cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Operacija Ratweek
Plan operacije
mini|desno|Članovi [[Glavni štab NOV i PO Srbije|Glavnog štaba Srbije sa predstavnicima stranih misija na Radan planini 1944. Na slici: 2) Moma Marković, 3) Ficroj Maklejn, 4) Koča Popović, 5) Sreten Žujović, 7) Rudolf Primorac. Škotski brigadir MacLean bio je mozak operacije Ratweek.]]
Plan je osmislio britanski general Fitzroy MacLean, vojni predstavnik pri Vrhovnom štabu NOVJ. On je predviđao istovremenu masivnu upotrebu savezničkog strateškog vazduhoplovstva i krupnih snaga NOVJ protiv infrastrukture, ključnih objekata i strateških pozicija na komunikacijama kroz Jugoslaviju. Meklejn je svoj plan predstavio savezničkom Komandantu Sredozemlja, generalu Vilsonu, koji ga je prihvatio. Prilikom sastanaka premijera Čerčila i komandanta Vilsona sa Titom u Italiji između 6. i 14. avgusta, dobijena je i Titova saglasnost za ovaj plan.
Ustanak u Srbiji 1941.
Partizansko dizanje ustanka
Za bazu ustanka odabrana je zapadna Srbija, zbog topografije tla (brdoviti i šumom obrasli tereni), i borbenog življa koje je pružilo jak otpor okupatoru u prošlom ratu. Radilo se o slivu Zapadne Morave, do pojasa Drine.
Početak ustanka
Tradicionalno se smatra da je ustanak u Srbiji počeo 7. jula u selu Bela Crkva, kod Krupnja, gde se na Ivanjdan održavao se tradicionalan seoski vašar. Tu je došla grupa od petnaestak partizana iz Rađevske partizanske čete, predvođenih komandantom Mišom Pantićem i političkim komesarom Žikicom Jovanovićem Špancem. Partizani su okupljeni narod pozvali u borbu protiv okupatora. Govorili su lekar Miša Pantić iz Valjeva, student prava Vladan Bojanić iz Bele Crkve i Žikica Jovanović Španac, novinar iz Valjeva i španski borac. Žandari su pokušali da rasture skup, zabranjen u uslovima vojne okupacije. Partizani su otvorili vatru i ubili dva žandarma. Jedini sačuvani domaći istorijski izvor, izveštaj Odeljenja javne bezbednosti Ispostave Drinske banovine Odeljenju javne bezbednosti Ministarstva unutrašnjih poslova od 21. jula 1941. glasi:
Operacija Ratweek
Plan operacije
Početak operacije zakazan je za 1. septembar 1944. Vrhovni komandant NOV i POJ Tito izdao je 17. avgusta posebna naređenja svim štabovima korpusa i glavnim štabovima Srbije, Hrvatske, Slovenije i Makedonije, specifikujući svakoj formaciji pojedinačno objekte i komunikacije koje treba da napadne, rangirane prema prioritetu od 1 do 4
Jedna specifična okolnost izdvaja ovo Titovo naređenje od ostalih. Naime, ono je distrubuirano savezničkim, a ne jugoslovenskim, radio-vezama. Primljeno je od savezničkih oficira za vezu na terenu pri komandama korpusa i glavnim štabovima NOVJ, koji su ga zatim uručili komandantima NOVJ kojima je upućeno. To sugeriše da su Saveznici bili svesni da je radio-saobraćaj štabova NOVJ nebezbedan i da su Nemci u stanju da ga dekodiraju. Usled ovog neuobičajenog puta uručivanja naređenja, Tito je poslao svim komandama depeše u kojima potvrđuje verodostojnost naređenja i zahteva da se postupi po njemu.
Ustanak u Srbiji 1941.
Početak ustanka
Komanda žandarmerije izvestila je da se to zbilo 7. jula oko 15 časova u selu Zavlači (kod Krupnja) i da su tom prilikom ubijeni vođa žandarmerijske patrole narednik Bogdan Lončar i njegov pratilac kaplar Milenko Braković. Nemački izveštaj daje nešto drukčiji opis početka sukoba:
Operacija Ratweek
Početak nemačke evakuacije
Iz dokumenata nemačkog generala transporta za Jugoistok vidi se da je operacije Ratweek izvedena tačno u vreme početka evakuacije nemačkih trupa ka severu:
Ustanak u Srbiji 1941.
Početak ustanka
7. jul se, kao Dan ustanka naroda Srbije, u decenijama nakon drugog svetskog rata slavio kao državni praznik u Srbiji.
Operacija Ratweek
Tok operacije
NOVJ je za ovu operaciju angažovala impresivne snage: 8 korpusa i 4 operativne zone NOVJ (24 divizije i 1 operativna grupa sa 79 brigada i 62 odreda, sa oko 120.000 ljudi). Saveznici su sa svoje strane angažovali takođe krupne snage: osim Balkanskih vazduhoplovnih snaga, za ovu operaciju dobijene su i snage američke 15. vazduhoplovne armije.
Opšti taktički obrazac dejstava sastojao se u tome da su savezničke vazduhoplovne snage imale da napadaju važne objekte tokom dana, dok bi snage NOVJ nastupale uglavnom noću. Time se postizala dvostruka korist:
Ustanak u Srbiji 1941.
Razvoj ustanka
minijatura|Diverzantska akcija partizana u Srbiji na pruzi Čačak - Užice 1941. minijatura|Nemački voz koji su partizani srušili u Srbiji 1941. (slika nađena kod nemačkog vojnika) desno|mini|Užička republika unutar Nedićeve Srbije
Operacija Ratweek
Tok operacije
Sadejstvujući u operaciji, snage NOVJ su, prema zbirnim podacima štabova NOVJ, tokom ovih sedam dana zauzele 8 naselja i 49 železničkih stanica, porušile prugu na 73 mesta, a zarušile na 1.003 mesta, zarušile ceste na 100 mesta, porušile 97 mostova i 83 propusta, uništile ili oštetile 12 lokomotiva i 318 vagona i 5 oklopnih vozova, a zapalile 35 vagona. Pored toga, porušeno je 77 -{km}- telegrafsko-telefonstkih linija, uništeno 37 bunkera, a u borbi ubijeno 4187, a zarobljeno 5.782 neprijateljska vojnika.
Ustanak u Srbiji 1941.
Razvoj ustanka
Ustanak se proširio prvo na zapadnu, a zatim i na druge krajeve Srbije. Tokom jula i avgusta 1941. štampani su mnogobrojni proglasi rukovodstva Partije i SKOJ-a, s pozivom na oružanu borbu protiv okupatora.
Operacija Ratweek
Tok operacije
S obzirom da su se ova kombinovana dejstva pokazala veoma efikasnim, nakon 7. septembra nastavljena su, doduše u smanjenom obimu, ali uz puno korišćenje taktičkih iskustava. Naročito se uspešno pokazalo kombinovanje dnevnih dejstava vazduhoplovstva sa noćnim dejstvima trupa na zemlji na nemačke kolone u pokretu.
Ustanak u Srbiji 1941.
Razvoj ustanka
Komunističke grupe su početkom jula 1941. presekle telegrafsko-telefonske veze na pruzi Niš - Leskovac; u Beogradu je 4. jula presečen glavni vod Beogradske radio-stanice; udarne grupe u Beogradu izvršile su „mnoštvo demonstrativnih i sabotažnih akcija" (paljenje štampe, zapaljena je garaža „Prišić", presecane ptt veze, paljeni nemački kamioni, izazvan požar u garaži „Ford" u Grobljanskoj ulici, paljeni vagoni sa senom na železničkoj stanici itd.).
Operacija Ratweek
Rezultat operacije
mini|Propaganda vlade [[Nezavisna Država Hrvatska|NDH protiv angloameričkog bombardovanja.]]
Ustanak u Srbiji 1941.
Razvoj ustanka
Komesarijat unutrašnjih poslova Milana Aćimovića registrovao je u julu 220 sabotaža. Napadane su policijske i žandarmerijske patrole, seoske opštine i sreska načelstva, železničke pruge, a 22. jula 1941. oslobođeno je mesto Valjevska Kamenica. Nemački predstavnik Feliks Bender izvestio je 22. jula 1941. Ministarstvo inostranih poslova da razne grupe „odlučnih komunista u jačini od oko 60-100 ljudi koji, delom dobro naoružani ... preduzimaju teroristička dela prema srpskom stanovništvu, odvode ili ubijaju srpske činovnike, vrše sabotaže" itd. Bender pominje i ubistva nemačkih vojnika (ubistvo jednog nemačkog natporučnika kod Topole; i 8 nemačkih vojnika-pionira); napadani su vozovi i kamioni, izvršeno nekoliko sabotaža na vojnim objektima. Nemački predstavnik saopštava da je srpska žandarmerija nanela gubitke komunistima, ali da ih je i sama pretrpela.
Dauphin County, Pennsylvania
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 268.100, što je 16.302 (6,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ustanak u Srbiji 1941.
Razvoj ustanka
Bender je 28. jula javio da se komunistički napadi nastavljaju, a par dana kasnije čak govori o opasnosti od opšteg ustanka. Za srbijanske kvislinge opasnost se uvećavala i zato što je, uporedo sa komunističkom akcijom u Srbiji, otpočela i aktivnost u Banatu. Žandarmeriji je to nametalo razvlačenje snaga, sve do ugroženih područja od Zrenjanina do Kikinde.
Operacija Ratweek
Rezultat operacije
Rušenje osovinskih komunikacija je gotovo paralisalo pregrupisavanje nemačkih snaga sa juga na sever, za suprotstavljanje Crvenoj armiji. Na primer, 117. lovačka divizija je ukrcana 19.9. kod Atine u 44 voza i upućena za Beograd. Posle dvadeset dana puta, teškoća, rušenja, borbi, 8. oktobra je do Beograda stiglo samo 17 vozova, dok se masa divizije još uvek nalazila zaglavljena u oblasti Skoplje - Solun.
Ustanak u Srbiji 1941.
Razvoj ustanka
Komunističko rukovodstvo je na prvo mesto stavljalo stvaranje i jačanje partizanskih odreda koji bi se naoružavali razoružavanjem žandarma i nemačkih vojnika, napadima na neprijateljske transporte i skladišta. Stvaranje pokretnih partizanskih odreda upućivalo je na oružani ustanak kao glavni cilj. Glavni štab NOPO Srbije je 8. avgusta je tendencije stvaranja seoskih desetina koje bi čuvale sela i ostajale kod kuća nazivao „oportunističkim". Do sredine avgusta u Srbiji je obrazovan 21 partizanski odred. Prvi partizani bili su isključivo komunisti, članovi SKOJ-a, simpatizeri KPJ, uglavnom radnici, studenti i đaci. Do kraja avgusta formirani su: Valjevski, Posavski, Kosmajski, Prvi šumadijski, Drugi šumadijski, Užički, Boljevački, Čačanski, Mačvanski, Kopaonički, Rasinski, Pomoravski, Kraljevački, Posavski, Ozrenski, Požarevački, Toplički, Kragujevački, Kukavički (Leskovački), Krajinski i Vranjski partizanski odred.
Operacija Ratweek
Rezultat operacije
Pored neposrednog taktičkog dobitka, mnogo je značajniji bio dalekosežni uticaj na balkansku i evropsku ratnu pozornicu. Suočen sa neophodnošću izvlačenja svojih trupa iz Grčke i njihovog angažovanja protiv nastupajuće Crvene armije, nemački Komandant Jugoistoka ovako je opisao porazne efekte ove operacije i narednih dejstava na svoje snage:
Ustanak u Srbiji 1941.
Razvoj ustanka
13. avgusta je objavljen Apel srpskom narodu protiv ustanka, a par dana potom i novčane nagrade za ubistvo ustanika:
Operacija Ratweek
Rezultat operacije
Član britanske vojne misije u Jugoslaviji Basil Davidson ocenjuje Ratweek kao "čuvenu operaciju" kojom je za čitavu sednicu paralizovan pokret neprijateljskih snaga na praktično svakom kraju Jugoslavije, od Slovenije do Makedonije.
Za razliku od Aprilskog rata 1941, kada nemačkim kolonama ni na jednom pravcu nastupanja u Jugoslaviji nije bilo potrebno više od 2-3 dana, proboj Armijske grupe E iz Grčke potrajao je puna četiri meseca. Proboj je počeo 1. septembra 1944, a njeni prednji ešeloni (11. poljska vazduhoplovna i 41. tvrđavska divizija) pojavile su se na Sremskom frontu 7. decembra, dok je 21. armijski korpus izvučen iz okruženja tek početkom januara 1945. Prilikom ovog proboja Armijska grupa E izgubila je najveći deo teškog naoružanja i motorizacije, a naneti su joj i znatni gubici u ljudstvu, tako da više nije predstavljala respektabilnu silu kao pre.
Ustanak u Srbiji 1941.
Razvoj ustanka
Nemci su u toku avgusta registrovali 242 diverzije na urede, žandarmerijske stanice, železnice, telefonske vodove, rudarska i privredna preduzeća. Dotadašnji gubici u ljudstvu iznosili su 22 ubijena vojnika i 17 ranjenih. Prvih dana septembra nemački gubici višestruko su se uvećali.
Operacija Ratweek
Civilne žrtve
Saveznička bombardovanja u Jugoslaviji bila su i ostala predmet sporenja i različitih ocena, usled znatnih civilnih žrtava. Najveći deo tih bombardovanja izveden je prema savezničkom planu strateškog uništavanja resursa kojima se Osovina koristi. S druge strane, neka bombardovanja bila su neposredno povezana sa taktičkom situacijom u Jugoslaviji. To se naročito odnosi na akcije u okviru Operacije Ratvik.
Najpoznatiji slučaj ove vrste je bombardovanje Leskovca 6. septembra. To je nesumnjivo bio loše izveden poduhvat, s obzirom na brojne civilne žrtve. I sam autor zamisli za operaciju, general Meklejn, koji se prebacio u Srbiju da bi na licu mesta pratio tok i učinke operacije, i koji je gledao bombardovanje Leskovca sa obližnjeg visa, izrazio je rezervu i neku vrstu žaljenja: mini|[[Propaganda Nedićeve vlade protiv savezničkog bombardovanje 1944.]]
Ustanak u Srbiji 1941.
Razvoj ustanka
„Prostori su previše prostrani! Uključene trupe preslabe!" - glasi vapijući izveštaj okupatora krajem avgusta 1941. Rezimirajući, Turner konstatuje, „kao što se pokazalo, da za ovu teritoriju, ovde raspoložive trupe, nisu ni izdaleka bile dovoljne u borbi protiv ustaničkih elemenata." Okupatori su streljali i vešali u Beogradu (na Terazijama), u Užicu, Prnjavoru u Mačvi, Aranđelovcu, Kragujevcu, Šapcu i drugim mestima. Ni pooštravanje represije u avgustu 1941 nije moglo zaustaviti rastući otpor: "do kraja avgusta streljano je oko 1.000 komunista i Jevreja ili je obešeno ispred kuća bandita, čak je jedno celo selo spaljeno, nisu mogle zaustaviti stalno jačanje naoružanih ustanika."
Operacija Ratweek
Teorije zavere
Vlada narodnog spasa Milana Nedića je povodom bombardovanja vodila propagandu protiv zapadnih saveznika (Velike Britanije i Sjedinjenih Američkih Država) da bombarduju Srbiju samo da bi naneli štetu Srbima.
U Srbiji se još i danas u nekim krugovima gaji stereotip da su saveznici bombardovali Srbiju namerno, bezrazložno, da bi naneli štetu Srbima. Pritom se prenebregava činjenica da su Saveznici vodili sveobuhvatnu kampanju sistematskog uništavanja nemačkih – a ne srpskih – uporišta po celoj dubini Balkana (od Rumunije do NDH). Bombardovanja nemačkih položaja po gradovima su vršena i u zapadnoevropskim zemljama, npr. u Francuskoj.
Ustanak u Srbiji 1941.
Razvoj ustanka
Razvojem ustanka u Srbiji, oreol nepobedivosti Vermahta je uzdrman. Nemci su se suočili sa razvojem ustanka, koji je ugrožavao saobraćaj i eksploataciju sirovina. Nemci su čak pomišljali i na prevođenje saobraćaja za Grčku zaobilaznim putem. Njihove slabe posadne snage (704, 714. i 717. pešadijska divizija) nisu bile u stanju da izađu na kraj s ustanicima. Moral trupa bio je usled brojnih neuspeha uzdrman, i Vermaht javno ismejan. Septembra 1941. godine izgledalo je kao da nemačke trupe ne mogu još dugo izdržati.
Do septembra 1941. godine formirana su 24 partizanska odreda sa oko 14.000 boraca. Na vrhuncu ustanka, partizanski odredi imali su oko 25.000 boraca. Odredi od nekoliko desetina ljudi narasli su u velike vojne formacije: Užički NOP odred na 2.500, Čačanski na 3.000, Kragujevački na 1.500 boraca. Partizanski i četnički odredi, naglo narasli, jednako su se brzo osipali prilikom vojnih neuspeha, znajući preko noći da se prepolove ili čak svedu sa 1.000 na 150 boraca.
Stvorena je povezana velika slobodna teritorija u zapadnoj Srbiji, Šumadiji i Pomoravlju, kao i prvi organi „narodne vlasti“. Savetovanje u Stolicama, septembra 1941. godine, bilo je značajan događaj za dalji razvoj Narodnooslobodilačkog pokreta, a posebno prisustvo Vrhovnog štaba NOPOJ i Centralnog komiteta KPJ na slobodnoj teritoriji Srbije. Užice je skoro dva i po meseca bilo centar rukovodstva Narodnooslobodilačke borbe Srbije i Jugoslavije i najveće slobodne teritorije u Jugoslaviji, poznate kao Užička republika. Stvoreni su mesni, sreski i Glavni Narodnooslobodilački odbor Srbije.
Poziv Mihailoviću
Tito je u julu 1941. godine, naredio štabu Valjevskog partizanskog odreda da stupi u vezu sa pukovnikom Mihailovićem i uspostavi saradnju u borbi protiv okupatora. Partizanska delegaciju, koju je vodio doktor Dragan Jovanović je krajem jula 1941. godine došla u Mihailovićev štab na Ravnu goru. Pukovnik Mihailović ih nije primio, ioako je bio tu, već njegov zamenik Voja Pavlović.
Nakon odlaska partizanske delegacije sa Ravne gore, Pavlović ih je nazivao pogrdnim imenima, ološem i boljševičkim agentima. Mihailović je odlučno odbijao da preduzmu išta protiv Nemaca.
Četničko pristupanje ustanku
thumb|Četnici i partizani, zajedno, sprovode zarobljene nemačke vojnike u Užicu 1941.
Od kraja avgusta 1941. uspostavljali su se prvi dodiri između partizana i četnika. Već 25. avgusta 1941. bio je sačinjen sporazum komandanta Podrinjskog partizanskog odreda i komandanta Cerskog četničkog odreda kapetana Dragoslava Račića o zajedničkim borbama. Partizansko-četničko vojno sadejstvo došlo je do izražaja u zauzimanju Gornjeg Milanovca (800 partizana i 50 četnika Mihailovića), u napadima na Šabac (17 četa sa jedne i druge strane), prilikom blokade Valjeva, u borbama kod Kraljeva, u kojima je sudelovalo 23 partizanske i 19 četničkih četa, sa ukupno oko 4.000 boraca. Partizansko-četnički operativni štab za napad na Kraljevo sačinjavali su sa partizanske strane Ratko Mitrović i Momčilo Radosavljević, a sa četničke Radoslav Đurić i Jovan V. Deroko.
Borbe za Loznicu
minijatura|Nemački vojnici izvlače svog ranjenika, posle borbi u okolini Kraljeva, oktobra 1941. Bitka za Loznicu se odigrala 31. avgusta 1941. godine kada su ustanici napali Nemce u Loznici, nakon što su odbili da se predaju. Tokom ovih borbi poginuo je četnički komandant potpukovnik Veselin Misita, koji je predvodio napad na Nemce u Loznici.
Borba za Loznicu je bila najveći oružani sukob sa Nemcima do tada u okupiranoj Jugoslaviji.
Borbe za Krupanj
Posle trodnevnih borbi Krupanj su 3. septembra 1941. oslobodili delovi Valjevskog partizanskog odreda i četnički odredi popa Vlada Zečevića i poručnika Ratka Martinovića, koji su kasnije pristupili NOP-u.
Oslobođenje Užica
Nakon što je ustanak uzeo maha, novopostavljeni komandujući general u Srbiji Franc Beme doneo je odluku da Nemci 21. septembra napuste Užice. Kolona je bila duga 6 kolometara i u njoj se kretalo 1.217 vojnika.
Znajući za odlazak Nemaca, Radomir Đekić sa 100 četnika isti dan ulazi u Užice, gde se pridružuje Nedićevim ljudima. Kako je Kosjerić oslobođen 24. septembra izjutra, u užičkom okrugu ostalo je još neoslobođeno Užice u kome su se nalazili Pećančevi četnici i Nedićeva žandarmerija. Sa njima su povedeni razgovori da se Užice preda. Kad sporazum nije postignut, odlučeno je da se izvrši napad na grad. Uveče, 23. septembra sve tri partizanske čete bile su spremne za napad. Ranije toga dana, osećajući da se steže obruč oko grada, žandarmi su počeli da beže iz Užica. Sledećeg dana Nemci su bombardovali skladište municije u Krčagovu i druge objekte, pa je najveći deo četnika i žandarma napustio grad.
Dok su Pećančevi četnici napuštali Užice, komandant partizanske grupacije Slobodan Sekulić poslao je u grad patrolu sa porukom načelniku Branku Barbuloviću da preda grad. Kako nije raspolagao nikakvim snagama za borbu protiv partizana, on je predao grad. Pored Zlatiborske, Račanske i Užičke partizanske čete uskoro su s vozom, kamionima i motorciklima stigle i čete istočne grupe Užičkog NOP odreda, a sa severa preko Crnokose partizani Crnogorske čete.
U toku istog dana na okupu se našao ceo Užički NOP odred, tako da su sve njegove čete uveče promarširale kroz grad, a na žitnoj pijaci održan je veliki narodni miting na kome su govorili Želimir Đurić i Slobodan Sekulić. Na mestu gde su pre nekoliko dana visili obešeni borci Zlatiborske partizanske čete, stanovništvo Užica je pozdravljalo defile partizanskih jedinica.
Borbe za Šabac
minijatura|Masovno streljanje stanovništva u bari kraj Šapca, septembra 1941. Nebojša Jerković, komandant Mačvanskog partizanskog odreda, došao je kod kapetana Dragoslava Račića, komandanta Cerskog korpusa, radi dogovora o napadu na Šabac:
Borbe za Šabac vođene su od 22. septembra do 24. septembra 1941. godine. 24. septembra po podne opkoljenim Nemcima je došla u pomoć 342. nemačka pešadijska divizija, koja razbija ustanički obruč. Nemci su posle bitke za Šabac u znak odmazde izvršili ratni zločin prema civilnom stanovništvom, streljavši oko 1.000 građana Šapca i Mačve. Mačvanski partizanski odred je posle opsade neuspele Šapca spao na polovinu boraca.
Nastup 342. divizije u borbama za Šabac označio je početak velike nemačke ofanzive na ustaničku teritoriju.
Borbe za Kruševac
Bitka za Kruševac se odigrala 23. septembra 1941. godine između četnika i Nemaca tokom Drugog svetskog rata. Nemci su pružili žestok otpor iz gimnazije, koja je bila njihovo najjače utvrđene u gradu i očekujući da im stigne pojačanje. Iz pravca Stalaća stigao je nemački oklopni voz, posle čega Nemci razbijaju opsadu.
Nemci su ubrzo streljali u znak odmazde oko 80 srpskih civila. Nemci u Kruševcu nisu izvršili odmazdu „stotinu za jednog“, kao u drugim mestima u Srbiji.
Borbe za Gornji Milanovac
Početak napada na Gornji Milanovac određen je 28. septembra 1941. za tri sata ujutru. Posle par časova borbe, poručnik Vučković je ponudio opkoljenim Nemcima da se predaju, što su oni i prihvatili. Zarobljeni Nemci su kasnije sproveni na Ravnu goru.
Borbe za Čačak
thumb|Zarobljeni nemački [[tenk od boraca Takovskog bataljona Čačanskog NOP odreda kod Rapaj brda 5. oktobra 1941.]] General Franc Beme, komandant Srbije, naredio je 28. septembra napuštanje Čačka. U samom Čačku nije bilo bitke sa Nemcima. Partizansko-četničke snage su 1. oktobra 1941. ušle u Čačak, a potom je formirana zajednička komanda grada. Partizanski predstavnik je bio Milenko Nikšić, komandant Ljubićkog NOP odreda, a četnički — kapetan Bogdan Marjanović.
U Čačku je ubrzo došlo do borbi između partizana i četnika, nakon što je Draža Mihailović 1/2. novembra izdao naređenje za napad majoru Radoslavu Đuriću.
Borbe za Kraljevo
minijatura|Pijačni dan u Kraljevu, u jesen 1941. Plan napada na Kraljevo donet je 4. oktobra 1941. godine, kada je formiran i zajednički štab. Partizansko-četnički operativni štab za napad na Kraljevo sačinjavali su sa partizanske strane Ratko Mitrović i Momčilo Radosavljević, a sa četničke Radoslav Đurić i Jovan V. Deroko.
Kraljevo je bilo pod blokadom partizansko-četničkih snaga kojima je rukovodio zajednički Operativni štab za napad na Kraljevo. Ustaničke snage su, oktobra 1941, više puta bezuspešno napadale nemački garnizon u Kraljevu.
Prvih dana opsade Nemci su uhapsili nekoliko hiljada Kraljevčana, koje su držali kao taoce. U znak odmazde za ustanički napad na Kraljevo. 14. oktobra Nemci su izvršili ratni zločin, streljali su 1.738 muškaraca i 19 žena.
Pregovori partizana i četnika
Za borbe u Jugoslaviji ubrzo se čulo u savezničkom svetu. U zemlju je stigla saveznička misija na čelu sa Bilom Hadsonom, a zapadna štampa je počela da gradi mit o herojskom borcu, pukovniku Mihailoviću. Saveznici su formirali zajednički stav, koji mu je prenet: biće priznat za lidera pokreta u celoj zemlji, ali pod jednim uslovom - da održi jedinstvo sa partizanima.
Sporazum nije dugo živeo. Partizani navode da se ni tog sporazuma četnička strana nije pridržavala, a četnici obratno.
Nije prošlo ni nedelju dana od prvog susreta sa savezničkom misijom, a Mihailović je poveo koncentričan napad na Užičku republiku, i zatražio sastanak sa nemačkom komandom. Bil Hadson je u novembru javljao: "Partizani bi bili za kompromis, no Mihailović veruje da drži sve adute."
Nemačke mere protiv ustanka
minijatura|[[Masakr u Skeli (snimci nađeni kod Nemaca).]] Prvi pokušaji okupatora da uguše ustanak u Srbiji ostali su bez uspeha, zbog čega su Nemci bili prisiljeni da dovuku pojačanja sa drugih frontova da bi likvidirali ustaničke snage.
Izričit zahtev za ugušenje ustanka dao je Hitler 16. septembra kada je imenovao generala Franca Bemea za komandujućeg generala u Srbiji. Zajedno sa Bemeom u Srbiji su poslate dve borbene jedinice za pojačanje: 125. divizija iz Grčke i 342. divizija iz Francuske. Beme je primio zadatak, „da na području Srbije osigura puteve i za nemačku ratnu privredu važne objekte i potom na celokupnoj ustaničkoj teritoriji najoštrijim sredstvima ponovo uspostavi red".
Na granici prema Drini postavljena je jedna nemačka posadna divizija iz NDH i ustaše, a na Savi mađarska ratna rečna flotila.
Formiranje Nedićeve vlade
Nemački okupatori su strahovali od učvrćenja jedinstvenog ustaničkog fronta komunista i nacionalističkih snaga, jer bi onda protiv sebe imali čitav srpski narod. Nemci su računali da će Nedićeva vlada uspeti da razdvoji ustanički front koji je nastao ujedinjavanjem komunističkih i nacionalnih snaga pod Mihailovićem.
Aćimovićev Savet komesara svojom neefikasnošću nije zadovoljavao. Nemci su bili rešeni da stvore novu, autoritativniju vladu, ne bi li odvojili Mihailovića od komunista. Izbor saradnika okupatora u Srbiji je bio veoma sužen, jer su osnovne društveno-političke snage već bile svrstane na stranu komunista i četničkog pokreta Draže Mihailovića.
Ljotićevi predstavnici su zahtevali da vlast preuzme ličnost koja ima autoritet u srpskom narodu. Vojni zapovednik Srbije general Dankelman 29. avgusta razrešio je Savet komesara i postavio Nedićevu vladu „narodnog spasa". General Milan Nedić je Nemcima odgovarao kao vojnik, jer je ustanicima trebalo pokazati čvrstu ruku, zatim jer je verovao u nemačku pobedu i bio je protivnik jugoslovenske države. Davanjem vlasti uticajnom srpskom nacionalisti, Nemci su udarili klin partizansko-četničkoj saradnji, a pritom suprotstavili Mihailovićevom pokretu Nedićev nacionalistički projekt, pod svojim nadzorom.
Vlada je obrazovana 29. avgusta 1941. godine. Nedić i ministri su dobili mandat iz ruku okupatora. Nedić je dobio pravo na upotrebu srpskih državnih znamenja - grba i zastave. Stvaranjem vlade, po nazivu, jer nije imala bitnija ovlašćenja u odnosu na Savet komesara, Nemci su praktično podrivali kraljevsku vladu u emigraciji. Nedićeva "vlada" je imala znatno veći uticaj od Aćimovićevog komesarskog saveta.
Nemački masakri civila
mini|desno|Nemačka obznana: za 10 ubijenih i 26 ranjenih Nemaca [[Masakr u Kragujevcu|streljano je 2300 stanovnika Kragujevca, "pre svega komunista, bandita i njihovih pomagača".]] thumb|[[Masakr u Kraljevu|Streljani taoci u Kraljevu 1941. godine.]] thumb|16 partizanskih omladinaca čeka strijeljanje od strane njemačkih vojnika, [[Smederevska Palanka, 20. kolovoza 1941.]]
Oktobra 1941. je kao odgovor na sve veći partizanski otpor, novopostavljeni komandant nemačke vojske u Srbiji, Franc Beme uveo takozvane "mere pokajanja", obelodanjene u zvaničnoj naredbi da se za svakog ubijenog nemačkog vojnika ima pogubiti 100 civila, a 50 za svakog ranjenog. U Bomeovom naredenju je naglašeno da taoci moraju biti uzimani iz populacija koje uključuju: "sve komuniste, ljude za koje se sumnja da su komunisti, sve Jevreje i određen broj nacionalista i demokratski nastrojenih stanovnika." Shodno tome, žrtve "mera pokajanja", bili su pre svega jevrejski zatvorenici iz Šapca i Beograda, osumnjičeni komunistički simpatizeri zatvoreni u logoru Banjica, kao i grupe Roma iz Beograda i okolinih naselja. Srpsko civilno stanovništvo stradalo je najviše u gradovima u unutrašnjosti, gde je broj lokalnih Jevreja i zatvorenika komunista bio nedovoljan da ispuni predviđenu kvotu talaca. Nemačka armija je, takodje, širom Srbije preduzimala "kaznene ekspedicije" na oblasti ili mesta za koja se sumnjalo da skrivaju partizane. Tokom dva meseca Bemeovog mandata na čelu vojne komande (oktobar-decembar 1941.), ubijeno je približno 30 000 civila - uključujuci gotovo svo muško jevrejsko stanovništvo Srbije. Civili su ubijani toliko bezobzirno da su prilikom masakra u Kragujevcu deca izvedena iz škole i streljana.
Nemci su naglim upadom u Gornji Milanovac varoš pretvorili u zgarište, vrativši se s taocima u garnizone pod svojom kontrolom. Varoš je zapaljena a svi odrasli muškarci koji se nisu sklonili na vreme pohapšeni. Paljena su čitava mesta: „Veliki oganj koji je gutao i poslednju kuću na Rudniku mogla je osmotriti cela Šumadija".
U svesti nacista, postojalo je poistovećenje komunističkih pobunjenika sa Jevrejima, što je činilo Jevreje adekvatnom metom za odmazde. Krajem oktobra 1941., kada je ustanak u Srbiji dostigao vrhunac, Harald Turner je u pisao da taoce treba tražiti među zatvorenim Jevrejima i Romima, smatrajući to "pitanjem principa, budući da ove dve grupe predstavljaju elemenat nesigurnosti i stoga opasnost po javni red i sigurnost." Represalije su bile efikasan način za rešavanje "jevrejskog pitanja", naročito posle Ajhmanovog naređenja. Kako je Harald Turner istakao u prepisci sa Berlinom, sprovođenje kaznenih mera bio je "neprijatan posao", ali se "jevrejsko pitanje, samo po sebi, najbrže rešava na ovaj način". Turner se pritom osvrnuo na nelogičnost politike streljanja jevrejskih taoca, budući da je odmazda trebalo da ide "na račun Srba" koji su činili okosnicu pobune. Međutim, ovo je pravdavao pozivajući se na praktične razloge ("oni [Jevreji] su ti koje već imamo u logoru") i "konačno rešenje": "Sem toga, oni su takođe građani Srbije i moraju da nestanu". Jedan nemački vojnik je nakon rata konstatovao: "Ubijanje Jevreja nije imalo nikakve veze sa napadima partizana". Odmazda je zapravo bila "alibi za istrebljenje Jevreja".
Četničko napuštanje ustanka
Nemci su za gušenje ustanka u Srbiji 1941. angažovali dodatne trupe i sproveli drastične represalije nad stanovništvom, što je Mihailovića navelo da se povuče iz ustanka, napadne partizane i zatraži kontakt sa nemačkom upravom radi prekida neprijateljstva:
Uprkos Mihailovićevom istupanju iz ustanka, Nemci su mu odgovorili da upravo stižu njihove oklopne trupe koje će se efikasno obračunati sa banditima, i da "nemački Vermaht ne može da se optereti takvim saveznicima koji mu se privremeno priključuju iz razloga oportuniteta". Mihailović se pravdao da je morao uzeti neke gradove od Nemaca da ih komunisti ne bi uzeli i da nije hteo da ratuje protiv Nemaca:
Uprkos svim njegovim predlozima, Nemci mu nisu ostavili drugu mogućnost do da položi oružje. Na rastanku, Draža im je rekao:
Od tada pa nadalje, Mihailović je vodio bespoštedni rat protiv partizana. Glavni štab NOPO Srbije je 6. novembra 1941. izdao Proglas srpskom narodu o „izdajstvu Draže Mihailovića" koji je napao partizane i nastoji da obmane „poštene srpske seljake i četnike".
Istovremeno sa okretanjem Mihailovića Nemcima, 15. novembra ga je Dušan Simović preko Radio-Londona promovisao za komandanta „svih jugoslovenskih oružanih snaga u zemlji". Mihailović je 16. novembra izdao Proglas Srbima, Hrvatima i Slovencima kojim obaveštava da ga je kralj, na predlog „slobodne jugoslovenske vlade u Londonu", imenovao za Komandanta celokupne jugoslovenske vojne sile na okupiranoj teritoriji Jugoslavije, čime se svi naoružani pokreti stavljaju pod njegovu komandu.
Četničko-partizanski sukob
Neposredno nakon što se ponudio Nemcima kao saradnik, Mihailović je preduzeo opšti napad na partizansku Užičku republiku. Istoričar Branko Petranović smatra da je napadom četnika na Užice, Ivanjicu, Čačak, Gornji Milanovac i druga mesta slobodne teritorije u noći između 31. oktobra i 1. novembra 1941. godine započeo građanski rat u Srbiji.
Četničko-partizanski sukob je kulminirao potiskivanjem i opkoljavanjem četnika na Ravnoj gori, ali do njihovog uništavanja nije došlo iz međunarodnih obzira. Vrhovni štab je ponudio četnicima da stupe u borbu protiv Nemaca, da se odreknu zahteva da se partizani potčine Mihailoviću i da se pitanje jedinstvenog operativnog vodstva rešava sporazumno. Primirje je zaključeno 20. novembra 1941. u Čačku, ali želja da se on poštuje nije postojala, iako su se Nemci pripremali za završni udar. Dogovoreno je da se pruži otpor okupatoru, puste zarobljenici obe strane i da jedna mešovita komisija ispita uzroke sukoba i krivice za „zločina dela". Mihailović je odmah izvestio kraljevsku vladu da je uspeo da zaustavi „bratoubilačku borbu" i da nastoji da udruži sve snage za borbu protiv Nemaca. On je, međutim, odlučio da ne pruži otpor nemačkoj ofanzivi.
Bivši četnički starešina Zvonko Vučković opisuje međusobne borbe četnika i partizana tokom ustanka (obračun u Ovčaru) na sledeći način:
Nemačka ofanziva protiv partizana
Krajem septembra Nemci su sa oko 80.000 vojnika otpočeli prvu veću ofanzivu na slobodnu teritoriju Užičke republike (poznatu kao Prva neprijateljska ofanziva), sprovodeći istovremeno najgrublji masakr nad stanovništvom, naročito u Kragujevcu, Kraljevu i Šapcu. U ovim akcijama Nemcima su sadejstvovale kvislinške formacije - Srpske državne službe i Srpskog dobrovoljačkog korpusa.
Uporedo sa nemačkom ofanzivom, došlo je i do opšteg napada četnika na partizane. Pukovnik Mihailović je pomaganjem Nemcima u slamanju ustanka, pokušao sebi da obezbedi privilegovan položaj kod okupatora.
Pod udarom daleko nadmoćnijih snaga, Vrhovni štab NOPO Jugoslavije i Glavni štab NOPO Srbije, bili su prinuđeni da napuste Srbiju i da se sa delom snaga povuku u Sandžak i istočnu Bosnu. Od ovih i crnogorskih bataljona formirana je u Rudom 21. decembra Prva proleterska udarna brigada. Jedan deo partizanskih snaga ostao je u Srbiji, a Pokrajinski komitet KPJ za Srbiju u Beogradu, gde se vratio iz Sandžaka.
Prema svedočenju Koče Popovića, partizani su prilikom povlačenja iz Srbije pustili oko 400 nemačkih zarobljenika, koji su se odmah priključili svojim trupama u paljenju kuća i ubijanju partizanskih ranjenika. Kasnije, partizani su počeli posmatrati celu nemačku vojsku kao vojsku zločinaca.
Nemačka akcija protiv četnika
Nemci nisu prihvatili Mihailovićevu ponudu da pređe na njihovu stranu. I pored toga, on im je izjavio da mu nije namera da ratuje protiv okupatora i da im neće pružati otpor. Mihailović je uoči nemačkog napada sklonio trupe sa Ravne Gore. On je 1. decembra naložio svojim komandantima da se legalizuju u okviru Nedićevih formacija. On je 6. decembra opkoljen u kući majora Aleksandra Mišića u Struganiku, s grupom svojih ljudi. Mihailoviću je uspjelo pobjeći, ali dva njegova bliska suradnika, majori Mišić i Fregl, su uhvaćeni i kasnije strijeljani.
Mihailović se najprije skrivao na području Ravne Gore, a kasnije produžio prema Sandžaku i Crnoj Gori koji je bio pod talijanskom okupacijom.
Za njim je raspisana poternica i narednih meseci je bio u bekstvu.
Nemački prodor na istočnom frontu
Uporedo sa slomom ustanka u Srbiji, dešavao se duboki nemački prodor u SSSR.
Nemačko napredovanje u početku je objašnjavano kao nemačka propaganda, čista laž. Kasnije je prihvatano da Nemci napreduju, ali isticanjem da se Sovjetski Savez ne raspada, te da SSSR neće doživeti sudbinu Francuske. Bilo je i onih koji su smatrali da Rusi namerno puštaju Nemce, pa će „kada ih namame daleko, onda ošinuti". Narod jednostavno nije želeo da veruje da Nemci napreduju, jer je to ljude pogađalo. Fašističke radio-stanice javljale su o uništavanjima celih ruskih armija, „kodovima", padu grada za gradom, pokrajine za pokrajinom.
Gubici ustanika
Gubici srpskih ustanika bili su vrlo visoki. Oni su u periodu od 1. septembra 1941. do 15. januara 1942. iznosili 7904 palih u borbi.
Često se, pa čak i u obrazloženju Zakona o državnim praznicima Srbije iz 2004. godine, navodi cifra od 11.522 ubijena ustanika, kao i 21.809 streljanih civila u Srbiji, "dakle, ukupno 33 hiljade građana centralne Srbije, ubijeno je za vreme ustaničkih borbi ’41. godine." Ove cifre od 11.522 ustanika ubijena u borbi i 21.809 streljanih civila potiču iz nemačkog izveštaja koji govori o ukupnim gubicima ustanika u Srbiji i Bosni u periodu od 1. septembra 1941. do 5. aprila 1942. godine. Ove cifre je, kao žrtve ustanka u Srbiji, predstavio ravnogorski istoričar Kosta Nikolić u svojoj knjizi iz 1999. godine.
Nemački gubici
Prema nemačkom izveštaju, do 31. decembra 1941. godine gubici sledećih divizija (704, 714, 717. i 718. peš. div.) u Srbiji i NDH ukupni su iznosili 1190 izbačenih iz stroja:
U ovom izveštaju nedostaju 342. i 113. divizija, 125. p.puk, landesšicen bataljoni, te policijske i druge službe.
Nevine žrtve
Za vreme ustanka u Srbiji, nacisti su tokom sistematskog sprovođenja ratnog zločina ukupno streljali 12.196 civila.
Posledice
minijatura|Probijanje Suvoborskog partizanskog odreda februara 1942.
Ubrzo nakon sloma ustanka, Srbija je postala prilično pacifikovana teritorija. Na njenoj teritoriji je ostala samo jedna nemačka divizija, a težište otpora je pomereno na zapad, u NDH.
Mnogi četnički komandanti su tokom 1942. legalizovani kod okupatora. U decembru 1941. godine Mihailovićevi četnici streljali su zajedno sa Nemcima u Čačku samo u jedan mah 80 pripadnika narodnooslobodilačkog pokreta. U toku decembra 1941. godine i tokom cele 1942. Mihailovićevi „legalizovani" četnici pohapsili su i predali Nemcima u raznim krajevima Srbije hiljade pristalica partizana koje su Nemci streljali u logorima na Banjici, Nišu, Užicu, Čačku i drugim mestima, a pored toga sami četnici su poubijali hiljade pristalica partizana, batinali hiljade ljudi, a veliki broj žena i devojaka iz partizanskih porodica silovali.
Unutarustanički partizansko-četnički sukob ("bratoubilački rat"), jednom započet u Srbiji, imao je lančane posledice na celu okupiranu Jugoslaviju. KPJ ubrzo zabranjuje na istoj teritoriji uporedno postojanje dve vojske, a četnici zabranjuju sve razgovore sa komunistima, sem preko nišana.
Posleratno suđenje
mini|desno|Optuženi [[Dragoljub Mihailović pred vojnim sudom u Beogradu 1946.]] Na beogradskom procesu 1946. godine Mihailoviću je, između ostalog, suđeno što je pomogao Nemcima u slamanju ustanka u Srbiji 1941. godine:
Ubistvo žandarma
Danas se u Srbiji neretko osuđuje početak ustanka jer je 7. jula pucao "Srbin na Srbina", odnosno "brat na brata". Okružni sud u Šapcu je 2009. godine doneo presudu o rehabilitaciji dvojice ubijenih žandara, Bogdana Lončara i Milenka Brakovića, koji su pokušali da spreče dizanje ustanka. U obrazloženju presude se kaže da su oni “ubijeni bez odluke suda i bez sprovedenog postupka, iz ideološko-političkih razloga, kao žrtve progona i nasilja, od strane pripadnika partizanskog pokreta.” U obrazloženju još piše:
thumb|Nacistička propaganda prikazuje zle komuniste kako obmanjuju narod da srlja u borbu protiv Nemaca. Profesor Miodrag Zečević, iz udruženja boraca narodnooslobodilačkog rata, o tome kaže sledeće:
Osvrćući se na tezu da je u okupiranoj Jugoslaviji vođen građanski rat, profesor Zečević kaže:
Profesor Đorđe Stanković, šef Katedre za istoriju Jugoslavije na Filozofskom fakultetu u Beogradu, negativno ocenjuje presudu "novih političkih sudova" o rehabilitovanju dva kvislinška žandarma.
On podseća na neke istorijske činjenice:
Profesor Stanković se ne slaže sa ocenom suda da su "sve žrtve u ratu jednake", već je bitno ko su akteri i šta su radili za života, te zašto su i na koji način su ubijeni.
Datum početka ustanka
Istoričar Branko Petranović ocenjuje da je 7. jul ideološki izabran za datum početka ustanka u Srbiji:
Petranović podseća da je događaj od 7. jula 1941. u Beloj Crkvi, izabran za početak ustanka u Srbiji, neuporediv sa narodnim ustankom 13. jula 1941. u Crnoj Gori, kada je protiv okupacije ustalo 30.000 Crnogoraca, što predstavlja jedinstven fenomen u porobljenoj Evropi.
Predrag J. Marković deli mišljenje da je 7. jul "skoro sasvim proizvoljan datum, izabran samo zbog veze sa 4. julom i odlukom da se podigne ustanak".
Pitanje otpora i "odmazdi"
Nacisti su jeseni 1941. godine ozakonili ratni zločin prema civilnom stanovništvu kao meru "odmazde" protiv ustanka. Masovna ubistva tisuća nedužnih civila pokolebala su i podelila same ustanike. Komunisti ne odustaju od borbe protiv okupatora nezavisno od represivnih mera, dok četnici odustaju od ustanka, sa namerom da "poštede srpsku krv".
S četničke strane često se čulo ima li smisla izazivati represalije nad nedužnim stanovništvom? Nemački masovni zločini i streljanja nedužnih, po okupatorskom sistemu odmazde - za jednog Nemca 100 Srba, uveliko su pokolebali borbeni moral, jer se pokazalo da ustaničke snage nisu u stanju da zaštite oslobođena naselja; žitelji su ostavljani na nemilost. Četnici su razvijali propagandu kako komunisti imaju svoje interese i da ih interesi naroda ne zanimaju. Komunisti, s druge strane, nisu ni mislili da revolucionarna strategija i beskompromisna antiokupatorska borba može proći bez žrtava, očekivanih u uslovima rata.
Nakon rata je četnički argument o „čuvanju srpskih života" prilično diskreditovan. Preovladalo je shvatanje da su četnici vodili krvavi rat protiv sopstvenog naroda, na strani nemačkog Rajha, da je Mihailović izbegavao borbu protiv okupatora, dok je istovremeno vodio bespoštednu borbu protiv partizanskog pokreta otpora. 1990-ih godina neki autori u Srbiji su ponovo uveli argument o besmislu otpora:
Etička dilema o otporu nacizmu uprkos odmazdama, i danas je prisutna u javnosti.
Anali franačkog kraljevstva
Anali franačkog kraljevstva ili Veliki lorški anali (, nazvani tako po manastiru Lorschu) naslov je srednjovekovne latinske hronike napisane u karolinškoj Franačkoj, u kojoj se, po godinama, opisuju događaji u franačkoj monarhiji, počev od smrti majordoma Karla Martela 741. do početka krize pod Ludovikom Pobožnim 829. godine. Njihov autor nije poznat, premda je Wilhelm von Giesebrecht izneo tezu da je Arno od Salzburga napisao jedan stari odeljak Velikih lorških anala koji je sačuvan u primerku koji se nalazi u manastiru Lorschu. Veruje se da je Anale sastavilo više različitih autora i da su zatim ti zasebni odeljci sakupljeni u jednu zbirku. Izvrsno poznavanje dvorskih prilika sugeriše da su Anale napisale osobe koje su bile bliske franačkom vladaru, a njihovo početno oklevanje da komentarišu franačke poraze ukazuje na to da se radi o zvaničnom dokumentu u službi franačke propagande. Premda je hronika obojena jasnom pristrasnošću u korist Franaka, ona je ipak jedan od najvažnijih izvora za vojnu i političku istoriju u doba vladavine Karla Velikog.
Teprenon
Teprenon je organsko jedinjenje, koje sadrži 23 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 330,547 Da.
Anali franačkog kraljevstva
Rukopisni primerci Anala mogu se razvrstati u pet klasa, na temelju dodataka teksta i njegovih prerada. Hronika je bila nastavljena i inkorporirana u zapadnofranačke Bertinove anale (Annales Bertiniani) i u istočnofranačke Fuldenske anale (Annales Fuldenses) i Ksantenske anale (Annales Xantenses).
Sadržina
thumbnail|right|Bonifacije, nadbiskup Mainza, kruniše Pipina Malog 752. godine. U Analima se daje kratak opis svakog događaja koji se desio u određenoj godini (nekoliko je izostavljeno), pri čemu se posebna pažnja posvećuje delovanju karolinške monarhije, počev od stupanja na presto Pipina Malog nakon zbacivanja merovinškog kralja Hilderika III. Značajno su mesto dobili i vojni pohodi koje su preduzeli karolinški vladari, pri čemu se njihove akcije opravdavaju potrebom očuvanja mira i osvajanja u ime širenja hrišćanske vere. I zbacivanje merovinške dinastije prikazano je na način da se opravda prelaz kraljevske vlasti s jedne dinastije na drugu uz naglašavanje privrženosti Karolingâ franačkim tradicijama i odobrenju pape Zaharija.
thumbnail|left|"Karlo Veliki razara Irminsul", [[Heinrich Leutemann, 1882.]]
Od tri kralja ― Pipina, Karla Velikog i Ludovika Pobožnog ― u najviše su detalja prikazani Karlovi vojni pohodi, pri čemu se opisuju njegove pobede nad Saksoncima, Bretoncima i drugim narodima. Prikaz Karlovog pohoda na Saksonce značajan je i zato što se u njemu donosi jedan od tek nekoliko postojećih opisa Irminsula, važnog ali zagonetnog dela germanskog paganstva koje su Saksonci u to vreme praktikovali. Uništenje Irminsula zauzima važno mesto u hronici i opisano je kao deo franačkih pobeda nad "nefranačkim" i nehrišćanskim varvarima. Izvorni tekst ne spominje poraze koje je Karlo pretrpeo, kao što su bitka kod Roncesvallesa 778. (kasnije opevana u Pesmi o Rolandu) i bitka kod Süntela 782. U stvari, u Analima se bitka kod Süntela opisuje kao pobeda, premda su u njoj Saksonci zapravo naneli težak poraz Francima. Ćutke se prelazi i preko zavere koju je 792. protiv Karla skovao Pipin Grbavi, kao i preko bilo kakvih pogrešnih postupaka Karla Velikog. Međutim, revidirani tekst uključuje i ove događaje, pri tom zadržavajući opštu naklonost prema franačkom caru, koji je predstavljen kao vojnički vođa bez premca.
Turčin (Gornji Kneginec)
Turčin je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Gornji Kneginec, Varaždinska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 957 stanovnika te 302 obiteljskih kućanstava.
Anali franačkog kraljevstva
Sadržina
Delovi hronike koji opisuju događaje u 9. veku sve su više ispunjeni upečatljivim prirodnim pojavama, čudnim dešavanjima i čudesima. Osim neobičnih prirodnih pojava, kao što je pomračenje, počinju se beležiti i natprirodne pojave, obično u vezi s gotovo ritualnim godišnjim beleženjem redovne smene Božića i Uskrsa. Nebeska vatra je 823. uništila 20-ak sela, a istovremeno je neka neimenovana devojka navodno započela svoj trogodišnji post.
Scholzovo zanimanje za čudne pojave smatra se odrazom verovanja u božansko proviđenje koje kontroliše istoriju. Mnoga od najgorih znamenja idu zajedno sa sve većim nezadovoljstvom Ludovikom Pobožnim, koje se odmah nakon završetka hronike prelilo u građanski rat između Ludovika i njegovih sinova. Važnu ulogu igra i božja intervencija putem svetačkih moštiju, pri čemu se spominje Hilduinov prenos moštiju Sv. Sebastijana u manastir Sv. Medarda te Einhardov prenos moštiju Svetih Marcelina i Petra u Franačku. Anali predstavljaju jedino svedočanstvo o tome da je Karlo Veliki posedovao slona, po imenu Abul-Abbas, uz njegov spomen kod Einharda, koji ga preuzima iz ove hronike. Ovog je slona Karlu Velikom, uz druge darove, poklonio abasidski kalif Harun al-Rashid, što svedoči o nastojanju da se u to doba stvori abasidsko-karolinški savez, o kome u Analima postoje tek naznake.
Rukopisi
Anali franačkog kraljevstva sačuvani su u više verzija, u rukopisima prepisivanim širom Franačkog carstva, iako nijedan od njih ne predstavlja izvorni primerak. Svaka verzija ima svoja karakteristična obeležja, na temelju kojih je Friedrich Kurze sve rukopise razvrstao u pet klasa. Taj sistem se i dan-danas koristi, pri čemu su klase označene slovima od A do D, dok klasa E okuplja rukopise s prerađenim tekstom.