cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sultan Cem
Književnost i književno djelo
Među prvim izvorima o životu Džema imamo pismo ivanovca Guillaumea Caoursina. Glavni turski izvor je povjesničar Aşık Çelebi, njegov suvremenik. Više romana i književnih djela su napisana o njemu. O priči sultana Džema govori Ivo Andrić u Prokletoj avliji (1954).
Prilepnica
Prilepnica ( ili Përlepnica) je naselje u opštini Gnjilane, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Naselje se pominje pod imenom Prilepnica (Прилѣпница).
U turskom katastarskom popisu – defteru iz 1455. godine pominje se pod imenom Prilepnica.
Baileys Harbor, Wisconsin
Bejlis Harbor je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Viskonsin.
Ram za sliku moje drage
Ram za sliku moje drage je jugoslavenski crno-bijeli igrani film snimljen 1968. godine u režiji Mirze Idrizovića, kome je to bio cjelovečernji debi. Po žanru je drama, a protagonisti su grupa dječaka koja se sreće sa mladićem (čiji lik tumači Zoran Radmilović), koji se upravo doselio u susjedstvo. Radnja prikazuje kako se ispočetka sa njim sukobljuju, a potom sprijatelje, te kako im pomaže da se pokušaju snaći u iskušenjima koje donosi odrastanja i prva ljubav. Ram za sliku moje drage je velikim dijelom napravljen u stilu tada izuzetno popularnog francuskog Novog vala.
Ca' Cantele, Venezia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 4 m.
Aildenafil
Aildenafil je organsko jedinjenje, koje sadrži 23 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 488,603 Da.
Ejido Rubén Jaramillo, Tamuín
Ejido Rubén Jaramillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamuín.
Mignegno, Massa e Carrara
Mignegno je naselje u Italiji u provinciji Massa e Carrara, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 206 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 282 m.
Opština Șinca Veche, Brașov
Șinca Veche je opština u Rumuniji u okrugu Brašov.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 489 m.
El Sabroso Uno Crucero Palmito, Tantoyuca
El Sabroso Uno Crucero Palmito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tantoyuca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 111 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 117 m.
Orășeni, Mărtiniș
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 323 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 482 m.
Moctezuma, Xicoténcatl
Moctezuma je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Xicoténcatl.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 180 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 90 m.
Prekoluka
Prekoluka je naselje u opštini Dečani, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Opština Tamazula, Durango
Tamazula je opština u Meksiku, u saveznoj državi Durango.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 15679 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 402 m.
Car Wen od Suija
Car Wen od Suija (21. jul 541–13. august 604), osobno ime Yang Jian (楊堅), Xianbei ime Puliuru Jian (普六茹堅), nadimak Naluoyan (那羅延), bio je kineski car i osnivač dinastije Sui, poznat i po tome što je godine 589. ponovno ujedinio Kinu nakon četvrt milenijuma razjedinjenosti izazvane kolapsom Zapadne dinastije Jin.
Prije dolaska na prijestolje je Yang Jian služio sjevernokineskoj dinastiji Sjeverni Zhou, istakavši se svojom sposobnošću u službi careva Wua] i [[Car Xuan od Sjevernog Zhoua|Xuana. Potonjem je dao ruku svoje kćeri, a nakon njegove smrti godine 580. preuzeo vlast kao regent. Sljedeće godine je porazio pobunjenog generala Yuchi Jionga i formalno preuzeo vlast u svoje ruke. Osam godina kasnije je, pak, pokorio južnokinesku dinastiju Chen, čime je cijela Kina došla pod njegovu vlast.
Agua Blanca, Zitácuaro
Agua Blanca je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Zitácuaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 280 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1965 m.
Torre San Quilico, Alessandria
Torre San Quilico je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 38 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 191 m.
San Juan, Mulegé
San Juan je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California Sur, u opštini Mulegé.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 575 m.
Petrulla, Cosenza
Petrulla je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 83 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 59 m.
Pagliarole, Salerno
Pagliarole je naselje u Italiji u provinciji Salerno, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 229 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 52 m.
Pobrđe (Dečani)
Pobrđe je naselje u opštini Dečani, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Hastings, Michigan
Hejstings (Mičigen) je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 7.350 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 7.350 stanovnika, što je 255 (3,6%) stanovnika više nego 2000. godine.
Recke
Reke je opština u njemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 24 opštinska središta okruga Štajnfurt. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 11.774 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5566072, NUTS (DEA37) i LOCODE (DE RCK) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Štajnfurt Reke se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Štajnfurt. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 45 metara. Površina opštine iznosi 53,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 11.774 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 220 stanovnika/km².
La Estrella, Villa Hidalgo
La Estrella je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Villa Hidalgo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1841 m.
Michael Murphy
Michael Murphy se može odnositi na:
Mick Murphy se može odnositi na:
Mike Murphy se može odnositi na:
Michael Murphey se može odnositi na:
Prilep (Dečani)
Prilep je naselje u opštini Dečani, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Estrées-Saint-Denis
Estre Sen Deni je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Oaza koja pripada prefekturi Kompjenj.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 3542 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 438 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,08 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 70 metara (maksimalnoj 118 m, a minimalnoj 69 m).
Poneš
Poneš ( ili Poneshi) je naselje u opštini Gnjilane, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Istorija
Poneš je staro selo. U povelji cara Dušana 1348. godine pominje se pod imenom Poniša ou Moravć (Пониша оу Моравѣ) sa vlaškim stanovništvom. U putopisu Kuripešića iz 1530. godine pominje se pod imenom Gornji Poneš (Ober Ponesha). U popisu iz 1912. godine navodi se da u selu ima 54 srpska domaćinstva. Na vrhu Čuke se nalazi grad u ruševinama, zvani Gradište ili Kaljaja.
Poreklo stanovništva po rodovima
Srpski rodovi:
Arbanaški rodovi:
'''Arbanaški muhadžirski rodovi, doseljeni 1878. godine''':
Chete, Sondrio
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 687 m.
La Noria, Jilotlán de los Dolores
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 448 m.
Llano de la Mosca, Cochoapa el Grande
Llano de la Mosca je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Cochoapa el Grande.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 177 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2265 m.
542
Godina 542. (DXLII) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. Od ove godine je, zbog stapanja dužnosti rimskog konzula sa drugim velikodostojnicima Bizantskog Carstva u praksi napuštena dotadašnja praksa imenovanja godina po konzulima, iako će se formalno održati do 9. vijeka. Oznaka 542. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
thumb|Ostrogoti pod Totilom uništavaju Firenzu, srednjovjekovna ilustracija
Torre Sterpi, Alessandria
Torre Sterpi je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 299 m.
Loma Bonita, Tecomán
Loma Bonita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Colima, u opštini Tecomán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 38 m.
Perry Como
Pierino "Perry" Ronald Como (18. maj 1912 - 12. maj 2001) je bio američki pjevač i TV-voditelj, poznat kao jedan od napopularnijih američkih zabavljača sredinom 20. vijeka.
Rodio se u siromašnoj porodici italijanskih imigranata te je već sa 15 godina bio prisiljen zarađivati za život kao brijač. Tamo je ponekad zabavljao mušterije pjevajući, te je od početka 1930-ih dobio angažman u tada popularnim big bandovima. Samostalnu pjevačku karijeru je započeo sredinom 1940-ih, te s vremenom zabilježio niz hitova. Od 1955. do 1963. je vodio izuzetno popularnu TV-emisiju Perry Como Show. Njegov "mekani" croonerski pjevački stil ga je, pak, sredinom 1950-ih učinio svojevrsnom antitetom tada sve popularnijeg rock'n'rolla, pa je njegova popularnost počela opadati, ali je usprkos tome zadržao poklonike do kraja života.
Como se 1933. oženio za Roselle Beline, s kojom je imao troje djece. Bio je poznat po tome što je, za razliku od većine tadašnjih zvijezda, strogo dijelio profesionalni od privatnog života, gdje je bio gorljivi katolik i pobornik tradicionalnih vjernosti.
Santiago Camotlán, Santiago Camotlán
Santiago Camotlán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Camotlán.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 792 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1394 m.
Poljance
Istorija
Poljance je formirano 1975. godine od naselja Staro Poljance i Novo Poljance.
El Bombón, Villaflores
El Bombón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Касидоли (Прибој)
Касидоли су насеље у Општини Прибој у Златиборском округу. Према попису из 2002. било је 455 становника (према попису из 1991. било је 522 становника).
Географија
Засеоци насеља Касидоли су: Поље, Врбова, Милијеш, Јабуке и Радојићи.
Демографија
У насељу Касидоли живи 374 пунолетна становника, а просечна старост становништва износи 39,8 година (38,8 код мушкараца и 40,9 код жена). У насељу има 151 домаћинство, а просечан број чланова по домаћинству је 3,01.
Ово насеље је у углавном насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Los Kikos, Xicoténcatl
Los Kikos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Xicoténcatl.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 170 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 107 m.
Badalucco, Imperia
Badalucco je naselje u Italiji u provinciji Imperia, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1100 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 185 m.
Prelovac
Prelovac je naselje u opštini Srbica, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Rømerova skala
Remer je zastarela temperaturna skala nazvana po danskom astronomu Oleu Kristensenu Remeru, koji ju je predložio 1701. godine.
Na ovoj skali, nula je prvobitno odgovarala tački mržnjenja salamure. Tačka ključanja vode definisana je kao 60 stepeni. Remer je onda uvideo da je tačka mržnjenja vode približno osmina te vrednosti (7.5 stepeni), pa je iskoristio tu vrednsot kao drugu fiksnu tačku. Stoga je jedinica ove skale, stepen Remera, 40/21 kelvina (ili stepena Celzijusa). Simbol za ovaj stepen je °R, ali pošto se ta oznaka ponekad koristi za Rankinovu skalu, preporučuje se upotreba drugog simbola, °Rø.
Moguća priča o tome kako je osmišljena Farenhajtova skala je ta da je Danijel Gabrijel Farenhajt znao za Remerova dela i da ga je posetio 1708. godine; popravio je skalu, tako što je povećao broj podela četiri puta i kasnije uspostavio ono što je sada poznato kao Farenhajtova skala, 1724. godine.
Anthony Bourdain
Entoni Majkl Burden (25. jun 1956 — 8. jun 2018) bio je poznati američki kuvar, pisac i televizijsko lice. Rođen je u Njujorku, a detinjstvo je proveo u Lionu, Nju Džerzi. Francuskog je porekla. Za sebe je govorio da je odgajan bez religije, jer mu je otac bio katolik, a majka Jevrejka.
Školovanje
Želju za kuvanjem je dobio još u detinjstvu, kada je prvi put probao ostrige na ribarskom čamcu.
Tada počinje njegovo školovanje u Dvajt - Englvud školi, u kojoj je i maturirao 1973. godine. Zatim upisuje Vasar koledž, ali posle dve godine odustaje. U isto vreme je radio u restoranu morske hrane u Provanstaun - u, Masačusets. Odlučuje da nastavi svoje školovanje i završava Američki kulinarski institut u Njujorku 1978.
Televizijske emisije
mini|Entoni Burden u Maxwell Food Centre u Singapuru
Privatni život
Burden je od 1980. do 2000. bio u braku sa Nensi Putkoski (Nancy Putkoski), svojom devojkom iz srednje škole. Godine 2007. se venčao sa Otaviom Busio (Ottavia Busia), MMA borkinjom i iste godine dobio ćerku Arianu (Ariane). Od nje se rastao 2016. i počeo živeti sa italijanskom glumicom Azijom Arđento.
Smrt
Burdejn se nalazio u Francuskoj gde je radio na novoj epizodi svoje serije na CNN-u. Njegov bliski prijatelj pronašao je beživotno telo Entonija u hotelskoj sobi. Burdejn je izvršio samoubistvo.
Zanimljivosti
U julu 2006. godine tokom snimanja epizode emisije No Reservation u Bejrutu je počeo izraelsko - libanski rat. Entoni Burden se našao u centru sukoba, ali je ipak snimio epizodu do kraja.
Opština Sânpetru, Brașov
Sânpetru je opština u Rumuniji u okrugu Brašov.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 528 m.
Executive Action
Executive Action, u Jugoslaviji prikazan pod naslovom Akcija za atentat je američki triler film snimljen 1973. godine u režiji Davida Millera, poznat kao jedno od prvih ostvarenja koje je nastojalo u igranoj formi rekonstruirati, odnosno rasvijetliti atentat na američkog predsjednika Kennedyja. Radnja započinje u ljeto 1963. kada se u Teksasu okuplja grupa moćnika koju čine naftni magnati te najviši vojni i obavještajni funkcionari, te, smatrajući kako politika koju vodi tadašnji predsjednik Kennedy šteti njihovim interesima, odlučuje izvesti njegovu likvidaciju, koja je pažljivo isplanirana i temeljito pripremljena, pri čemu je ključan izbor Leeja Harveya Oswalda kao ličnosti kojoj će se lažno pripisati odgovornost za atentat.
Ideju za film je originalno imao poznati kanadski glumac Donald Sutherland koji je u njemu namjeravao nastupiti, te je kao jednog od scenarista angažirao Marka Lanea, publicista poznatog po knjizi Rush to Judgement u kojoj se žestoko kritizirala službena verzija o atentatu te umjesto toga sugerirala alternativno objašnjenje po kome je on izveden kao dio široke zavjere. Film je imao snažan politički angažman, te između ostalog sugerirao da je glavni razlog za Kennedyjevu likvidaciju bilo njegovo protivljenje eskalaciji američkog vojnog anagžmana u Južnom Vijetnamu, a što će kasnije postati u vrijeme snimanja izuzetno nepopularni vijetnamski rat. Takve teorije zavjere su bile izuzetno popularne u redovima američke ljevice, kojima su pripadali brojni sudionici projekta, uključujui glumca Willa Geera i scenarista Daltona Trumba koji su kao komunisti nekoliko decenija ranije bili na hollywoodskoj crnoj listi. Film je napravljen sa izuzetno niskim budžetom i svojevrsnom polu-dokumentarističkom stilu. Kao takav predstavlja jedno od rijetkih ostvarenja koja atentat prikazuje iz perspektive njegovih navodnih počinitelja.
Film je velikim dijelom nastojao iskoristiti publicitet koji bi stvorila 10. obljetnica atentata, ali je još prije premijere postao predmetom žestokih kontroverzi, bilo zbog optužbi da izvrće historijske činjenice, bilo zbog eksploatacije smrti predsjednika koga su mnogi u tadašnjoj Americi smatrali mučeničkom ikonom. Kritike su bile poedijeljene, a film je nakon premijere gotovo potpuno nestao iz distribucije, te postao dostupan kao video-izdanje tek krajem 1980-ih i početkom 1990-ih. Zbog toga se rijetko uspoređuje sa mnogo poznatijim filmom JFK koji se bavi istom temom.
Mike Murphy (politički konzultant)
Michael Ellis "Mike" Murphy (1962 -) je američki politički konzultant čiji su klijenti članovi Republikanske stranke. Među njegovim najpoznatijim klijentima su bili predsjednički kandidati Mitt Romney i John McCain. predsjedničkim izborima 2008. su se obojica natjecali jedan protiv drugog za republikansku nominaciju, pa se Murphy povukao iz sudjelovanja u utrci i umjesto toga izbore pratio kao komentator za TV-mrežu NBC. Tada je izazvao kontroverze, kada je slučajno upaljeni mikrofon u studiju zabilježio njegovu neformalnu konverzaciju s kolumnisticom Peggy Noonan u kojoj iznosi nezadovoljstvo time što je McCain kao potpredsjedničkog kandidata izabrao Sarah Palin.
Reichshof
Rajhshof je opština u njemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 13 opštinskih središta okruga Oberbergiš. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 19.840 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5374040, NUTS (DEA2A) i LOCODE (DE ROF) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Oberbergiš Rajhshof se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Oberbergiš. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 342–289 metara. Površina opštine iznosi 114,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 19.840 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 173 stanovnika/km².
Mjesečevi krateri
mini|300px|desno|Glavna [[Mjesečeva mora i Mjesečevi krateri na bližoj strani Mjeseca.]]
mini|300px|desno|[[Topografija Mjeseca.]]
mini|300px|desno|[[Aristarh (krater)|Krateri Aristarh (lijevo) i Herod (desno)]]
mini|300px|desno|More kiša s kraterom Kopernik (na samom vrhu slike)
Mjesečevi krateri su reljefne značajke Mjeseca, uz Mjesečeva mora i visoravni, sa zamjetljivim posljedicama tektonskih procesa i vulkanizma. Morem se nazivaju tamniji dijelovi (ravnice okružene planinskim lancima), iako na Mjesecu nema vode. Velika razvedenost Mjesečeve površine opaža se i golim okom. Karakteristične su reljefne pojave prstenaste planine, odnosno krateri koji nalikuju vulkanskim kraterima na Zemlji, a nastali su udarima planetoida i meteorita. U središtu često imaju brežuljke. Površina je pokrivena slojem regolita, sitnozrnatih rastresitih i poroznih odlomaka na kamenitoj podlozi. Višestrukim lomljenjem i slijeganjem pod tlakom oblikovan je kilometarski sloj kršnika (breče), ispod kojega se nalazi osnovna stijena. Krateri su zastupljeni svuda, a po njihovoj uščuvanosti i preklapanju sudi se o slijedu stratigrafskih sustava. Čvrsta Mjesečeva kora oblikovana je prije 4,6 do 3,9 mllijardi godina (prenektarijanski sustav, nastao prije Mora nektara), nakon čega su nastali veliki kružni bazeni (krateri promjera većeg od 200 km) do prije 3,85 mllijardi godina (nektarijanski sustav). Mora su nastala izlijevanjem magme, kroz pukotine u kori, u bazene nastale udarom, a taj je proces trajao milijunima godina. Oko mora su ostali planinski obrubi nastali od materijala izbačena pri udaru. More kiša i Istočno more nastali su nakon toga do prije 3,15 mllijardi godina (imbrijski sustav), s velikim brojem manjih kratera. Veliki krateri osim vanjskoga kružnoga bedema imaju i sr. udubinu. Eratostenijski sustav nastao je u doba do prije 1 mlrd. god.; posljednji, kopernikanski sustav traje do danas, a odlikuju ga mladi krateri Kopernik, Kepler, Tycho. Oko njih se kao ovratnik šire svijetle pruge – materijal izbačen udarom, koji s vremenom tamni. Danas je Mjesečeva unutrašnjost čvrsta, a malo je vjerojatno da je u samom središtu djelomice rastaljena. Kora je debela do 100 km. Potresi imaju ognjište na dubini od približno 800 km, a pojavljuju se kada je Mjesec u perigeju pod utjecajem plimne sile koju uzrokuje Zemlja. Posljedice su gibanja kore hrptovi na morskim dnima, rasjedi koji se dižu više stotina metara i dugi su više stotina kilometara, te raspukline kao doline u planinskim bilima. Vulkanskoga podrijetla mogu biti manja kupolasta brda, te posebno vijugavi jarci nastali urušavanjem. Pojavljuju se i nagla isplinjavanja tla, možda iz zaostalih vulkanskih džepova. Temperatura površine mijenja se od –160 °C noću do +120 °C danju. Kartografiranjem mora i ostalih reljefnih oblika na površini Mjeseca bavi se selenografija.
Postanak Mjeseca
mini|300px|desno|Na temelju opažanja postavljena je [[hipoteza da je Mjesec nastao sudarom Zemlje s planetoidom veličine Marsa prije više milijardi godina.]] Starost Mjesečevih tala mjerena je radioaktivnom metodom i ustanovljena je u rasponu od 4.6 do 3.2 milijardi godina. Prije je već bila izmjerena dob meteorita od 4.6 do 4.7 milijardi godina, pa se smatra da je to starost planetskog sustava. Najvjerojatnije je da su svi planeti nastali istodobno, iz prasunčeve maglice. Na Zemlji je najstarije stijenje datirano s 3.8 milijardi godina, što ne znači da je Zemlja mlađa, jer su promjene tla mogle i te kako sakriti tragove starosti. Geološki procesi na Mjesecu odvijali su se drukčije nego na Zemlji. Kemijski sastav Mjesečeve i Zemljine tvari pokazuje sličnosti, ali i razlike. Na primjer, izotopni je sastav kisika u kori oba nebeska tijela jednak. No Mjesečevi materijali razlikuju se od Zemljinih bitno u tome što su u njima manje zastupljeni lako hlapljivi i lako taljivi elementi. Nema vode ni željezovih oksida. Više hipoteza nastoji da objasni postanak Mjeseca. Manje su vjerojatne hipoteze o zahvatu Mjeseca koji je prethodno dogotovljen u nekom drugom području presunčeve maglice, te hipoteze o odvajanju Mjeseca od Zemlje zbog njezine brze vrtnje. Vjerojatnije je da je Mjesec nastao od satelitskog roja čvrstih čestica u Zemljinoj okolini. U osnovi te hipoteze je ideja da tijelo veće mase “kupi” na sebe tijela manje mase i tako raste. Zamišljamo da se takvo veće tijelo udaljava od Zemlje zbog njezina plimnog utjecaja, učinak koji se i danas osjeća, te na spiralnom putu prikuplja tvar iz satelitskog roja. Kao spasonosna razrađuje se u posljednje vrijeme i ideja o tangencijalnom udaru u Zemlju tijela čija je masa ne veća od desetine Zemljine, nakon čega razmrvljeni dio Zemlje prelazi u satelitski roj sudarom jako zagrijan i time dehidriran. Zatim se iz satelitskog roja stvara jedan prirodni satelit. Manja prosječna gustoća Mjeseca posljedica je toga što je stvoren od pripovršinskih slojeva Zemlje.
Prema geološkim podacima, mjerenjima starosti donesenog materijala i znanja o građi unutrašnjosti može se napisati sljedeći scenarij o postanku Mjesečeve površine. Materijal iz kojeg se stvorio imao je manju gustoću nego materijal iz kojeg se stvorila Zemljina kora i vanjski plašt. Pod udarcima padajućeg materijala Mjesec raste do današnje veličine i zagrijava se. Površinski sloj, dubok nekoliko stotina kilometara, rastaljen je u prošlosti od -4.6 do -4.4 milijardi godina. Vrijeme teškog bombardiranja traje ukupno oko pola milijarde godina. U rastaljenom sloju tvari manje gustoće odvojile su se bliže površini. Padovi meteora ostavljaju vidne tragove tek nakon što se hlađenjem ustalila kora, pa od -4.4 do -4.1 milijardi godina stvaraju nama poznati svojstven reljef Mjeseca. Tlakovi koji se razvijaju prilikom udara lome tlo na velikim udaljenostima i do dubine od nekoliko kilometara. Veća tijela, planetoidi od desetak kilometara, izazivaju velika pustošenja i otvaraju velike udubine (bazene), oko kojih od potisnutog materijala nastaju prstenovi planina. Materijal rubnih planina Mora kiša star je 3.9 do 4.0 milijardi godina. Tako su nastali bazeni svih mora. Bazaltna ispuna pojavila se kasnije.
Do globalnog utjecaja radioaktivnog zagrijavanja došlo je tek pošto se kora ohladila. Rastaljeni dio plašta probio se pod tlakom kroz raspukline do bazena i ispunio ih. Magma se ohladila i dala današnji izgled mora. Tok lave iz dubine kasnio je u stvari mnogo milijuna godina nakon iskopavanja bazena. Lava u Moru tišine stara je 3.7, u Oceanu oluja 3.3, a u Moru kiša 3.3 do 3.2 milijarde godina. Zatim se i plašt ohladio do velikih dubina. Stoga udarci meteora nisu više mogli dovesti do izlijevanja magme na površinu. Mlađi bazeni imaju površinu manje prekrivenu materijalom mora. Istočno more jedno je od takvih mlađih oblika. Pod udarcem, Mjesečeva je kora popucala u obliku kružnih valova tamo gdje se javila amplituda potresnih valova, te je u ta prstenasta područja, kao i u središnju jamu, iz rastaljene unutrašnjosti potekla magma. Izgled Mjeseca stvaran je zajedničkim djelovanjem vanjskih i unutarnjih sila, meteorskih udara i procesa u unutrašnjosti Mjeseca. Ne zna se točno kada su nastali oblici nalik kalderama i kupolasti brežuljci. Plašt je tada morao biti rastaljen neposredno pod korom, ili su u kori postojali magmatski džepovi, vulkanska ognjišta. Poslije velikih katastrofa nastavljali su se manji udari, koji su rastresali već ispremiješanu površinu. Takvim prekapanjem razvio se sloj regolita na površini.
U Mjesečevoj kori vidljiva je njezina povijest. Do promjena je dolazilo jedino novim udarima i nadolaženjem lave. U pojedinim primjerima dade se pratiti niz razvojnih stupnjeva. Udubina Mora kiša nastala je uslijed katastrofalnog udara nekog planetoida, tako da je materijal rasprsnut preko čitave površine Mjeseca. Prije nego što se u nastalu udubinu izlila lava, već su se pojavili novi krateri, kao Arhimeda. On nije mogao nastati prije bazena Mora kiša jer bi ga udar izbrisao; lava se morala pojaviti poslije jer ga je nadopunila i izravnala mu dno. Do sličnih zaključaka dovodi brojenje kratera na jednako velikim površinama. U Moru tišine mnogo je manje kratera nego u kopnima. More kiša i Ocean oluja imaju još manje kratera na površini, a prema radioaktivnom datiranju ona i jesu mlađa mora. Zanimljivo je da manji krateri nastaju češće na velikom krateru nego obratno. To svjedoči da su postupno, s vremenom, u prostoru među planetima preostajala sve sitnija tijela, pa je tako i s općim smanjenjem njihova broja, jenjavalo meteorsko bombardiranje.
Mjesečev reljef
Mjesec je i reljefno vrlo zanimljivo nebesko tijelo. Prvi je crtež Mjeseca napravio Galilej 1609. Kartografiranjem Mjesečeve površine bavi se selenografija. Osnovna je razdioba na svjetlija kopna i tamnija mora. Mora su ravnice za 1 - 2 km niže od srednje razine kopna, a i geološki im je sastav drugačiji. Fizička priroda Mjeseca mnogo je jednostavnija od Zemljine. Mjesec nema ni atmosferu ni tekuću vodu. Zbog toga nema prijenosa materijala tla, koji se javlja u slučaju erozije vodom i vjetrom, a potom nema ni taloženja (sedimentiranja). Uz to, geološki su procesi mnogo manje prisutni. Nema boranja gorja i planinskih lanaca. Unatoč svemu, reljefni su oblici Mjeseca ne samo osebujni već i raznovrsni. Površina Mjeseca veoma je razvedena. Osnovna je podjela na svijetlija kopna i tamnija mora. Ne samo da između njih postoji razlika u odražavanju svjetlosti, već su Mjesečeva mora ravnice, za 1 do 2 km niže od srednje razine kopna, a i geološki im je sastav drukčiji. Na kopnima ima mnogo više kratera odnosno kružnih oblika, nego što ih ima u morima.
Sastav Mjesečeve kore
Uzorci tla dopremljeni s Mjeseca (ukupno je dopremljeno gotovo 400 kg) znatno su obogatili poznavanje materijala u planetskom sustavu. Najrasprostranjenije stijene jesu bazalt i anortozit s gabrom. To su magmatske stijene. Bazalt ispunjava Mjesečeva mora. Anortozit i gabro su svijetli i stvaraju Mjesečeva kopna. Na Zemlji se anortozit javlja samo u nekim starijim slojevima, u starim kontinentalnim štitovima, dok je gabro šire rasprostranjen. Bazalt na Zemlji čini osnovu oceanskih ploča. Dalje dvije rasprostranjene vrste tla na Mjesecu su norit i kreep. Norit je bazalt s mnogo aluminija, pa je time svijetliji od bazalta mora, a i nalazi se u području kopna. Kreep je u osnovi bazalt i norit, s povećanim sadržajem kalija, rijetkih zemalja i fosfora, te pokazuje visok stupanj radioaktivnosti. Kreep je nepoznat na Zemlji (riječ je kovanica nastala od simbola elemenata K, P i skraćenice engleski riječi za rijetke zemlje: rare earth). Uzorke tla donijele su letjelice s posadom (Apollo 11, 12, 15 i 17 iz mora, Apollo 14 i 16 s kopna) i letjelice bez posada (Luna 16 i 24 iz mora, Luna 20 s kopna). Minerali od kojih se tlo sastoji jesu piroksen, plagioklas, ilmenit i olivin. U usporedbi sa Zemljinim vrstama minerala ima mnogo manje (100 prema 3 000), a važan razlog koji je doveo do razlike je pomanjkanje kisika i oksidacije.
Voda se u malim količinama, kako je potvrđeno 14. studenog 2009., zadržala u Mjesečevim stijenama.
Regolit
Neposredna površina Mjeseca vrlo je rastresita i šupljikava, porozna. Tlo je sastavljeno od sitne prašine, od čestica nastalih taljenjem mnogobrojnih zrnaca (tu su nađene i male staklaste kuglice), i od slijepljenih nehomogenih čestica. To je regolit. Doima se sivo i vrlo slabo odbija svjetlost. Zato je odrazna moć Mjeseca niska, pa u vidljivoj svjetlosti odbija samo 6%. Takvo tlo rezultat je udara meteora i mikrometeora u uvjetima visokog vakuuma i struje čestica Sunčeva vjetra. Od mjesta do mjesta, debljina sloja kreće se od nekoliko centimetara do najviše nekoliko desetina metara. Vrlo slabo provodi toplinu, pa se dnevna promjena temperature ne zapaža već na dubini od 0.8 do 1 m. Mjesečeva površina prekrivena je stijenama koje su preoblikovane jedino udarcima padajućih tijela. Višestrukim lomljenjem i slijeganjem pod pritiskom (koji nastaje od siline udara) stvaraju se vezani, sitni kameni odlomci ili breča. Pod kilometarskim slojem breče mora da se nalazi osnovna stijena. Regolit je samo vanjski, usitnjeni i najporozniji izdanak breče. Srednja gustoća stijena Mjesečeve površine kreće se od 2.7 do 2.9 gustoće vode (anortozit) do 3.3 gustoće vode (bazalt). Kako je prosječna gustoća Mjeseca tek nešto veća od 3.3 gustoće vode, lako zaključujemo da je čitav Mjesec izgrađen od tvari poput bazalta. Od tvari isto takve gustoće građena je Zemljina kora i vanjski dijelovi njezina plašta. Čini se stoga da se Mjesečevoj tvari gustoća ne povećava s dubinom. Zato se lako može dogoditi da u samom središtu Mjeseca ne postoje elementi iz grupe željeza, kao što ih ima u središtu Zemlje.
Mjesečeva mora
Najniža područja Mjeseca su ogromne tamnosive površine koje se ponekad mogu zapaziti i golim okom. Te ravnice je Giovanni Riccioli (1598-1671.) nazvao morima 1651. iako u njima nema vode. Mjesečeva mora nisu jednolične ravnice, jer se u njima uočavaju nabori, koji ponekad sliče na zidove, dugačke po nekoliko stotina kilometara, i pukotine, koje sliče na riječna korita. Uz nazive mora (lat. mare, maria) koji su pridijeljeni u 17. stoljeću, pojedini dijelovi mora i tamnije, ili tamnijim prostorima prošarane površine, zovu se: zaljev (lat. sinus), jezero (lat. lacus), močvara (lat. palus), dolina (lat. vallis) i ravnica (lat. planitia). Mora se lako uočavaju malim teleskopom i služe za početnu orijentaciju. One daju Mjesecu oznake koje golim okom povezujemo u prepoznatljive likove (“glava”, “zec na Mjesecu” i slično). Na vidljivoj polutki mora zauzimaju nešto više od 30% površine, na suprotnoj strani zauzimaju svega nekoliko postotaka. Nazivi mora većinom slijede meteorološke pojmove.
Mora nisu jednoliko raspoređena po Mjesečevoj sferi. Osim najvećeg morskog prostranstva, Oceana oluja, koji je velik gotovo kao Sredozemno more, sva ostala mora su kružnog oblika ili su dijelovi kruga. Time ona stvaraju najveće prstenaste strukture na Mjesecu, s jednostrukim, a katkada i s dvostrukim i višestrukim sistemom prstenova. Najveće kružno more je More kiša, s promjerom većim od 1000 km. Obrubljeno je valom planina, među kojima su masivi nazvani po Zemljinim gorskim lancima: Alpe, Kavkaz, Apenini, Karpati. More nektara (700 km) ograđeno je Pirinejima. Na zapadnom rubu jasno se ističe More kriza (500 km). Neki kružni bazeni nisu jednoliko ispunjeni materijalom mora i pokazuju više koncentričnih prstenova. Takvo je Istočno more, djelomice vidljivo na nama istočnom rubu Mjeseca. Kordiljeri su u stvari vanjski, četvrti prsten tog bazena, koji se u cjelini otkriva tek iz putanje. Uopće, na daljoj strani Mjeseca nizine su manje prekrivene tamnim materijalom mora, pa se može reći da su to bazeni slični morima (talasoidi), kao na primjer: Hertzsprung, Apollo, Moskovsko more i još neke nizine.
Planinski vijenci
Po rubovima ravnica protežu se veliki planinski vijenci, koji nose imena planina na Zemlji (Alpe, Apenini, Karpati, Kavkaz, Pireneji itd.). Najviša točka Mjeseca nalazi se na planinama Leibniz, koje su na Mjesečevom južnom polu, gdje neki vrhovi dosežu i 9000 m. mini|300px|desno|Mjesečev sjeverni pol. mini|300px|desno|Mjesečev južni pol.
Krateri
Na Mjesecu se mogu vidjeti i krateri koji nose imena po najpoznatijim svjetskim znanstvenicima. Najdublji je Newtonov (Isaac Newton), oko 7250 m. Ti krateri su vrlo velikog promjera (do 300 km). Iako im rubovi izgledaju strmi, oni su vrlo malog nagiba. To otkriće pripada Nijemcu Josefu Hopmannu, koji je izumio specijalne metode istraživanja pomoću dužina sjena. Nekih 30 tisuća kratera je otkriveno na Mjesecu. Jedan od njih Boscovich nosi ime Ruđera Boškovića. Kod pojedinih kratera su vidljive i uzdužne široke svijetle pruge (Kopernikov krater), za koje se smatra da su naslage pepela ili vulkanske materije nastale u vrijeme hlađenja Mjeseca. Ovi krateri su nastali udaranjem mnogih tijela (planetoida) i meteoroida u Mjesec. Na Mjesecu nema erozije pa se još uvijek vide.
Prstenastim reljefnim oblicima u području kontinenata opći je, zajednički naziv: krater. Krater je ustvari udubina nastala nakon pada meteoroida ili kometa na površinu Mjeseca. Najveći krateri, kojima promjer doseže do 300 km, u stvari su kružne ravnice, obrubljene prstenom planina visokim nekoliko kilometara. Ravnica je tako velika da se zbog zakrivljenosti Mjesečeve kugle iz središta kratera rubovi uopće ne moraju vidjeti. Dno kružne ravnice nije mnogo niže od razine izvan prstena, ali zakrivljenost je ista kao i na ostalom dijelu Mjesečeve površine. Primjeri kružnih ravnica su Clavius (250 km promjera, visine ruba od 0.5 do 1.5 km), Ptolomej (150 km), Grimaldi (220 km), Platon (100 km) na bližoj strani Mjeseca, te Ciolkovski (190 km), Joliot (150 km) i Lomonosov (90 km) na daljoj strani Mjeseca. Ti su krateri ispunjeni materijalom mora. Oni veoma sliče na skrutnute vulkanske kaldere (grotla vulkana).
Kod nešto manjih prstenastih tvorevina u središtu ravnice javljaju se uzvišenja - osamljene gore. Takvi su krateri Kopernik (90 km u promjeru, dubok 4 km, središnje gore visoke 1.2 km, a rubni prsten visok 1 km nad okolinom), Tycho (85 km u promjeru, dubok 4.8 km, središnja gora 1.6 km visoka).
Unutarnji dijelovi kratera često se terasasto urušavaju, kao na primjer u Langrenusa (van Langren) koji u promjeru ima 130 km. Obično, zidovi kratera nisu jako kosi; unutarnji nagnuti su do 20 - 30°, a vanjski 5 - 16°. Obujam potoline (dijela kratera ispod razine vanjskog terena) u pravilu je jednak obujmu zidova iznad razine vanjskog terena. Dubine kratera kreću se obično od 1.5 do 4.5 km, a nađeno je i dno duboko 9 km. Najveće visine usporedive su s Mount Everestom (eng. Mount Chomolungma).
Od mnogih se kratera radijalno pružaju svijetle zrake. Takvi su Kopernik, a posebno Tycho, čije su zrake začuđujuće duljine od više tisuća kilometara. Dobro se zapažaju kada na njih Sunčeva svjetlost pada strmo. Zrake su nastale od materijala koji se razdrobio prilikom meteorskog udara. U njima se razaznaju mnoge sekundarne jame, izbušene izbačenim kamenjem.
Kratera manjih veličina ima jako puno, a kratera većih od kilometra ima milijun. Na daljoj strani Mjeseca ima 200 kratera većih od 50 km. Krateri manji od 50 - 60 km u pravilu nemaju središnjeg uzvišenja i rubovi im se oštro ocrtavaju. Dok se krateri veći od 20 km nalaze u području kopna, s nekoliko iznimaka, pa su mora mnogo manje naseljena takvim kraterima, to kratera manjih od 20 km ima posvuda jednoliko, i na kopnu i na moru. Oblik čaše koji imaju manji krateri jasno ukazuju na pad meteora kao na uzrok. Rubovi kratera manjih od 1 km neznatno se dižu iznad okolnog tla. Oblik udarnog kratera posljedica je eksplozije. Tijelo koje pristiže iz svemira ne ruje po tlu, već eksplodira, ako mu je brzina veća od 5 km/s. Kinetička energija tada je dovoljna da dođe do isparavanja čvrstog materijala (raspad molekularnih veza u materijalu) i do gibanja oslobođenih molekula. Meteor se eksplozivno raspada zajedno s tlom u koje udara. Oblik kratera zato je okrugao. Samo ako tijelo pada na Mjesec pod kutom manjim od 5°, eksplozija može dovesti do kratera izduženog u smjeru pada. mini|300px|desno| Dolina Schrotera duljine oko 200 km s grabom kojom je nekada možda tekla magma (mozaik snimka iz [[Program Apollo|Appola 15).]]
Selenologija
Selenologija (grč. σελήνη: Mjesec + -logija) je grana astronomije koja proučava Mjesec, a posebno Mjesečevu geologiju. Opažanjem i mjerenjem pojava na površini bavi se grana selenologije, selenografija. Selenografske koordinate računaju se od središnjeg meridijana na istok i zapad (dužina), a od ekvatora na sjever i jug (širina). Ishodište je koordinata krater Mösting A. Zbog nepostojanja atmosfere i vode, na Mjesecu nema vodene i vjetrene erozije. Mjesec nema tektoniku ploča, a kora mu je oblikovana vulkanskom djelatnošću i udarima meteoroida i planetoida. Unutrašnjost mu je diferencirana, a zbog malih se dimenzija rano ohladila. Mineraloški, Mjesec je mnogo siromašniji od Zemlje. Geološka svojstva istražuju se uz pomoć umjetnih satelita, te na temelju uzoraka kojih je prikupljeno nekoliko stotina kilograma. Na sloj pri površini i njegovu mikrostrukturu djeluje termička erozija (zbog znatne dnevne promjene temperature), zatim Sunčev vjetar i kozmičke zrake.
Miseglia, Massa e Carrara
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 449 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 232 m.
Clifford, Indiana
Kliford je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 233, što je 58 (-19,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Edward VI od Engleske
Edward VI (Hampton Court Palace, London, 12. oktobar 1537. – Palača Placentia, Kent, 6. jul 1553.), bio je jedini zakoniti sin Henrya VIII iz Dinastije Tudor i kralj Engleske, od 28. januar 1547. do svoje smrti 6. jula 1553.
Biografija
Edwarda je rodila Jane Seymour, treća žena Henrya VIII, koja je svega 12 dana nakon njegova poroda umrla, tako je rastao kao siroče. Još od malih nogu njegovi učitelji uočili su da je intelektualno nadaren pa su ga naučili da govori; latinski, grčki i francuski ali i teologiju koju je on pasionirano upijao.
Dosad se vladalo mišljenje da je Edward bio krhko i slabašno dijete, ali neka novija istraživanja pokazuju ga u sasvim novom svijetlu kao snažnog atletski građenog mladića.
Kad je 28. januara 1547. umro njegov otac Henry VIII desetogodišnji Edward postao je formalno novi engleski kralj.
Još je njegov otac odlučio da će dok je maloljetan umjesto njega vladati regentsko vijeće, ali je u stvarnosti vladao njegov ujak Edward Seymour, vojvoda od Somerseta, koji je službeno bio njegov zaštitnik (lord protector), sve dok nije svrgnut 1549. od strane beskrupuloznog Johna Dudleya, grofa od Warwicka (koji je ubrzo postao Vojvoda od Northumberlanda). Tako da je maloljetni Edward bio samo maska ​​iza koje je John Dudley provodio svoju volju. U tom periodu su i Somerset i Dudley nastojali konsolidirati englesku reformaciju, a to se ionako nije kosilo sa Edwardovom snažnom predanosti prema protestantizmu. .
U januaru 1553. na Edwardu su se pokazali prvi znakovi tuberkuloze, a već u maju je bilo očito da će ta bolest biti kobna po njega. Svjestan svog skorašnjeg kraja, uz sugestije Johna Dudleya, Edward je odlučio isključiti iz nasljedstva na tron svoje polusestre Mary i Elizabeth i umjesto toga nasljednicom proglasio Jane Grey snahu Johna Dudleya.
Zbog tog je odmah nakon što je Edward umro, izbila velika borba, tako da se Jane Grey održala svega devet dana na tronu od 10 do 19. jula 1553. prije nego što ju je sa vlasti uklonila popularnija Mary, koja je vladala od 1553. do 1558.
Edward je u svom kratkom životu pokazao da ima potencijala za efikasnog vladara, ali brojni historičari misle da bi u slučaju da je poživio do izražaja došao njegov ​​vjerski zanos i ekstremna tvrdoglavost u tim pitanjima pa bi u tom slučaju to ostavilo traga na anglikansku crkvu koja bi tad bila puno više prožeta beskompromisnim protestantizmom.
Kosinusna teorema
Kosinusna teorema je formula koja se koristi za rešavanje trougla u trigonometriji u ravni: gde je C ugao nasuprot stranice s, tj. ugao između stranica a i b trougla.
U sfernoj trigonometriji to je formula za rešavanje sfernog trougla: gde je a strana nasuprot ugla A, strana b je nasuprot ugla B, a strana s je nasuprot ugla S.
Trigonometrija u ravni
Kosinusna teorema ima istu analitičku formu nezavisno od toga da li je dati trougao oštrougli (sl.1) ili tupougli (sl.2). Međutim, obično se posebno dokazuje svaki od ta dva slučaja, kao što je urađeno u dokazu koji sledi. mini|Sl.1. Oštrougli trougao
levo|Sl.2. Tupougli trougao Dalje, na slici (2) levo, dat je tupougli trougao ABC, sa uglom α u temenu A, većim od pravog ugla (90°). Visina CD = h pada na produžetak stranice AB u tačku D tako da je D-A-B, te je spoljašnji ugao CAD = 180°-α. U trouglu CAD je
Kosinusna teorema se može dokazati jednostavno i bez razmatranja različitih rasporeda koristeći vektorski račun. U gornjim oznakama, (\cdot označava skalarni proizvod.)
Drugačijim označavanjem trougla, dobićemo i ostale dve formule, koje se zajedno sa navedenom nazivaju kosinusna teorema: Kada je, na primer ugao u temenu S = γ=90°, zbog cos(90°)=0, poslednja formula postaje  tj. Pitagorina teorema je poseban slučaj kosinusne teoreme. Pored toga, kosinusna teorema ima još nekih važnih posledica.
Važi i suprotna teorema.
mini|Sl.3. Paralelogram
Opština Tepehuanes, Durango
Tepehuanes je opština u Meksiku, u saveznoj državi Durango.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 2885 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 2637 m.
El Rito, New Mexico
El Rito je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 808.
Ravnište (Vitina)
Ravnište je naselje u opštini Vitina, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Bădeni, Mărtiniș
Bădeni je naselje u Rumuniji u okrugu Hargita u opštini Mărtiniș.
Contrexéville
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 3708 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 247,86 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,96 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 344 metara (maksimalnoj 442 m, a minimalnoj 324 m).
Bădeni, Mărtiniș
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 256 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 646 m.
Borgo Eras A, Palermo
Borgo Eras A je naselje u Italiji u provinciji Palermo, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 601 m.
Opatica i komesar
Opatica i komesar je jugoslavenski crno-bijeli igrani film snimljen 1968. godine u režiji Gojka Šipovca. Po žanru je drama, a radnja se događa, neposredno nakon Drugog svjetskog rata u ženskom katoličkom samostanu koji se privremeno koristi kao bolnica za ranjene partizane. Protagonisti, koje tumače Dina Runtić i Mihailo Janketić, su redovnica i ranjeni politički komesar, a između kojih se razvija neobična naklonost koja će na kraju dovesti do tragičnih posljedica.
Maguey Chijolar, Tantoyuca
Maguey Chijolar je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tantoyuca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 107 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 179 m.
Ajoen
Ajoen je organsko jedinjenje, koje sadrži 9 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 234,402 Da.
Combrimont
Kombremon je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Vogezi.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 172, a gustina naseljenosti je iznosila 33 stanovnika/km².
Opština Șoarș, Brașov
Șoarș je opština u Rumuniji u okrugu Brašov.
Pagliarone, Salerno
Pagliarone je naselje u Italiji u provinciji Salerno, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1782 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 45 m.
Opština Șoarș, Brașov
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 481 m.
New Albin, Iowa
Nju Olbin je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 522 stanovnika.
El Viejo Porvenir, Tamuín
El Viejo Porvenir je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamuín.
New Albin, Iowa
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 522 stanovnika, što je 5 (0,9%) stanovnika manje nego 2000. godine.
El Viejo Porvenir, Tamuín
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 23 m.
Nacionalni park Conguillío
Nacionalni park Conguillío (španjolski: Parque nacional Conguillío) je nacionalni park u centru Čilea, koji se prostire u Regiji Araucanía po provincijama Malleco i Cautín.
Historija i karakteristike
Park je osnovan 26. maja 1950. na površini od 600 km².
UNESCO je 1983. nominirao Conguillio (zajedno sa Rezervatom prirode Alto Bio Bio) za Rezervat biosfere Araucarias.
Ta inicijativa je zamišljena da se postigne ravnoteža između očuvanja biološke raznolikost, ekonomskog i društvenog razvoja i očuvanja kulturne baštine.
Na samom startu se Rezervat biosfere Araucarias prostirao na oko 93 000 hektara, ali je kasnije proširen za gotovo 11 puta. Najveće vrijednosti parka su Kišne šume umjerenog pojasa, drevne araukarije, glečerske doline, aktivni vulkani, endemske vrste i artefakti vezani uz narod Mapuche.