cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ruslan i Ljudmila
Historija nastanka poeme
Puškin je postavio sebi za cilj stvoriti "bogatirsku" bajkovitu poemu u duhu epskog spjeva Mahnitog Orlanda Ludovica Ariosta, koji je poznavao iz francuskih prijevoda. Nadahnjivao ga je također Voltaire (Djevica Orleanska, Što se sviđa damama) i ruske književne bajke (npr. pripovijest о Jeruslanu Lazareviču, Baharijana Heraskova, Ilja Muromec Karamzina, i osobito Aljoša Popovič Nikolaja Radiščeva). Neposredni poticaj na početak rada na poemi postao je izlazak prvih tomova karamzinske Historije ruske države u februaru 1818., iz kojih je posudio mnoge detalje i imena trojice Ruslanovih protivnika (Rogdaj, Ratmir i Farlaf).
Poema parodira baladu Žukovskog Dvanaest usnulih djeva. Puškin dosljedno ironično snižava uzvišenost likova Žukovskog, zasićuje siže šaljivim erotičnim elementima (epizoda s Glavom, posuđena iz bajke o Jeruslanu Lazareviču - "krsnom kumu" puškinskog Ruslana, koji na taj isti način dolazi do bogatirskog mača), koristi "pučku" leksiku ("удавлю", "чихнула"). Puškinovo "parodiranje" Žukovskog u početku nema negativne primjese i nosi prvenstveno prijateljski karakter; poznato je da se Žukovski "srdačno veselio" puškinskoj šali, a nakon izlaska poeme poklonio je Puškinu svoj portret s natpisom "Pobjedniku-učeniku od pobijeđenog učitelja". Kasnije, početkom 1830-ih, zreli je Puškin, sad već skloniji kritički ponovo ocjenjivati mladalačke pokušaje, žalio što je parodirao Dvanaest usnulih djeva "za ljubav svjetini".
Historijska osnova
Neki od događaja i imena u poemi imaju historijsku osnovu. Radnja se događa u Kijevu, u vrijeme dok je bio prijestolnica prve istočnoslavenske države Kijevska Rus', i za vladavine Vladimira I. (980.-1015.).
Ime Ruslan je preuzeto iz ranijih priča o Jeruslanu Lazareviču, a Puškin ga još spominje u Arapinu Petra Velikog. Rogdaj i Farlaf se spominju u Karamzinovoj Historiji ruske države
Pečenezi, koji su izveli opsadu Kijeva 968., spominju se u šestoj pjesmi, te ponovo (u godini koja ima smisla kao moguća vremenska crta poeme) 997. Opis bitke je historijski točan s obzirom na oružje i taktiku koju su koristili u 10. vijeku.
Izdanje
Epilog poeme je Puškin napisao kasnije, za vrijeme progonstva na Kavkaz. Godine 1828. Puškin je priredio drugo izdanje poeme, dodao epilog i nanovo napisani "prolog" - službeno dio prve pjesme, koji je zaoštrio uvjetno-folklorni kolorit teksta, a također smanjio mnoge erotske epizode i lirske umetke. Kao predgovor, Puškin je ponovo otisnuo neke kritičke odazive na izdanje iz 1820., koji su u novim književnim prilikama postali otvoreno apsurdni. Godine 1830., ponovo odbacujući u Opovrgavanju kritičara stare optužbe za nemoralnost, pjesnik je naglasio da mu sad u poemi, pak, ne odgovara nedostatak pravog osjećaja: "Nitko čak nije primijetio da je ona hladna".
Adaptacije
Mihail Glinka je prema poemi skladao istoimenu operu, koju je stvarao između 1837. i 1842.
Rečenice iz prologa poeme neprestano ponavlja lik Maše iz drame Tri sestre Antona Čehova.
Cuanixtepec, Hermenegildo Galeana
Cuanixtepec je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Hermenegildo Galeana.
Denton, Greater Manchester
Denton je grad od 36,667 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u grofoviji Greater Manchester.
Administrativno podpada pod metropolitanski borough Tameside.
Historija
Postoji najmanje dva objašnjenja za ime Denton, koja se svode na to da je to značilo Naselje u dolini (Dane Town) jer je den značilo - dolina, a ton (town) - naselje. Denton se spominje u nekoliko dokumenata iz 14. vijeka, pod imenom Denton-subter-Danerhaugh. U Dentonu se tokom 17. vijeka razvila izrada šešira, na bazi proizvodnje pamučnih tkaninau, tako da je negdje oko 1920. gotovo pola gradskog stanovništva radilo na njihovoj izradi.
Zna se da je 1660-ih bio selo od 500 stanovnika, čiji je broj do 1801. porastao na 2.500. da bi ih 1841. već bilo 7.000, a 1950. više od 25.000. Veliki porast stanovnika tokom 19. vijeka bio je rezultat toga što je Denton postao predgrađe Manchestera.
Nakon usvajanja zakona u parlamentu 1765., proširena je i poboljšana cesta iz Stockporta preko Dentona do Ashtona, a najvažnija cesta koja povezuje Denton sa vanjskim svijetom, prema Manchesteru, izgrađena je nakon usvajanja zakona parlamentu - 1818. Željeznica je stigla do grada u oktobru 1882., iako treba reći da je još od 1853. postojala privatna željeznička pruga do Stockporta kojom se prevozio ugljen iz rudnika oko Dentona.
Lokalne uprave gradova Dentona i Haughtona odlučile su se 1884. ujediniti, što je i realizirano 1894., nakon što je to odobrila skupština grofovije Lancashire, pa je odtad to postao urbani distrikt Denton.
Granja de los Castañeda, Irapuato
Granja de los Castañeda je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Irapuato.
Zlatko Kramarić
Zlatko Kramarić (Osijek, 5. veljače 1956. ) je hrvatski političar, bivši gradonačelnik Osijeka.
Životopis
Završio je Filozofski fakultet u Zagrebu.
Politička karijera
Politikom se počeo baviti 1990. kada je bio kandidat HDZ-a za osječkog gradonačelnika. Nakon pobjede na izborima postao je prvi nekomunistički i demokratski izabrani gradonačelnik Osijeka nakon 1945.
Dužnost osječkog gradonačelnika obnašao je do 2005., s prekidom od 1992. do 1993., zbog čega je najdugovječniji osječki gradonačelnik.
Godine 1992. prelazi u HSLS i kao njegov kandidat pobijedio 1993. na izborima za osječkog gradonačelnika.
Godine 1997., nakon raskola u HSLS-u prešao je u LS, u kojem je ostao do 2006. kada su se dvije stranke ponovno ujedinile. U nekoliko navrata je bio predsjednikom LS-a.
Godine 2009. postao je prvim veleposlanikom Republike Hrvatske na Kosovu. 2010. je zbog svoje kolumne u kojoj je neprimjereno govorio o kosovskim političarima izazvao međunarodni skandal. Od 2011. je veleposlanik Republike Hrvatske u Republici Makedoniji.
1584 Fuji
Ekscentricitet orbite iznosi 0,193, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 26,622 stepeni, a orbitalni period iznosi 1339,477 dana (3,667 godine). Apsolutna magnituda asteroida je 10,67 a geometrijski albedo 0,202.
Asteroid je otkriven 7. februara 1927. godine.
Ivica Fekete
Ivica Fekete (Orahovica, 19. studenog 1927.) je bivši hrvatski političar i bivši gradonačelnik Osijeka.
Zbog svojih zasluga smatra se jednim od najznačajnih gradonačelnika Grada Osijeka.
Životopis
1969. izabran je za odbornika Skupštine općine, a tada novoizabrani gradonačelnik Jozo Petović predložio ga je za potpredsjednika Skupštine općine Osijek.
1974. Fekete je postao osječkim gradonačelnikom, te se u dva mandata na toj dužnosti zadržao do 1982.
Nakon toga bio je saborski zastupnik, a kasnije i potpredsjednik Sabora.
1990. je otišao u mirovinu.
Svemirski nužnik
Svemirski nužnik je specijalno opremljen prostor u svemirskom brodu koji se koristiti u uslovima mikrogravitacije za obavljanje fizioloških potreba (mokrenja i defekacije) kosmonauta. Opremljen je školjkom, prilagođenom za muškarce i za žene, koja se po svom izgledu ne razlikuje značajno od obične nužničke školjke na Zemlji. U početku su svemirska odela kosmonauta imala pelene i otpadne vreće u koje su kosmonauti obavljali nuždu, a danas tu istu nuždu obavljaju u svemirskim nužnicima skoro na istovetan način kao pri odlasku u nužnik na Zemlji.
Istorijat
Prema podacima iz istorije jedan od najstarijih nužnika, star oko 4000 godina, jeste onaj u minoskoj palati u Knososu (na grčkom ostrvu Krit). Vertikalne kamene cevi dovodile su i odvodile toplu i hladnu tekuću vodu do nužničke školjke i kade kupatila. Ova palata imala je mehanizam koji liči na prvi sistem za ispiranje nužničke školjke u istoriji, povezane sa glavnim rezervoarom za vodu.
Odlazak u nužnik je na Zemlji lako i jednostavno, jer gravitacija vuče na dole čvrst i tečni otpad koji ispire voda. Ali, u uslovima mikrogravitacije u ograničenom prostoru svemirskog broda, telesni otpad mogao bi da lebdi po kabini broda. Zato je NASA u 20 veku potrošila oko 23,4 miliona dolara za projektovanje i izgradnju svemirskog nužnika namenjenog Spejs šatlu (ili za projekat koji se bavio onim što su konstruktori NASA nazivali „sistem za eliminaciju probave“).
Prvi „svemirski nužnik“ je bio jednostavan i bio je ugrađen u prvu verziju kosmičkog odela. Prvi let sa ljudskom posadom koji su obavili američki astronauti u svemiru 1961. trajao je samo 15 minuta, nakon što je brod obišao kompletanu orbitu oko Zemlje. Tada niko nije ni pomišljao da svemirski brod snabde nužnikom za 15 minuta leta. Astronauti koji su bili pod stalnom prismotrom kamera i auditorijuma sa zemlje, zbog jakog srama često su bili emotivno onemogućeni da normalno mokre pa sa zbog toga jedan od kosmonauta pomokrio u odelu.
Za sledeći let, astronauta nosio je izuzetno velike upijajuće pelene „kao zamenu za nužnik“. Pelene su potom evaluirale u veliku plastičnu kesu sa dvostranim lepljivim trakama za lepljenje (pričvršćivanje) na zadnjici astronauta (vidi sliku dole). Kesa je imala ureze u plastičnim lepljivim trakama koje su stajale na zadnjici do kraja leta broda. Astronauti su povremeno morali da guraju svoje prste u ureze kese gde su zahvatali izmet, i prebacivali ga u posebnu torbu, gde je on ostatajo zamotan u kesi. Ali, bilo je nekoliko prilika kada je izmet naočigled svih pred kamerama pobegao iz torbe, zbog odlepljivanja kese od zadnjice astronauta. Tada su kamere u brodu morala da bude isključene radi zaštite ličnosti astronauta i njegove zaštite od pogleda američkih gledaoca
Spejs šatl poseduje nužnik ili sistem za sakupljanja otpada, koji je potpuno integrisan, visokosofistiiciran i multifunkcionalni sistem. To je nužnik sličan zemaljskom, sa ispiranjem i provetravanjem i koje se osvežava vazduhom, a ne vodom.
Konstrukcija nužnika
Pored školjke nužnički prostor je opremljen svetlom za čitanje a u nekim svemirskim brodovima i prozorom, sa kojeg astronauti imaju lep pogled na svemir i Zemlju.
Ono po čemu se svemirski nužnik, raziluje od zemaljskog su;
Nužnik je opremljen i sistemom ventilacije vazduha koji kroz specijalne filtre pročišćava i osvežava vazduh, a potom ga upumpava u kabinu broda.
Čvrste komponente iz školjke odstranjuju se oduvavanjem, vazušnom strujom, u poseban deo broda, gde se fekalije dehidriraju, dezinfekuju, sabijaju i deponuju u hermetički zatvorenim kontejnerima, koji izgore u atmosferi Zemlje ili se bacaju nakon sletanja na Zemlju. Mokraća i tekuće kompnente se ispušaju u svemir, gde isparavaju (u brodovima starije generacije).
U svemirskim brodovima novije generacije distribucija ekskreta je drugačija. Na dno nužničke školjke šmetaju se plastične kese, koje primaju tvrdi i tečni sadržaj, zatvaraju ga i slažu kesu jednu na drugu tokom korišćenja nužnika. Ovom metodom uklonjena je problem sa ventilatorom ekstraktora, koji je tokom upotrebe korodirao zbog dodira sa mokraćom u uslovima povećane koncentracije kiseonika koja vlada u atmosferi broda. Mokraća se posebo odvaja i njenom destilacijom nastaje prečišćena vode. Ova voda je dovoljno čista da može da se pije, ali malo astronauta je spremno da to i radi. Zato se ova voda uglavnom koristi u elektronskoj jedinici u kojoj kroz vodu prolazi struja i razlaže je u vodonik i kiseonik. Vodonik se ispušta kao otpadni produkt, a kiseonik se dodaje u atmosferu svemirskog broda ili stanice.
Wilfried Sanou
Wilfried Sanou (16. mart 1984) je nogometaš iz Burkine Faso.
Karijon
Karijon (od francuskog: carillon) kog Nijemci zovu glockenspiel, je udaralački muzički instrument koji se sastoji od najmanje 23 ljevanih brončanih zvona fiksno ovješenih, ugođenih kromatskim redoslijedom (u pola koraka), koja omogućuju harmonično izvođenje akorda.
Karijoni su najčešće smješteni po zvonicima, a sviraju se uz pomoć klavijature, koja sadrži drvene poluge i pedale spojene sa klavijaturom. Puno su rjeđi karijoni sa klavijaturom od slonovače koja je povezana sa elektromotorom koji pomiče poluge i batove zvona, ali oni ne omogućuju varijacije raznih pritiska. Na pojedinim instrumentima dio raspona je sposoban za automatsko sviranje pomoću perforiranih valjaka.
Karakteristike i historija
Većina karijona ima od 3 do 4 oktave, a pojedini 5 pa čak i 6. Najteže zvono bordon, koje proizvodi najnižu notu, često je teško od 6 do 8 tona (kojiput 10 ili 12). Najteži bordon na svijetu, je onaj u njujorškoj crkvi Riverside, on ima 20 tona. Zvona koja proizvode visoke note su manja i lakša. Sviranje velikih starih karijona, pomoću ruku i stopala - zahtijeva velik fizički napor, jer treba zanjihati i po pedesetak kilograma.
Većina karijonske muzike je aranžirana za određeni instrument od strane njegovog svirača. Barokna muzika 17 i 18. vijeka bila je prilagođena zvonima. Dobar dio opusa; Vivaldija, Couperina, Corellija, Händela, Bacha i Mozarta lako se mogao izvesti na karijonu. Dok se za djela romantične muzike 19. vijeka i suvremena djela to nemože reći, pa se pažljivo biraju.
Ime karijon orginalno se pojavilo u Francuskoj za četiri satna zvona (otuda srednjovjekovni latinski naziv quadrilionem), a kasnije se odnosilo na bilo koju grupu fiksnih zvona. Tokom 14. vijeka izumljen je rotacioni valjak sa utezima koji se mogao spojiti na sat, čiji su klinovi pokretali poluge povezane sa batovima koja su udarala u zvona. Sljedećih 150 godina pravljena su takva satna zvona koja su mogla odsvirati jednostavne melodije u zvonicima crkava i gradskih vijećnica.
Interes za muzički potencijal zvona bio je najveći po Belgiji i Nizozemskoj, pa njihova zvona imala su bolji zvuk.
Grupa zvona koji je danas zovemo karijon nastala su u Flandriji, vjerojatno u Aalstu ili Antwerpenu, negdje oko 1480. Flamanci su osmislili drvenu klavijaturu koja je pokretala valjak na zvonjenje. Ova je inovacija postala popularna u Belgiji, Nizozemskoj i sjevernoj Francuskoj, ali je široko prihvaćena tek u moderno doba.
Karijoni su svoj zenit imali u drugoj polovici 17. vijeka sa Nizozemcima Françoisom i Pierreom Hémonyjem, koji su prvi precizno ugodili zvona, i dovršili proces koji je počeo 200 godina ranije. Tokom 19. vijeka tehnika ljevanja i ugađanja zvona pomalo je pala u zaborav, jer su se narudžbe za izradu novih prorjedile, pa su se tada izrađeni karijoni brzo raspadali. Obnovu tehnike provela je 1890-ih engleska livnica John Taylor and Company iz Loughborougha.
Belgijski grad Mechelen]], postao je od [[16. vijek]]a centar karijonske umjetnosti, on je prvi zaposlio gradskog karijonjera 1557. u katedrali sv. Rombolda. Njegov nasljednik Jef Denyn, koji je bio karijonjer od 1881. do 1941., jako se angažirao u popularizaciji tog instrumenta. On je 1922. osnovao prvu školu za karijon i izdavačku kuću specijaliziranu za taj instrument.
Te iste godine pojavili su se prvi karijoni u Sjedinjenim Američkim Državama, a nešto kasnije izgrađena su i dva najveća na svijetu, svaki sa 72 zvona, jedan u njujorškoj crkvi Riverside, a drugi u Rockefellerovoj kapeli Univerziteta u Chicagu.
Primarna imunodeficijencija
Primarna imunodeficijencija (PID) je urođeni poremećaja u radu imunskog sistema koji nastaje kada delovi ovog sistema (pre svega neke ćelije i proteini) ne funkcionišu pravilno. Primarnu imunodeficijenciju čini velika grupa različitih poremećaja koje se obično dijagnostikuju u detinjstvu, ili onih koji mogu ostati nedijagnostikovane i do odraslog doba. Najčešće su PID uzrokovane nasleđenim poremećajima gena odgovornih za funkcionsanje imunskog sistema.
Imunski sistem ima ulogu da zaštiti organizam od infektivnih bolesti koje uzrokuju mikroorganizmi, kao što su bakterije, virusi ili gljivice. Pošto je imunski sistem izmenjen kod bolesnika sa primarnom imunodeficijencijom (PID), oni su više izloženi i u većem riziku od infekcija od ostali ljudi.
Njihovo lečenje direktno zavisi od toga koji je deo imunskog sistema oštećen.
Osnovni pojmovi
Imunski (imunološki) sistem je odbrambeni sistem organizma koji sopstvenom imunošću i imunskim odgovorom štiti organizam od napada stranih mikroorganizama (virusa, bakterija, gljivica i parazita), njihovih hemijskih supstanci (toksina), kao i sopstvenih izmenjenih (npr. tumorskih) i istrošenih ćelija. Imunost u širem smislu predstavlja reakciju imunskog sistema na strane supstance i to kako mikroorganizme, tako i makromolekule (proteine i polisaharide), bez obzira na fiziološke ili patološke posledice takve reacije. Imunski sistem čine ćelije i molekuli uključeni u imunski odgovor: koji predstavlja kolektivni i koordinisani odgovor imunskog sistema na strane agense.[2] Aktivna imunost može se steći prirodnim putem ili vakcinacijom.
Vrste imunskog sistema
Imunski sistem se deli na urođeni (nespecifični) i adaptirani, stečeni (specifični) imuni sistem. Ovaj deo imunskog sistem prisutan je od rođenja i predstavlja prvi nivo odbrane tela od najčešćih i najbrojnijih uobičajnih mikroorganizama. Nespecifični imunitet čini prvu liniju odbrane organizma, postoji pre kontakta sa uzročnicima bolesti i reaguje na isti način prema svakom štetnom agensu. Specifični imunitet se razvija u kontaktu sa uzročnicima bolesti, ne postoji pre prvog kontakta i potrebni su dani, nedelje, meseci da bi se razvio. Ova dva dela imuniteta ne deluju razdvojeno jedan od drugog, već se međusobno dopunjavaju. Nespecifični imunitet odrećuje vrstu specifičnog imunološkog odgovora, dok specifični imnitet dalje usmerava i pojačava nespecifični. Zahvaljujući ovom uzajamnom dejstvu imunitet poseduje sposobnosti: razlikovanja sopstvenog od tuđeg odnosno imunološke tolerancije prema ćelijama sopstvenog organizma imunološke memorije (specifični imunitet), samoograničenja, specifičnosti (specifični imunitet), raznovrsnosti (specifični imunitet). Stečeni imunski sistem čini posebnu imunološku odbranu u organizmu, svaki put kada se telo susretne sa stranim mikroorganizmom („antigenom”) i nakon toga „zapamti” taj susret. Nakon tog imunski sistem se brzo aktivira ukoliko je isti antigen ponovo prisutan u telu.
Nespecifični (urođeni) imunitet
Nespecifični imunitet čini prvu liniju odbrane organizma, postoji pre kontakta sa uzročnicima bolesti i reaguje na isti način prema svakom štetnom agensu. Nespecifičnu zaštitu organizma čine:efektorske ćelije nespecifičnog imuniteta, cirkulišući efektorski proteini, citokini, zapaljenjska reakcija, intraepitelni B i T limfociti (koju su deo nespecifičnog imuniteta).
Koža
Mali broj mikroorganizama može da prođe kroz kožu, jer se površinski sloj kože sastoji od gustog sloja ćelija keratinocita. Ove ćelije proizvode keratin, i od ovog proteina su sagrađene dlake na površini kože i nokti. Ove strukture mikroorganizmi ne mogu da degradiraju enzimima.
Stalna izmena površinskog sloja kože, zajedno za mrtvim epitelnim ćelijama, sprečava naseljavanje mikroorganizama na koži. Koža je stalno izložena spoljnim faktorima, što dovodi do njene suvoće, a samim tim stvara nepovoljne uslove za mikroorganizme. Koža ima optimalnu pH vrednost od 5-6 što je malčice kisela sredina za stvaranje kolonija mikroorganizama Često pranje (tuširanje, kupanje) sprečava uspostavljanje kolonije mikoorganizama. Sekret lojnih žlezda kože zadržava patogene mikroorganizme na površini kože, dok su znojne žlezde odovorne za nižu pH vrednost površine kože.
Sluzokoža
Sluzokože očiju, respiratornog sistema, sistema za varenje, kao i urino-genitalnog sistema mogu u velikoj meri da se odbrane od mikroorganizama. Epitelne ćelije sluzokože luče supstance koje su toksične za bakterije, kao na primer suze, lizozim, defenzini.
Jedna od antibakterijskih supstanci, lizozim, poznatiji kao prirodni antibiotik tela, (enzim takođe poznat pod nazivom muramidaza) ima moć da uništi bakterijski zid. Lizozim se izlučuje putem slina, suza i znojnih žlezda, deluje napadajući peptidoglikan, kompnentu ćelijskog zida, hidrolizom alfa (1 → 4) veze N-acetilmuramične kiseline i N-acetilglukozamina. Defanizni su supstance šrokog antibiološkog spektra.
Ćelije crevne sluzokože luče pored defanzina i kriptocidine, koji takođe imaju antibakterijsko dejstvo. Dodatnu zaštitu pružaju i ćelije specifičnog imuniteta B limfociti koji proizvode i oslobađaju sekretorne imunoglobuline A. Pljuvačka i želudačna kiselina sprečavaju prodor bakterija preko gastrointestinalnog trakta.
Sluzokoža respiratornog sistema takođe učestvuje u odbrani od mikroorganizama. Čovek dnevno udahne do 8 mikroorganizama u minuti, odnosno 10.000 mikroorganizama na dan. Kanali respiratornog sistema, usled stalnog udisanja i izdisanja, su veoma turbulentni, i to dovodi do toga da se mikroorganizmi zalepe za membrane sluzokože respiratornog sistema. Cilije, odnosno sitne male dlačice (treplje), deluju kao metle i pomažu da se ovi mikroorganizmi sakupe na jedno mesto i izbace van organizma. Jedan od najvećih problema koje organizam pušača ima, je taj što cilije, vremenom i dugoročnim pušenjem, budu prekivrene slojem nikotina, što ih sprečava da budu mobilne i da rade kao metle, te mikroorganizmi koji uđu u respiratorni sistem, ne mogu biti izbačeni van.
U mokraćnom sistemu pored pomenutih načina zaštite, zaštita se ostvaruje i preko mokrenja, eleminicaijom dela bakterija u donjim mokraćnim putevima.
Sve navedene sluzokože naseljavaju različit bakterije koje čine bakterijsku floru. One svojom gustinom sprečavaju nasenjavanje patogenih baktrija, eliminišu toksine patogenih bakterija i stalno stimulišu odbrambeni sistem
Efektorske ćelije nespecifičnog imunskog sistema
Sve ćelije koje su odgovorne za imunitet se nazivaju leukociti, odnosno bela krvna zrnca (grčki leukos bele i citos ćelija). Svi leukociti vode poreklo od koštane srži kičmenjaka i jetre fetusa, i iz ova dva izvora migriraju u različite delove organizma, gde se razvijaju i diferenciraju, što znači da postaju specifične ćelije. Na primer, neke ćelije zauvek migriraju u tkiva, i obaveštavaju organizam kada dođe na primer do posekotine, inflamacije ili infekcije. Svi leukociti u datom organizmu rade tako što sarađuju jedni sa drugima u cilju odbrane organizma. Od leukocita u nespecifičnom imunskom sistemu učestvuju: Ćelije ubice su bitne u slučaju da dođe do infekcije ćelije virusom, ili njene maligne alteracije. Mononuklearne ćelije, su monociti i makrofagi. Monociti (poseduju jedno jedro, otud naziv mono) su mononuklearne fagocitotične ćelije, koje nastaju u koštanoj srži, ulaze u cirkulatorni sistem, gde cirkulišu oko 8 do 10 sati, migriraju u tkiva, i pretvaraju se u zrele makrofage. Makrofagi poseduju receptore za antitela koja se vezuju za površinu stranih čestica i procesom koji se naziva opsonizacija poboljšavaju efikasnost procesa fagocitoze. Granulociti su ćelije nepravilnog oblika, koje se razlikuju od ćelije do ćelije, i usled toga se još nazivaju i polimorfnim nuklearnim leukocitima. Ova vrsta ćelija se deli na:
Cirkulišući efektorski proteini
Cirkulišući efektorski proteini su humoralni faktori imuniteta prisutni u krvi i ekstracelularnoj tečnosti. U ovu grupu spadaju: sistem komplemenata, proteini akutne faze zapaljenja, lizozim, properdin, bazni proteini: spermin, spermidin, protamin, histon itd.
Oni igraju važnu ulogu u procesima: opsonizacije (koja olakšava fagocitovanje bakterija), hemotakse (usmeravanje kretanja ćelija odbrambenog sistema prema mestu infekcije), liziranja bakterija (formiranjem terminalnog litičkog kompleksa od strane komplemenata dolazi do uništavanja bakterija).
Citokini
Citokini su različite hemijske supstance koje proizvode različite ćelije organizma. Osnovna uloga im je u međućelijskoj komunikaciji. U nespecifičnom imunološkom odgovoru uključeni su sledeći citokini:
Zapaljenska reakcija
Zapaljenje je nespecifčna odbrambena reakcija na oštećenje tkiva fizičkim, hemijskim, biološkim agensima, sa zadatkom da se otkloni uzročnik zapanjenja i regeneriše (ili reparira) oštećeno tkivo.
Etiopatogeneza PIM
Primarne imunodeficijencije (PIM) kao posebna grupa poremećaja imunskog sistema, nastaje kada delovi imunskog sistema (pre svega neke ćelije i proteini) ne funkcionišu kako treba. Smatra se da jedna od 2.000 osoba boluje od PID, mada su neki oblici PID mnogo ređi od drugih, kao i što su neke forme PID srednje teške dok su druge veoma teške.
PID su uzrokovane naslednim ili genetskim poremećajima imunskog sistema, sa njim se dete rađa, a bolest se može manifestovati odmah po rođenju (najčešče) ili kasnije tokom života. Nastaju usled genskih poremećaja koji dovode do prekida u sazrevanju ili funkcionisanju različitih komponenti imunskog sistema, od kojih su najnaćajniji:
PID nisu povezanesa sa SID-om (stečeni sindrom imunodeficita, koji se javlja usled virusne infekcije humanim imunovirusom (HIV)0, koja je prenosiva bolest, i drugim zaraznim bolestima. Prema tome PID nisu zarazne bolesti, ne mogu se „dobiti transmisijom“ niti se mogu „preneti“ drugima. Obzirom da dete može da nasledi PID od svojih roditelja, potrebno je da se budući roditelji koji boluju od PID posavetuju sa genetičarem ili imunologom ukoliko žele da imaju potomstvo.
Oblici PIM
Primarne imunideficijencije deli se u osam grupa: T limfociti (T ćelije) — napadaju mikroorganizme, kao što su virusi, koji su napali ćelije u telu domaćina. T ćelije, takođe, proizvode citokine koji pomažu da se oporave i reorganizuju druge odbrambene ćelije u organizmu.
B limfociti (B ćelije) — proizvode imunoglobuline, takozvana antitela. Imunoglobulini su proteini koji mogu da neutrališu mikroorganizme u telu pacijenta i pomognu fagocitima da ih prepoznaju, progutaju i unište. Fagociti — su ćelije koje gutaju ili „jedu” i tako ubijaju mikroorganizme napadače Komplementi — su proteini koji ubijaju mikroorganizme i pomažu drugim odbrambenim ćelijama domaćina.
Terapija
Mnoge osobe sa PID primaju supstitucionu terapiju imunoglobulina (IG), koja im pomaže u zaštiti od infekcija (pasivni imunitet) tako što im obezbeđuje normalne nivoe antitela u organizmu. Imunoglobulini su proteini koji prepoznaju mikroorganizme i pomažu ćelijama imunsog sistema da ih neutrališu. Kod mnogih primarnih imunodeficijencija organizam ili proizvodi jako mali broj imunoglobulina ili ih uopšte ne proizvodi. Supstitucijona (zamenska) terapija imunoglobulinima za mnoge pacijente sa PID je jako važna, jer pomaže organizmu da se zaštiti od infekcija i/ili da smanji autoimmune simptome.
Glavni ciljevi terapije kod bolesnika sa PIM je da se postignu sledeći efekti:
Supstituciona terapija imunoglobulinima
Imunoglobulini se koriste kao terapija kod mnogih vrsta primarnih imunodeficijencija, kao što je: Imunoglobulinska terapija mora biti redovna i kontinuirana jer pruža samo privremenu zaštitu koja obično traje celoga života. Doziranje imunoglobulina seredovno prilagođava kako bise održala propisana koncentracijaimunoglobulina u perifernojkrvi pacijenta i kako bise eventualna infekcija držalapod kontrolom. Obzirom da sena tržištu mogu naći različitiproizvodi imunoglobulina, asvaki od njih može izazivatineželjene propratne reakcije,veoma je važno da pacijenti ičlanovi porodice znaju na kojuvrstu proizvoda pacijent dobroreaguje odnosno kod kojevrste proizvoda se ne pojavljujuneželjene reakcije.
Transplantacija ili presađivanje stem ćelija/koštane srži
Presađivanje stem ćelija (nezrelih ćelije koje mogu da se dalje dele i sazrevaju u različite vrste imunih ćelija), specijalizovani je postupak u kome se stem ćelije uzimaju iz koštane srži ili pupčane vrpce zdravog donatora (pri rođenju), presađuju se pacijentima sa određenom vrstom primarne imunodeficijencije. Uzimajući u obzir složenost intervencije terapija stem ćelijama se primenjuje jedino u posebno opremljenim bolničkim uslovima ili posebnim jedinicama kojih danas ima dosta u svetu. Presađivanje stem ćelija može biti veoma efikasno, ali se primenjuje samo kod retkih i ozbilnih oblika primarnih imunodeficijencija, kao što je Mogući rizik kod transplantacije stem ćelija, je da imunski sistem primaoca odbaci ćelije donatora ili da donirane ćelije napadnu organizam primaoca. Da bi se ovo izbeglo, stem ćelije treba uzimati od idealnog donatora kao što je brat ili sestra pacijenta ili neko drugi ćije su ćelije potpuno identične sa pacijentovim. Donator može biti i neko od bliskih rođaka čije se ćelije ne poklapaju potpuno sa ćelijama primaoca, a mogu biti ljudi van porodice čije se ćelije potpuno poklapaju.
U cilju izbegavanja neželjenih reakcija nekim pacijentima se mora davati hemoterapija u fazi pripreme imunskog sistema za transplantaciju stem ćelija.
Ostala terapija
Imunoglobulinska terapija obezbeđuje dobru zaštitu od mnogih uobičajenih i ozbiljnih infekcija, ali ona ne može da spreči sve infekcije. Zbog toga pacijenti koji se leče imunoglobulinim amoraju da preduzimaju sve mere predostrožnosti kako do infekcije ne bi došlo.
To je pre svega dobra higijena, a u nekim slučajevima pacijent će možda morati povremeno da uzima i lekove, radi lečenja ili prevencije od infekcija koje izazivaju: Kad god se pojavi sumnjana infekciju, pacijenti (ili roditelji dece sa ovim poremećajem) treba da kontaktiraju lekara,koji treba da ih posavetuje od kojih sezonskih i/ili regionalnih i lokalnih infekcija treba da se paze. Kod osoba sa PID može imunski sistem da se „okrene sam protiv sebe”, da napadne sopstveno telo – što se naziva autoimunost. Kao posledica autoimunosti može se javiti bol ili otok zglobova (artritis), osip po koži, gubitak crvenih krvnih zrnaca (anemija), grušanje krvi, upale krvnih sudova, proliv, oboljenje bubrega; kod nekih PID pacijenta javljaju se i alergijske reakcije i astma.
Uz sve propisane lekove, važno je da pacijent striktno poštuje uputstva lekara, farmaceuta ili medicinskog osoblja. Komplementarni i alternativni oblici lečenja kod osoba sa PID ne mogu da zamene metode tradicionalnog lečenja, koje pruža bolnica ili klinika. Pacijenti i/ili roditelji treba o tome da se konsultuju sa svojim imunologom i/ili pedijatrom pre primrnr bilo koje vrste alternativnog oblika lečenja i lekova.
Vakcinacija
Mnogim pacijentima sa PID koji primaju supstitutivnu terapiju imunoglobulina (IG), nisu potrebne vakcine. Ipak, vakcinacije treba razmatrati u sledećim situacijama: Preporuke će biti različite kod različitih vrsta PID, pa treba uvek tražiti savet lekara specijaliste pre primanja bilo kojih vakcina.
Mileševo
Mileševo može biti:
Brazzuoli, Cremona
Brazzuoli je naselje u Italiji u provinciji Cremona, u regiji Lombardija.
Hrom(III) sulfat
Hrom(III) sulfat je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 608,363 Da.
Brazzuoli, Cremona
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 42 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 48 m.
Banavil, Tenejapa
Banavil je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tenejapa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 181 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2419 m.
Citotoksičnost
Citotoksičnost je svojstvo toksičnosti za ćelije. Primeri toksičnih agenasa su imunske ćelije ili neki tipovi otrova, e.g. iz zmija vrste Bitis arietans ili pauka vrste Loxosceles reclusa.
Ćelijska fiziologija
Tretiranje ćelija citotoksičnim jedinjenjem može da dovede do različitih ishoda. Ćelije mogu da podlegnu nekrozi, pri čemu gube membranski integritet i brzo umiru usled ćelijskog liziranja. Ćelije mogu da prestanu sa aktivnim rastom i deobom (dolazi do umanjenja ćelijske održivosti), ili može da dođe do aktivacije genetičkog programa kontrolisane ćelijske smrti (apoptoze).
Ćelije koje podležu nekrozi tipično ispoljavaju brzo oticanje, gubitak membranskog integriteta, zaustavljanje metabolizma i dolazi ispuštanja njihovog sadržaja u okolinu. Ćelije koje podležu brzoj nekrozi in vitro nemaju dovoljno vremena ili energije da aktiviraju apoptotičku mašineriju, te ne izražavaju apoptotičke markere. Apoptozi je svojstven dobro definisani niz citoloških i molekularnih promena uključujući promenu indeksa refrakcije ćelije, sažimanje citoplazme, nuklearna kondenzacija i presecanje DNK u fragmente regularne veličine. Ćelije u kulturi koje podlegnu apoptozi nakon toga bivaju podvrgnute sekondarnoj nekrozi. One zaustavljaju metabolizam, guve membranski integritet i liziraju se.
San Ramón, Cadereyta Jiménez
San Ramón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nuevo León, u opštini Cadereyta Jiménez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 393 m.
1586 Thiele
1586 Thiele je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,429 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,9.
Dos Luceros, Zentla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 135 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 446 m.
Starderi, Cuneo
Starderi je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 35 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 261 m.
Petar Alberti
Petar pl. Alberti (Split, 24. kolovoza 1771. — Split, 15. svibnja 1822.), splitski političar i načelnik (1809.-1810. i 1810.-1811.), potomak splitske plemićke obitelji Alberti i sin patricija Lovre.
Agua Prieta, Amatitán
Agua Prieta je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Amatitán.
Petar Alberti
Bio je član splitskoga Velikog vijeća koje je nakon pada Mletačke Republike 1797. uputilo poziv rimsko-njemačkom caru Franji II. (1792.-1835.) da Split s okolicom pod svoju vlast. Za vrijeme francuske uprave u Dalmaciji, bio je u upravi splitske općine, prvo kao prisjednik, potom privremeni načelnik, a od 22. prosinca 1810. postao je načelnik. Tada je održao svečani govor u općinskom vijeću te predložio da se francuskom maršalu Augustu Marmontu za zasluge dodijeli medalja i podigne obelisk, a njegovim imenom nazove obala.
Početkom 1816. sukobio se s austrijskom pokrajinskom vladom u Zadru odbivši da u poklonstvenu deputaciju caru uđu osim predstavnika splitske općine i predstavnici vanjskih seoskih općina. Štoviše, pokušao je za to pridobiti općine Trogira i Šibenika, ali je suspendiran s dužnosti.
Agua Prieta, Amatitán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 95 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 993 m.
1585 Union
1585 Union je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 50,42 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,833 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,028 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,307, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 26,170 stepeni, a orbitalni period iznosi 1833,050 dana (5,018 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 10,66 a geometrijski albedo 0,037.
Asteroid je otkriven 7. septembra 1947. godine.
La Concepción, Pijijiapan
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 23 m.
Goga, Râfov
Goga je naselje u Rumuniji u okrugu Prahova u opštini Râfov.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 535 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 104 m.
Ollie, Iowa
Oli je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 215 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 215 stanovnika, što je 9 (4,0%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Collevico, Rieti
Collevico je naselje u Italiji u provinciji Rieti, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 58 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 222 m.
Corral de Tierra, Corraleras, Coahuayutla de José María Izazaga
Corral de Tierra, Corraleras je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Coahuayutla de José María Izazaga.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 98 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 724 m.
Emerson Sheik
(6. decembar 1978.) je katarski nogometaš.
Bozza Mulino, Varese
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 200 m.
La Mesa, Coalcomán de Vázquez Pallares
La Mesa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Coalcomán de Vázquez Pallares.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1470 m.
Lalașinț, Bârzava
Lalașinț je naselje u Rumuniji u okrugu Arad u opštini Bârzava.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 519 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 139 m.
Rancho Hernández, Jaral del Progreso
Rancho Hernández je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Jaral del Progreso.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1727 m.
Talignano, Parma
Talignano je naselje u Italiji u provinciji Parma, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 44 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 135 m.
San Aparicio Buena Vista, Córdoba
San Aparicio Buena Vista je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Córdoba.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 232 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1090 m.
Agua Escondida, Guasave
Agua Escondida je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Guasave.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 138 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 11 m.
Hrom(III) sulfid
Hrom(III) sulfid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 200,187 Da.
1589 Fanatica
1589 Fanatica je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,416 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,0.
Vikinška umjetnost
Vikinška umjetnost, često nazivana i nordijska umjetnost, je široko prihvaćeni pojam za umjetnost Skandinavskog poluotoka i udaljenih vikinških naselja, posebno onih na Britanskim otocima i Islandu, u razdoblju vikinškog doba od 8. do 11. vijeka. Vikinška umjetnost dijeli mnoge zajedničke elemente s keltskom umjetnošću, barbarskom umjetnošću, kasnijim romaničkim stilom i istočnoevropskom umjetnošću.
Historijski kontekst
Regionalno porijeklo Vikinga nalazi se na Skandinavskom poluotoku, najsjevernijem poluotoku kontinetalne Evrope, a naziv "Viking" dolazi iz izvornog pojma na jeziku skandinavskih naroda za obalne pljačke, aktivnost od koje su strepili mnogi njima susjedni narodi. Drugo ime Vikinga, "Norsemen" ili "Norse" ("Sjeverni ljudi") jasno oslikava njihovo porijeklo iz sjevernih krajeva.
Vikinški su pljačkaši napadali bogata naselja na obalama sjeverozapadne Evrope od kasnog 8. do sredine 11. vijeka. Kao predkršćanski trgovci i morski pljačkaši, Vikinzi prvi puta ulaze u historijske zapise 793. godine nakon napada na hrišćansku zajednicu na otoku Lindisfarne.
Vikinzi su u početku koristili svoje izdužene brodove za invaziju i napade na evropske obale, luke i riječna naselja ovisno o sezoni u godini.
Kasnije se vikinška aktivnost diversificirala na trgovačka putovanja istočno, južno i zapadno od njihove skandinavske domovine, uključujući i redovita putovanja riječnim sustavom Rusije do Crnog i Kaspijskog mora, te zapadno do obala Britanskih otoka, Islanda i Grenlanda. Postoje dokazi da su Vikinzi doputovali do otoka Newfoundlanda u današnjoj Kanadi puno prije nego je Kristofor Kolumbo u svojem putovanju otkrio "Novi svijet".
Trgovina i gospodarska razmjena doveli su do osnivanja naselja i kolonizacije mnogih od tih udaljenih teritorija.
Barbechitos, Guadalupe y Calvo
Barbechitos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guadalupe y Calvo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 378 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2265 m.
Albaredo, Trento
Albaredo je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 112 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 701 m.
Vikinška umjetnost
Studije
Tek su 1966. godine engleski arheolog David M. Wilson i njegov danski kolega Ole Klindt-Jensen objavili knjigu Viking Art i time stvorili temelje sistematizaciji ovog područja umjetnosti kao i njenom kronološkom okviru, koji se još i danas koristi.
David Wilson slijedećih godina nastavlja pisati radove o vikinškoj umjetnosti na engleskom jeziku, a kasnije mu se pridružuje historičar norveške umjetnosti Signe Horn Fuglesang s nizom vlastitih značajnih djela iz ovog područja. Ovo dvoje naučnika se smatraju najvećim autoritetima u proučavanju vikinške umjetnosti i njenoj promociji.
Izvori
Današnje znanje o vikinškoj umjetnosti općenito se temelji na arheološkim nalazima trajnih predmeta, pogotovo od metala i kamena, dok su predmeti od manje trajnih materijala kao što je drvo, kost, bjelokost i tekstil vrlo rijetki. Postoje historijski izvori koji otkrivaju da se prakticiralo vrlo elaborirano ukrašavanje tijela tetoviranjem, ali čovječja koža se kao nalaz nije uspjela očuvati. Preživjelo umjetničko svjedočanstvo danas je stoga prilično oskudno. Arheološka istraživanja u toku i sporadični nalazi, naravno mogu poboljšati situaciju, kao što se to desilo u nedavnoj prošlosti.
Drvo i organski materijali
Drvo je van svake sumnje najvažniji materijal vikinških umjetnika, pošto je relativno lak za obrađivanje, jeftin i ima ga u obilju u Sjevernoj Evropi. Važnost drva kao umjetničkog medija vidljiva je kod sporadičnih očuvanih primjeraka umjetničkog ukrašavanja drva pri kraju vikinškog doba, kao što je Oseberški brod iz ranog 9. vijeka i rezbarije Urneške drvene crkve iz kasnog 11. vijeka. Graham-Campbell je to ovako rezimirao: "Ovi izvanredni ostaci omogućuju nam da barem donekle steknemo dojam o izvornom korpusu vikinške umjetnosti kojeg smo izgubili. Dodatne informacije dobili smo od malih izrezbarenih predmeta iz otpornijih materijala kao rogova, jantara i morževe bjelokosti. Takvo je što neizbježno i s umjetnošću tekstila, mada znamo da su tkanje i vez bili razvijene vještine."
Kamen
S iznimkom Gotlandskog oslikanog kamenja pretežito prisutnog u Švedskoj u rano vikinško doba, izgleda da se umjetnička obrada kamena nije prakticirala na Skandinavskom poluotoku do 10. vijeka, kada su stvoreni kraljevski spomenici u Jellingu u Danskoj. Upotreba kamena kao materijala za ukrašavanje počela se širiti u kasnijim razdobljima i pod utjecajem kršćanstva.
Metal
Nalazi u drvu i kamenu se značajni, ali rijetki i s određenim kronološkim diskontinuitetom, stoga se rekonstrukcija historije vikinške umjetnosti danas temelji na studijama dekorativne obrade metala iz raznih izvora. Razni su razlozi očuvanja predmeta od metala do današnjih dana, no najvažnija je trajnost plemenitih metala kod kojih je najviše vidljiva umjetnička izražajnost i umijeće.
Nakit su nosili i muškarci i žene, ali različitog tipa. Vikinške žene višeg društvenog statusa nosile su par broševa koji su pričvršćivali odjeću ispod ramena. Oblici i stil su se uvelike razlikovali ovisno o regiji, no mnogi su koristili šupljikave dekoracije. Često su se nosili s teškim ogrlicama. Muškarci su pak nosili prstenje na prstima, narukvice na rukama i metalne ukrasne obruče oko vrata, te broševe s izrazito dugom iglom. Oružje im je često bilo bogato ukrašeno, kao npr. dio mača oko balčaka. Vikinzi su za izradu nakita najviše koristili srebro i broncu (bronca je ponekad bila pozlaćena), no pronađeni su rijetki raskošni primjerci nakita u punom zlatu, vjerojatno vlasništvo kraljeva ili visokog plemstva.
U grobnicama vikinškog razdoblja često su pronađeni ukrašeni metalni predmeti za svakodnevnu upotrebu, u skladu s raširenim običajem zakapanja pokojnika zajedno s dobrima u njegovom vlasništvu. Obično je pokojnik zakapan odjeven zajedno s predmetima iz svakodnevnog života kao nakit, kućanski predmeti, alat i oružje. Vrlo značajni, iako rijetki, jesu nalazi predmeta od plemenitog metala u obliku zalihe, koju je vlasnik zakopao kako bi spriječio krađu i nikad je nije otkopao. Moguće je da su ta blaga bila i žrtve bogovima.
U posljednje je vrijeme zbog povećane popularnosti korištenja detektora metala među kolekcionarima amaterima, došlo do velikog broja pojedinačnih nalaza metalnih predmeta i ukrasa (vjerojatno slučajnih gubitaka) što je brzo povećalo korpus novog materijala za studije.
Vikinški novac je vrlo čest nalaz potrage detektorima metala, ali ipak čini zasebnu kategoriju studija predmeta iz vikinškog doba, pošto se njihov dizajn i ukrašavanje razvijao nezavisno od osnovnih stilova vikinške umjetnosti.
Ostali izvori
Drugi izvori informacija o vikinškoj umjetnosti je skaldska poezija, složeni oblik usmenog pjesništva iz vremena Vikinga i zapisan mnogo vjekova kasnije. Mnogi stihovi pjevaju o obojenim ukrasima na drvu ili kamenu koja se nisu sačuvala, osim u iznimnim slučajevima. Skaldski pjesnik iz 9. vijeka Bragi Boddason, na primjer, spominje četiri nezavisne scene naslikane na štitu. Jedna od tih scena prikazuje ribarenje boga Thora, koji se kao motiv pojavljuje i u pjesmi Úlfra Uggasona iz 10. vijeka u opisu slika iz novoizgrađene dvorane na Islandu.
Postanak i pozadina
Stalna umjetnička tradicija prisutna gotovo u cijelog sjeverozapadnoj Evropi od 4. vijeka na dalje stvorila je temelje razvoju vikinške umjetnosti. Od tog razdoblja se umjetnost na skandinavskom području izrazito fokusirala na cijeli spektar isprepletenih animalnih dekoracija prisutnih na različitim predmetima.
Audenshaw
Audenshaw je grad od 11,419 stanovnika na sjeverozapadu Engleske u Grofoviji Greater Manchester.
Durme
Durme je rijeka na sjeveru Belgije duga 23 km, lijeva pritoka rijeke Scheldt.
Hidrologija
Durme se formira sutokom potoka Zuidlede i Moervaarta kod sela Daknam u općini Lokeren, u Belgijskoj provinciji Istočna Flandrija. Od tamo teče prema istoku do grada Hamme gdje ima ušće u rijeku Scheldt. Ako se računa i dužina Moervaarta, tad Durme ima 43 km.
Durme je nekad imao brojne meandre, ali je danas uveliko kanaliziran i služi kao retencija za vode Scheldte.
Audenshaw
Administrativno podpada pod Metropolitanski borough Tameside.
Geografske karakteristike
Audenshaw koji je tokom historije bio je dio Grofovije Lancashire, leži na rijeci Tame udaljen 8 km istočno od centra Manchestera, i svega 3 km jugozapadno od Ashtona.