘ koji stvara, odnosno onaj koji stvara kiselinu) jeste hemijski element koji se označava simbolom O i ima atomski broj 8. U periodnom sistemu nalazi se u šestoj glavnoj grupi, odnosno pripada halkogenim nemetalima. On je najrasprostranjeniji element u Zemljinoj kori sa udjelom od 48,9% do 49,4%, odnosno oko 30% po masenom udjelu, po čemu je poslije željeza drugi po rasprostranjenosti. Također čini i 20,8% Zemljine atmosfere.
Domaslovec
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 835 stanovnika te 222 obiteljskih kućanstava.