cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Molitva (pjesma)
Navodno plagiranje
Nakon što je čuo pjesmu, makedonski kompozitor Marjano Filipovski izjavio je da je Molitva srpski plagijat poznate albanske pjesme Ndarja, pjevačice Soni Malaj. Ta je albanska pjesma pobijedila je na popularnom domaćem natjecanju Top fest i mnogima je podudarna s Molitvom. No kasnijim istraživanjem glazbeni stručnjaci su ustvrdili da pjesma Molitva nije plagijat pjesme Ndarja zbog ponavljanja samo pola takta, a za plagijat su potrebna 4.
Eksterni linkovi
Srpska Molitva je plagijat
Coushatta, Louisiana
je grad u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.964, što je 335 (-14,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Fenoverin
Fenoverin je organsko jedinjenje, koje sadrži 26 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 459,560 Da.
Krazzy 4
Krazzy 4 Je Bolivud komedija - film koji je realizovan 11 aprila 2008. Direktor filma je Jaideep Sen, glumci Juhi Shawla, Arshad Warsi, Irffan Khan, Suresh Menon i Rajpal Yadav u glavnim ulogama.
Sadržaj filma
Raja ima problem sa bijesom, ne umije da kontroliše svoj bijes i tako postaje opasan za okolinu (Arshad Warsi), šizofreničar Gangadhar je opsjednut slobodom Indije, koja se desila još davno, a on misli da Indija treba tek da se bori za slobodu (živi u prošlosti), (Rajpal Yadav), Dr. Mukherjee (Irrfan Khan), halucinira, i njegov najveći problem je urednost, a simpatični Dabboo (Suresh Menon), je jednostavno lud, momak koji čitavog svog života nije govorio i svi oni su smjesteni u mentalnu bolnicu. Dr.Sonali (Juhi Chawla) se brine o njima četvorici.
Gangadhar živi u prošlosti, kada se družio sa Jawaharlal Nehru, Mahatma Gandhi, Lokamanya Tilak iSardar Vallabhai Patel. On je zauzet u borbi za oslobođenje zemlje, a to je bilo postignuto mnogo ranije. Dr. Mukherjee, savršen doktor, koji samo brine o svojoj urednosti, dijagnoza mu je opsesivna kompulsivnost ličnosti. Dabboo, koji nije pričao godinama i koji je izgledao uplašeno čitavo vrijeme, dobija najviše pažnje od svih, jer svi su ga zavoljeli.
Dr. Sonali u konsultaciji sa vrhunskim doktorima traži odobrenje da ih vodi na kriket utakmicu, koja se održavala na dan nezavisnosti. Uspjela je da ih ubjedi da idu, i njih četvorica su krenula sledećeg jutra na utakmicu. Na putu, doktorica je zaustavila auto kako bi pokupila neke važne papire iz ambulante. Rekla im je da ostanu u kolima i sačekaju je.
U međuvremenu Dabboo izlazi iz auta, i vidi kako su Dr. Sonali kidnapovali. Takođe je primjetio i jednom facu, kada je skidao masku. Dabbo se vraća u autu, gdje njegovi drugovi shvataju da se nešto desilo sa njim, po njegovom izrazu lica, ali ubrzo to ignorišu, jer on ne umije da govori. Poslije dugo vremena, oni shvataju da sa doktorkom nešto nije u redu, i izlaze iz auta, kako bi je tražili. Oni odu na različite strane, a jedini Daboo ostaje u kolima.
Doktorku Sonali su kidnapovali, jer su znali da ona treba da se pojavi na suđenju i da svoje lično mišljenje o njegovom navodnom ludilu, i da će to svjedočenje biti vrlo važno za slučaj. Kako bi to izbjegli, oni zahtjevaju od nje, da potvrdi da je lud, inače joj prijete smrću i njoj i njenom mužu.
Prolazeći kroz grad, Raja sreće svoju bivšu đevojku Shikhu, koju nije zaboravio i koju još uvijek voli. Poslije razgovora on traži od nje da ode i da se izvine njenom ocu, jer ga je prošli put napao. Naime on je trebao da se upozna sa njim, kao momak njegove kćerke, ali kako je on iritirao Raju sa cigarima i još pojedinim glupostima, Raja ga je ošamario, i od tada njih dvoje nisu u vezi. On joj govori da se promijenio i ona pristaje na to. Ulazeći u kuću on se maksimalno kontroliše, ali kada je ušao Shiknin vjerenik Pranav, on gubi kontrolu i brutalno ga napada. Ona ga je opet oćerala iz kuće.
Dr. Mukherjee se sreće sa svojom ženom i njegovom kćerkom. On tu počinje da shvata, šta je na putu da izgubi.
Poslije nekog vremena njih trojica se nalaze, ali auta nema na mjestu đe su ga ostavili. Ipak oni nalaze auto i Dabooa.
Njih četvorica odlučuju da pozovu Sonalinog muža, kako bi pitali za doktorku Sonali. Oni ga ne dobijaju, na kućni broj i odluče se da idu u hotel, kako bi ga našli. Oni ga tamo i nalaze, ali Daboo prepoznaje čovjeka, koji je kidnapovao doktorku Sonali i tada prvi put izgovara riječ, a to je kidnaper.
Sanyalovi ljudi pokušavaju da ih uhvate, ali njih četvorica uspijevaju da pobjegnu. Onda oni idu u Shikhninu kancelariju, jer ona radi kao voditelj, i mole je da im pomogne i ispričaju joj cio slučaj. Ona se slaže sa njima i oni kidnapuju Sanyala, Sonalinog muža i traže od njega priznanje da će platiti pozamašnu sumu onome ko nađe njegovu ženu. On uspijeva da pobjegne, ali to je njima i bio plan, jer su sve snimili na traci i to žele da pušte na Tv. Oni mole Shikninog vjerenika da pušti traku, ali on to nipošto ne želi. Ipak, oni uspijevaju u svojoj namjeri i puštaju traku.
Poslije nekog vremena, njih zovu i kažu im da znaju đe je doktorka. Kada dođu na to mjesto, oni shvataju da je ona opet nestala, i šofer njenog muža je vodi na suđenje. Njih četvorica odlaze u bolnici đe se nalazi Srivastar i tamo nalaze doktorku. Oni počinju da mu daju elektro šokove, i razne druge stvari, kako bi on odista poludio, a doktorki ispričaju sve što su saznali, a đe je i te kako uključen ponajviše njen muž.
Film se završava, kada se doktorka pred Tv javno zahvaljuje njima, govoreći kako oni nisu ludi, već da ima mnogo luđeg i opasnijeg naroda, koji slobodno šeta ulicom. Njih četvoro se zajedno vraćaju u bolnicu.
Muzika
Muziku iz filma je komponovao Rajesh Roshan.
Tuturano, Brindisi
Tuturano je naselje u Italiji u provinciji Brindisi, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3045 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
Dezider Julius
Dezider Julius (Pančevo, 1895 - Zagreb, 24. 12. 1953), jugoslavenski lekar i učesnik Narodnooslobodilačke borbe.
Biografija
Dr. Dezider Julius je rođen u Pančevu 1895 godine. Studij medicine započeo je uoči Prvog svjetskog rata u Beču, a dovršio ga nakon rata u Budimpešti. U Slovačkoj je specijalizirao psihijatriju. Bio je učesnik Mađarske revolucije 1919 godine. Po povratku u Pančevo dr. Julius nije mogao naći zaposlenje, jer su mađarske službe javile svojim jugoslavenskim kolegama da se u studentskim danima oduševljavao Bélom Kunom, pa i agitirao za njega. Na kraju je morao prihvatiti posao u Kovinu, gdje se napuštena vojarna pretvarala u psihijatrijsku bolnicu. Dvije je godine nadzirao te radove, da bi po dovršetku počeo raditi kao psihijatar. Dr. Julius je ubrzo stekao profesionalni ugled, te je 1936 dobio ponudu za odlazak u zagrebačku Psihijatrijsku bolnicu u Vrapču.
Tijekom Drugog svjetskog rata, tj. nakon okupacije Kraljevine Jugoslavije i uspostave Nezavisne Države Hrvatske (NDH), dr. Julius i njegova obitelj su se našli pod udarom "zakonskih odredaba o rasnoj pripadnosti". Iako su joj iz dana u dan stizale vijesti o progonima Židova, obitelj Julius nije gubila nade. Dr. Julius je vjerovao obećanjima nekih znanaca s moćnim vezama da će ostati na svom poslu u bolnici, pogotovu nakon što se cijela obitelj pokrstila u mjesnoj crkvi. Obitelj Julius nije bila religiozna, dr. Julius se deklarirao ateistom, no ipak sam čin pokrštavanja ih je ispunio nelagodom. Dr. Julius se osjećao i deklarirao Židovom, pa je i svojim sinovima Đuki i Stevanu znao reći da trebaju biti ponosni što su Židovi. Dr. Julius se sa svojom obitelji, uz veliku pomoć pisca Slavka Kolara, sklonio u selo Stančić, nedaleko od Božjakovine. U Stančiću je obitelj Julius živjela razmjerno mirno od početka 1942, pa sve do rujna 1943 godine. Polovicom 1943 dr. Julius je sa svojim sinovima pristupio Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije (NOVJ). U NOVJ-u dr. Julius je bio na čelu vojnog i civilnog saniteta na Baniji, supruga mu je bila glavna sestra ličke partizanske bolnice, sin Đuka je bio stacioniran u Šestoj ličkoj diviziji, a 14-godišnji sin Stevo je bio partizanski kurir.
TRNK (guanin10-N2)-dimetiltransferaza
TRNK (guanin10-N2)-dimetiltransferaza (, PAB1283, N(2),N(2)-dimetilguanozinska tRNK metiltransferaza, Trm-G10, PabTrm-G10, PabTrm-m2 2G10 enzim) je enzim sa sistematskim imenom S-adenozil-L-metionin:tRNK (guanin10-N2)-dimetiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Bernâtre
Bernatr je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Amjen.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 47 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 10 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,59 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 85 metara (maksimalnoj 137 m, a minimalnoj 60 m).
Penzlin
Penclin je grad u njemačkoj saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija. Jedno je od 60 opštinskih središta okruga Miric. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.851 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 13056053.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Miric Penclin se nalazi u saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija u okrugu Miric. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 48 metara. Površina opštine iznosi 90,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.851 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 42 stanovnika/km².
Falmouth, Massachusetts
Falmut je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Masačusets.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.799, što je 316 (-7,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Alfa-D-riboza 1-metilfosfonat 5-trifosfat sintaza
Alfa-D-riboza 1-metilfosfonat 5-trifosfat sintaza (, Alpha-D-ribose 1-methylphosphonate 5-triphosphate synthase) je enzim sa sistematskim imenom ATP:metilfosfonat 5-trifosforiboziltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je izolovan iz bakterije Escherichia coli.
Macerino Vecchio, L'Aquila
Macerino Vecchio je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 77 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 802 m.
Paint, Pennsylvania
Pejnt je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Fenozolon
Fenozolon je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 204,225 Da.
Paint, Pennsylvania
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.023, što je 80 (-7,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Nizozemska
Nizozemska ili Holandija (nizozemski: Nederland [ ˈneːdərˌlɑnt ] ), najveća konstitutivna zemlja Kraljevine Nizozemske. Nalazi se u Zapadnoj Europi a graniči s Njemačkom na istoku i Belgijom na jugu. Glavni grad Nizozemske je Amsterdam a sjedište vlade je u Haagu. Karipski otoci Bonaire, Sint Eustatius, te Saba također čine dio posebne općinske jedinice unutar zemlje.
Nizozemska ima 16,669.112 stanovnika na površini od 41,526 km² što je čini jednom od najgušće naseljenijih država (401 stanovnik po km²). Oko 18% površine sačinjava voda a veliki dio zemlje se nalazi ispod razine mora. Zemlja je zaštićena od vode pomoću sistema nasipa te raznih ustava. Melioracijom tla stvaraju se polderi. Upravno je zemlja podijeljena u dvanaest provincija.
Nizozemska postaje neovisna država za vrijeme Osamdesetogodišnjeg rata (1568-1648) ustankom sjevernih i južnih Niskih Zemalja protiv španjolske vlasti. 1579. dolazi do stvaranja Utrechtške unije na sjeveru čime nastaje novi politički entitet. Aktom od Verlatinghe 1581. godine članice unije formalno deklariraju nezavisnost pod zajedničkim nazivom Republika Sedam Ujedinjenih Niskih Zemalja. Početkom Dvanaestgodišnjeg mira oko 1609. godine zemlja dobiva i međunarodno priznanje dok ju Španjolska priznaje krajem Osamdesetgodišnjeg rata 1648. godine nakon mira u Münsteru. Od 1795. godine se Nizozemska počinje razvijati u nacionalnu državu, isprva kao Ujedinjeno Kraljevstvo Niskih Zemalja 1815. koje se raspada Belgijskom revolucijom 1830. godine. Danas je Nizozemska jedna od najrazvijenijih zemalja i drži deveto mjesto u svijetu u BDP-u po stanovniku (2011) te treće mjesto u ljudskom razvojnom indeksu (2011). Nizozemska ekonomija se većim dijelom zasniva na uslužnome sektoru te međunarodnoj trgovini.
Châtenet-en-Dognon
Šatnet an Donjon je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Limuzan, u departmanu Gornja Vijena koja pripada prefekturi Limož.
Nizozemska
Nizozemska je od 1848. godine parlamentarna demokracija i ustavna monarhija, društveni poredak kod kojeg moć dijele kralj(ica), ministri i parlament. Nizozemska je jedan od suosnivača Evropske unije, NATO saveza te Svjetske trgovinske organizacije. Zajedno sa Belgijom i Luksemburgom sačinjava Benelux. Haag igra veliku međunarodnu ulogu na polju pravosuđa kao lokacija četiriju međunarodnih tribunala i dom Europola.
Châtenet-en-Dognon
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 424 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 20 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 20,39 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 420 metara (maksimalnoj 457 m, a minimalnoj 271 m).
Nizozemska
Naziv
U 15. vijeku dolazi u upotrebu naziv Nederlanden (Niske Zemlje). Za razliku od naziva susjednih država poput Francuske ili Engleske, ovaj naziv nije etničkog podrijetla već je geografski termin koji tek naznačuje odnos prema nekom drugom višem terenu. Nazivi koji sadrže Nieder- koriste se u raznoraznim mjestima na njemačkom govornom području. Niderlant je u kasnom srednjem vijeku prostor između rijeka Maas i Rajne što uključuje i današnji Niederrhein prostor na samom zapadu Njemačke. Područje znano kao Oberland počinje u okolici grada Kölna.
U širem smislu se termin mogao odnositi i na deltu rijeka Scheldt, Maas i Rajne, no u tom slučaju se koristi množinski oblik. Većim značajem i važnošću Niskih zemalja dolazi do upotrebe termina specifično samo za te prostore. Od otprilike 1490. godine se tako nazivaju i Burgundsko-Hapsburške provincije. Pored naziva Vlaanderen (Flandrija), de Nederlanden (Niske zemlje) postaje najučestalije korišteni termin polovicom 16. vijeka. U francuskom se koristi Pays-Bas, talijanskom Paesi Bassi a njemačkome Niederlande. U nizozemskom se koriste i jedninski i množinski oblici dočim francuski i engleski (Low Countries) koriste isključivo množinu.
Kartograf Ortelius koristi 1570. naziv Neder-Germanië (Niska-Njemačka). Renesansni humanisti vraćaju ponovno u upotrebu naziv Belgica kojeg je osmislio Gaj Julije Cezar. Nakon Nizozemske revolucije ostaju nazivi Belgium i Nederlandt u upotrebi kako za Nizozemsku u cijelosti tako i za pojedine države. Kolonija Nova Nizozemska se u latinskom naziva Nova Belgica ili pak Novum Belgium. U vrijeme Španjolske i Austrijske uprave se koristi naziv Belgium Regium dok se Belgium Foederatum koristi samo za Republiku Ujedinjenih Niskih Zemalja. Kasnije se inozemstvu sve češće na Republiku referira pod nazivom Holland.
Geografija
Nizozemska se nalazi na sjeverozapadu Europe a graniči sa Sjevernim morem, Njemačkom i Belgijom. Duljina kopnene granice iznosi 1027 kilometara a duljina obale je 451 kilometar.
thumb|300px|lijevo|Nizozemska bez nasipa. Otprilike 27% površine Nizozemske, uključujući najgušće naseljeni i ekonomski važni zapad, leži ispod razine mora.
Voda
Nizozemska je sa sjevera i sa zapada omeđena Sjevernim morem. Na sjeveru se nalaze pješčani Zapadnofrizijski otoci, niz preprečnih otoka južno od kojih se nalazi plitko Waddensko more. U samom središtu zemlje se nalazi IJsselmeer (u prijevodu Jezero IJssel), na mjestu nekadašnjeg zaljeva Zuiderzee koji je izgradnjom brane Afsluitdijk 1932. godine zatvoreno te sada sadrži samo slatku vodu. Važnija ušća i estuariji su Dollard i Lauwers na sjeveru, Hollandsch Diep, Haringvliet, Grevelingenmeer te Ooster i Westerscheide na jugozapadu. Nizozemska obala prolazi kroz dvodnevnu morsku mijenu čija amplituda duž obalu varira između 1,5 i 2 metra, ovisno o utjecaju vjetra. Pored vertikalnog kretanja vode postoji i horizontalno kretanje, tzv. plimne utrke. Zbog relativno blagih temperatura (3 °C zimi i 16 °C ljeti) su Waddensko more i Oosterschelde prepuni Iverkom zlatopjegom, listom i dagnjama.
Poplave
thumb|desno|250px|Proboj nasipa kod poplave 1953. Kroz stoljeća, nizozemska obala se znatno mijenjala zbog prirodnih katastrofa i ljudskog djelovanja. Jedan od najvećih gubitaka zemlje se desio 1134., kada je stvoreno otočje Zeeland, na jugozapadu Nizozemske.
14. prosinca 1287., desila se poplava na dan Svete Lucije, koja je razorila Nizozemsku i Njemačku, a poginulo je oko 50 000 ljudi. To je bila najrazornija poplava u povijesti, za koju postoje zapisi. 1421. nastala je poplava na dan Svete Elizabete Ugarske, koja zbog loše gradnje, uništava novi polder i poplavljuje 72 km2 zemlje. Zadnja velika poplava se desila 1953., kada je snažna oluja razrušila nekoliko nasipa na jugozapadu Nizozemske i više od 1800 ljudi se utopilo. Nizozemska vlada odlučuje otvoriti radove, pod nazivom Delta projekt, kojim bi se nizozemska obala zaštitila od budućih poplava. Projektu je trebalo više od 30 godina da se završi.
Polder je nekadašnje morsko dno koje je isušeno gradnjom brane i crpljenjem vode. Niži je od razine mora, a da ga more ne preplavi, sprečava brana. Izgradnjom poldera Nizozemska je dobila mnogo novog teritorija, proširila se na račun Sjevernog mora. Polder se koristi kao i svako drugo zemljište: za poljoprivredu, gradnju naselja, prometnica. Amsterdamska zračna luka nalazi se u polderu.
Osvajanje novog zemljišta počinje izgradnjom nasipa (širokim do 100 m i visokim do 15 m). Obično se ogradjuju geometrijski pravilne četverokutne ili višekutne plohe. Prve dvije godine voda se postupno crpi sa zemlje. U sljedeće četiri godine, na dobivenom slanom zemljištu prvo se uzgajaju biljke koje podnose slanu vodu i koje pridonose učvršćivanju zemljišta. Tek nakon potpunog oslobađanja zemlje od soli, a to je nakon gotovo osam godina, počinje stvarno iskorištavanje poldera kao obradivih površina za uzgoj kultiviranih biljaka. thumb|250px|lijevo|Vjetrenjače u Nizozemskoj Sve do 19. vijeka za isušivanje poldera koristile su se vjetrenjače. U 17. vijeku tzv. "zlatnom dobu" Nizozemske, dosegnut je vrhunac. Tada je u Nizozemskoj radilo oko 10 000 vjetrenjača, jer osim za isušivanje poldera vjetrenjače su služile u prehrambenoj i tekstilnoj industriji, industriji papira, pa čak i za proizvodnju ulja, senfa i boja. Energija vjetra u 19. vijeku zamijenjena je pumpama pokretanim parom, a danas se koriste električne i pumpe pokretane diesel-gorivom. Vjetrenjače danas predstavljaju kulturnu atrakciju i neizostavan su detalj nizozemskog krajolika.
Historija
Holandiju su naselili Kelti,te Germani. Bila je dio Rimskog imperija. U 8. vijeku širi se kršćanstvo. Poslije se razvijalo zanatstvo,te brodska trgovina. Često je mijenjala gospodare. Bila je važno kulturno područje pogotovo u Renesansi.
Godine 1579. formirana je Utrechtska unija koja se borila protiv Španaca u osamdesetogodišnjem ratu. Priznata je 1588. od Španije. U početku se zvala Republika ujedinjenih provincija a kasnije Holandija.
Gubi ratove protiv Engleza, Francuza te svoje kolonije. U ratu protiv revolucionarne Francuske je poražena i osvojena. Napoleon je kasnije stvorio Batavsku republiku, a kasnije je anektirao Francuskom carstvu.
Nakon Bečkog kongresa 1815. Holandija je dio svojih kolonija izgubila u korist Britanskog Imperija, a to je kompenzirano aneksijom Belgije. Međutim, 1830. godine je Belgija oružanim ustankom izborila nezavisnost.
U prvom svjetskom ratu Nizozemska je bila neutralna, ali za vrijeme drugog svjetskog rata ju je 1940. godine napala i okupirala nacistička Njemačka. Njene posjede u Indoneziji je 1942. okupirao Japan. Nakon završetka rata ti su posjedi proglasili nezavisnost kao Indonezija, što je Nizozemska priznala nakon rata koji je trajao do 1949. godine.
Nakon rata Nizozemska se relativno brzo oporavila, te postala glavnim zagovornikom regionalne suradnje, koja je uključivala stvaranje Beneluksa, a kasnije projekta evropskog ujedinjenja. Tako je Nizozemska bila među šest originalnih potpisnica Rimskog ugovora kojim je 1957. formirana Evropska ekonomska zajednica, a 1991. je na njenoj teritoriji potpisan Maastrichtski ugovor kojim se EEZ transformirala u Evropsku Uniju. Međutim, nizozemski birači su evropsko ujedinjenje usporili odbivši na referendumu Ustav EU 2005. godine.
Politika
Holandija je država parlamentarne demokratije i ustavne monarhije. Kralj je vladar države-on predstavlja državu. Vlada dinastija. Izvršnu vlast ima ministarsko veće-odgovorno je Drugom domu za poslove vlade. Predsednika i ministra imenuje kralj. Holandija je podeljena na 12. provincija, a granice među njima određuje parlament. Izvršni organ provincije je kraljev povjerenik. Sudbenu vlast ima vrhovni sud.
Biračko pravo imaju svi holandski državljani stariji od 18. godina, a pasivno stariji od 21. godinu.
Administrativna podjela
Sve provincije su izdjeljene na opštine (gemeenten),a njihov broj 1. janura 2006 godine iznosio je 458. Zemlja je takođe izdjeljena na vodene distrikete, kojima upravlja uprani odbor (waterschap ili hoogeemraadschap) sačinjen od predstavnika distrikta koji imaju ovlast u oblasti upravljanja vodom. 1.janura 2005 broj vodo-distrikta bio je 27. Ono što je interesantno je da je to da se vodo-uparvni odbor pojavio 1196 godine i da je najstariji demokratski entitet na svjetu. U upotrebi su druge vrste podjela, kao npr. Randstad - trougao između Amsterdam-a, Utrecht-a i Rotterdam-a (privredno najrazvijeniji dio zemlje)
Privreda
Na nizozemskim polderima, tim mukotrpno isušenim dijelovima nekadašnjega plitkog morskog i jezerskog dna, razvio se jedan od najznačajnijih evropskih agrara.
Nizozemska je danas najveći evropski izvoznik poljoprivrednih proizvoda. To se prije svega odnosi na mliječne proizvode (npr. sir gouda, koji naziv nosi po nizozemskom gradu Gouda). Nizozemski izvoz cvijeća (tulipani) čini 65% svjetskog izvoza. Tulipani potječu iz Turske, a oko 1500. godine prvi primjerci uvezeni su u Nizozemsku.
Demografija
Nizozemska ima 16,847,007 stanovnika (2011.). U usporedbi sa ostatkom Europe je broj stanovnika u Nizozemskoj u prethodnih pedesetak godina doživio relativno brz porast: 3 milijuna 1850. godine, 5 milijuna 1900., 10 milijuna 1950. te 16 milijuna 2000. godine. Broj stanovnika Belgije, usporedbe radi, je 1850. iznosio 4,5 milijuna (za polovicu više nego u Nizozemskoj), dok sada iznosi tek 10 milijuna. Središnji Zavod za Statistiku očekuje rast stanovništva do maksimalnih 17,5 milijuna 2038. godine nakon čega bi trebao uslijediti pad.
thumb|lijevo|250px|[[Gustoća stanovništva po provinciji u Nizozemskoj.]] S gustoćom stanovništva od 401,4 po četvornome kilometru (2011.) Nizozemska pripada najgušće naseljenim zemljama na svijetu. Pa ipak, Nizozemska ne broji nijedan grad sa više od milijun stanovnika. Postoji dvadeset i pet općina sa više od sto tisuća stanovnika. Četiri najnaseljenija grada su Amsterdam, Rotterdam, Haag i Utrecht, sva četiri od njih na zapadu zemlje. U isprepletenoj mreži među njima leži niz srednje velikih gradova koji zajedno čine t.zv. Randstad (u prijevodu rubni grad) koji sadrži oko 40% ukupnog stanovništva Nizozemske.
Južna Holandija je sa više od tri i pol milijuna stanovnika najnaseljenija provincija zemlje, a slijede je Sjeverna Holandija i Sjeverni Brabant (oba sa oko dva milijuna). U potonjoj provinciji se nalazi t.zv. BrabantStad, sačinjen od pet gradova sa ukupno 1,5 milijuna stanovnika i oko 20% industrijske proizvodnje cijele Nizozemske. Na istoku se nalaze Arnhem-Nijmegen i Twentestad - dvije nešto manje aglomeracije, te u urbanom dijelu Limburga na samome jugu Maastricht-Sittard-Geleen-Heerlen-Kerkrade. Pored već navedenih gradova postoji još nekolicina gradova koji obnašaju važniju ulogu na regionalnoj razini, poput Groningena i Leeuwardena na sjeveru te Maastrichta na jugu. Oko 82% cjelokupnog stanovništva Nizozemske živi u gradovima.
Nizozemska je kroz povijest bila meta mnogobrojnih imigracija, od kojih su neke više a neke manje asimilirane. Prema brojevima statističkog zavoda iz 1. siječnja 2005. godine, 80,9% stanovnika su Nizozemci, 2,4% Indonežani, 2,4% Nijemci, 2,2% Turci, 2,0% Surinamci, 1,9% Marokanci, 0,8% Antilijanci i Arubanci uz 6,0% preostalog stanovništva. U periodu od 1845. do 1860. godine te u prvih dvadesetak godina nakon Drugog svjetskog rata je velik broj Nizozemaca također emigrirao, poglavito u Sjedinjene Američke Države, Kanadu, Australiju, Južnoafričku Republiku te na Novi Zeland.
Od 2005. godine su Frizijci priznati kao nacionalna manjina.
Jezici
Službeni jezik je holandski. U provinciji Friesland je pored njega i zapadnofrizijski služben. Jidiš i Romski su 1996. priznati kao ne-teritorijalni jezici. Donjosaksonski (Nedersaksisch) i Limburški su djelomično priznati kao regionalni jezici.
Pirolizin—tRNKPil ligaza
Pirolizin—tRNKPil ligaza (, PylS, pirolizil-tRNK sintetaza) je enzim sa sistematskim imenom L-pirrolizin:tRNKPil ligaza (formira AMP). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Nizozemska
Jezici
Velik dio stanovništva Nizozemske govori više od jednog jezika. Za to je velikim dijelom odgovoran opširan program učenja jezika, kontakt sa susjednim državama te prisutnost velikog broja doseljenika. Mnogi Nizozemci govore Engleski, njemački i francuski kao drugi jezik. Alohtoni (doseljenici) prve i druge generacije uglavnom još govore svoj izvorni materinji jezik. Zbog toga postoje velike skupine Nizozemaca koji govore indonezijski, hindski, turski, berberski, arapski, kineski, itd.
Pirolizin—tRNKPil ligaza
U organizmima kao što je metanosarcina barkeri koji inkorporiraju modifikovanu aminokiselinu pirolizin (Pyl) u pojedine metilaminske metiltransferaze, jedana neobična tRNKPyl, sa CUA antikodonom, može direktno da veže pirolizin posredstvom ove klase II aminoacil-tRNK ligaza.
Nizozemska
Religija
Iako od sredine srednjeg vijeka pretežito kršćanska zemlja, Nizozemska je danas jedna od najnereligioznijih zemalja Europe. U regijama u kojima su katolici i protestanti nekada predstavljali glavne religijske struje sada to više nije slučaj. Od 1989. godine je najveći dio nizozemskog stanovništva nereligiozan.
Scipio, Utah
Sipio je grad u američkoj saveznoj državi Juta.
Nizozemska
Religija
Među religioznim pučanstvom su polovica katolici (29% stanovništva), 9% je članova reformirane Crkve te 6% protestanata. Oko 4% stanovnika su muslimani a 1% je sljedbenika Budizma. Hinduizam obuhvaća nešto manje od 1% dok sljedbenika Judaizma nema niti 0,5%. Još brže od opadanja broja religioznih opada broj onih koji posjećuju crkve ili džamije.
Scipio, Utah
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 327, što je 37 (12,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Nizozemska
Religija
Paralelno sa sekularizacijom je primjećen i rast nereligioznih i neinstitucionaliziranih duhovnih grupa (npr. razne new age grupe). Članovi takvih skupina su u statistikama predstavljeni kao nereligiozni odnosno bez religije.
Kultura
Nizozemska je imala veliki broj poznatih slikara. U 17-tom stoljeću, koje je predstavljalo veoma napredna peroid, živjeli su i stvarali tzv. Veliki holanski majstori, Rembrandt van Rijn, Johannes Vermeer, Jan Steen itd. Poznati holandski slikari 19-og i 20-og vijeka su Vincent van Gogh i Piet Mondrian, te grafički umjetnik M.C.Escher. Poznati filozofi su Erazma Roterdamskog i Spinoze. Nizozemski naučnik Christiaan Huygens (Kristijan Hajgens) otkrio je Saturnov mjesec Titan i izumio fizičko klatno. U zlatno doba Nizozemske cvjetala je i literatura na čelu sa dva napoznatija pisca, Joost van de Vondel (Jost fan de Fondel) i P.C. Hooft (Pej Se Hoft). U 19-tom stoljeću Multatuli je pisao o lošem odnosu prema domaćem stanovništvu u kolonijama, dok među najznačajnije pisce 20-tog vijeka spadaju Harry Mulisch (Hari Mulish), Jan Wolkers, Simon Westdijk (Simon Vestdijk), Kees Nooteboom (Kejs Notebom), Gerard Reve (Herard Rejve) i Willem Frederik Hermans (Vilem Frejderik Hermans). Dnevnik Anne Frank objavljen poslije njene smrti preveden je na mnogobrojne svjetske jezike. Replike nizozemskih građevina mogu se vidjeti u Huis ten Bosch (Haus ten Bosh, Boscheva kuća) u Nagasakiju u Japanu.
Čačanski partizanski odred
Čačanski narodnooslobodilački partizanski (NOP) odred „Dr Dragiša Mišović“ formiran je 12. jula 1941. godine na planini Jelici, na mestu zvanom Stjenik. Odred se sastojao od četiri čete: Takovske, Ljubićke, Trnavske i Dragačevske.
Komandant odreda bio je Momčilo Radosavljević, a politički komesar Ratko Mitrović, narodni heroj.
Ratni put
Među prvim akcijama koje je izvršio Čačanski odred bio je sukob sa Nemcima 19. jula 1941. godine u Gornjoj Gorevnici, a 20. jula u Leušićima. Zatim dolaze značajne akcije: rušenje mosta u Ovčar banji, mosta na Čemernici u Preljini, rušenje propusta u Prislonici, kojom prilikom je uništena čitava nemačka kompozicija, dizanje u vazduh magacina sa eksplozivom u kazanici i drugo.
U prvoj polovini avgusta 1941. godine izvršeni su napadi na nemačku stražu i železničku stanicu u Brđanima. Izvršeno je rušenje mostova pomoću avionskih bombi na Čemernici, Ovčaru i Kablaru, Škipića potoku, na Gruži i Moravi. 28. septembra 1941. godine, posle herojskih borbi, oslobođen je Gornji Milanovac, gde je zarobljeno 80 Nemaca, a 30. septembra osobođen je Čačak.
Narodni heroji
Narodni heroji Čačanskog NOP odreda:
Jednoiporučni mač
Jednoiporučni mač (poznat pod nazivom bastardni mač jer se mogao voditi jednom i obema rukama, odatle bastard, mešanac) je vrsta dugog mača koja je nastala u kasnom srednjem veku. Istorijski ispravan naziv je samo dugački mač, šta ponekad dovodi do nedoumica pošto se u dugačke mačeve broje i teški dvoručni mačevi. Međutim, dugački mač je definicija za mačeve koji su bili duži od uobičajnih mačeva tog vremena, tj. jednoručnih.
Jednoiporučni mačevi nastaju u kasnijem srednjem veku kao nov oblik dugačkih mačeva, prilagođeni iz borbi sa teškim čeličnim oklopima u kojima su se retko koristili štitovi, pri čemu su bili potrebni izmenjeni mačevi i nove, razvijenije mačevalačke tehnike. Do tad najčešći oblik mačeva bio je jednoručni mač, koji se vodio jednom rukom, dok se drugom rukom držao štit ili uzda na konju itd. Jednoiporučni mačevi (dužina sečiva 75-110 cm}-, obično oko 105 cm}-) bili su duži od jednoručnih (40-80 cm}-, ponekad i metar), ali kraći i lakši od teških dvoručnih mačeva (120-150 cm}-, neki i po dva metra, mada su ovo bili više mačevi za pokazivanje nego za borbu), i mogli su se voditi jednom i obema rukama. Izvori govore da su se tehnike izvodile obično obema rukama, zbog čega se često klasifikuju kao dvoručni mačevi, a sa obe ruke bile su izvodljive bolje tehnike u odnosu na ranije jednoručne ili teške dvoručne mačeve.
U isto vreme nastaju mačevalačke škole širom hrišćanske Evrope, takozvane gladiatores, od kojih se u najbolje broji takozvana nemačka škola. Nemačka škola imala je prilično srodne tehnike sa japanskim kendžucu stilovima karori i kašima, a pored mačevalačkih tehnika vežbalo se i rvanje ili borba sa jednim dugačkim i jednim kraćim mačem ili nožem, npr. jednoiporučni i dusak ili sablja. Legendarna viteška škola Stefana Lazarevića koja se pominje u pojedinim izvorima možda je bila jedna takva mačevalačka škola. U to vreme, pak, u Srbiji javlja se jednoiporučni slovenski mač ili skijavoneska. Sa razvijanjem vatrenog oružja gde se, kao posledicom, iz upotrebe gube oklopi (mada je dobar oklop mogao da izdrži ispaljeni metak još u XVI veku), nestaju i teški i dugački mačevi kao i buzdovani, ratne sekire itd., a na njihovo mesto stupile su sablje, floreti i drugi laki mačevi. Time se izgubila i tradicija starih evropskih borilačkih tehnika, dok su u ponekim krajevima razne tehnike adaptirane u narodne borbe sa štapom kao npr. u hogo do pau.
Брзо клизање на кратким стазама на Зимским олимпијским играма 2010.
Такмичење у брзом клизању на кратким стазама на Зимским олимпијским играма 2010. одржано је у Пацифик колосеуму у Ванкуверу од 13. до 26. фебруара 2010. године.
За разлику од брзог клизања по дужој стази овде се и мушкарци и жене такмиче у три исте индивидуалне дисциплине (500 м, 1000 м, 1500 м) док је штафетна трка код жена дуга 3.000 м, а код мушкараца 5.000 метара. Такмичења се одржавају на затвореном клизалишту, где је један круг стазе дуг 111,12 метара - на клизалиштима димензија међународног хокејашког игралишта (30 x 60 метара).
Сатница
All times are Pacific Standard Time (UTC-8).
Villaggio Primero, Gorizia
Villaggio Primero je naselje u Italiji u provinciji Gorica, u regiji Friuli-Venezia Giulia.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 86 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od -1 m.
Car Suzong od Tanga
Car Suzong od Tanga (唐肅宗; 21. februar 711 –16. maj 762; vl. 756 – 762), osobno ime Li Heng (李亨), rođ. kao Li Sisheng (李嗣升), poznat i kao Li Jun (李浚) od 725. do 736, poznat kao Li Yu (李璵) od 736. do 738, nakratko Li Shao (李紹) 738, bio je kineski car iz dinastije Tang. Bio je sin i nasljednik cara Xuanzonga. Na prijestolje je došao za vrijeme An Shi ustanka 756. godine, kada mu je otac pred ustanicima pobjegao u Sichuan, a Li Heng u suprotnom smjeru, u Lingwu. Tamo ga je lojalistička vojska proglasila carem. Najveći dio vladavine car Suzong je proveo gušeći ustanak, ali je to konačno pošlo za rukom tek njegovom sinu Daizongu godine 763.
Vladavinu cara Suzonga je obilježilo i uspon dvorskih eunuha kao nove grupe dvorskih velikodostojnika, a za što je zaslužno imenovanje Li Fuguoa za komandanta Carske garde, nakon čega je Li Fuguo stekao gotovo apsolutnu vlast. Kada se godine 762. car Suzong teško razbolio, Li Fuguo je, u nastojanju da osigura vlast, čak dao ubiti Suzongovu suprugu caricu Zhang, nedugo nakon čega je car Suzong umro. Suzongov nasljednik car Daizong je kasnije uspio likvidirati Li Fuguoa, ali je tradicija eunuha na vrhovnoj vlasti već bila uspostavljena.
Cordebugle
Kordbigl je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Lisje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 91 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 10 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,97 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 156 metara (maksimalnoj 194 m, a minimalnoj 86 m).
Univerzitet Duke
Univerzitet Duke je privatni američki univerzitet smešten u gradu Durhamu, u američkoj saveznoj državi Sjevernoj Karolini. Univerzitet su osnovali metodisti 1838. godine, ali je sadašnje ime dobio 1924. kada je američki industrijalac James Buchanan Duke odlučio da ovaj univerzitet dobije ime po njegovom tragično preminulom ocu Washingtonu Dukeu.)
Plau am See
Plau am Ze je grad u njemačkoj saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija. Jedno je od 76 opštinskih središta okruga Parhim. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 5.771 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 13060061.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Parhim Plau am Ze se nalazi u saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija u okrugu Parhim. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 70 metara. Površina opštine iznosi 77,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.771 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 75 stanovnika/km².
TRNK (guanin10-N2)-metiltransferaza
tRNK (guanin10-N2)-metiltransferaza (, (m2G10) metiltransferaza, Trm11-Trm112 kompleks) je enzim sa sistematskim imenom S-adenozil-L-metionin:tRNK (guanin10-N2)-metiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Paun (zviježđe)
Paun (lat. Pavo) jedno je od 88 modernih zviježđa. Konstelacija južne polutke, koju je osmislio Johann Bayer.
Handžar
Handžar je dvosekli orijentalni nož sa valovito zavinutom oštricom. Ima bogato ukrašenu ručku. U pojednostavljenom značenju handžar je zakrivljena bojna sablja.
Vidi još
Krumsabel Scimitar (Waffe) Scimitar Cimitarra Sapeli Cimeterre シミター Cymitharra Kromsabel Cimitarra Handžar Ханџар
Gravizzi, Padova
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 35 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2 m.
Purpurogallin
Purpurogallin je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 220,178 Da.
Putbus
Putbus je grad u njemačkoj saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija. Jedno je od 42 opštinska središta okruga Rigen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 4.703 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 13061028.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Rigen Putbus se nalazi u saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija u okrugu Rigen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 50 metara. Površina opštine iznosi 66,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.703 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 71 stanovnika/km².
Trovanje ugljеn-monoksidom
Trovanje ugljen-monoksidom je stanje u živom organizmu nastalo kao posledica udisanja opasnih koncentracija ugljen-monoksida (CO) u kući, na ulici, u saobraćaju, industriji i poljoprivredi, usled veoma raširene upotrebe ugljeničnih goriva. Zbog jake citotoksičnosti za živa bića, CO spada u grupu hemijskih zagušljivaca i najvećih zagađivača vazduha. Njegov toksični efekat nastaje veoma brzo čak i pri izuzetno malim koncentracijama. Tako je izlaganje koncentracijama ugljen-monoksida od 100 i više ppm praćeno simptomima i znacima akutnog ili hroničnog trovanja, sa mogućim teškim posledicama po ljudsko zdravlje. Smrtna doza CO za ljude iznosi 1.000-2.000 ppm (0,1-0,2 %) pri udisanju gasa u trajanju od 30 minuta. Kod visokih koncentracija ugljen-monoksida u udahnutom vazduhu smrt može nastati u vremenu udisanja od 1-2 minuta.
Ugljen-monoksid je gas koji nastaje kao produkt nepotpunog sagorevanja ugljenika iz organskih materija, kao što su ulje, nafta i njeni derivati, drvo, prirodni i proizvedeni gas, eksplozivi, ugalj ili koks. U toku procesa sagorevanja višak ugljenika podstiče stvaranje (CO), a ako ima više kiseonika potpunom oksidacijom ugljenika nastaje ugljen-dioksid (CO2). Ugljen-monoksid može biti formiran kad god plamen dodirne površinu koja je hladnija od temperature paljenja gasnog dela tog plamena. Izduvni gasovi motora sa unutrašnjim sagorevanjem jedan su od najvećih zagađivača atmosfere ovim gasom (sa 1-14 vol%) zatim, slede izduvni gasovi koji nastaju u toku proizvodnje gvožđa kao i gasovi pri sagorevanju uglja u termoelektranama, i u procesu proizvodnje u rafinerijama nafte i hemijskoj industriji. U razvijenijim zemljama sveta (SAD, Japan, zapadna Evropa) i do 60% ugljen-monoksida potiče iz motora sa unutrašnjim sagorevanjem.
Oko 50 % trovanja u svetu otpada na trovanje ugljen-monoksidom. Svake godine u svetu umre na stotine ljudi od posledica trovanja ovim gasom. Posle trovanja alkoholom, trovanje (CO), je jedan od najčešćih oblika trovanja živih organizama; zbog njegove česte prisutnosti u čovekovom okruženju, visoke toksičnosti, slabo izraženih organoleptičkih svojstava (bez mirisa, ukusa, boje) i neiritirajućih osobina prilikom udisanja, što otežava blagovremeno otkrivanje njegovog prisustva u životnoj sredini. Ugljen-monoksid, unet u organizam (sa udahnutim vazduhom u plućima) izaziva u organizmu opštu hipoksiju (nedostatak kiseonika) jer ima jak afinitet za hemoglobin crvenih krvnih zrnaca. Istiskujući kiseonik iz receptora crvenih krvnih zrnaca, on u njima, stvaranjem karbonil jedinjenja, formira ireverzibilnu vezu, koja ograničava transport i korišćenje kiseonika u tkivima.
Akutni efekti izlaganja CO zavise od procenta zasićenosti hemoglobina CO, koja je zavisna od dužine izlaganja, temperature okoline, stanja zdravlja i metaboličke aktivnosti zatrovane osobe. Akutni simptomi mogu da se pojave bez daljih i trajnih posledica i karakterišu se simptomima blažeg akutnog trovanja CO uključuju nepromišljenost, konfuziju, glavobolju, vrtoglavicu i zapaljenske promene. Izraženija izlaganja CO mogu da dovedu do značajnijeg oštećenja ćelija centralnog nervnog sistema (koje ne mogu izdržati nedostatak kiseonika duže od 6-8 minuta), srca, i smrtnog ishoda. Akutno trovanje CO često mogu da prate i dugoročne, ireverzibilne, posledice (sekvele). Trovanje trudnica ugljen-monoksidom utiče i na fetus, pa se u slučaju trovanja majke trudnoća može završiti prevremenim porođajem ili pobačajem ploda. Hronično trovanje CO, koje nastaje nakon dugotrajnog izlaganja manjim koncentracijama ugljen-monoksida može da dovede do depresije, dugotrajnih glavobolja, opšte slabosti i malaksalosti, konfuzije i gubitka pamćenja.
Velike učestalosti trovanja ugljen-monoksidom, kao jednim od najčešćih tipova smrtonosnog trovanja, sprečavaju se merama prevencije i medicinske zaštite, i sve više postaje bitna stavka u javnom zdravlju skoro svih zemalja sveta. Primena mera prevencije u industrijskoj i poljoprivrednoj proizvodnji, kućnim uslovima, saobraćaju i drugim uslovima i sredinama gde je moguća pojava uvećanih (toksičnih) koncentracija ugljen-monoksida sprovodi se; ranim otkrivanjem (detekcijom), primenom detektora ugljen-monoksida, upotrebom ventilacije (provetravanja), zaštitnih sredstava, preventivnim lekarskim pregledima radnika izloženih mogućem riziku trovanja CO, itd.
Istorijat
mini|desno|Proizvodnja gvožđa na primitivan način, počev od gvozdenog doba bila je čest uzrok trovanja ugljen-monoksidom. Smrtonosni učinak trovanja ugljen-monoksidom bio je poznat još iz Antičke grčke i Rimskog carstva. Ta njegova osobina korišćena je za egzekucije. Drevni način smaknuća bio je zatvaranje osuđenika u „sobu za kupanje“ sa tinjajućim ugljem. Ono što egzekutorima tada nije bilo poznato bio je mehanizam nastanka smrti.
Aristotel (384-322. p. n. e.) je među prvima zabeležio da iz založenog uglja „ističu“ otrovna isparenja. Galen (129-199 n.e.) spekulisao je o promeni u sastavu vazduha koji tako izmenjen nanosi štetu prilikom udisaja.
Dva moguća slučaja trovanja ugljen-monoksidom, koja nisu opisana medicinskoj literaturi, a o njima nalazimo podatke u istorijskoj literaturi iz 4. veka bila su; Oba slučaja uzrokovalo je loženje uglja u kotlovima, koje je bilo uobičajeni način grejanja u zatvorenom prostoru toga vremena.
Ugljen-monoksid je prvi otkrio francuski hemičar Žak de Lason 1776. zagrevanjem oksida cinka ugljem, ali je on bio u zabludi da se radi o vodoniku, jer je gas goreo plavim plamenom.
Da se ugljen-monoksid, sastoji od atoma ugljenika i kiseonika, otkrio je 1800. škotski hemičar Vilijam Krukšenk.
mini|levo|[[Klod Bernar (Claude Bernard) je 1846. prvi istražio toksična svojstva ugljen-monoksida]] Toksična svojstva ugljen-monoksida temeljno je istražio na psima, Klod Bernar, oko 1846. Klod Bernar je 1857, tokom svojih istraživanja konstatovao je da se toksični efekat ugljen-monoksida zasniva na povratnoj vezi koju on stvara sa hemoglobinom, pretvarajući ga u karboksihemoglobin, koji ima manju sposobnost prenosa kiseonika putem krvi:
Tokom narednih dvadesetak godina, Klod Bernar se više puta vraćao istraživanju svojstava ugljen-monoksida.
Tokom istraživanja sprovedenih 1926. postalo je jasno, da je hipoksija izazvana trovanjem ugljen-monoksidom, ne samo posledica poremećaja prenosa kiseonika, već i posledica narušene koncentracije gasova u tkivima i ćelijama. Varberg (Warberg) uz pomoć kulture kvasca dokazao je da je apsorpcija kiseonika u ćelijama inhibirana tokom njihovog izlaganja velikim količinama ugljen-monoksida. mini|levo|[[Ugljen-monoksid|CO je korišćen tokom holokausta u pojedinim nacističkim logorima smrti, u specijalnom vozilu dušegupki]] U Drugom svetskom ratu, gasna mešavina koja je u sebi sadržala ugljen-monoksid korišćena je za pokretanje motornih vozila, u delovima sveta gde je benzina i dizel goriva bilo retko. Eksterni (sa par izuzetaka) ugljani ili drvni gasni generatori su bili opremljeni, i mešavina atmosferskog azota, ugljen-monoksida i manje količine drugih gasova produkovanih gasifikacijom, cevima su provođeni u gasni mikser. Gasna mešavina produkovana ovim procesom, poznata je kao drvni gas.
Ugljen-monoksid je takođe korišćen u manjoj meri tokom holokausta u pojedinim nacističkim logorima smrti, najznačajnije, od strane dušegupki u Helmnu i u Akciji T4, „eutanazija“ programu. Pomoću ovih kamiona-ubica, samo u Beogradu periodu od početka aprila do kraja maja 1942. ugušeno je oko 8.000 Jevreja i 500 partizana iz logora Sajmište i Banjica.
Ugljen-monoksid izvan atmosfere Zemlje prvi put je otkrio belgijski naučnik M. Mižeot (M. Migeotte) 1949. u IC spektru Sunca. mini|desno|200p|Peći na ugljenična goriva u prošlosti su bile čest uzrok trovanja CO. Do šezdesetih godina 20. veka većina domaćinstava snabdevena gasom u Ujedinjenom Kraljevstvu, koristila je plin za rasvetu (poznat i kao gradski gas), koji je u nezapaljenom obliku sadržao veliku količinu ugljen-monoksida. Trovanje ugljen-monoksidom namernim udisanjem plina za rasvetu bio je uobičajeni metod za izvršenje samoubistva, čineći skoro polovinu svih samoubistava u Ujedinjenom Kraljevstvu krajem 1950-ih. Nakon što je britanska vlada postepeno zamenila plin za rasvetu zemnim gasom, tokom 1960-ih, stopa samoubistava u Velikoj Britaniji je opala za skoro trećinu i otad nije rasla. Korišćenje plina za rasvetu kao metod samoubistva je opao, kako većinu domaćih snadvevača gasom sada čini zemni gas, koji nema ugljen-monoksida. Do izuma katalitičkih konvertora, samoubistvo se vršilo udisanjem izduvnih gasova pokrenutog motora automobila, naročito u zatvorenim prostorima, kao što je garaža. Pre 1975, izduvni gasovi automobila sadržali su 4-10% ugljen-monoksida, međutim nova vozila poseduju katalitičke konvertore koji eliminišu preko 99% produkovanog ugljen-monoksida. Ipak, čak i automobili sa katalitičkim konvertorima mogu da proizvedu znatne količine ugljen-monoksida, ako je mirujući auto ostavljen u zatvorenom prostoru, kao što je zatvorena garaža.
Kako je trovanje ugljen-monoksidom primenom izduvnih gasova automobila postala manje pouzdana opcija za izvršenje samoubistva, povećana je primena novih metoda trovanja ugljen-monoksidom, kao što je paljenje uglja, ili fosilnih goriva, ili kombinujući mravlju kiselinu i sumpornu kiselinu u ograničenom prostoru. Ovakvi incidenti su najčešće bili povezani sa grupnim paktom o samoubistvu u azijskim zemljama, kao što su Japan, Tajvan i Hongkong,   ali takođe i u zapadnim zemljama,   kao što je slučaj samoubistva bostonskog pevača Breda Delpa.
Epidemiologija
Incidenca trovanja ugljen-monoksidom nije poznata, jer mnogi slučajevi bez smrtnog ishoda ostaju neprepoznati pa samim tim i neotkriveni. Prema podacima iz fabrika u Ujedinjenom Kraljevstvu od ukupnog broja slučajeva trovanja i smrti od gasova, jedna trećina trovanja i više od 50% smrtnih slučajeva dešava se usled prisustva i dejstva ugljen-monoksida.