cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tvornica papira Rijeka
Gospodarska kriza
Sredinom lipnja 1903. vlasnik trgovačke tvrtke Smith & Meynier Henry Meynier zbog nemogućnosti da osigura prijeko potrebna financijska sredstva pretvara poduzeće u obiteljsko dioničko društvo Smith & Meynier, prva kraljevska povlaštena riječka tvornica papira. Do godine 1906. poduzeće je bilo isključivo u vlasništvu obitelji Meynier, a nakon toga u sve većoj mjeri u rad poduzeća se uključuje Prva ugarska industrija papira d. d. koja je znatno utjecala na odluku da se 1910. proizvodnja orijentira isključivo na proizvodnju cigaretnog papira. Radi toga otpremljeni su svi strojevi koji su bili namijenjeni za proizvodnju ostalih vrsta papira, iako se kasnije smatralo da bi i te ostale vrste papira imale veliku potražnju (pa čak i tijekom 1. svjetskog rata).
Tvornica u 20. stoljeću. Gašenje proizvodnje
mini|Tvornica papira Rijeka početkom 20. stoljeća Propašću Austro-Ugarske Monarhije tvornica ulazi u sustav kompanije "Jela, industrija papira", a sjedište tvrtke premješteno je 1922. iz Rijeke u Zagreb. Kad je 1925. godine raspušteno društvo "Jela", tvornica potpada pod upravu Prve hrvatske štedionice. Prilikom tih promjena prestaje utjecaj mađarskog kapitala u upravi tvornice. Zbog potrebe povećanja djelotvornosti vođenja tvornice utemeljen je 1926. godine Mjesni odbor ravnateljskog vijeća Smith i Meynier Tvornice papira na Sušaku, na čijem je čelu bio Milivoj Crnadak.
Prodaja tvorničkih proizvoda bila je raširena po čitavom svijetu, a najvažnija tržišta su bila: SAD, Argentina, Španjolska, Jugoslavija, Rumunjska, Egipat, Daleki Istok, kao i sve europske države. Zbog sve veće potrebe za energijom sagrađena je električna centrala uz koju je podignut dimnjak visok 83 metra koji je i dan danas ostao prepoznatljiv simbol bivše tvornice. Treba naglasiti da je tvornica čak i prije, a naročito poslije izgradnje ove centrale opskrbljivala čitavo područje tadašnjeg grada Sušaka električnom energijom.
Tijekom 30-ih godina zbog posljedica ratnih priprema u Europi (teška i skupa nabava sirovina) tvornica nanovo zapada u krizu. Preorijentacija proizvodnje na cigaretni papir dovela je do toga da je 1939. godine čak 70% ukupne proizvodnje otpadalo na taj artikl, a povremeno se koristilo čak 80% kapaciteta za proizvodnju te vrste papira. U to vrijeme tvornica postaje članica Sindikata tvorničara cigaretnog papira u Parizu, a već 1940. ona ponovno radi sa 100% kapaciteta.
Za vrijeme talijanske okupacije Sušaka tvornica je nastavila poslovati, a prema talijanskom izvješću iz 1942. godine, raspolagala je najsuvremenijim postrojenjem za pravljenje papira, iako je te godine tvornica radila s 60% kapaciteta i u njoj je bilo zaposleno 497 radnika. U najkritičnijim trenucima prije završetka rata, zahvaljujući organizaciji radnika, tvornička su postrojenja u cijelosti sačuvana od razaranja i uništavanja.
Nakon oslobođenja Sušaka 1. svibnja 1945. godine, tvornicu preuzimaju narodne vlasti i prelazi u državno vlasništvo. S obzirom na tadašnje potrebe tvornica proizvodi sve vrste papira, bez obzira na to što je bila specijalizirana za tanke fine papire. Zahvaljujući planskoj privredi kvaliteta papira i proizvodnja je kontinuirano bilježila porast koji je pratio i broj radnika. Tako je 1950. proizvodila 3.500 tona papira godišnje i imala zaposlenih 634 radnika, te je među prvima (31. siječnja 1950.) u FNRJ uvela model radničkog samoupravljanja osnivanjem Radničkog savjeta.
Modernizacijom tvornice 1962. godine tvornički kapaciteti su se naglo povećali na 8.000 tona godišnje. U okviru tvornice 1972. g. proradila je jedina jugoslavenska tvornica parafinskih šibica, koje su se proizvodile u količini od 55 milijuna kutija godišnje. Uspon tvornice se i dalje nastavljao pa 1991. tvornica drži drugo mjesto u Europi po količini proizvedenog cigaretnog papira, a u svijetu je držala čak 5% ukupne količine proizvedenog papira. O važnosti tvornice govori činjenica da je tada zapošljavala 1150 radnika, a 80% proizvodnje je bilo namijenjeno izvozu.
Nažalost, uslijedila su teška ratna i poratna vremena. Tvornica papira je izgubila gotovo svo svoje nekadašnje tržište što je konačno dovelo do ogromnih gubitaka, pokretanja stečajnog postupka te njegovim okončanjem 2005. godine ova nekad slavna tvornica prestala je postojati.
Krvavi Božić
Povijest
Na Božić 1920. godine Sušak i Rijeka bili su poprište žestokih obračuna nagovijestivši kraj vadavine Gabriela D'Annunzija, koji je 12. rujna 1919. prevratom zauzeo grad. Krvavi Božić 1920. godine obilježio je sušačku i riječku povijest jer je nakon petodnevne bitke i razaranja D'Annunzio poražen, te je morao iseliti iz Guvernerove palače. Strana dominacija hrvatskim krajevima time nije okončana. Prema odredbama Rapallskog ugovora, sklopljenog 12. studenoga 1920. između tadašnjih kraljevina Italije i Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, Rijeka je postala tampon država između Kraljevina Italije i Jugoslavije.
Rapallski ugovor imao je za Hrvate katastrofalne posljedice. Kralj Aleksandar Karađorđević prepustio je, prema tom ugovoru, Italiji, svojoj saveznici iz Prvoga svjetskog rata, ogromne hrvatske teritorije na istočnoj obali Jadrana, među inima Istru, Rijeku, Zadar i neke otoke. Dobit osigurana Rapallskim ugovorom tadašnjoj Italiji bila je tolika da je Rim bez krzmanja odlučio ukloniti D'Annunzija. U pet dana Krvavog Božića 1920. Rijeka je razarana, a njezin zapovjednik poražen i ponižen usprkos tomu što je proglasio ratno stanje i pozvao Riječane na otpor. Od 24. do 29. prosinca 1920. godine poginulo je na strani regularnih talijanskih snaga 25 vojnika te dva civila dok su na strani legionara ubijena 22 ardita i pet civila. Srušeno je pet mostova, dva vijadukta i na stotine kuća. Grad je 25. prosinca bombardiran s bojnog broda Andrea Doria, a nakon što je pogođena Guvernerova palača i pritom D'Annunzio lakše ranjen, otpor je pratički slomljen. D'Annunzio odlazi iz grada 18. siječnja 1921. godine. Nije, međutim, potpuno otišao u zaborav jer i danas mnogi hodočaste u Vittoriale, veliki kompleks sazdan od uspomena na riječku avanturu što ga je D'Annunzio dao urediti na jezeru Garda povukavši se iz Rijeke.
Zakulisne igre oko Rijeke
mini|300px|Spomen ploča [[Riječke novine|Riječkim novinama na crkvi Gospe Lurdske u Rijeci]] Razvoj Rijeke bio je do početka Prvoga svjetskog rata vezan za Peštu. Mnogi su Riječani početkom 20. stoljeća svoju nacionalnu svijest izjednačavali s talijanskom, premda je riječki Corpus separatum bio formalno pod ugarskom vlašću, a narodnosno značajnim dijelom hrvatski. Ipak se u Rijeci tada službeno govorilo mađarski i talijanski, a hrvatskim su se služile samo “mlekarice”, lučki i građevinski radnici. U Rijeci je tako 1910. godine bilo četrnaest pučkih škola od kojih su dvije mađarske, a ostale talijanske. Hrvatskih škola nije bilo, iako je više od petnaest tisuća Riječana bilo hrvatske nacionalnosti. Od sedam srednjih škola samo jedna je bila talijanska dok se u preostalih šest predavalo na mađarskom jeziku. Pred hrvatske žitelje Rijeke, nacionalno obespravljene, postavljen je "jednostavan" izbor asimiliranja u mađarsku ili talijansku zajednicu. U protivnom bilo im je onemogućeno društveno napredovanje. Hrvati su predstavljali većinu riječkoga gradskog stanovništva, a manjinom su postali prvenstveno stoga što je Rijeka bila odvojena od Sušaka. Godine 1851. cjelokupno stanovništvo Rijeke, ili gotovo 12.600 osoba, služilo se hrvatskim kao materinskim jezikom. Prema popisu stanovništva iz 1910. od pedeset tisuća stanovnika grada skoro dvadeset i četiri tisuće bili su Talijani, petnaest tisuća Hrvati, a ostali su bili pripadnici drugih nacionalnosti. Hrvati bi, međutim, bili većinsko stanovništvo da je Sušak smatran dijelom Rijeke. (Sušak s desetak tisuća stanovnika nalazio se pod hrvatskom upravom. Op. ur.)
Talijanski žitelji Rijeke, kako bi osnažili nacionalno jedinstvo, osnivaju literarne kružoke, kazališne grupe i čitaonice te sve više razmišljaju o pripojenju Rijeke Italiji. U aktivnosti se uključio i Gabriele D'Annunzio koji je 1907. godine došao u Rijeku promovirati svoje djelo La Nave. Politički djeluju kroz iredentističku orgnizaciju Giovine Fiume, osnovanu 1905. godine kao odgovor na Riječku rezoluciju i ostale aktivnosti riječkih i sušačkih Hrvata. U takvim okolnostima stvoren je i Hrvatski katolički pokret, čiji je začetnik bio krčki biskup Anton Mahnič (1850. – 1920.), rodom Slovenac. Žarište pokreta bilo je u riječkom kapucinskom samostanu, kojim je tada upravljao Bernardin Nikola Škrivanić (1855. – 1932.), podrijetlom iz Omiša. On je u samostanskom krugu utemeljio tiskaru i s književnikom Milanom Pavelićem (1879. – 1939.) pokrenuo Riječke novine (1912. – 1914.), prvi hrvatski katolički dnevni list s velikim vjerskim i političkim utjecajem. Oko tih novina, kojima su ton davali dr. Rudolf Eckert (1889. – 1915.) i Petar Rogulja (1888. – 1920.) katolički je pokret u Hrvatskoj istaknuo politički program prema kojem je bilo nužno jedinstvo Slovenaca, Hrvata i Srba, ali je ujedinjenje trebalo biti u okviru Austro-Ugarske Monarhije.
Vodstvo Hrvatskog katoličkog pokreta zatražilo je i od pape Benedikta XV. (1914. – 1922.) da zagovara pravedne zahtjeve hrvatskoga naroda na budućoj mirovnoj konferenciji poslije završetka rata. Ostane li Monarhija, pisalo je u spomenici papi s kojom su se u Rijeci suglasili, među ostalima i don Frane Bulić, dr. Matko Laginja, dr. Janez Evangelist Krek i drugi ugledni hrvatski i slovenski katolički intelektualci, Hrvati i Slovenci tražit će svoju vladu u Zagrebu, neovisno o Beču i Pešti, a ako Austro-Ugarska propadne, Hrvati i Slovenci imat će slobodan izbor. Spomenicu, koju je potpisao biskup Mahnič, predali su papi Jozo Milošević, provincijal creskih konventualaca, i riječki kapucin Bernardin Škrivanić. Tada je papa, prema tvrdnji svećenika i pisca Frana Biničkog, kazao poklisarima kako je Rusija izdala Hrvate, pristavši na uvjete tajnog Londonskog ugovora (1915.) prema kojem je Italija, mijenjajući ratne partnere i priključivši se silama Antante, trabala dobiti kao nagradu Istru, Zadar i hrvatske otoke, ali ne i Rijeku. Fra Jozo je o uvjetima Londonskog pakta upoznao dr. Antu Trumbića. Nakon što je 26. travnja 1915. rimska vlada, mijenjajući ratne partnere, napustila Trojni sporazum ugovoren s Austro-Ugarskom i Njemačkom, te se priključila silama Antante - Velikoj Britaniji, Francuskoj i Rusiji - tadašnji talijanski ministar inozemnih poslova Giorgio Sidney Sonnino (1847. – 1922.) tražio je jamstva za granice na istočnoj obali Jadrana, koje će njegovoj zemlji omogućiti daljnje teritorijalne prodore. Londonskim ugovorom, na temelju kojega je Italija ušla u Prvi svjetski rat, obećani su joj značajni dijelovi teritorija Goriške, Trsta, Istre, kvarnerskih otoka i dijela dalmatinskog kopna s otocima, ali ne i Rijeka. Međutim, u talijanskoj je javnosti bio stvoren osjećaj kako se, prema odredbama Londonskog ugovora, nadmetanje ne vodi samo za Istru, nego i za Rijeku, koja je bila ostavljena Hrvatskoj.
Otkriće tajnog Londonskog ugovora
Otkriće tajnog Londonskog ugovora pripisuje se isključivo Franu Supilu, koji je za nj saznao u ruskom Petrogradu gdje je lobirao za hrvatske interese. Taj je dični Dubrovčanin, pokretač Novoga lista (1900. godine), bio nesmiljeni oponenent Bernardina Škrivanića i njegovih tiražnih katoličkih Riječkih novina. Iako su Škrivanić i Supilo jednako brižno skrbili za budućnost svoga naroda, živeći u istome gradu, nisu se slagali.
Nekadašnjoj jugoslavenskoj historiografiji Supilo je bio prihvatljiviji svjedok zakulisnih igara oko naših krajeva nego što su to mogli biti pristalice katoličkog pokreta koji su djelovali iz riječkog kapucinskog samostana na Žabici. Frano Supilo je bio ogorčen nakon što je u travnju 1916. godine predsjednik srpske vlade Nikola Pašić (1845. – 1926.) ustvrdio kako nema nikakva ozbiljna nesporazuma među Srbijom i Italijom. Pašić se, naime, nije protivio tomu da Italija zauzme hrvatsku istočnu obalu, ali do rta Pločice (Planke) na srednjem Jadranu kod Rogoznice, dok je preostali dio trebao pripasti Srbiji koja je tražila ekonomski izlaz na moru. Jednako tako, srpska vlada je svojim ratnim saveznicima predala memorandum u kojem se tražilo da se Srbiji pripadnu svi ti dijelovi dokle ima srpskih manastira. Frano Supilo se usprotivio, ne pristavši da se Hrvatska trga kao prosjačka kabanica i da se skreše na nekoliko kajkavskih županija. Zbivanja u Domovinskom ratu i pokušaj srpskih (para)vojnih snaga da zauzmu dijelove hrvatskog prostora rukovođeni su i tim Pašićevim naumom.
Hrvatski političari okupljeni oko Jugoslavenskog odbora potpisali su 20. srpnja 1917. godine sa srbijanskom vladom, i Nikolom Pašićem, Krfsku deklaraciju o zajedničkoj državi Srba, Hrvata i Slovenaca, pod žezlom dinastije Karađorđevića. Deklaraciju je pozdravio i sam Supilo. Postojala su, međutim, i drukčija razmišljanja. Nakon što je u studenome 1916. umro car i kralj Franjo Josip I., koji se na prijestolju nalazio još od 1848., hrvatski političari su tražili što veću samostalnost za Hrvatsku, razjedinjenu u državno-pravnom pogledu. U Carevinskom vijeću u Beču narodni zastupnici jugoslavenskog kruga iznijeli su program Svibanjske deklaracije (1917). U njoj se, na temelju narodnog načela i hrvatskog državnog prava, zahtijevalo ujedinjenje svih zemalja u Monarhiji, u kojima žive Slovenci, Hrvati i Srbi, u jedno samostalno, od svakoga gospodstva tuđih naroda slobodno i na demokratskoj podlozi osnovano državno tijelo, pod žezlom habsburško-lorenske dinastije.
Međutim, kada je postalo izvjesno da Monarhija nestaje, riječki Hrvati i Talijani nastojali su ostvariti svoje interese osnivajući svoja zasebna narodna vijeća. Hrvati su osnovali Narodno vijeće Sušaka i Rijeke, a riječki Talijani utemeljuju Consiglio Nazionale (Talijansko nacionalno vijeće), na čijem je čelu bio dr. Antonio Grossich (1849. – 1926.). Postojala je i autonomistička struja, koja se zalagala da nekadašnji Corpus separatum, uključujući Deltu i luku Baroš, ostane zasebna geopolitička cjelina izvan talijanskih ili hrvatskih granica.
Skori konac nekada moćne Crno-žute monarhije zaoštrio je političke prilike u gradu. Kroničari bilježe kako je 23. listopada 1918. došlo do pobune hrvatskog pješadijskog puka, jelačićevaca, protiv mađarske pogranične policije, a šest dana kasnije Sabor raskida državno-pravne sveze s Austro-Ugarskom. Pobuna 79. hrvatskog pješadijskog puka označila je praktično kraj vladavine dvojne monarhije, a neposredan povod pobuni bila je narodna trobojnica što su je hrvatski vojnici donijeli sa Sušaka i razvili je u vojarni na Školjiću, koja se nalazila u zgradi današnjeg Narodnog sveučilišta.
Talijanska okupacija Rijeke i Sušaka
Pobunu jelačićevaca talijanski žitelji pratili su sa zebnjom, a kada je 29. listopada iz Zagreba, glavnoga grada Države Slovenaca, Hrvata i Srba, stigla naredba Hrvatskom Narodnom vijeću da preuzme vlast u gradu, što su riječki Hrvati proslavljali pjevajući Lijepu našu i zahtijevajući pred Guvernerovom palačom uspostavu vlasti, vođe talijanske narodne zajednice, tražile su od svojih sunarodnjaka da po svaku cijenu obrane talijanstvo grada. Posljednje su minute vladavine zadnjeg mađarskog guvernera baruna Zoltana Jekelfalússyia otkucavale nakon četiri sata poslijepodneva 29. listopada 1918. kada ključeve Guvernerove palače preuzima dr. Rikard Lenac (1869. – 1943.). Time se situacija u Rijeci počinje komplicirati.
Novostvorena Država Slovenaca, Hrvata i Srba, utemeljena 29. listopada 1918. u Zagrebu, nije imala stvarne moći da obrani hrvatsku vladavinu u Rijeci. Stoga dolazi do hrvatsko-talijanskih sukoba, a kako bi se oni spriječili 3. studenoga utemeljeno je Međusavezničko zapovjedništvo. Regularna talijanska vojska bila je također u sastavu međunarodnih snaga, što će se pokazati presudnim za daljnju sudbinu grada. Kako novostvorena Država SHS nije imala vojsku, pozvane su kao podrška hrvatskom življu na obalama Kvarnera srpske vojne snage, ali njihova će prisutnost biti nedjelotvorna i kratkotrajna te neće spriječiti ulazak talijanske vojnika na područje Rijeke i Sušaka.
Upavši u Guvernerovu palaču s vojnicima general Di San Marzano je 16. studenoga 1918. istjerao dr. Rikarda Lenca iz njegova kabineta, a navečer toga dana talijanska vojska zauzima Rijeku i okupira Sušak do mosta sv. Ane na Podvežici. Pod njihovom su okupacijom Martinšćica, Kostrena sv. Lucija te dio škrljevskog i grobničkog područja.
Budući duce Italije, Benito Mussolini, također dolazi u Rijeku 20. prosinca 1918. i u teatru Verdi držao govor. Edoardo Susmel, član Talijanskog nacionalnog vijeća, u svojoj knjizi La Marcia di Ronchi (Pohod iz Ronchija) navodi kako je tada Mussolini govorio o Rijeci kao oduvijek talijanskome gradu. Mjesec dana nakon toga postao je u Italiji poznat jer je u Milanu, predvodeći naoružane grupe, razbio miting koji su organizirale pristalice prijedloga da se promijene uvjeti mirovnog ugovora te da se Alto Adige i Dalmacija zamijene za Rijeku. Gabriele d’Annunzio je bio protiv takvih prijedloga, jer je za Italiju tražio i Rijeku i Dalmaciju. Musolini je dodatno raspirio strasti talijanskih nacionalista prilikom osnivanja Fasci di Combattimento 23. ožujka 1919. godine.
Wilson protiv priključenja Rijeke Italiji
Mirovna konferencija u Parizu počela je s radom 12. siječnja 1919. godine. Američki predsjednik Woodrow Wilson zalagao se za kompromisno rješenje, koje je kasnije poslužilo kao okosnica za utvrđivanje crte razgraničenja. Italiji su trebali pripasti Trst i zapadna obala Istre s Pulom, a Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, državi koja je nastala sjedinjenjem Države Slovenaca, Hrvata i Srba s Kraljevinom Srbijom pod žezlom Karađorđevića, područje od istarske rijeke Raše do juga Dalmacije s otocima. Wilson je zastupao gledište prema kojem je Rijeka kao luka potrebna širem zaleđu, te ne bi bilo opravdano dodijeliti je Italiji. Prema svom položaju, smatrao je američki predsjednik, Rijeka nije talijanska luka već međunarodna, te služi zemljama istočno i sjeverno od Kvarnerskog zaljeva.
Riječko pitanje postalo je značajno tek u veljači 1919. godine kada je talijanska strana zatražila od Mirovne konferencije ne samo teritorije obuhvaćene tajnim Londonskim paktom, nego i pripojenje Rijeke Italiji. Ante Trumbić (1864. – 1938.), predsjednik Jugoslavenskog odbora, osnovanog 1915. godine u Parizu od austrougarskh emigranata koji su se zalagali za ujedinjenje južnih Slavena, suprotstavio se tomu. Američki predsjednik Wilson također je mislio kako Rijeka treba ostati izvan talijanskih granica. Takav Wilsonov stav izazvao je političku buru na Apeninskom poluotoku, ali i među talijanskim žiteljima Rijeke. Antonio Grossich predao je 26. travnja 1919. generalu Emiliju Grazioliju odluku o sjedinjenju Rijeke s Italijom, čime je pozvan da u ime Italije preuzme vlast, ali on tada još nije pristao na formalnu aneksiju riječkog područja. Među ratnim saveznicima nastao je zbog Rijeke ozbiljan spor, a u gradu je ključalo jer je u proljeće 1919. ovdje bilo stacionirano gotovo 20 tisuća talijanskih ljudi pod oružjem te nekoliko bataljuna britanskih, francuskih i američkih vojnika.
Bile su osnovane i paravojne jedinice takozvane Riječke legije pod zapovjedništvom Giovannija (Nina) Hosta Venturija (1880. – 1945.), budućeg Mussolinijevog ministra. U lipnju 1919. godine legionari su izazvali krvave sukobe s francuskim vojnicima u luci Baroš. Pod međunarodnim pritiskom, Talijansko nacionalno vijeće je raspušteno, a pripadnici Riječke legije protjerani iz grada. Kasniji događaji, povezani s D’Annunzijevim zauzimanjem Rijeke u rujnu 1919. godine, pokazat će da je legija pretrpjela udarac, ali da nije bila uništena. Sukobi na gradskim ulicama i nedjelotvorni pregovarači na Mirovnoj konfereciji u Parizu nisu pogodovali mirnom rješenju riječke krize. Istovremeno je na Apeninskom poluotoku bilo sve više nezadovoljnika. Velik broj nezbrinutih ratnih veterana i uništeno gospodarstvo postali su za vladu u Rimu gotovo nepremostive prepreke.
Kako nam se to čini poznatim: veterani su se našli u najtežoj gospodarskoj situaciji, jer su bili bez sredstava i zaposlenja, a njihov je gnjev dodatno bio pojačan spoznajom da su mnogi koji su izmakli vojnoj službi i ostali kod kuće, postali pritom ratni profiteri zgrnuvši bogatstvo.
U talijanskoj je vojsci u ljeto 1919. godine pod oružjem bilo još uvijek više od 1,5 milijuna ljudi. Nešto više od polovice bilo je pod vrhovnim zapovjedništvom, a ostali su raspoređeni u zone ratne opasnosti jer je postojala opasnost od ponovnog izbijanja neprijateljstava nakon što se talijanska delegacija privremeno povukla s mirovnih pregovora u Parizu. I bojazan od mogućih postupaka veterana bio je sve više prisutan na Apeninima ljetnih mjeseci 1919. godine. Najviše straha izazivali su arditi (smjeli) ili udarni jurišni odredi. Ne bez razloga. Rimska policija je 6. srpnja 1919. uhitila grupu urotnika jer su planirali osvojiti vlast, a uskoro je otkrivena još jedna grupa urotnika koja je nastojala pridobiti vojsku na svoju stranu. Nagađa se da je u nekim urotničkim zamislima sudjelovao i Gabriele D’Annunzio.
D’Annunzio osvaja Rijeku
Njegovo osvajanje Rijeke 12. rujna 1919. bilo je gotovo logičan nastavak zbivanja. Okupacija je trajala do 18. siječnja 1921. godine, a u međunarodnoj povijesti ostat će zabilježena i stoga što se upravo u Rijeci, prvi put u svijetu, uzbiljio fašistički poredak. Sukladno tomu, D’Annunzio je bio prvi fašistički vladar u povijesti.
Zamisao o pohodu na Rijeku, za njezino “oslobađanje”, mogla se javiti u proljeće 1919. godine kada je Venecijom na putu za Libiju prošla arditska divizija u kojoj je pod zapovjedništvom generala Ottavija Zoppija služio i riječki satnik Nino Host-Venturi. General Zoppi sudjelovao je i u urotničkim planovima koji su pod D’Annunzijevim vodstvom predviđali stvaranje Republike triju Venecija u čijem sastavu su trebali biti pored Mletaka još Rijeka i Split. U zavjeri sudjelovao je i tršćanski industrijalac Oscar Sinigaglia, koji će biti glavni financijer D’Annunzijeve riječke avanture.
Razvoj događaja na Mirovnoj konferenciji u Parizu urotnicima je išao na ruku, jer se u Versaillesu rasprava vodila se oko toga što će biti s Rijekom i koliki će dio obećanog Londonskim ugovorom zaista pripasti Italiji. Povlačenje talijanske delegacije s pregovora u travnju 1919. pokazalo je kako zbog snažnog protivljenja američkog predsjednika Wilsona neće biti moguće potvrditi Londonski ugovor “plus Rijeka”, čime su u pitanje bile dovedene nade o stvaranju Velike Italije. Talijanske planove ozbiljno je ugrozilo i utemeljenje jugoslavenske državne zajednice, koja se pružala na teritoriju što su ga svojatali i talijanski ekspanzionisti. Stoga je prevrat bio zapravo jedina mogućnost da se talijanski teritorijalni snovi koliko-toliko ostvare.
D’Annunzio se potpuno uklopio u velike prevratničke planove stvarane na Apeninima. Dvojilo se jedino o tome koji od istočnojadranskih gradova prvi treba osvojiti. Premda je odabrana Rijeka, mnogi su u Italiji mislili kako je Split daleko poželjniji cilj jer bi njegovo zauzimanje prisililo vladu da se suoči s problemom Londonskog ugovora i jednim udarcem razriješi pitanje daljnje sudbine Dalmacije. Tijekom ljeta i jeseni 1919. godine Host-Venturi i drugi riječki vođe, među kojima je bio i Edoardo Susmel, kasniji kroničar riječkog “pothvata”, stupaju u kontakt s nekoliko arditskih jedinica, među kojima su najistaknutije bile one pod zapovjedništvom Feruccia Vecchija i kapetana Francesca Argentina. Ove će snage dočekati D’Annunzija pred Rijekom. Sve to pokazuje kako pohod na Rijeku nije bio spontana akcija ili običan teatar, kako se uvriježeno želi prikazati “avantura” koja je nerijetko u našoj historiografiji prikazivana s podsmjehom i omalovažavanjem. Međutim, ozbiljnost s kojom je akcija pripremana i podržavana te njezine ozbiljne i dugoročne posljedice ukazuju kako nije bila riječ o tek spontanoj zavjeri koju je predvodio luđak sklon teatralnim ispadima.
Značajnu ulogu u riječkom prevratu imao je, među ostalima, Giovanni Giurati (1876. – 1970.), koji će biti i šef D’Annunzijeva kabineta u Rijeci. On je dobio prešutnu potporu vrha talijanske vojske da se armija neće miješati u prevratničke planove tako da ih onemogući. Bez potpore zapovjednika vojske generala Badoglia, naime, pohod na Rijeku, u kojoj su bile prisutne i brojne međunarodne vojne snage, ne bi uspio. mini|300px|Riječani pozdravljaju D'Annunzija 1920. Urotnici nisu slučajno izabrali Gabrijela D’Annunzija za vođu. On je zbog svojeg književnog ugleda, ali još više zbog svoje osobnosti i ratnih poduhvata, koji su često graničili s ludošću, bio idealna figura na čelu prevrata.
Zbog međunarodnog pritiska, Rijeku je 27. kolovoza 1919. morala napustiti Prva regimenta sardinijskih grenadira. Ta vojna jedinica, premještena u Ronchi kod Trsta, postala je nukleus trupa koje su dva tjedna kasnije pod D’Annunzijevom komandom umarširale u Rijeku. Gradić Ronchi pokraj Trsta bio je polazište urotnika, legionara, koji su pjesnika i pustolova proglasili svojim zapovjednikom. On je, kažu, bolestan, ali i u groznici političkih strasti, napustio svoju mletačku palaču, stigao u Ronchi, i u posuđenom kabrioletu, odjeven u uniformu, krenuo prema Rijeci. Pod vodstvom Gabriela D’Annunzija, hodočasnika Italije, kako su ga nazivali, pokrenuta je u noći 12. rujna 1919. akcija koja će imati dugoročne posljedice ne samo za Rijeku nego i za ostale hrvatske krajeve, a odjeknut će i u svijetu. Dobro naoružana kolona, koja je bila sastavljena od kamiona, automobila, oklopnih vozila, tenkova te od približno dvije i pol tisuće grenadira, topnika, ardita i pješaka, bez poteškoća je ušetala u Rijeku.
Osteria San Martino, Parma
Osteria San Martino je naselje u Italiji u provinciji Parma, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 35 m.
Paltin, Brodina
Paltin je naselje u Rumuniji u okrugu Sučava u opštini Brodina.
Tacario, Hidalgo
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 166 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2612 m.
Paltin, Brodina
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 180 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 652 m.
Encinillas, Tepetitlán
Encinillas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Tepetitlán.
Pochoco, Chicontepec
Pochoco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Chicontepec.
Encinillas, Tepetitlán
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 87 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2223 m.
Pochoco, Chicontepec
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 94 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 265 m.
Huastita, Mezquital
Huastita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Durango, u opštini Mezquital.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 794 m.
Distrikti Surinama
Distrikti Surinama (nizozemski: districten) kojih ima 10, su administrativne jedinice prvog nivoa lokalne samouprave na koje je Surinam administrativno podjeljen nakon reforme 1985.
Distrikti (okruzi) se nadalje dijele na općine (ressorten).
Historija
Surinam je veći dio 20. vijeka bio nizozemska kolonija, tek od 1975. je postao nezavisan.
Dekretom nizozemskog kralja - 1834. kolonija je podijeljena na 8 okruga; Donji Commewijne, Donja Cottica, Matapica, Para, Saramacca, Gornji Commewijne, Gornja Cottica i Perica, Gornji Surinam i Torarica i dva distrikta Coronie i Nickerie.
Kolonija je 1927. reorganizirana na 7 distrikta: Commewijne, Coronie, Marowijne, Nickerie, Paramaribo, Saramacca i Surinam.
Surinam je 1954. proglašen prekomorskim teritorijem Nizozemske i njezinim sastavnim dijelom, sa određenom autonomijom. Distrikt Brokopondo je 1958. odvojen se od Distrikta Surinam. Prvi popis stanovništva proveden je 1964. Distrikt Para je odvojen od okruga Surinam 1966. (ili 1968. ?).
Nakon što je Surinam postao nezavisan 1975., - 1985. provedena je reforma državne uprave. Dotadašnji Distrikt Surinam je podijeljen između Distrikta Commewijne, Para, Saramacca i novog Wanice, formiran je Distrikt Sipaliwini od velikih dijelova Brokoponda, Marowijne, Nickerie i Saramacca, odnosno od gotovo 4 / 5 petine zemlje.
Case Colle, Perugia
Case Colle je naselje u Italiji u provinciji Perugia, u regiji Perugia.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 467 m.
Cascine Gianotti, Novara
Cascine Gianotti je naselje u Italiji u provinciji Novara, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 64 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 192 m.
El Mecatal, Rayón
El Mecatal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Rayón.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 59 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1984 m.
Xithi Segunda Sección, Tepetitlán
Xithi Segunda Sección je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Tepetitlán.
Frederika, Iowa
Frederika je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 183 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 183 stanovnika, što je 16 (8,0%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Parada de Águilas, Santiago Sochiapan
Parada de Águilas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Santiago Sochiapan.
Camino al Rodeo, General Zuazua
Camino al Rodeo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nuevo León, u opštini General Zuazua.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 357 m.
Turluianu, Berești-Tazlău
Turluianu je naselje u Rumuniji u okrugu Bakau u opštini Berești-Tazlău.
Basagota, Urique
Basagota je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Urique.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 52 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1848 m.
Tezuapan, Cañada Morelos
Tezuapan je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Cañada Morelos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 789 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2337 m.
Santa María de Guadalupe, General Zuazua
Santa María de Guadalupe je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nuevo León, u opštini General Zuazua.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 399 m.
Dos Lagunas, San Cristobal De Casas
Dos Lagunas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini San Cristobal De Casas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 248 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2485 m.
Edenborn, Pennsylvania
Idenborn je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 294.
Gradski bedemi u Rijeci
Sjeverno od bočnog pročelja crkve Uznesenja Blažene Djevice Marije smješten je manji park, na rubu kojega je stari zid s otvorima za puškarnice i rupama za grede na kojima je počivao ophod za stražu. To je bio gradski bedem, svjedočanstvo drevnosti Staroga grada, povijesne jezgre Rijeka. Taj torzo je samo mali dio srednjovjekovnih zidina što su opasivale grad i Kaštel kao sjedište kapetana.
Santa Cruz, Copanatoyac
Santa Cruz je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Copanatoyac.
Gradski bedemi u Rijeci
Povijest
Substrukcija tih bedema vuče porijeklo iz kasne antike, a njihova je trasa bila prilagođena konfiguraciji terena, izvorima vode i Rječini, u kojoj je bila luka. Od proglašenja Rijeke 1718. slobodnom lukom, bedemi su sputavali snažan urbanistički razvoj, pa je 1780. car Josip II. dozvolio njihovo rušenje. To je bilo fatalno za spomeničku baštinu, jer se njegova odredba hitro provela. Sačuvani dio torza slučajno je služio kao sjeverna ograda dvorišta samostana benediktinki, te je nakon njegova rušenja 1911. godine, spašen. Uz taj dio bedema tekao je odvojak potoka Lešnjak, koji se kod istoimene kule ulijevao u Rov iskopan oko gradskih zidina sve do kraja Korza. Voda iz Rova ulijevala se u more nedaleko od zgrade Radio Rijeke. Gradski bedem bio je koso usmjeren prema Rovu. S vanjske strane Sjevernog bedema vodio je put na obalu. Na tom je potezu sada kratka uličica Aldo Colonello, kojom se upućuje na Rječinu. Gradski je bedem trenutačno rastavljen i stoji "zaštićen" uz crkvu Uznesenja Blažene Djevice Marije.
Santa Cruz, Copanatoyac
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 490 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1726 m.
Rincón de Escobedo, Hidalgo
Rincón de Escobedo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Hidalgo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 162 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2221 m.
Salaam Bombay!
Salaaam Bombay! je indijsko-britansko-francuski igrani film snimljen 1988. godine u režiji Mire Nair. Po žanru je drama, a radnja se događa na ulicama Bombaja. Protagonist, čiji lik tumači Shafiq Syed je dječak kojeg je siromaštvo natjeralo da pokuša zaraditi novac u Bombaju, gdje će morati živjeti na ulici i suočiti se sa narkomanijom, prostitucijom i ostalim oblicima društvene patologije. Salaam Bombay! se isticao izuzetnom autentičnošću, te je Nair za uloge ulične djece koristila naturščike, odnosno stvarnu uličnu djecu. Nakon premijere je izazvao veliku pažnju i pohvale kritičara, te osvojio niz prestižnih nagrada, omogućivši Miri Nair da otpočne međunarodnu karijeru.
Khaḑwān, Sa'dah
Khaḑwān je naselje u Jemenu u pokrajini Sada.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1952 m.
Kapucinska crkva Gospe Lurdske u Rijeci
mini|Kapucinska crkva Gospe Lurdske tijekom proslave 400. godina Kapucina u Rijeci i Hrvatskoj. mini|Figure anđela: Oproštenja, Nevinosti, Milosrđa i Pokore u crkvi Gospe Lurdske mini|Unutrašnjost Crkve Gospe Lurdske mini|Pogled na Kapucinsku crkvu i samostan sa stražnje strane iznad krovova [[Riječka nadbiskupija|Riječke nadbiskupije smještene u ulici iznad crkve.]] Kapucinska crkva Gospe Lurdske je kapucinska crkva u Rijeci. Crkva je poznata po svom neogotičkom pročelju ukrašenom mozaicima i kamenom dekoracijom, a nalazi se na Trgu Žabica.
Zell am See (okrug)
Zell am See je jedan od 80 austrijskih okruga (bezirka) od 85,516 stanovnika.
Kapucinska crkva Gospe Lurdske u Rijeci
Povijest
Na inicijativu provincijala Bernardina Škrivanića započeta je u veljači 1904. godine gradnja te crkve po projektu arhitekta Giovannija Marije Cureta. Donji dio crkve dovršen je 1908. i posvećen Mariji Tješiteljici Duša. Gornji dio crkve građen je u nekoliko navrata, uz velika nastojanja kapucina koji su čak bili primorani koristiti praznovjerje pučana iz cijele regije i Slovenije: prikazivali su im "Svetu Johancu" koja se znoji "krvavim znojem", što je privuklo mnogobrojne hodočasnike od čijih je milodara nastavljana gradnja crkve (god. 1913. Johanca je uhićena).
Zell am See (okrug)
Geografske karakteristike
Zell am See leži u Salzburgu, sa zapada graniči sa Tirolom, sa istoka sa Okrugom Pongau, sa sjevera graniči sa njemačkom Bavarskom i sa juga sa Koruškom i talijanskim Bolzanom.
Kapucinska crkva Gospe Lurdske u Rijeci
Povijest
Samostan je u vlasništvu imao vlastitu tiskaru “Miriam” (prostor u današnjem Art kinu Croatia) u kojoj su tiskana i svjetovna djela poput knjige „Zaručnici“ A. Manzonija i dr.
Zell am See (okrug)
Geografske karakteristike
Teritorij današnjeg okruga poklapa se sa nekadašnjim Okrugom (Gaue) Pinzgau.
Kapucinska crkva Gospe Lurdske u Rijeci
Povijest
Konačni izgled pročelje gornje crkve dobilo je 1929. po projektu riječkog arhitekta Kornelija Budinića. Budinić je sam zapisao o projektu: "Crkva je bazilikalnog tipa, s tri broda, dugačka oko 60 metara, uključujući atrij iznad kojega će biti podignut zvonik, i široka 20 metara. Zvonik će imati ukupnu visinu, ako se mjeri od ulične razine, oko 75 metara. Srednji brod ima širinu 10 metara i odijeljen je od pobočnih brodova s pomoću pet velikih lukova. S desne strane crkve nalazi se oratorij koji se uzdiže na trokutastoj površini."
Zell am See (okrug)
Administrativna podjela okruga
Zell am See je administrativno podjeljen na 28 općina od kojih tri imaju status grada, a njih 4 trgovišta;.
Tenexco, Chicontepec
Tenexco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Chicontepec.
Kapucinska crkva Gospe Lurdske u Rijeci
Povijest
Tijekom obnove 2006. godine u bočnim je lađama crkve postavljeno pet novih vitraja koji prikazuju likove hrvatskih svetaca i blaženika; rad su, kao i restauracija starih vitraja akademskog slikara Roberta Mijalića.
Tenexco, Chicontepec
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 91 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 230 m.
Cununschi, Brodina
Cununschi je naselje u Rumuniji u okrugu Sučava u opštini Brodina.
Crkva sv. Fabijana i Sebastijana u Rijeci
mini|Crkva sv. Fabijana i Sebastijana u Rijeci mini|Memorijalni natpis nad ulaznim vratima:ad laudem Dei divique Sebastiani fraternitas fieri fecit tempore Joannis Dotich Castaldi 1562 Crkva Svetog Sebastijana je srednjovjekovna kapela u Rijeci.
Povijest
Prvotna crkva na njenu mjestu podignuta je prema predaji 1291. godine kao zavjet u vrijeme kuge. Stari grad je u to doba bio okružen bedemima i kulama, kuće su se gradile u uskim ulicama, tzv. kalama koje su sukcesivno trasirane u ranom srednjem vijeku na ruševinama rimskog kastruma Tarsatike, nekoć ključne točke u obrambenom sustavu "liburnijskog limesa". U jednoj od tih kala smještena je crkva sv. Sebastijana.
U notarskim spisima iz 15. stoljeća često je riječ o "kontradi" i crkvi sv. Sebastijana. Nad ulaznim vratima uklesan je memorijalni natpis iz kojega se razaznaje da je u doba gastalda Ivana Dotića 1562. sagrađena "u slavu Boga i božanskog Sebastijana" (ad laudem Dei divique Sebastiani fraternitas fieri fecit tempore Joannis Dotich Castaldi 1562). Gastaldi sv. Sebastijana bili su ugledni riječki patriciji iz obitelji Franković, Gladić i Stemberger. U nekoliko je navrata bilo pokušaja da se crkvica sruši, što su građani spriječili jer su uz nju bile vezane tradicionalne svečanosti i procesije. Nakon otklanjanja ruševine iza začelja te crkve otkriven je kasnoantički zid iz 4. st., sekundarno uzidan u sakristiju i zaključak svetišta. Posljednji put crkva sv. Sebastijana obnovljena je 1885., kada je po projektu G. Paulinicha, inspiriranog pročeljem Zborne crkve, bila generalno obnovljena i dobila današnji izgled. Crkva je uređena i prebojana 1986. godine.
Cascina Selva, Milano
Cascina Selva je naselje u Italiji u provinciji Milano, u regiji Lombardija.
Augusto Gómez Villanueva, Santiago Sochiapan
Augusto Gómez Villanueva je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Santiago Sochiapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 116 m.
San Rafael, Satevó
San Rafael je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Satevó.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 45 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1389 m.
Svadba u Galileji
Svadba u Galileji (Noce en Galilée; عرس الجليل) je francusko-belgijsko-izraelski igrani film snimljen 1987. godine u režiji Michela Khleifija. Radnja se događa u jednom palestinskom selu pod izraelskom okupacijom, i prikazuje kako lokalni poglavar nastoji u skladu sa običajima proslaviti vjenčanje svog sina iako su izraelske vojne vlasti proglasile policijski sat. Svadba u Galileji je osvojila niz prestižnih nagrada, uključujući Zlatnu školjku na Festivalu u San Sebastianu.
Sudbena palača u Rijeci
mini|Sudbena palača, pogled iz parka Vladimira Nazora mini|Sudbena palača mini|Sudbena palača Sudbena palača u Rijeci podignuta je 1904. godine, na najistaknutijoj točki staroga grada, na mjestu gdje je stoljećima stajao Kaštel, impozantna utvrda, ključna točka obrambenog sustava bedema, kula i bastiona kojima je Rijeka bila utvrđena.
Enăchești, Berești-Tazlău
Enăchești je naselje u Rumuniji u okrugu Bakau u opštini Berești-Tazlău.
Las Palmas Huitepec 3ra. Sección, San Cristobal De Casas
'''Las Palmas Huitepec 3ra. Sección''' je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini San Cristobal De Casas.
Enăchești, Berești-Tazlău
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 810 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 300 m.
Sudbena palača u Rijeci
Povijest
U Kaštelu je bilo sijelo namjesnika feudalnog gospodara, kapetana Rijeke. U 18. stoljeću Kaštel gubi tu funkciju, a početkom 20. stoljeća to povijesno zdanje je srušeno i izgrađena Sudbena palača. Tada je ulica dobila svoj današnji izgled. Palaču je projektirao budimpeštanski arhitekt Stigler, u kombinaciji mađarske povijesti i secesije s očitom pretencioznošću za prizorom, što je postigao postavljanjem građevine na visoki podanak od rustično obrađenog kamena te s monumentalnim stubištem. Koristeći taj motiv, riječki arhitekt G. Grassi projektirao je kameni podzid i stube na suprotnoj strani ulice i tako stvorio urbanističko jedinstvo.
Norocu, Brodina
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 60 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 967 m.
San Antonio Canelar, Rayón
San Antonio Canelar je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Rayón.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 60 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1545 m.
Choloma
Choloma je grad i općina (comune) od 222.828 stanovnika na sjeveru Hondurasa u departmanu Cortés.
Geografske karakteristike
Choloma leži u unutrašnjosti Hondurasa, u aluvijalnoj dolini Valle de Sula, udaljena 15.3 km južno od svog administrativnog centra San Pedro Sula, 25 km sjeverno od luke Puerto Cortés, a od glavnog grada Tegucigalpe 190 km.
Historija
Choloma je jedan od najstarijih gradova u Hondurasu, službeno osnovan 13. maja 1894., koji genezu ima još od 1536. kad je do tadašnjeg naselja indijanaca Tholomac dospio španjolski konkvistador Pedro de Alvarado. Na jeziku lokalnih Tolupan indijanaca (susjeda Caciqua) to je značilo Brdo u dolini.
Otpor indijanaca potrajao je sve dok Pedro de Alvarado nije zarobio i pogubio njihovog poglavicu Cicumbu. Tholomac ili Choloma i dalje je bilo beznačajno selo sve do kraja 17. vijeka kad su došli franjevački redovnici i reorganizirali naselje, koje se odtad zove Santa María de Candelaria.
Santa María de Candelaria ili Aldea de Choloma, kako su kasnije zvali, bila je zbog svog položaja, važno mjesto za španjolske konkvistadore kao veza između grada Comayagua i luke Omoa. Santa María de Candelaria je 1793. razorena za pobune indijanaca, stanovnici su se razbježali i nešto kasnije u blizini osnovali novo naselje kog su u uspomenu na staro nazvali Choloma.
Kad je 1894. osnovana općina nazvana je El Paraíso, to ime nosila je sve do 1933., tad je zakonom vraćeno njeno orginalno ime - Choloma.
Privreda
Najveći dio radno sposobnih stanovnika, njih 49% radi u industriji, 14% u trgovini, 9.2% bavi se poljoprivredom, ribarstvom i šumarstvom, 6.4% građevinarstvu, 4.1% transportom i logistikom, a 17% ostalim poslovima.
Palomas, Mezquital
Palomas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Durango, u opštini Mezquital.
Al Mahdīyah, Sa'dah
Al Mahdīyah je naselje u Jemenu u pokrajini Sada.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1095 m.
Buena Vista, Cañada Morelos
Buena Vista je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Cañada Morelos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 755 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2436 m.
Cuautololo, Copanatoyac
Cuautololo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Copanatoyac.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 498 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1895 m.
Edenburg, Pennsylvania
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 681.
El Ranchito Número Uno, Guadalupe
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 183 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 432 m.
Palača Direkcije željeznica u Rijeci
mini|Palača Direkcije željeznica mini|Pogled na Žabicu s terase [[Kapucinska crkva Gospe Lurdske u Rijeci|kapucinske crkve Gospe Lurdske]] Secesijska palača Direkcije željeznica smještena je na zapadnoj strani Trga Žabica u Rijeci.
Povijest
Monumentalna je građevina izgrađena 1911. godine u stilu mađarske secesije geometrijskog stila (Mezay Sándor). Ispod njenog prolaza se vide željeznički magazini i Štacion (željeznička stanica), izgrađenih po projektu budimpeštanskog arhitekta Ferenca Pfaffa. Riječki je Štacion otvoren za promet 2. januara 1891. a Magazin 31 i 32 izgrađeni su 1905., ali i njima prijeti urbicid jer Konzervatorski zavod iz političkih razloga ne želi zaštititi to vrijedno arhitektonsko zdanje s ulicom u sredini predviđeno za rušenje za novu riječku autobusnu stanicu.. Arhitektura zdanja svojim klasicističkim oblicima djeluje otmjeno.
A Judgement in Stone
A Judgement in Stone je kriminalistički roman britanske književnice Ruth Rendell objavljen 1977. godine. Protagonistica je mlada žena po imenu Eunice koja dobija posao kućne pomoćnice u jednoj bogatoj porodici, od koje, zahvaljujući prirodnom lukavstvu, krije svoju nepismenost. Radnja prikazuje kako je poslodavci tretiraju sa ljubaznošću i poštovanjem, ali, kako ona postaje uplašena da će otkriti njenu tajnu te ih odluči sve pobiti. A Judgement in Stone, koji je kroz kriminalistički zaplet, obrađivao motiv klasnih razlika u tadašnjoj Britaniji, je dobio brojne pohvale i često se navodi kao najboljni roman u karijeri Ruth Rendell.
San Fernando, Santiago Sochiapan
San Fernando je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Santiago Sochiapan.
A Judgement in Stone
Ekraniziran je dva puta - 1986. godine kao istoimeni kanadsko-britanski film, te 1995. kao francuski film La Cérémonie u režiji Claudea Chabrola.
Velika tržnica u Rijeci
mini|Detalj s jednog od paviljona riječke tržnice mini|Ribarnica mini|Detalj s ribarnice Velika tržnica u Rijeci čini harmoničan sklop od dva jednaka paviljona i zgrade Ribarnice.
Baku (razvrstavanje)
Baku se može odnositi na:
Case del Colle, Perugia
Case del Colle je naselje u Italiji u provinciji Perugia, u regiji Perugia.
A Judgement in Stone (film)
A Judgment in Stone, također poznat i pod naslovom The Housekeeper je britansko-kanadski igrani fiolm snimljen 1986. godine u režiji Ousame Rawija. Po žanru je triler, a predstavlja prvu adaptaciju istoimenog romana Ruth Rendell. Protagonistica, čiji lik tumači Rita Tushingham je žena koja nakon ubistva svog sadističkog oca odluči početi novi život u SAD. Radnja prikazuje kako pronalazi posao kućne pomoćnice te, usprkos ljubaznosti svojih poslodavaca, postaje opsjednuta čuvanjem svoje tajne, čak i po cijenu da ih likvidira.