cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lawrence, Kansas
Lorens ima dve državne srednje škole: Lawrence High School i Free State High School. Privatne škole uključuju Bishop Seabury Academy i Veritas Christian School.
Sestrinski gradovi Lorensa su Ojtin (Eutin) u Nemačkoj, Hiratsuka u Japanu i El Papaturo (El Papaturro) u Salvadoru.
Geografija
Lorens se nalazi na 38°57'36" severno i 95°15'12" zapadno. Ovo je oko 25 milja zapadno od Kanzas Sitija, najvećeg grada u regiji, i oko 20 milja istočno od Topike, glavnog grada Kanzasa.
Grad ima površinu od 74.3 km². 72.8 km² je kopno a 1.5 km² je voda.
Demografija
Prema cenzusu iz 2000. godine, u Lorensu živi 80.098 ljudi, 31.388 domaćinstava i 15.725 porodica, što čini oko 1.100 ljudi po kvadratnom kilometru. 83,8% stanovnika su belci, 5,09% crnci, 2.93% indijanci, 3.78% azijati, 3,65% hispanic.
Prosečni dohodak po domaćinstvu je $34.669, a za porodicu je $51.545. Muškarci imaju u proseku $33.481, a žene $27.436. 18.9% stanovništva je ispod granice siromaštva.
Zanimljiva mesta
Centar Lorensa, posebno Ulica Massachusetts, ima aktivnu atmosferu i ispunjen je restoranima, galerijama, prodavnicama i muzičkim klubovima.
Univerzitet u Kanzasu sadrži mnogo muzeja, uključujući Muzej prirodne istorije i Umetnički muzej Spencer. Robert J. Dole institut politike ima i odeljak s mnoštvom ličnih stvari bivšeg kanzaškog senatora.
Jezero Clinton se nalazi tri milje jugoistočno od Lorensa i atraktivno je za čamdžije, pecaroše, plivače i lovce.
Politika i kultura
Iako je Kanzas jedan od najrepublikanskijih država u SAD, Lorens je liberalno orijentisan. Okrug Daglas je jedan od dva okruga u Kanzasu u kojima su na poslednjih četiri predsedničkih izbora pobedile demokrate. Lorenšani smatraju grad bastionom visoke kulture nalik Berkliju u Kaliforniji i Medisonu u Viskonsinu. Zbog ovoga, a i zato što je grad osnovan na brdu Mount Oread, ostali Kanzašani su gradu nametnuli nadimak "Snob Hill" ("Snobovsko Brdo").
U gradu se nalaze neke tipične stvari za liberalni univerzitetski grad, kao što su socijalističke knjižare, nezavisne pivnice, nezavisni kafići i zakoni koji štite prava homoseksualaca. Grad je poznat i po muzičkoj sceni u regiji. New York Times je nazvao Lorens "najvitalnijom muzičkom scenom između Denvera i Čikaga". Lorens je i dom umetnicima kao što su Lengston Hjuz i Vilijam Burouz.
Kanal ob Soči (općina)
Općina Kanal ob Soči (slovenski: Občina Kanal ob Soči) je jedna od 212 slovenskih općina od 5.644 stanovnika, administrativni centar općine je gradić Kanal.
Geografske karakteristike
Općina Kanal ob Soči leži na jugozapadu Slovenije, duž kotline rijeke Soče, odmah do talijanske granice, na površini od 146.5 km² na kojoj se prostire 22 naselja.
Naselja Općine Kanal ob Soči
Ajba, Anhovo, Avče, Bodrež, Deskle, Doblar, Gorenja vas, Kal nad Kanalom, Kambreško, Kanal, Kanalski Vrh, Kostanjevica pri Ligu, Krestenica, Levpa, Lig, Ložice, Morsko, Plave, Ročinj, Seniški Breg, Ukanje, Zapotok
Gorbio
Gorbio je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Primorski Alpi koja pripada prefekturi Nica.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1154 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 164 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,02 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 360 metara (maksimalnoj 928 m, a minimalnoj 77 m).
Felix Bressart
Felix Bressart (2. mart 1892 – 17. mart 1949) bio je njemački teatarski i filmski glumac najpoznatiji po karakternim ulogama u klasičnim hollywoodskim filmovima. Rodio se u jevrejskoj porodici u Istočnoj Pruskoj. Bio je već etabliran na pozornici, prije nego što je 1928. započeo filmsku karijeru. Nakon dolaska nacista na vlast, bio je prisiljen emigrirati. U Hollywoodu ga je angažirao Ernst Lubitsch, sa kojim je imao plodnu suradnju. Specijalnost su mu bili likovi porijeklom iz Srednje ili Istočne Evrope.
1290-e
1290-e su decenija koja je počela 1. januara 1290. i završila 31. decembra 1299.
Relativistička kvantna mehanika
U fizici, relativistička kvantna mehanika (RQM) je kvantna mehanika (QM) primenjena u saglasnosti sa principima specijalne relativivnosti (SR). Ova teorija je primenljiva na masivne čestice koje se kreću svim brzinama, sve do onih koje su uporedive sa brzinom svetlosti c, a primenljiva je i na čestice bez mase. Ova teorija nalazi primenu u fizici visoke energije, fizici elementarnih čestica i akceleratorskoj fizici, kao i u atomskoj fizici, hemiji i fizici kondenzovane materije. Nerelativistička kvantna mehanika je matematička formulacija kvantne mehanike primenjena u kontekstu Galilejanske relativnosti, specifičnije kvantizacija jednačina klasične mehanike putem zamene dinamičkih promenljivih operatora. Relativistička kvantna mehanika (RQM) je kvantna mehanika primenjena u saglasnositi sa specijalnom relativnošću, ali ne i opštom relativnošću. Pokušaj inkorporacije generalne relativnosti u kvantnu teoriju je tema kvantne gravitacije, jednog od nerešenih problema fizike. Mada su ranije formulacije, poput Šredingerove i Hajzenbergove slike originalno formulisane u nerelativističkom kontekstu, te interpretacije kvantne mehanike su takođe primenljive u uslovima specijalne relativnosti.
Cordella, Belluno
Cordella je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1054 m.
1270-e
1270-e su decenija koja je počela 1. januara 1270. i završila 31. decembra 1279.
Lys Assia
Lis Asija (rođena 3. marta 1924. godine - 24. mart a 2018) je bila švajcarska pop pevačica.
Kao mlada bavila se plesom ali se potom okrenula pevanju. Godine 1956. bila je pobednik na prvoj Pesmi Evrovizije gde je predstavljala Švajcarsku. Na Eurosong se vratila 1957. gdje je pjevala za Švajcarsku "L'enfant que j'étais". 1958. mogla je postati prva osoba koja je pobijedila na Eurosongu dva puta. Opet je predstavljala Švajcarsku sa pjesmom "Giorgio".Osvojila je drugo mjesto sa 3 boda manje od pobjednika Francuske. Kvalifikovala se za Eurosong 2012. sa pjesmom "C'était ma vie", a 2013. sa pjesmom "All In Your Head" sa bendom New Jack, ali se nije prošla na Eurosong. Takođe se pojavljivala kao specijalni gost na Eurosongu 2008. i 2012.
Siniša Linić
Siniša Linić (Rijeka, 23. kolovoza 1982.), hrvatski nogometaš
Rođeni Grobničanin, sa karijerom je započeo u Rijeci. Tamo igra prvo do posudbe u NK Orijent do drugog dijela 2002. kada započinje svoj 5 godina dug put kroz redove Rijeke. Već prve prave sezone u Rijeci uspio je sakupiti manju minutažu da bi od sezone 2003./04. postao dio prve momčadi, izmjenjujući se na pozicijama unutar veznog reda. 2006. dobiva poziv nacionalnog izbornika Zlatka Kranjčara za nastup na novogodišnjem turniru Carlsberg Cupu. Nastupio je cijelu utakmicu protiv reprezentacije Hong Konga (4:0). Prije toga nastupao je rijetko za U-21 i U-19 reprezentaciju.
Lys Assia
Assia se bila udala za Johann Heinrich Kunza 11. januara 1957. godine u Cirihu. Kunz je umro devet meseci kasnije nakon borbe sa ozbiljnom bolesti. Ponovno se ponovo udala za Oscara Pedersen 1963. godine, koji je umro 1995.
Siniša Linić
Nakon uspješnih sezona 2004./05. i 2005./06. u kojima završava pri vrhu lige i osvaja dva kupa, slijedi slabija godina nakon koje posvađan sa predsjednikom Ježićem napušta klub. Novi trener Zlatko Dalić htio ga je zadržati kao budućeg kapetana, no Linić, ogorčen načinom kako se s njim postupalo u rodnom gradu odlučuje prijeći u splitski Hajduk. U Hajduku je igrao relativno često, ali su ga s vremenom iz prve postave istisnuli iskusni Andrić i Skoko. Iz redova splitskih bilih Linić je otišao u izraelsku Bnei Yehudu za koju je igrao do ljeta 2010. godine a nakon toga preselio u NK Istru 1961, a potom u FC Koper.
1260-e
1260-e su decenija koja je počela 1. januara 1260. i završila 31. decembra 1269.
Cuillé
Kije je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Majen koja pripada prefekturi Šato Gontje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 849 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 39 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 21,66 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 100 metara (maksimalnoj 103 m, a minimalnoj 57 m).
Bitka kod Uhuda
Bitka kod Uhuda je naziv za historijski vojni okršaj kod Uhuda, Saudijska Arabija. Odigrala se 23. marta 625. godine kod Uhuda, nedaleko od Medine, između snaga male muslimanske zajednice Medine i mnogobožaca iz Meke. Ovo se smatra jednim od najgorih poraza u historiji islama.
Uvod u bitku
Zbog svih ovih razloga, te zbog stare mržnje i neprijateljstva prema Poslaniku s.a.v.s., i prvim muslimanima, počele su opšte pripreme za osvetničku bitku protiv muslimana u Medini. Ove pripreme su bile daleko temeljitije nego one za bitku na Bedru, a osim toga data je prilika dobrovoljnog učestvovanja svim arapskim plemenima koja žele da se bore protiv muslimana.
Muslimanske snage
Muslimansku vojsku je sačinjavalo hiljadu boraca, od čega je bilo stotinu oklopnika i 2 konjanika. Ostalo je bila pješadija. Zapovjednik muslimanskih snaga bio je sam Poslanik Muhammed. Međutim, uoči bitke, neposredno pred zoru, kada je vojska bila na sasvim maloj razdaljini od neprijatelja, Abdullah ibn Ubejj, napusti muslimansku vojsku sa oko tristo svojih boraca. Tako da je muslimanska vojska ostala sa samo 700 ljudi. Osim ovog broja, muslimanske snage su dodatno bile umanjene kada je Poslanik pronašao nekolicinu maloljetnika koji su se umiješali među vojnike želeći na taj način da doprinesu borbi, te ih je vratio nazad u Medinu.
U ovoj bitki učestvovali su i sve četverica "Pravednih halifa". Šiitske verzije ove bitke kazuju kako su Ebu-Bekr, Omer ibn el-Hattab i Osman ibn Affan pobjegli sa poprišta bitke. Ovo, naravno, pobija većina islamskih učenjaka obrazlažući to njihovim pokušajem da se diskredituju halife koje oni ne priznaju.
Muslimanski plan
Isprva je Poslanik Muhammed htio da se bitka odigra u samoj Medini, jer je smatrao da bi pojačanim utvrđenjem grada i borbom unutar uskih medinskih ulica i sokaka bili u nedostižnoj prednosti. No, većina je odlučila da se obračunaju van Medine, u dolini planine Uhud. Ovaj prostor je sa svoje tri strane opkoljen vulkanskim kamenjem, a pristup Medini je moguć jedino sa sjeverne strane.
Mekanska vojska se ulogorila na mjestu zvanom Ajnejn u dolini Sebhe blizu brda Uhud sjeverno od grada. Muslimanski plan je bio da se provuku pored logora mekanskih vojnika i da se smjeste na mjestu gdje bi im Uhud bio iza leđa, kako bi izbjegli eventualno opkoljavanje. Na brdu, koje je kasnije postalo poznato kao "Brdo strijelaca", jugoistočno od muslimanskog logora, Poslanik je postavio grupu od pedeset vještih strijelaca kako bi spriječio da im neprijatelj ne priđe sa južne strane iz pravca doline i rekao im:
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 2em;"> "Spriječite prolazak neprijateljske konjice na nas. Spriječite ih strijelama da nam ne dođu iza leđa. Bili pobjednici ili pobijeđeni, ne napuštajte taj položaj, ne smiju nam doći s vaše strane."
u Buharijinoj predaji stoji i sljedeće: <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 2em;"> "...i da vidite da su nas i ptice grabljivice zgrabile, nikako ne napuštajte svoje mjesto, sve dok vam ja za to ne dam dozvolu i ako vidite da nanosimo poraz neprijatelju ne napuštajte svoje mjesto sve dok vam to dozvolim."
Tok bitke
Prvu varnicu bitke upalio je nosač mušričke zastave Talha ibn Talha, jedan od najjačih junaka Kurejšija. On je izašao ispred vojske jašući kamilu i pozivajući na dvoboj. Zubeir istupi iz muslimanske vojske i uputi se prema njemu, pa se velikom brzinom ustremi na njega, zaskoči mu se na kamilu, obori ga na zemlju, odmače ga od sebe i presječe mu vrat. Ovo je dodatno ohrabrilo muslimansku vojsku.
Težište bitke je bilo oko kurejšijske zastave, mada se bitka vodila svom žestinom na svim dijelovima ratišta.
Pogibija Hamze ibn Abdu-l-Mutaliba
Hamza ibn Abdul-Muttalib, r.a., poznat pod nadimkom "Allahov lav", se borio snagom razjarenog lava. Prodirao je u srce mušričke vojske ubijajući, jednog za drugim, njihove najhrabrije borce i prvake, sve dok ga iza leđa nije ubio Vahš ibn Harb, sluga Džubejera ibn Mutama, čiji je amidža poginuo u bitki na Bedru. Džubeir je Vahšu obećao slobodu ukoliko na Uhudu ubije Hamzu, i time osveti smrt njegovog amidže. Nakon što se bitka pod Uhudom rasplamsala, Vahš se dao u potragu za "Allahovim lavom", skrivajući se i vrebajući priliku da mu zada smrtonosni udarac kopljem. I dok je Hamza, r.a.., bio zauzet dvobojem sa jednim od mušričkih prvaka, Vahš ga je pogodio svojim kopljem. Iako proboden kopljem, Hamza se okrenuo i pošao prema svome ubici kako bi mu se osvetio ali je bio nemoćan. Vahš ga je, kako je sam kasnije pričao, pustio da umre a zatim mu je prišao i izvukao svoje koplje. Za njega je ova bitka bila gotova. Udaljio se od poprišta bitke i otišao do logora gdje ostao da sjedi. Po dolasku u Meku dobio je svoju slobodu.
I pored velike nesreće koja zadesi muslimane ubistvom Allahovog lava, muslimani su nastavili savlađivati neprijatelja. Odred strijelaca koji je Poslanik s.a.v.s., ostavio na obližnjem brdu, odigrao je značajnu ulogu u prvom dijelu bitke. Mekanska konjica pod vodstvom Halida ibn el-Velida pokušavala je tri puta proboj preko uhudskog prevoja, kako bi uništila lijevo krilo muslimanske vojske. Želja im je bila zaći muslimanima iza leđa i izazvati pometnju i nered u njihovim redovima. Na taj način bi ih, sigurno, vrlo brzo porazili. Međutim, ovi strijelci su svaki put odbili Halidov napad i uspjeli sačuvati taj strateški vrlo važan položaj.
Ubrzo je muslimanska vojska bila nadomak pobjede. Mekanska zastava je pala i niko je nije više dizao, njihovi vojnici su u potpunom rasulu trčali po bojnom polju.
Nakon što se mekanska vojska dala u bijeg ostavljajući sve što je imala iza sebe, neoprostivu grešku napravili su strijelci. Vidjevši kako njihovi skupljaju bogati ratni plijen dok se neprijatelj dao u bijeg. Njihov zapovjednik Abdullah ibn Džubeir ih uzaludno podsjećao na strogo Poslanikovo naređenje o čuvanju položaja bez obzira na ishod bitke. Njih oko četrdeset napustiše svoja mjesta i pohitaše za ostalima, da učestvuju u skupljanju plijena. Na položaju je ostao samo Ibnu Džubeir sa svojih devet drugova, što je bilo nedovoljno da zaštiti muslimansko zaleđe.
Halid ibn El-Velid kao iskusan vojskovođa odmah iskoristi tu priliku. On velikom brzinom zajedno sa mekanskom konjicom prođe preko uhudskog prevoja, te savladavši Abdullaha i njegove prijatelje navališe na muslimane s leđa. Ubrzo se većina muslimanske vojske našla u okruženju. Tom prilikom je i sam Poslanik Muhammed bio ranjen. Nakon što su uložili nadljudske napore ashabi su, zajedno sa Allahovim poslanikom, uspjeli probiti obruč oko opkoljenih mudžahida i zajedno se ispeti na brdo Uhud gdje su u nekoliko navrata uspješno odbili nasrtaje mušričke vojske.
Nakon bitke
Poslije povlačenja mekanske vojske muslimani su ukopali šehide a zatim se vratili u Medini gdje su dočekani kao pobjednici. Sve pouzdane predaje govore o sedamdeset poginulih muslimana na Uhudu. Većina poginulih su Ensarije. Njih je poginulo šezdeset pet. Četrdeset i jedan iz plemena Hazredž, a dvadeset i četiri iz plemena Evs. Također je poginuo i jedan Jevrej. Ostali su bili iz redova Muhadžira.
Kod mušrika je broj poginulih bio 22. Postoje i neke predaje koje kažu da ih je bilo 37.
Gunbarrel, Colorado
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 9.263, što je 172 (-1,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Alain de Botton
Alain de Botton, (Zurich, 20.12. 1969.-) je pisac i televizijski producent koji živi u Londonu. Poznat je po književnim djelima koji koriste stil filozofske rasprave.
Chesapeake, Virginia
Česapik je treći po veličini grad američke savezne države Virdžinija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 222.209 stanovnika.
Česapik je formiran 1963. političkim ujedinjenjem grada Saut Norfok (South Norfolk) sa Okrugom Norfok (Norfolk County).
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 222.209 stanovnika, što je 23.025 (11,6%) stanovnika više nego 2000. godine.
Mirko Oremuš
Mirko Oremuš (Split, 6. rujna 1988.), hrvatski nogometaš koji trenutačno igra za HNK Hajduk Split.
U mladim kategorijama splitskog Hajduka igrao je više pozicija, većinom lijevog ili desnog braniča, te krilo. Treneri su ga, međutim, znali stavljati i na poziciju napadača. Za seniore je prvi put zaigrao 2. rujna 2007. u Koprivnici protiv Slaven Belupa. Nakon ulaska u 75. minuti, već 3 minute kasnije postiže svoj prvijenac za remi 2:2.
Ipak, iako je trenirao sa prvom momčadi više nije dobio ni minute šanse, te na zimu biva otpisan i po raskidu ugovora odlazi u Novalju. Nakon uspješne polusezone u trećoj ligi, novi ga trener, Goran Vučević, vraća u matični klub. Isprva igra relativno malo, no, nakon zapaženih partija u gostima protiv Croatije Sesveta i Slaven Belupa (gdje sa 2 gola preokreće vodstvo domaće momčadi) postaje prva zamjena napadačima i krilnim veznim, te se na proljeće očekuje njegov proboj među prvotimce.
Kanal, Kanal ob Soči
Kanal ob Soči (talijanski: Canale d'Isonzo, njemački: Kanalburg) je gradić u Sloveniji od 1.238 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Kanal ob Soči.
Geografske karakteristike
Kanal ob Soči leži na lijevoj obali rijeke Soče, nedaleko od talijanske granice, udaljen oko 20 km sjeverno od Nove Gorice.
Preko grada ide željeznička pruga Jesenice - Nova Gorica
Vladimir Perić Valter
mini|Bista Perićia u [[Sarajevo|Sarajevu]] Vladimir Perić (28. decembar 1919 - 6. april 1945), poznatiji po nadimku Valter, bio je jugoslavenski partizanski komandant, kasnije proglašen za narodnog heroja Jugoslavije, poznat po tome što su njegovi ratni podvizi inspirirali znameniti film Valter brani Sarajevo.
Kanal, Kanal ob Soči
Historija
Na mjestu današnjeg naselja još za antičkih vremena postojao je most preko Soče, ali je naselje izniklo tokom 12. i 13. vijeka ispod burga na brdu.
Vladimir Perić Valter
Biografija
Rođen je u Prijepolju, na današnjoj tromeđi Srbije, Crne Gore i Bosne. Posle završene osnovne škole, upisao se u Trgovačku akademiju. Zbog lošeg materijalnog stanja, bio je prisiljen da se sam uzdržava i školuje. Posle završene Trgovačke akademije, odlazi u Beograd na Visoku ekonomsko-komercijalnu školu. U vrijeme kada je bio na službi u Hipotekarnoj banci u Sarajevo, od 1940. godine postao je član Mjesnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije za Sarajevo, Prije toga je aktivno učestvovao i radio u naprednom radničkom pokretu.
Kada su sile Osovine okupirale Jugoslaviju, Valter je nastavio ilegalno raditi u Sarajevu, da bi ubrzo stupio u Majevički partizanski odred, čiji je komandant postao krajem 1942. godine. Otišao je, zatim, u Zenički partizanski odred, koji se u početku pročuo po mnogim uspješnim akcijama. Valter je bio komandant udarnog bataljona.
U 6. istočno-bosanskoj brigadi bio je komandant bataljona.
U ljeto 1943. godine, rukovodstvo NOP u Bosni i Hercegovini je uputilo Valtera na ilegalni rad u Sarajevo. Tamo je postao sekretar Mjesnog komiteta Partije, Kao iskusan borac i dobar poznavalac prilika u ovom gradu, učinio je mnogo da oživi ilegalni pokret. Davao je značajnu pomoć partizanskim jedinicama koje su djelovale u okolini Sarajeva. Organizirao je mrežu partizanske obavještajne službe. U nekoliko navrata, Specijalna policija pokušavala je da otkrije i uništi ilegalne punktove i sarajevsku organizaciju u cjelini. To joj, osim rijetkih slučajeva, nije polazilo za rukom. Valter je još za života postao legenda, kao jedan od najiskusnijih i najhrabrijih obavještajaca narodnooslobodilačkog rata. Hrabar, veoma inteligentan, pronicljiv i sposoban borac, svaki put je nadmudrivao neprijatelja. Nekoliko puta je po specijalnim zadacima odlazio na slobodnu teritoriju i u Vrhovni štab narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Jugoslavije.
Gotovo do kraja rata, do 6. aprila 1945. godine, stajao je na čelu svih akcija ilegalne organizacije u Sarajevu. Poginuo je u završnim borbama za oslobođenje grada.
Hrabro, kakav je inače bio cijelog života, Valter je s grupom boraca čuvao električnu centralu koju su ustaše htjele da unište prilikom povlačenja. U ovim borbama, minobacačka granata prekinula je životni put Vladimira Perića. Ostala je legenda o neustrašivom i odvažnom obavještajcu Valteru.
Narodnim herojem proglašen je 24. jula 1953. godine.
U popularnoj kulturi
1972. je njegov život inspirirao film Valter brani Sarajevo u kome glavnu ulogu tumači Bata Živojinović, a 2010. je njegov filmski lik postao inspiracija za pjesmu Vratiće se Valter grupe Dubioza kolektiv.
1250-e
1250-e su decenija koja je počela 1. januara 1250. i završila 31. decembra 1259.
As the World Turns
As the World Turns (često poznat i po skraćenici ATWT) je Emmyjem nagrađena američka dnevna televizijska sapunica koja se od 1956. do 2010. originalno emitirala na programu CBS-a.
Stvorila ju je Irna Phillips, američka scenaristica poznata po nizu uspješnih sapunica na radiju i televiziji. Serija je bila zamišljena kao svojevrsna sestrinska serija sapunice Guiding Light koja se na televiziji bila emitirala od 1952. godine. Iako je prve sezone imala problema s gledanošću, nakon druge sezone je cijelu deceniju bila najgledanija dnevna TV-emisija u SAD. Od 1967. se počela emitirati u boji, a od 1975. je dotadašnje emitiranje uživo zamijenjeno emitiranjem ranije snimljenih video-snimki.
As the World Turns je bila poznata po svojoj dugovječnosti. Glavni članovi glumačke postave - Helen Wagner, Don McLaughlin, Don Hastings i Eileen Fulton - su uživali ogromnu popularnost, a pri čemu su Wagner, Hastings i Fulton postavili rekorde po dužini tumačenja jednog te istog lika na televiziji. Na dan smrti 1. maja 2010. godine je Wagner, koja je tumačila lik matrijarha Nancy Hughes, postavila rekord kao najdugovječnija glumica, koja je jedan te isti lik tumačila od prve epizode (sada ga drži britanski glumac William Roache, poznat po nastupu u Coronation Street). Godine 1995. je emitirana jubilarna 10.000-ta epizoda, a 2. aprila 2006. je proslavljeno 50 godina kontinuiranog emitiranja. Usprkos toga, CBS je 2009. godine odlučio da će se snimanje nakon sezone 2009/10. obustaviti. Posljednja je epizoda emitirana 17. septembra 2010. godine.
As the World Turns se od septembra 2009. emitirala u Srbiji na programu TV Avala pod naslovom Ljubav za sva vremena.
1230-e
1230-e su decenija koja je počela 1. januara 1230. i završila 31. decembra 1239.
PX
Termin PX ima više značenja.
2. proleterska udarna brigada
Druga proleterska narodnooslobodilačka udarna brigada, takođe druga srpska brigada, je formirana naredbom Vrhovnog štaba NOV i POJ, 1. marta 1942. godine, u Čajniču, od boraca Užičkog, Čačanskog i Drugog šumadijskog partizanskog odreda. Na dan formiranja imala je četiri bataljona sa oko 1.000 boraca.
Prvi komandant brigade bio je Ratko Sofijanić, narodni heroj, politički komesar Milinko Kušić, narodni heroj, a partijski rukovodilac i zamenica političkog komesara Spasenija Cana Babović, narodni heroj.
Druga proleterska NOU brigada je na svom ratnom putu prešla oko 24.000 kilometara U njenim redovima borilo se oko 15.000 boraca iz svih krajeva Jugoslavije. Izbacila je iz stroja oko 62.000 neprijateljskih vojnika. Dala je veliki broj rukovodećih kadrova, kao i 48 narodnih heroja. Među njima je i Petar Leković, prvi narodni heroj Jugoslavije.
Zajedno sa Prvom proleterskom brigadom, imala je veliku ulogu u stvaranju operativnih jedinica Jugoslovenske narodne armije.
Odlikovana je Ordenom narodnog oslobođenja, Ordenom partizanske zvezde, Ordenom bratstva i jedinstva i Ordenom za hrabrost. Povodom petnaestogodišnjice bitke na Sutjesci, juna 1958. godine, odlikovana je i Ordenom narodnog heroja.
Borbeni put Druge proleterske
Druga proleterska brigada je do formiranja Druge proleterske divizije, 1. novembra 1942. godine, bila pod neposrednom komandom Vrhovnog štaba. U martu i prvoj polovini aprila delovala je u istočnoj Bosni. Zauzela je Borike, oslobodila Vlasenicu, Bratunac, Miliće, Srebrenicu i Drinjaču; potom je vodila borbe na Romaniji i učestvovala u napadima na ustaška uporišta u Rogatici i Han-Pijesku. U drugoj polovini aprila delom svojih snaga izvela je uspješan napad na ustaško uporište Borač u Hercegovini.
Tokom Treće neprijateljske ofanzive imala je veoma teške zadatke, najpre je vodila borbe oko Čajniča, Goražda, Foče, na sektoru Pljevlja, a u prvoj polovini juna vodila je teške borbe sa četnicima na Durmitoru i na Gatu, kod Gacka.
Pohod u Bosansku krajinu
Nalazila se u sastavu Udarne grupe brigada, koja je pod neposrednom komandom Vrhovnog komandanta, 24. juna 1942. godine krenula u zapadnu Bosnu. Vodila je borbe oko Kalinovika, učestvovala u rušenju železničke pruge Sarajevo-Mostar, u zauzimanju Tarčina i Pazarića, zatim u borbama na sektoru Travnika, Donjeg Vakufa i Bugojna. Od kraja jula do polovine oktobra 1942. vodila je veliki broj teških borbi. Zajedno sa Četvrtom proleterskom, Desetom hercegovačkom i Prvom krajiškom učestvovala je u napadu na Kupres. Učestvovala je i u oslobođenju Jajca, 25. septembra 1942. godine.
Sedamnaestog oktobra je u Drvaru, od Vrhovnog komandanta NOP i NOVJ Josipa Broza Tita primila proletersku zastavu. Od tada do početka bitke na Neretvi delovala je oko Bosanskog Grahova, Livna, Kupresa, Duvna i u Kninskoj krajini. Izvela je protivudar protiv italijanske divizije "Sasari" i četnika od 26. do 28. oktobra i čišćenje Kninske krajine od četnika i ustaša. Vodila je borbe za Livno od 5. do 15. decembra i izvršila napad na Kupres.
Bitka na Neretvi
minijatura|Borci 4. bataljona Druge srpske brigade tokom marša od Neretve ka prostoru između Prozora i Gornjeg Vakufa, gde su razbili neprijatelja u bici za ranjenike. Krajem januara vodila je žestoke borbe kod Knina i Strmice. Od tada do forsiranja Neretve vodila je borbe za Imotski i Posušje (9. i 10. februara 1943), prodrla u dolinu Neretve, zauzela Drežnicu i Grabovo 16/17. februara, gde se istakla i razbila bataljon divizije "Murđe". Zajedno s još osam brigada, učestvovala je u protivudaru kod Gornjeg Vakufa, i naročito se istakla (razbila bataljon 717. nemačke divizije). Tim uspesima spašeni su ranjenici i olakšan je položaj snaga NOVJ na Neretvi.
U ofanzivnim poduhvatima Glavne operativne grupe s Neretve, brigada je vodila teške borbe s četnicima kod Krsca, na Prenju, kod Bijele, Boračkog jezera, Glavatičeva, Obija i Kalinovika. U aprilu je učestvovala u borbama na Drini. Njena dva bataljona su zajedno sa Četvrtom i Petom proleterskom brigadom učestvovala u borbama na Javorku, kod Nikšića, 1. i 2. maja 1943. godine, kada su razbijene italijanske i četničke snage jačine nekoliko bataljona.
Bitka na Sutjesci
Za vreme bitke na Sutjesci, učestvovala je 24. i 25. maja u pokušaju proboja jugoistočno od Foče, a od tada pa do 10. juna vodila je teške borbe na Vučevu, za Košur, kod Suhe, na Barama i Košuti. Njen uspeh na Vučevu i Košuti spada u najznačajnije borbe u ovoj bici, Veoma je značajno i učešće brigade u proširenju proboja nemačkog obruča na Zelengori 11. juna, kao i u proboju drugog obruča na komunikaciji Kalinovik—Foča.
Pohod u Srbiju
S ove teritorije prešla je u rejon Foče, pa u Sandžak. Oslobodila je Foču (3/4. septembra), Pljevlja (22. septembra), Prijepolje; pa je učestvovala u oslobođenju Bijelog Polja, Berana i Kolašina. Oslobodila je Priboj i prešla u Srbiju. Mesec dana vodila je borbe na Zlatiboru i drugim mestima. Kod Prijepolja je, 4. decembra, u žestokoj iznenadnoj borbi pretrpela velike gubitke. Ponovo je prešla u Srbiju, i u decembru 1943. i januaru 1944. vodila je više borbi na Zlatiboru, za Ivanjicu, kod Arilja, u rejonu Priboja i drugih mesta.
Sredinom marta 1944. godine, u sastavu Udarne grupe divizija ponovo prodire u Srbiju. Od tada do 21. maja vodila je gotovo neprekidne borbe u zapadnoj Srbiji i Sandžaku (Rudo, Zlatibor, Ivanjica, Kaona, Povlen), ali je bila prinuđena da se povuče u Crnu Goru.
Završne operacije
U junu i julu 1944. godine vodila je borbe na sektoru Andrijevice. Pored ostalog, učestvovala je u Andrijevičkoj operaciji. U prodoru Operativne grupe divizija iz Crne Gore u Srbiju učestvovala je u borbama na Pešterskoj visoravni i na Ibru. U avgustu deluje na Kopaoniku, u Župi, Rasini, i oko Kuršumlije, gde se ističe u razbijanju četnika. U septembru učestvuje u borbama na Ibru, kod Požege i Gornjeg Milanovca.
Učestvovala je u Beogradskoj operaciji, gde se naročito istakla. Od tada do kraja decembra delovala je na Sremskom frontu. U februaru i martu 1945. godine učestvovala je u borbama na Drini (Banja Koviljača i Loznica). U aprilu je učestvovala u oslobođenju dela istočne Bosne (Bijeljina, Brčko, Šamac), a zatim u borbama u Slavoniji, pa na Majevici.
1220-e
1220-e su decenija koja je počela 1. januara 1220. i završila 31. decembra 1229.
Drap (Francuska)
Drap je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Primorski Alpi.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 4.67, a gustina naseljenosti je iznosila 770 stanovnika/km².
1210-e
1210-e su decenija koja je počela 1. januara 1210. i završila 31. decembra 1219.
Casamarciano, Frosinone
Casamarciano je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Operacija Weiss
Operacija Vajs (Fall Weiss - slučaj Bijelo), poznata kao Zimska ofanziva i Četvrta neprijateljska ofenziva, je bila združena osovinska operacija protiv partizanske države u Jugoslaviji (tzv. Bihaćke republike), u toku Drugog svjetskog rata.
Ofenziva je trajala od 20. siječnja do kraja ožujka 1943. godine. Velika nemačko-italijanska operacija je pokrenuta sa namerom okruženja i uništenja Bihaćke republike i glavnine ustaničkih snaga u Jugoslaviji. Sile osovine su okupile devet divizija, šest njemačkih, tri talijanske, te dvije hrvatske divizije i velik broj četničkih i ustaških formacija. Procjenjuje se da je preko 150 000 osovinskih vojnika napalo znato malobrojnije partizanske snage, uz koje su bili i ranjenici. Glavni osovinski pravci napada bili su usmereni na Liku, Kordun, Baniju i Bosansku Krajinu.
Najpoznatija bitka četvrte neprijateljske ofanzive je Bitka na Neretvi, kojom su partizani potpuno preokrenuli tok ove operacije. Tokom februara oni su naneli teške gubitke Italijanima u dolini Neretve, nakon čega su početkom marta izvršili proboj iz osovinskog obruča, rasturivši četničke snage.
Iako su nemačke, ustaške, italijanske i četničke snage delovale koordinisano, bitka je okončana pobedom NOVJ, koja je uspela da ostvari suštinu svog ofanzivnog plana, i pritom sačuva Centralnu bolnicu. Nemci su postigli delimičan uspeh, privremenim posedanjem teritorije i komunikacija, i suštinski neuspeh, jer nisu uspeli da razbiju NOVJ. Najveći gubitnici bili su Italijani, koji su pretrpeli teške gubitke i bili prinuđeni da prepuste odbranu mostarske oblasti Nemcima, i posebno četnici, čija je najveća dotadašnja koncentracija razbijena od strane NOVJ.
Do kraja ožujka sile Osovine su ubile oko osam tisuće partizana, zarobivši još oko dvije tisuće. Unatoč teškim gubitcima, partizani su sačuvali znatne snage, osigurali sigurnost svom zapovjedništvu i bolnici, te nastavili sa borbama.
Nakon operacije Belo, usledila je operacija Crno (Schwarz), poznata kao peta neprijateljska ofenziva. Operacije "Bijelo" i "Crno" posle nje, bile su prelomne u drugom svetskom ratu u Jugoslaviji. Silom prilika na ratištu, Nemci su bili prinuđeni da počnu tretirati protivnika kao organizovanu operativnu celinu, odnosno vojsku.
Pozadina
Na istočnom i na afričkom frontu armije Nemačke i Italije pretrpele su teške poraze kod Staljingrada i El Alemejna. U Zapadnoj Africi (Alžir i Maroko) iskrcale su se sveže i dobro opremljene američke i britanske armije. Očito i s vojničkog gledišta ratna se sreća okrenula i inicijativa je u rukama Saveznika. Nemački zapovednici strahuju da bi se Savezničke armije mogle iskrcati na Balkanskom poluostrvu i time otvoriti novi front itekako potreban armijama Sovjetskog Saveza koje su kod Staljingrada zaustavile nemačke armije, ali sada im treba pomoć američkih i britanskih armija koje pod hitno moraju otvoriti novi front u Evropi.
Zbog svega spomenutog, a kako je baš na Balkanskom poluostrvu snažan otpor partizanskih odreda koji su zauzeli veliki deo teritorija, tu pod hitno nemačke armije moraju nešto učiniti i osigurati 'mekani trbuh' na kojim im preti opasnost po celu pozadinu svih trupa.
Hitlerova direktiva
left|thumb|200px|[[Benito Mussolini i Adolf Hitler u okupiranoj Jugoslaviji.]]
Hitler je tokom jeseni 1942. doneo odluku o čišćenju jadranskog zaleđa. On u pismu Musoliniju kaže da mu je »rasprostranjenost Titovih pobunjeničkih organizacija« postala »predmetom preneraženja i briga«. Pokazalo se da su posadne divizije i trupe NDH nedovoljne da uspostave nadmoć nad partizanima, pa su komandantu trupa u Hrvatskoj dodeljene još tri divizije. Odluka je imala dva osnovna motiva:
Hitler je naredio Vrhovnoj komandi Jugoistoka da konačno uništi ustanak u okupiranoj Jugoslaviji i u zimskim operacijama razbije »Titovu državu« na prostoru između Karlovca, Ogulina, Gospića, Knina, Sanskog Mosta i Gline. Hitler je takođe insistirao na razoružanju četnika u završnoj fazi operacije, iako su Italijanima pružali ogromnu pomoć u borbi protiv ustanka. Ovo je dogovorio na sastanku sa najvišim italijanskim rukovodstvom 18. decembra 1942 i u tom duhu je izdao odgovarajuća naređenja generalu Leru, komandantu Armijske grupe „E“ i komandantu Jugoistoka.
Plan operacije Vajs
minijatura|Prva faza operacije Weiss i protivofanziva NOVJ.
Plan Zimske operacije su izradili nemački zapovednik Jugoistoka general Aleksandar Ler i zapovednik italijanske 2. armije general Mario Roatta. Njemci su u ofenzivne trupe uključivali samo one četničke jedinice koje su imale potpisane ugovore s NDH. Između osovinskih generala je došlo do razmimoilaženja, jer je italijanski general tražio da se u operacije uključe i ostali četnici, a nemački je to odbijao. Na kraju su se ipak dogovorili i 3. januara 1943. u Rimu je usvojen i konačno dogovoren plan Zimskih operacija, a detalji su razrađeni 9. januara 1943. u Zagrebu, gde je dogovoren i početak operacije 'Vajs' za 20. januara 1943.
Prema ovom planu, operacije je trebalo da se sukcesivno izvedu u tri faze:
12. januara nemački general Rudolf Lüters je izdao zapovest za izvođenje operacije:
Italijanski general Mario Roatta je, poslije dogovora u Rimu i Zagrebu, 15. januara izdao naređenje o uključivanju četnika u operaciju »Weiss« u kojem naglašava:
1190-e
1190-e su decenija koja je počela 1. januara 1190. i završila 31. decembra 1199.
Operacija Weiss
Plan operacije Vajs
Njemačko-talijanske pripreme za operaciju »Weiss« vođene su s toliko tajnosti da o tome nije procurila ni jedna vijest. Kad su već sve operativne zapovijesti bile potpisane, Vrhovni štab NOVJ javlja 1. proleterskoj diviziji da ofenziva »vjerovatno neće tako skoro početi«, pozivajući se na obavještajne izvještaje iz Zagreba.
Plan i ofanziva JVuO
General Dragoljub Mihailović i njegov štab pravili su krajem 1942. planove za uništenje NOVJ i osvajanje oslobođene partizanske teritorije uz pomoć Italijana:
U skladu sa opštim planom operacije, Italijani su železnicom transportovali grupaciju od oko 3.000 hercegovačkih četnika pod komandom Petra Baćovića u Knin. General Mihailović 31. decembra 1942. godine javlja svojim komandantima da pripreme za operaciju dobro napreduju, čeka se još samo odobrenje okupatora za prebacivanje crnogorskih četnika, pod komandom Baja Stanišića i Pavla Đurišića, u NDH:
2. januara 1943. general Mihailović je izdao direktivu za četničko učešće u operaciji Vajs:
Četnici su tokom ove operacije bili direktno potčinjeni italijanskoj komandi:
Operacijama iz Hercegovine trebalo je da rukovodi Istureno odeljenje Štaba Vrhovne komande pod rukovodstvom majora Ostojića. Pod njegovom komandom koncentrisale bi se snage četnika iz Sandžaka, Crne Gore, istočne Bosne i delovi iz istočne Hercegovine. Prema planu, ove snage bi nastupale pravcem iz doline Neretve preko Prozora na zapad, dok bi snage Baćovića i Đujića, te ostali zapadnobosanski i lički četnici, koncentrično sa svojih pozicija napali partizansku slobodnu teritoriju.
Ovaj plan su omeli Nemci i vlasti NDH, na čije su insistiranje Italijani obustavili transport četnika iz Crne Gore na teritoriju NDH. Ali, kad je nastupila kriza italijanskog 6. korpusa, nakon teških poraza u dolini Neretve, Italijani su s jedne strane pozvali u pomoć Nemce, a s druge su crnogorske četnike vozovima iz Nikšića prebacili u Mostar. Formacija Lukačevića sastavljena od sandžačkih i istočnobosanskih četnika koncentrisala se u oblasti gornjeg toka Neretve pešačkim maršem.
Operacijama je rukovodio lično Mihailović, čije se sedište do 23. marta 1943. nalazilo u Kalinoviku. U ovoj ofanzivi sve četničke jedinice primale su od Italijana oružje, municiju i hranu, a jedinice Blaža Đukanovića i platu. Otvorena saradnja četničkih vođa sa okupatorima prilikom Četvrte ofanzive imala je negativnog uticaja na moral boraca u četničkim jedinicama.
Angažirane snage
mini|[[Šesta lička divizija prelazi Kupreško polje prema Šujici za vreme IV ofanzive.]] U to vreme na području nekadašnje Jugoslavije nalazilo se oko 700.000 njemačkih i italijanskih vojnika, te ustaša, domobranskih vojnika i četnika. Za samo sprovođenje operacije 'Vajs' predviđeno je 90 000 vojnika. Jedinice planom predviđene za sudjelovanje u operaciji su:
2) italijanske: ukupno oko 25 000 vojnika,
3) ustaše:
4) četnici: Mihailović je odredio za učestvovanje u ovim operacijama sledeće četničke jedinice: Mihailovićeve jedinice se nisu skupile u punom broju. Njihov broj se procenjuje na oko 12 000 do 15 000.
5) partizani: ukupno oko 42 000 vojnika.
Osovinski prodor i pad Bihaća
minijatura|Ulazak nemačkih trupa u Bihać 29. januara 1943.
20. januara 1943. rano ujutro sve predviđene osovinske jedinice prešle su u napad na svim sektorima, sa izuzetkom italijanske divizije „Re“ koja krenula 22. januara. Napad 717. divizije je predstavljao istočni krak manevra kojim je trebalo preseći partizansku teritoriju na pola. 717. divizija trebalo je drugog dana napada da se u oblasti Vrtoča sastane sa prednjim delovima 7. SS divizije. Za tu svrhu diviziji su, kao pojačanje, stavljeni na raspolaganje Drugi gorski ustaško-domobranski zdrug (brigada) i 202. oklopni bataljon sa 50 tenkova. 7. SS divizija otpočela je napad iz oblasti Karlovca 20. januara u 4 sata ujutro u četiri kolone jačine ojačanog pešadijskog bataljona. Nakon prelaska mosta na Korani, njena desna kolona nastupajući u pravcu Krnjaka naišla je na dva bataljona Kordunaškog NOP odreda, koji su uspeli da je zadrže do 10 sati pre podne.
Partizani nisu imali ni približno tačne podatke o vremenu početka ni veličini neprijateljske ofanzive. Stoga su se u prvim satima operacije osovinske kolone u napredovanju susretale samo s patrolama i manjim delovima, koji su prihvatali borbu sa isključivim ciljem da uspore napredovanje napadača i da omoguće koncentraciju snaga za odbranu. Izuzetak su bile Banija i Lika, gde su 7. odnosno 6. divizija bile u borbenom dodiru sa neprijateljskim ofanzivnim grupacijama još u fazi njihove koncentracije.
Osovinska dejstva na teritoriji Like počela su 20. januara s južne strane Like, sa linije Gračac—Medak u pravcu Bruvna i Udbine. Napad je izvršilo oko 300 četnika, koji su uspeli da iznenade levo krilo 1. ličke brigade, upadnu u selo Glogovo i popale ga. Posle izvršene pripreme jedinica 1. brigade, napad četnika je odbijen. Na odseku 9. brigade, od Lovinca, napadale su dve bojne ustaša i tri bataljona Italijana sa četnicima. Puk divizije „Sasari“ nastupio je iz Gračaca 21. januara ujutro, ali je 1. brigada tokom dana uspešno odbila ovaj napad i odbacila napadača na početne položaje.
369. legionarska divizija je krenula u opšti napad sa osnovice Kostajnica — Petrinja i Glina — Topusko, ostvarivši znatnu koncentraciju snaga na relativno malom prostoru. Ipak, 7. banijska divizija je u velikoj meri paralisala osovinsko napredovanje.
Narednih dana došlo je do koncentracije snaga i do eskalacije borbenih dejstava. Na strani Osovine ispoljio se i napad italijanske divizije „Lombardija“ na desnom krilu 7. SS divizije, a na strani NOVJ u odbrani su angažovane 5., 6., 14. i 15. hrvatska brigada, 1. bataljon 4. brigade i Kordunaški NOP odred. Jedinice NOVJ su posedale taktički dominirajuće položaje i branile ih, intervenišući po potrebi na ugroženim pravcima. Nemci su napredovali sistematski, napadima u više kolona tražeći slabu tačku protivnika i zabacujući se u njegovu pozadinu.
Odlučujući napad Nemci su pokrenuli 26. januara u 22 sata. Jedinice NOVJ su pružile slab otpor, i Nemci su uspeli da prodru u Rakovicu i Drežnik Grad. Ovim je bila kompromitovana odbrana na levoj strani reke Une, i partizani su, vodeći zaštitne borbe, otpočeli evakuaciju Banije i Korduna. U noći 28./29. januara poslednje su se povukle preko mosta u Bihaću jedinice 7. banijske divizije, onesposobivši zatim mostove na Uni. Sa jedinicama se povukao i zbeg od oko 15.000 civila.
Jedinice 7. SS divizije tokom 29. januara sastale su se u Ličkom Petrovom Selu sa kolonom italijanske divizije „Re“ i nastavile prema Bihaću, u koji su ušle istog dana u 16:30. Tako je 7. SS divizija rešila prvi deo operacijskog zadatka, potrošivši za to, umesto planiranog jednog, deset dana.
Mnogi četnički borci su mobilisani u osovinsku operaciju sa pričom da idu u borbu protiv ustaša i NDH, a kada su videli da ih vode protiv partizana, moral je drastično pao. 7. februara major Petar Baćović izveštava generala Mihailovića da i dalje sa Italijanima napada partizane u Krajini, da njegovi ljudi traže da se vrate kući, da su neki četnici prešli partizanima, i da četnici ne mogu držati ništa od teritorije koju su oteli partizanima, izvan italijanske žice:
Kontraofanziva NOVJ ka Hercegovini
mini|Plan Vrhovnog štaba NOVJ za proboj preko Neretve kroz italijansku odbranu. Prema ranijoj zamisli, s obzirom da je uporan i uspešan otpor Prvog hrvatskog i Prvog bosanskog korpusa omogućio neophodno vreme i slobodu akcije, Vrhovni Štab NOV i POJ je na sastanku sa komandantima divizija u Tomislavgradu 8. februara izdao naređenje i specifikovao zadatke:
Operacija je otpočela vrlo uspešno. Druga i Treća divizija su od 15. do 22. februara ovladale utvrđenjima, Prozor, Drežnica, Rama i Jablanica, odbivši ispad Italijana iz Mostara i razbivši glavninu divizije "Murđe". Međutim, 22. februara počela je operacija Vajs II. Vrhovni štab upotrebio je Sedmu banijsku diviziju i Sedmu krajišku brigadu za zaštitu operativnog područja sa zapada. Deveta dalmatinska divizija našla se na pravcu italijansko-četničkog nastupanja sa jugozapada. Time su i ove formacije priključene Glavnoj operativnoj grupi.
Izmena plana Vajs II
mini|Nemački plan Vajs II je predviđao da će talijanska odbrana na Neretvi i Dinari izdržati, te će četiri nemačke divizije opkoliti i uništiti snage NOVJ u oblasti Livna.
Nakon okončanja operacije Vajs I, koja je završena 15. februara pročešljavanjem planine Grmeč i posedanjem okolnih uporišta, Nemcima je trebalo neko vreme za sređivanje i popunu snaga, da bi otpočeli sledeću fazu, Vajs II. U ovoj fazi bilo je planirano čišćenje područja prema zapadu do Neretve. To je trebalo da bude izvedeno dvema borbenim grupama:
Prema planu, dve borbene grupe trebalo je da zahvate snage NOVJ na pravcima svog nastupanja, da ih razbijaju i potiskuju, te da ih koncentričnim nastupanjem okruže i unište u oblasti Livna.
Međutim, uspesi NOVJ uneli su izmene u osovinski plan. Na ponovljene italijanske zahteve za pomoć, Nemci su iz sastava Severne grupe, ojačavanjem dodatnim snagama NDH, formirali borbenu grupu koja je iz Donjeg Vakufa vozom prebačena u Sarajevo, odakle je trebalo da se probije u Konjic. Usled zaoštravanja situacije, Severna grupa počela je nastupanje i na svom glavnom pravcu tri dana ranije, 22. februara, a istog dana se jedan deo nemačke borbene grupe probio u Konjic. 23. februara nemačka komanda je konstatovala da su partizani osujetili njihov plan, predloživši da se izvođenje operacije Vajs obustavi i sve snage preusmere za Mostar:
Glavnina Severne grupe, umesto prema Livnu, usmerena je prema Gornjem Vakufu i Prozoru. Nemačka Južna grupa počela je nastupanje prema planu, 25. februara. Nakon borbi sa 5. i 10. krajiškom divizijom, Južna grupa probila se preko Glamoča i 5. marta zauzela Livno. Italijansko-četničke snage su 4. marta zauzele Imotski.
Međutim, Severna grupa naišla je na probleme. Ni nakon iscrpljujućih desetodnevnih borbi ova borbena grupa nije uspela da zauzme Prozor. Njen drugi deo našao se pod napadom snaga NOVJ u Konjicu.
Bitka na Neretvi
minijatura|Borci II proleterske brigade prelaze preko porušenog mosta na Neretvi, početkom marta 1943. godine. thumb|Prenošenje ranjenika u dolini Neretve za vreme Četvrte neprijateljske ofanzive.
Bitka na Neretvi, poznata i kao bitka za ranjenike, je zajednički naziv za seriju bitaka u dolini Neretve između jugoslovenskih partizana i sila Osovine tokom februara i marta 1943. godine. Partizani su ofanzivom u dolini Neretve tokom februara naneli teške gubitke Italijanima, nakon čega su početkom marta izvršili proboj iz osovinskog obruča, rasturivši četničke snage.
Narodnooslobodilačka vojska je povela ofanzivu u dolini Neretve kako bi osujetila nemačko-italijansku operaciju Weiss. U okviru bitke na Neretvi vođene su borbe za Prozor, Jablanicu, Konjic, Gornji Vakuf i druga mesta. Istovremeno, partizani su slali zaplenjeno naoružanje i municiju sa Neretve svojim snagama u Bosanskoj Krajini: