cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geographically Speaking
Geographically Speaking je američka putopisna dokumentarna TV-serija koja se emitirala na programu NBC od 1946. do 1947. godine, poznata kao jedna od prvih serija tog tipa. Sastojala se od 15-minutnih epizoda u kojima je voditeljica, gđa Carveth (Zeta) Wells, komentirala vlastite amaterske filmove koje je snimala zajedno sa mužem prilikom putovanja na razna neobična i egzotična mjesta. Seriju je sponzoriralo poduzeće Bristol-Myers. Serija je prestala sa emitiranjem nakon što su Wellsovi potrošili sve zalihe svojih kućnih filmova. Gđa Wells se na televiziji ponovno pojavila u februaru 1958. kao natjecateljica u kvizu You Bet Your Life, koji je vodio Groucho Marx. S obzirom da se emisija prikazivala uživo, a nije postojala tehnologija bilježenja televizijskog signala, sve su epizode izgubljene.
NK Primorac 1929 Stobreč
Povijest kluba
Klub je osnovan u rujnu 1929. godine a prvi predsjednik bio je Frane Perasović (1929-1933). Utemeljitelji kluba bili su: Ante Stipinović, Tomislav Slavko Perasović, Frane Perasović, Mirko Stipinović, kojemu je povjerena i dužnost trenera, i drugi. Prvu nogometnu loptu u Stobreč donio je iz Amerike Duje Perasović.
Najveći uspjeh kluba bilo je natjecanje u 1. HNL. Zbog manjka financijskih sredstava pokrenut je stečajni postupak nad klubom te je pao u najniži rang natjecanja, nakon čega je osnovan novi klub pod imenom Primorac 1929. U sezoni 2001./2002. klub je bio prvak Treće HNL Jug.
Više desetljeća vjernosti klubu: Ante Cokarić Cole, Ivo Plosnić
Reprezentativac Slovenije:
Boško Bošković, 27 nastupa u A reprezentaciji
Reprezentativac Singapura:
Mirko Grabovac, 7 nastupa u A reprezentaciji
Nastupi u 1. HNL
1993./94. - 14. mjesto 1994./95. - 14. mjesto
Igralište
Primorac igra na stadionu u Blatu koji ze nalazi na ulazu u Stobreč. U posljednje vrijeme stadion se obnavlja. Kapacitet stadiona je oko 1.500 sjedećih mjesta.
Универзитет Такушоку
thumb Универзитет „Такушоку“ је универзитет у Токију. Основао га је 1900. године принц Таро Кацура. Првобитно је назван „Удружење тајванске школе“, и основан с намером да даје дипломце који ће доприносити развоју Тајвана. Преименован је 1918. године у „Универзитет Такушоку“.
Универзитет је познат по свом карате клубу који је дао многе велике карате инструкторе и такмичаре 20. века.
Наставни кадар обухвата и тајванског аутора Коа Буњуа (黄文雄).
Dantron
Dantron (INN), takođe poznat kao hrisazin ili 1,8-dihidroksiantrahuinon, je organska supstanca, formalno izvedena iz antrahinona zamenom dva atoma vodonika hidroksil grupama (-OH). Koristi se u nekim zemljama kao stimulans, laksativ. Dantron sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 240,211 Da.
Sherborne Abbey
Sherborneska opatija je anglikanska opatija u Sherborneu, okrugu Dorsetu u Engleskoj. Puno ime na engleskom joj je The Abbey Church of St Mary the Virgin, što bi u prijevodu na hrvatski jezik bilo ''Opatijska crkva sv. Marije Djevice''. Kraće ju se na engleskom jeziku zove Sherborne Abbey.
Bila je anglosaskom katedralom 705.-1075., benediktinskom opatijom 998. - 1539. a danas je župnom crkvom.
Posvećena je svetoj Mariji.
Povijest
Vjerojatno je da se je na njenom mjestu nekad nalazila keltska crkva koja se je zvala Lanprobi. Smatra se da je jedna od osoba koji su ju osnovali bio Kenwalc odnosno Cenwalh, kralj Zapadnih Sasa.
Thomas Willis
mini|desno|Thomas Willis
Thomas Willis (27. januar 1621. - 11. novembar 1675.) bio je engleski liječnik koji je imao važnu ulogu u historiji anatomije, neurologije i psihijatrije.
Thomas Willis bio je jedan od prvih istraživača anatomije mozga, živčanog sustava i mišića, istraživao je i patologiju i neurofiziologiju mozga, te diabetes mellitus. On je otkrio, i po njemu nosi naziv, Willisov arterijski prsten. Willis je prvi numerirao mozgovne živce na način koji se i danas koristi u anatomiji.
A3 – Rock'n'Roll uzvraća udarac
Rokenrol uzvraća udarac, poznat i kao Mi nismo anđeli 3 je treći nastavak filma Mi nismo anđeli. Međutim, ovaj nastavak odstupa od prethodna dva, jer se zasniva na priči Srđana Dragojevića „Dan kad je crk‘o Maršal“, i glumi značajno izmenjena glumačka postava u odnosu na prethodna dva filma.
Režiser ovog nastavka je Petar Pašić. Kao i prethodna dva i ovaj nastavak je tinejdžerska komedija. Jedna od protagonista filma je i folk pevačica Seka Aleksić koja ima manju ulogu.
Radnja
Borko Pavlović Dorijan je sredinom sedamdesetih godina prodao dušu Đavolu kako bi u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji postao rok zvezda i stekao bogatstvo i slavu. Ali u današnjoj Srbiji uspeh i slava više ne žive u rokenrolu. To zna najbolje Marko, nekadašnji Dorijanov obožavalac, koji ga se odrekao kada je njegov idol prešao u turbo folk. Kako su Anđeo i Đavo uvek u akciji tako Markova velika želja da dobije "Telekaster" gitaru dovodi do toga da i on proda dušu Đavolu.
Sun Valley, Pennsylvania
San Vali je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.399.
999
Godina 999. (CMXIX) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru.
Buenos Aires (razvrstavanje)
Buenos Aires može značiti:
Još nekoliko naselja nosi isti naziv:
Manastir Bogorodica Krajinska
Manastir Bogorodica Krajinska (poznat i pod imenom Prečista Krajinska), nalazi se u Krajini, na jugozapadnoj obali Skadarskog jezera, u bilizini sela Mali i Veliki Ostros, a danas je većim delom u ruševinama.
Prošlost manastirskog kompleksa
Prvi put se crkva u Krajini pominje krajem X veka u „Letopisu popa Dukljanina“, kada je u njoj sahranjen Petrislav, otac kneza Vladimira. Krajina se u XI veku navodi kao prestonica, dvor kneza Vladimira. U crkvu svete Marije, koju je po predanju podigla Vladimirova žena Kosara, ćerka cara Samuila, preneto je njegovo telo iz Prespe 1016. godine. U XV veku u Krajini je stolovao zetski mitropolit.
Izgled manastirskog kompleksa
Ostaci manastirskog kompleksa danas su u ruševinama. Više se sačuvala jedino kula-zvonik na zapadnom kraju jedne veće prostorije sazidane u produžetku zapadnog dela crkve, posvećene Uspenju Bogorodice, za koju se pretpostavlja da je mogla biti namenjena bilo za stanovanje, bilo za trpezariju. Kula je imala pet spratova sa drvenim međuspratnim tavanicama. Na četvrtom spratu se nalazila mala kapela sa apsidom, a danas je kula delimično obnovljena. Od obimnih zidova kompleksa nešto vidljivih ostataka sačuvalo se jedino na severnoj strani. Ostaci zidova, najverovatnije kasnije prizidanih, nalaze se i uz samu crkvenu građevinu, ali su neophodna dalja istraživanja.
Sam položaj manastira nije bio naročito pogodan za odbranu. Međutim, ako je tačno da je Krajina ime mesta u kome je stolovao Vladimir i da se ono odnosi na bližu okolinu kompleksa, onda se može pretpostaviti da su za odbranu služile i okolne kamenite glavice prema samom jezeru.
Northeastern Manitoulin and the Islands (Ontario)
Northeastern Manitoulin and the Islands je gradić u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 2.706 stanovnika.
Humboldt, Illinois
Hambolt je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 437, što je 44 (-9,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Epstein-Barrov virus
Epštajn-Barov virus spada u rod limfokriptovirusa, i u porodicu Herpesviridae. Genom čini dvolančana DNK sa terminalnim ponavljajućim sekvencama. Omotač je troslojan. Replikuje se u jedru, ćeliju napušta lizom ili egzocitozom. Karakterističan je po citopatogenom efektu na B limfocite. Uzročnik je infektivne mononukleoze i dovodi se u vezu sa nastankom Hodžkinove bolesti, nehodžkinovih limfoma, nazofaringealnog karcinoma i dr.
Put prenošenja
Rezervoar infekcije je čovek, prenosi se putem pljuvačke, katkad i transfuzijom ili transplantacijom koštane srži. Kod jednom inficirane osobe virus ostaje doživotno. Blizak međusobni kontakt i ljubljenje imaju značaj u širenju infekcije.
Patološki (medicinski) značaj
Nakon inkubacije koja traje 5-15 dana, a može i znatno duže (30-50 dana), bolest počinje obično postepeno sa prodromalnim simptomima u vidu malaksalosti, pospanosti, lake subfebrilnosti i glavobolje. Često je zapažen i bol pri gutanju. Temperatura raste i praćena je groznicom, grebanjem u ždrelu, bolom u vratu, gađenjem i povraćanjem. Temperatura traje 10-20 dana i praćena je groznicom i drhtavicom. Paralelno sa pojavom temperature pojavljuje se i otok limfnih žlezdi na vratu. Žlezde su pokretne, bolne, jasno ograničene, ne pokazuju spoljne znakove inflamacije, veličine su od zrna graška do lešnika ili oraha. Javlja se i generalizovana limfadenopatija. Nazofaringitis je skoro redovna pojava koja se klinički manifestuje zaptivenošću nosa. Ždrelo je hiperemično. Promene na tonzilama se ogledaju u vidu hiperemije i otoka, a ponekad (80%) se javljaju i eksudativne promene. Slezina u 50-80% slučajeva reaguje otokom. Uvećanje jetre se sreće u oko 30-50% obolelih.
Hodžkinov limfom (HL) je maligno oboljenje limfocitnog tkiva koje se karakteriše bujanjem karakterističnih ćelija poznatih kao Rid-Sternbergove ćelije, što dovodi do bezbolnog progresivnog uvećanja limfnog tkiva (najčešće limfnih žlezda). Dominantan znak u kliničkoj slici su prisutni uvećani limfni čvorovi bez simptoma. Većina bolesnika ima povećane vratne limfne čvorove, te limfne čvorove medijastinuma, što može uzrokovati kašalj. U zavisnosti od napredka bolesti mogu se javiti i drugi simptomi poput, povišene telesne temperature, noćnog znojenja, gubitka telesne težine i jedan vrlo specifičan simptom, a to je svrab.
Nehodžkinov limfom je maligna proliferacija limfatičnih ćelija imunskog sistema, uključujući limfne čvorove, koštanu srž, slezinu, jetru i sistem za varenje. Ova bolest je znatno učestalija od Hočkinovog limfoma. Kod 70 % bolesnika pojavljuje se bezbolno periferno uvećanje limfnih žlezdi, a povišena telesna temperatura, znojenje, gubitak telesne težine ređi su nego kod Hočkinovog limfoma. Povećanje limfnih čvorova medijastinuma i retroperitoneuma izaziva simptome kompresije različitih organa. Najčešća dva problema pri tome, a za razliku od Hodžkinove bolesti, su opstrukcija gornje šuplje vene, pa nastaje oticanje glave i vrata. Takođe, pritisak na mokraćnu cev može dovesti do prestanka rada bubrega. Anemija je u početku prisutna u oko 33% pacijenata da bi se kod većine razvila kasnije.
Nazofaringealni karcinom je maligna neoplazma koja se takođe povezuje sa EBV. Karakteriše se slabijom ili jačom zapušenošću nosa i povremenim krvavljenjem iz nosa, nagluvošću, zujanjem u ušima, poremećajem govora, jednostranom parezom mekog nepca, neuralgijom trigeminusa (bol u području koje inerviše trigeminus).
Dijagnoza
Izoluje se iz pljuvačke, periferne krvi. Dokazuje se serološkim reakcijama: Pol-Bunelov test, ELISA test, indirektna imunoflorescencija.
Lečenje
U suštini je terapija infektivne mononukleoze simptomatska i sastoji se u primeni higijensko-dijeteskog režima, analgetika i antipiretika. Antibiotici se primenjuju u slučajevima bakterijske superinfekcije, ali treba istaći da je kontraindikovana primena ampicilina zbog reakcije sa heterofilnim antitelima i pojave egzantema. Primena kortikosteroida je rezervisana za teže anginozne forme kao i pojave komplikacija na CNS-u, plućima i srcu.
Hodžkinov limfom je izlečiv radioterapijom, kombinovanom hemoterapijom ili kombinacijom i jednog i drugog u 50-80% slučajeva.
U lečenju Nehodžkinovog limfoma glavno mesto zauzima hemioterapija. Radioterapija u lečenju ove bolesti ima uglavnom palijativni karakter. Primenjuje se samo kada hemioterapijom nije uspela da se ukloni sva tumorska masa. U novije vreme sve se više značaja pridaje alogenoj transplantaciji kostne srži kod agresivnih i rezistentnih oblika, kao i primeni transplantacije matične ćelije hematopoeze iz periferne krvi.
Kod nazofarinegealnog karcinoma primenjuje se zračna terapija, žlezde koje se palpiraju na vratu i 6 nedelja posle zračenja se hirurški odstranjuju.
William Dampier
thumb|William Dampier William Dampier (East Coker, Somerset, 8. juni 1652. – London, mart 1715.), engleski je pomorac i istraživač.
Pomorac od 16. godine. Od 1675. do 1678. povremeno se bavi piratstvom u Karipskomu moru. Nakon kratka boravka u Engleskoj, između 1678. i 1691. uglavnom kao pirat plovio duž zapadne obale Južne Amerike i po Tihom oceanu. U Engleskoj objavljuje svoja zapažanja s putovanja u djelima: Putovanje oko svijeta i Putovanja i opisi koja pobuđuju zanimanje. Stoga mu je 1699. povjereno zapovjedništvo nad engleskim istraživačkim brodom Roebuck, kojim je istražio i kartirao sjeverozapadnu obalu Australije, dio obale Nove Gvineje; otkrio glavni otok Bismarckova otočja, nazvavši ga New Britain. Po povratku je optužen za okrutnost. Zapovijedao ekspedicijom (1703.–1707.) po južnom Pacifiku, za koje je 1704. škotski mornar Alexander Selkirk, nakon svađe s nadređenim, ostavljen na otočju Juana Fernándeza. Po povratku, Dampier je ponovno okrivljen za okrutnost. Na svojoj zadnjoj plovidbi (1708.–1711.), bio je pilot Woodesa Rogersa; tijekom te plovidbe spašen je A. Selkirk. Unatoč kontroverznoj karijeri, ostavio je vrijedne zapise. Po njemu su nazvani poluotok Dampier Land i Dampierovo otočje u sjeverozapadnoj Australiji, te dva morska prolaza uz Novu Gvineju i u Bismarckovu otočju.
Celat-San Tomaso Agordino, Belluno
Celat-San Tomaso Agordino je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 80 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1100 m.
Fontenay (Primorska Sena)
Fontne je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Avr.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1143 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 203 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,61 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 69 metara (maksimalnoj 106 m, a minimalnoj 25 m).
Kalcijum bikarbonat
Kalcijum bikarbonat je organsko jedinjenje, koje sadrži 2 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 162,112 Da.
Antipapa Ivan XVI
Ivan XVI, (cca. 945 - cca. 1001), bio je katolički protupapa od 997. do 998. godine. Bio je grčkog porijekla i poticao iz grada Rossano u Kalabriji, koje se tada nalazila pod bizantskom vlašću. Utjecaj je stekao kao kapelan Teofanu, bizantske princeze koja se udala za rimsko-njemačkog cara Otona II. Neko vrijeme je bio tutor Otonovog sina, budućeg cara Otona III. Kada se protiv cara okrenula rimska aristokracija na čelu sa Crescenciom Mlađim, godine 997. je podigla ustanak u kome je s mjesta pape svrgnut Otonov rođak Grgur V, a, uz podršku bizantskog cara Vasilija II, za novog papu izabran upravo Ivan Filagatto, koji je uzeo ime Ivan XVI. U februaru 998. su carske trupe ušle u Rim, svrgnule Ivana XVI i vratile Grgura V na mjesto pape. Ivan XVI je zarobljen, te su mu odrezane uši i nos, slomljeni prsti i izvađene oči; tek mu je na intervenciju Nila Mlađeg pošteđen život. Osakaćeni Ivan je odveden u samostan u Fuldi gdje je proveo ostatak života.
Njegov anti-pontifikat je kasnije izazvao zbrku među papskim historičarima. Iako nije bio legitimni papa, i iako su kasniji pape - Ivan XVII, XVIII i XIX uzeli svoja "redovna" imena - XVI, XVII i XVIII - kasniji historičari su ovog antipapu "prekrstili" u legitimnog papu i njegovim nasljednicima dali "dodatne" brojeve.
NK Poljičanin Srinjine
NK Poljičanin je nogometni klub iz Srinjina, mjestašca istočno od Splita, u Poljicima.
Povijest kluba
Mjesni srednjoškolci iz Srinjina i Tugara donijeli su iz Splita prvu nogometnu loptu krpaš te su 1921. utemeljili Športski klub Poljičanin. Klub nije bio registriran, pa su odigravali samo prijateljske utakmice s ekipama iz susjednih mjesta. Prvi predsjednik kluba je bio Vinko Bulić. Krpaš, jedinu loptu što su imali, brižno su čuvali, održavali, krpali i mazali, teško je bilo doći do nove lopte. Stariji mještani su na novu igru gledali s dosta prezira. To je za njih u teškim uvjetima života značilo gubitak vremena jer se moralo raditi u polju kako bi se preživjelo. Na početku se igralo na improviziranom igralištu. Vratnice nisu postojale, već su se postavljala dva oveća kamena. Nešto kasnije vratnice su usječene u obližnjoj borovini, te postavljene, jasno bez mreža.
Godine 1926. klub mijenja ime u Športski klub Tomislav, čije utakmice bilježi i splitski dnevnik Jadranska pošta.
1930. godine ponovno se mijenja ime kluba, sad se zove Nogometni športski klub Poljičanin Tugare-Srinjine. Braća Ivan i Jure Kulišić 1932. godine u privatnom dućanu sportske opreme Asić u Splitu kupuju pravu nogometnu loptu, a krpaš odlazi u legendu. Utakmice se često igraju na Bačevcu u Srinjinama, tada se već postavljaju i prave vratnice.
Na čelo kluba 1934. godine dolazi Nikola Petričević koji klubu kupuje prve dresove, majice crveno-bijele okomitih pruga i modre gaćice.
Godine 1935. klub dobiva i prvu službenu klupski upravu. Predsjednik je bio Vinko Bulić (koji je ujedno bio i prvi predsjednik) koji će tu funkciju obnašati do 1941. godine kada počinje Drugi svjetski rat i prestaje svaka aktivnost kluba.
NŠK Poljičanin do Drugog svjetskog rata nikad nije bio član Splitskog nogometnog podsaveza, a to znači da nije odigravao službene utakmice, već samo prijateljske. Igralo se uglavnom ljeti kada bi srinjanski i tugarski studenti i srednjoškolci, lučonoše nogometa u tom kraju, preko ljetnih praznika dolazili kući na odmor. Iz tog vremena sačuvana je Knjiga računa, rashoda i prihoda NŠK Poljičanin za godinu 1935.-1936.. U njoj su evidentirani svi klupski prihodi i rashodi u navedenim godinama. Klub se financirao isključivo članarinom igrača.
Od 1937. do 1940. klub samo životari, dolazi do nesuglasica među članovima kluba. Zahvaljujući nekolicini članova klub je spašen od rasula. Sazvana je skupština kluba koja je održana 25.ožujka 1940. na kojoj je usvojen pravilnik koji se sastoji od 28 točaka. U prvoj točki pravilnika piše slijedeće: Ime kluba jest: Nogometni sportski klub Poljičanin Sjedište kluba je u Tugarima, društvena boja je crveno-bijela; pečat je četverokutan sa natpisom N.S.K. POLJIČANIN TUGARE (SRINJINE)
U Drugom svjetskom ratu poginula su 16-orica igrača.
Po završetku Drugog svjetskog rata, 1946. godine obnovljen je NK Poljičanin. Klub se službeno registrira 1952. godine i prijavljuje za natjecanje Splitskom nogometnom podsavezu. Poljičanin se ugasio krajem 50-tih. Nakon toga je 1961. godine osnovano Jedinstvo u Srinjinama. Prvi predsjednik obnovljenog kluba bio je Ante Lisica. Godine 1990. Jedinstvo je opromijenilo ime u NK Poljičanin . 2005. godine ponovno se gasi NK Poljićanin. Nakon toga 2008. godine klub su odlućili obnoviti mještani Srinjina, i od tada klub je dobio ime NK Poljičanin 1921. i jos je i danas aktivan.
Klupski uspjesi
Za vrijeme svoga djelovanja Poljičanin je najveći uspjeh postigao u sezoni 1993/94. kada su ušli u treću ligu. Najbolji igrač te generacije bio je Dalibor Zebić koji je nakon te sezone otišao u prvoligaša Primorac iz Stobreča.
Igralište
Igralište NK Poljičanina nalazi se na predjelu Bačevac.
Northern Bruce Peninsula (Ontario)
'''Northern
Bruce Peninsula''' je opština u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u opštini je živelo 3.744 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 3.744 stanovnika, što je za 2,8 % manje u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 3.850 žitelja.
Reference
[[en:Northern
Bruce Peninsula, Ontario]] [[fr:Northern
Bruce Peninsula, Ontario]]
Maunawili, Hawaii
Maunavili je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Havaji. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2.040 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 2.040 stanovnika, što je 2.829 (58,1%) stanovnika manje nego 2000. godine.
I Love to Eat
I Love to Eat je američka kulinarska TV emisija koja se emitirala na programu mreže NBC od 1946. do 1947. godine, a koja se smatra prvom redovnom emisijom tog žanra na američkoj (i svjetskoj) televiziji. Njen voditelj je bio majstor kuhinje i publicist James Beard, kome je upravo ta serija pomogla da kasnije postane jedan od najpopularnijih kuhara Amerike. Prve epizode su trajale 15 minuta, prije nego što je trajanje produženo na 30 minuta, s obzirom na složenost u njoj prikazanih recepata. Usprkos njene historijske važnosti, o njoj postoje oskudni podaci. Emitirala se uživo, i s obzirom da tada nije postojala tehnologija bilježenja televizijskih signala, smatra se izgubljenom.
Serving Through Science
Serving Through Science je američka obrazovna TV-serija koja se od 1946. do 1947. emitirala na programu mreže DuMont Television Network te predstavljala jednu od najranijih emisija tog žanra na američkoj televiziji. U njoj je nastupao dr. Guthrie McClintock prikazujući kratke filmove koje je producirala Encyclopædia Britannica. Emisija se prikazivala utorkom u 21 sat, a sponzor je bila kompanija U. S. Rubber.
Blienschwiller
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 288 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 93 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,07 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 230 metara (maksimalnoj 411 m, a minimalnoj 189 m).
John Seller
mini|desno|250px| [[Tripoli (1675)]] John Seller (oko 1630. − 1697), engleski kartograf, hidrograf i izdavač koji je djelovao u Londonu tokom 17. vijeka.
Seller je bio prvi Englez koji je pokušao razviti uspješni posao izdavanja atlasa ravan kontinentalnim izdavačima poput J. Blaeua, J. Janssoniusa i F. de Wita. Njegova štampara bila je smještena kod London Towera i proizvodila je brojne zvjezdane, zemaljske i hidrografske atlase, kao i priručnike, džepne atlase, te matematičke i navigacijske naprave. S obzirom da je ondašnje englesko tržište bilo preusko za tako svestranog i aktivnog naučnika i poduzetnika, godine 1677. posao mu doživljava bankrot. Zbog ustrajnosti u kartografskom radu bio je prisiljen sklopiti dvogodišnje partnerstvo s izdavačima W. Fisherom i J. Thorntonom, a raskid te suradnje koštao ga je prava na izdavanje Atlas Maritimusa kojeg je samostalno objavio još 1675. godine. Nadalje djeluje kao samostalni kartograf, ali bez većeg poslovnog uspjeha.
Mutagen
Mutageni su faktori spoljašnje sredine koji izazivaju mutacije.
Mutageni se svrstavaju u tri grupe:
Borgo Quattordici, L'Aquila
Borgo Quattordici je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 307 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 668 m.
Kalcijum bisulfit
Kalcijum bisulfit je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 202,220 Da.
Ortley, South Dakota
Ortli je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 65, što je 11 (20,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Etidijum bromid
thumb|220px|Apsorpcioni spectar etidijum bromida Etidijum bromid je interkalirajući agens koji je ćesto koristi za fluorescentno obeležavanje (bojenje nukleinskih kiseline) u molekularno biološkim laboratorijama u tehnikama poput elektroforeze na gelu. On se često obeležava sa „EtBr“, mada se ta oznaka koristi i za bromoetan. Kad se izloži ultraljubičastom svetlu, on fluorescira sa narandžastom bojom, koja postaje skoro 20-puta jača nakon vezivanja za DNK. Pod imenom homidijum, on je u širokoj upotrebi od 1950-ih u veterini za lečenje tripanozomoze kod marve, bolesti koju uzrokuju tripanozomi. Visoka učestalost otpornosti na antibiotike čini ovaj tretman nepraktičnim u nekim oblastima, gde se srodni izometamidijum hlorid takođe koristi. Etidijum bromid može da bude mutagen, karcinogen ili teratogen, mada to zavisi od organizma i okolnosti.
Internacionalni univerzitet u Kambodži
Internacionalni univerzitet u Kambodži je jedan od najprestižnijih privatnih univerziteta u Kambodži posebno sprecijaliziran za medicinu i medicinske znanosti. Univerzitet je osnovan 2002. godine kada je završio i postupak licenciranja. Obrazovvanje na Internacionalnom univerzitetu u Kambodži odvija se na kmerskom i engleskom jeziku.
Forges-les-Eaux
Forž lez O je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Djep.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 3465 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 663 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,22 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 161 metar (maksimalnoj 171 m, a minimalnoj 124 m).
North Grenville (Ontario)
North Grenville je opština u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u opštini je živelo 15.085 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 15.085 stanovnika, što je za 6,2 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 14.198 žitelja.
Howards End
Howards End je roman engleskog književnika E. M. Forstera originalno objavljen 1910. godine. Njegovi protagonisti su članovi tri porodice koji pripadaju različitim klasama - bogati i bezobzirni kapitalisti Wilcoxi; intelektualci iz srednje klase Schlegeli; i ambiciozni, ali siromašni Basti. Radnja prati njihove međusobne odnose i sukobe vezane uz ladanjsku kuću Howards End po kojoj je roman dobio ime, odnosno napore Margaret Schlegel da "prosvijetli" Wilcoxe i pomogne Bastima. Howards End se smatra jednim od najpoznatijih Forsterovih romana, odnosno prikaza britanskog edvardijanskog društva i jednim od najboljih socijalnih romana engleske književnosti.
Kasnijim generacijama je poznat kao predložak za istoimenu i nagrađivanu filmsku adaptaciju u režiji Jamesa Ivoryja iz 1992. godine.
Kidder, Missouri
Kider je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 323, što je 52 (19,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Play the Game (TV igra, SAD)
Play the Game je američka televizijska igra koja se 1946. emitirala na programu mreže DuMont Network, a 1948. na programu mreže ABC. Vodio ju je sociolog Harvey Zorbaugh, a sadržaj je bio igra šarade u kojoj su natjecatelji pomoću pantomime ili vizualnih asocijacija nastojali pogoditi značenje neke riječi i pojma. Nastala je u produkciji ABC, ali ta je mreža bila tek nedavno osnovana te nije posjedovala vlastite studije i opremu. Zbog toga ju je godine 1946. preuzela DuMont Network, da bi godine 1948. emitirala tada već etablirana ABC.
North Middlesex (Ontario)
North Middlesex je opština u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u opštini je živelo 6.658 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 6.658 stanovnika, što je za 1,2 % manje u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 6.740 žitelja.
Mary Renault
Mary Renault (Meri Renolt) ) (4. septembar 1905 – 13. decembar 1983) rođena kaoMary Challans, bila je engleska spisateljica najpoznatija po historijskim romanima s radnjom smještenom u Antičku Grčku. Osim što je napisala fiktivne portrete ličnosti kao što su Tezej, Sokrat, Platon i Aleksandar Veliki, napisala je i historijsku biografiju Aleksandra Velikog.
Radio
The King Must Die i The Bull From the Sea su adaptirani u 11-dijelnu radio-seriju na BBC Radio 4 pod naslovom The King Must Die.
Универзитет у Техерану
thumbthumbУниверзитет у Техерану (персијски: دانشگاه تهران) је најстарији и највећи универзитет у Ирану, са највећом библиотеком у тој земљи. У Ирану се овај техерански универзитет популарно назива „Мајка универзитета у Ирану“ (персијски:دانشگاه مادر).
Смјештен у Техерану, овај универзитет је међу најпрестижнијим универзитетима у Ирану. Факултете овог универзитета уписују студенти из цијелог свијета, а сам универзитет је познат по широком спектру научних тема које се истражују. Студенти овде могу стећи неке од 116 различитих диплома основних, 160 магистарских и 120 докторских студија. На универзитету се налази око 340 страних студената.
Campostinelli, Frosinone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 391 m.
Универзитет у Техерану
Сусједни Универзитет медицине у Техерану, иако административно одвојен, дијели исто главно двориште универзитета и објављује сва научна истраживања под именом „Универзитет у Техерану“
Историја
Већина факултета овог универзитета је настала обједињујући већ постојеће установе за високо образовање, попут Дар ал-Фунуна.
Међутим, године 1928., професор Махмуд Хесаби је тадашњем министру културе Алију Азгару Хекмату у кабинету шаха Резе предложио оснивања чврсте установе која би покрила већину наука.
Али Азгар Хекмат је, у сарадњи са Андреом Годардом и групом европских архитеката дошао до плана будуће зграде универзитета. Универзитет је званично започео са радом 1934. године. Блок „Амир абад“ је додат 1945. године, након што су америчке групе напустиле то имање пред крај Другог свјетског рата. Преостали факултети су касније или основани или директно потпомогнути и проширени од стране академских установа Сједињених Америчких Држава.
На универзитету су први пут прихваћени женски студенти године 1937. .
Opruga
mini|desno|250px|Tlačna zavojna torzijska opruga. mini|desno|250px|Vlačna zavojna torzijska opruga. mini|desno|250px|Spiralna opruga. thumb||mini|desno|250px|Vlačna zavojna torzijska opruga. mini|desno|250px|Tlačna zavojna torzijska opruga. mini|desno|250px|Spiralna opruga na nemirnici sata. thumb Opruga je elastični strojni dio koji pod utjecajem vanjskih sila akumulira energiju, te je nakon rasterećenja vrati u obliku potencijalne energije, čitavu ili umanjenu. U praksi se opruge upotrebljavaju za različite namjene. Neki od najčešćih primjera upotrebe su:
Povijest
Jednostavne nezavojne opruge su se koristile kroz povijest čovječanstva, kao recimo luk i strijela. U brončano doba se počinju koristiti složenije opruge, kao na primjer pinceta ili kliještica. Ktesibije Aleksandrijski je radio brončane opruge, s povećanim sadržajem kositra, koje su imale dobra elastična svojstva.
Prve zavojne opruge su se pojavile u 15. stoljeću. Prvi sat s torzionom oprugom za navijanje se pojavljuje u 16. stoljeću. 1676. britanski fizičar Robert Hooke otkriva zakonitosti u radu opruga, kod njihovog istezanja i sabijanja, što se danas naziva Hookeov zakon.
Karakteristika i rad opruge
Ako se vlačna, tlačna ili savojna opruga opterete silom F, hvatište sile napravi put s koji se naziva progib. Slično tome, opruge opterećene torzijskim momentom T zakreću se za kut α koji se naziva zakretanje opruge. Progib i kut zakreta se zajedničkim imenom nazivaju opruženje. Ovisnost opruženja o opterećenju naziva se karakteristika opruge, a može biti linearna, progresivna ili degresivna. Karakteristika opruge definirana je omjerom prirasta opterećenja i opruženja koji se naziva krutost opruge. U oprugama s linearnom karakteristikom krutost opruge je konstantna veličina i naziva se konstanta opruge:
gdje je: c - krutost opruge za vlačne, tlačne i savojne opruge (N/mm), ct - krutost opruge za torzijske opruge (Nmm/rad), F – opterećenje opruge (N), s – progib opruge (mm), T – torzijski moment opruge (Nmm) i α – zakretanje opruge (rad).
Prilikom opterećenja opruge silom F ili momentom torzije T, u opruzi se akumulira radnja opruge. Opruga prilikom rasterećenja predaje akumuliranu radnju umanjenu za udio unutarnjeg trenja u materijalu opruge. U praksi se često susreću primjeri kada je u pojedinom sklopu istovremeno ugrađeno više opruga koje su povezane u takozvani sustav opruga, čime se omogućuje tražena funkcija tog sklopa. Pojedine opruge mogu biti povezane u sustav opruga na različite načine:
Materijali opruga
Pri odabiru materijala za opruge mora se uzeti u obzir sposobnost oblikovanja i elastična svojstva materijala. Izbor materijala prvenstveno ovisi o uvjetima eksploatacije opruge:
Robert Morden
mini|desno|250px| [[Britanija|Britannia Saxonica (1695)]] Robert Morden (oko 1650. − 1703), engleski kartograf, graver i izdavač koji je djelovao u londonskom Cornhillu na prijelazu iz 17. u 18. vijek.
Opruga
Materijali opruga
U praksi se za opruge najviše upotrebljavaju toplo valjani čelici koji se nakon kaljenja popuštaju, kako bi se povećala žilavost materijala. Najbolja svojstva čvrstoće postižu se upotrebom okrugle žice za opruge koja se izrađuje u različitim razredima kvalitete. Za hladnu izradu opruga postupcima rezanja, prešanja i namotavanja, koriste se hladno valjane čelične trake. Krutost opruge metalnih opruga ovisna je, kod vlačnih, tlačnih i savojnih opruga, o Youngovom modulu elastičnosti materijala opruge E, odnosno o smičnom modulu elastičnosti G kod torzijskih opruga.
Robert Morden
Morden je najpoznatiji po kartama britanskih grofovija iz 1680-ih koji obiluju prikazima Walesa i Engleske. Godine 1695. izdao je i kartu Škotske odnosno novo izdanje Britannie W. Camdena, služeći se podacima koje su mu slali britanski plemići iz raznih krajeva. Također, izrađivao je i kopije R. Gordona i J. Blaeua. Njegove kartografske radove karakterizira ukrašenost amblemima i relativno su dobro sačuvani jer su štampani na kvalitetnom papiru. Između 1687. i 1690. godine objavio je i dva atlasa − Geography anatomized i Atlas terrestris.
Opruga
Materijali opruga
Pri dimenzioniranju opruga bitno je da su naprezanja koja nastaju kao posljedica vanjskih opterećenja manja od dopuštenih. Dopuštena opterećena ovisna su, osim o korištenom materijalu, i o obliku opruge, načinu opterećenja i opasnosti od posljedica koje bi eventualno pucanje opruge prouzročilo. Općenito se dopuštena naprezanja određuju za pojedinu vrstu opruge posebno. Ukoliko takvi podaci nisu na raspolaganju, dopuštena naprezanja opruge mogu se odrediti orijentacijski prema vlačnoj čvrstoći materijala Rm.
Podjela
mini|desno|250px|Lisnate savojne opruge u sloju na vozilu ili gibanj mini|desno|250px|Lisnate savojne opruge u sloju na [[vlaku]] mini|desno|250px|Zavojna fleksiona opruga u mišolovci mini|desno|250px|Tanjurasta opruga Osnovna podjela opruga je prema vrsti glavnog naprezanja: dijele se na savojne, vlačno-tlačne i torzijske opruge.
Lisnata opruga s konstantnim presjekom
Najjednostavniji primjer ovakve opruge je konzolno učvršćena lisnata opruga pravokutnog presjeka. Ako je opruga opterećena silom F koja djeluje na kraju opruge, moment savijanja na proizvoljnom mjestu iznosi Mx = F ⋅ x. Najveći moment savijanja Ms = F ⋅ l nastaje na mjestu učvršćenja i ima odlučujući utjecaj pri dimenzioniranju opruge. Obzirom da su širina opruge b i debljina h po čitavoj dužini jednake (Wy= konstantno), zbog promjenljivog momenta savijanja mijenja se i naprezanje, pa materijal nije optimalno iskorišten. Zbog toga se ovakve opruge u praksi koriste samo za mala opterećenja, prvenstveno u preciznoj mehanici kao dodirne opruge u raznim sklopkama ili pritisne opruge za ručke i slično. Za izradu ovakvih opruga prvenstveno se upotrebljavaju hladno valjane čelične trake prema DIN 17222 i legure bakra prema DIN 17670.
Lisnata opruga jednake čvrstoće
Jako opterećene opruge i opruge za cestovna i šinska vozila oblikovane su tako da je uzduž opruge naprezanje na savijanje približno konstantno. To znači da se moment otpora na savijanje presjeka opruge mijenja približno u istom odnosu kao i moment savijanja. Ako je poprečni presjek opruge pravokutnik s momentom otpora na savijanje Wu=(b⋅h2)/6, za postizanje gornje pretpostavke mora se uzduž opruge mijenjati širina ili debljina h. Zbog jednostavnije izrade opruzi se obično u praksi mijenja širina b, tako da se dobiva lisnata opruga "jednake čvrstoće". Ako se ova opruga razreže po širini na n jednakih listova koji se polože jedan na drugoga, dobiva se lisnata opruga jednake čvrstoće u sloju. Ako se upotrijebe dvije lisnate opruge i krajevi pojedinih listova odgovarajuće oblikuju dobiva se praktički oblik lisnate savojne opruge u sloju, tzv. gibanj, koji se često upotrebljava u cestovnim i šinskim vozilima. Njegovo dobro svojstvo je što ublažava udare zbog neravnog kolnika, što povoljno utječe na vožnju vozila. Lisnate opruge izrađuju se prvenstveno od toplo valjanih čelika za opruge prema DIN 17221. Debljina listova h i širina listova b lisnatih opruga standardizirane su prema DIN 4620.
Zavojna fleksiona opruga
Zavojna fleksiona opruga se upotrebljava prvenstveno kao povratna opruga u raznim ručicama i poklopcima. Jedan kraj opruge fiksno je učvršćen na odgovarajuće kućište ili konzolu, a drugi kraj je pokretan skupa s ručicom ili poklopcem. U osnovnom položaju opruga ima prednaprezanje silom Fp, koje pritišče ručicu ili poklopac na odgovarajući naslon. Prilikom aktiviranja opruge sila Fp se poveća na radnu silu F, koja osigurava okretanje ručice za željeni kut α ili otvaranje poklopca. Nakon rasterećenja opruga je opet opterećena silom Fp.
Spiralna opruga
Spiralne opruge su savojne opruge namotane u obliku Arhimedove spirale. Za izradu spiralnih opruga najčešće se upotrebljavaju okrugla žica za opruge prema DIN 17223 i čelične trake od toplo valjanog čelika za opruge prema DIN 17211. Općenito se ove opruge koriste kod satnih mehanizama, kazaljki mjernih instrumenata, elastičnih spojki i slično. Krajevi spiralnih opruga vođeni su s odgovarajućim nastavcima, pri čemu opterećenje djeluje samo na vanjskom ili samo na unutarnjem kraju. Pri opterećenju opruge pojedini navoji jednakomjerno se pomiču prema središtu opruge, tako da razmak između navoja ostaje čitavo vrijeme jednak za sve navoje. Ovisno o broju navoja i udaljenosti među njima, takva opruga može se okrenuti za vrlo velike kutove (i za više navoja). Pri tome među navojima mora još uvijek ostati određena zračnost jer bi u slučaju doticanja navoja nastali preveliki gubici zbog trenja.
Tanjuraste opruge
Tanjuraste opruge su stožasto oblikovani metalni prstenovi koji prenose opterećenja u aksijalnom smjeru. Najčešće se upotrebljavaju kao pritisni elementi u valjnim ležajevima, kao elementi upravljanja ventilima, prigušivači vibracija u strojevima za obradu i svugdje tamo gdje su zahtijevani manji progibi opruge pri velikim pogonskim silama. Ako se želi postići veći progib opruge, naniže se više tanjura u stupac opruge, ali suprotno okrenutih. Pri tome tanjuri mogu u stupac biti razmješteni u različitim kombinacijama. U takvim slučajevima potrebno je razlikovati parametre stupca opruge (sila stupca Fs, progib stupca ss, dužina neopterećenog stupca L0) od parametara pojedine opruge (sila pojedine opruge F, progib neopterećenog tanjura s, visina pojedinog neopterećenog tanjura l0). Povećanjem broja suprotno okrenutih tanjura povećava ukupan progib opružnog stupca, uz nepromijenjeno opterećenje. S druge strane, s povećanjem broja tanjura u pojedinom paketu uz nepromijenjen ukupan progib, opteretivost opruge se proporcionalno povećava. Koja mogućnost će se odabrati ovisi o konstrukcijskim zahtjevima korištenog stupca opruga.
Citogenetika
Citogenetika je posebna oblast genetike koja izučava uzroke naslednih promena na nivou struktura i procesa u ćelijama, sa naročitim osvrtom na promene u hromozomima. Ova oblast povezuje dve zasebne nauke citologiju i genetiku.
Opruga
Tanjuraste opruge
Prilikom ugrađivanja tanjurastih opruga u stupac opruga potrebno je uzimati u obzir kako se dopuštena odstupanja pojedinih opruga zbrajaju, što može kod većih dužina stupaca opruga dovesti do većih odstupanja, te time do problema prilikom ugradnje opruge. Zbog toga u praksi vrijedi preporuka prema kojoj je dužina neopterećenog opružnog stupca L0 ≤ 3⋅Dz, gdje je Dz vanjski promjer opruge. Pri ugrađivanju tanjurastih opruga u stupac opruga potrebno je osigurati dobro vođenje opruge, a to se postiže svornjakom za vođenje (unutarnje vođenje) ili tuljcem za vođenje (vanjsko vođenje). U praksi se preporučuje unutarnje vođenje. Površine elemenata za vođenje (svornjaka ili čahure) i sve naliježne površine opruge trebaju po mogućnosti biti primjereno toplinski obrađene (preporučljivo je cementiranje do dubine ≈ 0,8 mm i kaljenje na tvrdoću najmanje 55 HRc). Također, površina elemenata za vođenje treba biti glatka (preporučeno je precizno brušenje), čime se smanjuje trenje u slučaju dodira prstena opruga i elementa za vođenje. U svakom slučaju, između elementa za vođenje i prstena opruge mora biti osigurana određena zračnost.
Citogenetika
Glavna koncentracija genetičkog materijala nalazi se u:
Opruga
Zavojne torzijske opruge
Zavojna torzijska opruga nastaje kad se žica namotava u obliku zavojnice na valjak (valjkaste zavojne opruge) ili na stožac (stožaste zavojne opruge). Presjek žice obično je okrugao, iako se u praksi upotrebljavaju i zavojne torzijske opruge s pravokutnim presjekom. Valjkaste zavojne torzijske opruge s okruglim presjekom se u praksi najviše upotrebljavaju. Obzirom na smjer opterećenja dijele se na tlačne i vlačne zavojne torzijske opruge.
Citogenetika
Pored jedra postoje i organele koje imaju sopstvenu DNK i ribozome, kakve su:
Opruga
Tlačne zavojne torzijske opruge
U tlačnim zavojnim torzijskim oprugama opterećenje djeluje u aksijalnom smjeru tako da se opruga tlači (njena dužina se prilikom opterećenja smanjuje). Obzirom da postoji opasnost od loma, prvenstveno kod dužih opruga, opruge su vođene sa svornjakom za vođenje promjera Dd (unutarnje vođenje) ili s čahurom za vođenje s promjerom Dh (vanjsko vođenje). Za opruge može se prilikom unutarnjeg vođenja uzeti Dd ≈ (0,8 … 0,9)⋅Du, gdje je Du unutarnji promjer opruge, a prilikom vanjskog vođenja Dh ≈ (1,1 … 1,2)⋅Dv, gdje je Dv vanjski promjer opruge. Tlačne zavojne torzijske opruge mogu se izrađivati u hladnom ili toplom stanju.
Citogenetika
Kod prokariota van hromozoma se nalaze plazmidi i epizomi.
Opruga
Ravne torzione opruge
Ravne torzione opruge se upotrebljavaju kao prigušivači torzionih vibracija, kao na primjer kod torzionih vratila na motornim vozilima, ili za mjerenje pritezanja kod moment ključa, elastičnih spojki i slično. Zbog zareznog djelovanja na mjestima učvršćenja, krajevi opruge su ojačani, a prijelaz na struk je pažljivo zaobljen. Naknadno valjanje struka (sačmarenje pomoću kuglica) ili fino brušenje povisuje dinamičku izdržljivost.
Gumene opruge
Gumene se opruge upotrebljavaju uglavnom za prigušenje titranja i udara, kao na primjer opruge za temelje ili opruge uložaka elastičnih spojki. Vulkanizirana guma između metalnih ploča ili tuljaka, može se opteretiti na odrez ili smik, a i na tlak. Guma (kaučuk) se ne može komprimirati. Ona može promijeniti svoj oblik, ali ne i obujam. Kada bi gumu zatvorili sa svih strana, ona bi izgubila svoja elastična svojstva. Da se olakša vulkaniziranje gumene mješavine, dijelovi moraju biti približno jednake debljine, ali ne suviše debeli. Zbog zarezne osjetljivosti, treba izbjegavati oštre bridove (zaobljenja ili rebra su povoljna).
Kao materijal se koristi prirodna guma, buna-S, perbunan-guma i druge. Buna i perbunan su sintetičke gume (umjetna guma). Dugotrajnim djelovanjem svjetla, topline i kisika guma stari i to tako da umjetna guma otvrdne, a prirodna omekša, uz stvaranje napuklina. Vlačna naprezanja pospješuju starenje (vlačne opruge izbjegavati!). Sintetička guma je manje od prirodne gume osjetljiva na toplinu, ulje i benzin. Između -20 °C i -70 ºC guma smrzava, postaje tvrda i krhka. Gume koje se koriste za opruge imaju tvrdoću od 40 do 70 Shore-A.
Hookeov zakon
Hookeov zakon kaže da je deformacija tijela razmjerna primijenjenoj sili pod uvjetom da se ne prijeđe granica elastičnosti tijela. Kada se sila ukloni tijelo će se vratiti u svoj prvobitni oblik. Zakon je otkrio engleski fizičar Robert Hooke 1676. Ako se tijelo na elastičnoj opruzi pomakne iz ravnotežnog položaja, tj. ako se opruga rastegne ili stisne, djelovat će povratna sila (elastična sila opruge), koja će nastojati tijelo vratiti u ravnotežni položaj. Iznos te sile je razmjerna pomaku tijela iz ravnotežnog položaja. Dakle, ako je pomak x, povratna sila je:
a koeficijent razmjernosti k je konstanta opruge (ovisi o njenim dimenzijama, obliku i materijalu od kojega je izrađena).
Jednostavno harmonijsko titranje
mini|desno|300px|Kod opruge je pomak funkcija vremena. Harmonijsko titranje je titranje kod kojeg je sila F koja uzrokuje titranje proporcionalna otklonu veličine koja titra od ǌenog raznotežnog položaja (elongaciji). Tijelo (sustav) koji izvodi harmonijsko titranje zove se harmonijski oscilator. Budući je sila kod opruge jednaka njenoj masi m, a ubrzanje je a, te uzevši u obzir Hookevog zakon i drugi Newtonov zakon gibanja dobivamo:
Kako je ubrzanje druga derivacija pomaka x s obzirom na vrijeme, dobivamo:
Ili ako uredimo:
Rješenje te diferencijalne jednadžbe je:
Sila u opruzi
Sila potpuno sabijene tlačne zavojne opruge iznosi:
gdje je:
Rukopis
Rukopisna knjiga je dugo nadživela početak štampanja knjiga. To je zabeleženo u celoj Evropi. Na Balkanu je još u XIX veku „rukopisna knjiga uspešno konkurisala štampanju“. Osim retkih izuzetaka, skoro sva irska literatura iz VII-XVII veka „postoji samo u rukopisnom obliku“. Do 1500. god. 77% svih štampanih knjiga su bile latinske, pošto je latinsko pismo bilo lako napraviti. Pisma drugih jezika uvođena su u štamparsku praksu krajnje sporo: veoma je bila komplikovana tehnologija izrade dijakritičkih znakova, koji su obeležavali akcente, samoglasnike i tome slično. Zato su još stotinama godina posle početka štampe knjiga „prepisivači grčkih, arapskih i jevrejskih rukopisa ostali van konkurencije...".
Moguće je da su mnogi rukopisi (grčki, arapski, jevrejski itd.), koji se danas smatraju „drevnim“ (na primer, klasični antički tekstovi, Tišendorfovi biblijski kodeksi i sl.) bili izrađeni tek u epohi štampanja knjiga. Veoma mnogo rukopisnih knjiga iz štamparske epohe bilo je u Grčkoj. „Zbog odsustva štamparija u Grčkoj su knjige prepisivane rukom...". Evo podataka, koji pokazuju odsustvo čvrstog temelja za samu ideju paleografskog datiranja: „Raskošni grčki kodeksi sa tekstovima antičkih autora stvaraju se po narudžbini humanista i kolekcionara-mecena (koliko je takvih kodeksa kasnije proglašeno „drevnim"? )". Može se predložiti metoda pronalaženja takvih rukopisa: treba uporediti greške u njihovim tekstovima sa štamparskim greškama štampanih izdanja. Najverovatnije da je prilikom prepisivanja kopirana i većina štamparskih grešaka.
Genetička rekombinacija
Rekombinacije su ponovne kombinacije genetičkog materijala putem krosing-overa i dešavaju se u pahitenu profaze mejoze I. Predstavljaju jedan od izvora genetičke varijabilnosti organizama.