cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Madonna
Music
Taman kada su svi mislili da se Madona smirila i da će uskoro da se povuče, u prodaju izlazi novi album, Music. Pre izlaženja, Madona je pričala sa prijateljima: “Sada ću morati da delim mesto sa Britney Spears i Christinom Aguilerom” “Pa uvek možeš da se penzionišeš!”, odgovorili su prijatelji. “Hm, a šta bi onda muzička industrija radila bez mene?” Music je mešavina evropske dance muzike i američkog roka. Nov spot je prikazao glamuroznu Madonu u limuzini sa devojkama kako posećuju striptiz barove. Za vreme snimanja spota, Madona je bila u petom mesecu trudnoće sa režiserom Guy Ritchiem. Njih je upoznao Sting na jednoj od svojih zabava.
Album je prodat u oko 420.000 primeraka samo prve nedelje u Americi, a 13 miliona ukupno. Na ovom albumu nastavila je saradnju sa Williamom Orbitom i uspostavila saradnju sa Mirwais Ahmadzaiom. Singl Music je njen dvanaesti hit broj 1. Spot za What It Feels Like For A Girl je režirao Guy i on je bio zabranjen. Poruka spota je bila da kada su muškarci kriminalci, to je u redu a kada žena to radi, to se sakriva.
11. avgusta 2000. u jedan posle ponoći Madona je rodila sina. Porođaj je bio prevremen i težak. Dečak Rocco je bio u inkubatoru pet dana iako je novinarima rečeno da je kod kuće. Kada su Madona i Rocco izašli iz bolnice, u spavaćoj sobi je bio dijamantski prsten i poruka “Ovo je ništa naspram onoga što ću ti uskoro dati” 22. decembra 2000. u Scibo zamku u [kotskoj su se venčali Madona i Guy Ritchie. Za razliku od prošlog venčanja ovaj je bio zabranjen za medije i nema apsolutno ni jedne slike.
2001. godine Madona kreće na put. Posle sedam godina bez turneje, otpočela je The Drowned World Tour. 49 nastupa po Americi i Evropi i sve karte su bile rasprodate. Turneja je bila mračna i jeziva. Igrači i Madona su leteli po dvorani i sve je bilo fantastično organizovano. Mnogi su bili nezadovoljni što se na koncertu nisu pevali neki stari hitovi poput Like A Prayer ili Papa Don’t Preach.
American Life
Svet se još jednom šokirao. Umesto one glamurozne odeće u Musicu, Madona je sada obukla vojničku maskirnu uniformu i u svom spotu vrednom milion dolara kritikovala rat u Iraku. Spot je bio prepun krvi i ubijanja, a na kraju Madona baca upaljač u obliku granate na Džordža Buša. Iako je toliko uloženo u spot, Madona ga je povukla jer se rat u Iraku završio. Svi su kritikovali Madonino repovanje.
Sledeći singl je bio Hollywood. U njemu se kritikuju plastične operacije i sav lažni sjaj Hollywooda. Ovo je jedan od najriskantnijih Madoninih poduhvata. Album je mešavina tehna i akustičnih gitara. Album su producirali, pored Madone, Mirwais (pevao i prateće vokale) i Mark "Spike" Stent. Album je slabo prošao, svega 3,5 miliona primeraka je prodato i sve pesme su loše prošle na top listama.
2003. nastupila je na jubilarnim dvadesetim MTV muzičkim nagradama. Prve MTV nagrade je otvorila sa pesmom Like A Virgin pa su ljudi sa MTVa rešili da otvori i ove, zajedno sa Britni Spirs i Kristinom Agilerom. Prva na binu je izašla Britney u venčanici i pevala Like A Virgin. Zatim izlazi i Christina. Posle refrena čuje se Svadbeni marš i iz poda izlazi Madona pevajući dobro poznate stihove Everybody comes to Hollywood. I onda ... najneočekivaniji događaj ... Madona se poljubila i sa Britney, i Christinom. Niko nije mogao da veruje svojim očima. To je bio događaj o kome se najviše pisalo i pričalo te godine.
Od 2003. Madona je izdala 5 dečijih knjiga. Prva knjiga Engleske ruže (The English Roses) je postala najprodavanija slikovnica za decu. U svim knjigama se govori o tome da materijalno nije važno.
2004. Madona kreće na novu turneju, Re-Invention Tour. 56 nastupa, 54 rasprodata skroz. Izvođene su i stare pesme. Sve je bilo teatralno - od pušaka koje pucaju do ogromne ljuljaške. Kostimi su bili kao iz kabarea. Turneja je bila više nego uspešna - zaradila je 126 miliona dolara (od čega Madoni ide 50). Zanimljivo je da je na koncertu pevala Imagine od John Lennona i da je završila koncert pesmom Holiday a na velikom ekranu su bile izraelska i palestinska zastava. Turneja je završena u Tel Avivu a Madona je tamo održala i govor u kome je rekla da na deci ostaje svet jer deca ne prave razliku ko je koje narodnosti i da ih ne treba učiti da to prave. Za vreme turneje sniman je i drugi dokumentarac “I’m Going To Tell You A Secret”.
2005. Madona je nastupila na Live 8 koncertu. Koncert je, kao i pre dvadeset godina organizovao Bob Geldof. Ovaj put je izašla na binu sva u belom, skinula jaknu (za razliku od prošlog puta) i otpevala svoja 3 velika hita: Like A Prayer, Ray Of Light i Music. Zajedno na scenu sa njom je izašla Birhan Woldu, devojka koju su pre dvadeset godina spasili da ne umre od gladi. Njihov zagrljaj je jedan od najdirljivijih te večeri. Upitala je ljude: “Da li ste spremni za revoluciju? Da li ste spremni da promenite svet?” Kada je zapevala Music, ljudi su pali u trans. Naterala je svih 200.000 da pevaju zajedno sa njom “Music, makes the people come together” i nije prestala dok svako to nije otpevao. Njen nastup svi su ocenili najvećom ocenom i Madona je još jednom pokazala svetu da ne ne planira da se penzioniše i da ćemo je još dugo gledati.
16. avgusta 2005. Madona je za rođendan dobila konja. Odmah je počela da ga jaše i pala. Slomila je nekoliko rebara, ruku i karličnu kost. Svi su se zabrinuli da će morati da odloži izlazak novog albuma. Sa slomljenom rukom se pojavljuje u reklami za Motorolu a u pozadini se čuje njena nova pesma. Ali Madonu ništa ne može zaustaviti pa ni slomljene kosti tako da dva meseca kasnije pojavljuje se novi singl, Hung Up.
Confessions On A Dance Floor
Kritikovana zbog ratnih tema, Madona se vraća svojim korenima - disko muzici. Vratila se da pokaže da je još uvek kraljica popa i da svoju krunu neće odložiti. U 46. godini se pojavljuje u trikou i izgleda bolje nego ikad. Hung Up je dostigao prvo mesto u 41 državi i postavio novi rekord. Pesma sadrži deo iz Abbinog hita Gimme Gimme. Pesma je postala ogroman hit. Njome je otvorila MTV evropske nagrade i Grammy nagrade. Na Grammy nagradama je nastupila zajedno sa grupom animiranom grupom Gorillaz. Nastup je bio odličan. Tada je došlo do male svađe između Mariah Carey i organizatora. Po dogovorima, Mariah je trebala da otvori Nagrade, ali, Madona je rekla da ako ih ona ne bude otvarala, onda neće nastupiti. Posle nastupa je morala da operiše bruh. O novom albumu, koji je izašao 15. novembra 2005. Madona kaže: “Htela sam da napravim album bez sporih pesama, bez pauza - kao u disku!” Ovaj album je pratila (i još uvek prati) neverovatna promocija u koju je uloženo 5 miliona dolara. Bio je organizovan poseban broj 1-888-2-Confess gde su ljudi mogli da zovu i ostavljaju svoje ispovesti (confessions). Aktuelni singl je Sorry. U pripremi je Confessions Tour. Karte su već rasprodate a u nekim gradovima je pravljen i kamp. Ljudi su po dva dana čekali da prodaja počne. A kad je počela, za 25 minuta je rasprodato 30.000 ulaznica.
Madona sada živi zdravim životom. Ostavila je pušenje, radi jogu i pilates, jede samo makro biotičku hranu. Drugarice su joj Gwyneth Paltrow i Stella McCartney (ćerka Paul McCartneya). Nosi oko ruke crven končić jer sada veruje u Kabalu. a za katoličku veru tvrdi da je sadistička. Uzela je novo ime, Ester. Uložila je puno para u Kabala centre u Londonu i Los Anđelesu a 21 milion dolara je uložila u Kabala centar za decu u Londonu. Zaključak
Madona u Bugarskoj
Dana 29.8. 2009, na dan Ivana Krstitelja Madonna je pevala u Sofiji (Sticky & Sweet Tour). Dana 5.9. 2009. 15 bugarskih građana su se udavili u Ohridskom jezeru, a 6. septembra iste godine tokom molitve plovdivski mitropolit Nikolaj je rekao da je tragedija Božja kazna za ovaj koncert na dan, kada je Ivan Krstitelj bio ubit. Bugarska Pravoslavna Crkva se protivila ovom koncertu.
Hard Candy
Разни фан-сајтови месецима су ширили неколико наводних наслова - као најактивнији дуго је био Give It to Me, за који је и сама Мадона изјавила да је могућ на забави преслушавања албума у децембру, а и једна од песама се тако зове. Други "прави" наслови били су и Madame, Society, Candy Shop, Odyssey, Connextion и Blackstar. Ни за један од ових наслова није постојао валидан извор, већ су сви били само гласине, осим можда за наслов Candy Shop, јер постоји и истоимена песма на албуму, чија демо верзија је процурела у јулу 2007. У децембру 2007. године, емисија радија Sirius Satellite Radio под називом "OutQ" је објавила као званични наслов албума Licorice на основу лажног омота који је начинио један фан. Ова вест се брзо проширила медијима, па је Мадонин публициста Лиз Розенберг морала да оповргне гласине.
Ипак, званични наслов Hard Candy потврђен је након вишемесечних спекулација 26. фебруара 2008. на Мадонином званичном сајту, што су убрзо пренели сви водећи медији. Тренутне новости кажу да је датум издавања 29. април 2008. и 28. април 2008. (за УК и остатак света). Ипак, Мадонин публициста Лиз Розенберг раније је у оповргавању наслова албума изјавила како би он могао да изађе негде у марту 2008., и још да је крај априла "погрешан".
У поређењу са претходним Мадониним албумима, велики број сарадника циркулише медијима. Њихов удео у продукцији је непознат, и варираће по питању продукције, ауторства песама и вокала. Непознато је да ли су сви они продуцирали готове песме, као и да ли ће се оне наћи на албуму.
Наводни сарадници су Дејнџа, Фарел Вилијамс (чије су две песме већ процуреле на Интернет, и чија песма Hey You је била бесплатни даунлоуд сингл), Тимбеленд, Џастин Тимберлејк, Felix Da Housecat, Свиз Битс, Шон Герет, Ејкон, Кенје Вест и Марк Стент
Албум ће највероватније имати изразиту хип-хоп атмосферу.Продуцент албума Confessions on a Dance Floor Стјуарт Прајс изјавио је да неће сарађивати са њом на новом албуму и да ће сам албум имати више urban призвук. Извор часописа The Sun изјавио је: "Није баш све хип-хоп, ту је много продуцената и много различитих жанрова. То би могао да буде њен најамбициознији пројекат досад."
Тимбеленд је у интервјуу изјавио да је то више као "Holiday у R&B маниру"[29]. У интервјуу за часопис Hollywood Daily People, Џастин Тимберлејк је рекао: "То је R&B/поп/денс плоча, али је то још увек Мадона... Пар пута сам је повео у правцу где је требало мало више времена да се нађемо. Њен став је био 'Па, отприлике нисам то досад радила', а ја сам био у фазону 'Да, зато то треба и да урадиш'".
Друге помињане песме на фан-сајтовима, али које нису потврђене нигде другде су Dance Tonight, Across the Sky[46] и Ring My Bell. Тимбеленд је такође помињао и песму под називом La, La, али сасвим је могуће да је у питању била шала.[48]
У августу 2007., Тимбеленд је такође изјавио и како су он и Тимберлејк продуцирали 10 песама за Мадонин нови албум.
San Carlos, Ocampo
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 143 m.
Giraumont, Meurthe-et-Moselle
Žiromon je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Mert i Mozel koja pripada prefekturi Brije.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1171 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 153 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,63 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 197 metara (maksimalnoj 235 m, a minimalnoj 183 m).
Odobești, Odobești, Dâmbovița
Odobești je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini Odobești.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 5211 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 146 m.
Huejutla de Reyes (razvrstavanje)
Huejutla de Reyes ima više značenja:
Masseria Franciosi, Isernia
Masseria Franciosi je naselje u Italiji u provinciji Isernia, u regiji Molise.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 44 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 878 m.
Valle Castagneta, Grosseto
Valle Castagneta je naselje u Italiji u provinciji Grosseto, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 468 m.
Juscelino Kubitschek
Juscelino Kubitschek de Oliveira (Diamantina, 12. rujna 1902. - Rio de Janeiro, 22. kolovoza 1976.), znan i po inicijalima JK, bio je brazilski političar koji je od 1956. do 1961. bio predsjednik Brazila. Njegov mandat bio je obilježen političkom stabilnošću i ekonomskim prosperitetom, a daleko najpoznatiji po izgradnji Brasílije, novog glavnog grada Brazila. Zbog svojih ambicioznih planova i napretka za njegova mandata, Kubitschek se danas smatra ocem modernog Brazila te jednim od najpopularnijih brazilskih političara.
Biografija
Rođen je u Diamantini, država Minas Gerais. Njegov otac João César de Oliveira (1872-1905) je bio trgovački putnik, a majka Júlia Kubitschek (1873-1971), podrijetlom Čehinja, učiteljica. Otac je mu je umro kada je Juscelino imao samo 3 godine.
U djetinjstvu i mladosti volio je nogomet i amaterski igrao za nogometni klub America Mineiro iz Belo Horizontea. Studirao je medicinu i postao liječnikom 1927. godine. Oženio se 1931 godine sa Sarah Lemos. Poslije kraće specijalizacije u Parizu, Kubitschek se zapošljava kao doktor-satnik u Vojnoj policiji, od kada se i počinje baviti politikom. Godine 1934. izabran je u državnu skupštinu Minas Geraisa. S napredovanjem ideje Estada Nova (autoritativni princip vršenja vlasti u Brazilu, po uzoru na Portugal, postavljen od strane dotadašnjeg predsjednika Getúlija Vergasa) Kubitschek biva prisiljen vratiti se medicini. Ipak, 1940. godine, biva izabran za gradonačelnika Belo Horizontea. Poslije ovoga, ponovo ulazi u skupštinu Minas Geraisa, 1945. godine, a pet godina kasnije postaje i guverner države. Godine 1955. se kandidirao za predsjednika Brazila sa sloganom "50 godina za 5" i pobijedio. Položio je predsjedničku zakletvu 31. siječnja 1956. i postao predsjednik Brazila (tada poznat kao Republika Sjedinjenih Država Brazila).
Među mnogim projektima koje je uspio pokrenuti i završiti bila je i Brasília, novi glavni grad Brazila, smješten u srcu zemlje. Dana 2. listopada 1956. godine prilikom njegove prve posjete mjestu izabranom za podizanje novog grada - tada pustoši u središnjem Brazilu - Kubitschek je entuzijastički prorekao: ''Sa ove uzvišice, s ovog usamljenog mjesta koje će uskoro postati točka glavnih nacionalnih odluka, vidim budućnost moje zemlje i mogu predvidjeti novu zoru moje domovine koja se, u budućnosti, oslanja samo na svoju sudbinu. Osim prijestonice, glavne prometnice su izgrađene za vrijeme njegovog mandata, kao i Brazilska autoindustirja.''
Ekonomija je eksplodirala, ali po visokoj cijeni. Mnoge investicije u zemlji su bile plaćane štampanjem novca, tako da je slogan koji ga je doveo na mjesto bio promijenjen u "50 godina inflacije za 5". Tadašnja brazilska valuta, cruzeiro, kao i većina tadašnjih latinoameričkih valuta strmoglavo je gubila na vrijednosti. Zemlja se još više zaduživala trudeći se platiti ambiciozne projekte. Treba ipak istaći da su ovi dugovi bili iznimno mali u odnosu na vanjski dug koji je napravila vojna diktatura koja je počela vojnim pučem 1964. i trajala 21 godinu.
Kubitscheka je naslijedio Jânio Quadros, 1961 godine. Kada je vojska preuzela vlast 1964., Kubitschekova politička prava su bila suspendirana na 10 godina, poslije čega je otišao izvan zemlje, uglavnom u Europu i Sjedinjene Države. Vratio se u Brazil 1967. godine. Godine 1976. Kubitschek je poginuo u prometnoj nesreći kod mjesta Resende u državi Rio de Janeiro. Na sprovodu u Brasíliji bilo je 350,000 ljudi. Njegov grob se nalazi u Memorijalnom Centru JK, koji je otvoren 1981. godine
Zračna luka kao i najotmjeniji hotel u Brasíliji nosi ime ovog brazilskog predsjednika.
Gospodarstvo
Druga veća mrlja je bilo potčinjavanje domaće ekonomije inozemnoj (kako je sam predsjednik izjavljivao združeni kapital) i nekontrolirano tiskanje novca (što je uzrokovalo inflaciju) zbog raskidanja suradnje sa MMF-om.
Korupcija
Kubitscheku se također optužuje i za korupciju. Optužbe o korupciji su počele još u vrijeme kada je bio senator, a pojačale su se u razdoblju kada je bio predsjednik. Prilikom izgradnje Brasilije, bilo je indicija da su računi za neke radove bili mnogo veći od stvarnih, kao i da su poslove dobijale uglavnom firme vezane za Kubitschekovu političku grupu, kao i činjenica da je PANAIR do Brasil bilo jedino poduzeće koje je obavljalo prijevoz ljudi i roba za ovaj projekt. U to vrijeme se u novinama pojavio članak u kojem je JK rangiran među sedam najbogatijih ljudi na svijetu, što nikada nije dokazano. U prilog ovome ide i činjenica da ga je njegov protukandidat na sljedećim izborima za predsjednika, Jânio Quadros, pobijedio sa sloganom "Pomesti korupciju".
Stvaranje Brasílije
Konstrukcija Brasílije je sama za sebe bila motiv za kritiku. Očigledno visoki ugovori, neefikasne logističke metode, umjetno stvaranje osjećaja hitnosti bile su samo neke od indicija da nešto nije u redu. Mnogi smatraju da je hitnost u konstrukciji Brasílije bila nepotrebno rasipanje, naročito kada se radi o zemlji sa mnogim socijalnim zahtjevima i nedostatkom resursa. Neki su kritizirali i udaljenost novog glavnog grada od velikih brazilskih centara kao što su Rio de Janeiro i São Paulo.
Pobune
Za vrijeme svog mandata Kubitschek je bio suočen sa dvije pobune časnika zračnih snaga u mjestima Jacareacanga i Aragarças (poslije smirivanja pobuna, i suđenja, vođe je ipak isti predsjednik poslije pomilovao).
Selva Verde, San Andrés Tuxtla
Selva Verde je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini San Andrés Tuxtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 101 m.
Entronque San Vicente, Ocampo
Entronque San Vicente je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Ocampo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1037 m.
Los Rebajes, San Luis Potosí
Los Rebajes je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Luis Potosí.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1718 m.
Motella, Brescia
Motella je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 559 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 69 m.
Case Zingari, Benevento
Case Zingari je naselje u Italiji u provinciji Benevento, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 510 m.
Muddy, Montana
Madi je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Montana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 617, što je 10 (-1,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Brusciano, Napoli
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 15238 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 32 m.
Benton, Louisiana
Benton je grad u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.948, što je 87 (-4,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Sestra (film, 1960)
Sestra je jugoslavenski crno-bijeli kratki snimljen na slovenskom jeziku 1960. godine u režiji Jožeta Pogačnika, a po scenariju Bogdana Pogačnika. Po žanru je drama, a protagonistica, čiji lik tumači Marija Kohn, je bolničarka koja se pred spuštenom pozornicom prisjeća svoje karijere.
Tetrahidrometanopterin
Tetrahidrometanopterin (THMPT, ) je koenzim u metanogenezi. On je nosač C1 grupe, koja se redukuje do metil nivoa pre transfera na koenzim M.
NB-8 Kornat
NB-8 Kornat bio je naoružani brod u sastavu mornarice NOVJ. Prije uvrštavanja u partizansku flotu koristio se kao tunolovac.
Tetrahidrometanopterin
Tetrahidrosarcinapterin (THSPT, ) je modifikovana forma THMPT-a, u kojoj je glutamil grupa vezana za 2-hidroksiglutarni kraj.
NB-8 Kornat
24. srpnja 1944. nasukao se kod Zlatnog rata na Braču. U nemogućnosti da ga oslobode, posada se evakuira te ga sljedeći dan otkrivaju Njemci i zapaljuju.
Tetrahidrometanopterin
THMPT je glavna platforma za C1 transformacije
N-Formilmetanofuran donira C1 grupu na N5 mesto pterina i formira se formil-THMPT. Formil grupa se naknadno intramolekulski kondenzuje i daje metenil-, koji se zatim redukuje do metilen-THMPT-a. Metilen-MPT se subsekventno konvertuje, koristeći koenzim F420 kao izvor elektrona, u metil-THMPT, posredstvom F420-zavisne metilen-THMPT reduktaze. Metil-THMPT je metil donor na koenzim M, u konverziji posredovanoj metil-THMPT:koenzim M metil-transferazom.
Amadores, Amatepec
Amadores je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México, u opštini Amatepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 169 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 928 m.
Biopolimeri
thumb|DNK animacija Biopolimeri su makromolekulska jedinjenja, molekulske mase od nekoliko hiljada do nekoliko stotina hiljada, koji se u prirodi nalaze kao delovi biljnih ili životinjskih tkiva. Za takve materijale kaže se da potiču iz obnovljivih izvora (eng. renewable resources).
Klasifikacija biopolimera
To su međusobno vrlo različita i složena jedinjenja. Mogu se svrstati u nekoliko grupa:
Yuñuu, Santa Cruz Tacahua
Yuñuu je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa Cruz Tacahua.
Biopolimeri
Klasifikacija biopolimera
Tri tipa biopolimera koji su od esencijalnog značaja za život su ugljeni hidrati, belančevine i nukleinske kiseline. Preko ugljenih hidrata i njihovom razgradnjom, sunčana energija se koristi za održavanje života; pomoću belančevina katalizuju se reakcije koje su uključene u životne procese, a značaj nukleinskih kiselina je u tome što imaju čitav niz funkcija kao što je na primer, uloga prenosioca naslednih osobina i sinteza belančevina u ćelijama.
Cleyrac, Gironde
Klerak je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Žironda koja pripada prefekturi Langon.
Biopolimeri
Podela biopolimera prema poreklu i načinu dobijanja
Na osnovu porekla i načina dobijanja polimera iz obnovljivih izvora u širem smislu smatraju se tri grupe polimera:
Yuñuu, Santa Cruz Tacahua
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1201 m.
Cleyrac, Gironde
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 149 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 24 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,07 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 55 metara (maksimalnoj 106 m, a minimalnoj 53 m).
Biopolimeri
Polimeri ekstrahovani/izolovani direktno iz biomase
Ova kategorija biopolimera je najviše prisutna na tržištu. Polimeri ove kategorije dobijaju se od biljaka, morskih i domaćih životinja. Primeri su polisaharidi, celuloza, skrob i citin, proteini surutke, kazein, kolagen, proteini soje, miofibrilarni proteini životinjske muskulature, itd. Ovi materijali imaju dobra barijerna svojstva za gasove, ali su veoma hidrofilni.
Polimeri proizvedeni klasičnom hemijskom sintezom iz monomera poreklom iz obnovljivih izvora
Primer je polilaktid ili poli(laktidna kiselina), (PLA), biopoliester sintetiziran iz mlečne kiseline. Monomer, mlečna kiselina, proizvodi se fermentacijom ugljeno hidrata.
600px|mini|centar|Proces sinteza polilaktida
Polimeri sintetizovani u mikroorganizmima ili genetski modifikovanim bakterijama.
Do danas ovu grupu čine uglavnom poli(hidroksi-alkanoati): poli(hidroksi-butirat), (PHB), poli(hidroksi-valerat) (PVA) i njihovi kopolimeri, a u toku su i istraživanja bakterijski sintetizovane celuloze.
600px|mini|centar|Proces sinteze poli(hidroksi-butirata), ([[Koenzim A|CoA - koenzim A)]]
Najvažniji biopolimeri mogu se podeliti i prema načinu vezivanja pojedinih osnovnih jedinica u makromolekuli. Visoko molekularni ugljeni hidrati mogu se smatrati poliacetalima. U proteinima su osnovne jedinice vezane amidnim vezama, a nukleinske kiseline su u osnovi poliestri, gde fosforna kiselina deluje kao bifunkcionalna kiselina.
Primena biopolimera
Poput sintetičkih polimera i prirodni polimeri retko se upotrebljavaju u sirovom obliku, već se za određene primene modifikuju ili im se dodaju različiti dodaci odnosno aditivi, kao što su punila, pigmenti, stabilizatori, omekšivači i kao takve smese nazivaju se prirodni polimerni materijali. Aditivi, iako prisutni u relativno malim koncentracijama, bitno poboljšavaju jednu ili više osobina pa se tako dobijaju upotrebljivi polimerni materijali u različitim industrijama (tekstilna, prehrambena, farmaceutska, kozmetička, ind. boja i lakova itd.). Neki prirodni polimeri već se prilikom izolacije iz sirovine dobijaju u modifikovanom obliku (kao npr. alginska kiselina u obliku alginata). Većina prirodnih polimera biološki je razgradljiva (biorazgradljivi polimeri) tj. mogu se razgraditi delovanjem mikroorganizama (bakterija, gljivica, algi) do ugljen dioksida i vode u aerobnim, odnosno ugljen dioksida i metana u anaerobnim uslovima u prihvatljivom vremenskom periodu (koji se razlikuje od polimera do polimera). Na brzinu biorazgradnje utiču faktori okoline i osobina polimernog materijala (struktura, morfologija, kristaliničnost, funkcionalnost, topljivost i molekulna masa)(Andričić, 2009). Biorazgradljivi polimeri su našli primenu za izradu ambalaže (folije i posude za jednokratnu primenu), u medicini : kao implatanti, hiruški konci, itd., u poljoprivredi kao folije za zaštitu semena i komposta.
El Parotal, Tumbiscatío
El Parotal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tumbiscatío.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 471 m.
NB-7 Enare II
NB-7 Enare II bio je naoružani brod u sastavu mornarice NOVJ. Prije stupanja u partizansku službu koristio se kao putnički i ribarski brod.
Prilikom desantnog prepada na Mljet, sudario se s NB-8 Kornatom pritom teško oštetivši vlastiti pramac. U strahu od mogućeg njemačkog zarobljavanja, s broda je uklonjeno naoružanje te je potopljen.
Ventanilla, Bolaños
Ventanilla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Bolaños.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1309 m.
Bella Vista, Aguascalientes
Bella Vista je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Aguascalientes.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1996 m.
El Cascajal, San Andrés Tuxtla
El Cascajal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini San Andrés Tuxtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 337 m.
Irsch
Irš je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 103 opštinska središta okruga Trir-Sarburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.538 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7235052.
Zabrđe (Cetinje)
Zabrđe je naselje u opštini Cetinje u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 148 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 223 stanovnika).
Demografija
U naselju Zabrđe živi 93 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 25,8 godina (27,0 kod muškaraca i 24,6 kod žena). U naselju ima 40 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,70.
Ovo naselje je uglavnom naseljeno Romima (prema popisu iz 2003. godine).
Peter Green (muzičar)
Peter Green (rođenjem Peter Allen Greenbaum, London, 29. oktobar 1946 - 2020) je britanski blues-rock gitarist i osnivač sastava Fleetwood Mac.
Peter Green bio je centralna figura drugog velikog vala britanskog bluesa. Za njega je B. B. King rekao: On ima najslađi ton koji sam ikad čuo, on je jedini od čijeg me sviranja oblije hladni znoj. . Greenova gitara zvučala je poput violine, jako je zatezao žice i koristio vibrato, ali bez puno petljanja, vrlo ekonomično i vrlo elegantno. Koristio je različite gitare, ali je bio najpoznatiji po jedinstvenom i neponovljivom zvuku svoje Gibson Les Paul gitare.
Green je stavljen na 38. mjesto liste 100 najboljih gitarista svih vremena časopisa Rolling Stone. Časopis Guitar Player proglasio je zvuk njegove gitare u pjesmi The Super-Natural jednim od 50 najboljih gitarističkih zvukova svih vremena.
Karijera s John Mayallovim Bluesbreakersima
Peter Green je isprva svirao solo gitaru u sastavu Petera Bardena, ''Peter Bardens Looners'', 1966. Nakon tri mjeseca svirke, dobio je priliku da uskoči umjesto Erica Claptona u sastav John Mayall & the Bluesbreakers na tri nastupa. Nedugo zatim Clapton je otišao iz Bluesbreakersa za stalno, a na njegovo mjesto došao je Green. U intervjuu za Guitar Player 2000 g., Green je rekao da mu je uzor bio Eric Clapton ''Volio sam njegovu svirku, mogao je napraviti sve sa svojim Telecasterom, zvučao je apsolutno fantastično''.
Huejúcar (razvrstavanje)
Huejúcar ima više značenja:
Peter Green (muzičar)
Karijera s John Mayallovim Bluesbreakersima
Green je snimio svoj prvi album Hard Road s Bluesbreakersima. Na albumu su bile dvije Greenove kompozicije; "The Same Way" i "The Supernatural". Zadnja kompozicija bila je jedna od njegovih prvih dužih instrumentala, što će ubrzo postati zaštitni znak Petera Greena. Poput Claptona, čija je svirka na gitari inspirirala mlade da London iscrtaju grafitima "Clapton je Bog", sad su se pojavili grafiti "Green je Bog" zbog njegove odlične blues svirke.
Green je 1967 godine odlučio osnovati svoj blues sastav, zbog tog je napustio Bluesbreakerse, nakon svega jednog albuma koji je realizirao s njima (sličnu stvar napravio je i Clapton prije njega).
Fleetwood Mac
Ime Greenovog novog sastava bilo je Fleetwood Mac. Izvorno je trebalo biti ''Peter Green's Fleetwood Mac'', dva člana ritam sekcije Mick Fleetwood i John McVie, svirala su poput Greena, u Mayallovim Bluesbreakersima. Krenuli su kao tipični blues-rock sastav i svirali blues klasike. Tad je Peter Green napisao Black Magic Woman, (tu pjesmu izvodio je kasnije Santana) i ona ih je izbacila u orbitu. Green je bio neosporni vođa sastava Fleetwood Mac u njihovom početnom razdoblju, i uspjehu u kasnim 1960-ih, kojeg su napravili s hitovima; Oh Well, Man of the World, The Green Manalishi i # 1 britanskih top ljestvica Albatross.
Nakon objavljivanja Albatrossa i velike slave koju im je taj hit donio, Peter Green se neuspješno borio sa posljedicama uspjeha. Naročito se počeo mijenjati nakon uzimanja LSD-a, promjenio je odjelo, pustio bradu i stavio veliki križ na grudi. Uzimanje LSD-a potaklo je njegovu shizofreniju, tako da je 1970. godine Peter Green je napustio sastav Fleetwood Mac.
Bolest i oporavak
thumb|Peter Green snimljen za koncertta 2009. godine Peteru Greenu je dijagnosticirana shizofrenija, duševna bolest koja se manifestira halucinacijama i paranojom. Nakon toga proveo je neko vrijeme u psihijatrijskim bolnicama sredinom 1970-ih. Green je 1977 godine uhapšen, zato jer je prijetio svojem računovođi, Cliffordu Davisu, sa sačmaricom, ali točnost i okolnosti kako se to doista zbilo predmet su mnogih špekulacija. Najpopularnija je verzija da je tim činom Green je želio natjerati Davisa da mu prestane slati novac. Nakon toga incidenta upućen je na liječenje u psihijatrijsku ustanovu u London. Nakon oporavka radio je kao studijski muzičar za kuću PVK Records krajem 1970-ih i početkom 1980-ih. Nakon tog bolest mu se povratila 1984 godine, te je nakon toga živio kao skitnica i pustinjak punih šest godina, sve dok ga nije izvukao njegov brat Len sa ženom, koji je došao živjeti s njim u Great Yarmouth, i tako mu uspio vratiti zdravlje.
Oporavak
Krajem 1990-ih Peter Green se vratio na scenu s novim sastavom ''Peter Green Splinter Group''. Sastav Splinter Group uspio je objaviti devet albuma u razdoblju 1997-2004.
Rad s tim sastavom pukao je 2004. tad je otkazana turneja i prekinuto snimanje nakon Greenova napuštanja sastava odlaska u Švedsku. Nakon toga Green se pridružio British Blues All Stars, ali je njihova turneja 2005 također otkazana nakon smrti saksofonista Dicka Heckstall-Smitha.
Rutger Hauer
Rutger Oelsen Hauer ; 23. januar 1944 - 24. jul 2019.) je bio nizozemski filmski glumac. Nakon što je nastupima u filmovima Paula Verhoevena stekao popularnost u Nizozemskoj 1970-ih, međunadnom zvijezdom je postao zahvaljujući ulozi replikanta Roya Battyja u kultnom SF-filmu Blade Runner 1982. godine. Otada često nastupa u holivudskim filmovima, bilo kao protagonist u ostvarenjima B-produkcije, bilo kao sporedni glumac u prestižnim A-produkcijama.
Filmografija
• 2
Vizantijsko-persijski ratovi
Vizantijsko-persijski ili Bizantsko-sasanidski ratovi je naziv za niz oružanih sukoba koji su se od početka 5. do početka 7. vijeka na području Bliskog Istoka vodili između Bizantskog (Istočnog Rimskog) Carstva na jednoj, te Perzijskog (Sasanidskog) Carstva na drugoj strani. Tradicionalno se smatraju dijelom šire cjeline koju čine rimsko-perzijski ratovi, odnosno njihovom posljednjom fazom. Karakteristični su po tome što bi se mogli nazvati i vjerskim ratovima, s obzirom da je jedan od povoda bilo neprijateljstvo zoroastričkih Perzijanaca prema kršćanstvu, tadašnjoj službenoj religiji Bizanta. Tokom ratova je Bizant uglavnom bio u defanzivi, dijelom zato što je raspolagao manjom teritorijom i ljudsko-materijalnim resursima od nekadašnjeg Rimskog Carstva čije je teritorije na zapadu s promjenjivim uspjehom pokušavalo zauzeti i zadržati; posljednji od ratova je Bizant doveo na sam rub propasti, ali je car Heraklije u njemu uspio izvojevati pobjedu. Ona je, međutim, postala bespredmetna, s obzirom da su obje velike sile bile iscrpljene i njihovu slabost su iskoristili Arapi, zauzevši sporne teritorije a potom uništivši Sasanidsko Carstvo.
Elektroplatiranje
mini|desno|300px|Stroj za [[elektroplatiranje bakra na tiskane pločice.]]
mini|desno|300px|Dio [[tiskana pločica|tiskane pločice iz 1983. (Sinclair ZX Spectrum).]]
mini|desno|300px|[[Niklanje|Poniklani predmeti.]]
mini|desno|300px|Elektroplatirani [[Bakar (element)|bakar na aluminiju.]]
mini|desno|300px|Elektroplatirano [[zlato (pozlata) na modelu Stirlingovog motora.]]
Elektroplatiranje ili galvanostegija je nanošenje tankog sloja nekog metala na površinu predmeta izrađenog od drugog metala radi zaštite, uljepšavanja ili postizanja određenih površinskih svojstava. S gledišta industrijske prakse najčešće se elektroplatira kositrom (bijeli lim za limenke u konzerviranju hrane), cinkom (zaštita željeza i čelika od korozije; cinčanje), kromom (dekoracija, zaštita, tvrdoća površine; kromiranje), bakrom (povećanje električne i toplinske vodljivosti, zaštita; bakrenje), niklom (zaštita, dekoracija; niklanje) i plemenitim metalima (pozlata). Uz aparate za napajanje strujom i izvođenje temeljnih operacija, i najjednostavnija postrojenja za elektroplatiranje moraju imati još i filtre za čišćenje otopina, uređaje za sušenje (koji mogu biti vrlo različiti, od običnih za sušenje mlazom komprimiranog zraka, do velikih peći), tankove za otapanje neispravnih galvanskih slojeva s izradaka, tankove za rekuperaciju otpadnih voda koje se još mogu iskoristiti, prenosive crpke za prijenos otopina i, ako je potrebno, najmanje jedan spremnik za prihvat kupke za galvaniziranje.
Za rezultat galvaniziranja u elektroplatiranju i elektrooblikovanju bitan proces je katodno taloženje. Da bi se ono moglo neprestano odvijati, među ostalim, mora se održavati i koncentracija elektrolita u kupki. Najčešće se to postiže istovremenim otapanjem anode građene od metala kojim se galvanizira (anodnim otapanjem). No, kad se iz nekog razloga upotrebljavaju anode koje se ne otapaju, otopini se povremeno ili još bolje stalno dodaje elektrolit. Te dvije metode održavanja koncentracije elektrolita u kupki u galvanotehnici penekad se i nadopunjuju.
Način rada
Uređaj za provedbu galvanotehničkih postupaka sastoji se od kupke s uronjenim elektrodama (anodom i katodom), koje su spojene s vanjskim izvorom galvanske struje (istosmjerna električna struja stalne jakosti). Kupku čini otopina elektrolita, to jest otopina soli onog metala koji se želi istaložiti na katodi. Od tog su metala najčešće građene i anode, a kao katode stavljaju se predmeti na koje se metal treba nataložiti. Predmeti mogu biti od nekoga drugog metala ili od drugih materijala (plastika, vosak, gips) kojima se površina učini vodljivom nanošenjem električki vodljivog laka ili redukcijom metalnih soli. Zatvaranjem kruga istosmjerne struje zbivaju se elektrokemijske reakcije: na anodi metal otpušta elektrone (anodno otapanje) i u obliku pozitivnih iona (kationa) prelazi u otopinu svoje soli (elektrolitska disocijacija). Kation putuje kroz otopinu do katode, gdje prima elektrone i izlučuje se iz otopine (katodno taloženje). Može se raditi i s anodom koja se ne otapa, ali tada istaložene katione treba nadoknađivati dodavanjem elektrolita u kupku. Temperatura kupke obično je oko 80 °C, gustoća struje 1 do 10 A/dm2, a napon 1 do 15 V. Debljina je slojeva istaloženih elektroplatiranjem 1 do 50 μm, a elektrooblikovanjem 5 do 10 mm.
Kako se na galvanotehnici zasniva i elektrolitičko dobivanje i rafinacija metala, galvanotehnika se katkad promatra i kao grana elektrometalurgije. Međutim, galvanotehnički se procesi razlikuju od elektrometalurških time što iscrpak i čistoća slojeva nisu najvažniji u galvanizaciji, već se pritom postavlja niz teže zadovoljivih zahtjeva. Gotovo uvijek galvanski slojevi moraju biti fine, sitnozrnaste strukture, homogeni i čvrsti, moraju se lako polirati, biti jednolične debljine i, pri elektroplatiranju, dobro prianjati na podlogu. Za to su osobito mjerodavni procesi kristalizacije za vrijeme galvaniziranja. Međusobno djelovanje tih i elektrokemijskih procesa katodnoga taloženja pri galvaniziranju toliko je isprepleteno da se oni ne mogu promatrati odvojeno jedni od drugih. Zbog toga se za katodno taloženje galvanskih slojeva u suvremenoj tehnologiji sve više upotrebljava naziv elektrokristalizacija. Da bi se procesi elektrokristalizacije mogli odvijati tako da im rezultat budu galvanski slojevi tražene kakvoće, među ostalim je potrebno da se podloga prije galvaniziranja nalazi u prikladnu fizikalno-kemijskom stanju: da joj je površina dovoljno glatka, to jest da je bez ogrebotina, pukotina i rupa te da je dovoljno čista kako bi se mogao uspostaviti prikladan kontakt između nje i kupke. Obično je pri galvaniziranju potrebno površinu izradaka tek dovesti u takvo stanje. Također je za postizanje potrebne kakvoće galvaniziranih proizvoda obično nužna i doradba. Zbog toga galvaniziranje u širem smislu obuhvaća i niz operacija predobradbe i naknadne obradbe.
Katodno nagrizanje
Pri katodnom nagrizanju kupka je otopina s 10% sumporne kiseline i nešto kositar(II) sulfata. Izvodi se na 60 - 70 °C, uz gustoću struje od 0,08 do 0,1 A/cm2, obično s anodama od olova. Za vrijeme trajanja postupka, kositar koji se izlučuje zaštićuje već očišćena mjesta na izratku od vodikove krtosti. Prije dalje obrade taj se sloj kositra uklanja anodnim otapanjem u kupki s natrijevim karbonatom i trinatrij fosfatom kao elektrolitima. Prednost ovog načina nagrizanja je što se pri tome gubi vrlo malo materijala i kiseline. Nedostatak mu je razmjerno loša raspodjela elektrolita u udubinama katode, pa se upotrebljava samo u predobradi ravnih izradaka. Osim toga, primjena ovog postupka nagrizanja povezana je sa stanovitim rizikom od pojave vodikove krtosti površine njime obređenih izradaka.
Anodno nagrizanje
Pri anodnom nagrizanju za elektrolit se upotrebljava, također, sumporna kiselina ili smjesa sumporne i fosforne kiseline. Dakako, tu je gubitak materijala veći, ali se na njima ne može razviti krtost površine. Također je raspodjela elektrolita u udubinama bolja, pa je postupak primjenjiv i u nagrizanju jako profiliranih dijelova. Za vrijeme izvođenja postupka na površini željeznih izradaka nastaje oksidna kožica ravnomjerne debljine, koja ih štiti od jačeg najedanja. Ta se kožica može ukloniti metodama koje se upotrebljavaju za sprečavanje pasivacije.
Elektrolitičko odmašćivanje
Elektrolitičko odmašćivanje izvodi se u spremniku s alkaličnom kupkom, također kao katodno i anodno odmašćivanje i djelotvornije je od fizikalno-kemijskog odmašćivanja vrućim otopinama alkalija, također zbog razvijanja plinova na površini izradaka.
Katodno odmašćivanje
Katodno odmašćivanje djelotvornije je zbog toga što se na katodi razvija 2 puta više plina (vodika) nego na anodi (kisika). Nedostaci su mu što se pri tome na površini izratka mogu istaložiti male količine mekih metala iz soli prisutnih u kupki, što, kad se radi o izracima od željeza i čelika, može dovesti do vodikove krtosti. Zbog toga elektrolitičko odmašćivanje ne smije trajati više od 2 minute. Opasnost od razvijanja vodikove krtosti pri katodnom odmašćivanju umanjuje se smanjivanjem napetosti površine kupke pomoću prikladnih sredstava za kvašenje. Ponekad se otopinama elektrolita za katodno odmašćivanje dodaju male količine složenih cijanskih soli bakra. Vrlo tanki galvanski sloj bakra, kojim su nakon takvog čišćenja elektroplatirani izraci, služi za kontrolu uspjeha odmašćivanja, a u nekim slučajevima još i kao međusloj za povećanje prionjivosti drugih slojeva koje još treba nanijeti daljom obradom.
Anodno odmašćivanje
Anodno odmašćivanje povezano je s jačom oksidacijom površine izradaka nego anodno nagrizanje. To je često prednost, jer se često oksidna kožica lako odvaja uz nastajanje čiste površine izratka sa hrapavošću upravo prikladnom za elektrokristalizaciju. Zbog toga se ovim postupkom, međutim, ne smiju čistiti izraci od metala topljivih u alkalijama (na primjer cink), a ne mogu oni od lakopasivabilnih metala (na primjer aluminija, nikla). Izraci od metala osjetljivih prema alkalijama u oksidativnoj sredini (na primjer bakra i njegovih slitina) smiju se ovim postupkom obrađivati samo vrlo kratko (nekoliko sekundi). Anodno odmašćivanje izradaka od čelika obično je izvedeno za 2 minute, ali se smije produžiti, ako je to potrebno.
Katodno i anodno odmašćivanje često se kombiniraju. Tamo gdje anodno odmašćivanje mora biti vrlo kratko (kao u već spomenutom odmašćivanju bakra i njegovih slitina), kombinirano elektrolitičko odmašćivanje izvodi se kratkotrajnom anodnom polarizacijom izratka nakon katodnog odmašćivanja u istom spremniku. Inače se zbog prisutnosti sredstava za kvašenje u otopinama elektrolita za katodno taloženje, koji bi smetali pri anodnom odmašćivanju, te dvije operacije izvode u posebnim spremnicima.
Galvaniziranje
Za upravljanje elektroplatiranjem posebno je važno poznavati uvjete galvaniziranja na koje se može utjecati. Oni obuhvaćaju sastav, temperaturu i konvekciju kupke, materijal i oblik anode, te gustoću kupke.
Sastav kupke
Za svojstva kupke najvažnija je, dakako, vrsta elektrolita. Pri elektroplatiranju elektrolit se odabire prema anionu soli koje su za to prikladne. Prema tome se i kupke nazivaju. Najvažnije su kloridne, sulfatne i cijanidne kupke, ali se često upotrebljavaju i fosfatne, pirosulfatne i pirofosfatne, fluorboratne, nitritne i druge kupke. Često se izborom elektrolita podesiva svojstva kupke postižu i kombiniranjem ovih glavnih elektrolita s elektrolitima koji imaju druge anione (na primjer sulfatnim kupkama često se dodaju kloridi da bi se smanjile smetnje procesu anodnog otapanja). No, elektroliti se ne biraju samo prema njihovim svojstvenim djelovanjima na odvijanje elementarnih procesa, već i prema njihovoj cijeni. Osim toga, svojstva kupke zavise i od koncentracije elektrolita (od toga zavisi i gustoća u procesu). S druge strane, optimalna koncentracija elektrolita zavisi od niza činilaca koji se ne mogu obuhvatiti općim pravilima. Ipak, u suvremenim postupcima teži se velikim koncentracijama elektrolita, jer su nužne za takozvane visokoučinske kupke (kupke koje omogućavaju galvaniziranje što sjajnijim, sitnozrnim slojevima za najkraće praktički dosizivo vrijeme).
Sredstva za povećanje vodljivosti
Sredstva za povećanje vodljivosti također su soli, ali i kiseline i baze. Soli koje se upotrebljavaju za tu svrhu obično su alkalijske ili amonijske, s istim anionom koji ima i elektrolit. Od kiselina za tu svrhu najviše se upotrebljava sumporna u sulfatskim kupkama, koje se zbog toga često nazivaju i kiselim. Baze za povećavanje vodljivosti obično su alkalijski hidroksidi. Obično se dodavaju cijanidnim kupkama, pa se te često također nazivaju alkaličnim (bazičnim). Djelovanje svih tih sredstva počiva na međusobnoj zavisnosti gibanja iona. Pri njihovoj upotrebi treba voditi računa o tome, da se na taj način ne može povećavati vodljivost, a da se pri tome ne promijene i druga važna svojstva kupke, na primjer zbog učinka zajedničkog iona i koncentracija iona metala elektrolita.
Depolizatori
Depolizatori koji se dodavaju kupkama za elektroplatiranje, da bi se smanjila polarizacija elektroda iznad stanovite vrijednosti, gdje njen dalji porast ima štetne posljedice, mogu biti vrlo različite tvari, već prema prirodi procesa koji uzrokuje tu pojavu. Najčešće se ti procesi odvijaju na anodama, pa su najvažniji anodni depolizatori, osobito nosioci iona klora i cijanidi alkalija. Prvi se upotrebljavaju na primjer za razaranje pasivizirajućih slojeva nikalnih elektroda agresivnim djelovanjem nascentnog klora, drugi na primjer u cijanidnim kupkama za stvaranje lako topljivih dvosoli. Jedan od najpoznatijih katodnih depolizatora jest vodikov peroksid, koji se često upotrebljava pri elektroplatiranju niklom. Djelovanje mu se zasniva na oksidaciji vodika koji se simultano izlučuje.
Puferi
Pufer (njem. Puffer) (puferska ili tamponska otopina) je otopina kojoj se može dodati manja količina vodikovih (H+) ili hidroksidnih (OH–) iona (u obliku jake kiseline ili jake lužine), a da se kiselost, odnosno lužnatost, to jest pH-vrijednost otopine, znatno ne promijeni. Kupkama se dodaju različiti puferi, već prema tome u kojem je području vrijednosti pH potrebno puferiranje. Tako se na primjer za puferiranje pri elektroplatiranju niklom upotrebljava borna kiselina. Najvažniji drugi puferi jesu oksalna kiselina i boraks.
Sredstva za suzbijanje vodikovog poroziteta
Sredstva za suzbijanje vodikovog poroziteta poznata su sredstva za kvašenje (ionski aktivni spojevi, kao što su natrijev alkilsulfonati, natrijevi sulfati masnih alkohola, amidi masnih kiselina). Pri njihovoj upotrebi nužno je paziti na to da su ispitani u primjeni uz ostala svojstva kupke, posebno s obzirom na njenu pH vrijednost. U sredstva za suzbijanje vodikovog poroziteta ubraja se i vodikov peroksid.