cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Balčik
Balčik je grad u Republici Bugarskoj, u severoistočnom delu zemlje, sedište istoimene opštine Balčik u okviru Dobričke oblasti.
Balčik je poznato letovalište na obali Crnog mora.
Prirodni uslovi
Položaj: Balčik se nalazi u severoistočnom delu Bugarske. Od prestonice Sofije grad je udaljen 490 km istočno, a od oblasnog središta, Dobriča grad je udaljen 35 km jugoistočno.
Reljef: Oblast Balčika se nalazi na bugarskoj obali Crnog mora. Gradsko priobalje čini niz plaža, iznad kojih se strmo izdiže brežuljkasta oblast središnje Dobrudže. Grad je stoga na veoma pokrenutom terenu, od 0 do 200 metara nadmorske visine.
Klima: Klima u Balčiku je izmenjeno kontinentalna klima sa uticajem mora.
Vode: Balčik je smešten u omanjem zalivu Crnog mora.
Istorija
Oblast Balčika je prvobitno bilo naseljeno Tračanima, a posle njih ovom oblašću vladaju stari Rim i Vizantija. Južni Sloveni ovo područeje naseljavaju u 7. veku. Od 9. veka do 1373. godine oblast je bila u sastavu srednjovekovne Bugarske.
Krajem 14. veka oblast Balčika je pala pod vlast Osmanlija, koji vladaju oblašću 5 vekova. 1878. godine grad je postao deo savremene bugarske države. Naselje postoje ubrzo središte okupljanja za sela u okolini, sa više javnih ustanova i trgovištem. Između dva svetska rata Balčik je bio u sastavu Rumunije, kada je bio omiljeno letovalište rumunske kraljevske porodice.
Stanovništvo
Po procenama iz 2007. godine Balčik je imao oko 13.000 stanovnika. Ogromna većina gradskog stanovništva su etnički Bugari. Ostatak su mahom Romi. Poslednjih godina grad raste zbog položaja na moru i bugarskoj rivijeri.
Pretežan veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Daily Express
Daily Express su britanske dnevne novine koje predstavljaju glavno izdanje Express Newspapers, medijske kuće Northern & Shell. Osnovane su 1900. godine od strane Sir Arthura Pearsona, kada su postale poznate kao prve engleske novine koje su redovno objavljivale križaljku. Nakon što ih je 1916. preuzeo Lord Beaverbrook, postale su jedne od najprodavanijih novina, i sve do pojave televizije najuticajnijih novina u Britaniji. Urednička politika (s izuzetkom izbora 2001. godine kada je list podržavao laburiste) tradicionalno podržava Konzervativnu stranku, a od početka 2011. list također vodi propagandnu kampanju s ciljem da se ishodi referendum o eventualnom izlasku UK iz Evropske unije.
Lasel
Lazel je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 235 opštinskih središta okruga Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 331 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7232256.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim Lazel se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 336 metara. Površina opštine iznosi 4,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 331 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 73 stanovnika/km².
Vipsanija Agripina
thumb|right|Vipsanija Agripina Vipsanija Agripina (Vipsania Agrippina, 36. pne. - 20. n.e.) bila je rimska plemkinja iz doba ranog Carstva, poznata kao kćer Marka Vipsanija Agripe i prva supruga rimskog cara Tiberija.
Rodila se kao kćer Agripe i Pomponije Cecilije Atike. Još prije prvog rođendana je Oktavijan (budući car August) isposlovao njene zaruke za Tiberija. Vjenčali su se između 20. i 16. pne. te je Tiberiju rodila sina Druza Mlađeg. Nakon Agripine smrti, August je natjerao Tiberija da se razvede od Vipsanije kako bi se oženio za Juliju Stariju. Vipsanija se nakon toga udala za Gaja Asinija Gala Salonina, kome je rodila pet sinova.
Tiberije je sve vrijeme bio zaljubljen u Vipsaniju i zbog toga razvio neprijateljstvo prema Saloninu, koji je uhapšen godine 30. i u zatvoru izgladnjen na smrt 33.
Hometwoli
Hometwoli (Humetwadi), jedno od plemena ili tribeleta Buena Vista ili Southern Foothill Yokuts naseljeni do sredine 19. stoljeća u području uz danas isušeno jezero Kern Lake u Kaliforniji. Jezično su se vjerojatno nešto razlikovali od njima srodnih skupina Loasau, Tuhohi i Tulamni, te bili relativno nezavisni jedni od drugih. Homwetwoli su imali tri sela, a po imenu je poznato Halau.
Poza Rica, San Martín Chalchicuautla
Poza Rica je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Martín Chalchicuautla.
Marlton, New Jersey
Marlton je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 10.133, što je 127 (-1,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Poza Rica, San Martín Chalchicuautla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 109 m.
France Presetnik
France Presetnik (Ljubljana, 28. august 1913 - 12. jul 1997) je bio slovenski glumac, najpoznatiji po ulozi Bedanca u popularnom dječjem filmu Kekec iz 1951.
Henry Travers
Henry Travers (5. mart 1874 – 18. oktobar 1965) bio je engleski teatarski i filmski glumic, najpoznatiji po karakternim ulogama u klasičnim hollywoodskim filmovima 1940-ih. Među njima je najpoznatija uloga anđela Clarencea u popularnom božićnom filmu It's a Wonderful Life.
Lumiere, Livorno
Lumiere je naselje u Italiji u provinciji Livorno, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 154 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 45 m.
Ardahan (provincija)
Provincija Ardahan (turski: Ardahan ili) je jedna od 81 turskih provincija koja se nalazi na sjeveroistoku Turske.
South Heights, Pennsylvania
Saut Hajts je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Ardahan (provincija)
Provincija nosi ime po glavnom gradu provincije - Ardahan.
South Heights, Pennsylvania
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 475, što je 67 (-12,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ardahan (provincija)
Geografske karakteristike
Ardahan leži u planinskoj unutrašnjosti Anadolije, na površini od 5 661 km², na krajnjem sjeveroistoku zemlje, pored granice sa Gruzijom.
Administrativna podjela
Provincija Ardahan u kojoj živi 105 454 stanovnika, administrativno je podjeljena na 6 okruga (ilçeler);
Tao Te Ching
Tao Te Ching ili Dao De Jing, čije autorstvo se pripisuje Lao Tse-u, je kineski klasični tekst. Naziv mu potiče od uvodnih riječi njegova dva dijela: 道 dào "put," Poglavlje 1, i 德 dé "vrlina," Poglavlje, i 經 jīng "klasični." Prema tradiciji, pisao ga je oko 6. vijeka p. n. e. mudrac Lao Tse (ili Lao Tzu, "Stari majstor"), zapisničar na Zhou Dynasty sudu, po čijem je imenu tekst poznat u Kini. Stvarno autorstvo i vrijeme stvaranja ili sastavljanja je još uvijek predmet diskusije.
Bourg-Saint-Andéol
Bur Sent Andeol je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Ardeš koja pripada prefekturi Priva.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 7 798 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila | stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 43,74 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 70 metara.
El Japonés, Amecameca
El Japonés je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México, u opštini Amecameca.
Cohechi, Urique
Cohechi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Urique.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1886 m.
Koluvijalni proces
Koluvijalni proces je geomorfološki proces koji nastaje pod neposrednim dejstvom gravitacije. Gravitacija je univerzalno razvijen i svuda prisutan faktor i predstavlja posredan agens svih geomorfoloških procesa. U koluvijalnom procesu sila gravitacije predstavlja, međutim, neposredan agens.
Padine i kosine nalaze se u stanju prirodne ravnoteže. Kada se ravnoteža iz bilo kog razloga naruši, dolazi do gravitacionog pokreta stenskih masa i nastaje koluvijalni proces. Uzroci narušavanja prirodne ravnoteže padina i kosina mogu biti endogenog ili egzogenog porekla. Najčešći endogeni uzroci su zemljotresi i vulkanske erupcije. Egzogene uzroke čini razvoj praktično svih geomorfoloških procesa.
Pri narušavanju stabilnosti padina i kosina poseban značaj ima ljudska delatnost. Opterećenje padine izgradnjom objekata, ili uvođenjem otpadnih voda, zasecanja i podsecanja padina i slične aktivnosti veoma su čest uzrok narušavanja prirodne ravnoteže i pokreta stenske mase pod neposrednim dejstvom gravitacije, tj. nastanka koluvijalnog procesa.
Koluvijalni proces ima, kao i deluvijalni i proluvijalni, bitne karakteristike padinskih procesa: vremenski i prostorno je ograničen i obnovljiv u kratkim vremenskim intervalima. Specifičnost čini razvoj na veoma malim prostorima, koji se najčešće mere dekametrima i hektometrima. Erozioni oblici tu se, po pravilu, ne mogu jasno izdvojiti od akumulacionih. Kinetička energija, u zavisnosti od načina kretanja i količine pokrenutog materijala, varira u veoma velikom opsegu.
Mehanizam procesa
Narušavanjem prirodne ravnoteže padina ili kosina dolazi, pod dejstvom gravitacije, do pokreta stenske mase. Njenim pokretanjem obavlja se erozija, tj. razaraju se postojeći oblici padine i stvaraju novi, erozioni oblici. Materijal se transportuje na vrlo kratkom rastojanju i odlaže se, prekrivajući postojeće i obrazujući nove, akumulacione oblike. Mali prostor na kojem se ceo proces odvija, obično od metarskih do hektometarskih dimenzija, uslovljava formiranje složenih oblika, koji sadrže najčešće međusobno neodvojive, erozione i akumulacione oblike.
Gravitaciona kretanja stenske mase mogu biti spora, ili delapsiona i brza, ili kolapsiona.
Spora (delapsiona) kretanja
Spora, ili delapsiona gravitaciona kretanja stenske mase imaju brzine koje, okvirno, variraju u rasponu od 0.001 mm/dan do 10 m/dan. Po mehanizmu pokreta, izdvajaju se četiri vida kretanja: kliženje, puzanje, tečenje i osipanje.
Kliženje
Kliženje predstavlja sporo, smičuće (translatorno) kretanje pojedinačnih čestica ili krupnih blokova po jasno definisanim površima kretanja. Postoji, dakle, oštra granična površ između pokrenutog i nepokrenutog materijala.
Kliženjem može biti zahvaćen samo površinski raspadnut sloj i tada je dubina kliženja mala, metarskog reda veličina. Prilikom padavina voda se proceđuje kroz rastresiti sloj materijala. Najfinije čestice, krupnoće gline, kreću se naniže, do čvrste podloge, stvarajući sekundarni sloj zaglinjavanja. Taj sloj predstavlja površ kliženja. Po njemu, kao vodonepropusnom sloju, kreću se vode proceđene sa površine, potpomažući kliženje. Kliženjem je, međutim, često zahvaćena i matična stena, naročito kada je izgrađena od povoljnih materijala, kao što su gline i lapori.
Za pojavu kliženja nisu potrebni veliki nagibi padina, odnosno kosina. U zavisnosti od litološkog sastava tla, kliženja se mogu zapaziti i na padinama sa padnim uglom i manjim od 10°. Površ kliženja ima konkavan oblik. Kliženje se najčešće razvija regresivno, uz padinu. Materijal se kreće dok se ne uspostavi nova, najčešće labilna, ravnoteža. Njenim narušavanjem kliženje se reaktivira.
Put koji materijal zahvaćen kliženjem pređe redovno je veoma kratak. Pri tome nema ni obrade, ni zaobljavanja materijala, niti se obavlja njegova granulometrijska klasifikacija. Erozioni oblici se direktno nastavljaju i povezuju sa akumulacionim. Zato se oblici nastali kliženjem tretiraju kao složeni oblici.
Puzanje
Puzanje se definiše kao sporo smičuće kretanje pojedinačnih čestica, bez jasno definisane površi na kojoj se kretanje obavlja. Puzanjem je zahvaćen samo nevezan, rastresiti materijal, eluvijum ili deluvijum, izgrađen od čestica i komada različite krupnoće. Pod dejstvom gravitacije čestice i krupniji komadi materijala se pojedinačno translatorno kreću niz padinu. Kretanje je najbrže na površini, gde je trenje najmanje. Puzanje se, zbog karakterističnog načina kretanja čestica, vrlo često naziva i „suvo tečenje“.
Dužina puta koji materijal pređe pri puzanju, po pravilu, je veoma mala. Na tako kratkom rastojanju, pri maloj brzini kretanja, ne može doći do obrade materijala, niti njegove klasifikacije po krupnoći. Erozija, transport i akumulacija odvijaju se praktično na istom mestu.
Tečenje
Tečenje predstavlja sporo kretanje niz padinu jako raskvašenog, kašastog i veoma viskoznog materijala. To je redovno sitniji materijal, krupnoće prašine i/ili peska, jako natopljen vodom.
Tečenje se zadržava u rastresitom materijalu koji pokriva matičnu stenu. Brzina pokreta se smanjuje sa dubinom, tako da se kretanje, idući u dubinu, prigušava. Oštre granice između pokrenutog i nepokrenutog materijala nema. Brzina tečenja zavisi od viskoznosti natopljene stenske mase i nagiba padina.
Pojam tečenja materijala se često nepravilno zamenjuje terminom soliflukcija. Taj termin se originalno odnosi na pojave tečenja tla u periglacijalnim oblastima, po obodima lednika.
Osipanje
Osipanje je rotaciono kretanje pojedinačnih čestica i krupnijih komada niz strmije padine. Pojava osipanja se redovno zapaža na strmim krečnjačkim odsecima. Gravitaciono se pokreće rastresiti materijal nastao u procesu eluvijalcije. Kotrljajući se niz padinu, materijal, izgrađen od čestica i komada ponekad i decimetarskih dimenzija, biva grubo obrađen, ali ne i zaobljen. Cementacijom tih odlomaka nastaju padinske breče.
Pri osipanju dominira rotaciono kretanje. Mestimično se i povremeno materijal kreće i translatorno. Striktna definicija načina kretanja nije moguća. Brzina kretanja pri osipanju zavisi od nagiba padine i debljine pokrenutog materijala. U principu, brzina osipanja je veća od brzine kretanja materijala pri kliženju i puzanju, i može iznositi i desetine metara na dan.
Brza (kolapsiona) kretanja
Brza ili kolapsiona kretanja podrazumevaju nagle pokrete stenske mase niz strme padine. Brzine tih pokreta mere se metrima po sekundi. Kao primer kolapsionih kretanja izdvaja se odronjavanje stenske mase.
Odronjavanje
Odronjavanje predstavlja otkidanje i naglo stropoštavanje stenske mase niz strme padine. Pojava odronjavanja manifestuje se i stropoštavanjem pojedinačnih krupnih blokova.
Uzrok odronjavanja može biti endogeni ili egzogeni. Odroni se vrlo često javljaju prilikom snažnih zemljotresa ili vulkanskih erupcija. Potkopavanje prirodnim procesima (fluvijalni, proluvijalni, glacijalni, marinski) takođe često dovodi do odronjavanja.
Oblici
Svaki vid kretanja materijala, delapsioniog ili kolapsionog, stvara određene oblike. Tako, prilikom kliženja nastaju klizišta, pri puzanju puzišta, tečenje stvara tecišta, osipanjem nastaju sipari, a odronjavanjem odroni.
Klizišta
Klizišta se u morfologiji padina manifestuju izrazito valovitim reljefom, s pojavom manjih odseka i naglim promenama nagiba, i to posmatrano i niz padinu i paralelno padini. Kao morfološki elementi jednog klizišta izdvajaju se: ožiljak, uvala, telo klizišta, trbuh, nožica, klizna površina i krila klizišta. Pojava klizišta na terenu identifikuje se po valovitom reljefu, ožiljcima i promenama nagiba idući niz padinu i paralelno njoj, tj. po smeni uvala i trbuha klizišta.
Sipari
Sipari najčešće nastaju na strmim padinama i odsecima. Na našim terenima takve odseke grade krečnjaci. Kada su u pitanju sipari, kao morfološki elementi razlikuju se točilo, telo sipara i plaz.
Točilo je udubljenje, žleb niz koji se materijal osipa niz padinu. Taj žleb je redovno predisponiran razlomnom strukturom, pukotinom ili rasedom. Niz takvo, tektonski formirano, udubljenje kotrljaju se i osipaju uglasti odlomci. Materijal se „toči“ pa otuda i naziv točilo. Točilo predstavlja erozioni oblik, iako je tektonski predisponirano i njegov nastanak se ne može striktno vezati za koluvijalnu eroziju. Materijal transportovan niz točilo akumulira se u podnožju padine u vidu konusa, koji se naziva telo sipara.
Kada je osipanje intenzivno i točila su raspoređena blizu jedna drugima, tela sipara se spajaju u podnožju padine. Spojena tela sipara nazivaju se plaz. Materijal u telima sipara i plazevima je rastresit, nevezan, oštrih ivica i uglast, neklasifikovan po krupnoći. Vezivanjem tog materijala nastaju padinske breče.
Agua del Toro, Santa Lucía Monteverde
Agua del Toro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa Lucía Monteverde.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 754 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2730 m.
Leidenborn
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim Lajdenborn se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 520 metara. Površina opštine iznosi 5,6 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 159 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 28 stanovnika/km².
Lorentzove transformacije
Lorentzove transformacije (po H. A. Lorentzu) su linearne transformacije koje povezuju koordinate nekoga fizičkog događaja u mirnome sustavu s pripadajućim koordinatama u drugom sustavu, koji se giba stalnom brzinom.
Lorentzove transformacije izazvale su temeljne promene u fizici, i utrle put Ajnštajnovoj teoriji relativiteta. Ukidanjem apsolutne istovremenosti došlo je do niza važnih posledica u fizici, među kojima su skraćenje dužine i istezanje vremena. Jedna od važnih posledica Lorencovih transformacija je energija mase, čija je vrednost izražena jednom od najslavnijih formula u fizici E=mc^2.
Lorencove sile su imale uticaj na mnoge delove mehanike, sledile su nove definicije za impuls, energiju i silu.
Jedna od temeljnih simetrija u fizici je invarijantnost fizičkih zakona na Lorentzove transformacije.
Pozadina
mini|desno|S obzirom na [[referentni sustav (plavi sat), u relativno ubrzanom crvenom satu vrijeme će teći sporije.]]
Majkelson—Morlijev eksperiment, izveden krajem devetnaestog veka, pokazao je da brzina svetlosti ne zavisi od brzine kretanja posmatrača i izvora svetlosti. To je u narednih nekoliko decenija dovelo do revolucije u mehanici. Rezultat Majkeslon-Morlijev ogleda je bio u direktnoj suprotnosti sa klasičnim (Galilejevim) zakonom sabiranja svetlosti, koji su zamenjeni Lorencovim transformacijama.
Formule
Lorentzove transformacije povezuju koordinate (x, y, z, t) nekog događaja u mirnome sustavu S (x, y, z, t) s pripadajućim koordinatama (x', y', z', t' ) u sustavu S' (x', y', z', t' ) koji se prema sustavu S giba uzduž osi x stalnom brzinom v. Polazeći od toga da svjetlosni signali putuju brzinom c u oba sustava i da se pravocrtna gibanja kao takva iz jednoga vide u drugom sustavu i obratno (x = c∙t i x' = c∙t' ), kao i od načela relativnosti (zamjene uloge sustava S i S' i koordinata u njima), dobivaju se uz odgovarajući algebarski formalizam Lorentzove transformacije u obliku:
gdje se γ uobičajeno naziva Lorentzovim faktorom i vrijedi:
Obratne (inverzne) transformacije dobivaju se zamjenom v s –v u već napisanim odnosima, na primjer:
Posledice
Neke posledice koje slede iz Lorencovih transformacija su: kontrakcija dužine, dilatacija vremena, promena zakona slaganja brzina, izmena Njutnovih zakona, povećanje mase sa brzinom i ekvivalentnost mase i energije. Ove posledice su neobične sa aspekta nerelativističke fizike i nemoguće im je naći analogiju u nerelativističkoj fizici.
Dilatacija vremena
Neka se sistem od dva ogledala od kojih se naizmenično odbija foton kreće brzinom v u odnosu na sistem koji je u stanju relativnog mirovanja i neka je rastojanje između tih ogledala L. Za posmatrača u pokretnom sistemu vreme koje protekne između dva sudara sa istim ogledalom je: Posmatrač koji se nalazi u stanju relativnog mirovanja smatra da je put koji mora da pređe foton u stvari veći iznosi D. Ovde dolazi do razilaženja relativističke i klasične fizike koje je odlična ilustracija njihove opšte razlike. Prema klasičnom shvatanju isto je vreme za koje foton prelazi taj put, a različita je brzina. Relativistički gledano brzina je ista, a vreme različito. Stoga možemo pisati: Ostaje da se pronađe veza između ta dva vremena. Uz pomoć Pitagorine teoreme i sređivanjem : S obzirom da je ova formula govori da je vreme koje pokazuje pokretan sat manje od onog koje pokazuje onaj koji je u stanju relativnog mirovanja. To bi značilo da ako čovek na svemirskom brodu odleti u kosmos i provede tamo određen broj godina kada se bude vratio na Zemlji će proći više godina nego što je on proveo u kosmosu! Ovaj efekat daje mogućnost perspektive vremenskih putovanja, koja je ipak, pre svega teorijska. Takvo vremensko putovanje je praktično neizvodljivo, jer zahteva veliki utrošak energije, najpre da bi se brod ubrzao do brzine na kojoj se relativistički efekti jasnije projavljuju, a zatim i za zaustavljanje, i slične promene u kretanju. Takođe čovek ne bi mogao dugo da izdrži veliko ubrzanje kakvo bi bilo potrebno za taj poduhvat. U suštini je drugi nedostatak manje važan od prvog, jer se i kretanjem od dve-tri godine pod konstantnim ubrzanjem g (jednakom onom Zemljine teže) postiže sasvim primetna vremenska razlika. Ipak, prvi je dovoljno veliki da onemogući ostvarenje ovakvog projekta. U savremenoj nauci postoje još neke ideje zasnovane na opštoj teoriji relativnosti o vremenskim putovanjima, ali one već izlaze iz okvira posebne teorija relativnosti.
Kontrakcija dužine
Korišćenjem Lorencovih transformacija može se dokazati da je dužina tela u sopstvenom sistemu uvek veća nego u sistemu u odnosu na koji se to telo kreće. U inercijalnom sistemu S' su x_{1}^{'} i x_{2}^{'} krajnje tačke štapa dužine L_{0}^{'} koji se nalazi u stanju relativnog mirovanja. Koristeći Lorencove transformacije može se pisati: Štap se kreće u drugom inercijalnom refentnom sistemu S. Njegova dužina u istom L je određena koordinatama njegove početne i krajnje tačke u istom trenutku sa stanovišta tog sistema. Stoga se nalazi: Na taj način se dobija konačna formula koja povezuje dužine u ova dva referentna sistema: Ova formula dokazuje da ako se telo kreće u datom inercijalnom refentnom sistemu njegova dužina se skraćuje, što se naziva kontrakcijom dužine. Ako čovek stoji pored pruge, a pored njega prođe voz brzinom približno jednakoj brzini svetlosti onda će mu voz izgledati mnogo kraćim nego za putnika koji je u vozu. U praksi su ti efekti nemerljivi i jasno se projavljuju se tek pri pri brzinama većim od od 0,5c.
Relativnost istovremenosti
Prema specijalnoj teoriji relativiteta, vreme nije apsolutno kao u do tada zastupljenom shvatanju. Događaji koji su sa stanovišta jednog posmatrača istovremeni nisu to i za drugog posmatrača. Događaji ponekad čak mogu da promene redosled. mini|desno|Događaj B je istovremen sa A u zelenom refentnom sistemu, ali se dogodio pre u plavom i dogodiće se kasnije u crvenom Jedan primer kojim se relativnost istovremenosti može ilustrovati je sledeći: U sredini svemirskog broda koji se kreće kroz otvoren kosmos je sijalica koja se pali. Na krajevima broda se nalaze dva kosmonauta koji mere vreme za koje će svetlost do njih stići. Ukoliko su časovnici sinhronizovani u početku, oni će pokazivati isto vreme, tj. Svetlost će do njih stići istovremeno. Ukoliko isti primer posmatramo iz drugog sistema referencije koji je u stanju relativnog mirovanja i u odnosu na koji se taj brod kreće, događaji neće biti istovremeni, jer se jedan od kosmonauta približava izvoru svetlosti, a drugi od njega udaljava. Pošto je brzina svetlosti ista u oba slučaja razlikuju se vremena za koje će svetlost preći te različite udaljenosti. Svetlost će jednog do kosmonauta stići pre drugog što znači da u sa stanovišta ovog sistema događaji nisu istovremeni. To dovodi do opšteg zaključka: događaji koji su istovremeni u jednom inercijalnom referentnom sistemu nisu istovremeni u onom sistemu u odnosu na koji se dati sistem kreće. Skup sinhronizovanih časovnika iz jednog sistema je nesinhronizovan za posmatrača u drugom koji se kreće u odnosu na taj sistem. mini|desno|Događaji A, B, and C menjaju redosled u zavisnosti od referennog sistema iz kojeg kretanje biva posmatrano
Slaganje brzina
Slaganje brzina se u relativističkoj fizici vrši na drugačiji način nego u klasičnoj. Primer koji srećemo u praksi je da kada se dva voza kreću jednakim brzinama od 100 km/h jedan prema drugome relativna brzina je 200 km/h. Ako bi se ta dva voza kretala brzinom približno jednakom c, njihova relativna brzina nije 2c, kako govori svakodnevno iskustvo, već približno c, jer je brzina svetlosti ista za posmatrače iz svih inercijalnih referentnih sistema, prema Ajnštajnovom postulatu. Naravno, brzina pomenuta u formulaciji postulata ne mora biti brzina same svetlosti, već brzina tela koje se kreće brzinom približnoj jednakoj onoj kod svetlosti. Nesuglasica sa praktičnim primerom objašnjava se zakonom slaganja brzina izmenjenim u odnosu na klasični, koji je samo granični slučaj relativističkog, i važi za brzine mnogo manje od brzine svetlosti, poput onih iz prvog primera. Naime, relativna brzina u prvom slučaju nije egzaktno 200 km/h, već odstupa za jako malu vrednost, koja se praktično ne može izmeriti Za razliku od jednostavne aditivne metode v_r = v+u ,koja sledi iz Galilejevih transformacija, iz Lorencovih transformacija se dobija nešto složeniji zakon sabiranja brzina: Može se primetiti da kada je v ili u jedanako c onda je i v_r=c,što je u skladu sa Ajnštajnovim postulatom. S druge strane za v,u <<c ovaj zakon postaje aposkrimativno ekvivalentan onom dobijenom iz Galilejevih transformacija. U vektorskom obliku se relativistički zakon slaganja brzina se zapisuje na sledeći način:
Napomene
<references group ="Napomene"/>
Contrada Montesanto, Benevento
Contrada Montesanto je naselje u Italiji u provinciji Benevento, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 28 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 331 m.
Joseph Breen
Joseph Ignatius Breen (14. oktobar 1890 - 5. decembar 1965) bio je američki novinar i katolički aktivist, koji je od 1934. do 1954. godine (s kraćim prekidom) bio načelnik Uprave za Produkcijski kodeks Filmskog udruženja Amerike, odnosno vrhovni cenzor klasičnog Hollywooda.
Pneumatika
mini|300px|desno|Stranica o pneumatici iz Cyclopaedije mini|300px|desno|Sačuvana Porterova lokomotiva na pneumatski pogon iz 1856. mini|300px|desno|Vijčani [[kompresor zraka.]] mini|300px|desno|Jednostupanjski [[ventil za ograničavanje tlaka.]] mini|300px|desno|Dvostupanjski [[ventil za ograničavanje tlaka.]] mini|300px|desno|Filtar zraka sa zaprljanje strane. mini|300px|desno|Prikaz rada jednoradnog pneumatskog cilindra. mini|300px|desno|Prikaz rada dvoradnog pneumatskog cilindra. mini|300px|desno|[[3D računalne grafike|3D prikaz rada pneumatskog cilindra.]] mini|300px|desno|Pneumatski [[Ključ (alat)|moment ključ za stezanje vijaka.]] mini|300px|desno|Shema pneumatskog razvodnika i cilindra. mini|desno|300px|[[Nepovratni ventil s čeličnom kuglicom i oprugom u zatvorenom položaju.]]
Pneumatika (prema grč. πνευματικός /pneumatikos/, "zračno") znanstvena je i tehnička disciplina koja proučava korištenje  stlačenih plinova za obavljanje rada. Pneumatika je kul
Usporedba s hidraulikom
Za razliku od hidraulike koja koristi nestlačive kapljevine kao što su voda i ulje, pneumatika koristi zrak koji nema stalan obujam. U većini industrijskih primjena pneumatike radni tlak iznosi od 500 do 700 kPa, dok su u hidraulici uobičajeni tlakovi od 7 do 35 MPa, a iznimno i preko 70 MPa.
Svojstva pneumatskih sustava
Svojstva pneumatskih sustava su:
Dijelovi pneumatskog sustava
Dijelovi pneumatskog sustava mogu se prema njihovoj funkciji u sustavu podijeliti na:
Dobivanje i razvod zraka
Dijelovi za proizvodnju i razvod zraka imaju zadatak potrošačima osigurati potrebne količine stlačenog zraka odgovarajućih parametara (kompresor, spremnik, cjevovodne mreže za razvod). Grupa za pripremu zraka sadrži filtar zraka, regulacijski ventil i eventualno mazalicu. Glavni vod postavlja se s padom od 1 - 2% u smjeru strujanja zraka, kako bi se osiguralo otjecanje kondenzirane vode. Glavni vod treba osigurati ujednačeni tlak bez obzira na potrošnju zraka.
Kompresor zraka
Kompresor stlačenog zraka služi za pretvorbu mehaničke energije u energiju stlačenog zraka, dok se u pneumatskim motorima obavlja pretvorba energije u suprotnom smjeru. Kompresori zraka i pneumatski motori se bitno ne razlikuju, a konstrukcijski se razlikuju samo u detaljima. Ako se npr. punjenje i pražnjenje cilindra klipnog motora ili kompresora vrši preko usisnih i ispušnih ventila, motor mora imati mehanizam za prisilno otvaranje/zatvaranje ventila (koljenčasto ili bregasto vratilo), dok je kod kompresora moguće samoradno pokretanje ventila (pomoću samog tlaka zraka u cilindru). Često isti stroj može raditi kao kompresor ili motor, zavisno od ugradnje, odnosno povezivanja u sustav.
Sušenje i hlađenje zraka
U pneumatskim upravljačkim i izvršnim elementima ne smije se dopustiti kondenzacija vlage iz zraka. Zato se suvišna vlaga mora izdvojiti, a to se vrši na izlazu kompresora zraka. Postupci sušenja su: kemijski ili apsorpcijski, fizikalni ili adsorpcijski, te toplinski ili postupak pothlađivanja.
U kemijskom postupku, zrak se provodi kroz sloj higroskopne tvari (npr. magnezijev perklorat, litijev klorid, kalcijev klorid). Vlaga se zadržava u tom sloju, cijedi se, sakuplja i odvaja na dnu sloja. Kemikalija se pomalo troši, pa se mora nadoknađivati.
Toplinski postupak ujedno smanjuje previsoku temperaturu zraka na izlazu iz kompresora (hlađenje). Ako se želi osigurati da se prilikom ekspanzije (smanjenje temperature) u pneumatskim uređajima neće kondenzirati voda, potrebno je izvršiti pothlađivanje zraka iz kompresora na temperaturu +1,5 ºC (niža temperatura dovela bi do zaleđivanja vode). Zbog uštede energije, nakon izdvajanja kondenzirane vode, pothlađeni zrak koristi se u izmjenjivaču topline (predhladnjaku) za predhlađenje zraka iz kompresora. Time se pothlađeni zrak zagrijava na neku prihvatljivu temperaturu.
Tlačna posuda ili spremnik
Svrha tlačne posude ili spremnika je: smirivanje tlačnih udara klipnog kompresora (ujednačavanje tlaka), kvalitetnija usklađivanje rada kompresora i potrošnje, preuzimanje vršne potrošnje, te izdvajanje vode i kompresorskog ulja iz stlačenog zraka. Na primjer u prehrambenoj industriji zahtijeva se čisti zrak (suhoradni kompresor zraka, kao što je membranski ili krilni s teflonskim lamelama).
Svaka tlačna posuda mora imati: priključak za dovod stlačenog zraka, priključak za odvod stlačenog zraka, priključak za regulator kompresora, ventil za ograničavanje tlaka (sigurnosni ventil) koji se otvara pri tlaku 10% većem od radnog tlaka, manometar, slavinu za ispuštanje kondenzata ili automatski odvajač kondenzata, otvor za ljude (za čišćenje), zaporni ventil prema mreži i tlačni prekidač.
Razvodna mreža
Optimalna brzina zraka u vodovima je od 10 do 40 m/s; brzine veće od ovih uzrokuju prevelike gubitke. Promjer cjevovoda odabire se tako da gubici tlaka ne prelaze dopuštenu vrijednost (obično se uzima 5% od radnog tlaka ili 0,1 bar). Kako bi se izbjegao prodor kondenzata prema potrošačima, vodovi se postavljaju koso s padom od 1-2%, izlazi prema potrošačima izvode se na gornjoj strani cijevi, na krajevima vodova, uvijek se na najnižem mjestu stavlja posuda za odvajanje kondenzata, vodove treba toplinski izolirati pri prolasku kroz jače zagrijane prostore. Vodovi moraju biti postavljeni pristupačno, radi održavanja. Glavni vodovi izrađuju se od metalnih cijevi (čelik, bakar), a u sve većoj mjeri i od plastičnih materijala. Razvodni vodovi na strojevima se u pravilu izrađuju iz plastike.
Odvajač kondenzata
Odvajač kondenzata postavlja se na najnižim mjestima u cjevovodnoj mreži i ispred uzlaznih dionica. Nakupljeni kondenzat potrebno je redovito ispuštati prije nego se čašica za kondenzat napuni preko označene granice. Često se koriste automatski odvajači kondenzata. U filtrima koji se ugrađuju ispred izvršnih pneumatskih elemenata izdvaja se uz ostalu nečistoću i kondenzat. Uređaj za automatsko odvajanje kondenzata često se ugrađuje i na dno čašice filtra.
Priprema zraka
Dijelovi za pripremu zraka obavljaju pripremu (kondicioniranje) zraka, što uključuje čišćenje, podmazivanje i regulaciju tlaka (filtar, mazalica, regulator tlaka). Prije ulaska u pneumatske uređaje, stlačeni zrak je potrebno pripremiti, tj. izvršiti: pročišćavanje zraka, zauljivanje zraka i regulaciju tlaka zraka. Jedinica za pripremu zraka sastoji se od filtra, regulatora tlaka i mazalice (zauljivač, uljilo). Filtar i regulator tlaka često se isporučuju kao jedinstveni pneumatski dio.
Filtar zraka
Prije ulaska u pneumatske uređaje potrebno je eliminirati nečistoće (vodu kao kapljevinu i paru, kompresorsko ulje, prašinu, produkte korozije). Kompresorsko ulje izloženo je relativno visokim temperaturama u kompresoru (oksidacija) i nije pogodno za podmazivanje pneumatskih uređaja.
Regulator tlaka
Regulator tlaka osigurava stabilan željeni (podešeni) radni tlak. S jedne strane, on neutralizira oscilacije tlaka zbog promjenljive potrošnje zraka (poremećaj na izlaznoj strani regulatora). S druge strane, u njemu se tlak iz glavnog voda (obično 8 -10 bar) smanji na potrebnu vrijednost radnog tlaka (obično 5 - 6 bar).
Poslednji dan
„Poslednji dan“ je jugoslovenski igrani film, snimljen 1951. godine u režiji Vladimira Pogačića.
Pneumatika
Mazalica
Mazalica (zauljivač) treba ulje raspršiti u finu maglu u struji zraka. Za ubrizgavanje ulja koristi se princip ejektora. Za postizanje fine magle (sitne kapi) potrebna je posebna konstrukcija.
Pneumatski cilindar
U pneumatskim sustavima, pneumatski cilindar je najčešći izvršni element. U principu gibanje cilindra je linijsko (translacijsko), jedino je kod zakretnih cilindara zakretno (rotacijsko).
Pneumatski motor
Pneumatski motor je rotacijski izvršni uređaj kojima se ostvaruje kontinuirano kružno gibanje vratila. U odnosu na kompresore, u motorima se vrši suprotna pretvorba energije (pretvorba energije tlaka zraka u mehanički rad). Konstrukcija motora i kompresora je slična, a ponekad jednaka, tada se isti stroj može koristiti kao motor i kompresor. Kod nekih konstrukcija motora je smjer vrtnje proizvoljan, a promjena smjera se postiže promjenom priključka za stlačeni zrak. U pneumatske pogonske strojeve ubrajaju se:
Urziceanca, Ciocănești
Urziceanca je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini Ciocănești.
Pneumatika
Pneumo-hidraulički uređaj
U pneumo-hidrauličkim uređaji vrši se promjena radnog medija, snaga se od zraka predaje na hidrauličko ulje, koje se koristi za obavljanje rada. Korištenje hidrauličkog ulja omogućuje da se postignu male i jednolične brzine kretanja i/ili velike sile. Osnovne grupe pneumo-hidrauličkih elemenata su: pretvarač tlačnog medija, uljni kočioni cilindar i pojačalo tlaka.
Urziceanca, Ciocănești
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1116 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 120 m.
Pneumatika
Upravljački dijelovi
Upravljački dijelovi (ventili) upravljaju tokovima energije i informacija (signala). Upravljanje može biti u potpunosti pneumatsko, a najčešće se izvodi u kombinaciji s drugim medijem i elementima (električno). Upravljačko-signalni dijelovi imaju zadatak dobavljati informacije o stanju sustava (senzori, indikatori).
Pneumatski ventili su upravljački elementi koji služe za regulaciju i usmjeravanje radnog medija (stlačeni zrak). Moguće funkcije ventila uključuju: propuštanje, zaustavljanje i promjenu smjera medija; regulaciju protoka i tlaka. U pneumatskom upravljanju ventili prenose energiju i/ili informaciju. Pneumatski ventili mogu biti razvodnici, zaporni ventili, tlačni ventili, protočni ventili, kombinirani ventili, cijevni zatvarači.
Pneumatski razvodnik
Pneumatski razvodnik usmjerava tok radnog medija (stlačeni zrak) propuštanjem, zatvaranjem, promjenom smjera toka. Razvodnici se razlikuju po sljedećim karakteristikama: tip, veličina, način aktiviranja, duljina trajanja signal, konstrukcija. Tip razvodnika određen je brojem priključaka i razvodnih položaja (polja u simbolu). Oznaka tipa razvodnika stavlja se ispred naziva, npr. “3/2 razvodnik” (čita se tri kroz dva) označava razvodnik s 3 priključka i dva razvodna položaja. Veličina razvodnika opisana je priključnom mjerom, odnosno nazivnim promjerom, koja se odabire prema protoku medija. Aktiviranje može biti neposredno i posredno (neposredni i posredni razvodnici). Mogući načini (neposrednog) aktiviranja razvodnika su: fizičko (ručno), mehaničko, tlačno, električko ili kombinirano.
Zaporni ventil
Zaporni ventil ne dopušta protok u jednom smjeru (zatvaraju), a propuštaju u suprotnom smjeru (kao dioda). Povećanje tlaka na izlaznoj strani potpomaže zapornu funkciju (brtvljenje). Zaporni ventil se dijele na: nepovratni, uvjetno zaporni (logički I), naizmjenično zaporni (logički ILI) i brzoispusni.
Nepovratni ventil
Nepovratni ventili potpuno zatvaraju protok u jednom smjeru, a u suprotnom propuštaju medij, uz minimalno mogući pad tlaka (mali otpor). Taj pad tlaka je kriterij kvalitete ventila. Zatvaranje se postiže pomoću zapornih elemenata: ploča (tanjur), stožac, kugla. Nepovratni ventili često se kombiniraju s prigušnim ventilima.
Tlačni ventil
Tlačni ventil koriste se za regulaciju tlaka radnog fluida, kao i za niz drugih funkcija baziranih na razini tlaka. Tlačni ventili dijele se na: regulatore tlaka, sigurnosne ventile i proslijedni tlačne ventile.
Sigurnosni ventil
Sigurnosni ventili (ventili za ograničavanje tlaka) osiguravaju da ne dođe do prekoračenja tlaka u dovodnom vodu. Ako tlak u dovodnom vodu poraste iznad namještene vrijednosti, dovod se spaja s odzračnim odvodom sve dok tlak ne padne ispod namještene vrijednosti.
Protočni ventil
Protočni ventil djeluje na protok radnog fluida, a posredno i druge veličine koje zavise od protoka, odnosno brzine fluida. Koriste se dva tipa protočnih ventila: prigušni (prigušuju u oba smjera) i jednosmjerno-prigušni (prigušuju u jednom smjeru).
Kombinirani ventil
Kombinirani ventil realizira se sastavljanjem elemenata (ventila) iz nekoliko navedenih grupa ventila. Primjeri kombiniranih ventila su: vremenski član (ostvaruje kašnjenje signala), razvodnik s minimalnim tlakom za aktiviranje (proslijedni ventil + 3/2 razvodnik), davač takta, pneumatska memorija, elementi taktnog lanca.
Cijevni zatvarači
Cijevni zatvarači su ventili i slavine čija svrha je potpuno, statičko zatvaranje cjevovoda, npr. prilikom isključivanja dijela sustava, pri zahvatima održavanja, remontu itd.
Pomoćni elementi
Pomoćni dijelovi ispunjavaju različite dodatne funkcije. Pomoćni elementi su priključne i montažne ploče, prigušivači buke (iz poroznih materijala), vakuumski uređaji za prihvat, indikatori, brojači, pretvarači signala, pneumatska pojačala, pneumatski bezkontaktni senzori.
Fizikalne osnove pneumatskog sustava
400px|mini|desno|Objašnjenje predtlaka, podtlaka i vakuuma.
Termodinamičke osnove
Normalno stanje plina je stanje pri standardnoj temperaturi t = 0 ºC i apsolutnom tlaku p = 1,01325 bar (standardni atmosferski tlak). Pri normalnom stanju, suhi zrak ima sljedeća svojstva:
Apsolutni i manometarski tlak
Apsolutni tlak p je normalno naprezanje kojem su podvrgnuta plinovita i kapljevita tijela (fluidi) uslijed mehaničkog djelovanja čestica tih tijela (sudaranje molekula). Ovom naprezanju podvrgnute su i sve čvrste površine uronjene u fluid.
Manometarski tlak pM dobije se tako da se od vrijednosti apsolutnog tlaka p u nekom fluidu računski oduzme vrijednost atmosferskog tlaka, pa vrijedi: ili očitavanjem odgovarajućeg manometra. Manometar je instrument za mjerenje tlaka koji u suštini mjeri razliku tlaka između dva fluida: u ovom slučaju između mjerenog fluida i okolnog atmosferskog zraka).
U slučaju p > pa dobiva se pozitivna vrijednost manometarskog tlaka (pM > 0) koji se tada naziva pretlak. Ako je p < pa, manometarski tlak poprima negativnu vrijednost (pM < 0) i tada se naziva podtlak. Apsolutna vrijednost podtlaka naziva se vakuum pV (pV = -pM > 0) i često se izražava u postocima atmosferskog tlaka (pV% = -pM / pa •100%).
Treba naročito naglasiti da je u pneumatici i hidraulici uobičajeno koristiti naziv tlak i oznaku p za pretlak. Zato je pri računanju s tlakom uvijek potreban izvjestan oprez. U termodinamičkim relacijama pojavljuje se gotovo isključivo apsolutni tlak. Kod određivanja sile tlaka na površinu mjerodavna je razlika tlaka na obje strane te površine. Zato se može koristiti pretlak, a to je i pogodnije ako na jednoj strani površine djeluje atmosferski tlak. U Bernoullijevoj jednadžbi tlak se pojavljuje na obje strane jednadžbe, pa jednadžba u istom obliku vrijedi kako za apsolutni tlak, tako i za pretlak.
Yokuts
mini|Yokuts žena, KalifornijaYokuts (Yocut, Yokut, Yokotch).- Zbirno ime mnogobrojnim indijanskim plemenima porodice Mariposan nastanjenih u dolini San Joaquin Valley u Kaliforniji, sve od njenog ušća pa do podnožja planine Tehachapi i susjednih obronaka Sierra Nevade. Od nekadašnjih 12,000 Yokutsa 1770 (prema Kroeberu, 1932), preostalo ih je 1,500 (2000) osobito na rezervatima Picayune Rancheria, Santa Rosa Rancheria, Table Mountain Rancheria, Tule River Reservation, i federalnoh nepriznatih po drugim dijelovima Kalifornije. Yokutsa Indijanci granaju se na 3 glavne grane, to su, viz: Buena Vista Yokuts ili Southern Foothill Yokuts; Chauchilla ili Valley Yokuts (sa Northern Valley Yokuts i Southern Valley Yokuts); i Chukchansi (sa Kings River Yokuts, Northern Foothill Yokuts, Poso Creek Yokuts i Tule-Kaweah Yokuts).
Ime
Ime Yocut ima značenje "person" ili "people" u mnogim dijalektima ove grupe. Naziv Mariposan (ime koje označava i porodicu) došao je po imenu okruga Mariposa (Sp. = leptir; butterfly)
Etnografija
Klasifikacija plemena 48:
Povijest
Pojava bijelaca u zemlji Yokuta ne nosi ništa dobro. Već prvih godina 19. stoljeća počinju ih pogađati razne bolesti i epidemije koje prvi putnici sa sobom nose među njih. Od nekadašnjih 18,000 (1700.) broj im počinje opadati. Epidemije pneumonije i difterije javljaju (1802), ospice (1806.) i malarija (1833.), do 1848. ostalo ih je 14,000. Upravo sredinom 19. stoljeća (1850.) rudari, naseljenici i drugi ulaze u rat sa Yokutima (Mariposa War) koji 1851 završava potpisivanjem ugovora. Ipak tokom 1850.-tih dolazi do povremenih pojedinačnih ubojstava i pokolja nad Yokutima (1852. i 1856.). Uz ove nedaće 1853. mnoge je istrijebila i malarija. Od 1852. godine kada ih je bilo 13,000 preostalo ih je 1880 svega 600, i on je tu negdje gotovo čitavog 20. stoljeća. Polagani oporavak Yokuti oživljavaju tek od konca osamdesetih godina 20. stoljeća, kada im broj polagano počinje rasti.
Etnografija
Yokuti su organizirani po plemenima ,prosječno oko 350 ljudi po plemenu. Svako pleme govori vlastitim dijalektom i posjeduje vlastiti teritorij. Pleme se dalje segmentira po klanovima imenovanim po nekoj totemskoj životinji ili ptici. Najviši plemenski službenik prioada klanu Orla. Yokuti su sakupljači žira, lovci sa lukom i strijelom na antilope i losa i ribari. Ribarstvo je napose rašireno među plemenima Južnih Chauchila iz doline donjeg toka San Joaquina. Nastambe su rađene od tule-trske ,a najpoznatija je ona komunalna sa do deset obitelji, od kojih svaka ima svoju vatru i vrata. U dodatku ravan krov može biti podignut na drvenim nosačima zabijenima u tlo, a namjena mu je zaštita od sunca i kiše. Odjeća Yokuta je oskudna, pregače za muškarce i žene, a muškarci znaju hodati za toplog vremena i goli. Poliginija je dozvoljena, ali rijetka među Yokutima. Njihova religija je šamanizam među kojima treba spomenuti i šamane-berdache. Šaman-berdache je transvestit, a ekskluzivna mu je zadaća kod Yokuta, da pripremi tijelo za pokop ili kremaciju. Ceremonije Yokuta uključuju obrede puberteta, upotrebu halucinogena tolguache pripravljenog od jimsonweeda (Datura stramonium). Od glazbenih instrumenata kod Yokuta nalazimo glazbalo parabára, koje američki etnolozi nazivaju clap rattle ili split rattle, ono se javlja na sjever sve do Klamatha.
Seponi Nord, Caserta
Seponi Nord je naselje u Italiji u provinciji Caserta, u regiji Campania.
Gruzijsko-osetski sukob (1918–1920)
Gruzijsko-osetski sukob je naziv za niz od tri ustanka koje je od 1918. do 1920. godine, za vrijeme ruskog građanskog rata osetsko stanovništvo na području današnje Južne Osetije diglo sa ciljem da izbori nezavisnost, odnosno priključi se svojim sunarodnjacima u Sjevernoj Osetiji pod vlašću sovjetske Rusije. Do prvog ustanka je došlo u proljeće 1918. godine, nekoliko mjeseci nakon Oktobarske revolucije i raspada tadašnje ruske države (bivšeg Ruskog Carstva), kada se Južna Osetija našla pod vlašću novoproglašene Zakavkaske Demokratske Federativne Republike, čijom su vladom dominirali gruzijski menjševici. Iako su ustanici nakratko zauzeli glavni grad Chinvali, ustanak je brzo ugušen, a vlasti su nad lokalnim stanovništvo poduzele surove represalije. Sljedeći se ustanak zbio u oktobru 1919. godine, nakon što se i sama Zakavkaska Federacija raspala, a umjesto nje vlast preuzela Demokratska Republika Gruzija. I taj je ustanak brzo ugušen. Mnogo veći i uspješniji ustanak je podignut u proljeće 1920. godine, kada su ustanicima pomogle trupe Crvene armije koje su prešle granicu, te je zauzet najveći dio Južne Osetije, uključujući grad Java. Crvenoarmejske snage su se, međutim, povukle nakon što je boljševički vođa Vladimir Lenjin zaključio kako, barem privremeno, treba teritorijalni integritet Gruzije. To su iskoristile gruzijske snage pod vodstvom Valikom Jughelijem koje su ubrzo nakon toga ugušile ustanak, zbog čega je nekoliko desetaka hiljada Oseta otišlo u bijeg. Godine 1921. su Oseti pomogli Crvenoj armiji u sovjetskoj invaziji Gruzije, nakon koje je formirana Južnoosetijska autonomna oblast u okviru sovjetske Gruzije.
Iako su odnosi između Gruzijaca i Oseta pod sovjetskom vlašću nakon toga uglavnom bili mirni i lišeni međusobnih sukoba, krvoproliće iz doba ruskog građanskog rata je postalo povodom, odnosno značajno doprinijelo izbijanju gruzijsko-osetskog sukoba prilikom raspada SSSR i prvim godinama post-sovjetskog perioda.
Automatizacija
Automatizacija (od starogrčke reči = koji sam upravlja), robotizacija, industrijska automatizacija, ili numerička kontrola je upotreba kontrolnih sistema kakvi su računari da bi se kontrolisala industrijska mašinerija i procesi, u nameri da se zamene ljudski operateri. U oblasti industrijalizacije ovo je korak posle mehanizacije. I dok je mehanizacija obezbeđivala ljudima mašine koje bi im pomagale u fizičkim aspektima posla, automatizacija pored toga u velikoj meri smanjuje potrebu za ljudskim senzornim i mentalnim sposobnostima.
Automatizacija igra sve značajniju ulogu u globalnoj ekonomiji i svakodnevnom iskustvu. Inženjeri teže da kombinuju automatizovane uređaje sa matematičkim i organizacionim alatkama kako bi napravili složene sisteme za sve veću oblast primena i ljudskih aktivnosti.