cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pravi tuljani
Veličina i težina
Za razliku od ušatih, kod pravih tuljana mužjaci i ženke su podjednako veliki, ili su ženke tek nešto manje od mužjaka. Jedina su iznimka morski slonovi i tuljani mjehuraši kod kojih su mužjaci značajno veći od ženki.
Krzno
Pravi tuljani imaju prilično skromno krzno. Dok ušati tuljani neprekidno obnavljaju svoje krzno, pravi tuljani jednom godišnje odbacuju sve dlake i zamjenjuju ih. Tada krvni sudovi snabdijevaju kožu gdje rastu nove dlake, što dovodi do gubitka topline. Zbog toga u tom razdoblju pravi tuljani provode više vremena na kopnu, a u vodu odlaze puno rjeđe nego inače. Zbog zamjene krzna, s novim krznom kod nekih vrsta dolazi i do promjene boje. Novo krzno djeluje snažno i sjajno, no u slijedećim mjesecima značajno izblijedi.
Morski slonovi zajedno s krznom odbacuju i gornji sloj kože, koja se u to vrijeme odvaja u velikim komadima.
Peraje
mini|240px|Građa [[kostura pravog tuljana (dolje) u usporedbi s ušatim tuljanom (gore)]] Kao što je opisano u poglavlju o kretanju, prednji udovi pravih tuljana su u odnosu na iste kod ušatih tuljana značajno manji. Svaki prst obično završava snažnom kandžom - no, kod nekih antarktičkih vrsta kandže su zakržljale. Tim kandžama pravi tuljani se mogu snažno prihvatiti za podlogu, ali i kopati rupe i čitave "špilje" u snijegu.
Na stražnjim udovima vanjski prst je uvijek najduži. I oni često završavaju kandžama, ali uglavnom nemaju nikakvu funkciju. Brojne vrste koje žive na južnoj polutki na stražnjim udovima uopće nemaju kandže.
Kostur i mišićje
Najveća koncentracija mišića kod pravih tuljana je u području bokova, a ne kao kod ušatih tuljana u ramenom dijelu. Najsnažnije su om razvijeni leđni i vratni mišići.
Čini se, kao da pravi tuljani uopće nemaju vrat, kao da im je glava vezana direktno uz tijelo. No, kao i gotovo svi sisavci, i oni imaju 7 vratnih kralješaka. Područje vrata premreženo je snažnim mišićjem. Dok pliva, glava je obično usmjerena prema dolje, no može ju strelovitom brzinom ispružiti u hvatanju lovine.
Kretanje
Pravi tuljani se od druge velike porodice tuljana razlikuju prije svega pokretanjem stražnjim udovima. Ušati tuljani, isto kao pingvini, plivaju pomoću snažnih zamaha prednjim udovima, puno manji i slabiji prednji udovi pravih tuljana priljubljeni su kod plivanja uz tijelo. No zato stražnji udovi širenjem prstiju dobivaju veliku površinu. Plivaju služeći se tim, stražnjim udovima.
Ovo obilježje je bolja prilagodba akvatičkom životu nego što je kod ušatih tuljana. No, to s druge strane znači da se teže kreću na kopnu gdje izgledaju vrlo nespretno i bespomoćno. Kako im prednje peraje više ne mogu podržati tijelo, a stražnje ne mogu povući ispod tijela, pravi tuljani se na suhom kreću pužući tijelom. Pri tome savijaju leđa i privlače stražnji dio, a onda guraju prednji dio tijela prema naprijed. Ovaj način kretanja je vrlo mukotrpan, pa se zato često pokušavaju kretati bočno, kotrljanjem. Lakše se kreću po ledu i snijegu jer glatka površina pruža tijelu manji otpor i kretanje iziskuje manji napor.
Često se ranije zbog te prilagodbe ušate tuljane smatralo "primitivnijom", a prave tuljane "naprednijom" skupinom, bolje prilagođenm životu u vodi. No, suvremena sistematika izbjegava takve podjele, pogotovu jer su fosilni nalazi obaju grupa jednako stari.
Način života
Pravi tuljani u pravilu se ne okupljaju u velike kolonije kao što to rade ušati tuljani. No, morski slonovi su razvili vrlo sličan obrazac ponašanja s borbom mužjaka za dominaciju nad "haremom" ženki.
Večina pravih tuljana hrani se ribama i drugim morskim životinjama, no postoje i vrste koje su se razvile u prave specijaliste. Tako su se rakojedni tuljani (Lobodon carcinophagus) načinom života ali prije svega građom zubala specijalizirali za hranjenje antarktičkim krilom kao temeljom hranom. Morski leopard (Leopard seal) je pravi grabežljivac koji lovi prije svega pingvine ali i druge, manje vrste tuljana i pored orki i morskih pasa najuspješniji je grabežljivac na Antarktiku.
Razboj
Razboj zvan i tkalački stan, je sprava - mašina za tkanje tkanina, napravljena već prije 5000 godina pne..
Pravi tuljani
Klasifikacija
Pravi tuljani se resto svrstavaju u više potporodica. Jedna od uobičajenih metoda je razdvajanje tuljana prema područjima na kojima obitavaju, pa se tako oni koji žive na sjevernoj polutki grupiraju u skupinu pod imenom Phocinae, a tuljane s južne polutke u skupinu Monachinae. Pri tome ove zadnje obilježavaju kraće srednje kosti prednjih peraja, i zakržljale kandže na stražnjim.
Porodica se dijeli na slijedeće rodove odnosno vrste:
Razboj
Karakteristike
thumb|left|220px| Starinski razboj sa [[Poluga#Pedala|pedalom]] Taj najednostavniji tip razboja bi se objesio o neku gredu, a donja motka bi se fiksirala utezima. Kasnije je toj konstrukciji dodan čvrsti okvir uz brojne pomoćne alate; od čunka (drvene lađice za umetanje pređe), češlja za sabijanje potke do brojnih drugih. thumb|left|220px| Moderna verzija razboja Razboji su postajali sve kompliciraniji, kako se tkalo sa više - osnova, od četiri pa i više, i sve veći da se istakaju veća platna, pa su počeli graditi stolni, da se postigne tražena duljina. Stolnom (zvanom i nagazni ) dodan je nožni pedal
Historija
Osnovni princip rada na razboju ostao je u suštini isti od prahistorije do danas, uz čitav niz poboljšanja provođenih od antike do srednjeg vijeka u Aziji i Evropi. Jedna od najvažnijih bilo je uvođenje pomičnog štapa, koji je petljama bio učvršćen za osnovu. On je omogućio podizanje čitave grupe osnova jednim pokretom - takozvani - zijev. On je kasnije zamjenjen čeličnom žicom, na kraju čitavim snopom, od kojih je nekoliko moglo koristiti istovremeno.
Prvi razboj je vjerojatno nastao u Aziji za tkanje svile, već se njime moglo tkati vrlo zamršene uzorke, jer se čitava grupa vertikalnih niti mogla podići kako je zahtjevao uzorak. To je u početku obavljao pomoćnik tkalca, ta radnja je mehanizirana tokom 18. vijeka u Francuskoj kad su Jacques de Vaucanson i Joseph Marie Jacquard počeli koristiti bušene kartice, koje su taj proces potpuno automatizirale jer je razboj pogonilo vodeničko kolo.
Colonia Agrícola el Llano, Ahumada
Colonia Agrícola el Llano je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Ahumada.
Razboj
Historija
U međuvremenu je u Engleskoj - John Kay izumio leteći čunak, a Edmund Cartwright mehanički razboj, oni su uz brojne druge inovatore pridonijeli industrijskoj revoluciji, u kojoj je razboj uz ostale mašine u tekstilnoj industriji odigrao centralnu ulogu. Moderni razboji zadržali su osnovne operativne principe svojih prethodnika, ali se kontinuirano unapređuju da im se poveća stupanj automatskog rada.
Colonia Agrícola el Llano, Ahumada
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 127 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1308 m.
Istočna moa
Istočna moa (lat. Emeus crassus) je izumrla vrsta moe, jedina članica roda Emeus. Živjela je u nizinskim područjima Južnog otoka na Novom Zelandu. Izumrla je oko 1500. zbog dolaska kolonista na otok, koji su je lovili zbog prehrane.
Bila je prosječne veličine, 1,5 - 1,8 metara. Kao i druge moe, nije imala zakržljale kosti krila. Imala je dug vrat i snažne noge. Također je imala prsnu kost bez rtenjače. U odnosu na druge moe, stopala su joj bila iznimno velika, što joj je dosta usporavalo kretanje.
Razboj
Historija
Vrlo slični razboji korišteni su i u mnogim drugim kulturama, tako su vrlo primitivnu verziju razboja koristili i Navaho Indijanci pretkolumbovske Amerike.
Drveni razboji su se koristili u ruralnim krajevima sve do sredine 20. vijeka.
La Beraca, Tamalín
La Beraca je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tamalín.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 32 m.
Razboj
Historija
Po južnoslavenskim krajevima, koristilo se je više tipova razboja, od najednostavnijih podnih i stolnih, do kontamarš razboja sa više pedala.
Zamora, Soledad de Graciano Sánchez
Zamora je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Soledad de Graciano Sánchez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1851 m.
Lograto, Brescia
Lograto je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3333 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 111 m.
Chérisey (Mozel)
Šerize je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Mozel koja pripada prefekturi Mec Kampanj.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 262 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 51 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,07 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 250 metara (maksimalnoj 258 m, a minimalnoj 203 m).
Ceppo, La Spezia
Ceppo je naselje u Italiji u provinciji La Spezia, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 263 m.
Los Potros, San Fernando
Los Potros je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini San Fernando.
Sekulići (Danilovgrad)
Sekulići je naselje u opštini Danilovgrad u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 143 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 162 stanovnika).
George Stubbs
George Stubbs (25. august 1724 – 10. jul 1806) bio je engleski slikar, najpoznatiji po slikama konja. Inspiraciju za rad je našao u zanimanju za anatomiju, kao i uvjerenju da je "priroda superiornija umjetnosti, bila ona grčka ili rimska".
Los Potros, San Fernando
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 5 m.
Tălpigi, Ghidigeni
Tălpigi je naselje u Rumuniji u okrugu Galac u opštini Ghidigeni.
Geneva, Iowa
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 165 stanovnika, što je 6 (3,5%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Sekulići (Danilovgrad)
Demografija
Ovo naselje je uglavnom naseljeno Crnogorcima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Tălpigi, Ghidigeni
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1882 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 48 m.
Richard Helms
Richard Helms 30.3.1913. - 22.10.2002. je bio CIA direktor između 1966. i 1973. godine.
Rani život
Helms se rodio u Philadelphiji 1913. godine, a u svojoj 22 godini života završava fakultet u Williamstown, Massachusetts nakon čega odlazi na putovanje u Europe gdje će tijekom Olimpijade 1936. godine u svojstvu američkog novinara raditi intervju Adolfa Hitlera. Nakon toga Richard Helms odlazi u Švicarsku gdje svom znanju njemačkog dodaje i francuski jezik.
CIA
Nakon ulaska SAD u rat 1941. godine Richard Helms je završio u ratnoj mornarici do trenutka kada je njegovo znanje stranih jezika bilo primjećeno od OSS organizacije koja će kasnije biti pretvorena u CIAu. Gotovo odmah po završetku Drugog svjetskog rata u svojoj 33 godini Helms je bio unapređen u šefa američke tajne službe na području Austrije, Njemačke i Švicarske gdje dolazi do zastoja njegove karijere sve do propasti SAD invazije Kube 1962. godine nakon čega dolazi do velikog "čišćenja" CIA kadrova i njegovog unapređenja na položaja šefa Odjel za specijalne aktivnosti (CIA)Odjela za specijalne aktivnosti. Tijekom sljedeće 4 godine pod njegovim zapovjedništvom ovaj odjel izvršava uspješne državne udare u Iraku (1962), Južnom Vijetnamu (1963), Brazilu (1964), a nakon onog zadnjeg u Indoneziji 1965. godine Helms je bio unapređen prvo na položaj zamjenika direktora CIA, a potom i na mjesto direktora.
CIA direktor i kasnije
Krajem šesdesetih i početkom sedamdesetih politika pučeva u Latinskoj Americi i Indokini se nastavlja bez promjene dok se s druge strane pojavljuje CIA teorija Južnog štita u Europi po kojoj su fašističke diktature u južnoj europi u američkom interesu. U skladu s tom teorijom u Grčkoj dolazi do puča 1967. godine i do pokušaja konfuznog puča u Italiji 1970. godine. Do iznenadnog prekida direktorske karijere Helmsa dolazi 1973. godine nakon što je odbio prijedlog Richarda Nixona da CIA preuzme krivicu za aferu Watergate. Kako bi bio dodatno ponižen on će biti smjenjen samo mjesec dana prije nego što bi po CIA pravilima stekao pravila za penziju. Nakon smjene Helms je bio maknut iz Washingtona i poslan u Iran kako bi tamo bio SAD ambasador.
Watergate afera kao i ona o CIA ulozi u puču protiv čileanskog predsjednika Salvador Allendea u kojoj je sam Helms odigrao veliku ulogu je početkom sedamdesetih izazvala zgražanje SAD stanovnika protiv agencije što na kraju dovodi do kongresne istrage u kojoj će Richard Helms lagati, zbog čega biva kažnjen, ali istovremeno dobiva još veće poštovanje svoje bivše agencije.
Tijekom svojih zadnjih 15 godina života reputacija Richarda Helms je bila potpuno obnovljena i među političarima, tako da je bio u slučajevima potrebe pozivan kao savjetnik od kasnijih CIA direktora i ostalih sigurnosnih službi. Richard Helms je umro 22.10.2002. godine.
Guayabo de Derrumbadero, Tzitzio
Guayabo de Derrumbadero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tzitzio.
Eroi all'inferno
Eroi all'inferno je italijanski ratni film snimljen 1974. godine u režiji Joea D'Amata (pod psuedonimom Michael Wotruba). Radnja se događa 1944. godine za vrijeme Drugog svjetskog rata u okupiranoj Francuskoj. Protagonisti su grupa savezničkih vojnika koji pobjegnu iz njemačkog zarobljeničkog logora, te se priključe grupi boraca pokreta otpora i pomažu im pri zarobljavanju njemačkog generala (koga glumi Klaus Kinski).
Guayabo de Derrumbadero, Tzitzio
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 94 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 921 m.
Halsenbach
Halsenbah je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 134 opštinska središta okruga Rajn-Hunsrik. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.272 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7140045.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rajn-Hunsrik Halsenbah se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Rajn-Hunsrik. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 410 metara. Površina opštine iznosi 10,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.272 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 127 stanovnika/km².
Puerto Nuevo, Playas de Rosarito
Puerto Nuevo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Playas de Rosarito.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 135 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 23 m.
Stilijanos Zauces
Stilijanos Zauces (, Stylianos Zaoutzes; ? - 899) bio je bizantski velikodostojnik armenskog porijekla. Na najviše razine vlasti se popeo za vrijeme vladavine cara Vasilija I (vl. 867–886), te potom nastavio napredovati za vrijeme Vasilijevog nasljednika Lava VI Mudrog (vl. 886–912), sa kojim je bio lični prijatelj, i koji je, prema mnogim historijskim špekulacijama, održavao ljubavnu vezu sa Stilijanosovom kćerom Zoe Zaucenom. Stilijanos Zauces je bio glavni ministar u prvoj polovici Lavove vladavine, te je primio jedinstvenu titulu basileopator. Njegov uticaj je značajno oslabio, što se često tumači njegovom ulogom u događajima koji su doveli do poraznog rata s Bugarima. Usprkos toga je 898. postao Lavov tast, nakon što se car konačno oženio za Zoe. Međutim, već sljedeće godine su i on i Zoe umrli. Klan Zauces je nedugo potom izgubio sav svoj politički uticaj nakon neuspješnog puča koga su pokušali izvesti Stilijanosovi rođaci.
Apintla, General Heliodoro Castillo
Apintla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini General Heliodoro Castillo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1356 m.
Gâvres (Morbijan)
Gavr je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Morbijan.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 848, a gustina naseljenosti je iznosila 451 stanovnika/km².
Mrtvo slovo
Mrtvo slovo je jugoslavenska crno-bijela TV drama emitirana 1964. godine. Režirao ju je Berislav Makarović, kome je to bio režijski debi, a po scenariju Roberta Storeya.
Opština Bocsig, Arad
Bocsig je opština u Rumuniji u okrugu Arad.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 116 m.
Bela garda (Slovenija)
Prostovoljna protikomunistična milica je bila kvislinška postrojba pod talijanskom upravom u vreme Drugog svetskog rata. Kolokvijalno se nazivala Bela garda.
Osnovana je 6. kolovoza 1942. sa zadatkom borbe protiv partizana, kao dio Milizia Volontaria Anti Comunista u Ljubljanskoj Provinciji. U lipnju 1943 jedinice MVAC su u Sloveniji brojale 6.134 boraca.
Nakon kapitulacije Italije, većina članova MVAC je posezala za dvorac Turjak, gdje su namijeravali pričakati savezničko slijetanje. Međutim slovenski Partizani su ih vojno porazili. Tijekom Drugog svjetskog rata poginulo je u borbi s 813 boraca, najveći dio (414) u bitci za Turjak. Nakon predaje pripadnici odvedeni su u Kočevski Rog.
Nacistička Njemačka je nakon kapitulacije Italije okupirala bivšu Ljubljansku provincijiu potakla je organiziranje Slovenskog domobranstva na čelom s Leonom Rupnikom.
Istorija
Za vreme Aprilskog rata 1941. Marko Natlačen, klerikalni ban Dravske banovine, održavao je tajne veze sa nemačkim agentima, štitio nacističku petu kolonu, sabotirao odbranu zemlje i proglasio samostalnost Slovenije.
Svestranu saradnju sa italijanskim okupatorom nastavlja ljubljanski biskup Grigorij Rožman. Katolička akcija (KA) pod Rožmanovim vodstvom počinje 1941. propagandnu borbu protiv OF. Do kraja 1941. za borbu protiv NOB organizuju se i druge reakcionarne grupe. Ostaci klerikalne stranke, uglavnom članovi KA, formiraju Slovensku legiju, deo bivših članova KA i ekstremnih nacionalita Slovensko narodno gibanje, ostatak liberala Sokolsku legiju, predratni klerikali i liberalni disidenti Pobratim ili Narodnu legiju, a od pre rata se očuvao klerofašistički akademski klub Straža. Te grupa slovenački narod je nazvao Bela garda.
Major Karl Novak, od septembra 1941. poverenik Draže Mihajlovića, a od početka 1942. komandant Slovenije, uz pomoć biskupa Rožmana, politički je povezao belogardističke grupe u Slovensku zvezu ("Slovenački savez") i vojnički ih potčinio svojoj komandi. U proleće 1942. organizovao je od svih tih grupa mali četnički odred.
Odluku o oružanoj borbi protiv slovenačkih partizana u maju 1942. je doneo biskup Rožman, koji je u septembru sklopio i pismeni ugovor o saradnji Bele garde i generala Marija Robotija (Mario Robotti), komandanta XI armijskog korpusa u Ljubljani. Na osnovu tog ugovora, mnogi sveštenici su, uz pomoć okupatora, u nekim mestima organizovali naoružane jedinice Bele garde ili MVAC (Milizija volunteria anticommunista) za borbu protiv komunista.
NOV Slovenije je prilikom kapitulacije Italije, uz pomoć čitavog naroda, organizovanog u Osvobodilnoj fronti i Narodnoj zaštiti, razoružala italijanske divizije u Sloveniji, izvršila opštu mobilizaciju i likvidirala Belu grdu. Hiljade prisilno mobilisanih je stupilo u NOV, 2.000 je zarobljeno, a 500 ubijeno. Oko 2.000 pridružilo se Nemcima, koji su od njih formirali kvislinško Slovenačko domobranstvo. Zarobljene vođe Bele garde su 9. oktobra 1943. izvedene pred Vojni sud u Kočevju i 11. oktobra osuđeni kao narodni izdajnici i ratni zločinci. To je bio prvi proces protiv ratnih zločinaca u Evropi.
Laughlin, Nevada
Loflin je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Nevada.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 7.323, što je 247 (3,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Molinello, Lucca
Molinello je naselje u Italiji u provinciji Lucca, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 601 m.
Struma
thumb|290 px|right|Karta sliva Strume na području Bugarske
Struma ili Strimon (bug. Struma, grč. Στρυμόνας, Strimonas) je jedna od najznačajnih reka Balkana. Reka Struma protiče kroz Bugarsku i Grčku, a njen sliv obuhvata i delove Srbije (Bosilegradski kraj) i Makedonije. Ukupna dužina reke je 415 km, a površina sliva je 10.800 km².
Geografske osobine
Izvor Strume je na planini Vitoša u zapadnoj Bugarskoj. U početnom delu Struma teče ka zapadu, a zatim ka jugu i taj smer uglavnom zadržava do ušća u Egejsko more. Najveći deo toka je u bugarskoj pokrajini Pirinska Makedonija (290 km). Donji deo toka je u grčkoj pokrajini Egejska Makedonija. Na Strumi leže gradovi: Pernik, Blagoevgrad, Sandanski (Bugarska) i Seres u Grčkoj.
Reka Struma ima 42 značajne pritoke. Najvažnije su Rilska reka, Dragovištica, Blagoevgradska Bistrica, Konjska reka, Sandanska Bistrica, Strumica i Agitis. Na rijeci potoji čuvena Klisura Kresna.
Gornji tok doline Strume u okolini Pernika poznat je po velikim ugljenokopima. Donji tok je poljoprivredno područje, naročito u kod ušća u Grčkoj kod grada Seresa.
Elektromotor izmjenične struje
desno|250px|mini|Presjek kroz [[Indukcijski motor|indukcijski ili asinkroni elektromotor.]]
mini|desno|250px|[[Okretno magnetsko polje.]]
desno|250px|mini|Mali [[Sinkroni stroj|sinkroni motor s reduktorom iz mikrovalne pećnice.]]
desno|250px|mini|Univerzalni motor koji se koristi za [[usisivač.]]
Elektromotor izmjenične struje je elektromotor koji pokreće izmjenična struja. Može biti asinkron i sinkron.
Izmjenični asinkroni ili indukcijski motor
Kavezni motor je najčešće upotrebljavana vrsta asinkronoga motora nazvan prema rotorskom namotu koji se sastoji od neizoliranih, najčešće aluminijskih vodiča simetrično raspoređenih po obodu željezne jezgre rotora i kratko spojenih na oba kraja, što nalikuje kavezu ili krletki. Takav motor ima najveću primjenu u industriji jer u njegov rotor ne moramo dovoditi nikakvu struju, pa nisu potrebne ni četkice mi kolektor. Da bi se spriječilo njegovo preveliko zagrijavanje, na osovini rotora nalazi se ventilator. Sinhroni i asinhroni motori vrlo su jednostavni po konstrukciji, a time i jeftiniji od ostalih motora. I to osobito asinkroni motor, koji nema kolektora ni kliznih koluta.
Velika je zasluga Nikole Tesle da je otkrio rotacijsko magnetsko polje pomoću kojeg je omogućio konstrukciju asinkronog motora. Rotacijsko magnetsko polje, to jest magnetsko polje se vrti, možemo proizvesti s najmanje dvije izmjenične struje koje su pomaknute u fazi. Nalazi li se u tom rotacijskom magnetskom polju šupalj bakreni valjak, magnetske silnice će ga u vrtnji sjeći, i u njemu će se inducirati električna struja. Magnetsko polje će djelovati na tu struju tako da će se valjak okretati u istom smjeru kojem se vrti magnetsko polje. U praksi se proizvodi rotirajuće magnetsko polje pomoću trofazne struje, a rotor je izrađen iz bakrenih ili aluminijskih štapova, međusobno izoliranih, koji su na krajevima kratko spojeni prstenima. Kako takav rotor izgleda kao kavez, zove se i kavezni rotor.
Sinkroni motor
Sinkroni motor ne razlikuje se u izvedbi statora od asinkronoga, ali su na rotoru ugrađeni trajni magneti ili je rotorski namot napajan istosmjernom strujom iz posebnog izvora. Takav će se rotor vrtjeti sinkrono s okretnim poljem stvorenim višefaznim statorskim strujama. Brzina vrtnje sinkronoga motora proporcionalna je frekvenciji u mreži na koju je motor priključen, a kako je ta frekvencija stalna, stalna je i brzina vrtnje bez obzira na opterećenost motora. Prednost je sinkronoga motora prema asinkronomu što ne opterećuje mrežu jalovim strujama za svoje magnetiziranje, čak može davati jalovu struju u mrežu. Međutim, nedostatak mu je što pri svakom uključivanju na električnu mrežu njegovu brzinu vrtnje treba približiti sinkronoj brzini, bilo malim pomoćnim motorom bilo u asinkronom radu, a zatim je sinkronizirati.
Generator izmjenične struje može također poslužiti i kao motor, samo namotaj statora treba priključiti na izvor izmjenične struje, a namotaj rotora na izvor istosmjerne struje. Kako magneti na rotoru imaju stalne polove, dok se polovi statora mijenjaju kao i izmjenična struja, to se rotor mora okretati istom kutnom brzinom kolika je i frekvencija izmjenične struje. Zbog toga se on zove sinhroni motor. Ako se na primjer južni pol rotora između suprotnih polova statora, rotor će nastojati da se okrene prema sjevernom polu statora. Tu bi on stao kad se u istom trenutku ne bi promijenio smjer struje u statoru, te od sjevernog pola statora nastao južni pol. Zato se sinhroni motor ne može sam pokrenuti, jer kako se smjer struje u statoru brzo mijenja, tako se mijenja i smjer zakretnog momenta kojim magnetsko polje statora djeluje na rotor. Kod pokretanja mora biti odmah postignut sinkronizacija (istovremenost) između brzine rotora i frekvencije izmjenične struje da se motor može okretati. Zato se pokretanje vrši rukom kod malih motora ili pomoćnim motorom kod većih strojeva. Ako bi zbog opterećenja takav motor zaostao u brzini, izgubio bi sinhronizam i stao. Stoga se takvi motori ne mogu upotrijebiti tamo gdje se opterećenja mijenjaju.
Univerzalni motor
Univerzalni motor sadrži komutator i zato može biti priključen na istosmjernu ili izmjeničnu mrežu. Na istosmjernome naponu radi kao serijski istosmjerni motor, a na izmjeničnome naponu smjerovi magnetiziranja uzbudnog i armaturnog namota istodobno se mijenjaju u ritmu frekvencije izmjenične mreže, čime se ostvaruju uvjeti za motorski rad. Zbog svoje univerzalnosti prikladan je za primjenu u laboratorijskim, radioničkim i kućanskim aparatima (razni električni alati, bušilice, miješalice, mlinovi, usisivači, sušila i slično).
Ptice neletačice
thumb|left|Pingvini su dobro poznat primjer ptica neletačica Ptice neletačice (ili trkačice) su ptice koje nemaju sposobnost leta. Ovim pticama su krila tijekom evolucije zakržljala ili potpuno nestala. Jako dobro trče, kako kaže njihov drugi naziv trkačice. Neke ptice neletačice koriste krila kao peraje za plivanje. Vjeruje se da su ove ptice u većini slučajeva nastale u odsustvu brojnih prirodnih neprijatelja na otocima na kojima su boravile, pri čemu nisu imale potrebu letjeti. Neke ptice ove skupine su srodnici sa pticama letačicama što pokazuje da su one nastale tijekom procesa evolucije. Ptice neletačice od neprijatelja štite kandže ne nogama i krilima. Reducirane su im ključne kosti, a lopatica im je zakržljala. Danas postoji oko 40 ugroženih vrsta ptica trkačica, a najviše ih ima na Novom Zelandu. Najmanja od njih je Atlantisia rogersi, teška samo 30 grama i duga 12 cm, dok je najveći noj, visok 2.7 m i težak oko 150 kg (postojalo je i većih vrsta, ali su izumrle).
Moctezuma, Ahumada
Moctezuma je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Ahumada.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 154 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1376 m.
Due Sture, Alessandria
Due Sture je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 233 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 124 m.
El Hundido, Puerto Vallarta
El Hundido je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Puerto Vallarta.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 598 m.
Aepyornis
thumb|250px|Neki primjerci jaja|left
Aepyornis je rod izumrlih ptica neletačica iz porodice slonovki. Ima četiri vrste, a izumro je u 17. stoljeću.
Opis
U ovom rodu su se nalazile vjerojatno najveće ptice koje su ikada postojale. Neke bi bile velike i do 3 metra, a teške oko 400 kg. Volumen jaja bi bio 160 puta veći od kokošjih jaja. U nekim slučajevima jaja bi bila duga oko 34 cm, a široka oko 1 metar (veća od jaja dinosaura). Kod ovih ptica prsna kost nije imala rtenjaču. Pronađeno je dosta primjeraka jaja ovih ptica, koji su sačuvani u muzejima.
Taksonomija
Za rod Aepyornis se danas obično priznaju četiri vrste, A. hildebrandti, A. gracilis, A. medius i A. maximus, ali je validnost nekih osporena, te ih mnogi autori tretiraju kao samo jednu vrstu, A. maximus.
Herc
Herc (znak: Hz) mjerna je jedinica za frekvenciju u Međunarodnom sustavu (SI) i ubraja se u izvedene jedinice SI. Definira se kao jedan ciklus periodične pojave u sekundi:
Češće korišteni višekratnici su:
Povijest
Jedinica herc je nazvana u čast njemačkog fizičara Heinricha Rudolfa Hertza koji je dao važan doprinos znanosti na području elektromagnetizma i usvojena je 1960. godine na Općoj konferenciji za mjere i utege (Conférence générale des poids et mesures). Time je zamijenjeno prethodno ime jedinice, ciklus u sekundi (engl. cycles per second – cps), zajedno s pripadajućim višekratnicima, naročito kilocycles (kc) i megacycles (Mc). Pojam ciklus u sekundi se do 1970. uglavnom prestao koristiti.
Primjena u računarstvu
Ovaj pojam u računarstvu označava radni takt integriranih krugova (centralnih procesora, radne memorije, grafičkih procesora...) te se još primjenjuje i u tehničkim karakteristikama zaslona. Kod označavanja centralnih procesora, pored oznake modela stoji i oznaka radnog takta u megahercima ili gigahercima. Sve do nedavno vrijedilo je pravilo: što više megaherca, to brži procesor, ali u posljednjih nekoliko godina proizvođači su počeli proizvoditi toliko različite vrste procesora da ova oznaka predstavlja mjerilo razlike brzine samo između istog modela nekog proizvođača na različitim frekvencijama.
La Soledad, Tamalín
La Soledad je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tamalín.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 23 m.
La Servilleta, Tomatlán
La Servilleta je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tomatlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 713 m.
Melizzano, Benevento
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 843 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 177 m.
José Hipólito García, Acuña
José Hipólito García je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Acuña.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 284 m.
Hambuch
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Kohem-Cel Hambuh se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Kohem-Cel. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 400 metara. Površina opštine iznosi 4,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 709 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 147 stanovnika/km².
La Erradura, Santa María Huatulco
La Erradura je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa María Huatulco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1077 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 216 m.
Pidna
thumb|285px|Lokacija Pidne
Pidna (na grčkom: Πύδνα, Pydna, ranije i Púdna), bila je grčki grad u drevnoj Makedoniji, najvažniji u oblasti Pieria. Savremena Pidna je ruralna opština i obalni gradić na severoistočnom delu prefekture Pierija. Pidna je smeštena na plodnom zemljištu severno od Pierejske ravnice. Na zapadu dominiraju brda i planine, dok se na istoku nalaze plaže Termijskog zaljeva. Pidna je putem GR-1/E75 povezana s Kitrosom. Smeštena je severno od Larise, severoistočno od Katerinija, na jugoistoku od Vierije i zapadno od Soluna.
Drevna Pidna
Pidnu su osnovali Eubejci početkom 7. veka pne. Grad je osvojio Aleksandar I Makedonski ali je kasnije (prema Tukididu I.131.1) povratio svoju nezavisnost. Atinjani su ga opsedali 432. pne. Pidnu je pod makedonsku vlast godine 410. pne. vratio Arhelaj, te ga premeestio dvanaest stadija u unutrašnjost (Diodor 13.14). Atinjani su ponovo zauzeli Pidnu godine 364. pne, ali ju je osam godina kasnije osvojio Filip II Makedonski, uprkos tajnom dogovora kojim se priznaje atinska vlast. Pidnu je Aleksandar Veliki opustošio prilikom svog marša na Perziju, pri čemu je opljačkano i spaljeno 5 riznica. Godine 317. pne. Kasandar je opsedao i osvojio Pidnu, te je naložio da se pogubi kraljica-njegova majka Olimpijada, koja je tamo pokušala da nađe utočište.
Pidna je također poznata kao poprište velike bitke kod Pidne (22. jun 168. pne.), u kojoj je rimski general Emilije Paul porazio kraljPerzeja, te tako prekinuo vladavinu dinastije Antigonida nad Makedonijom.
O tome gde se tačno nalazio grad idalje vlada spor među istoričarima - neki navode današnje selo Kitros a drugi Aloniju.
U području Pidne je Léon Heuzey za vreme arheološke ekspedicije 1867. godine pronašao drevnu makedonsku grobnicu.
Savremena Pidna
Pidna je danas gradić u blizini arheološkog nalazišta. U njemu se nalazi osnovna škola, nekoliko banaka, pošte, sportski objekti i tradicionalna "Plateia" - grčki trg.
El Buey, Tzitzio
El Buey je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tzitzio.
Zoe Zaucena
Zoe Zaucena (Zoe Zaoutzaina; ? - maj 899) bila je bizantska carica, odnosno druga supruga cara Lava VI Mudrog. Bila je kćer Stilijanos Zaucesa, uticajnog birokrata na muževom dvoru.
El Buey, Tzitzio
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 93 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2051 m.
Zoe Zaucena
Prema djelu Theophanes Continuatus prije udaje za cara bila je udana za inače opskurnog dvorskog službenika po imenu Teodor Gunijacices. Isti izvor navodi da je nakon muževe smrti (koja se pripisuje trovanju), postala careva ljubavnica. Prema Simeonu Metafrastu je ljubavna veza počela oko godine 889. U to je vrijeme car bio oženjen za svoju prvu suprugu Teofano. Oko godine 893. se Teofano povukla u manastir, a historijski izvori su nejasni oko toga da li je bila razvedena od Lava, odnosno da li je njeno povlačenje bilo dobrovoljno. U svakom slučaju, u tom je periodu njen otac dobio titulu jedinstvenu titulu basileopator. Godine 899. je umrla, iste godine kada i otac.
Imala je dvije kćeri - Ana (koja je umrla kao dijete) i Ana/Eudokija. Prema tekstu koji Christian Settipani pripisuje Nikoli Mistiku, potonja je bila predmet pregovora o zarukama za rimsko-njemačkog cara Luja Slijepog; Settipani smatra da je grof Charles-Constantin od Viennea bio njen sin.
Lombro, Brescia
Lombro je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Podnevna pauza
Podnevna pauza je jugoslavenska crno-bijela TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1967. godine. Režirao ju je Berislav Makarović, a scenario je napisan po djelu engleskog pisca Johna Mortimera.
Madill, Oklahoma
Madil je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.770, što je 360 (10,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Zona de Riego Valle de San Francisco, Soledad de Graciano Sánchez
Zona de Riego Valle de San Francisco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Soledad de Graciano Sánchez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1834 m.
Sladojevo Kopito
Sladojevo Kopito je naselje u opštini Danilovgrad u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 549 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 233 stanovnika).
Demografija
U naselju Sladojevo Kopito živi 409 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 37,1 godina (37,1 kod muškaraca i 37,1 kod žena). U naselju ima 158 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,47.
Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.
Yelü Bei
Yelü Bei (899 -7. januar 937  ), također poznat i kao Yelü Tuyu (耶律突欲 or 耶律圖欲), posthumno prozvan kao Car Wenxian Qinyi (文獻欽義皇帝) sa hramskim imenom Yizong (, formalno Ren Huangwang (人皇王, "vladajući kralj ljudi") za vrijeme života (uključujući period kao kralj Dongdana), kada je poznat kao Dongdan Muhua (東丹慕華) (931) i potom Li Zanhua (李贊華) (931-937) kao podanik dinastije Kasniji Tang, bio je najstariji sin cara Taizua, osnivača dinastije Liaoa. Godine 916. je proglašen nasljednikom cara Taizua, ali nikada nije stupio na prijestolje. Umjesto toga je carem postao njegov mlađi brat Yelü Deguang (car Taizong), a zbog čega je Yelü Bei prebjegao na kinesku teritorije pod vlašću Shatuo dinastije Kasniji Tang, gdje je ubijen 937.
San Pierin, Treviso
San Pierin je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 39 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 151 m.
Palmarejo, Coamo, Puerto Rico
Palmareho je selo u opštini Koamo u američkoj ostrvskoj teritoriji Portoriko, ostrvskoj državi Kariba.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.090, što je 3 (0,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
San Lorencito, Ahumada
San Lorencito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Ahumada.
Gefu, Ghidigeni
Gefu je naselje u Rumuniji u okrugu Galac u opštini Ghidigeni.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 780 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 61 m.
Cà Gabrielli, Bologna
Cà Gabrielli je naselje u Italiji u provinciji Bologna, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 680 m.
Hamm am Rhein
Ham am Rajn je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 69 opštinskih središta okruga Alcej-Vorms. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.236 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7331038.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Alcej-Vorms Ham am Rajn se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Alcej-Vorms. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 87 metara. Površina opštine iznosi 7,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.236 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 283 stanovnika/km².
La Vuelta de las Flores, General Heliodoro Castillo
La Vuelta de las Flores je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini General Heliodoro Castillo.
Elektromotor istosmjerne struje
Elektromotor jednosmerne struje (DC motor) je uređaj koji pretvara električnu energiju u mehaničku, odnosno u vrtenje.
Glavna prednost jednosmernih motora u odnosu na naizmenične je lakše upravljanje brzinom, momentom i smerom obrtanja. Brzina obrtanja motora ovisi o kombinaciji napona i struje, te o opterećenju. Brzina motora proporcionalna je naponu, dok je moment proporcionalan struji. Zbog ovih svojstava, istosmjerni motor često se upotrebljava u pogonima koji zahtijevaju upravljanje brzinom. Brzina motora se može mijenjati promjenom otpora armature, ili uporabom promjenjivog naponskog izvora.
Elektromotor može raditi i kao generator istosmjerne struje, ako se pokreće vanjskom silom. Ako se njegov rotor spoji s izvorom rotacije, na izvodima će se inducirati napon. Svojstven dio istosmjernog motora je kolektor, pa se naziva i kolektorski motor.
Povijest
Najjednostavniji istosmjerni motor je 1821. otkrio Michael Faraday. Taj se motor sastojao od slobodnog zavoja žice koji je slobodno plutao na sloju žive, a u čijem se središtu nalazio magnet. Kada se kroz zavoj žice propustila istosmjerna struja oko zavoja se stvorilo magnetsko polje uslijed čega se žica počela okretati oko magneta. Istosmjerni motor (eng. DC motor), kakav danas poznajemo slučajno je 1873. otkrio Zénobe Gramme kada je na dinamo koji je proizvodio struju spojio drugi dinamo koji se počeo okretati kao motor.
Načelo rada
desno|mini|Prikaz rada istosmjernog motora. mini|desno|Dijelovi istosmjernog motora: (A) [[Komutator (elektromotor)|komutator, (B) četkica, (C) namot rotora, (D) namot statora (F) priključak namota, (E) vodilica četkice.]]
Osnovni princip rada je da sila djeluje na električni vodič kada njime u magnetskom polju protječe električna struja, a u vodiču se inducira električni napon kada se giba u magnetskom polju (elektromagnetska indukcija).
Protjecanjem istosmjerne struje kroz vodič koji se nalazi u magnetskom polju stvara se, prema pravilu lijeve ruke, sila koja stvara moment koji zakreće rotor. Električna veza između rotora i izvora struje se ostvaruje tako da se izvor spoji na grafitne četkice koje kližu po komutatoru. Prilikom prelaska četkice s jedne na drugu lamelu komutatora, postoji trenutak kada se izvor nalazi u kratkom spoju uslijed čega dolazi do iskrenja četkica. Iskrenje četkica dovodi do polaganog uništavanja grafitnih četkica, do oksidacije i trošenja komutatora, pa je to glavni nedostatak ove vrste motora. Iskrenje se pojačava ako se povećava: brzina okretanja motora (broj okretaja), električni napon, opterećenje, odnosno struja kao posljedica povećanja napona ili opterećenja. Iskrenje osim samog uništavanja komutatora i četkica za posljedicu ima i stvaranje čujnog i električnog šuma.
Formula
Inducirani električni napon U može se izračunati sledećom formulom:
gdje je:
Karakteristike
U katalozima proizvođača obično se navodi nekoliko specifikacija motora. Dve ključne stavke koje morate uzeti u obzir jesu:
Motori jednosmerne struje imaju dva izvoda (ili terminala za koji se povezuju žice) - po jedan za pozitivan i negativan napon napajanja. Motor se pokreće dovođenjem jednosmernog napona, a zaustavlja isključivanjem napona.
Primena
Zbog mogućnosti kontinuirane promjene brzine okretanja istosmjerni se motor koristi u industriji te za pogon tračnih i nekih posebnih vozila (tramvaja, lokomotiva, elektromobila i drugo). Brzina se mijenja na razne načine, a u suvremenim se pogonima upravlja računalom. Zbog mogućnosti napajanja iz akumulatorskih baterija, istosmjerni se motor koristi i kao pokretač motora s unutarnjim izgaranjem (na primjer u automobilima i dizelskim agregatima). Ipak, zbog izrade komutatora i njegova održavanja te habanja četkica i popratnog iskrenja, istosmjerni se motor, s obzirom na nabavnu cijenu i pogonsku pouzdanost, manje koristi nego kavezni asinkroni motor.
Motor jednosmerne struje se takođe koristi za vibriranje pametnih telefona. Takav motor pretvara električnu energiju uskladištenu u bateriji u kretanje.
Elektromotor bez četkica
Zbog nedostataka koje uzrokuje komutator u novije vrijeme razvijen je istosmjerni motor bez četkica (eng. Brushless DC electric motor) koji na rotoru ima permanentni magnet, dok se kroz statorske namote propušta struja koja dovodi do zakretanja rotora. Strujom koja prolazi kroz statorske namote se upravlja elektroničkim sklopom, takozvanim elektroničkim komutatorom ili inverterom, koji zamjenjuje klasični komutator. Da bi se moglo ispravno odrediti kroz koji namot će elektronički komutator poslati struju, i struju kojeg smjera, takav motor mora imati senzor položaja rotora na osnovu čega se upravlja radom samog komutatora.
Beznokte vidre
Beznokte vidre (Aonyx) rod su afričkih zvijeri koje pripadaju potporodici Lutrinae unutar porodice Mustelidae. Potporodica broji dvije vrste; južnoafričku beznoktu vidru (Aonyx capensis) i azijska kratkonokta vidra (Aonyx cinerea).
Villas Costa Rica, Playas de Rosarito
Villas Costa Rica je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Playas de Rosarito.
Beznokte vidre
Izgled
Beznokte su vidre dobile ime po svojim prednjim šapama, gdje su kanžde zakržljale ili potpuno nestale pa prsti nalikuju na ljudske. Ovaj doživljaj pojačan je pomaknutim plivaćim kožicama i prilično velikom pokretljivošću prstiju. Krzno beznoktih vidri smećkaste je boje; donji dijelovi svjetlije su obojeni, dok na licu, vratu i prsima mogu biti prisutne bijele mrlje. Poput svih vidri, beznokte vidre imaju vitka, duguljasta tijela s kratkim udovima i mišićavim repom. Dostižu duljinu tijela od 0.6 do 1.0 metar, dok duljina tijela iznosi od 40 do 71 centimetar. Teže od 13 do 34 kilograma, što ih čini znatno težima od kratkonoktih vidri.
Villas Costa Rica, Playas de Rosarito
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 141 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 227 m.
Beznokte vidre
Prehrana
Zubala južnoafričke beznokte vidre i kongoanske beznokte vidre razlikuju se, pa se tako razlikuju i njihove preference u hranjenju. Južnoafrička beznokta vidra ima čvrste, široke sjekutiće, što sugerira na prehranu školjkašima i ostalim mekušcima, dok su zubi kongoanske beznokte vidre zašiljeniji, što sugerira na prehranu manjim kralješnjacima i jajima.
Ponašanje
Beznokte su vidre većinom noćne životinje, ili bivaju aktivne u sumrak i zoru. Zbog naravi njihovih kandži, beznokte vidre ne kopaju vlastite brloge pa se povlače ispod drveća ili obližnju vegetaciju. Žive većinom samotnjački, no teritoriji višebrojnih vidri često se preklapaju te ih ponekad životinje zajedno brane ili se zajedno kreću u potrazi za hranom.
Razmnožavanje
Gestacija beznoktih vidri u pravilu traje do 63 dana, nakon kojih majka na svijet donosi dva do tri mladunca. Mladunčad ostaje ovisna o majci slijedeću godinu dana.
Vrste
Potporodica obuhvaća tri vrste:
Tvrdoća po Vickersu
mini|desno|300px|Prikaz ispitivanja [[tvrdoća po Vickersu|tvrdoće po Vickersu.]] mini|desno|300px|Zbog netočnosti rada, nesavršenosti uzorka i sličnog (često puta je kvadrat iskrivljen), mjere se obje dijagonale kvadrata (d1 i d2) i uzima se srednja vrijednost dijagonale d. mini|desno|300px|Uređaj za ispitivanje tvrdoće po Vickersu.
Tvrdoća po Vickersu (oznaka: HV) je mjera otpornosti što ga neki materijal pruža prodiranju dijamantne četverostrane piramide s vršnim kutom od 136º, opterećene silom F (N). Taj je vršni kut odabran prema čeličnoj kuglici promjera D (mm), koja se koristi kod ispitivanja tvrdoće po Brinellu, a ostavlja udubljenje promjera d = 0,375 D (to odgovara prosječnoj vrijednosti donje i gornje granice promjera udubljenja, koje se kreće od 0,25 do 0,5 promjera kuglice D, unutar kojih su upotrebljivi rezultati ispitivanja tvrdoće po Brinellu). Udubljenje piramide daje kvadrat na površini uzorka, ali zbog netočnosti rada, nesavršenosti uzorka i sličnog (često puta je kvadrat iskrivljen), mjere se obje dijagonale kvadrata (d1 i d2) i uzima se srednja vrijednost dijagonale d. Zbog toga se rezultati ispitivanja tvrdoće po Brinellu i tvrdoće po Vickersu dobro podudaraju do 4500 N/mm2.
Tvrdoća po Vickersu je razvijena u tvrtci Vickers Ltd., kao zamjena za ispitivanja tvrdoće po Brinellu. Tvrdoća po Vickersu (oznaka: HV) iskazuje se kao naprezanje na površini udubljenja: gdje je: A – površina udubljenja dijamantne četverostrane piramide (mm2), F – tlačna sila utiskivanja (N). Površina udubljenja dijamantne četverostrane piramide se može izračunati:
gdje je d - srednja vrijednost dijagonale d = (d1 + d2) / 2. Iz toga proizlazi:
gdje je: F - tlačna sila utiskivanja (N).