cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Weidenbach (Eifel)
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vulkanajfel Vajdenbah se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Vulkanajfel. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 475 metara. Površina opštine iznosi 10,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 274 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 26 stanovnika/km².
El Aguacate, Santa Catarina
El Aguacate je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Santa Catarina.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1756 m.
Anet (Er i Loar)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2651 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 337 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,85 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 65 metara (maksimalnoj 132 m, a minimalnoj 57 m).
Bowen, Illinois
Boven je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 494, što je 41 (-7,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Buena Vista, Altotonga
Buena Vista je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Altotonga.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 720 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1962 m.
Jurassic Park (roman)
Jurassic Park je science fiction roman američkog književnika Michaela Crichtona, poznat kao njegovo najuspješniji i najuticajnije djelo, odnosno predložak za istoimeni film začetak istoimene franšize.
Jurassic Park, koji je po strukturi i stilu sličan brojnim ranijim tehno-trilerima iz Crichtonovog opusa, prikazuje kako je korporacija InGen genetskim inženjeringom, odnosno rekonstrukcijom DNK iz drevnih prahistorijskih fosila uspjela proizvesti žive primjerke davno iščezlih dinosaura, a koje nastoji komercijalno iskoristiti u tematskom zabavnom parku na otoku ispred kostarikanske obale. Radnja prikazuje kako je uprava pred otvaranje na otok dovela grupu naučnika, advokata i drugih gostiju radi demonstracije, ali kako industrijska sabotaža i druge okolnosti dovedu do oslobađanja prahistorijskih zvijeri koje će početi loviti goste i osoblje parka, tjerajući ih da se bore za goli život.
Roman, koji je publici na relativno pristupačan način objašnjavao koncepte DNK, ali se također bavio i filozofskim i bioetičkim pitanjima se odlikovao i eksplicitnim prikazom nasilja i izuzetno mračnim tonom, a što je uključivalo smrt velikog broja likova. Jurassic Park je nakon objavljivanja doživio izuzetan uspjeh, kako kod čitatelja, tako i kod publike. To se odrazilo i na Hollywood, te je samo tri godine kasnije ekraniziran kao film u režiji Stevena Spielberga koji je postigao još veći uspjeh te potakao zanimanje publike za filmove, TV-serije na temu dinosaura. Crichton je, potaknut tim uspjehom, godine 1996. objavio njegov nastavak pod naslovom Lost World.
Dragoljub Mihailović
Dragoljub Draža Mihailović (27.4. 1893. – 17.7. 1946.) bio je vođa četnika u drugom svjetskom ratu. Borio se prvo protiv okupatora, a potom protiv jugoslavenskih partizana u saradnji sa okupatorom.
Cason, Verona
Cason je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 67 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 17 m.
Биохане
Биохане је насеље у Србији у општини Тутин у Рашком округу. Према попису из 2002. било је 98 становника (према попису из 1991. било је 158 становника).
Dragoljub Mihailović
General Mihailović od proleća 1942. godine boravi u Crnoj Gori, gde se njegovi četnici pod komandom Italijana bore protiv partizanskog ustanka. Naoružani od okupatora, četnici vrše pokolje muslimana Sandžaka i istočne Bosne, dok istovremeno Mihailović dobija de Golovo odlikovanje za junački otpor okupatoru. Početkom 1943. godine, Mihailović pod komandom fašističke Italije učestvuje u osovinskoj operaciji Vajs protiv jugoslovenskih partizana, tokom koje su četnici poraženi na Neretvi. Istodobno, očekujući iskrcavanje Saveznika na Jadranu, Nemci zahtevaju od Italijana da odbace Mihailovićeve četnike. U nemačkoj operacija Švarc četnici su hapšeni, ali se Mihailović izvukao.
Po povratku u Srbiju sredinom 1943. godine, Nemci ponovo raspisuju poternicu za Dražom Mihailovićem. Istovremeno, Saveznici bivaju sve nezadovoljniji njegovim delovanjem. Mihailović u jesen 1943. pokreće ofanzivu u istočnoj Bosni, ali se saveznici na teheranskoj konferenciji ipak okreću vojno jačim partizanima. Nakon gubitka engleske podrške, Mihailović tajno uspostavlja saradnju sa Nemcima protiv partizana. On istovremeno pomaže evakuaciju savezničkih avijatičara, nadajući se američkoj pomoći.
Биохане
Демографија
У насељу Биохане живи 67 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 30,7 година (29,6 код мушкараца и 32,0 код жена). У насељу има 18 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 5,44.
Dragoljub Mihailović
Leta 1944. godine general Mihailović otkazuje poslušnost kralju Petru II Karađorđeviću, koji ga je razrešio dužnosti Načelnika generalštaba i pozvao četnike pod komandu NOVJ. Tokom Bitka za Srbiju 1944. godine, Mihailović se borio na strani Wehrmachta. Nakon poraza u Srbiji, Mihailovićeva grupacija sa Nemcima prelazi u Bosnu, gde nastavlja borbu protiv Jugoslovenske armije sve do kapitulacije Nemačke, nakon čega biva razbijena na Zelengori. Po završetku rata Mihailović se još neko vreme krio.
Draža Mihailović je 1946. godine uhvaćen od strane novih jugoslavenskih vlasti te osuđen na beogradskom procesu i pogubljen zbog ratnih zločina.
Биохане
Демографија
Ово насеље је великим делом насељено Бошњацима (према попису из 2002. године).
Dragoljub Mihailović
Tokom raspada SFRJ i ratova 1990-ih, Mihailovićeva ideologija antikomunizma, velikosrpstva i etničkog čišćenja postala je veoma rasprostranjena. Draži se dižu spomenici, a dospeo je i na ikone pravoslavne crkve. Godine 2015. je presudom Višeg suda u Beogradu službeno službeno rehabilitovan.
Rani život i karijera
Dragoljub Mihailović se rodio u gradiću Ivanjica u Srbiji, u porodici sreskog pisara Mihaila Mihailovića. Zajedno sa svojom sestrom Jelicom i Milicom je rano ostao bez roditelja, pa se preselio u Beograd gdje je živio pod skrbništvom strica Vladimira Mihailovića, veterinarskog majora tadašnje srpske kraljevske vojske. Godine 1910. se upisao u Nižu školu Vojne akademije u Beogradu.
Mihailović je kao pitomac Akademije u septembru 1912. poslan u prvi balkanski rat, te se istakao hrabrošću u Kumanovskoj bitci. U ljeto 1913. je sudjelovao u drugom balkanskom ratu i dobio Zlatnu medalju za hrabrost. Nakon toga je vraćen u Beograd radi nastavka školovanja na Vojnoj akademiji.
Njegovo dalje školovanje je prekinulo izbijanje prvog svjetskog rata. Mihailović, sada potporučnik, je sudjelovao u Cerskoj bitci, Kolubarskoj bitci, a nakon invazije Centralnih sila na Srbiju 1915. godine i u povlačenju srpske vojske kroz Crnu Goru i Albaniju. Godine 1916. je zajedno sa srpskom vojskom bio smješten na otoku Krf, a kasnije je poslan na Solunski front. Tamo je 11.9. 1916. teško ranjen, ali se nekoliko mjeseci kasnije vratio u službu. Rat je završio u redovima Jugoslovenske divizije gdje je unaprijeđen u čin poručnika, a u septembru 1918. je sudjelovao u proboju Solunskog fronta.
Po završetku rata poručnik Mihailović je služio u Skoplju, a kraće vrijeme u Kraljevoj gardi, odakle je izbačen zbog disciplinskog prekršaja. Godine 1920. se oženio za Jelicu Branković s kojom će imati sinove Branka, Ljubivoja i Vojislava, te kći Gordanu. Tih je godina nastavio napredovanje u službi te je od 1926. godine služio u Generalštabu. Godine 1930. je Mihailović, tada u činu potpukovnika, poslan na dodatnu naobrazbu u Pariz gdje se sreo i sprijateljio s budućim francuskim vojskovođom i državnikom Charlesom de Gaulleom.
Mihailović je nakon toga služio kao jugoslavenski vojni ataše u Sofiji, odakle je protjeran navodno zbog neprimjerenih kontakata s bugarskim oficirima, te u Čehoslovačkoj. Od 1937. je ponovno na službi u Ljubljani, gdje je bio načelnik štaba Dravske divizijske oblasti, a od 1940. godine je nastavnik na Vojnoj akademiji u Beogradu. Zbog javnog iznošenja stavova protiv Sila Osovine je disciplinski kažnjen od strane svog pretpostavljenog, generala Milana Nedića, te poslan u Mostar.
Drugi svjetski rat
desno|thumb|Okupaciona podela Jugoslavije, 1941. godine
Pukovnik Mihailović je, kao i relativno veliki broj oficira i vojnika bivše kraljevske vojske, uspio izbjeći zarobljavanje u aprilskom ratu. Dio njih, pogotovo onih u nepristupačnijim krajevima, ili nije bio upoznat ili nije htio prihvatiti kapitulaciju potpisanu 17.4. 1941. Neki od njih, uključujući Mihailovića, su bili odlučni nastaviti makar simboličnu oružanu borbu. Grupa s pukovnikom Mihailovićem koja je brojala 7 oficira i 24 vojnika je 8.5. stigla na Ravnu Goru u Srbiji, a 14.6. se proglasila Četničkim odredima Jugoslovenske vojske kojima je cilj bilo oslobođenje teritorija Kraljevine Jugoslavije od okupatora.
Ustanak u Srbiji 1941.
Uz Mihailovićevu grupu, za nekoliko mjeseci je stvoreno još nekoliko ustaničkih grupa i paravojnih formacija, dio kojih je, poput onih pod vodstvom Koste Pećanca u Srbiji bio vođen četničkom tradicijom. Svim tim grupama su snažan poticaj dale represalije protiv srpskog stanovništva na okupiranim teritorijima, pogotovo na području novostvorene NDH, a još više njemački napad na SSSR koji je kod mnogih stvorio dojam da bi Sile Osovine ipak mogle izgubiti rat.
thumb|Četnici i partizani, zajedno, sprovode zarobljene nemačke vojnike u Užicu 1941.
Mihailovićev četnički pokret, koji je okupljao gotovo isključivo Srbe, je već u ljeto 1941. godine formulirao strategiju koja je isključivala otvorene oružane sukobe s okupatorskim formacijama, u svrhu izbjegavanja represalija i očuvanja četničke organizacije radi preuzimanja vlasti u Jugoslaviji nakon poraza Sila Osovine. Toj strategiji je u prilog išla kako praksa italijanskog okupatora koji je srpske ustanike i četničke formacije u svojoj okupacionoj zoni ne samo tolerirao, nego i oružano potpomagao pod uvjetom da se uzdrže od ustaničkih akcija. Mihailović se nadao da bi sličan aranžman mogao postići u njemačkoj okupacionoj zoni, pa je već u ljeto 1941. stupio u kontakt sa kvislinškim režimom Milana Aćimovića, potom sa Nedićevom kvislinškom vladom, a preko nje i s predstavnicima njemačkih vlasti.
Zahvaljujući relativno dobrim vezama s diplomatskim zborom u Beogradu, Mihailović i njegova grupa su, za razliku od ostalih, relativno brzo ostvarili kontakte s britanskom obavještajnom službom, odnosno s izbjegličkom vladom Dušana Simovića u Londonu. Temeljem toga se Mihailović nametnuo kao vođa svih onih paravojnih formacija u bivšoj Jugoslaviji kojima je cilj bio ne samo završetak okupacije, nego i obnova predratnog ustavnog poretka temeljenog na unitarnoj monarhiji na čelu s dinastijom Karađorđević. Mihailović je takođe planirao da tokom okupacije radi na stvaranju Velike Srbije i vrši etničko čišćenje, o čemu je obavestio i vladu u Londonu:
Četničkom vođi Mihailoviću je smetala pojava suparničke paravojne formacije pod vodstvom Titovih komunista, poznate pod nazivom partizani. Oni su se od četnika razlikovali ne samo po zalaganju za poratno preuređenje Jugoslavije na socijalističkim i federativnim osnovama, nego i po strategiji koja se temeljila na otvorenoj oružanoj borbi protiv okupatora, bez obzira na eventualne represalije i žrtve. Razilaženja između dva pokreta eskaliraju nakon što su partizani u Srbiji toliko ojačali da su stvorili slobodni teritorij prozvan Užička Republika.
U jeku srpskog ustanka protiv Nemaca, septembra 1941. godine, između pukovnika Mihailovića i generala Nedića je postignut sporazum o zajedničkoj borbi protiv partizana, koji je sadržao sledeće stavke:
Ponuda Nemcima
minijatura|185px|Pukovnik Mihailović je tokom ustanka u Srbiji nudio [[Wehrmacht|Vermahtu zajedničku borbu protiv partizana.]]
Nemci su za gušenje ustanka u Srbiji 1941. angažovali dodatne trupe i sproveli drastične represalije nad stanovništvom, što je pukovnika Mihailovića navelo da se povuče iz ustanka, napadne partizane i zatraži kontakt sa nemačkom upravom radi prekida neprijateljstva. Uprkos Mihailovićevom istupanju iz ustanka, Nemci su mu odgovorili da upravo stižu njihove oklopne trupe koje će se efikasno obračunati sa banditima, i da "nemački Vermaht ne može da se optereti takvim saveznicima koji mu se privremeno priključuju iz razloga oportuniteta". Mihailović se pravdao da je morao uzeti neke gradove od Nemaca da ih komunisti ne bi uzeli i da nije hteo da ratuje protiv Nemaca:
Mihailović je izjavljivao okupatorima bezrezervnu lojalnost i tražio municiju za borbu protiv ustanika. Molio je da njegovo "delovanje na nacionalnoj osnovi" ostane potajno da ne bi prošao kao Kosta Pećanac, koji je sklopio otvoreni sporazum sa okupatorom, čime je izgubio uticaj u narodu i stekao oznaku izdajnika.
Uprkos njegovim predlozima, Nemci mu nisu ostavili drugu mogućnost do da položi oružje. Draža se vadio da takvu odluku ne može doneti sam, ali je napomenuo: "Nećemo se boriti protiv Nemaca, pa ni onda ako nam ova borba bude nametnuta." Od tada pa nadalje, Mihailović je vodio bespoštedni rat protiv partizana.
Napad na partizane
Neposredno nakon što se ponudio Nemcima, Mihailović je preduzeo opšti napad na partizansku Užičku republiku, što je koincidiralo s prvom neprijateljskom ofanzivom. Istoričar Branko Petranović smatra da je napadom četnika na Užice, Ivanjicu, Čačak, Gornji Milanovac i druga mesta slobodne teritorije u noći između 31. oktobra i 1. novembra 1941. godine započeo građanski rat u Srbiji. Glavni štab NOPO Srbije je 6. novembra 1941. izdao Proglas srpskom narodu o „izdajstvu Draže Mihailovića" koji je napao partizane i nastoji da obmane „poštene srpske seljake i četnike".
Istovremeno sa okretanjem Mihailovića Nemcima i opštim napadom na partizane, 15. novembra ga je Dušan Simović preko Radio-Londona promovisao za komandanta „svih jugoslovenskih oružanih snaga u zemlji". Mihailović je 16. novembra izdao Proglas kojim obaveštava da ga je kralj, na predlog „slobodne jugoslovenske vlade u Londonu", imenovao za Komandanta celokupne jugoslovenske vojne sile na okupiranoj teritoriji Jugoslavije, čime se svi naoružani pokreti stavljaju pod njegovu komandu. Velika Britanija je preduzela diplomatski korak kod vlade u Moskvi, pa je 16. novembra stiglo uputstvo iz Londona da se partizani stave na raspolaganje Mihailoviću:
Četničko-partizanski sukob je kulminirao potiskivanjem i opkoljavanjem četnika na Ravnoj gori, ali do njihovog uništavanja nije došlo iz međunarodnih obzira. Vrhovni štab NOPOJ je ponudio četnicima da stupe u borbu protiv Nemaca, da se odreknu zahteva da se partizani potčine Mihailoviću i da se pitanje jedinstvenog operativnog vodstva rešava sporazumno. Primirje je zaključeno 20. novembra 1941. u Čačku. Dogovoreno je da se pruži otpor okupatoru, puste zarobljenici i da mešovita komisija ispita uzroke sukoba i krivice za „zločina dela". Nakon sastanaka 20. novembra u Čačku, Bil Hadson je obavestio Kairo kako se stvar razvija:
Mihailović je odmah izvestio kraljevsku vladu da je uspeo da zaustavi „bratoubilačku borbu" i da nastoji da udruži sve snage za borbu protiv Nemaca. U telegramu vladi ne pominje svoju ponudu Nemcima za saradnju:
Uprkos izjavama jugoslovenskoj vladi u Londonu da ujedinjuje snage protiv Nemaca, Draža je odlučio da ne pruži otpor nemačkoj ofanzivi. Istovremeno, četničko-partizanski sukob iznurio je ustanike pre nego što su Nemci krenuli u završnu ofanzivu. Iako su partizani oružano uspjeli nadvladati same četnike, nisu bili u stanju savladati višestruko nadmoćnije njemačke snage te su krajem 1941. iz Srbije prisiljeni na povlačenje u Istočnu Bosnu.
Operacija Mihailović
thumb|Nemačka poternica za pukovnikom Dražom Mihailovićem od [[9. 12.|9. decembra 1941.]]
Hram Svetog Aleksandra Nevskog u Sofiji
Hram-spomenik Svetog Aleksandra Nevskog (bug. Храм-паметник „Свети Александър Невски“) je patrijaršijska katedrala Bugarske pravoslavne Crkve u Sofiji. Izgrađena je 1908. godine i posvećena svetom Aleksandru Nevskom i ruskim vojnicima, poginulim u Rusko-turskom ratu (1877–1878), nakon kojeg je Bugarska dobila državnost od Osmanskog Carstva ali ne i potpunu samostalnost.
Dragoljub Mihailović
Operacija Mihailović
Nakon uništenja partizana, Nemci su početkom decembra 1941. pokrenuli operaciju u cilju hvatanja pukovnika Mihailovića, likvidacije njegovog štaba i rasturanja četničkih odreda. Sluteći opasnost, Mihailović je uoči nemačkog napada sklonio trupe sa Ravne Gore. On je 1. decembra naložio svojim komandantima da se legalizuju u okviru Nedićevih formacija. 6. decembra, nakon opkoljavanja u Struganiku, Mihailoviću je uspjelo pobjeći, ali dva njegova bliska suradnika, majori Mišić i Fregl, su uhvaćeni i kasnije strijeljani.
Nijemci u operaciji Mihailović nisu imali gubitaka, četnici jesu: ubijen je jedan oficir i 11 osoba, a zarobljeno je 7 oficira (uključujući Mišića i Fregla), i 475 muškaraca osumnjičenih da su četnici i 2 žene. Paul Bader, glavni komandant Srbije, smatrao je da je »Mihailovićeva grupa« razbijena, ali je ipak raspisao ucjenu od 200.000 dinara za Mihailovićem.
Nakon ove operacije pukovnik Mihailović je stekao brojna saveznička priznanja i čin generala. Neko vreme se skrivao na području Ravne Gore, a kasnije produžio prema Sandžaku i Crnoj Gori, pod talijanskom okupacijom.
20. decembra 1941. je poslao instrukciju Pavlu Đurišiću u Crnoj Gori kojom definiše ciljeve četničkog pokreta:
Legalizujom četnika kod Nedićevih kvislinških vlasti je stvoren modus vivendi s temeljem koga su nedićevci zadržali upravu nad gradovima a Nijemci nad strateškim komunikacijama, dok je četnicima ostavljena de facto vlast nad ruralnim područjima Srbije. Zauzvrat su se četnici, često djelujući kao eskadroni smrti, borili protiv preostalih partizana i njihovih pristaša. Mihailovićevi četnici su nakon sloma ustanka držali sela, nastojeći da ne ubiju Nemca, ali su se sa ljotićevcima međusobno obračunavali.
Prelazak u Crnu Goru 1942.
thumb|Kolaboracija u Crnoj Gori predstavljena kao "Mihailovićevo ostrvo slobode" u magazinu "[[Time (časopis)|Time" 25 maja 1942. "U trenutku kada je Mihailović u velikom stepenu igrao ulogu kvislinga bio je nagrađen najjačom britanskom propagandom." (Bil Hadson)]] thumb|[[Bill Hudson (levo) i Draža Mihailović (desno) u Crnoj Gori 1942.]]
Nakon neuspeha da postigne dogovor sa Nemcima u Srbiji, Mihailović je na proleće 1942. godine prešao u Crnu Goru, gde su četnici uspostavili saradnju sa Italijanima. U sklopu italijanske antipartizanske ofanzive u Crnoj Gori, pokrenute aprila 1942. godine, učestvovale su četničke jedinice Rade Korde, Petra Baćevića i Pavla Đurišića. Četničkim operacijama u italijanskoj ofanzivi je u početku rukovodio Zaharije Ostojić, načelnik Mihailovićevog operativnog odelenja, a nakon dolaska u Crnu Goru 1. juna 1942. godine, Mihailović lično preuzima rukovođenje operacijama. Mihailović je od fašističkog okupatora redovno uzimao oružje i municiju za borbu protiv partizana. Istovremeno, dobijao je obilatu novčanu pomoć od Engleske i jugoslovenske emigrantske vlade.
Britanski oficir za vezu Bil Hadson je već početkom maja 1942. otvoreno govorio da četnici sarađuju sa okupatorima:
Kralj Petar II je ukazom br. 661 od 10. juna 1942. godine proglasio Mihailovićev Štab za Vrhovnu komandu jugoslovenske vojske, a ukazom br. 662 od istog dana naimenovao njega za Načelnika Štaba.
Iako je Britancima situacija na terenu bila dobro poznata, njihova politika je bila da podržavaju Mihailovića. U srpnju 1942. je Glenconner pisao Južnom odjelu Foreign Officea:
U svojim nastojanjima da potakne Mihailovića na antiosovinsku akciju, saveznički zapovjednik za Bliski istok general Vilson je u rujnu 1942. poslao Mihailoviću preko Bila Hadsona brzojavku sa zahtjevom da napadne osovinske komunikacije, jer bi to znatno oslabilo neprijateljev ratni napor na Balkanu. U studenom je taj zahtjev potkrijepljen brzojavkom koju je Mihailoviću poslao predsjednik jugoslavenske vlade, ali ni to nije izazvalo nikakav vidljiv učinak. U međuvremenu je u Jugoslaviju ubačen Čarls Robertson, a Hadsonu je poslana jedna kompletna jedinica službe veze, pa je tako napokon stvorena svakodnevna bežična veza između Kaira i bojišta. Zahvaljujući tome, britanska vlada je do kraja te godine dobila jasnu predodžbu o situaciji o Mihailovićevim postupcima i namerama. Obavještenja su potvrdila kao točno ono što se do tada samo pretpostavljalo: da je Mihailovićeva politika i dalje ostala politika zaziranja od bilo kakve ozbiljne akcije protiv okupatorskih snaga.
minijatura|Nemačko saopštenje o streljanju Dražinih pristalica u Srbiji decembra 1942. Major Bil Hadson, saveznički oficir za vezu kod Mihailovića, 15. novembra 1942. javio je svojoj komandi:
Bez obzira na kolaboraciju, Mihailović je još neko vreme u javnosti zapadnih savezničkih država prikazivan kao "gerilski vođa", dospevši na naslovnicu časopisa Time, a o njemu je u Hollywoodu snimljen propagandni film Chetniks! The Fighting Guerillas. Kapetan Hadson je na osnovu stanja na terenu to prokomentarisao: "U trenutku kada je Mihailović u velikom stepenu igrao ulogu kvislinga bio je nagrađen najjačom britanskom propagandom." Hadson je izveštavao da su mnogi ljudi koji su prišli četnicima na početku ustanka protiv okupatora, bili razočarani preusmerenjem dejstava u borbu protiv partizana. On je primetio da Mihailovićevi vojnici ne žele da ih guraju u bratoubilački rat i da je "nekoliko četničkih jedinica tražilo je da bude oslobođeno zadatka borbe protiv partizana".
Pripreme za operaciju Vajs
Mihailovićevi četnici su nameravali da unište NOVJ uz pomoć Italijana, pa su, kao deo kvislinških snaga, učestvovali u osovinskoj operaciji Vajs protiv Bihaćke republike. U depeši od 31. decembra 1942. godine general Mihailović javlja svojim potčinjenima da pripreme za operaciju dobro napreduju, čeka se još samo odobrenje okupatora za prebacivanje crnogorskih četnika u NDH:
Mihailović je 2. januara 1943. uputio direktivu komandantima korpusa kojom je zadao opšti okvir za učešće četnika u velikoj osovinskoj ofanzivi na slobodnu teritoriju zapadne Bosne, Like i Korduna.
Za predstojeću ofanzivu, general Mihailović je uspeo da fašističkoj Italiji stavi na raspolaganje 19.000 četnika:
Međutim, na intervenciju vlasti NDH i Nemaca, Italijanske vlasti su obustavile organizovan transport crnogorskih četnika na teritoriju NDH. Uprkos tome, Mihailović je naredio Đurišiću da prebaci svoje snage peške za Bosnu. Takođe mu je naredio da uz put likvidira muslimansko prisustvo u ovoj vitalno važnoj oblasti.
Pokolj muslimana Sandžaka i istočne Bosne
Četnici su Italijanima postali dragocena antipartizanska snaga čije se pomoći ne mogu lišiti. Naoružani za operaciju Vajs, četnici su početkom 1943. godine poveli opsežne operacije genocida i etničkog čišćenja u istočnoj Bosni i Sandžaku. Ovim operacijama je rukovodio general Mihailović, posredstvom svojih komandanata Pavla Đurišića, Vojislava Lukačevića i Petra Baćovića. Mihailović je 2. januara 1943. godine uputio depešu Baćoviću povodom "projekta za raščišćavanje Turske u oblasti Čajniča".
thumb|185px|[[Pavle Đurišić, naoružan od fašističke Italije, je redovno izveštavao Mihailovića o toku operacije etničkog čišćenja.]]
O preduzetim "akcijama" protiv muslimanskog stanovništva general Mihailović je redovno izveštavan. Pavle Đurišić je nakon izvršenog pokolja u Bjelopoljskom srezu podneo Mihailoviću izveštaj u kome kaže:
Nakon prikupljanja većih snaga Limsko-sandžačkih četničkih odreda (Mileševskog, Limskog, Durmitorskog i Drinskog korpusa), ukupne jačine oko 5.000 boraca, 5. februara ujutro je počeo veliki napad na muslimanska sela pod komandom majora Pavla Đurišića.
Otpor stanovništva je bio veoma slab. Oko sela su se nalazile samo naoružane seoske straže koje nisu pružile značajan otpor. Budući da četnici nisu naišli na organizovanu vojnu silu, bez ometanja je vršeno uništavanje stanovništva, zaplena pokretne imovine i uništavanje naselja. Do 10. februara operacija je okončana. Sva sela u zahvatu operacije su opljačkana i do temelja spaljena. Sve stanovništvo koje nije uspelo da se skloni je ubijeno, "bez obzira na pol i godine starosti".
Tokom ove akcije general Mihailović se nalazio u svom štabu u Gornjem Lipovu kod Kolašina, nekih 70-100 kilometara od zone dejstava. Putem radio veze je pažljivo pratio razvoj operacije, o čemu je redovno obaveštavao svoje potčinjene komandante:
thumb|Izveštaj [[Pavle Đurišić|Pavla Đurišića generalu Mihailoviću o izvršenom pokolju u oblasti Čajnića, Pljevalja i Foče.]] Kao i prilikom prethodnog pokolja, Pavle Đurišić je 13. februara uredno raportirao četničkom vođi Draži Mihailoviću o rezultatima:
Iako posleratni popis nije sasvim potvrdio Đurišićeve brojke, karakteristično je izrazito veliko učešće dece najmlađeg uzrasta među žrtvama. Tako je u pljevaljskom srezu, od ukupno 1380 popisanih žrtava, bilo 42% male djece do 10 godina starosti.
Francusko odlikovanje
Komandant francuskog pokreta otpora, general Šarl de Gol, odlikovao je generala Dražu Mihailovića Ratnim krstom. Uz ovaj orden on je izdao i pohvalnu naredbu, koja je 2. februara 1943. godine pročitana francuskim jedinicama:
Bitka na Neretvi
Tokom borbi sa nemačkim snagama, partizani su zarobili majora Artura Štrekera, nakon čega je došlo do kratkotrajnog lokalnog primirja, tokom pregovora o njegovoj razmeni. Koristeći privremeno zatišje na frontu sa Nemcima, noću 6/7. marta 2. dalmatinska i 2. proleterska brigada prebacile su se preko Neretve, razbile 2. durmitorsku četničku brigadu koja je držala taj sektor, i uspostavile mostobran. Prelaskom Neretve u istočnu Hercegovinu partizani su potpuno razbili glavninu četničkih snaga. Nakon poraza na Neretvi četnici više ne predstavljaju ozbiljnu vojnu silu i skoro su neutralisani zapadno od Drine. Do 1. aprila NOVJ je zauzela Nevesinje, Kalinovik, Gacko i izbila na Drinu, koju su držale kombinovane italijansko-četničke snage.
Nakon bitke na Neretvi, pri čemu su Mihailovićeve snage sarađivale sa Italijanima dok se britanska armija borila protiv Italijana u Africi, sa aspekta Komande Sredozemlja, situacija u Jugoslaviji je izgledala ovako: partizanske snage vode borbe i pružaju efikasan otpor Osovini, ali su nakon sloma ustanka izgubili oslonac u Srbiji. Tamo još uvek postoje izvesne Mihailovićeve snage koje bi se možda mogle navesti da preduzmu nešto korisno za savezničku stvar. Na osnovu ovakvog viđenja situacije, Komandant Sredozemlja general Henry Maitland Wilson je u maju 1943. godine poslao Mihailoviću oštar "ibarski telegram":
Operacija Švarc
Očekujući savezničko iskrcavanje na Jadranu, Nemci su polovinom maja 1943. preduzeli Operacija Schwarz, znanu kao peta neprijateljska ofenziva, sa ciljem da unište partizane i razoružaju i pohapse četnike. Italijani su se protivili razoružanju njihovih pomoćnih trupa, četnika, jer su im igrali ogromnu ulogu u borbi protiv ustanka (vidi MVAC). Međutim, usled očekivane opasnosti od iskrcavanja Saveznika, postignut je dogovor Rima i Berlina da se oni razoružaju. Razoružavanje i hapšenje četnika započelo je početkom maja u Hercegovini. I pored dogovora u vrhu, postojao je jak otpor italijanskih zapovednika na lokalnom nivou.
1. brdska divizija je iznenadnim upadom u Crnu Goru, italijansku okupacionu zonu, 14. maja ujutro razoružala i pohvatala članove Đurišićevog štaba u Kolašinu i glavninu Đurišićevih četnika u Crnoj Gori (četnička kolona je brojala oko 2.000 ljudi, računajući tu i neke građane ). Draža Mihailović je na vreme izmakao.
Za razliku od četnika, partizani su Nemcima pružili odlučan otpor, pa je tokom ove operacije došlo do čuvene bitke na Sutjesci, kojom je NOVJ izvršila proboj iz osovinskog obruča, rasturivši njemačke snage u blizini rijeke Sutjeske u jugoistočnoj Bosni.
Povratak u Srbiju 1943.
minijatura|Nemačka poternica za Mihailovićem iz 1943. Tokom 1943. značaj puteva za snabdevanje kroz Srbiju je neprekidno rastao. Maja 1943. godine Mihailović prelazi u Srbiju. Po njegovom povratku u Srbiju, organizovana je operacija Morgenluft od 12. do 19. jula 1943, s ciljem da se četnički vođa uhvati. Operacija se završila nemačko-bugarskim neuspehom. Jula 1943. Mihailović je ucenjen sa 100.000 rajhsmaraka u zlatu (ko dovede živa ili mrtva „vođu bandi Dražu Mihailovića").
Ofanziva u istočnoj Bosni
thumb|250px|Uništen železnički most u blizini [[Višegrada.]] Ofanziva JVuO u istočnoj Bosni oktobra 1943. godine usledila je neposredno nakon kapitulacije Italije, u očekivanju skorog kraja rata. Višegrad su prethodno držali Italijani, pa ga nakon njihove kapitulacije septembra 1943. preuzimaju Nemci. Pod pritiskom saveznika i očekujući skoro savezničko iskrcavanje, Mihailović je prikupio znatne snage iz Srbije (oko 15.000 ljudi) i sa njima 5. oktobra 1943. izvršio napad na Višegrad u kojem su se, pored trupa NDH, nalazile i dve čete Vermahta. Nakon pada Višegrada, nastavio je nastupanje prema Rogatici, koja je pala 13. oktobra.
Četnička ofanziva zabrinula je NOVJ, koja je naglo ojačala nakon pada Italije, pa su dve divizije NOVJ angažovane da je uklone. Novoformirana 27. divizija NOVJ, orijentišući se na prostor istočno od Sarajeva, 22. oktobra zauzela je Rogaticu razbivši četnike, a u borbama 37-31. oktobra oslobodila Sokolac od ustaša. Peta divizija zauzela je 26. oktobra Višegrad od četnika, čime je grupacija JVuO bila potpuno razbijena.
Vrhovna komande Vermahta je ovu operaciju doživela kao lokalni obračun "između četnika i komunista":
Gubitak savezničke podrške
Mihailovićeva kratkotrajna ofanziva nije ostavila bitan utisak ni na Nemce ni na Saveznike. Razočaran ignorisanjem njegove antiosovinske akcije od strane Saveznika, Mihailović je obustavio slične aktivnosti i 7. novembra izdao direktivu o opštem napadu na komuniste. General Wilson je Mihailovićevu ofanzivu koja je "potrajala šest nedelja" ocenio kao sporedne i kratkotrajne aktivnosti, uz izbegavanje da se preduzme nešto na vitalnim komunikacijama. S druge strane, Nemci su Tita i dalje smatrali najvećim protivnikom na Balkanu, što je 1. novembra 1943. konstatovao komandant Jugoistoka Maksimilijan fon Vajhs:
thumb|"Razlog zašto smo obustavili snabdevanje Mihailovića oružjem i nismo mu dali podršku bio je jednostavan. On se nije borio protiv neprijatelja i, štaviše, neki njegovi potčinjeni pravili su sporazume sa neprijateljem." ([[Winston Churchill)]]
Saveznički visoki oficiri i politički lideri izneli su slične zaključke na međusavezničkim konferencijama u Kairu i Teheranu od 22. novembra do 7. decembra 1943:
U to vreme, većina četničkih snaga van Srbije već se čvrsto vezala za Nemce, a tokom novembra i decembra 1943. i veliki deo snaga u Srbiji (Lukačević, Kalabić, Jevrem Simić, Ljuba Jovanović) potpisao je sporazume sa Nemcima. Obaveštenje nemačkog komandanta jugoistoka o sklopljenom sporazumu sa Lukačevićem vrlo brzo je došlo do Čerčila, i imalo je presudan značaj u odluci o napuštanju Mihailovića.
Saveznički general je zahtevao od Mihailovića da njegove snage, u saradnji sa savezničkim specijalistima na terenu, izvrše dve specifikovane diverzije:
Navedeni napadi na komunikacije nikad nisu izvedeni, i general Vilson je sredinom decembra 1943. svim savezničkim oficirima pri Mihailovićevim snagama dao instrukciju da napuste četnike i da se povežu sa najbližim partizanskim snagama. Odbačen od Saveznika, Mihailović ulazi u pregovore sa novim nemačkim izaslanikom za Balkan Hermanom Nojbaherom, koji je dobio posebnu punomoć da sme voditi pregovore sa "bandama Draže Mihailovića, koje je Tito potisnuo u Srbiju".
Saradnja sa Nemcima u Srbiji
minijatura|Presretnuta depeša Draže Mihailovića vojvodi [[Momčilo Đujić|Momčilu Đujiću od 21. 11. 1943. kojom mu nalaže da poveća saradnju sa Vermahtom u borbi protiv partizana.]]
Prilikom uspostavljanja saradnje sa Nemcima dogovoreno je da će se četnici uzdržati od sabotaža protiv Vermahta, da će se zajednički boriti protiv "komunističkog neprijatelja", a da četnici imaju odrešene ruke protiv komunista na određenim područjima. Usledio je period četničkog terora nad simpatizerima i porodicama partizana u Srbiji, uključujući pokolj u Vraniću i pokolj u Boleču decembra 1943, pokolj u Pomoravlju početkom 1944. i druge.
Jačanje AVNOJ-a prisilio je Mihailovića da pokuša proširiti političku bazu svog pokreta, kojim su dominirali velikosrpski nacionalisti. U januaru 1944. je u selu Ba održan tzv. Svetosavski kongres gdje je Mihailović promovirao politiku suradnje s antikomunistički nastrojenim organizacijama iz nesrpskih krajeva, što nije imalo naročitog efekta.
Povratak partizana u Srbiju proleća 1944. godine konačno je povezao četnike, Nemce, Bugare, nedićevce i ljotićevce u zajedničkoj borbi protiv Narodnooslobodilačke vojske.
Snage NOVJ pod komandom Milutina Morače uspele su stići nadomak Užica i Valjeva. Gde god su partizani prošli, Mihailović je izveštavan da moral njihovih ljudi opada, da je sve veća sumnja u snagu četnika i Nemaca i sve veći respekt prema partizanima. Blizina partizana podsticala je narodnooslobodilački pokret i u drugim krajevima, što su četnici surovo kažnjavali. Tako su 29. aprila godine Mihailovićeve snage u jačini četiri korpusa kaznile selo Drugovac koji je branila četa partizana (vidi masakr u Drugovcu). Konačno, nakon više od dva meseca teških borbi, udružene osovinske snage uspele su da potisnu partizane iz Srbije.
minijatura|Grupa nemačkih vojnika i četnika Draže Mihailovića u vreme [[Prodor NOVJ u Srbiju proleća 1944.|proboja NOVJ u Srbiju u proleće 1944.]]
Mihailovićeva strategija je ostala ista - izbjegavati sukobe s Nijemcima i čuvati bazu pokreta u Srbiji kako bi se preuzela vlast u zemlji po dolasku Saveznika.
Operacija Vazdušni most
thumb|General Mihailović sa američkom misijom. S leva: pukovnik [[Robert H. McDowell, kapetan George Musulin, kapetan Nick Lalich, general Mihajlović i poručnik Michael Rajacich.]]
Nakon savezničkih bombardovanja nemačkih položaja u Jugoslaviji i na Balkanu, došlo je do opsežnih operacija evakuacije oborenih avijatičara. Jedna od njih, operacija Vazdušni most (ili Halyard) je izvedena avgusta 1944. godine od strane avijacije SAD-a u saradnji sa Jugoslovenskom vojskom u Otadžbini.
Tokom operacije Halyard je uspešno evakuisano 417 savezničkih vazduhoplovaca i civila, koje su Nemci oborili iznad Jugoslavije. Oni su uglavnom evakuisani sa improvizovanog četničkog aerodroma u srbijanskom selu Pranjani 1944. godine. Tokom operacije nije bilo ometanja od strane Nemaca.
Leta 1944. godine, četnici su "igrali" na 2 karte: oslanjali su se i na okupatore i na saveznike. Tokom evakuacije savezničkih vazduhoplovaca iz Srbije, vođeni su intezivni pregovori sa Nemcima i kvislinškom Nedićevom vladom. Tokom operacije Vazdušni most četnički komandanti Nikola Kalabić, Dragoslav Račić i Neško Nedić su 11. avgusta u Topoli potpisali sporazum o zajedničkoj borbi protiv partizana, general Mihailović se 13. avgusta sastao sa predsednikom kvislinške vlade Nedićem u selu Ražani, nemački komandant Srbije Hans Felber pregovarao je 20. avgusta sa štabom 4. grupe jurišnih korpusa JVuO, komandant jugoistoka feldmaršal Maximilian von Weichs pokušavao je da organizuje zajedničku armiju Nedića i Mihailovića pod nemačkom komandom , Nemci su uz pomoć četnika vodili operaciju Rübezahl protiv Narodnooslobodilačke vojske koja se probijala u Srbiju, dok su četnici uhapšene partizane iz Pranjana predavali specijalnoj policiji iz Beograda.
Istovremeno, američki obaveštajci na terenu su 3. septembra preko Mihailovića započeli pregovore sa nemačkom komandom. Američki obaveštajac Robert McDowell se, posredstvom Mihailovića, početkom septembra 1944 u Pranjanima sastao sa nemačkim predstavnikom Rudolfom Stärkerom.
Bitka za Srbiju 1944.
Nakon sporazuma Tito-Šubašić od 17. lipnja 1944. godine i kraljevska vlada se, na britanski pritisak, odrekla Mihailovića i njegovog pokreta. Istodobno, u ljeto 1944. je Crvena armija prodrla u Rumunjsku i Bugarsku te time prisilila njemačku grupu armija E na povlačenje iz Grčke. Partizanske snage su to videle kao dobru priliku za ofanzivu u Srbiji. Istodobno, general Mihailović je avgusta 1944. godine ponudio Vermahtu saradnju u borbu protiv jugoslovenskih partizana, a Nojerbaher je njegovo "prosjačenje kod okupatora" ocenio kao ozbiljnu ponudu:
thumb|Nemački kapetan Wrede i Mihailovićevi komandanti [[Nikola Kalabić, Dragoslav Račić i Neško Nedić u Topoli 11. avgusta 1944.   ]]
Hitleru je objašnjeno da je Draža Mihailović vođa svih antikomunističih snaga voljnih za borbu, ali da želi da ostane u pozadini zbog ugleda u narodu i posleratnog razvoja:
Allá en el Rancho Grande
Allá en el Rancho Grande je meksički crno-bijeli ljubavni film snimljen 1936. u režiji Fernanda de Fuentesa. Radnja se događa na velikom poljoprivrednom imanju gdje se vlasnik i njegov predradnik istovremeno zaljube u lijepu djevojku, a što dovodi do niza komplikacija koje će na kraju biti riješene uz pjesmu. Film kod današnjih kritičara uživa lošu reputaciju zbog idiličnog prikaza suživota različitih društvenih klasa; usprkos toga, doživio je veliki komercijalni uspjeh ne samo u Meksiku nego i u drugim zemljama Latinske Amerike, a Fuentesu i njegovom je pomoglo da pokriju troškove nastale katastrofalnim prijemom mnogo ozbiljnijeg i ambicioznijeg filma Vamonos con Pancho Villa. Često se navodi da je upravo s njim započelo tzv. zlatno doba meksičke kinematografije.
Dragoljub Mihailović
Bitka za Srbiju 1944.
thumb|185px|Kralj [[Petar II Karađorđević|Petar II je pozvao četnike da stupe u Narodnooslobodilačku vojsku, a one koji to odbiju osudio kao izdajnike koji "zloupotrebljavaju ime kralja i autoritet krune" radi pravdanja saradnje sa neprijateljem.]]
29. avgusta 1944. godine kralj Petar II Karađorđević razrešio je dužnosti generala Mihailovića sa mesta Načelnika Štaba Jugoslovenske vojske u otadžbini, stavljajući ga na raspoloženje novom ministru vojske. Mihailović ovu odluku kralja nije prihvatio, postavši odmetnik. Štaviše, on je i dalje izdavao naredbe u ime kralja Petra II Karađorđevića, koji ga se odrekao. U jeku bitke za Srbiju, 12. septembra 1944. godine, kralj Petar II Karađorđević je javno pozvao četnike da pristupe Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije, a one koji to odbiju osudio kao izdajnike koji "zloupotrebljavaju ime kralja i autoritet krune" radi pravdanja saradnje sa neprijateljem:
Allá en el Rancho Grande
Fuentes je godine 1949. snimio istoimeni remake.
Dragoljub Mihailović
Povlačenje u Bosnu
Povlačeći se ka zapadu, četničke jedinice su zajedno sa Vermahtom vodile borbe protiv partizana. Nemačka Armijska grupa E bila je prinuđena na proboj preko Sandžaka prema Sarajevu. Jedini raspoloživ put vodio je preko Sjenice i Prijepolja. Na isti pravac bila je orijentisana i glavnina snaga JVuO koja se povlačila iz centralne Srbije. Komanda Armijske grupe E je postigla sporazum sa ovom grupom JVuO o sadejstvu u borbi protiv NOVJ. Ovim marševskim putem izvuklo se u istočnu Bosnu oko 85.000 Nemaca i oko 20.000 četnika.
3. novembra na zahtev delegata Jevđevića iz Mihailovićevog Vrhovnog štaba, održan je sastanak sa načelnikom Obaveštajnog odeljenja Grupe armija E. General Mihailović se nalazio sa oko 40.000 četnika u rejonu između Novog Pazara i Višegrada. Na sastanku je dogovoreno:
Decembra 1944. godine, došlo je do pregovora sa Nemcima i Nedićem u Beču o udruženju kvislinških snaga, pod kontrolom nemačke vlasti. Predlog sporazuma je predviđao potčinjavanje svih Mihailovićevih jedinica pod zapovedništvo nemačke vojske, angažovanje četnika koji se nalaze u Bosni protiv komunista, prema nemačkom uputstvu, koncentrisanje četničkih jedinica u prostor koji im nemačke trupe budu odredile, i delegiranje nemačkog oficira za vezu u štab Ostojića.
31. januara 1945. Draža Mihailović zahteva preko Gojka Borote od Nemaca hitnu isporuku municije i razmenu oficira za vezu:
Potisnute s matičnog teritorija, četničke formacije iz Srbije stalno su se osipale, a njihov moral opadao. Mnogi četnici su iskoristili amnestiju i pridružili se partizanima. Drugi su se pridružili Ljotićevcima i Nedićevcima u povlačenju na sever s Nemcima.
thumb|Draža Mihailović i [[Robert McDowell|Robert Mekdauel sa muslimanskim prvacima u Bosni.]] 2. marta 1945. godine četnički vođa Draža Mihailović nalaže svom opunomoćeniku u Zagrebu hvatanje što čvršće veze sa zagrebačkim nadbiskupom Alojzijem Stepincem.
15. marta 1945. godine, sve jugoslovenske kvislinške snage u pograničnim oblastima Trećeg Rajha (u Operativnoj zoni Jadransko primorje) objedinjene su pod vrhovnom komandom generala Mihailovića, a izravnom komandom njegovog generala Damjanovića. Tu su bili četnici Đujića i Jevđevića, zatim Srpski dobrovoljački korpus Dimitrija Ljotića (ljotićevci), Nedićeva Srpska državna straža (nedićevci), slovenski kolaboracionisti okupljeni oko generala Ivana Prezelja, generala Leva Rupnika i biskupa Rožmana (Slovensko domobranstvo, Slovenski četnici), kao i grupa Hrvata iz pročetničke »Hrvatske armije« pod komandom generala Matije Parca. Sva ta vojska je zajedno imala oko 25.000 vojnika. Svi oni su bili potčinjeni austrijskom nacisti i SS vođi Odilu Globocniku.
Početkom aprila 1945. njemački major Šterker donio je Mihailoviću Löhrovu poruku da je voljan da se preda angloameričkim snagama. Mihailović je, pak, inzistirao da njemačke trupe nastave borbu pod njegovom komandom kao »naši državljani«.
Mihailović je sredinom aprila 1945. slao emisare u Zagreb, radi »vođenja jedne zajedničke borbe protivu partizana«. Ustaške vlasti su smatrale da bi se preko četnika moglo doći do Angloamerikanaca. Prema svedočenju Vladimira Košaka, tada ministra NDH, u aprilu 1945 su dva emisara Draže Mihailovića posetila Pavelića i sklopili aranžmane čiji je cilj bio isključenje međusobne borbe između ustaša i četnika, kako bi se olakšala zajednička borba protiv partizana. Pavelić je prvi put Mihailovićevu delegaciju primio 17. aprila. S poglavnikom su bili Andrija Artuković, general Ante Moškov i Juco Rukavina. Na drugom sastanku, 18. aprila, bili su još prisutni i generali Đorđe Gruić i Vjekoslav Luburić. General Dukić je iznio Mihailovićeve molbe da se četnicima osigura slobodan prolaz, da im se dodijeli hrana, lijekovi i municija, i da ustaše oslobode ranjenike zarobljene na Vučjaku. Na trećem sastanku, 22. aprila, Pavelić i Đukić su se sporazumjeli: poslani su kamioni s lijekovima i municijom, bolnica je oslobođena i izdana su potrebna naređenja da se Mihailovićeva grupa propusti za Sloveniju.
Međutim, Mihailović je procenio da je glavnina Jugoslovenske armije na zapadu zemlje, te je s oko 10.000 do 12.000 četnika krenuo u proboj ka Srbiji. Izabrani pravac vodio ih je kroz planinska područja, šumovita i besputna, što je imalo za posljedicu gubljenje teže ratne opreme i ostavljanje bolesnika i ranjenika koji nisu imali snage da to izdrže. Ovo zlopaćenje, među četnicima upamćeno kao "bosanska golgota", je dovelo do demoralizacije i osipanja.
Grupa pod vodstvom Mihailovića se, pak, u maju 1945. našla na tromeđi BiH, Srbije i Crne Gore te je praktički uništena u bitci na Zelengori 12. i 13. maja 1945. godine, pri čemu je poginuo i Mihailovićev sin Vojislav. Već prije toga su Mihailovićev sin Branko i kći Gordana prešli partizanima.
Posleratno hvatanje
Iako je JVUO prestala postojati, Mihailović se, poput mnogih drugih pripadnika poraženih paravojnih formacija u tadašnjoj Jugoslaviji, nadao skorom početku trećeg svjetskog rata, odnosno podršci zapadnih saveznika novom gerilskom, ovaj put antikomunističkom pokretu pod njegovim vodstvom. Upravo zbog toga je njegovo hvatanje postalo jednim od prioritetnih zadataka nove jugoslavenske službe bezbednosti OZNA-e, odnosno predmetom jedne od najopsežnijih i najbolje organiziranih obavještajnih operacija u historiji bivše Jugoslavije.
13.3. 1946. Mihailović je uhvaćen u selu Repuševići, a istog dana u najvećoj tajnosti prebačen u zgradu OZNA-e Srbije u Beogradu. 24.3. 1946. je tadašnji šef OZNA-e Aleksandar Ranković objavio vijest o njegovom hvatanju.
Suđenje i pogubljenje
thumb|desno|250px|Optuženi Dragoljub Mihailović pred Vrhovnim sudom u Beogradu [[1946.]]
Formalni istražni postupak je počeo 9.4. i trajao do 31.5. 1946. Ubrzo nakon toga je pukovnik JA i dipl. pravnik Miloš Minić određen za tužioca u suđenju Mihailoviću, kao i većem broju vodećih članova njegovog pokreta. Mihailović je kao branitelja odredio Nikolu Ćonovića i dr. Dragišu Joksimovića, bivše članove JNOF.
Suđenje Draži Mihailoviću i ostalim kolaboracionistima za izdaju i ratne zločine trajalo je od 10. juna do 15. jula 1946. godine. Proces je vođen pred Vrhovnim sudom Federativne Narodne Republike Jugoslavije u Beogradu.
Glavni dokazi protiv Mihailovića bili su originalni dokumenti iz zaplenjene četničke arhive, kao i iz okupatorskih arhiva. Tokom suđenja, Mihailović je priznao da su njegovi komandanti sarađivali sa okupatorom, ali se branio da su to činili na svoju ruku.