cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bazilika sv. Petra
thumb|300px| Bazilika Sv. Petra u Rimu mini| Stara bazilika sv. Petra '''Bazilika sv. Petra (tal. Basilica Papale di San Pietro in Vaticano''') je vatikanska crkva izgrađena u stilu klasične renesanse, na mjestu prethodne ranokršćanske bazilike. Prema tradiciji i povijesnim izvorima, prvo zdanje podignuto je na mjestu mučeništva i grobu sv. Petra, jednog od dvanaest apostola i prema katoličkoj tradiciji prvog rimskog biskupa, a time i prvog u nizu papa. Smatra ju se jedinstvenom crkvom u kršćanskom svijetu, kao i najvažnijom od svih kršćanskih crkava. Iznad groba sv. Petra, u 16. stoljeću, sagrađena je prekrasna bazilika njemu u čast. Brojni znameniti umjetnici Italije, među kojima su Donato Bramante, Gian Lorenzo Bernini i Michelangelo bili su uključeni u njenu izgradnju od 1506. do 1626. Danas je zbog svojih religijske i povijesne važnosti vezane uz papinstvo, protureformaciju, te umjetnike i arhitekte značajno hodočasničko i turističko središte.
Bazilika sv. Petra nije katedrala, budući da u njoj ne stoluje biskup, nego je njezin službeni naziv Papinska bazilika sv. Petra u Vatikanu.
Jedan zapis na tlu srednje lađe navodi koliko je čitava građevina dugačka, 194 m (vanjska duljina iznosi, zajedno s trijemom, 211,15 metara), a svod je visok 44 metra. Crkveni prostor zauzima površinu od 15160 m², kupola je do vrha križa visoka 133 m, a nose je četiri nosača, svaki obujma od 71 metra.
Status
200px|desno|thumb|[[Berninijeva "Gloria" te katedra sv. Petra]] Bazilika sv. Petra jedna je od četiri papinske bazilike ili velike bazilike u Rimu Ostale tri su: bazilika sv. Ivana Lateranskog, Bazilika Sv. Marije Velike i Bazilika Svetog Pavla izvan zidina. Bazilika sv. Petra je najistaknutija građevina u Vatikanu. Njena kupola je dominantna na liniji horizonta u Rimu. Najveća je crkva na svijetu, pokriva područje od 2,3 hektara. Jedna je od najsvetijih mjesta kršćanstva; u njoj se nalazi grobnica sv. Petra, koji je bio jedan od dvanaest apostola i prema katoličkoj tradiciji, ujedno i prvi biskup u Antiohiji, a kasnije prvi biskup u Rimu, prvi papa. Iako Novi zavjet ne spominje Petrovo mučeništvo u Rimu, katolička tradicija na temelju spisa crkvenih otaca smatra da je njegova grobnica ispod oltara. Iz tog razloga, mnogi pape iz ranih godina Crkve bili su pokopani u bazilici.
Bazilika sv. Petra nije papino službeno sjedište ni prva u rangu među glavnim bazilikama u Rimu. Tu čast ima bazilika sv. Ivana Lateranskog. Međutim, to je zasigurno glavna papinska crkva, jer se većina papinskih ceremonija održava u njoj, zbog njene veličine i povoljne lokacije. Katedra (stolica) sv. Petra, koja se nalazi u bazilici simbolizira nastavak linije apostolskog naslijeđa od sv. Petra do današnjeg pape. Za nju se smatralo da je na njoj sjedio sam sv. Petar, ali je ona zapravo dar francuskog kralja Karla Ćelavog tadašnjem papi Ivanu VIII. 875. godine. Ona se nalazi na povišenom mjestu u apsidi, uz kipove crkvenih naučitelja i ispod slike koja simbolizira Duh Sveti.
Stara bazilika sv. Petra
mini|Freska koja prikazuje presjek stare bazilike sv. Petra Staru baziliku sv. Petra, najglasovitiju i najveću starokršćansku baziliku, sagradio je car Konstantin Veliki na molbu pape Silvestra I. još 326. godine na mjestu mučeništva sv. Petra, u blizini Neronovog cirkusa.
Bazilika je bila na uzvišenju do kojega je vodilo stepenište s 35 stuba. Atrij ili otvoreno dvorište na istoku imalo je baldahinom natkriti cantharus (česmu), a od njega vodio je kroz narteks, ulazni hodnik s pet vrata, do glavnog dijela bazilike. Iako je golemi središnji prostor bio dug oko 60 metara – crkva je bila konstruktivno jednostavna i imala je otvoreno krovište. Redovi gusto postavljenih stupova dijelili su zgradu u glavnu i četiri pobočne lađe. Glavna lađa (brod) i pobočne na zapadu su završavale s pet lukova od kojih je središnji bio trijumfalni luk (slavoluk). Iza toga nalazila se bema, prostor iz kojeg se možda razvio transept u kasnijim crkvama kružnog tipa (u bemi ili povišenom dijelu svetišta nalazila se, iza baldahina, grobnica sv. Petra). Iza nje je bila apsida iz koje su biskupi i visoko svećenstvo održavali službu Božju.
Ispred glavnog oltara bili su okrunjeni mnogobrojni carevi, tako je na Božić 800. godine okrunjen Karlo Veliki kojega je papa Lav III. okrunio krunom Svetog Rimskog Carstva.
U 15. vijeku stara bazilika sv. Petra je bila stara više od 1100 godina i pokazivala je znakove starosti, pa je papa Nikola V. htio staru baziliku nadograditi i pretvoriti je u katedralu dostojnu veličine i snage Katoličke Crkve.
Gradnja i oblik
mini|lijevo|250px| Pročelje Bazilike 2005. godine
mini| Izvorni [[Bramanteov plan Bazilike ]]
mini| [[Michelangelov plan ]]
mini| Presjek i tlocrt današnje bazilike
Obnova je započela 1452. godine prema nacrtima Bernarda Rossellinija, no radovi su tri godine kasnije, poslije smrti pape, obustavljeni; zidovi su se uzdizali jedva metar iznad površine zemlje. Prije pontifikata Julija II. (1503.-1513.) nije bilo ozbiljnijeg pokušaja da se bazilika restaurira ili pregradi. Papa se sjetio starih nacrta i odlučio da ponovo započne gradnju te je nakon 50 godina ovo gradilište opet oživjelo. Papa je odlučio da obnovi drvenu baziliku na prikladan imperijalan rimski način, kao suvremenu suparnicu rimskih termi i Panteona.
Jedan dio nove Petrove crkve valjalo je predvidjeti kao mučeničku grobnicu ili komemorativnu crkvu. Crkve mučenika bile su obično kružnog tlocrta, a upravo u to vrijeme projektirao je Bramante sićušni San Pietro in Montorio u Monitoriju, janikulskom brežuljku, gdje se pogrešno mislilo da je svetac bio mučen. Isprva je, između mnogih nacrta, Julije II. upravo odabrao Bramanteovu crkvu u obliku istokračnog grčkog križa s četiri mala grčka križa u krakovima. Iznad središta trebala se izdizati golema glavna kupola koja se stepenasto uzdiže oponašajući Panteon. Četiri manje kupole su bile predviđene za četiri kraka križa.
U praksi međutim crkve centralnog tlocrta nisu prikladne za velike svečanosti u kojima sudjeluju tisuće ljudi i poslije 1514. godine, kada je umro Bramante, za vrijeme njegovih nasljednika Rafaela (do njegove smrti 1520.), fra Giovannija Gioconde iz Verone i Giuliana da Sangalla promijenio se taj genijalni plan i došlo je do kompromisa. Dugo se vremena vodila prepirka ne bi li tlocrt u obliku latinskog križa bio bolji. Velik, ružan drveni model napravljen za Antonija da Sangalla Mlađeg, koji je umro 1546. godine, predstavlja kompromisno rješenje nekolicine problema, naročito po nespretnom miješanju središnjeg tlocrta i tlocrta latinskog križa. Njemu nedostaje Bramanteov osjećaj za klasičnu jednostavnost. Njegovo najistaknutije obilježje je neobičan most koji povezuje vestibul i glavni brod.
Michelangelo, kojemu je papa Pavao III. 1547. zapovijedio neka nastavi gradnju, vratio se grčkom križu. Jedino je on, poput Bramantea, bio u stanju zamisliti pravo mjerilo ove velike građevine. Njegove ideje poznate su nam s nekoliko bakroreza, nekoliko njegovih crteža i drugog velikog drvenog modela. Michelangelo je nadmašio Bramanteov projekt jasnoćom i ekonomičnošću otvorivši tlocrt u kutovima, stvorivši tako jedinstven integrirani križ i četvorinu i jedinstven interijer. Michelangelo se nerado primio posla i pristao je nakon nagovaranja pape Pavla III. Izjavio je, da je pristao samo iz ljubavi prema Bogu i u čast apostola.
Najvažniji doprinos građevini svetog Petra što ga je genijalni kipar pridonio bila je blistava, uza svu veličinu, bestežinski djelujući, kupola iznad papinskog oltara (visoka 138 metara). Kupola je poduprta apsidijalnim galerijama, a iznutra je nose četiri masivna stuba, svaki u četvorini sa stranicama od 18 metara. Kamena rebra koja se dižu iz tambura s kolonadom dvostrukih stupova, da bi nosila lanternu na vrhu, povećavaju njen dinamični odnos. Nakon njegove smrti 1564. godine, rad je preuzeo Giacomo Della Porta 1573. godine, koji je ponešto promijenio projekt.
Kupolu su dovršili Michelangelovi nasljednici od 1588. do 1593. godine, dugo nakon njegove smrti, i vjerojatno lakšu i šiljastijeg oblika nego što je on želio.
Za gradnju najvećeg hrama bilo je potrebno puno novaca, a taj novac je najvećim dijelom potjecao od trgovine oprostima.
Godine 1606. zapovijedio je papa Pavao V. neka se vrate obliku latinskog križa s namjerom da se osigura više prostora. Tada je Carlo Maderno gradio uzdužnu lađu katedrale i baroknu fasadu i tako modificirao cijeli odnos kupole i pročelja. Danas se Michelangelova kupola, gledajući iz blizine, skriva iza masivne barokne fasade. Ispred fasade je portik s pet vrata koje vode u baziliku, na čijem vrhu su konjaničke skulpture Konstantina (Bernini) i Karla Velikog (Cornacchini). Jedna od ukrašenih brončanih vrata zovu se Sveta vrata i otvorena su samo za jubilarnih godina.
Tek nakon posvećenja crkve - 18. novembar 1626, Gian Lorenzo Bernini, nasljednik Maderna, dovršio je građevinu i njenu okolicu. Berninijevo je djelo visoki tabernakul iznad glavnog oltara, ali prije svega njemu se ima zahvaliti za današnji izgled Petrova trga. Pravi umjetnik gradnje osnovao je prekrasne kolonade sa 284 stupa i 88 nosača koji okružuju u svoj svojoj cjelini taj jedinstveni trg. Bernini je, također, napravio i nacrte za 162 svetačka kipa na balustradi. Obelisk 25 m visok, u sredini trga, potječe iz Egipta. Kaligula je ukrasio njime Neronov cirkus. Godine 1586. transportirali su ga na današnje mjesto i ondje ga postavili.
Enterijer i dekoracija
mini|upright=1.7|lijevo| Glavni brod mini|upright| [[Kupola ]] mini|upright| Sveta vrata mini|upright|Oltar sv. Petra s [[Berninijevim brončanim baldahinom i apsidom iza]] mini| [[Pietà (Michelangelo) ]] Unutar trijema iznad glavnog ulaza je poznat i potpuno obnovljeni mozaik Navicella (brodić), koji je za prvotnu baziliku izradio Giotto o prvoj Svetoj godini (1300.).
Chris Halliwell
Christopher Perry "Chris" Halliwell je fiktivni lik u TV-seriji Charmed. Njega tumači Drew Fuller. Opisan je kao sin Piper Halliwell i Lea Wyatta.
Bazilika sv. Petra
Enterijer i dekoracija
Posljednja vrata desno nazivaju se "Sveta vrata" (Porta Santa) i ona su otvorena samo za "Svete godine". Na Badnji dan papa, po osobitom obredu dolazi do tih vrata praćen svečanom procesijom i nakon što triput klekne i triput udari čekićem odstranjuje se zid i papa prvi njima ulazi u Baziliku. Na Sveta tri kralja poslije jubilarne godine vrata se ponovno zazidaju, uz posebnu svečanost. Moderne reljefe koji ukrašavaju ta vrata izradio je Vico Consorti.
Središnja vrata su "Vrata Filarete" (Porta di Bronzo) izradio je u 15. stoljeću Filaret za drevnu Konstantinovu baziliku, ugledavši se u Ghibertijeva vrata u Firenci. Njih uokviruju dvoja vrata iz suvremenog doba, Minguzzijeva "Vrata dobra i zla" (Porta del Bene e del Male), i Crocettijeva "Vrata svetih sakramenata" (Porta dei Sacramenti), a posljednja vrata s lijeva, tzv. "Vrata smrti" (Porta della Morte), na kojima su prikazani Isusova i Bogorodičina smrt, te smrt u svemiru, su najnovija (1964.) i njih je napravio Giacomo Manzù za papu Ivana XXIII.
U unutrašnjosti se osjeća božansko, harmonično prostranstvo najveće kršćanske crkve. Dojam veličine se može dobiti ako znamo da su putti (mali anđeli), na pandantivima kupole, veći od ljudske veličine, dok je centralni kanopos visok poput rimske palače.
Devedeset devet svjetala poredanih u polukrug oko oltara se čuva uvijek upaljenima kako bi osvijetlili grobnicu sv. Petra ispod oltara.
Brončani baldahin iznad oltara, visok 29 metara, izradio je najveći barokni kipar Bernini. Baldahin nose spiralni stupovi odliveni od brončanih dekoracija s Panteona, a na vrhu se nalazi golema skulpturalna kompozicija ''uznesenja sv. Petra''.
Dekoracija apside je isto tako djelo velikog kipara. Umjetnik je zamislio veliko barokno relikvijarno prijestolje u pozlaćenoj bronci koje okružuje drveni tron za koji se vjeruje da je originalni tron sv. Petra. Iznad njega su veličanstvene trake "Svete svjetlosti" s golubicom Duha Svetoga i brojnim figurama u štukaturi.
Dva su monumentalna nadgrobna spomenika s obje strane oltarne apside: grobnica pape Pavla II. (Guglielno della Porta 1575.) i grobnica pape Urbana VIII. (Bernini 1647.). Uz četiri golema centralna stuba (pilastra) nalaze se skulpture svetaca od kojih je možda najljepši ''sv. Longinus s kopljem kojim je proboden Krist'' (Bernini). Ostale skulpture su: glasoviti ''brončani kip sv. Petra'' iz 13. stoljeća, ''Carica sv. Jelena Andree Bolgija, sv. Veronika Francesca Mochija i sv. Andrija'' Françoisa Duquesnoya.
Uz pilastre, u bazilici se nalaze mnogobrojni spomenici, kao npr. Kristina Švedska Carla Fontane, Berninijeva matilda iz Canosse (1635.), Canovini spomenici papama Klementu XIII., Urbanu VIII. i posljednjim Stuartima.
U bazilici se nalazi i Pietà koju je veliki Michelangelo isklesao s nepunih 25 godina za jubilej 1500. godine.
U ''Svetištu i muzeju riznice sv. Petra (Tesoro) nalazi se dragocjeni Donatellov ciborij i grobnica pape Siksta IV.'', djelo Antonia del Pollaiola.
Ispod jednog od stubova kupole nalazi se ulaz u Vatikansku kriptu u kojoj se nalaze ostaci stare Konstantinove bazilike i grobnice dvadesetak pontifikanata (među kojima su Pio XII., Ivan XXIII., Pavao VI. i Ivan Pavao I.). Iskapanja ispod Konfesije donijela su važno otkriće koje je papa Pavao VI. objavio 26. lipnja 1968.: "Relikvije sv. Petra su identificirane na način koji možemo smatrati uvjerljivim".
Dojmovi
"Građevinu, koja svoju slavu u prvom redu zahvaljuje svojoj veličini i sjaju svoje opreme teže je opisati riječju od bilo koje druge građevine", pisao je Carl Lutzow u svojem prije stotinu godina napisanom djelu o umjetnosti crkvene gradnje, "a taj posao je tim teži budući da su temeljni oblici, u kojima se postavila gradnja i stil u kojem je izvedena po svojoj prirodi lišeni svake osobine i obilježja, streme prema nekoj sveobuhvatnoj općenitosti." Kao i kasniji kritičari Lutzow žali što su se odrekli Bramanteovog tlorisa forme grčkog križa. "Jasno se osjeća kako je prvotna jedinstvena zamisao žrtvovana zahtjevu za masovnim razvijanjem raskoši." Jacob Burckhardt je naprotiv, mislio da utjecaj crkvenog prostora odlučujuće djeluje na rasvjetu i na broj ljudi. "U uskršnje jutro svatko zna da se nalazi u najvećoj zemaljskoj prostoriji na svijetu."
Američki filozof Ralph Waldo Emerson opisao je baziliku sv. Petra kao "ukras zemaljske kugle ... uzvišenu i lijepu."
Općeniti utisak crkvenog prostora sa svojim izjednačenim razmjerima, sa svojim efektima perspektive, boje i strujanjem svjetla djeluje fascinirajuće na neiskusnog promatrača. Onaj koji se obraća pojedinačnim dijelovima građevine, spomenicima i umjetninama - na njega će ta građevina ostavljati još veći utisak. Ali bazilika svetog Petra nije samo crkva i majstorsko djelo građevinske umjetnosti već ponajprije simbol univerzalnosti Crkve.
Arhiprezbiteri bazilike od 1053. godine
Papa imenuje arhiprezbitera, koji upravlja bazilikom. To su obično talijanski kardinali, ali bilo je i kardinala drugih narodnosti poput Engleza Henryja Benedicta Stuarta i Edwarda Henrya Howarda i Španjolca Rafaela Merry del Vala i dr. Dva kardinala arhiprezbitera Giovanni Gaetano Orsini i Pietro Barbo kasnije su postali pape (Nikola III. i Pavao II.).
Grobovi i relikvije
Postoji više od 100 grobnicau bazilici sv. Petra, mnogi se nalaze u katakombama ispod bazilike. To uključuje grobove 91. pape, sv. Ignacija Antiohijskog, Otona II., cara Svetog Rimskog Carstva, kompozitora Giovannija Pierluigija da Palestrine i dr. Tu su pokopani i progonjeni britanski plemići katoličke vjere James Francis Edward Stuart i njegova dva sina, Charles Edward Stuart i Henry Benedict Stuart, kojima je papa Klement XI. dopustio dolazak u Vatikan. Također tu je pokopana i Marija Klementina Sobjeska, supruga Jamesa Francisa Edwarda Stuarta i unuka Jana Sobjeskog, zatim kraljica Kristina Švedska, koja je abdicirala s prijestolja kako bi se preobratila na katoličanstvo, grofica Matilda od Toskane, sipatizer pape Grgura VII., u vrijeme Borbe za investituru između pape i cara Henrika IV. Najnovija sahrana u bazilici je ona pape Ivana Pavla II., 8. aprila 2005.
New Boston, Texas
New Boston je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 4.550 stanovnika.
Salvador Neme Castillo, Huimanguillo
Salvador Neme Castillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tabasco, u opštini Huimanguillo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 40 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 18 m.
Bryan County, Georgia
je okrug u američkoj saveznoj državi Džordžija.
Cornillon-Confoux
Kornijon Konfu je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Ušće Rone koja pripada prefekturi Eks an Provans.
Bryan County, Georgia
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 30.233, što je 6.816 (29,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Lisbon, Florida
Lisbon je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Florida.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 260, što je 13 (-4,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Lawnside, New Jersey
Lonsajd je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.945, što je 253 (9,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Harina Zlaka
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 62 stanovnika te 24 obiteljskih kućanstava.
Cornillon-Confoux
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1167 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 78 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,95 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 110 metara (maksimalnoj 190 m, a minimalnoj 21 m).
Veliki građanin
Veliki građanin je sovjetski film sniman u režiji Fridriha Ermlera i prikazan u dva dijela 1938. i 1939. godine. Radnja mu je inspirirana životom sovjetskog komunističkog vođe Sergeja Kirova, čije je ubistvo nekoliko godina ranije postalo jednim od povoda za pokretanje Velike čistke. U filmu se naslovni lik, koga tumači Nikolaj Bogoljubov zove Boris Šahov, a radnja pokazuje kako se nakon vremena kao "pravovjerni" sljedbenik partijskog kursa sukobljava s partijskim čelnicima koji pripadaju frakciji Lava Trockog, a što će na kraju kulminirati njegovom mučeničkom smrću. Ermler je scenario napisao 1935. godine, ali je snimanje, u koje se u nekoliko navrata tražeći izmjene scenarija umiješao lično Staljin, započelo u januaru 1937. godine, u jeku same Velike čistke. Obilježili su ga problemi, prije svega vezani uz nevoljkost glumaca da tumače likova tada proskribiranih "trockista", ali i sabotaže nakon kojih su neki članovi filmske ekipe uhapšeni i strijeljani. Veliki građanin, koji je svojim sadržao nastojao opravdati čistke, je na kraju dobio Staljinovu nagradu. Nakon Staljinove smrti i procesa destaljinizacije 1950-ih je završio u bunkeru, te se prikazao tek 1980-ih za vrijeme procesa glasnosti. Današnji kritičari i historičari filma ga smatraju propagadnim ostvarenjem, ali drže da je u njemu Ermler koristio inovativne tehnike filmske naracije i montaže što ga čini ostavrenjem prije svog vremena.
Veliki građanin je zanimljiv i za historiju televizije, s obzirom da je njegov prvi dio bio prikazan 25. marta 1938. na eksperimentalnom programu nedavno pokrenute Moskovske TV-stanice, a što ga čini prvim filmom prikazanom na sovjetskoj televiziji, i jednom od prvih na televiziji u svijetu.
Dietramszell
Ditramscel je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 21 opštinskog središta okruga Bad Telc-Volfratshauzen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 5.302 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9173118.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Bad Telc-Volfratshauzen Ditramscel se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Bad Telc-Volfratshauzen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 685 metara. Površina opštine iznosi 96,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.302 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 55 stanovnika/km².
Mebanazin
Mebanazin (Actomol) je inhibitor monoaminske oksidaze (MAOI) iz hidrazinske hemijske klase, koji je ranije korišten kao antidepresiv tokom 1960-tih, ali je njegova primena prekinuta.
Al Ḩāzah al Qaşā‘ī, Hajjah
Al Ḩāzah al Qaşā‘ī je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 359 m.
Hižakovec
Hižakovec je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Donje Stubice, Krapinsko-zagorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 112 stanovnika te 32 obiteljskih kućanstava.
UDP-N,N'-diacetilbacilozaminska 2-epimeraza (hidroliza)
UDP-N,N'-diacetilbacilozaminska 2-epimeraza (hidroliza) (, UDP-Bac2Ac4Ac 2-epimeraza, NeuC) je enzim sa sistematskim imenom UDP-N,N'-diacetilbacilozaminska hidrolaza (2-epimerizacija). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Za dejstvo ovog enzima je neophodan jon Mg2+.
Hattstatt
Hatštat je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Gornja Rajna koja pripada prefekturi Gebviler.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 784 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 131 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,98 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 200 metara (maksimalnoj 810 m, a minimalnoj 195 m).
2812 Scaltriti
2812 Scaltriti je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,223 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,5.
2811 Stremchovi
2811 Stremchovi je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,863 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,9.
Vitigliano, Lecce
Vitigliano je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1081 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 116 m.
E (država)
Država È je bila vazalna država u današnjoj centralnoj Kini koja je postojala za vrijeme dinastije Shang i Zapadne dinastije Zhou. E je ispočetka bila locirana u današnjoj južnoj provinciji Henan da bi se kasnije preselila u današnju provinciju Hubei. Njen vladar je bio jedan od Tri ekselencije, odnosno velikodostojnik koga su imenovali kineski vladari od vremena kralja Zhoua od Shanga.
Postoje brojne terorije kako je nastala Država E, uključujući one koje smatraju da su njeni prvotni satnovnici potekli od Baiyuea ili Daxi kulture. Druga teorija tvrdi da su potomci Žutog cara s prezimenom Jí (姞) dobili zemlju od Zhoua od Shanga oko današnjeg Okruga Xiangning u Shanxiju.
Milka Tica
Djela
Sij baba brašno (2002.)
Nogometna bajka (2005.)
Mačva
thumb|280px|Mapa Mačvanskog regiona u geografskim granicama. Mačva je geografski region u Srbiji. Najveći deo Mačve se nalazi u severozapadnom delu Centralne Srbije (u Mačvanskom okrugu), dok se manji severni deo nalazi u Vojvodini (u Sremskom okrugu). Najveći grad Mačve je Šabac.
Arkus sinus hiperbolični
Arkus sinus hiperbolični je neparna, monotono rastuća funkcija, čiji domen i kodomen pripadaju (-∞,∞). Definiše se kao:
Mačva
Istorija
Region je dobio ime po gradu Mačve, koji je postojao u srednjem veku na obalama reke Save. U prošlosti, u regionu je takođe poznat kao Donji Srem, dok su susedne regije na severnoj obali reke Save (današnji Srem) bio je poznat kao Gornji Srem.
Mačva je bila naseljena još od kamenog doba. U prvom veku pre nove ere, u regionu je osvojen od strane Rimljana, a Scordisces su gurnuti na severnoj strani reke Save. Tokom rimske vladavine, region je bio deo provincije Mezije i Panonije.
Rimske vlasti trajala je sve do 5. veka, kao i regiona osvojili Sarmati, Huni, Goti, Gepidi, Langobards i Avari. U 6. veku, slovenska plemena naseljavaju se u regionu. U regionu je tada bio uključen u Vizantiji, Franačko kraljevstvo i Bugarskoj. U 9. i 10. veka, južni delovi regiona su deo Srbija. U 11. veku, vizantijski pokrajine poznat kao Thema Sirmijuma su obe, danas regionu Srema i Mačve, tako da je ime Srema postao oznaka za oba regiona. U 12. veku, južni delovi regiona su deo Srbija, a severni delovi deo Vizantijskog carstva.
E (država)
Tokom Zapadne dinastije Zhou (1046–771. pne.) Država Jin je prodrla na teritoriju Države E natjeravši je da se premjesti na jug na područje današnjeg Grada Nanyang u provinciji Henan. Zbog toga je Država E došla u dodir s moćnom Državom Chu, zbog čega se pomakla dalje na jug u današnju Provinciju Hubei, a novo sjedište postavila istočno od današnjeg grada Ezhou.
Godine 863. pne. odnosno u sedmoj godini vladavine kralja Yija od Zhoua, vladar Države Chu Xiong Qu (熊渠) je iskoristio metež u Državi E i svrgnuo je; njene zemlje je poklonio svom sinu Xiong Zhiju (熊摯). Uništenje Države E je dokumentirano na brončanom Dingu (posuda) poznatom kao Yu Ding (禹鼎).
Danas se E (鄂) koristi kao skraćenica za Provinciju Hubei.
Milka Tica
Djela
Zašto si sretna djevojčice Timila (2009.)
Stećci od Zgošće do Ledinca (2011.)
Izložba u knjižnici: priručnik za pretstavljanje baštine (2018.)
Mačva
Istorija
Tokom vladavine mađarskog regiona su vladali nekoliko moćnih zabrane. Mađarskog kralja Bele IV dobio vlast nad Mačve do Rostislava Mihajlovič, izbeglica ruski knez. U 13. veku, u Beloj Macso (unuk mađarskog kralja Bele IV) vladao Mačve, kao i Usora i Soli (područja preko reke Drine u severoistočnoj Bosni danas).
U 14. veku, zabrana na Garaj porodice (Pal Garaj, Mikloš sam Garaj od Mačve i njegov sin Mikloša II Garaj Mačve), koje su bile pod suverenitetom mađarske proširila svoje vladavine, ne samo u Bosni nego u Srem, a poslednja je postao zabranu Slavonije i Hrvatske, koji je takođe bio deo mađarskog kraljevstva u tom trenutku. U 1381, Mačva je deo države Srbije Kneza Lazar Hrebeljanović.
U 15. veku, Mačva je deo srpske despotovine, a od 1459, to je bio deo Osmanskog carstva. To je bila pod turskom vlašću sve do 1718, kada je bio zarobljen od strane Habzburgovaca. Između 1718 i 1739, Mačva je deo Habsburškog-vladao Srbija, a od 1739, ponovo je bio deo Osmanskog carstva. U 1788, "Mačvanska knežina (lokalna administrativna jedinica) je 25 sela sa 845 kuća. Ime lokalnog guvernera (oberknez ") bio je Uroš Drmanović. Između 1804 i 1815, Mačva je deo Srbija vladao Karađorđa, a od 1817 je deo autonomne Kneževina Srbija.
Tokom Prvog svetskog rata, austro-mađarske vojske počinio ratne zločine nad nevinim srpskim civilima u Mačvi i Podrinju. [1] Od 1918, u regionu je bila deo Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (kasnije preimenovana u Jugoslaviju). Između 1918 i 1922 u regionu je bio poznat kao podrinjski okrug, u periodu između 1922 i 1929, kao Podrinjska oblast, dok je između 1929 i 1941 je bio deo Drinska banovina. Između 1941 i 1944, Mačva je deo osovine okupacijom Srbija, a od 1945, to je deo Socijalistička Republika Srbija.
Značajnija naselja
thumb|250px|Mapa Mačvanskog okruga u Centralnoj Srbiji. Spisak značajnijih naselja u delu Mačve koji pripada Centralnoj Srbiji, sa brojem stanovnika po popisu iz 2002. godine:
Jedino značajnije naselje u delu Mačve koji pripada Vojvodini je Mačvanska Mitrovica (4.072 stanovnika po popisu iz 2002. godine).
Dillingen an der Donau
Dilingen an der Donau je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 27 opštinskih središta okruga Dilingen an der Donau. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 18.341 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9773125.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Dilingen an der Donau Dilingen an der Donau se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Dilingen an der Donau. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 433 metra. Površina opštine iznosi 75,6 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 18.341 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 243 stanovnika/km².
Bârla, Mărișelu
Bârla je naselje u Rumuniji u okrugu Bistrica-Nasaud u opštini Mărișelu.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 422 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 377 m.
Dopamin b-monooksigenaza
Dopamin b-monooksigenaza (, dopaminska beta-hidroksilaza, MDBH (membranska dopaminska beta-monooksigenaza), SDBH (rastvorna dopaminska beta-monooksigenaza), dopaminska B-hidroksilaza, 3,4-dihidroksifenetilaminska beta-oksidaza, 4-(2-aminoetil)pirokateholna beta-oksidaza, dopa beta-hidroksilaza, dopaminska beta-oksidaza, dopaminska hidroksilaza, fenilaminska beta-hidroksilaza, (3,4-dihidroksifenetilamin)beta-mono-oksigenaza, DbetaM (gen)) je enzim sa sistematskim imenom dopamin,askorbat:kiseonik oksidoreduktaza (beta-hidroksilacija). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim sadrži bakar. Njega stimuliše fumarat.
La Escondida, Madero
La Escondida je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Madero.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1668 m.
New Braunfels, Texas
New Braunfels je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 57.740 stanovnika.
Mittembergh, Trento
Mittembergh je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Arkus kosinus hiperbolični
thumb|Arkus kosinus hiperbolični Arkus kosinus hiperbolični je monotono rastuća funkcija, čiji domen uzima vrednosti [1,∞) a kodomen (0,∞). Definiše se kao:
Mittembergh, Trento
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1147 m.
Arkus kosinus hiperbolični
Funkcija je konveksna, nema prevoja ni asimtota, a apsolutni minimum joj je nula u tački 1, -{x}--ose.
Vidi još
[sr:Аркус косинус хиперболични]
Hiperbolične funkcije
Hiperboličke funkcije su hiperbolički sinus (sh x), hiperbolički kosinus (ch x), hiperbolički tangens (th x), hiperbolički kotangens (cth x), hiperbolički sekans (sech x) i hiperbolički kosekans (cosech x). Grana matematike koja koristi ove funkcije naziva se hiperbolička trigonometrija. Njima inverzne funkcije imaju prefiks area, što treba razlikovati od prefiksa arkus koji stoji ispred inverznih funkcija obične trigonometrije. Anglosaksonske oznake za hiperboličke funkcije su redom odnosno  i ovde ih češće koristimo zbog praktičnih, softverskih razloga.
Definicije
Za razliku od običnih trigonometrijskih istoimenih funkcija, hiperbolički sinus, kosinus, tangens, kotangens, sekans i kosekans su određeni sledećim analitičkim definicijama, formulama:
Poreklo imena
Funkcije su dobile naziv zbog mogućnosti korištenja parametarskih jednačina (jedne grane) hiperbole:
Trigonometrijska hiperbola
right
Poput funkcija trigonometrijske kružnice x^2+y^2=1, definišu se i funkcije jedinične jednakostranične hiperbole x^2-y^2=1. Na slici desno je sa u označena dvostruka senčena površina. Tačka E(x,y)\, nalazi se na preseku hiperbole i prave OE. Senčena površina OAE, rekli smo da iznosi u/2, može se razumeti kao razlika površina trougla OBE i temenog odsečka ABE hiperbole, gde je OB=x, BE=y.
U istoj teoremi (1) funkcija u(x) iz prvog tvrđenja (a) je inverzna funkcij i x(u), tj. cosh(u), iz (b). I obrnuto. Zato se inverzne hiperboličke funkcije zovu area-funkcije, po latinskoj reči area - površina.
Analogije sa trigonometrijskom kružnicom su sledeće:
Konačno, jedine fundamentalne funkcije trigonometrija su sinus i kosinus. Pomoću te dve definišemo preostale četiri: tangens, kotangens, sekans i kosekans, kao što je već urađeno na početku definicija. Drugi način da te četiri funkcije definišemo je ista slika. Iz tačke 1 apscise (na slici tačka A) povučemo paralelu sa ordinatom do preseka F sa krakom ugla OE. Zatim iz tačke 1 ordinate (na slici tačka H) povučemo paralelu sa apscisom do preseka D sa krakom ugla OE. Ugao AOE je φ.
U tački E hiperbole postavimo tangentu (t). Tangenta t seče apscisu u tački T. Ugao između apscise (osa O-A-B-S prethodne slike) i tangente je α. Produžetak tangente dole, seče ordinatu, na slici desno u tački M, koja se ne vidi na prethodnoj slici.
Predstavljanje redovima
Razvojem hiperboličke funkcije u Tejlorov red dobijamo:
Trigonometrijska veza
Hiperboličke funkcije se mogu definisati i pomoću običnih trigonometrijskih:
Osobine
Mnoge formule hiperboličkih funkcija su slične odgovarajućim formulama obične trigonometrije: mini|Hiperbolički kosinus (plavo) i sinus (crveno) Kako je to je prva funkcija parna, a druga neparna. Graf prve je osno simetričan (ordinata, u-osa je osa simetrije), graf druge je centralno simetričan (ishodište, tačka O je centar simetrije), kao što se vidi na slikama dole.
Lako je izračunati sledeće izvode:
Poreklo
Hiperboličke funkcije su nastale zbog potreba ne-Euklidske geometrije. Tražeći Euklidsku ravan u svojoj ne-Euklidskoj geometriji, Lobačevski je pronašao orisferu. Obratno, Euklidski prostor ima pseudosferu, površ na kojoj važi geometrija Lobačevskog. Ovakva otkrića jednih geometrija u drugima poslužila su za dokaze neprtivrečnosti novih ne-Euklidskih geometrija, tačnije za dokaze njihove međusobne jednake neprotivrečnosti. Sa druge strane, omogućile su prenos trigonometrija. Obična trigonometrija orisfere u prostoru Lobačevskog postaje hiperbolička trigonometrija, i obratno.
Adenilil-sulfat kinaza
Adenilil-sulfat kinaza (, adenililsulfatna kinaza (fosforilacija), 5'-fosfoadenozin sulfatna kinaza, adenozin 5'-fosfosulfatna kinaza, adenozin fosfosulfatna kinaza, adenozinska fosfosulfokinaza, adenozin-5'-fosfosulfat-3'-fosfokinaza, APS kinaza) je enzim sa sistematskim imenom ATP:adenilil-sulfat 3'-fosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ljudski sistem fosfoadenozin-fosfosulfatne sintaze (PAPSS) je bifunkcionalani enzim (fuzioni produkt kve katalitičke aktivnosti).
Bulloch County, Georgia
je okrug u američkoj saveznoj državi Džordžija.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 70.217, što je 14.234 (25,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Chiapa San Isidro, Zumpahuacán
Chiapa San Isidro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México, u opštini Zumpahuacán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 170 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1805 m.
Arkus kotangens hiperbolični
Arkus kotangens hiperbolični je monotono opadajuća funkcija, čiji domen leži u (-∞,-1) i (1,∞), a kodomen u (-∞,∞). Definiše se kao:
Jessup, Maryland
Džesap je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Merilend.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 7.137, što je 728 (-9,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Uniontown, Kentucky
Juniontaun je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.002, što je 62 (-5,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Arkus tangens hiperbolični
Arkus tangens hiperbolični je monotono rastuća, funkcija, čiji se domen kreće u (-1,1), a kodomen u (-∞,∞). Definiše se kao:
Funkcija ima jedan prevoj i nulu u nuli, u koju ulazi pod ugom od π/4. Ima dve asimptote: x = ±1.
Molini, Avellino
Molini je naselje u Italiji u provinciji Avellino, u regiji Kampanija.
2814 Vieira
2814 Vieira je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,868 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,6.
Selve, Padova
Selve je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 113 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 15 m.
El Paraíso, Othón P. Blanco
El Paraíso je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Quintana Roo, u opštini Othón P. Blanco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 7 m.
Tunjo Oršolić Makarić
Tunjo Oršolić Makarić (Tolisa, 20. 3. 1954), pučki pjesnik.
Burke County, Georgia
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 23.316, što je 1.073 (4,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
2815 Soma
2815 Soma je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,232 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,2.
Zeeland, Michigan
Ziland je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 5.504 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 5.504 stanovnika, što je 301 (5,2%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ricardo Flores Magón, Venustiano Carranza
Ricardo Flores Magón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Venustiano Carranza.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 3483 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 480 m.
Newcastle, Texas
Newcastle je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 585 stanovnika.
Masoprokol
Masaprikol je potentan inhibitor lipoksigenaze koji ometa metabolzam arahidonske kiseline. Ovo jedinjenje takođe inhibira formiltetrahidrofolatnu sintetazu, karboksilesterazu i ciklooksigenazu u manjoj meri. On takođe služi kao antioksidans u mastima i uljima.
Deauville (Kalvados)
Dovil je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Lisje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 4364 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 1222 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,57 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 5 metara (maksimalnoj 83 m, a minimalnoj 0 m).
Peptidilglicin monooksigenaza
Peptidilglicin monooksigenaza (, peptidilglicinska 2-hidroksilaza, peptidil alfa-amidirajući enzim, peptid-alfa-amidna sintetaza, sintaza, peptid alfa-amid, peptidni alfa-amidirajući enzim, peptidna alfa-amidna sintaza, peptidilglicinska alfa-hidroksilaza, peptidilglicinska alfa-amidirajuća monooksigenaza, PAM-A, PAM-B, PAM) je enzim sa sistematskim imenom peptidilglicin,askorbat:kiseonik oksidoreduktaza (2-hidroksilacija). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim sadrži bakar. Peptidilglicini sa neutralnim aminokiselinskim ostatkom u pretposlednjoj poziciji su najbolji supstrati.
Tiofosforil fluorid
Tiofosforil fluorid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 120,034 Da.
Sam Shepard
Sam Shepard (5. novembar 1943. - 27. jul 2017.) je bio američki dramatičar, glumac, televizijski i filmski režiser. Poznat je kao autor nekoliko kratkih priča, eseja, memoara te kao dobitnik Pulitzerove nagrade za dramu kojom je 1979. ovjenčan za tekst Buried Child. Široj publici je najpoznatiji po tumačenju pilota Chucka Yeagera u filmu The Right Stuff (1983).
Aerolinee Itavia let 870
Itavia 870 ili Masakr kod Ustike (Strage di Ustica) je bio let talijanskog putničkog aviona Douglas DC-9 na liniji Bologna-Palermo koji završava eksplozijom u vazduhu 27.6.1980. Ovo obaranje aviona u kojemu ginu svi članovi posade i putnici (sveukupno njih 81) dovodi do pokretanje najduže istrage u talijanskoj historiji.
Tijek događaja
Kao službeno vreme pada leta 870 se uzima 18:59:45 kada prestaje raditi transponder na avionu.
Neobični ostaci
Tijekom istrage ostataka na dijelovima aviona su nađeni tragovi eksploziva TNT i heksogena koji se zna upotrebljavati u bombama, ali i u raketama zrak-zrak zbog čega je on samo dokazao da sam tehnički kvar DC 9 nije mogao biti razlog eksplozije.
Zaključak komisije
Parlamentarna komisija o terorizmu je 1989. godine službeno objavila zaključke svoje istrage o uništenju DC 9 aviona na putu Bologna - Palermo. Najvažniji dio zaključak koji je pročitao predsednik komisije Giovanni Pellegrino glasi:
"DC 9 incident se dogodio tijekom vojne akcije presretanja. DC9 je oboren, a životi 81 nevinog stanovnika su uništeni akcijom koju se može opisati vojnom, stvarnog ne proglašenog rata, tajne internacionalne policijske akcije protiv naše države"
Crna kutija
Ubrzo po otkrivanju avionskih ostataka i utvđivanja nepostojanja preživjelih prešlo se na traženje crnih kutija koje su i otkrivene. Razgovor u avionskoj kabini kao i ostali tehnički podaci govore o normalnom stanju aviona do praktičko poslednjeg trenutka to jest do povika pilota: "Gledaj što je ono tamo ?" U tom trenutku crna kutija je po službenim podacima prestala raditi pretpostavlja se zbog nestanka električne energije u avionu. Na žalost na početku istrage sudski organi su dobili samo kopiju crne kutije bez podataka o visini leta aviona, njegovom nagibu i slično pošto je originalna kutija bila "izgubljena" od strane talijanske vojnoobavještajne organizacije
Radari
Tijekom sudskih slučajeva vezanih s obaranjem aviona došlo se do otkrića da su podaci za dan 27.6.1980 na radarima koji su pratili let aviona bili izmjenjeni od strane nepoznatih osoba. Po pitanju radara kod mjesta Marsala otkriveno je kidanje stranice radarske knjige za taj dan i njena zamjena s drugom stranicom. Krivotvorenje je bilo vrlo profesionalno učinjeno tako da je prošlo mnogo vremena do otkrića ali su se tužiteljstvo i obrana složili da je do njega došlo. U slučaju radara kod mjesta Licola u blizini Napulja nije došlo do krivotvorenja nego su podaci bili jednostavno uništeni
Sumnjive smrti
S izuzetkom generala Saverio Rane koji je navodno obavjestio ministra transporta da je avion oboren raketom i potom umro od zloćudne bolesti veći broj svjedoka je umro u čudnim okolnostima. Po mišljenju sudske istrage iz 1999. godine postoji 12 takvih sumnjivih smrtnih slučajeva od kojih su "najzanimljiviji" slučajevi vojnih lica koja su navodno izvršila samoubojstvo. Prvi od njih (Dettori) je trpio od "paranoje" i tvrdio da će svi otići u zatvor prije svog "samoubojstva" dok je dok je drugo važno vojno lice (Parisi) izvšio samoubojstvo 1995. nekoliko dana prije dobivanja novog poziva na sud pošto je otkriveno da je prvi iskaz bio lažan. U raznim "samoubojstvima" i "nesretnim slučajevima" svjedoka u oči sudske istrage također je upalo i nikad rješeno ubojstvo talijanskog generala Roberta Boemija.
Zadnje polemike
Zadnju polemiku i najnoviju istragu po pitanju nikad rješenog obaranja Douglas DC-9 pokrenuo je Francesco Cossiga tadašnji talijanski premijer i kasniji predsjednik koji 2007 izjavljuje da je avion bio oboren od strane francuskog lovca koji je poletio s francuskog nosača aviona. ,a tu njegovu izjavu će 2010. godine potvrditi tadašnji predsjednik Italije tvrdeći da je francuski lovac ispalio raketu na libijski MiG 23 i greškom pogodio DC 9.
Nakon izjave Cossige Italija izjavljuje 22.6.2008. da ponovno pokreće istragu o rušenju aviona.
Arkus sinus
Arkus sinus je funkcija inverzna sinusnoj funkciji na njenom ograničenom intervalu [-π/2,π/2]. Koristi se za određivanje veličine ugla u ovom opsegu, kada je poznata vrednost njegovog sinusa.
Formule
Slede neke od formula koje se vezuju za arkus sinus:
Preko formule za polovinu ugla se dobija i:
Izvod:
Predstavljanje u formi integrala:
Breglia, Como
Breglia je naselje u Italiji u provinciji Como, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 96 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 751 m.
Villanova, Reggio Emilia
Villanova je naselje u Italiji u provinciji Reggio Emilia, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 505 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 19 m.
1984
Januar/Siječanj
180px|mini|lijevo|Računar "[[Galaksija (računar)|Galaksija"]] mini|150px|left|Prvi Apple [[Macintosh]]
Herendești, Victor Vlad Delamarina
Herendești je naselje u Rumuniji u okrugu Timiš u opštini Victor Vlad Delamarina.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 551 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 129 m.
1984
Februar/Veljača
mini|U svemiru bez vrpce mini|240px|[[Zimske olimpijske igre 1984. - amblem]] 130px|mini|Černjenkova bista
Mart/Ožujak
mini|120px|[[Motorola DynaTAC 8000X]]
Maj/Svibanj
mini|250px|[[Hidroelektrana Itaipu]] mini|120px|[[Veselin Đuranović (1966)]]
Jun/Juni/Lipanj
mini|220px|[[Zlatni hram]]
Jul/Juli/Srpanj
mini|240px|[[Olimpijada 1984]]
Decembar/Prosinac
mini|200px|[[Bopalska nesreća, ostaci fabrike]]
Hiperbolična trigonometrija
Hiperbolična trigonometrija ima svoju ulogu u geometriji Lobačevskog. Koristi se za proučavanje otpornosti materijala, u elektrotehnici, statičkim proračunima visećih mostova u građevinarstvu i drugim granama nauke. U matematici se hiperbolične funkcije koriste, na primer, za rešavanje integrala gde se pojavljuje za razliku od oblika  gde se koristi obična, tj. ravninska trigonometrija.
2813 Zappala
2813 Zappala je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 32,57 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 3,137 astronomskih jedinica (AJ).
Hiperbolična trigonometrija
Hiperbolične funkcije
Hiperbolične funkcije je uveo u upotrebu italijanski matematičar Vinčenco Rikati (Vincenzo Riccati, 1707-1775). On je koristio oznake Sh. i Ch. za hiperbolni sinus i kosinus. Teoriju je dalje razvio Lambert (Johann Heinrich Lambert, 1728-1777. Histoire de l'académie Royale des sciences et des belles-lettres de Berlin, tom. XXIV, str. 327 (1768)), negde oko 1771, upotrebljavajući sinh i cosh. Kod nas se za hiperbolne funkcije koriste oznake sh x, ch x, th x, cth x, sech x, cosech x, ali ovde sledimo skraćenice koje podržava Vikipedijin softver, tj. Lateh, a to su uobičajene anglosaksonske oznake.
Definicija hiperboličnih funkcija
Sinus hiperbolični, kosinus hiperbolični i tangens hiperbolični određeni su formulama:
Geometrijsko određivanje hiperboličnih funkcija analogno je određivanju trigonometrijskih funkcija sinus, kosinus, tangens (v. ravninska trigonometrija).
2813 Zappala
Asteroid je otkriven 24. novembra 1981. godine.