cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dišni sistem
Sisari
Konji se od ostalih sisara razlikuju po tome što ne mogu disati na usta, već samo na nos.
Slon je jedini sisar koji nema pleuralnu šupljinu (cavum pleurae). Umjesto toga, pleura parietalis i pleura visceralis se sastoje od gustog vezivnog tkiva i povezane su labavim vezivnim tkivom. Taj nedostatak pleuralne šupljine, zajedno sa neobično debelom dijafragmom, smatraju se evolutivnim prilagodbama koje slonovima omogućavaju da ostanu pod vodom na duže periode, dišući kroz surlu koja služi kao dihalica.
Dišni sistem čovjeka
Glavni članak: Pluća
Organe za disanje čine: nosna šupljina (cavum nasi), usna šupljina, ždrijelo (pharynx), grkljan (larynx) i dušnik (trachea) koji se dijeli u dvije dušnice i pluća. Strujanjem kroz nosne šupljine, vazduh se u sluznici pročišćava od prašine te se vlaži i zagrijava do uobičajene tjelesne temperature, dok disanje na usta može uzrokovati upalu grla. Prema tome, primarne funkcije nosnih otvora su: 1) filtriranje,
2) zagrijavanje,
3) vlaženje,
4) omogućavanje rezonancije u govoru.
Pročišćavanje se vrši u svim gornjim dijelovima dišnog sistema sve do pluća. Pročišćeni zrak odlazi u ždrijelo prema grkljanu. Na početku grkljana nalazi se grkljanski poklopčić (epiglotis). On kao poklopac na raskrsnici otvara put prema dušniku dok dišemo, a zatvara ga kad prolazi hrana, koja zbog toga odlazi u jednjak, postavljen iza dušnika.
Vazduh dalje prolazi kroz dušnik (trachea), koji počinje od VII vratnog pršljena. On se pri kraju grana na dva bronha, desni i lijevi (bronchus principalis dexter et siniter), koji se dalje granaju na lobularne bronhije (bronchus lobularis), a one na sve manje i manje dišne puteve (bronhiole), koje se završavaju terminalnim bronhiolama i konačno alveolama. U njima se vrši razmjena plinova.
Kod čovjeka pluća su centar organa za disanje. Pluća se sastoje od dišnih puteva, i dva krvotoka. Jedan krvotok služi dopremi krvi u pluća na oksigenaciju (obogaćivanje kiseonikom), a drugi krvotok služi za ishranu samog plućnog tkiva.
Bolesti
Pri disanju kroz pluća se kreće velika količina gasova, a sa gasovima i razni mikroorganizmi, čestice prašine, isparenja, izduvni gasovi. Iako se oni udišu u malim količinama, nakon nekog vremena se nakupe u plućima i mogu izazvati razne smetnje i oboljenja.
Najčešće oboljenje dišnih puteva je prehlada (nahlada, nazeb). Ona se prepoznaje po upali sluznice dišnog puta, koja pocrveni, otekne i luči mnogo sluzi. U dišnom putu dolazi do peckanja, golicanja i svrbeža. To sve podstiče jak kašalj, a često dolazi i do groznice. Ako je upala ograničena na sluznicu nosne šupljine, onda se to naziva kihavica ili kijavica. U tom slučaju se oboljenje može prenijeti na sinuse, što može biti vrlo bolno, naročito ako dođe do gnojenja sluznice sinusa. Često dolazi i do upale sluznice dišnog puta, što se naziva katar. Na primjer, ako su zahvaćene bronhije, onda je u pitanju bronhijski katar.
Popratni efekat bolesti respiratornih organa uvijek je kašalj, zato što se njime ti organi pročišćavaju - izbacuje se sluz ili druge primjese.
Hripavac (veliki kašalj) se prepoznaje po snažnim i grčevitim napadima kašlja, koji mogu trajati više minuta, a najčešće se javlja kod djece. Ti napadi često završavaju povraćanjem. Uzročnik je štapićasta bakterija koja se sa osobe na osobu prenosi kapljičastom infekcijom.
Upala grla se javlja kad se prehlada dišnog puta prenese na grlo. Sluzokoža je upaljena, nadražena i hrapava, a upaljene su i glasnice, koje oteknu i gube funkciju. Posljedice su kašalj i promukao glas. Oboljeli bi trebao izbjegavati hladan, zadimljen i zaprašen vazduh i poštedjeti glasnice. Glas može biti ugrožen i nakupljanjem sluzi, na primjer kod difterije, kada prijeti i gušenje. Tada je potrebna hitna liječnička intervencija.
Upalu pluća izazivaju bakterije pneumokoke, koje u pluća dospijevaju udahnutim vazduhom. Ta bolest počinje groznicom, tjelesna temperatura raste, da bi sedmog dana iznenada opala, što je popraćeno snažnim znojenjem. Nakon toga stanje se popravlja. Prisutan je kašalj, probadanje u grudima i astma (sipnja). Upala pluća često je popraćena upalom porebrice, koja često traje duže i od same upale pluća. Kod nje dolazi do nakupljanja tečnosti između porebrice i poplućnice, što može ugroziti odvijanje disanja. Najbolje pomaže punktiranje, tj. uklanjanje te tečnosti. Ako tečnost nije prisutna, onda je u pitanju suha upala porebrice.
Vrlo opasno oboljenje respiratornih organa je rak pluća. Obično se dovodi u vezu sa dugotrajnim i pretjeranim pušenjem cigareta i duhana na lulu.
Tuberkuloza pluća (TBC, sušica, lat. tuberculum-čvorić) je najraširenija od svih zaraznih respiratornih bolesti. Izazivač je štapićasti bacil tuberkuloze, koji u pluća dospijeva sa udahnutim vazduhom, ali i hranom, te se nakon njezine probave u crijevima širi krvotokom i limfom po čitavom tijelu. Liječenje je uspješno pod uslovom da je pravovremeno.
Sokolac (zamak)
thumb|Kapela Presvetog trojstva na gradu Sokolcu Sokolac je utvrda na stjenovitom uzvišenju u središtu ličkog gradića Brinja.
Podigli su ga u srednjem vijeku nekoć moćni krčki knezovi Frankopani, koji su gospodarili tim krajem. Brinjaci tu utvrdu, inače jedini očuvani grad iz doba Frankopana, u svakodnevnom govoru nazivaju – Gradinom. Prvi put se u dokumentima spominje 1343. godine.
Saratovska oblast
Saratovska oblast je oblast Ruske Federacije sa sjedištem u Saratovu.
Orotidin-5'-fosfatna dekarboksilaza
Orotidin-5'-fosfatna dekarboksilaza (, orotidin-5'-monofosfatna dekarboksilaza, orotodilatna dekarboksilaza, orotidin fosfatna dekarboksilaza, OMP dekarboksilaza, orotat monofosfatna dekarboksilaza, orotidin monofosfatna dekarboksilaza, orotidin fosfatna dekarboksilaza, OMP-DC, orotatska dekarboksilaza, orotidin 5'-fosfatna dekarboksilaza, orotidilna dekarboksilaza, orotidilno kiselinska dekarboksilaza, orotodilatna dekarboksilaza, ODCaza, orotinska dekarboksilaza, orotidin-5'-fosfatna karboksi-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom orotidin-5'-fosfat karboksi-lijaza (formira UMP). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim viših eukariota je identičan sa EC 2.4.2.10, orotat fosforiboziltransferazom.
Dražica (Veliki Grđevac)
Dražica je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu općine Veliki Grđevac, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 182 stanovnika te 72 obiteljskih kućanstava.
Alanno, Pescara
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 754 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 285 m.
Karlo Metikoš
Karlo Metikoš, (Matt Collins - umjetničko ime na zapadnom tržištu) (Zagreb, 8. veljače 1940. - Zagreb, 10. prosinca 1991.) bio je hrvatski glazbenik.
2031 BAM
2031 BAM je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,233 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,0.
Dazdarevo
Dazdarevo je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bijeljina koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 435 stanovnika.
Samarska oblast
Samarska oblast je oblast Ruske Federacije sa sjedištem u gradu Samari.
Drlež
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 23 stanovnika te 8 obiteljskih kućanstava.
Dowagiac, Michigan
Dovadžak je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 5.879 stanovnika.
Drlež
Napomena
<references group="Napomena"/>
Dowagiac, Michigan
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 5.879 stanovnika, što je 268 (4,4%) stanovnika manje nego 2000. godine.
José Carreras
Josep Carreras i Coll (Barcelona, 5. 12. 1946.) je španjolski tenor iz Katalonije.
Izvan Španjolske poznat je pod svojim španjolskim imenom José Carreras.
Životopis
Carrerasov otac, Josep Carreras Soler, nakon građanskog rata u Španjolskoj svoj poziv kao učitelj nije smio više raditi. Obitelj je emigrirala 1951. u Argentinu u nadi za boljim životu. Otac je postao prometni policajac a njegova majka Antonia Coll Saigi je otvorila frizerski salon.
Socijalni rad
1987, na vrhuncu svoje karijere Carreras je obolio od akutne limfatske leukemije. Unatoč lošoj prognozi, nakon jedne godine intezivnog liječenja i transplantacije, uspjeo je pobijediti bolest i nastaviti s karijerom.
Iz zahvalnosti za tu medicinsku pomoć, 1988. je osnovao Fundación Internacional José Carreras para la lucha contra la leucemia s glavnim sjedištem u Barceloni.
Paulsboro, New Jersey
Polsboro je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.097, što je 63 (-1,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Case Pedrina, Pordenone
Case Pedrina je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 11 m.
Johannesberg
Johanesberg je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 32 opštinska središta okruga Ašafenburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 3.861 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9671133.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ašafenburg Johanesberg se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Ašafenburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 372 metra. Površina opštine iznosi 13,6 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.861 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 283 stanovnika/km².
Kemah, Texas
Kemah je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.773 stanovnika.
2033 Basilea
2033 Basilea je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,225 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,2.
Gijounet
Žižune je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Tarn koja pripada prefekturi Kastr.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 125 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 8 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 15,13 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 550 metara (maksimalnoj 1.060 m, a minimalnoj 530 m).
Kotinin
Kotinin je alkaloid prisutan u duvanu i kao metabolit nikotina. Reč "kotinin" je anagram "nikotina". Kotinin se koristi kao biomarker za izlaganje duvanskom dimu. On je u prodaji kao antidepresiv pod imenom Scotine.
Slično nikotinu, kotinin se vezuje za, aktivira, i desenzituje neuronski nikotinske acetilholinske receptore, mada sa znatno nižom potentnošću. On ispoljava nootropne i antipsihoticima slične efekte.
Drenovac Osredački
Drenovac Osredački je naselje u sastavu Općine Gračac, u Zadarskoj županiji. Nalazi se 39 kilometara istočno od Gračaca.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 12 stanovnika.
Fulton County, Arkansas
je okrug u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 12.245, što je 603 (5,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Haro 30
Haro 30 (također poznat kao IC 3600 i Mrk 650) je spiralna galaksija koja je udaljena oko 213 miliona sg od Zemlje i nalazi se u sazviježđu Berenikina kosa. Najveći prečnik je 0,50 (31 hiljada sg) a najmanji 0,4 uglovnih minuta (25 hiljada sg). Prvo otkriće je napravio Charles Joseph Etienne Wolf 23. marta 1903. godine.
Najbliži NGC/IC objekti
Sljedeći spisak sadrži deset najbližih NGC/IC objekata.
Fosfoglicerol geranilgeraniltransferaza
Fosfoglicerol geranilgeraniltransferaza (, glicerol fosfat geranilgeraniltransferaza, geranilgeranil-transferaza, preniltransferaza, (S)-3-O-geranilgeranilgliceril fosfat sintaza, (S)-geranilgeranilgliceril fosfat sintaza, GGGP sintaza, (S)-GGGP sintaza, GGGPS, geranilgeranil difosfat:sn-gliceril fosfat geranilgeraniltransferaza, geranilgeranil difosfat:sn-glicerol-1-fosfat geranilgeraniltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom geranilgeranil-difosfat:sn-glicerol-1-fosfat geranilgeraniltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj citosolni enzim katalizuje prvi korak biosinteze membranskog dietarskog lipida kod arhabakterija. Za njegovo maksimalno dejstvo je neophodan Mg2+.
Dvorovi (Bijeljina)
Dvorovi su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bijeljina koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.814 stanovnika.
Novaglie, Lecce
Novaglie je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 24 m.
Kemp, Texas
Kemp je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.154 stanovnika.
Sokolac (Bijelo Polje)
Sokolac je naselje u opštini Bijelo Polje u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 184 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 222 stanovnika).
Demografija
U naselju Sokolac živi 151 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,0 godina (39,8 kod muškaraca i 44,4 kod žena). U naselju ima 51 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,61.
Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Johanniskirchen
Johaniskirhen je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 31 opštinskog središta okruga Rotal-In. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.453 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9277126.
2032 Ethel
2032 Ethel je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 36,31 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 3,065 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 1,515 stepeni, a orbitalni period iznosi 1960,403 dana (5,367 godina). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,132. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 11,90 a geometrijski albedo 0,023.
Asteroid je otkriven 30. jula 1970. godine.
Ronchi, Padova
Ronchi je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 933 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 20 m.
Dragaljevac Gornji
Dragaljevac Gornji je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bijeljina koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 603 stanovnika.
Kempner, Texas
Kempner je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.089 stanovnika.
Tirozinska dekarboksilaza
Tirozinska dekarboksilaza (, L-tirozinska dekarboksilaza, L-(-)-tirozinska apodekarboksilaza, L-tirozinska karboksi-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom L-tirozin karboksi-lijaza (formira tiramin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je piridoksal-fosfatni protein.
Endokrini sistem
Endokrine žlezde kičmenjaka su različitog porekla – neke nastaju od ždrelnog epitela (štitna, grudna žlezda), druge su u bliskoj vezi sa mozgom (hipofiza, epifiza), dok se treće razvijaju u oblasti bubrega (nadbubrežne žlezda).
Unutrašnje lučenje kao sporednu funkciju mogu vršiti i izvesni drugi organi: jetra, pankreas, pojedini delovi creva, bubrezi, srce, a značajnu endokrinu funkciju imaju i polne žlezde.
Hipofiza
Smeštena je u udubljenju, turskom sedlu, klinaste kosti. Spojena je pomoću infundibuluma sa hipotalamusom. Sastoji se, kod čoveka, iz tri režnja:
Adenohipofiza
Luči dve grupe hormona:
Neurohipofiza
Predstavlja mesto gde se deponuju hormoni stvoreni u hipotalamusu. To su:
Endokrini pankreas
Između žlezdanih meškova egzokrinog pankreasa raspoređena su Langerhansova ostrvca koja se sastoje od 3 tipa ćelija α, β i γ, od kojih β ćelije luče insulin (insula = ostrvo), a α luče glukagon. Ova dva hormona deluju antagonistički na metabolizam glikoze – insulin smanjuje, a glukagon povećava koncentraciju glikoze u krvi. Pri nedostatku insulina dolazi do hiperglikemije (povišen nivo šećera u krvi) što izaziva šećernu bolest.
Štitna žlezda (tiroidea)
Nalazi se priljubljena uz prednju i bočne strane grkljana i dušnika. Na rad štitne žlezde utiče adenohipofiza preko TSH. Tiroidea luči tiroksin, trijodotironin i tirokalcitonin, hormone za čiju je sintezu neophodan jod. Tiroksin i trijodotironin utiču na fizički i psihički rast i razvoj. Tireokalcitonin snižava nivo kalcijuma u krvi i zajedno sa parathormonom i vitaminom D reguliše okoštavanje kostiju.
Paraštitasta žlezda
Parna žlezda – dve gornje i dve donje su priljubljene uz zadnju stranu štitne žlezde. Luči parathormon koji reguliše količinu kalcijuma i fosfora u krvi i kostima.
Nadbubrežne žlezde
Nalaze se na gornjim polovima bubrega. Sastoje se iz dva dela, kore i srži, koji se međusobno razlikuju i po poreklu i po funkciji. Kora se sastoji iz tri dela (glomeruloza, fasciculenta i zona reticularis) i luči sledeće grupe hormona:
Srž nadbubrežne žlezde luči adrenalin i noradrenalin. NJihovo dejstvo je slično dejstvu simpatičkog nervnog sistema – ubrzavaju rad srca, povećavaju krvni pritisak itd.
Polne žlezde
Rad polnih žlezda je pod uticajem adenohipofize.
Endokrina uloga testisa ogleda se u aktivnosti Lejdigovih ćelija koje luče testosteron i androstedion (manje količine). Testosteron u pubertetu dovodi do rasta polnih organa (primarne polne odlike) i razvića sekundarnih polnih odlika.
Orenburška oblast
Orenburška oblast (ruski: Оренбу́ргская о́бласть) je federalni subjekt Ruske Federacije.
Nalazi se u Privolškom saveznom okrugu. Upravno sjedište ove oblasti je Orenburg.
Broj stanovnika: 2.179.551 (prema sveruskom popisu stanovnika od 2002. godine)
Zemljopis
Najvažnija rijeka ove oblasti je Ural.
Okruzi
Orenburška oblast sastoji se od idućih rajona (nom. mn. ruski: районы):
Kurganska oblast
Kurganska oblast je oblast Ruske federacije sa sjedištem u gradu Kurganu.
Dračevo Polje
Dračevo Polje je naselje u sastavu Grada Visa, na otoku Visu, u Splitsko-dalmatinskoj županiji.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 13 stanovnika.
Birmingham, Pennsylvania
Bermingham je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Tuberkulozinolna sintaza
Tuberkulozinolna sintaza (, Rv3378c) je enzim sa sistematskim imenom tuberculosinil difosfat difosfohidrolaza (formira tuberkulozinol). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je jedino prisutan u vrstama Mycobacteria koje uzrokuju tuberkulozu.
Julbach
Julbah je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 31 opštinskog središta okruga Rotal-In. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.354 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9277127.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rotal-In Julbah se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Rotal-In. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 383 metra. Površina opštine iznosi 11,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.354 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 209 stanovnika/km².
Uralski federalni okrug
Uralski federalni okrug (ruski: Ура́льский федера́льный о́круг) je jedan od sedam saveznih okruga u Ruskoj federaciji.
Najzapadnije se nalazi od svih ruskih azijskih okruga.
U 2006., Pjotr Latišev je osoba koja trenutačno obnaša dužnost polpreda u Uralskom saveznom okrugu.
Uralski savezni okrug obuhvaća iduće oblasti:
Lakeland Highlands, Florida
Lejkland Hajlands je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Florida.
Garland County, Arkansas
je okrug u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Srce
260px|thumbnail|Građa srca - presjek thumbnail|Ljudsko srce Srce (latinski cor) je šuplji mišićni organ koji pumpa krv kroz krvotok pomoću stalnih ritmičkih kontrakcija.
Građa srca
Srce ima 4 šupljine
U plućima se krv rješava ugljik-dioksida, a opskrbljuje kisikom. Takva pročišćena krv je sad arterijska te iz pluća dolazi u lijevu pretklijetku plućnim venama (iako sadrže arterijsku krv zovu se vene jer dolaze s periferije u srce). Iz lijeve pretklijetke arterijska krv dalje ide u lijevu klijetku pa u aortu koja je nosi u cijelo tijelo. Budući lijevo srce pumpa arterijsku krv u cijelo tijelo (a desno srce vensku krv samo u pluća), u lijevom srcu su tlakovi triput veći i njegove stijenke su deblje.
Između pretklijetke i klijetke se nalazi suženje (ventil ili lat. valvula) sa zaliscima (zalistak se na latinski zove cuspis). Zalisci spriječavaju vraćanje krvi iz klijetke u pretklijetku. U desnom srcu se nalaze tri takva zaliska pa se valvula naziva "trikuspidalna valvula" ili valvula s tri kuspisa. U lijevom srcu su između pretklijetke i klijetke dva zaliska pa je to bikuspidalna (ili mitralna jer slici na biskupovu mitru) valvula.
Zalisci se također nalaze na izlazu iz klijetki u plućnu arteriju i aortu. Ako se zbog bilo kojeg razloga krv vraća nazad kroz valvulu u pretklijetku to se naziva insuficijencija valvule. Riječ insuficijencija dolazi od latinske riječi za "nedovoljno". Dakle, valvula je nedovoljno funkcionalna da bi spriječila vraćanje krvi natrag.
Ukoliko zbog poremećaja srce treba obaviti veći rad nego sto je normalno, srčane stijenke se zadebljavaju.
Dvije faze rada srca su sistola i dijastola. Sistola je ispumpavanje, a dijastola punjenje krvlju.
Cirkulatorni sistem i srce
Cirkulatorni sistem se sastoji od dva podsistema, plućni i sistemski cirkulatorni krug. Plućni krug obuhvaća sve krvne žile u plućima kao i one krvne žile koje spajaju pluća i srce. Sistemski krug obuhvaća sve ostale krvne žile i organe u organizmu. Glavna razlika ovih cirkulatornih podsistema je u krvi koja prolazi kroz njih. Desno srce snabdjeva krv plućnom cirkulatornom krugu, dok lijevo srce snabdjeva krv sistemskom cirkulatornom krugu. Krv ova dva podsistema se nikad ne meša. Oba podsistema se sastoje od velikog broja kapilara koji čine mrežu u kojoj se odvija razmena molekula. Za krv koja napusti plućne kapilare kažemo da je oksidirana, jer je puna molekula kiseonika, koja se putem vaskulatornog sistema transportuje do organa. U organima dolazi do razmena materije, tj. kisonik iz sveže krvi se razmeni za ugljendioskid, od kojeg ćelije moraju da se oslobode. Krv koja nosi ugljendioksid, naziva se deoksidirana krv, i transportira se putem sistemskog cirkularnog kruga. U dijagramima, ove dvije krvi su obojene plavom (za onu koja nosi kisik) i crvenom (za onu koja nosi ugljik-dioksid).
Putanja kojom se krv transportira i obiđe cijeli jedan krug unutar organizma je sljedeća:
Embrionalni razvoj
Pregrađivanje srčanih pretklijetki počinje u petom tjednu trudnoće. Najprije nastaje primarna pregrada (septum primum), a nakon toga sekundarna (septum secundum).
Kromoglicinska kiselina
Kromoglicinska kiselina (INN) (cromolyn (USAN), cromoglycate (bivši BAN), ili kromoglikat) je stabilizator mastocita. U prodaji je kao natrijumova so, natrijum kromoglikat ili kromolin natrijum. Ovaj lek sprečava otpuštanje inflamatornih hemikalkija, kao što je histamin, iz mastocita.
Leukotrienski antagonisti su u znatnoj meri zamenili ovaj lek, kao preferentni nekortikosteroidni tretmant za tretiranje astme. Kromoglicinsku keselinu je neophodno administrirati četiri puta dnevno, i ona nema dodatnih prednosti u kombinaciji sa kortikosteroidima unetim putem inhalacije.
Srce
Embrionalni razvoj
Prema klasičnom modelu razvoja srca, proces počinje kad se tanka membrana (septum primum) počinje oblikovati na stražnjem i gornjem zidu atrija. Membrana raste te se napokon spoji s tkivom endokardija (unutrašnjost srca). Dok membrana raste između nje i endokardijalnih jastučića postoji otvor, primarno ušće (ostium primum), koji se zatvori kad se ove dvije strukture spoje. Prije nego se ostium primum posve zatvori, u primarnoj pregradi se stvori mali otvor, sekundarno ušće (ostium secundum). Krajem petog tjedna embrionalnog života počinje druga faza razvoja kad se u atriju počinje oblikovati sekundarna pregrada. Ova membrana također raste prema endokardijalnim jastučićima i prekriva sekundarno ušće. Sekundarna pregrada ostaje nepotpuna. Ovalni otvor (fossa ovalis; foramen ovale) je otvor koji ostaje nakon sto završi rast sekundarne pregrade.
Završna faza procesa počinje kad gornji dio sekundarne pregrade počinje popadati te napokon posve nestane. Potpuno oblikovana pretklijetka sada ima dvije pregrade, obje nepotpune, koje se preklapaju. Gornji dio sekundarne pregrade prekriva sekundarno ušće te oblikuje jednosmjerni ventil koji dozvoljava desno-lijevi protok krvi u fetusa.
Sve dok je dijete u maternici, između dvije pretklijetke postoji ovaj ovalni otvor koji skreće krv iz desnog u lijevo srce. Na ovaj način se spriječava odlazak velike količine krvi u pluća koja se još ne koriste. U fetalnom razdoblju je tlak u desnoj pretklijetki veći nego u lijevoj što pospješuje tok krvi kroz ovalni otvor. Pri porodu dijete napravi prvi udah, rašire se pluća, snizuje tlak u desnom srcu i zatvara ovalni otvor. U prosječno 70% osoba nakon rođenja se spajaju primarni i sekundarni septum te nastaje jedinstvena, cjelovita pregrada.Ti si defekt. Nepotpuno zatvaranje pregrade uzrokuje nastanak atrijskog septalnog defekta.
Andragona, Pescara
Andragona je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 436 m.
2037 Tripaxeptalis
2037 Tripaxeptalis je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,301 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,5.
Grant County, Arkansas
je okrug u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 17.853, što je 1.389 (8,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Waverly, Kentucky
Vejverli je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 308, što je 11 (3,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Italijanski socijalni pokret-Nacionalna desnica
Italijanski socijalni pokret — Nacionalna desnica, bolje poznat kao Italijanski socijalni pokret, je italijanska politička partija stvorena 26 decembra 1946 sa strane italijanskih eks-fašista i radikalnih nacionalista, nakon poraza Osovine i Italijanske Socijalne (Fašističke) Republike Benita Musolinija.
Simbol partije je bio "Trobojni plamen", amblem pobedioca iz Prvog svetskog rata.
Dračevac Ninski
Dračevac Ninski je naselje u sastavu Općine Poličnik, u Zadarskoj županiji.
Italijanski socijalni pokret-Nacionalna desnica
Partija je raspuštena 27. januara 1995. godine, nakon dolaska na sekretarijat Đanfranka Finija, koji je zalagao za moderatnije ideje i definitivno napuštanje fašističke prošlosti.
Dračevac Ninski
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 280 stanovnika.
Italijanski socijalni pokret-Nacionalna desnica
Većina partije je prešla u Finijevu Nacionalnu Alijansu konzervativne inspiracije, dok je jedna manjina koju je predvodio Pino Rauti stvorila Socijalni pokret Plamen trobojke, neofašističke inspiracije.
Izborni rezultati
Od 1948. do 1976. godine, MSI je bio u konstantnom porastu prešavši sa 2,0% (1948) na 8,8% (1972).
Međutim period političke i spoljašnje tenzije, krajem 70-ih godina 20. veka (radi Hladnog rata) u Italiji je prouzrokovao marginalizaciju za MSI, čiji su članovi više puta optuživani za restauraciju fašističke partije; što je dovelo do krize i do brzog pada konsenzusa među glasačima.
Dropkovec
Dropkovec je naselje u sastavu Općine Gornja Rijeka, u Koprivničko-križevačkoj županiji.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 172 stanovnika.
Laufer (razvrstavanje)
Laufer može označavati:
Kršćanska demokracija (Italija)
Kršćanska demokracija ili Hrišćanska demokratija (Democrazia Cristiana), na srpskohrvatskom govornom području često pogrešno navođena kao Demokršćanska ili Demohrišćanska stranka, bila je demokršćanska politička stranka koja je djelovala u Italiji od 1943. do 1994. U ideološkom smislu se obično vezivala uz desni centar, iako je u njoj postojalo i snažno lijevo krilo; u ekonomskim pitanjima se zalagala za socijalnu državu, a u društvenim je bila konzervativna i pod snažnim uticajem Rimokatoličke crkve. Decenijama je bila na vlasti i uživala status jedne od najvećih demokršćanskih stranaka na svijetu, odnosno najvećih političkih stranaka u Evropi sve do korupcijskog skandala koji je 1992. doveo do njene propasti i raspada 1994.
1948.-1992.
thumb|120px|Amintore Fanfani, pet puta predsjednik vlade Italije
Alcide De Gasperi je kao premijer, u ukupno sedam vlada, ostao na vlasti do 1953. Kršćanska demokracija osvojila je relativnu većinu na svim parlamentarnim izborima do 1992. Svoju dominantnost mogla je uvelike zahvaliti agitiranju katoličkog klera kod talijanskog biračkog tijela, kojem su demokršćani prezentirani kao jedina alternativa strankama ljevice, čija bi eventualna pobjeda, prema tim snagama, rezultirala neminovnom sovjetizacijom zemlje. Poratnim ekonomskim napretkom i prosperitetom u Italiji, ideološki sukob je ublažen ali nije nikada zaboravljen. Produbljavanjem socijalnih i ideoloških razlika krajem 1960-tih, posebno nakon 1968., Italija ulazi u dugogodišnji period političkog nasilja kada se pojavljuje čitav niz izvanparlamentarnih stranaka i militantnih grupacija ekstremne ljevice i desnice, te snažan uzlet Komunističke partije, kojima se demokratska javnost nastoji suprostaviti još većim okupljanjem oko stranaka centra, posebno Kršćanske demokracije. To je bilo posebno izraženo na izborima 1976., kada je najavljivana pobjeda komunista. Ipak, demokršćani i tada osvajaju relativnu većinu sa vrlo malom razlikom. Krajem 1970-tih neki od demokršćanskih lidera smatrali su da je Komunistička partija postala isuviše relevantan faktor na političkoj sceni da bi se ju ignoriralo, te su predlagali veliku koalicionu vladu. Unatoč konkretnim pokušajima tzv. Povijesni kompromis (Compromesso storico) nikada nije ostvaren. 1980-tih Kršćanska demokracija zajedno sa još četiri stranke osniva vladajuću koaliciju Petostranačje (Pentapartito), te po prvi puta mjesto predsjednika vlade prepušta koalicionim partnerima: 1981. republikancu Spadoliniju, i 1984. socijalistu Craxiju.
1992.-1994.
lijevo|thumb|180px|Giulio Andreotti, jedan od istaknutijih demokršćanskih lidera Padom Berlinskog zida i raspadom Sovjetskog Saveza, krajem 1980-ih i početkom 1990-ih, politički razlozi koji su demokršćanima garantirali vlast i opstanak na političkoj sceni prestaju postojati ili su bar znatno smanjeni. No iako je Kršćanska demokracija počela gubiti članstvo i biračko tijelo iz navedenih političkih promjena na međunarodnoj sceni, pravi krah je uslijedio tek nakon otvaranja korupcijskih skandala 1992., povodom antikorupcijske istrage milanskog suda "Čiste ruke" (Mani pulite). Dugogodišnja javna tajna da sukobi interesa i korupcija u talijanskom političkom sistemu nisu iznimka nego pravilo izbijaju na svjetlo dana svom žestinom, te su mnogi političari skoro svih najvećih stranaka optuženi za korupciju. U samo godinu dana članstvo Kršćanske Demokracije smanjuje se za više od polovice, sa 1 800 000 na 800 000 članova. Tadašnji tajnik stranke Mino Martinazzoli nakon brojnih poraza na lokalnim izborima 1993., predlaže promjenu imena stranke u Talijanska narodna stranka (Partito Popolare Italiano, PPI), ali na stranačkom skupu 18. siječnja 1994. gdje je trebala biti formalizirana ta promjena, stranka se raspada na nekoliko ranije jasno definiranih frakcija koje osnivaju zasebne stranke: centristička Narodna stranka (PPI), Kršćansko-demokratski centar (Centro Cristiano Democratico, CCD) desnog centra i ljevičarski Kršćansko-socijalni pokret (Movimento Cristiano Sociali, CS). Kasnije su usljedili daljni raskoli, kao odvajanje Kršćansko-demokratskog edinstva (Cristiani Democratici Uniti, CDU), od Narodne stranke, i stapanja sa većim strankama, kao ujedinjenje Kršćansko-socijalnog pokreta sa Lijevim demokratima (Democratici di sinistra, DS), što je rezultiralo definitivnim razjedinjenjem talijanskih katoličkih političara. Znatan broj članstva prešao je u novoosnovanu stranku Naprijed Italija (Forza Italia), medijskog magnata i budućeg premijera Silvija Berlusconija, u čijoj je koaliciji sudjelovao i Kršćansko-demokratski centar, no unatoč tome u odnosu na vremena jedinstvene stranke, danas je utjecaj demokršćana u Italiji znatno smanjen.
Ideologija
Stranka je svoju ideologiju crpila uglavnom iz demokratskih i socijalno-katoličkih doktrina 19. stoljeća, koje su u Francuskoj razvijali Buchez, Lamennais i le Play, te u Italiji Giuseppe Toniolo i Romolo Murri. Pokret je također primio liberalne i socialdemokratske utjecaje. Posebno se ističe utjecaj dviju papinskih enciklika: Rerum novarum (1891.) Pape Lava XIII i Quadragesimo anno (1931.) Pape Pia XI.. Bili su izraženi antimarksizam i zalaganje za slobodno tržište.
Broualan
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 290 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 22 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,76 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 105 metara (maksimalnoj 116 m, a minimalnoj 60 m).
Alerheim
Alerhajm je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 43 opštinska središta okruga Donau-Ris. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.671 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9779111.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Donau-Ris Alerhajm se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Donau-Ris. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 425 metara. Površina opštine iznosi 23,4 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.671 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 72 stanovnika/km².
Dragaljevac Donji
Dragaljevac Donji su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bijeljina koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 463 stanovnika.
Nikep, Maryland
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Merilend.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 116.
Geranilgeranilglicerol-fosfat geranilgeraniltransferaza
Geranilgeranilglicerol-fosfat geranilgeraniltransferaza (, geranilgeraniloksiglicerol fosfat geranilgeraniltransferaza, geranilgeraniltransferaza II, (S)-2,3-di-O-geranilgeranilgliceril fosfat sintaza, DGGGP sintaza, DGGGPS) je enzim sa sistematskim imenom geranilgeranil difosfat:sn-3-O-(geranilgeranil)glicerol 1-fosfat geranilgeraniltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je integralni membranski protein koji posreduje drugu reakciju prenil transfera pri formiranju polarnih membranskih lipida kod arheja. Za njegovo dejstvo su neophodni divalentni metalni katjoni, kao što su Mg2+ ili Mn2+.
Kodein metilbromid
Kodein metilbromid je organsko jedinjenje, koje sadrži 19 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 394,303 Da.
Kendleton, Texas
Kendleton je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 380 stanovnika.
George Weah
George Manneh Opom Ousman Weah (1. 10. 1966. -) je liberijski političar i bivši fudbaler.
Poznat je po nastupima u evropskim fudbalskim klubovima kao što su AC Milan i FC Chelsea, zbog kojih je godine 1995. dobio titule evropskog i svjetskog igrača godine.
Sokolac (Ljubovija)
Sokolac je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Ljubovija u Mačvanskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 104 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 118 stanovnika).
George Weah
Nastojao je svoju slavu iskoristiti kako bi pomogao svojoj zemlji napaćenoj građanskim ratom kroz humanitarnu pomoć. Na izborima godine 2005. se kandidirao za predsjednika Liberije. Iako je smatran najvećim favoritom, u drugom krugu je izgubio od Ellen Johnson-Sirleaf. Taj rezultat odbijao je prihvatiti, smatrajući da je riječ o prevari.
Godine 2017. osvojio je predsjedničke izbore i preuzeo položaj sljedeće godine.
Ghazi Kanaan
Ghazi Kanaan je sirijski ministar unutrašnjih poslova koji je 12. 10. 2005. izvršio samoubojstvo, u jeku istrage o atentatu na libanonskog antisirijskog političara Rafika Haririja, za koji mnogi optužuju Siriju.
Case Peressinotti, Pordenone
Case Peressinotti je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 14 m.
Sokolac (Ljubovija)
Demografija
U naselju Sokolac živi 84 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,5 godina (39,0 kod muškaraca i 42,4 kod žena). U naselju ima 36 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,78.
Bijele strijele
Bijele Strijele su zagrebački vokalno instrumentalni sastav, osnovan 1961. godine.
Sastav se uz rock and roll veže za dosta toga prvog: prva ploča, prvi festival, te prve beat(les) snimke. 1962. godine odlaze u Jugotonov studio u Dubravi, te u naredne dvije godine snimaju šest samostalnih izdanja, tri EP-a i tri singla (treći su snimili zajedno sa sastavom 4M)
Počeci
U početku su jednostavno prepjevavali uspješnice tada vrlo popularnih britanskih pop idola, Cliffa Richarda, The Shadowsa i The Beatlesa, a tek kasnije su došli do faze skladanja vlastitih pjesama.
Bili su prvi sastav u bivšoj Jugoslaviji koji ima vlastite pjesme, i koje publike traži. EP ploča koju su snimili 1963. za zagrebački Jugoton sa pjesmama: Svi trče oko Sue (Run around Sue), Rastanak (Sealed with Kiss), Strijele (The Wanderer), bio je prvi pravi beat nosač zvuka u bivšoj državi.
Postava
Postava sastava je bila pomalo neuobičajena, dvije gitare, tri pjevača, bas, bubnjar i klavir. Sastav je počeo nastupati u sastavu; Vladimir Rubčić - Rubac, Ranko Bačić - Rana i Milan Gelb - Miki (pjevači), Mario Škrinjarić - Braco (bubnjevi), Ivica Banfić - Banfa (bas gitara), Zlatko Tretinjak - Treta (ritam gitara), Zlatko Sović - Sova (solo gitara), Davor Susić (klavir), tokom vremena kroz grupu su prodefilirali još Ivica Balić - Braco (pjevač, klavir), Predrag Drezga - Dodo (bubnjevi), Željko Ilić (bas gitara) i Ignac Pavković (gitara).
Bijele strijele raspale su se 1966. godine jer se nisu mogle prilagoditi promjenama koje su se desile pojavom "čupavih" sastava i novim glazbenim trendovima.
Nikta
thumb|left|230 px|Nikta s noćnim rubcem, pariški psaltir Nikta (Νýξ, Nýx = noć) je grčka božica noći i primordijalno božanstvo. Njezin je pandan u rimskoj mitologiji Nox (lat. "noć"; Vergilije). Niktu je rodio Kaos, a i sama ima brojne potomke. Brat joj je Ereb. Satelit Plutona je nazvan po njoj.
Kult
U staroj Grčkoj je Nikta rijetko štovana. Prema Pauzaniju, imala je proročište u megarskoj akropoli. Često je stajala iza većine drugih kultova. Zbog toga je postojao kip zvana Noć u Artemidinim hramovima u Efezu. Spartanci su imali kult Sna i Smrti, koje su smatrali blizancima, a Niktu su smatrali njihovom majkom. Naziv kulta sastojao se od sloga nyx-, a mnogi bogovi imaju taj slog u pridjevu koji ih opisuje, npr. Dioniz Nyktelios ("noćni") i Afrodita Philopannyx ("ona koja voli čitavu noć").
Djeca
Nikta ima djecu sa Erebom, a neku je rodila sama od sebe. Ovo su joj djeca: thumb|318 px|Luca Giordano: Haronova barka, Nikta je na oblaku s Morfejem
Orfičko pjesništvo i drugi grčki zapisi
Nikta je imala važniju ulogu u nekoliko pjesama posvećenih Orfeju. U njima je Nikta, umjesto Kaosa, prvotno božanstvo iz kojeg su kasnije nastajali bogovi i Titani. Nikta se nalazi u pećini, u kojoj daje proročanstva. Kron, kojega je kastrirao Zeus, je unutra vezan, uspavan i opijen medom, a sanja i proriče. Izvan pećine, Adrasteja udara u svoje timpane, pomičući cijeli svemir u ekstatičan ples, u ritmu Niktina čaranja. Niktu spominju Aristofan (Ptice), Heziod (Teogonija) i Parmenid, koji smatra da Nika živi ispod mora, u ledenoj pećini.
2039 Payne-Gaposchkin
2039 Payne-Gaposchkin je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 3,168 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,8.
2038 Bistro
2038 Bistro je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 12,58 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,435 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 14,792 stepeni, a orbitalni period iznosi 1387,893 dana (3,799 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,089. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 12,30 a geometrijski albedo 0,134.
Asteroid je otkriven. 1973. godine.
Arhajski period
Naziv Arhajski period koriste arheolozi kako bi označili najraniji period neke kulture. Najčešći primjeri su:
Averan
Avran je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Tarb.
Lehi
Lehi moze označavati:
Mohačka bitka
Mohačka bitka (mađarski: mohácsi csata ili mohácsi vész; turski: Mohaç Savaşı ili Mohaç Meydan Savaşı) bitka je koja se 29. kolovoza 1526. godine odigrala na Mohačkom polju između Hrvatsko-ugarskog kraljevstva i Osmanskog carstva.
Averan
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 65 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 14 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,35 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 500 metara (maksimalnoj 623 m, a minimalnoj 390 m).
209. pne.
Godina '''209. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Verukosa i Flaka (ili, rjeđe, godina 545. Ab urbe condita). Oznaka 209. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Lehi
U mormonizmu:
Mohačka bitka
Hrvatsko-ugarske snage, predvođene dvadesetgodišnjim kraljem Ludovikom II., pobijeđene su od strane osmanske vojske predvođene tridesetdvogodišnjim sultanom Sulejmanom I. Veličanstvenim.
Lehi
Mjesta:
Mohačka bitka
Pripreme za bitku
Nakon pada Beograda 1521. pod tursku vlast, jugoistočne granice Ugarske ostale su nezaštićene. Kako bi ojačao svoj položaj nasuprot Turcima Ludovik II. Jagelović, hrvatsko-ugarski kralj i kralj Češke, oženio se 1522. Marijom Austrijskom iz loze Habsburgovaca, nadajući se da će tako pridobiti pomoć habsburške Austrije. S druge strane, Turci su to protumačili kao opasnost za svoje interese na Balkanu te su nastojali raskinuti taj savez.
Lehi
Ostala značenja:
Mohačka bitka
Pripreme za bitku
Visoka Porta stoga je Hrvatsko-ugarskom kraljevstvu nudila mirovne ponude, no Ludovik ih je odbio. Moguće je da je pritom na njega utjecalo zapadnougarsko plemstvo koje se, u slučaju sklapanja mira s Turcima, pribojavalo austrijskog napada. Budući da nije došlo do sporazuma, osmanske su snage u lipnju 1526. prešle Dunav.
Hrvatsko-ugarska vojska bila je podijeljena u tri glavna dijela: transilvansku vojsku koja je trebala spriječiti Turcima prolaz kroz južne Karpate, a brojala je između 8.000 i 13.000 boraca kojima je zapovijedao Ivan Zapolja. Glavninu vojske predvodio je sam Ludovik, a još jedan, manji dio od oko 5.000 ljudi knez Krsto Frankopan Ozaljski.
Tijek bitke
thumb|250px|right|Lik Sulejaman I. Veličanstvenog na Mohačkom polju Kao što nije točno utvrđen broj sudionika bitke u pojedinim vojskama, tako se ne može sa sigurnošću reći ni koliko je bitka trajala. Obično se drži da je počela oko jedan ili dva poslijepodne, no ne zna se kad je završila. Dok jedna skupina povjesničara govori o kratkotrajnoj bitci, od dva do tri sata, drugi zastupaju mnogo duže trajanje bitke. Naime, turska je vojska, nakon pobjede, prenoćila na bojištu i nije se vratila do svoga tabora što znači da je bila bez zaliha i bez vode. Isto tako, budući da više osmanskih povjesničara tvrdi da je toga dana padala kiša, vojska bi se u slučaju rane pobjede vjerojatno povukla u tabor. U prilog dužem trajanju bitke idu i izvori koji tvrde da je Ludovik pobjegao s bojišta u sumrak, a 29. kolovoza to nije moglo biti prije 6,30. Vjerojatnije je stoga da je bitka trajala duže od dva-tri sata, a možda je trajala i 4-5 sati.
Bitku je s turske strane započela rumelijska vojska, a napale su je s desnog krila ugarske jedinice koje je predvodio nadbiskup Kaloče Pavao Tomori te unijele priličnu. pometnju u turske redove. Tomori je uspio toliko napredovati da je čak doveo u opasnost i samoga Sulejmana, koji se našao na dometu ugarskih streličara te je pogođen i njegov prsni oklop.
Čini se da je bitku ipak odlučila brojna nadmoć Turaka te dugotrajna obuka što su je primali janjičari, koji su napadali na ugarskom lijevom krilu. Mađari više nisu mogli održati svoje položaje, a oni koji nisu pobjegli uhvaćeni su i pobijeni. Sâm je kralj Ludovik pobjegao iz bitke, ali je zbačen s konja te se utopio u rijeci Csele. Oko 1.000 ugarskih plemića i velikaša pobijeno je, kao i po više od 10.000 vojnika s obje strane.
Sultan je naložio da se ne zadržavaju zarobljenici, već da se pobiju, tako da je nakon dva dana napisao u svoj, dnevnik: »Sultan prima počasti svojih vezira i begova; pobijeno je 2.000 zarobljenika; kiša pada u potocima.«
Posljedice bitke
thumb|300px|right|Mohačko polje: Spomenik Mohačke bitke Unatoč pobjedi Turci nisu uspjeli pokoriti čitavu Ugarsku. Premda su provalili u Budim, ubrzo su se morali povući i nisu ga ponovno osvojili sve do 1541. Ipak, ova je bitka označila kraj moći Ugarskoga kraljevstva. Češka je pripala Ferdinandu I. Habsburškom, Ludovikovu šogoru. U Hrvatskoj i Ugarskoj rasplamsale su se dinastičke borbe između pristalica Habsburgovaca i pristalica Ivana Zapolje. Konačno je Hrvatski sabor u Cetingradu 1. siječnja 1527. izabrao Habsburgovca Ferdinanda I. za hrvatskog kralja. Borba za nasljedstvo nastavila se u trećini Ugarske koja nije pala pod tursku vlast te u Slavoniji, gdje su bili najžešći pristalice Zapolje, koji je u svojoj borbi imao i pomoć Turaka.
Borbe će se nastaviti kroz dva sljedeća stoljeća što će znatno osiromašiti Hrvatsko-ugarsko kraljevstvo, potaknuti selidbe stanovništva prema zapadu te kasnije dovesti do znatnog miješanja stanovništva u opustošenim krajevima.
Tjumenjska oblast
Tjumenska oblast je oblast Ruske Federacije sa sjedištem u gradu Tjumenju. U okviru nje se nalaze i dva automomna okruga: Hantijsko-Mansijski i Jamalsko-nenečki.
Alesheim
Aleshajm je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 27 opštinskih središta okruga Vajsenburg-Guncenhauzen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 991 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9577113.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vajsenburg-Guncenhauzen Aleshajm se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Vajsenburg-Guncenhauzen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 427 metara. Površina opštine iznosi 20,4 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 991 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 48 stanovnika/km².