cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tumulus
[[undefined|Hrvatska]]
U široj okolici Karlovca su se nalazili uistinu veliki tumuli. Tako tumul u selu Krč Bosiljevski u Hrsini (blizu čvorišta autoceste Zagreb - Split i Zagreb - Rijeka) visok je, po slobodnoj procjeni, oko 6-7 metara, a dugačak oko 50-60 metara. Ima izdužen, elipsoidni oblik, a okrnjen je oranicama po rubovima uzduž duže osi. Tu su nađeni ulomci keramike Lasinjske kulture. Kustos Gradskog muzeja Karlovac, Lazo Čučković, u izdanju "Arheološka karta Zajednice općina Karlovac" iz 1984. godine navodi, uz već spomenuti humak u Hrsini, još nekoliko tumula: 7 tumula u Dugoj Gori kraj Dobre, tumul na položaju Umak u Točku (Veljunskom) kao dio bedema, te Turska kosa kraj sela Velika Vranovina nadomak toplica u Topuskom.
Don Ante Škobalj dokazao je da su se stari Hrvati nastavili koristiti ilirskim grobnim humkama cijelih tisuću godina poslije nestanka starih Ilira. Služili su se tumulima za ukope, za utvrde i za obredna mjesta. "Zlatno doba" gradnje tumulusa na tlu današnje Hrvatske jest starije željezno doba. Na sjeveru Hrvatsko to je oko 750. do oko 300. pr. Kr..
La Pareja, Mascota
La Pareja je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Mascota.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1269 m.
Aumont (Jura)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 405 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 52 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,75 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 240 metara (maksimalnoj 297 m, a minimalnoj 227 m).
Rancho de los Ángulo, Mexicali
Rancho de los Ángulo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Mexicali.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 3 m.
Bijesni Herkul (Seneka)
Bijesni Herkul naslov je rimske tragedije s temom iz grčke mitologije (tzv. fabula crepidata) od 1344 stiha, koju je napisao Lucije Anej Seneka.
Ova drama slijedi Euripidovu tragediju Heraklo, ne samo u pogledu tijeka događaja nego i u pogledu njezine središnje poruke: uništenje ljudskog heroizma božanskom surovošću, tj. "paradoks kažnjene vrline". No, za razliku od Euripida, Seneka ovdje prikazuje ubojstvo na otvorenoj sceni i Herkula kako u svom ludilu gubi ljudskost, koju mu je Euripid i u najstrašnijem trenutku pomračenja uma sačuvao.
Prvi čin
Ljubomorna Junona žali se na nevjerstva Jupitera, koji je nebo ispunio svojim ljubavnicama pretvorenim u zvijezde. Ali prije svega bijesna je bog Herkulovih pothvata, koje mu je ona nametnula, a koje je junak sve uspješno ispunio, dovodeći u pitanje nadmoć bogova. U posljednjem pothvatu, Herkul iz Plutonovog podzemnog svijeta izvodi psa Kerbera. Budući da mu nitko ne zadaje strah, Herkul je zapravo jedini koji može pobijediti sebe sama te Junona odlučuje Herkula po povratku iz podzemlja baciti u stanje ludog bijesa. Za taj plan ona angažira Furije.
Kor Tebanaca, koji započinje pjesmu proslavljanjem zore i ljudskih djelatnosti, tuži se zbog pretjerane ambicije čovjeka, koji sam od sebe trči u sustret smrti. Kor zamjeraju Herkulu zbog njegove drskosti u različitim pothvatima i na kraju hvale spokoj koji se jedino može naći u povučenom životu.
Drugi čin
Lik, koji Tebom vlada ne po porijeklu nego silom oružja, traži od Megare da ozakoni njegovu vlast tako što će se udati za njega. Megara sa zdražavanjem odbija taj prijedlog. Amfitrion brani Herkulovu slavu uspoređujući njegove nevolje s onima koje su morali pretrpjeti božanstva kao što su Apolon i Bakho. Naposljetku Lik naređuje da se cijela Herkulova obitelj spali, no kad je kralj izišao, Amfitrion začuje herojev džinovski korak.
Kor Tebanaca ponovno razmišlja o Herkulovim pothvatima, a naročito o sukobu s Amazonkama i o silasku u Had, što ga stavlja u istu ravan s Orfejem, koji je otišao da traži Euridikin povratak, te se pridružuje se Amfitrinovim zamolbama i moli za olakšanje Herkulovih muka.
Treći čin
Herkul se vraća i traži od Apolona i ostalih bogova oproštaj zato što je na svijetlost dana mrskog Kerbera iz podzemnog svijeta. Potom primjećuje metež i tjeskobu u palači; Amfitrion ga obavještava o Likovim zločinstvima, pa Herkul kreće kazniti Lika, a u međuvremenu Tezej, koji ga je slijedio i koji je njegovom zaslugom oslobođen iz Hada, opisuje kraljevstvo mrtvih, Plutonov dvorac, suce u paklu i poznate grešnike te detaljno opisuje hvatanje Kerbera.
Kor Tebanaca pjeva o Herkulovoj pobjedi u podzemlju i hvali heroja.
Četvrti čin
Herkul se vraća nakon što je ubio Lika i priprema žrtvu Jupiteru uz molbu da na zemlji zavlada opći mir. Ali iznenada mu se zamračuje um i obuhvaća ga ludilo: učini mu se kako se dan zamračuje i prijeti da će napasti nebom, udružujući se sa Saturnom, svrgnutim ocem Jupiterovim. U trenutku pomračenja uma ubija svoju ženu, zamjenjujući je za Junonu, i svoju djecu, zamjenjujući ih za Likovu, a zatim pada u dubok san.
Kor Tebanaca upravo se obraća snu, moleći ga da zadrži Herkula dok mu se um ne razbistri: čitav svijet neka odzvanja njegovim očajem i neka pobožni pozdrav otprati ubijenu djecu u podzemni svijet. Kor priziva božanstva, zvijezde i elemente, koji vrše utjecaj na "limfatike" (žrtve velikog straha), luđake (žrtve apsolutnog ludila) i one koji su inače nestablinog uma, da se pridruže općoj tuzi i moli za sažaljenje i pomoć za Herkula: kor moli za takav san koji će umanjiti ludilo i vratiti razum te istovremeno oplakuje smrt Herkulove djece.
Peti čin
Herkul se probudi, ponovno bistrog uma, i sazna da je ubio vlastitu djecu. Priprema se da se ubije, ali nadvladaju ga molbe Amfitriona i Tezeja, uključujući i Amfitronovu prijetnju da će onda i on počiniti samoubojstvo, te se Herkul suzdržava od samoubojstva i na prijedlog Tezeja kreće u Atenu kako bi se iskupio za svoja luda djela, budući da je atenski Areopag nekada i Marsa oslobodio krivnje za ubojstvo.
Judita (TV drama)
Judita je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1980. godine. Predstavlja snimak kazališne predstave Marina Carića, temeljene na istoimenom spjevu Marka Marulića.
Villa Alemana
Villa Alemana je grad od 125,327 i općina od 139,310 stanovnika u sredini Čilea, u Regiji Valparaíso, Provincija Marga Marga.
Villa Alemana je nekad bila predgrađe Quilpué (odnosno Valparaísa), danas je potpuno spojena sa njima i zajedno sa gradovima Viña del Mar i Concón, formira konurbaciju - Veliki Valparaíso u kojoj živi 1,020,000 stanovnika.
Geografske karakteristike
Villa Alemana leži u brdima, udaljena tridesetak km istočno od centra Valparaísa, sa kojim je od novembra 2005 povezana je metro linijom (preko Quilpué i Viñe del Mar). Autoputom Troncal Sur i željeznicom povezana je sa Santiagom.
Historija
Grad je dobio ime - Njemačko selo (Villa Alemana) zbog brojnih imigranata iz njemačkih zemalja, Njemačke, Švicarske i Austro-Ugarske (iako se radilo i o Hrvatima, Česima, Mađarima) kojima je -Buenaventura Joglar Armandi, krajem 19. vijeka jeftino prodavao zemlju da se na njoj nasele.
Orginalno je nazvan Viña Miraflores, kad je 1894. osnovan kao općina, ali je 1918. to promjenjeno u Villa Alemana. Sve do 1933. bio je u sastavu Quilpué, od tad je samostalna općina.
Od kad je 2010. osnovana Provincija Marga Marga, administrativno pripada pod nju, iako je zapravo samo stambeno predgrađe Viñe del Mar (odnosno Valparaisa).
Rancho Nuevo, Zinacantán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 154 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1903 m.
Ez a villa eladó
Ez a villa eladó je mađarska crno-bijela filmska komedija snimljena 1935. u režiji Geze von Cziffrre. Protagonist, koga glumi Ernö Verebes je mladi bogataš koji odlazi na godišnji odmor i kojemu njegov sluga zabunom vilu stavlja na prodaju, a što izaziva niz komičnih nesporazuma.
Paris 1900 (film)
Paris 1900 je francuski crno-bijeli dokumentarni film snimljen 1947. u režiji Nicole Védrès. U njemu se prikazuje historija Pariza u doba Belle Epoque, odnosno od Svjetske izložbe 1900. do izbijanja Prvog svjetskog rata, s posebnim naglaskom na dramatične promjene u tehnologiji, kulturi i ekonomiji. Film kombinira arhivske dokumentarne snimke sa insertima iz u tom periodu snimanih igranih nijemih filmova. Paris 1900 je bio prikazan na Kanskom festivalu. Iste je godine osvojio Prix Louis Delluc.
Hundeshagen
Hundeshagen je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 89 opštinskih središta okruga Ajhsfeld. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.247 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16061052.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ajhsfeld Hundeshagen se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Ajhsfeld. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 271 metra. Površina opštine iznosi 13,4 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.247 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 93 stanovnika/km².
Vidi još
Nemački jezik
Мали Борак
Мали Борак је насеље у Србији у општини Лајковац у Колубарском округу. Према попису из 2011. било је 89 становника.
Овде се налазе Конак Радића у Малом Борку и Конак Брене Михајловић.
Демографија
У насељу Мали Борак живи 386 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 41,4 година (41,5 код мушкараца и 41,3 код жена). У насељу има 198 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,47.
Great, Falklandi
Great (engleski: Great Island, španjolski: Isla Grande) je nenaseljeni otok u sredini Falklandskog kanala između Zapadnog Falklanda i poluotoka Lafonia na Istočnom Falklandu.
Geografske karakteristike
To je niski pješčani otok, površine 13 km² dug 6,5 km, širok 4,0 km, stanište brojnih ptica pokriven oštrom arktičkom travom, koji leži bliže obali Lafonije. Sjeverno od otoka leži arhipelag Tyssen, a južno otok Speedwell.
Galveston, Indiana
Galveston je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.311, što je 221 (-14,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Santa Lucia II, Cosenza
Santa Lucia II je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 261 m.
Gornji Trogerci
Gornji Trogerci su naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Gornji Trogerci su selo u sastavu opštine Karbinci.
Prirodni uslovi
Gornji Trogerci su smešteni u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Štipa, naselje je udaljeno 20 kilometara severno.
Naselje Gornji Trogerci se nalazi u istorijskoj oblasti Ovče polje. Naselje je položeno na prelazu iz doline reke Bregalnice na jugu u pobrđe Mangovica na severu. Nadmorska visina naselja je približno 560 metara.
Mesna klima je umereno kontinentalna.
Stanovništvo
Gornji Trogerci su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 1 stanovnika.
Većinsko stanovništvo su etnički Makedonci (100%).
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Opština Calafat, Dolj
Calafat je opština u Rumuniji u okrugu Dolž.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 52 m.
Bardolph, Illinois
Bardolf je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 251, što je 2 (-0,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Lahovče
Lahovče je naselje u slovenskoj Općini Cerklju na Gorenjskem. Lahovče se nalazi u pokrajini Gorenjskoj i statističkoj regiji Gorenjskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 373 stanovnika.
Case Marchesi, Piacenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 166 m.
Los Delgadillo, Nanacamilpa de Mariano Arista
Los Delgadillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini Nanacamilpa de Mariano Arista.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2646 m.
Campo el Tomatal, Emiliano Zapata
Campo el Tomatal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Emiliano Zapata.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1263 m.
Montescudaio, Pisa
Montescudaio je naselje u Italiji u provinciji Pisa, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 836 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 224 m.
Goračino
Goračino je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Goračino je selo u sastavu opštine Štip.
Prirodni uslovi
Goračino je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Štipa, naselje je udaljeno 18 kilometara južno.
Naselje Goračino se nalazi u istorijskoj oblasti Jurukluk. To je pobrđe koje čini zapadnu prethodnicu planine Plačkovice. Južno od naselja teče rečica Kriva Lakavica. Nadmorska visina naselja je približno 490 metara.
Stanovništvo
Goračino je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 16 stanovnika.
Većinsko stanovništvo su etnički Makedonci (100%).
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Loma de Manzanita, Santiago Tlazoyaltepec
Loma de Manzanita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Tlazoyaltepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 112 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2753 m.
Navarh
Nauarh ili navarh (ναύαρχος, izgovara se návarhos) je grčka riječ koja znači "vođa brodova". U antičkoj Grčkoj je predstavljala mornarički ekvivalent strategosa u kopnenoj vojsci.
U današnjoj grčkoj ratnoj mornarici, navarhos je najviši čin koji predstavlja ekvivalent admirala, a može ga držati jedino član Generalštaba nacionalne obrane koji pripada ratnoj mornarici.
Paraje la Monera, Tlalpan
Paraje la Monera je naselje u Meksiku u saveznoj državi Distrito Federal u opštini Tlalpan.
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 35 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2755 m.
Lajše (Gorenja vas - Poljane, Slovenija)
Lajše je naselje u slovenskoj Općini Gorenjoj vasi - Poljane. Lajše se nalazi u pokrajini Gorenjskoj i statističkoj regiji Gorenjskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 13 stanovnika.
Opština Jungapeo, Michoacán
Jungapeo je opština u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 9969 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1442 m.
Cirey-lès-Pontailler
Sire le Pontaje je naselje i opština u istočnom delu centralne Francuske u regionu Burgonja, u departmanu Zlatna obala koja pripada prefekturi Dižon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 115 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 13 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,79 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 204 metara (maksimalnoj 241 m, a minimalnoj 188 m).
Tepetlampa, Tehuipango
Tepetlampa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tehuipango.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 221 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1991 m.
Wester Ross
Wester Ross je zapadna oblast Rossa i Cromartyja, poznata po tome što sadrži sela na zapadnoj obali kao što su:
El Matorral, Villa de Guadalupe
El Matorral je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Villa de Guadalupe.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 55 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1750 m.
AZD1305
AZD1305 je organsko jedinjenje, koje sadrži 22 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 434,504 Da.
Sălașu de Jos, Sălașu De Sus
Sălașu de Jos je naselje u Rumuniji u okrugu Hunedoara u opštini Sălașu De Sus.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 316 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 378 m.
Hundhaupten
Hundhaupten je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 61 opštinskog središta okruga Grajc. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 374 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16076033.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Grajc Hundhaupten se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Grajc. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 325 metara. Površina opštine iznosi 7,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 374 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 48 stanovnika/km².
Regione Monti, Savona
Regione Monti je naselje u Italiji u provinciji Savona, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 41 m.
Piantà, Pavia
Piantà je naselje u Italiji u provinciji Pavia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 66 m.
La Muralla, Manuel Doblado
La Muralla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Manuel Doblado.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1815 m.
Laniše (Gorenja vas - Poljane, Slovenija)
Laniše je naselje u slovenskoj Općini Gorenjoj vasi - Poljane. Laniše se nalazi u pokrajini Gorenjskoj i statističkoj regiji Gorenjskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 70 stanovnika.
Opština Filiași, Dolj
Filiași je opština u Rumuniji u okrugu Dolž.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 213 m.
Campo San Felipe, Emiliano Zapata
Campo San Felipe je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Emiliano Zapata.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1269 m.
Rodecia, Técpan de Galeana
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 613 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 22 m.
Medo Pucić
desno|okvir|Medo Pucić Medo (Orsat) Pucić (tal. Orsatto Pozza [orˈsatto ˈpottsa]; Dubrovnik, 12. marta 1821. – Dubrovnik, 30. juna 1882.), srpski pesnik, književnik, naučnik i političar.
Biografija
Prava je završio u Beču. Bio je komornik na dvorovima u luci Parmi, neko vreme proveo u Zagrebu. Često je putovao po mnogim zemljama Evrope. Kao učenik Jana Kolara bio pristalica slovenskih ideja.
Bio je vaspitač mladog kneza Milana Obrenovića u Beogradu, u periodu 1868-1874.
Vladimir Ćorović ga pominje u svojoj "Istoriji srpskog naroda" i kaže da je bio "čovek čestit i dobronameran ali prilično komotan".
Poeziju je počeo pisati 1840. godine. Prvi stihovi su mu bili lirski i romantičarski, zatim se njegov stil sve više približavao narodnom.
Njegova najznačajnija dela su:
Njegove dve pesme su ušle u poznatu "Antologiju srpskog pesništva" (priredio Miodrag Pavlović), to su pesme More i Život.
Zapazio je talenat mladog slikara Vlaha Bukovca i savetovao ga da pođe u Parizu na dalje školovanje.
Pulcifer, Wisconsin
Palsifer je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Viskonsin.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 134.
Belfort-sur-Rebenty
Belfor sir Rebanti je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Od koja pripada prefekturi Limu.
Medo Pucić
Biografija
Svoje stihove je pisao i na italijanskom jeziku i bavio se prevođenjem na italijanski, npr. preveo je delove Gundulićevog "Osmana". Za dela na italijanskom koristio je potpis -{Orsatto Pozza}-.
Umro je 30.juna 1882. u Dubrovniku.
Mansfield, South Dakota
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 93.
Kapitulacija Italije
minijatura|[[Italijanska kampanja (Drugi svetski rat)|Saveznička invazija Italije 1943.]] minijatura|Iskrcavanje Saveznika u Salernu minijatura|Kapitulacija Italije i ustanak u okupiranoj Jugoslaviji 1943. Kapitulacija Italije ili Primirje u Cassibileu (italijanski: Armistizio di Cassibile) označava sporazum temeljem koga je 1943. Kraljevina Italija okončala sudjelovanje u drugom svjetskom ratu na strani Sila Osovine, odnosno neprijateljstva sa savezničkim državama. Potpisan je 3. rujna 1943., a službena objava kapitulacije dogodila se 8. rujna 1943.
Predstavljao je izuzetno važan događaj, s obzirom da su njime Osovina ostale bez ključnog člana svoje koalicije, a zapadni saveznici dobili uporište u kontinentalnoj Evropi odakle su mogli ugroziti Njemačku. Iako je istim sporazumom Italija prešla na stranu Saveznika, nade da će taj događaj dovesti do brzog okončanja rata nisu se ispunile, s obzirom da su njemačke trupe uspjele okupirati najveći dio italijanskog teritorija, razoružati italijansku vojsku i instalirati kvislinški režim Italijanske Socijalne Republike.
Na prostoru okupirane Jugoslavije je ovaj događaj imao značajne posljedice s obzirom da su partizanske snage najbolje iskoristile kapitulaciju italijanskih snaga kako bi stekle dragocjeno oružje i opremu.
Pozadina
Nakon poraza njemačko-talijanskih snaga u Sjevernoj Africi, Saveznici su bombardirali Rim 16. svibnja 1943. Nedugo zatim, točnije 10. srpnja iste godine Saveznici se iskrcavaju na Siciliju, a nepuna dva mjeseca kasnije izvršena je i invazija na sami Apeninski poluotok 3. rujna 1943.
U proljeće 1943. talijanska vojska je bila u rasulu, a o svemu tome se morao brinuti duce Benito Mussolini, koji je gubio potporu ministara i talijanskoga naroda. Uskoro je maknuo s položaja sve ministre koji su bili više vjerni kralju Viktoru Emanuelu nego fašističkome režimu. Takav Mussolinijev potez opisan je kao napad prema kralju, koji je sve više kritizirao slabo stanje u talijanskoj vojsci. Nakon nekoliko odluka, kralj Viktor Emanuel je, vjerojatno, počeo razmišljati o približavanju Saveznicima i rušenju Mussolinijeva režima.
Da bi ostvario te ciljeve, kralj je zatražio pomoć Dina Grandija. Grandi je bio jedan od vodećih ljudi u fašističkoj hijerarhiji, a u mlađim danima, smatrali su ga Mussolinijevm zamjenikom ili alternativom. Kralj je bio motiviran i Grandijevim razmišljanjima o prilagodbi fašizma prema novoj situaciji. Razni veleposlanici, kao Pietro Badoglio, rekli su mu da razmotri mogućnost da zamijeni Mussolinija na mjestu ducea.
Tajnoj uroti se pridružio i Giuseppe Bottai, drugi fašist na visokom položaju i ministar kulture, te Galeazzo Ciano, vjerojatno drugi najmoćniji čovjek u bivšoj Fašističkoj stranci i Mussolinijev tast. Urotnici su imali u cilju vratiti staru moć talijanskome kralju. 23. srpnja 1943. talijanski Parlament prestaje biti vjeran Mussoliniju i vraća se stara kraljevska moć. Istog dana Mussolini se morao sastati s kraljem, gdje je razriješen svih premijerskih dužnosti. Kad je odlazio sa sastanka, Mussolinija su uhitili karabinjeri i odveden je na otok Pozu. Na mjesto premijera došao je talijanski maršal Badoglio. Badoglijino imenovanje novim premijerom pokopalo je nade Grandiju da postane novi duce.
Imenovanje Badoglije novim talijanskim premijerom nije promijenilo talijanski položaj među Silama osovine. Međutim, to je bio korak naprijed od strane obitelji Savoje prema miru. Od tada počinju pokušaji da se sklopi mir sa Saveznicima.
Kapitulacija Italije
minijatura|Italijanski vojnici u Jugoslaviji uoči kapitulacije, avgust 1943.
Kapitulacija Italije u Jugoslaviji
minijatura|Ustanak u Jugoslaviji septembra 1943. godine, nakon kapitulacije Italije. minijatura|[[Peko Dapčević komandant 2. udarnog korpusa govori borcima italijanskog bataljona "Garibaldi", koji se priključio partizanima, Pljevlja, septembra 1943.]] minijatura|Prvi tenkovski bataljon NOVJ u Otočcu, Lika, formiran posle kapitulacije Italije, septembra 1943. godine. minijatura|Borci [[Prva proleterska udarna brigada|I proleterske brigade kod Splita u vreme kapitulacije Italije, septembra 1943.]] thumb|mini|Iredentistička ploča u luci u [[Ancona|Anconi, piše: "Pred morem koje ih je ujedinilo kroz stoljeća, 20 godina od napuštanja dalmatinske domovine i uništenoga rodnog grada, izgnanici iz Zadra i Dalmacije u gradu Anconi obnavljaju uspomenu da ljudima bude plodna tolika bol. Na dan 19. rujna 1965.".]]
Les Casse-pieds
Les Casse-pieds je francuska crno-bijela filmska komedija snimljena 1948. u režiji Jeana Drévillea. Autor scenarija je popularni komičar Noël-Noël koji se također pojavljuje u ulozi profesora koji publici drži predavanje o "dosadnjakovićima", odnosno različitim vrstama ličnosti koje ljudima znaju učiniti život nesnosnim. To služi kao okvir za 14 skečeva. Les Casse-pieds je osvojio nagradu Prix Louis-Delluc.
Kapitulacija Italije
Kapitulacija Italije u Jugoslaviji
Kapitulacija Italije i odlazak talijanskih jedinica iz njihove okupacione zone u Jugoslaviji, nije za četnike značio samo gubitak dragocjenog izvora snabdijevanja; to je također značilo gubitak vlasti nad velikim dijelom seoskih područja u Crnoj Gori, Hercegovini, sjevernoj Dalmaciji, zapadnoj Bosni i Lici, gdje su oko godinu i pol četnici vršili tu vlast uz talijanski pristanak.
Les Casse-pieds
Godine 1992. je Yves Robert režirao svojevrsni nastavak pod naslovom Le Bal de Casse-pieds.
Kapitulacija Italije
Kapitulacija Italije u Jugoslaviji
minijatura|Ulazak njemačkih jedinica u Split septembra 1943. Partizani su od talijanskog sloma imali velike koristi: stekli su kontrolu nad novim velikim teritorijem i zaplijenili su od Talijana velike količine oružja i municije i drugih vojnih zaliha, prišlo im je na tisuće novih dobrovoljaca (uključujući i neke Talijane), uspostavili su veze sa savezničkim snagama u Italiji, i konačno, osjetili su silan moralni polet, jer je slom Italije predskazivao i njemački slom.
Nakon kapitulacije Italije u Jugoslaviji, bilo je mnogo talijanskih vojnika, pa i oficira, koji su pokušali izbjeći zarobljavanje, odlučni da ne služe Nijemcima. Jedna grupa Talijana iz Knina je pokušala da se domogne partizanskih položaja. Trinaestoricu Talijana u bijegu uhvatili su četnici vojvode Momčila Đujića. Po vojvodinom naređenju »svi su bili strijeljani«. Oko 700 Talijana, koji su se iz Knina sklonili u Kosovu, kod Đujića, sredinom septembra su razoružani i u pratnji grupe četnika vraćeni u Knin, Nijemcima. Početkom oktobra, najveći deo italijanske divizije "Taurinenze" uništen je ili zarobljen od strane nemačke 118. divizije, na prostoru jugozapadno od Nikšića.
Svila, škare
Svila, škare je jugoslavenski televizijski film snimljen 1987. godine u produkciji RTV Zagreb i režiji Eduarda Galića. Predstavlja adaptaciju istoimenog autobiografskog romana Irene Vrkljan koja je zajedno sa Galićem napisala i scenarij. Protagonistica, čiji lik tumači Alma Prica, je književnica, a radnja prati njeno odrastanje i karijeru u prvim desetljećima nakon Drugog svjetskog rata.
Gornje Crnilište
Gornje Crnilište je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Gornje Crnilište je selo u sastavu opštine Sveti Nikola.
Prirodni uslovi
Gornje Crnilište je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Štipa, naselje je udaljeno 25 kilometara severozapadno.
Naselje Gornje Crnilište se nalazi u istorijskoj oblasti Ovče polje. Selo je smešteno u središnjem delu polja, a južno se uzdiže omanje gorje, koje deli polje od reke Bregalnice. Nadmorska visina naselja je približno 310 metara.
Mesna klima je blaži oblik kontinentalne zbog blizine Egeja (žarka leta).
Stanovništvo
Gornje Crnilište je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 345 stanovnika.
Većinsko stanovništvo su etnički Makedonci (100%). Do početka 20. veka većinsko stanovništvo u selu bili su Turci.
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Margarito Medina, Mexicali
Margarito Medina je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Mexicali.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 10 m.
Gorobinci
Gorobinci su naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Gorobinci su selo u sastavu opštine Sveti Nikola.
Prirodni uslovi
Gorobinci su smešteni u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Štipa, naselje je udaljeno 35 kilometara severozapadno.
Naselje Gorobinci se nalazi u istorijskoj oblasti Ovče polje. Selo je smešteno u severozapadnom delu polja, na mestu gde se iz polja izdižu istočne padine Gradištanske planine. Nadmorska visina naselja je približno 440 metara.
Mesna klima je umereno kontinentalna.
Stanovništvo
Većinsko stanovništvo su etnički Makedonci (99%), a ostalo su mahom Srbi. Do početka 20. veka isključivo stanovništvo u selu bili su Turci.
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
El Ranchito, Mascota
El Ranchito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Mascota.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1251 m.
Mazam, Zinacantán
Mazam je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Zinacantán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 173 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1257 m.
Liettoli Doardo, Venezia
Liettoli Doardo je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 3 m.
Laze (Gorenja vas - Poljane, Slovenija)
Laze je naselje u slovenskoj Općini Gorenjoj vasi - Poljane. Laze se nalazi u pokrajini Gorenjskoj i statističkoj regiji Gorenjskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 17 stanovnika.
Case Nuove, Piacenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 72 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 111 m.
Fountains Abbey
Opatija Fountains u blizini Alfielda engleske regije Yorkshire i Humber, Engleska (Ujedinjeno Kraljevstvo), je ruina cistercinskog samostana iz 1132. godine. Ona je jedna od najvećih i najbolje sačuvanih cistercitskih građevina u Engleskoj, a spojena je s Kraljevskim vodenim prakom Studley čineći kulturni spomenik koji je upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi 1986. godine.
Povijest
Opatija Fountains je osnovana 1132. godine nakon zavade i pobune u Opatiji sv. Djevice Marije u Yorku nakon čega je 13 svećenika napustilo York jer nisu uspjeli ustanoviti izvorna monaška pravila sv. Benedikta iz 6. stoljeća. Zaštitio ih je nadbiskup Yorka Thurstan, koji im je dodijelio parcelu uz rijeku Skell za novu opatiju. Oni su podnijeli zahtjev za prijem u cistercitski red i započeli izgradnju opatije Fountains.
Opatija se prostire na oko 2 km² i djelovala je 407 godina, dok je u duhu anglikanske protestantske reforme nije dao zatvoriti engleski kralj Henrik VIII. Opatijsko zemljište je kralj prodao 1540. godine londonskom trgovcu Richardu Greshamu.
Danas njome upravlja Nacionalno vijeće za upravljanje engleskom baštinom, a portirska kuća uz crkvu je pretvorena u Muzej povijesti opatije i njenih opata.
Arhitektura
Opatija je izgrađena od lokalnog kamena u strogom cistercitskom planu koji se tijekom stoljeća prilagođavao i mijenjao. Građevine su orijentirane osi crkva - rijeka Skell s klaustrom na jugu i trobrodnom opatskom kućom i ćelijama na istočnom putu. Paralelno sa zapadnim putom je golema nadsvođena građevina koja se proteže preko rijeke, a služila je kao skladište ispod spavaonice, a na jugozapadnom dijelu je imala toalet, točno iznad rijeke.
Neobičnost plana je kuhinja između refektorija, dnevnog boravka (pisalis) i previjališta iznad rijeke desno, spojena s gostinjskim sobama. Produljeni kor crkve započeo je opat John iz Yorka (1203.-11.), a nastavio je njegov nasljednik John iz Kenta (1220.-47.) u duhu istočnog transepta pred-gotičke Durhamske katedrale. Opat Hubby (1494.-1526.) je netom prije ukidanja opatije dao izgraditi toranj na sjevernom dijelu sjevernog transepta.
El Crucero, Tlalpan
El Crucero je naselje u Meksiku u saveznoj državi Distrito Federal u opštini Tlalpan.
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 36 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2937 m.
Ejido Cinco de Febrero, Comonfort
Ejido Cinco de Febrero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Comonfort.
Pueblito, New Mexico
Pueblito je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Rusinski jezik
Rusinski jezik se može odnositi na:
Paula Herzberger
Paula Herzberger (Sisak 1906 – Istra, 1945 ili 1946), jugoslavenska pjevačica i glumica.
Biografija
Paula Herzberger je rođena 1906 godine u Sisku u židovskoj porodici. 1929 završila je glumačku školu, te je iste godine po prvi put nastupila u Hrvatskom narodnom kazalištu (HNK) u Zagrebu u ulozi dječaka Rake u komediji Branislava Nušića "Gospođa ministarka". Paula je isprva bila honorarni član drame, a od 1932 i stalni član. Unatoč preporuci uredništva tjednika "Hrvatska garda", 29. 5. 1941 režim Nezavisne Države Hrvatske (NDH) joj je odbio molbu upućenu "Ustaškom redarstvenom povjerenstvu" za oslobođenje od nošenja žute Davidove zvijezde na odjeći. Čini se da je Paula uspjela preživjeti Holokaust zahvaljujući pomoći šogora, supruga svoje sestre Helene, ustaškog poručnika Franje Ivaniček. Navodno je jedno kratko vrijeme bila sa partizanima, da bi po završetku Drugog svjetskog rata opet dobila angažman u HNK-u. No Komunistička partija Jugoslavije (KPJ) ubrzo, zbog nekih Paulinih izjava, traži njezin premještaj iz Zagreba. Nakon toga je prema nekim izvorima pokušala pobjeći iz FNR Jugoslavije, ali je prilikom bijega smrtno stradala u Istri pri prelasku granice FNR Jugoslavije sa Italijom. Prema nekim drugim izvorima Paula je 1949 bila premještena u Bjelovar.
Irena Vrkljan
mini|Irena Vrkljan, 1964 Irena Vrkljan (Beograd, 21. kolovoza 1930. - Zagreb, 23. ožujka 2021.) bila je hrvatska je pjesnikinja, prozaistica, radiodramatičarka, esejistica, prevoditeljica, poznata i kao "hrvatska Virginia Woolf". Djelovala je na hrvatskoj književnoj sceni već više od pedeset godina. Bila je dopisna članica Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti.
Ohaba de Sub Piatră, Sălașu De Sus
Ohaba de Sub Piatră je naselje u Rumuniji u okrugu Hunedoara u opštini Sălașu De Sus.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 274 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 330 m.
Tolapa, Tehuipango
Tolapa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tehuipango.
Bitka kod Kurska
Bitka kod Kurska vođena je u Drugom svetskom ratu između sovjetskih i nemačkih snaga tokom leta 1943. godine (od 5. jula do 23. avgusta). To je najveća tenkovska bitka u istoriji ratovanja i jedna od najznačajnijih savezničkih pobeda tokom 1943. godine. Najžešće borbe vođene su oko sela Prohorovke.
Namera nemačkih kopnenih snaga, Vermahta, bila je razbijanje središnjeg dela istočnog fronta, a zatim s juga obuhvatiti Moskvu i naneti odlučujući udarac Crvenoj armiji. Nemačka ofanziva počela je 5. jula pod tajnim nazivom Citadela ( - tvrđava). U bici je sa nemačke strane angažovano 50 divizija (od kojih 34 pešadijske, 14 oklopnih i 2 motorizovane) - ukupne jačine oko 900.000 vojnika, 2.700 tenkova i samohodnih i jurišnih topova, 10.000 artiljerijskih i minobacačkih cevi, uz podršku oko 2.000 aviona, dok je sa sovjetske strane angažovano 12 armija (od kojih 2 oklopne). Sovjeti su imali izvesnu brojčanu prednost u ljudstvu i naoružanju - 20.000 topova i minobacača, 920 raketnih bacača (kaćuša), 3.600 tenkova, uz podršku 2.400 aviona.
Uprkos većim gubicima ruske snage su izvele uspešan protivnapad i do 23. avgusta Nemci su poraženi. Iz stroja im je izbačeno do 500.000 vojnika od toga oko 60.000 poginulih i oko 150.000 ranjenih (tokom prve etape bitke odnosno nemačke ofanzive). Kasnije, tokom sovjetske protiv-ofanzive, taj broj se popeo na preko pola miliona poginulih, ranjenih i zarobljenih. Stvarni sovjetski gubici obelodanjeni su tek 1991. i iznosili su oko 800.000 poginulih, ranjenih i nestalih (tokom obe etape bitke).
Pobedom Crvene armije u ovoj bici, inicijativa na Istočnom frontu prešla je na sovjetsku stranu. Od tada pa sve do kraja rata nemačke jedinice su se nalaze u konstantnoj defanzivi.
Stanje na Istočnom frontu pre bitke
Vermaht je zapao 1943. u velike probleme. Glavni ciljevi Barbarose nisu ispunjeni ni 1941. ni 1942. godine, zbog poraza ispred Moskve i Staljingrada koji su urušili moral nemačke vojske ali i prouzrokovali žestoke gubitke u tehnici i naoružanju. Front se početkom jula 1943. godine stabilizovao na svim delovima i obe strane su zatišje iskoristile za popunjavanje gubitaka i koncentrisanje trupa. Od Barencovog mora do Ladoškog jezera bila je razvijena 7. samostalna armija i takozvani Karelski front sovjetske vojske. Njima su se suprotstavljale dve finske operativne grupe; „Maseljska“ i „Olonjecka“ kao i nemačka 20. alpska armija. Južnije, oko Lenjingrada dejstvovao je Lenjingradski, Volhovski i Severozapadni front sovjetske vojske sa zadatkom odbrane grada i proboja blokade Lenjingrada. Protiv njih su dejstvovale grupa armija „Sever“ i finska Operativna grupa „Karelska prevlaka“. Južnije, u središnjem delu Istočnog fronta su se nalazili Kalinjski, Zapadni i Brjanski front (frontovi koji su posle bitke za Moskvu bili popunjavani, reformirani i spajani). Njima se suprotstavljala moćna grupa armija „Centar“ koja je delom bila razvijena južnije protiv sovjetskog Centralnog, Voronješkog, Jugozapadnog, Stepskog i Južnog fronta. Međutim, tim sovjetskim frontovima se neposredno suprotstavljala i grupa armija „Jug“ pod komandom Erika fon Manštajna. Na Krimu se nalazila nemačka grupa armija „A“.
U 1943. godini su se desile velike promene između zaraćenih strane, uvedene su nove jedinice, novi modeli tenkova i aviona, ali se promenio i odnos snaga. Sovjetska avijacija je postepeno pojačavala svoje prisustvo, i prevlast u vazduhi koju je nemačka Luftvafe imala tokom 1941. i 1942. godine, je izgubljen. Sovjetska avijacija je postepeno izbacivala zastarelo naoružanje i borbenu tehniku, a ubacivala u manje okršaje nove prototipove aviona, kako bi ih istestirala.
Istovremeno, u severnoj Africi fašističke snage su pretrpele nekoliko teških poraza, a 13. maja nemački general-pukovnik Jirgen fon Arnim potpisao je kapitulaciju svih preostalih fašističkih snaga na tlu Severne Afrike, čime su stvoreni objektivni uslovi za otvaranje drugog fronta u Evropi. Mapa Kurske oblasti i nemačkog proboja|thumb|desno|200px
Planovi i snage Vermahta za novu ofanzivu
Da bi povratile urušeni moral, preokrenule situaciju na Istočnom frontu, i izvojevale pobedu, nemačke trupe su morale da ostvare veliku pobedu u ofanzivi. Međutim, još od 1942. godine nemačka vojska nije imala kapacitet da izvrši opštu ofanzivu na svim delovima fronta, te se stoga pristupilo izradi plana o ofanzivi na jednom delu fronta. Sovjetska vojska ne samo da je uspela da popuni velike gubitke u naoružanju koje je imala u prethodne dve godine, već se povećala, kako u kvantitetu, tako i u kvalitetu naoružanja. Zbog toga je bilo neophodno odabrati mesto ofanzive gde bi se postigli najveći uspesi koncentrisanjem najmoćnijih snaga.
Odabir je pao na okolinu grada Kursk iz više razloga. Najvažniji je bio taj da se oko tog grada stvorila izbočina kao rezultat sovjetskog protivnapada 1943. godine. Planirano je da se ta izbočina opkoli dejstvom po bokovima, zatim unište opkoljene snage, i nastavi napredovanje dublje u Rusiju. Za ostvarivanje ovog plana skoncentrisane su ogromne snage: 50 divizija, od kojih čak 16 tenkovskih i motorizovanih, dve tenkovske brigade, tri samostalna tenkovska bataljona i osam bataljona jurišnih topova. Sve ukupno ove jedinice, raspoređene u grupu armija „Centar“ i grupu armija „Jug“ su brojale oko 900.000 ljudi, 2.700 tenkova i 10.000 artiljerijskih i minobacačkih cevi, dok su ih iz vazduha podržavale 4. i 6. vazdušna flota sa oko 2.000 aviona. Grupa armija „Centar“ bi napadala sa severa u pravcu jugoistoka, a grupa armija "Jug" sa juga u pravcu severoistoka. Jedinice koje su trebale neposredno da krenu u ofanzivu, bile su sledeće: Snage: 24 divizija sa približno 440.000 vojnika, 4.000 artiljerijskih i minobacačkih cevi i 1.500 tenkova, jurišnih i samohodnih topova. Snage: 26 divizija sa približno 460.000 vojnika, 6.000 artiljerijskih i minobacačkih cevi, 1.200 tenkova, jurišnih i samohodnih topova.
Osim njih sakupljeno je još oko 20 divizija koje su bile operativna rezerva i koje su trebale, ako je potrebno, da se pridruže ofanzivnim snagama.
Za ovu bitku nemačka vojska je dobila ne samo popunjavanje u oklopnim snagama već i nove modele. Prvi put na bojištu će se pojaviti Panter, Ferdinand, Hamel, ŠtuG sa antikumulativnim ekranima, Brumber i drugi. Sve ovo govori o značaju koji je komanda Vermahta pridavala ovoj operaciji. Poslate su i eskadrile novih aviona i novih tipova kao što je na primer Ju-87 G: „Štuka“ sa dva topa kalibra 37 mm, koji su korišćeni kao lovci tenkova.
Koliko je ova operacija bila važna govori i činjenica da je većina vozila koja je proizvođena, poslata na Kursku izbočinu. Svi najnoviji modeli tenkova i lovaca tenkova, samohodnih topova i raketnih bacača su, često i bez testiranja, slati u operativne jedinice pod najvećom tajnošću da bi se postigao efekat iznenađenja.
Planovi Stavke za odbranu
Nemačka vojska je prikupila oko 200 novih tenkova [[Pancer V Panter|Pancer V |thumb|desno|200px]] Stavka je još po stvaranju kurske izbočine imala u vidu da bi Vermaht mogao da ofanzivom odseče celu izbočinu i promeni strategijsku situaciju na celom frontu. Međutim još nekoliko opcija je bilo u igri: Lenjingrad, Moskva, Kavkaz. Sovjetski obaveštajac Nikolaj Kuznjecov je u jednoj operaciji sasvim razotkrio nemačke planove za ofanzivu.
„Citadela“ prestaje da bude tajna
U centru grada Rovna, 31. maja 1943. godine, desio se neobičan i veoma koban događaj za nemačku vojsku: sovjetski obaveštajac Nikolaj Kuznjecov pod lažnim imenom oberlajtant Paul Zibert je od nemačkog rajhskomesara Eriha Koha uspeo da dozna mesto i cilj buduće operacije „Citadela“. Ovaj sovjetski obaveštajac je na prevaru hteo da likvidira Eriha Koha ali je isti počeo da odaje veoma važne i poverljive informacije misleći da se radi o njegovom zemljaku iz istočne Pruske. Ne samo da je doznao najvažnije stavke „Citadele“ već je saznao da će Nemci upotrebiti novo naoružanje i ratnu opremu. O svemu je još istog dana izvestio svoju komandu.
Crvena armija se sprema za predstojeću ofanzivu Vermahta
Saznavši da se komanda Vermahta priprema za snažnu ofanzivu Staljin je sazvao sastanak komandanata frontova 2. juna 1943. godine na kojem su razrađeni planovi za odbranu. Postojalo je više ideja: da se odmah krene u napad dok Vermaht ne dobije punu snagu, da se skoncentrišu snage severnije i krene u opštu ofanzivu od Tule do Baltika, da se vrši samo odbrana i ne preduzimaju veće ofanzivne akcije, da se vrši odbrana dok se ne slome oštrice nemačkog napada i da se onda krene u ofanzivu. Preovladala je ova poslednja i pripreme su se ubrzale. Ka Kursku su krenule dugačke kompozicije sa naoružanjem, trupama i ratnom opremom.
Severni deo kurske izbočine su branile trupe Centralnog fronta pod komandom Konstantina Rokosovskog. Na liniji dugoj 306 kilometara koncentrisano je preko 700.000 ljudi, 1.780 tenkova i 1.092 aviona. Po procenama Stavke ove trupe bi primile najteži udarac i zato je ovde izvršena i veoma velika koncentracija mina i minskih polja.
Južni deo izbočine su branile trupe Voronješkog fronta pod komandom Nikolaja Vatutina. Ovaj front je do početka nemačke ofanzive brojao 626.000 vojnika, 1.600 tenkova i 1.080 aviona. Trupe su skoncentrisane sa težištem na levo krilo fronta (Vatutin je smatrao da će tu doći najteži udarac jer bi proboj na tom sektoru dozvolio nemačkoj vojsci da raširi proboj i uhvati što više sovjetskih trupa u klopku).
Postojao je i takozvani Stepski vojni okrug. Iz naučenih iskustava bitke za Kijev, Minsk i oko Vjazme Stavka je izvela zaključak da se mora obezbediti pozadina odbrambenih linija (u slučaju da se Vermaht probije dublje). Liniju Tula – Jeljec – Stari Oskol – Rasošnoe je držalo 573.000 vojnika i 1.550 tenkova pod komandom Ivana Konjeva.
Pakao Citadele počinje
Moraju se razlikovati dva dela bitke kod Kurska: nemačka ofanziva i sovjetski protiv-napad.
Pre početka same bitke sovjetska vojska je izvela riskantnu ali veoma plodonosnu operaciju izviđanja i hvatanja zarobljenika. Zarobljeni nemački kaplar je rekao starijem vodniku Podgorbunskom koji je komandovao poduhvatom da će nemačka ofanziva početi za 2 do 3 dana. To se desilo u noći između 2. i 3. jula. Pošto se izviđanjem 5. jula saznao i tačan čas operacije sovjetska odbrana je stavljena u punu pripravnost i otpočele su pripreme za kontra-mere. Sovjetska avijacija je stavljena u punu pripravnost a neke eskadrile su i poletele. Poslednje rezerve su pristigle 2 sata pre početka nemačke ofanzive.
Ofanziva Vermahta - odbrana sovjetskih trupa
Planirano je da nemačka vojska krene u ofanzivu bez velike artiljerijske pripreme. Ona bi usledila po dubini sovjetskog fronta da bi se postiglo iznenađenje i sovjetska avijacija onemogućila da dejstvuje odmah po početku operacije. Međutim sovjetska avijacija je već bila u vazduhu i letela ka nemačkim aerodromima. Iako je bilo rano jutro sovjetski avioni su pronašli svoje mete i naneli gubitke Luftvafi na samim aerodromima. U isto vreme počela je i sovjetska kontrapriprema. Na deset minuta pre očekivanog nemačkog napada, na sektoru fronta južno od Orela, oko 500 topova, 460 minobacača i 100 „kaćuša“ izvelo je masivnu artiljerijsku pripremu koja je nanela nemačkoj vojsci gubitke u artiljeriji, lakim mehanizovanim jedinicama ali, po sećanjima maršala Žukova nije imala veći efekat na nemačke snage osim što je pomela sam početak nemačkog napada. Razlog je bio nekoordinisanje i pucanje „na slepo“.