cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pandžab (Indija)
Istorija
Indijska država Pendžab nastala je 1947. prilikom deobe Indije, kada je region Pendžab podeljen na indijski i pakistanski deo. Zapadni muslimanski deo postao je deo Pakistana, a istočni naseljen Sikima i hindusima postao je deo Indije. Mnogi Siki i hindusi živeli su u zapadnom delu, a mnogi muslimani u istočnom delu, tako da je došlo do velikog nasilja prilikom te deobe. Glavni grad prethodnog nepodeljenog Pendžaba je bio Lahor i završio je na pakistanskoj strani. Zbog toga je izgrađen novi glavni grad na indijskoj strani Čandigar. Jugoistočni deo indijskog Pendžaba u kome su hindusi bili većina odvojio se 1966. u posebnu indijsku državu Harajanu. Čandigar je bio na granici te dve države i ostao je glavni grad za obe države. Tokom Zelene Revolucije 1970ih Siki su osetili značajan porast blagostanja. U to isto vreme dolazi do velike polarizacije između Indijske kongesne partije i glavne partije Sika Širomani Akali Dal. Siki su smatrali da je centralna indijska vlada povećala centralizaciju i diskriminaciju Pendžaba. Zbog toga je partija Sika zahtevala maksimalnu autonomija za Pendžab i smanjenje ovlasti centralne vlasti. To je odbijeno i smatralo se prikrivenim separatističkim tendencijama. Posle toga nastaje još veće neslaganje. Jedan deo Sika postaje još radikalniji i traže nezavisnu državu Kalistan. Neki militantni Siki krenuli su u napade na hinduse i službenike vlade. Militanni Siki su se sklonili u Zlatni hram u Amricaru i tu su se utvrdili. Indijska vojska je juna 1984. napala taj najsvetiji hram Sika, u koji su se sklonili naoružani militanti. Ta vojna operacija je bila jako slabo organizovana, tako da je bilo jako mnogo mrtvih vojnika i civila. Zbog toga napada na Zlatni Hram situacija se još više pogoršala. Ranih 1990ih smanjio se nivo nasilja.
Električni napon
Električni napon (oznaka U ili V) predstavlja razliku električnih potencijala između dve tačke, tj. . Izražava se u voltima, zbog čega se naziva i voltaža. Može nastati usled naelektrisanja, električne struje u magnetnom polju, promjenljivog magnetnog polja, ili kombinacijom navedenog.
Napon je osobina električnog polja, ne pojedinačnih elektrona. Elektron koji se kreće duž razlike potencijala doživljava promenu energije, predstavljenu elektron-voltima, slično kao kada tijelo pada u gravitacijskom polju. Bez napona nema električne struje. Na primer, dvije točke u električnom kolu spojene idealnim provodnikom (bez otpora) imaju razliku potencijala nula, te nikakva struje neće teći.
Napon je aditivan: napon između točaka A i C je jednak zbiru napona između točaka A i B i točaka B i C. Razni naponi u električnom kolu se mogu izračunati upotrebom Kirchhoffovih zakona. Električna snaga je umnožak napona i struje koja protiče kroz kolo. Što veći napon i struja, to veća snaga.
Uobičajeni je napon baterije 1,5 V, automobilskoga akumulatora 12 V, gradske električne mreže 220 V, tramvajske mreže 600 V, a željezničke mreže 25 000 V. Napon može predstavljati ili izvor energije (elektromotorna sila) ili gubitak, utrošak i skladištenje energije (pad napona).
U poređenju sa vodom, kao što brzina potoka ovisi o razlici između početne i konačne visine, tako jačina struje ovisi o razlici potencijala, odnosno o naponu. Ako voda teče kroz cijev pokretana pumpama, tada je razlika potencijala analogna razlici u pritisku između dve tačke.
Jedinica
Jedinica za električni napon, električni potencijal i elektromotornu silu je volt (simbol V; po Alessandru Volti, izumitelju baterije), što je razlog da se uobičajeno koristi izraz "voltaža".
Barcarès
Barkares je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Istočni Pirineji koja pripada prefekturi Perpinjan.
Električni napon
Električni potencijal
mini|desno|Razlika potencijala između Zemlje i neba uzrokuje [[električno pražnjenje u vidu munje, koje vraća sustav u ravnotežu.]]
Električni potencijal je fizička veličina koja opisuje potencijalnu energiju naelektrisane čestice u statičkom električnom polju. Električni se potencijal ne može neposredno mjeriti, već se mjeri razlika potencijala između dviju točaka nekog sustava, koja je u statičkom slučaju jednaka električnom naponu.
Svako pozitivno električno tijelo istiskivat će iz svojeg električnog polja drugo pozitivno naelektrisano tijelo. Pri tom će elektrostatička sila vršiti mehanički rad. Isto tako, želimo li pozitivno naelektrisano tijelo dovesti u električno polje drugog pozitivno naelektrisanog tijela, treba neka vanjska sila da vrši rad na svladavanju odbojne sile. Izvršeni rad prestavlja ustvari potencijalnu energiju toga tijela. Čim vanjska sila prestane djelovati, tijelo se počinje gibati i izlazi iz električnog polja, pa se njegova potencijalna energija pretvara u kinetičku energiju.
Naša planeta je u cjelini električki neutralna, to jest Zemlja ima nulti potencijal. Budući da se istoimene čestice međusobno odbijaju, u vodljivom materijalu elektroni će iz područja s velikom gustoćom slobodnih elektrona (to jest s velikim negativnim potencijalom) nagrnuti prema područjima gdje ih je manje, to jest prema mjestima pozitivnijeg potencijala. U povoljnim okolnostima, iz oblaka s viškom elektrona prasnut će golema iskra, odnosno munja, kroz koju se golemi negativni potencijal oblaka prazni u električki neutralnu Zemlju.
Formule
Razlika električnog potencijala se definira kao količina rada po naboju potrebnog da se naboju premjesti iz druge točke u prvu, ili potpuno ekvivalentno, količina rada koji naboj uradi tokom kretanja od prve do druge točke. Razlika potencijala između dve točke a i b je linijski integral električnog polja E:
Jednosmjerna struja
Gdje je U=napon, I=struja, R=otpor, P=snaga
Izmjenična struja
Gdje je U=napon, I=struja, R=otpor, P=snaga, Z=impendansa, θ=fazna razlika između napona i struje
Barcarès
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 3 514 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 301 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,65 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 1 metar (maksimalnoj 4 m, a minimalnoj 0 m).
Kirchhain
Kirhajn je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 22 opštinska središta okruga Marburg-Bidenkopf. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 16.291 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6534011.
Električni napon
Mjerni uređaji
Široko rasprostranjeni voltmetri današnjice se zovu digitalni voltmetri jer se rezultat prikazuje na cifarskom displeju. Ranije su bili popularni tzv. analogni voltmetri koji su imali kretni kalem i kazaljku, a očitavanje mjerene vrijednosti se vršilo na osnovu otklona kazaljke na izbaždarenoj skali.
Kirchhain
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Marburg-Bidenkopf Kirhajn se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Marburg-Bidenkopf. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 208 metara. Površina opštine iznosi 90,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 16.291 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 179 stanovnika/km².
Električni napon
Visina napona
Čovjek je smislio razne vrste izvora struje koji su u stanju na jednom priključku stvarati negativni, a na drugom pozitivni potencijal. Visina napona među priključcima različita je kod raznih izvora. Napon baterijskog članka na bazi cinka i ugljena iznosi 1,5 V. Takođe se izrađuju baterije sa nekoliko serijski spojenih članaka, čime se dobivaju naponi od 3 ili 4,5 ili 9 V. Europske gradske električne mreže imaju napon od 230 V. Daleko su veći naponi u vodovima dalekovoda, visokonaponskih transformatora ili visokonaponskih kabela, gdje dosižu desetke pa i stotine tisuća volti. Takvi naponi mogu stvoriti i električni luk, kojim se strujni udar može prenijeti i kroz zrak, ako se tijelo u kontaktu sa zemljom previše približi vodu pod visokim naponom.
Tipične visine napona su:
Pretvaranje napona
Različiti delovi elektronskih uređaja koriste različite napone. Međutim, u domaćinstvima je na raspolaganju samo jedna vrednost napona (220 V u bivšoj Jugoslaviji, 230 V u zemljama Evropske unije, 110 V u SAD) i često je potrebno taj napon povećati (npr. za rad katodne cevi televizora) ili smanjiti (za različite uređaje). Takođe, u elektrodistributivnim sistemima se prenos električne energije obavlja vodovima na kojima je velika vrednost napona i mala vrednost intenziteta struje, da bi se smanjili gubici. Efikasno pretvaranje jedne vrednosti napona u drugu vrši se uređajem koji se naziva električni transformator. Pošto transformator radi na principu elektromagnetne indukcije, on ne može se koristiti za transformisanje vremenski konstantnih napona, već samo za naizmenične, tj. promenljive.
Kalcijum dobesilat
Kalcijum dobesilat je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 418,410 Da.
3-Hidroksiaspartatna aldolaza
3-Hidroksiaspartatna aldolaza (, L-eritro-beta-hidroksiaspartatna aldolaza, L-eritro-beta-hidroksiaspartatna glicin-lijaza, eritro-3-hidroksi-Ls-aspartatna glioksilat-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom L-eritro-3-hidroksi-aspartat glioksilat-lijaza (formira glicin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Električni napon
Opasnost
Međutim, nije opasan napon sam po sebi već struja koja prođe kroz tijelo:
3-Hidroksiaspartatna aldolaza
Ovaj enzim je piridoksal-fosfatni protein.
Električni napon
Opasnost
Za više napone struja se povećava, pa je i opasnost veća.
707 Steina
707 Steina je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,180 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,2 a geometrijski albedo 0,172.
Električni napon
Opasnost
Pri elektrostatičkom pražnjenju javljaju se vrlo visoki naponi, uz ekstremno slabe struje. Češljajući kosu po veoma suvom vremenu, stvaramo nekoliko desetina hiljada volti statičkog elektriciteta, ali je jačina struje praktično zanemarljiva. Slaba struja sprečava da nas statičko pražnjenje povredi, pa osećamo samo neprijatno peckanje.
Poređenje sa vodom
Radi boljeg razumevanja električnog kola često se koristi hidraulička analogija. Električno kolo možemo zamisliti kao kosinu preko koje teče potok. Kao što brzina kojom teče potok ovisi o razlici između početne i konačne visine, tako i jačina struje koja teče provodnikom ovisi o razlici potencijala na njegovim krajevima, odnosno o naponu. Druga analogija može biti mreža cijevi kroz koje protječe voda pokretana pumpama. Tada je razlika potencijala analogna razlici pritisaka između dve tačke. Ako postoji razlika pritisaka, tada voda može teći od prve do druge točke i vršiti nekakav rad, recimo pokretati turbinu.
U hidrauličnom sistemu je rad uložen za pokretanje vode jednak proizvodu pritiska i količine pokrenute vode. Slično, u električnom kolu je rad uložen u pokretanje elektrona jednak proizvodu napona i količini elektrona. Napon ovdje na prikladan način služi da se kvantificira sposobnost za vršenje rada.
Podbrdo
Podbrdo je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Mrkonjić Grad koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 991 stanovnika.
Ponte Cantarana, Padova
Ponte Cantarana je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1 m.
Pine Valley, New Jersey
Pajn Vali je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 12, što je 8 (-40,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
NGC 1483
NGC 1483 je galaksija u zviježđu Sat.
708 Raphaela
708 Raphaela je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 21,43 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,670 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 3,492 stepeni, a orbitalni period iznosi 1593,590 dana (4,363 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,085. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 10,61 a geometrijski albedo 0,219.
Bihar
Bihar je savezna država Indije sa površinom od 94.164 km² i 82.878.796 stanovnika (stanje: 1. jan. 2001). Nalazi se u istočnom delu Indije. Glavni grad je Patna. Severno od Bihara je Nepal. Utar Pradeš se nalazi zapadno, Džarkand je južno, a Zapadni Bengal je istočno. Bihar leži u plodnoj dolini Ganga. Kulturno predstavlja hindijsko srce Indije. Reč Bihar potiče od sanskritske reči Vihara, koja je značila budističke manastire, kojih je bilo jako mnogo u Biharu. Poznat je po ekstremnom siromaštvu i lošem obrazovnom sistemu.
Istorija
Ima veoma bogatu istoriju. Zvao se Magada u antička vremena. Patna (tada se zvala Pataliputra) je bila centar Maurja carstva, koje je dominiralo indijskim potkontinentom od 325. do 185. pne. Car Ašoka je bio poznati vladar iz te dinastije. Bihar je ostao značajan centar moći, kulture i obrazovanja tokom jednog milenijuma. Onda je razoren u srednjem veku tokom invazija. U Biharu su se stvorile mnoge religije, uključujući budizam i džainizam: Buda je postigao prosvećenje u Bod Gaji u Biharu. Utemeljitelj džainizma Mahavira rođen je u Vaišaliju. U 12. veku Bahtijar Kildži, general od Muhameda Gorija zauzeo je Bihar. Mogulski car Akbar Veliki je 1557.-1576. anektirao Bihar i Bengal u Mogulsko carstvo. Sa padom mogulske moći, Bihar dolazi pod kontrolu Navaba od Bengala. Posle bitke kod Buksara 1765. Britanska istočnoindijska kompanija dobila je prava da administrira i skuplja poreze u Biharu, Bengalu i Orisi. Od tada Bihar postaje deo Bengalske uprave Britanskog Radža do 1912., kada postaje posebna provincija. Babu Kunvar Sing i mnoge druge osobe iz Bihara učestvovale su u Prvom indijskom ratu za nezavisnost 1857. Posle povratka iz južne Afrike Mahatma Gandi je u Biharu započeo sa pokretom za oslobođenje Indije. U delu Bihara seljaci su bili naterani da moraju na 15% imanja gajiti indigo, koji je bio štetan za zemljište. Indigo je otkupljivan po fiksnim niskim cenama. Gandi je izvršio otvorenu istragu toga sistema i uspeo je da natera britanske vlasti da ukinu sistem. Od Bihara se 2000. odvojio jedan deo i stvorena je nova država Džarkand.
708 Raphaela
Asteroid je otkriven 3. februara 1911. godine.
Bihar
Geografija i klima
Bihar se sastoji uglavnom od plodne ravnice. Ima nekoliko reka: Gang, Son, Bagmati, Kosi, Budi Gandak i Falgu. Središnji delovi Bihara imaju mala brda, npr Radžgir brda. Himalaji su severno u Nepalu. Južno je Čota Nagpur visoravan, koja je bila deo Bihara do 2000. Tokom zime je umereno hladno. Leti je vruće sa temparaturama od 40 do 45 C. Monsumski meseci su jun, jul, avgust i septembar.
Kristalni simorg
Kristalni simorg (Simorğ-e bolurin) je najprestižnija iranska filmska nagrada. Dodjeljuje se na festivalu Međunarodnom filmskom festivalu Fadžr koji se od 1983. svake godine održava u Teheranu. Glavna nagrada do 1988. bila je Zlatni tanjur, a od 1989. zamijenjena je Kristalnim simorgom. Filmska nagrada dobila je ime po mitološkoj ptici simorg, a dizajnirao ju je iranski umjetnik Ibrahim Hakiki. Glavne kategorije nagrade su:
Fosfoserinska fosfataza
Fosfoserinska fosfataza je enzim sa sistematskim imenom O-fosfoserin fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Grand Prairie, Texas
Grand Prairie je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 175.396 stanovnika.
Publije Licinije Kras Div (konzul 215. pne.)
Publije Licinje Kras Div (Publius Licinius Crassus Dives Pontifex Maximus, ? - 183. pne.) bio je rimski političar poznat po tome što je godine 205. pne. zajedno s sa Scipionom Afrikancem izabran za konzula; takpđer je od 213. pne. do smrti služio i kao Pontifex Maximus te imao niz drugih važnih funkcija u Rimskoj Republici. Antički izvori ga opisuju kao fizički privlačnog i druželjubivog mladića čiji je izbor za pontifexa maximusa zbog mladosti i relativno skromnog porijekla predstavljao iznenađenje za mnoge u Republici. Bio je direktan predak dvojice poznatijih državnika - Publija Licinja Krasa (cenzora 87. pne.) i njegovog sina Marka Licinja Krasa, člana Prvog trijumvirata.
Kalcijum glubionat
Kalcijum glubionat je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 592,513 Da.
NGC 1484
NGC 1484 je galaksija u zviježđu Eridan.
Soggiorno Montano Enel, L'Aquila
Soggiorno Montano Enel je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1042 m.
706 Hirundo
706 Hirundo je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 29,22 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,727 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 14,476 stepeni, a orbitalni period iznosi 1644,990 dana (4,503 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,195. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 10,20 a geometrijski albedo 0,172.
Asteroid je otkriven 9. oktobra 1910. godine.
Wetmore, Kansas
Vetmor je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
San Cassiano di Livenza, Pordenone
San Cassiano di Livenza je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Wetmore, Kansas
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 368, što je 6 (1,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
San Cassiano di Livenza, Pordenone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 409 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 11 m.
Belmont (Gornja Saona)
Belmon je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Gornja Saona koja pripada prefekturi Lir.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 112 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 24 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,5 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 400 metara (maksimalnoj 417 m, a minimalnoj 335 m).
Taksadien
Taksadien je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 272,468 Da.
Desno Željezno
Desno Željezno je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Martinska Ves, Sisačko-moslavačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 231 stanovnika te 82 obiteljskih kućanstava.
Desno Trebarjevo
Desno Trebarjevo je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Martinska Ves, Sisačko-moslavačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 396 stanovnika te 117 obiteljskih kućanstava.
Podorugla
Podorugla je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Mrkonjić Grad koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 849 stanovnika.
Geografija
Nalazi se na nadmorskoj visini od 708 metara.
Privreda
U selu postoji fabrika vode „Kruna“. Voda potiče sa izvora „Orlov kamen“.
Spisak milionskih gradova Indije
Spisak milionskih gradova Indije Prema popisu stanovništva iz 2001. postoji 35 gradova u Indiji sa preko milion stanovnika.
Apije Klaudije Pulher (konzul 212. pne.)
Apije Klaudije Pulher (latinski: Appius Claudius Pulcher, APP•CLAVDIVS•P•F•APP•N•PVLCHER ) bio je rimski političar i vojskovođa iz doba drugog punskog rata.
Bio je sin Publija Klaudija Pulhera, konzula izabranog 249. pne. Njegova kći Klaudija se godine 217. pne. udala za Pakuvija Kalavija, glavnog magistrata Kapue. Apije je iste godine služio kao edil, a sljedeće godine kao tribun, te je sudjelovao u bitci kod Kane. Zajedno sa Scipionom Afrikancem je komandirao preživjelim trupama koje su se nakon poraza sklonile u Kanusijum. Godine 215. pne. je izabran za pretora i poslan na Siciliju gdje nije uspio spriječiti Sirakuzu da pod novim kraljem Hijeronimom prijeđe na kartaginsku stranu. Godine 212. pne. je izabran za konzula te je zajedno s Kvintom Fulvijem Flakom opsjeo Kapuu. Tada ga je u porazio Hanibal, a Pulher je nedugo nakon toga umro od rana zadobivenih u bitci.
Imao je četiri sina, od kojih su trojica - Apije, Publije i Gaj - postali konzuli, dok je četvrti, Lucije, poznat po sudjelovanju u pohodu na Histre.
Kamfetamin
Kamfetamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 201,307 Da.
313
thumb|Spomen ploča u Milanu posvećena Milanskom ediktu
Godina 313. (CCCXIII) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Konstantina i Licinijana (ili, rjeđe, godina 1066. Ab urbe condita). Oznaka 313. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Gudžarat
Gudžarat je savezna država Indije sa površinom od 196.024 km² i 50.596.992 stanovnika (stanje: 1. jan. 2001). Gudžarat je industrijski najrazvijenija država Indije. Ostvaruje 19.8% ukupne indijske industrijske proizvodnje. Gudžarat se graniči sa Pakistanom, te indijskim državama Radžastanom na severoistoku, Madja Pradešom na istoku i Maharaštrom na jugu. Arapsko more je na zapadnoj obali države. Glavni grad Gudžarata je planski grad Gandinagar, koji je zamenio bivši glavni grad Ahmedabad, koji je i dalje komercijalni centar Gudžarata. Surat predstavlja svetski centar rezanja i brušenja dijamanata. Tu se reže i brusi 90% svetske proizvodnje dijamanata ili 55% svetske vrednosti dijamanata, što Indiji donosi 8 milijardi $.
711 Marmulla
711 Marmulla je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,236 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,9 a geometrijski albedo 0,089.
Gudžarat
Istorija
Mnoga naselja Harapa civilizacije nađena su u Gudžaratu. Najznačajnija je bila trgovačka luka Lotal. Obalni gradovi Gudžurata služili su kao luke i trgovački centri tokom Maurja i Gupta carstava. Kada je propalo Gupta carstvo u 6. veku Gudžarat je napredovao kao nezavisno Hindu carstvo. Maitraka dinastija je vladala od 6. do 8. veka. Prve persijske zoroastrijske izbeglice stižu 775. Arapski vladari Sinda osvojili su 770. glavni grad Gudžarata Valabi i time je okončan period dinastije Maitraka. Solanki klan od Radžputa vladao je Gudžaratom od 960. do 1243. Gudžarat je postao centar indijske okeanske trgovine. Mahmud al Gazni je razorio 1026. Somnat hram u Gudžaratu. Sultan Delhija Ala ud din Kildži razorio je Anhilvaru (Patan) i osvojio Gudžarat, koji postaje deo Delhijskog sultanata. Kada je Timur Lenk osvojio Delhi i oslabio sultanat, muslimanski guverner Gudžarata uspostavlja Gudžaratski sultanat, koji ostaje nezavistan do 1576. Glavni grad Gudžarata postaje Ahmedabad. Kambaj postaje najvažniji trgovački centar. Mogulski car Akbar Veliki osvaja 1576. Gudžarat, koji postaje deo Mogulskog carstva. Marate su osvojile istočni i središnji Gudžarat u 18. veku, koji je tada postao deo carstva Marata.
Geografija
Najzapadnija je indijska država. Na zapadu i jugozapadu je Arabijsko more, a Pakistan je na severu. Radžastan je severoistočno, Madja Pradeš je istočno, a Maharaštra je južno. Reljef je nizak, a klima je različita u različitim delovima. Na severozapadu je pustinjska klima, a velika vlaga postoji u južnim distriktima zbog monsuma. Na reci Narmadi izgrađena je najveća brana u Indiji, tako da su vodom opskrbljeni sušni delovi Gudžarata. Gudžarat ima 1600 kilometara obale.
Najveće reke su Narmada, Sabarmati, Mahi, Tapi, Purna i Darmanganga. Postoje brojni nacionalni parkovi. Najveći gradovi su Ahmedabad, Vadodara, Surat, Radžkot, Bavnagar, Džamnagar i Džunagad. Ahmedabad je komercijalni centara i šesti najveći grad u Indiji.
Ekonomija
Gudžarat je industrijski najrazvijenija država Indije. Ostvaruje 19.8% ukupne indijske industrijske proizvodnje. Gudžarat predstavlja najprosperitetniju državu Indije sa GDP po stanovniku 2,47 puta većim od proseka Indije. Surat predstavlja glavni indijski centar globalne trgovine dijamantima. Surat predstavlja svetski centar rezanja i brušenja dijamanata prvenstveno zbog jeftine radne snage, zbog koje se isplati rezati i brusiti i jako malene dijamante. Tu se reže i brusi 90% svetske proizvodnje dijamanata ili 55% svetske vrednosti dijamanata, što Indiji donosi 8 milijardi $. Na oko 50 kilometara od Bavnagara u Kambejskom zalivu nalazi se najveći svetski centar rezanja starih brodova. Stari brodovi iz celog sveta se tu dovoze i režu se na komade. Od 1994. do 2002. Gudžarat je ostvario izuzetno visoke stope rastu od 12.4% godišnje. Izvoz Gudžarata je 21% indijskog izvoza. thumb|right|250px|Mapa Gudžarata
Školstvo i nauka
Gudžarat ima 13 univerziteta.Indijska organizacija istraživanja kozmosa nalazi se u Ahmedabadu i prvi je kozmički istraživački centar u Indiji. Vikram Sarabaj je osnovao 1947. fizičku istraživačku laboratoriju u Ahmedabadu, koja je bila kolevka kozmičkih istraživanja u Indiji.
Demografija
Službeni jezik je gudžarati jezik. Dominantna religija je hinduizam, a postoje i značajni procenti pripadnika islama, zoroastrejstva i hrišćanstva. Većina ljudi u Gudžaratu su vegetarijanci. Pošto je država razvijenija od ostalih delova Indije ima mnogo doseljenika iz drugih delova Indije, koji su došli da tu rade. Postojala je duga istorija tolerancije, sve do nasilja 2002. u Gudžaratu, kada je bilo 1.000 mrtvih.
211. pne.
Godina '''211. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Maksima i Maksima (ili, rjeđe, godina 543. Ab urbe condita). Oznaka 211. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Poncha Springs, Colorado
Ponča Springs je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Kirtorf
Kirtorf je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 19 opštinskih središta okruga Fogelsberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.344 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6535010.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Fogelsberg Kirtorf se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Fogelsberg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 215–388 metara. Površina opštine iznosi 79,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.344 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 42 stanovnika/km².
Jašbum
Jašbum (arapski: ياشمتسكع) ili Assaid je drevni grad na jugu Jemena, u unutrašnjosti Muhafaze Šabve, nekoć je bio sjedište Šeikata Gornji Avlaki.
Poncha Springs, Colorado
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 737, što je 271 (58,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Jašbum
Geografske karakteristike
Jašbum je smješten na visoravni 35 km jugoistočno od Ataka, glavnog grada Muhafaze Šabve. Grad leži na planinskom platou od 1400 n/ m, skriven između tri planine; Hid Bin Radhi, Hid Muraeh i Al-Hid Burieh. Grad ima oko 2.831 stanovnika, upravno je središte Vadi Jašbuma koji ima 15.000 stanovnika. Smješten je na brežuljku iznad dviju Vadija; Marbona sa desne strane i Jaromeha sa lijeve strane. Oba vadija na na svom južnom kraju stapaju se s Vadi Arbahenom i Vadi Ajmanahom koji se pak pružaju na jug do Arapskog mora.
Historija
Jašbum je bio sjedište malog Šeikata Gornji Avlaki, od kraja 19. vijeka do 1967, koji je bio dio britanskog Protektorata Aden. Svu vlast u gradu imala je obitelj Avlaki (al-Avlaqi) koji su od šeici u gradu, Vadi Jašbumu i okolici od 18. vijeka.
Privreda
U ne tako davnoj prošlosti, stanovnici Jašbuma bavili su se stočarstvom (koze) i ratarstvom; pšenica, kukuruz i sezam. Danas je grad i okolica poznat po uzgoju agruma, krumpira, luka i pčelarstvu. Danas poljoprivreda proizvodnja nije tako velika, razlozi za to su uglavnom suša i nestašica podzemnih voda. Najveći dio obradive zemlje u cijelosti se navodnjava oborinskim vodama koje se skupljaju u malim akomulacijama i posle koriste tijekom cijele godine, ali to danas više nije dostatno. Stari podzemni kanali (tuneli) za navodnjavanje poput Al-Bavadena je neporeciv dokaz da se ova metoda navodnjavanja koristi kroz vijekove. Srmi kanal iskopan okomito kroz vapnenačke stijene do Vadi Marbona dug je 25 metara i 4 metra visok. Točno vrijeme izgradnje još uvijek nije utvrđeno, neki drže da je bar 200 godina star, dok drugi - osobito stariji kažu da je znatno stariji (ali neznaju koliko).
Danas stanovnike Jašbuma više brine stanje javnih zgrada i ustanova u njihovom gradu. Bolnica Gamal Abdel-Naser, vladine zgrade, srednje i osnovne škole izgrađene su 1960-ih, i usprkos povremenim renovacijama u jadnom su stanju.
Tokom godina, nakon oslobođenja napravljeno je dosta toga u obrazovanju, zdravstvu, transportu, poljoprivredi, kao i na vodovodu i elektrifikaciji. Za potrebe poljoprivrede, izgrađena su umjetna jezera (rezervari) na Vadi Marbonu i Vadi Dumarenu.
Debelo Brdo I
Debelo Brdo I je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Gospića, Ličko-senjska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 66 stanovnika te 24 obiteljskih kućanstava.
Königstein im Taunus
Kenigštajn na Taunusu je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 13 opštinskih središta okruga Hohtaunus. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 15.764 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6434005.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Hohtaunus Kenigštajn na Taunusu se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Hohtaunus. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 200–500 metara. Površina opštine iznosi 25,1 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 15.764 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 629 stanovnika/km².
Appelle (Tarn)
Apel je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Tarn koja pripada prefekturi Kastr.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 71 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 18 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,87 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 230 metara (maksimalnoj 340 m, a minimalnoj 228 m).
NADH:ubihinon reduktaza (Na+-transport)
NADH:ubihinon reduktaza (Na+-transport) (, Na+-translocirajući NADH-hinon reduktaza, (Na+-NQR)) je enzim sa sistematskim imenom NADH:ubihinon oksidoreduktaza (Na+-translocating). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj flavoprotein sadrži dva kovalentno vezana FMN molekula, jedan nekovalentno vezan FAD, jedan riboflavin, i jedan [2Fe-2S] klaster.
Dušik
Dušik, azot (franc. azote < lat. azotum < grč. άζωτος: beživotan) ili nitrogen (lat. nitrogenium < grč. νἰτρον: salitra ili niter + γένος: rod), simbol N, hemijski element sa atomskim brojem 7. U periodnom sistemu nalazi se u petoj glavnoj grupi i 2. periodi. Spada u nemetale. U elementarnom obliku dušik postoji isključivo u obliku dvoatomskih molekula (dinitrogen, N2). Sa 78% udjela je jedan od osnovnih sastojaka zraka. U Zemljinoj kori neorganski dušik se javlja rijetko u spojevima; izuzetak su depoziti šalitre.
Historija
thumb|lijevo|Carl Wilhelm Scheele Prirodni hemijski spojevi dušika, kao što su nitrati i soli amonijaka, bili su poznati se još u antičko doba kada su ih koristili uglavnom alhemičari. Obje vrste spojeva se mogu, pored svojih prirodnih nalazišta kao minerali, dobiti i iz izlučevina. Tako, naprimjer, stari Egipćani su dobijali amonijum hlorid (salmijak) iz devinog izmeta i a šalitra se dugo vremena dobijala od tla sakupljenog iz štala. Carl Wilhelm Scheele je 1771. godine dokazao da je dušik osnovni sastojak zraka. Čisti amonijak prvi put je dobio engleski hemičar Joseph Priestley 1774. godine. Sve do početka 20. vijeka šalitra je bila jedini veliki izvor dušikovih spojeva. Nakon uvođenja Frank–Carovog procesa (dobijanje kalcij cijanamid koji su razvili Adolph Frank i Nikodem Caro) prvi put je uspješno iskorišten dušik iz zraka. Za dobijanje dušične kiseline Kristian Birkeland i Sam Eyde razvili su proces nazvan po njim Birkeland-Eydeov proces. Ovaj proces je vrlo brzo prevaziđen, a Fritz Haber i Carl Bosch su razvili napredniji Haber-Boschov proces za sintezu amonijaka iz vodika i dušika iz zraka. Pored ovog, razvijen je i katalitički Oswaldov proces po Wilhelm Ostwaldu za pretvaranje amonijaka u dušičnu kiselinu.
Amonijak
Fritz Haber (1868.-1934.g.), njemački kemičar, s Karlom Boschom ostvario sintezu amonijaka (Haber-Boschova sinteza). Dobio je Nobelovu nagradu 1918.g..
U laboratoriju se amonijak dobiva reakcijom jakih baza s amonijevim spojevima.
Amonijak je uz sumpornu kiselinu najvažniji produkt kemijske industrije, a dobiva se Habber-Boschovim postupkom – katalitičkom sintezom iz elemenata. Reakcija je povratna i egzotermna.
Sirovine za ovu sintezu su jeftine i praktički neiscrpive budući da se dušik dobiva iz zraka, a vodik iz prirodnog plina. Miješanjem dušika i vodika u volumnom omjeru 1:3 dobije se sintezni plin iz kojeg se proizvodi amonijak.
Iz navedenih podataka možemo zaključiti da boljem iskorištenju reakcije pogoduje niža temperatura, a budući da se tijekom reakcije smanjuje broj čestica, iskorištenju reakcije pogoduje viši tlak.
S obzirom na brzinu reakcije i njeno iskorištenje, najpogodniji su uvjeti proizvodnje amonijaka temperatura 550°C i tlak 150-400 bara. Kao katalizator rabi se smjesa željezova i aluminijeva oksida i spojeva alkalijskih metala.
Zagrijavanjem smjese amonijeva klorida i kalcijeva hidroksida, nastaje amonijak, koji dalje pri povišenoj temperaturi reducira bakrov(II) oksid u bakar, dok se amonijak pritom oksidira u elementarni dušik.
Amonijak neutalizacijom s kiselinama daje amonijeve soli, primjerice: NH3 + HCl --> NH4Cl NH3 + HNO3 --> NH4NO3 2 NH3 + H2SO4 --> (NH4)2SO4
Amonijak je redukcijsko sredstvo. Pri povišenoj temperaturi može reducirati neke metalne okside do elemenata.
Amonijeve soli rabe se uglavnom kao mineralno gnojivo.
Dušična kiselina
U prvoj fazi procesa amonijak se oksidira u bezbojni plin, dušikov(II) oksid.
4 NH3 + 5 O2 --> 4 NO + 6 H2O
Iako je reakcija egzotermna, pri temperaturi 25°C vrlo je spora pa se rabi katalizator (Pt-Rh-mrežica) ugrijan na 900°C. Kod ovakvih uvjeta iskoristivost reakcije je 98%.
U drugoj fazi dušikov(II) oksid reagira s kisikom i nastaje crvenosmeđi plin (dušikov(IV) oksid).
2 NO + O2--> 2 NO2(g)
Treća faza Ostwaldovog procesa je reakcija dušikova(IV) oksida s vodom:
3 NO2 + H2O --> 2 HNO3 + NO
Nastali plinoviti dušikov(II) oksid se okdidira ponovo u dušikov(IV) oksid, reciklira i koristi dalje u procesu proizvodnje. Ovim postupkom dobiva se kiselina masenog udjela 50%. Veća koncentracija kiseline, do 68%, može se dobiti naknadnom frakcijskom destilacijom.
Čista dušićna kiselina (w=100%) je bezbojna hlapljiva tekućina (tv=83°C), neugodna mirisa. Na zraku se, već pri sobnoj temperaturi, pod utjecajem svjetlosti raspada.
4 HNO3 --> 4 NO2(g) + 2 H2O + O2(g)
Zbog nastalog dušikova dioksida oboji se žutosmeđe i naziva se dimeća dušićna kiselina.
Dušićna kiselina je jaka kiselina i jako oksidacijsko sredstvo.
Moonlighting
Moonlighting je američka TV serija koja se prvotno emitirala na programu ABC-a od 1985. do 1989. Ukupno je snimljeno 67 epizode. Glavne su uloge tumačili Bruce Willis i Cybill Shepherd kao par privatnih detektiva. Serija je doživjela veliku popularnost, ali i pohvale od strane kritike zbog inventivnog miješanja žanrova kao što su drama, komedija i melodrama. Na prostoru bivše SFRJ je prvi put emitirana krajem 1980-ih od strane TV Beograd u okviru programa JRT pod nazivom Slučajni partneri.
Dušik
Dušična kiselina
Au + 4 HCl + HNO3 --> HAuCl4 + NO + 2 H2O
Koncentrirana dušićna kiselina može osim metala oksidirati i nemetale (primjerice sumpor i fosfor) u odgovarajuće kiseline.
S(s) + 6 HNO3 --> H2SO4 + 6 NO2(g) + 2 H2O P4(s) + 20 HNO3 --> 4 H3PO4 + 20 NO2(g) + 4 H2O
Djelovanjem dušićne kiseline na metale, okside metala, hidrokside i karbonate nastaju soli dušićne kiseline – nitrati koji također djeluju kao oksidansi. Dušićnu kiselinu ubrajamo među najvažnije industrijske kiseline, jer se koristi za dobivanje nitrata, za nitriranje organskih spojeva (koji su često eksplozivni, pa se i rabe kao eksplozivi, npr. trinitrotoluol (TNT) i nitroglicerin), u industriji boja i farmaceutskoj industriji te u proizvodnji mineralnih gnojiva, što je jedna od najvažnijih primjena, itd..
Rasprostranjenost i ciklus dušika
Već u 19. vijeku primijećeno je da veći dio biljne materije sadrži dušik i da je on važni gradivni elemenat svih živih bića. On je jedan od osnovnih elemenata koji grade bjelančevine i bjelančevinaste materije, kao i DNK. Dušik je i osnovni sastojak svih enzima, koji upravljaju metabolizmom kod biljaka, životinja i čovjeka. Stoga je on nezamjenjiv za cjelokupni život na Zemlji.
U tlu
U površinskom obradivom sloju zemljišta nalazi se više od 95% ukupnog dušika u vidu organski vezanog dušika u živoj korijenskoj masi, uginuloj biljnoj masi, humusnim materijama i živim bićima u tlu. Ostatak od manje od 5% je neorganski dušik u obliku amonijaka ili nitrata i u veoma malehnoj količini kao nitriti. Ovaj mineralni udio dušika se određuje u proljeće prije đubrenja Nmin metodom. Ukupna količina dušika u tlu dosta zavisi od udjela ugljika. Na njega može uticati klima, vegetacija, vrsta tla, konfiguracija terena i mjere koje poduzimaju poljoprivrednici, kao što je obrada zemljišta.
Dobijanje
thumb|Shematski prikaz membranskog procesa Dušik se danas primarno dobija frakcijskom destilacijom tečnog zraka u postrojenjima za razlaganje zraka po Lindeovom postupku, čime se može dobiti dušik čistoće 99,9999%. Dušik koji sadrži nečistoće ispod 1:109 (1 ppb) zahtijeva dodatne korake za prečišćavanje. Da bi se uklonio zaostali kisik postoje biološke metode koristeći klice riže. Dušik stepena čistoće oko 99% može se dobiti dosta troškovno povoljnije putem višestepene apsorpcije/desorpcije zeolitima. Također postoji metoda decentraliziranog dobijanja dušika putem membranskog procesa. Kod ovog procesa uvodi se zrak pod pritiskom od 5 do 13 bara i propušta se kroz membranu od vještačkih materijala. Difuzijska brzina dušika i argona kroz ovu membranu je mnogo manja od brzina kisika, vode i ugljen-dioksida, te se time struja gasova na unutrašnjoj strani membrane obogaćuje dušikom. Precizno podešavajući brzinu prolaska zraka može se i podešavati čistoća dušika (do 99,995% u manjim količinama, a 99% u industrijskom obimu proizvodnje).
U laboratoriji čisti dušik se može dobiti zagrijavanjem vodenog rastvora amonijum nitrita ili rastvora mješavine amonijum hlorida i natrijum nitrita na oko 70°C:
Papa Ahila od Aleksandrije
Papa Ahila od Aleksandrije bio je osamnaesti aleksandrijski papa (poglavar crkve od koje potiču Koptska i Aleksandrijska pravoslavna crkva) u periodu od 312. do 313.
Dušik
Laboratorijsko dobivanje dušika
U laboratoriju se dušik najčešće dobiva iz amonijeva nitrita, ili reakcijom zasićenih otopina amonijeva klorida i natrijeva nitrita.
U laboratoriju se dušik jednostavno može dobiti reakcijom amonijeva klorida i natrijeva nitrita prema jednadžbi:
Papa Ahila od Aleksandrije
Na mjesto pape je došao poslije pogubljenja svog prethodnika Petra za vrijeme Dioklecijanovih progona. Njegov mandat je obilježila meletijanska hereza. Ahila je poslije podržavao arijanstvo.
U Synaxarionu Koptske crkve se slavi na 19. dan mjeseca Ba'ūnah.
Felline, Lecce
Felline je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Dušik
Laboratorijsko dobivanje dušika
NH4Cl + NaNO2 -> N2(g) + 2H2O + NaCl
Carica Zhang Huiguang
Carica Zhang Huiguang (張徽光) (? -313), formalno Carica Wuxiao (武孝皇后, doslovno "ratnička i kćerinska carica") bila je carica kineske/Xiongnu države Han Zhao, odnosno druga supruga cara Liu Conga (cara Zhaowua).
Zhang Huiguang je bila kćer Zhang Shija (張寔, ne miješati s istoimenim praosnivačem države Raniji Liang), nećaka Liu Congove majke Zhang. Godine 312. je na majčin nagovor Liu Cong took Zhang Huiguang i njenu sestru uzeo za svoje konkubine. Nešto kasnije je još jednu konkubinu po imenu Liu Ying (劉英) htio načiniti caricom, ali ga je majka nagovorila da umjesto toga caricom proglasi Zhang Huiguang. To je učinio početkom 313. Tri mjeseca kasnije je carica majka umrla, a novoimenovana carica je pala u takvu depresiju da je i ona ubrzo umrla.
Dušik
Laboratorijsko dobivanje dušika
NaNO2 + NH4Cl --> NH4NO2 + NaCl
NH4+(aq) + NO2-(aq) --> N2(g) + 2 H2O(I)
Carica majka Zhang (Zhaowu)
Carica majka Zhang (張太后,, osobno ime nepoznato, ? - 313), formalno Carica Guangxian (光獻皇后, doslovno "obnoviteljska i mudra carica"), bila je carica majka kineske/Xiongnu države Han Zhao za vrijeme vladavine svog sina Liu Conga (cara Zhaowua).
Bila je konkubina cara Liu Yana, osnivača države. Status carice majke je dobila 310. kada je njen sin nakon očeve smrti preuzeo prijestolje. Poznata je prije svega zbog toga što je nastojala obuzdati divlju narav svog sina i sprečavati ga u tiranskom i neopravdanom kažnjavanju svojih podanika. Početkom 313. se suprotstavila Liu Congovoj namjeri da svoju konkubinu Liu Ying (劉英) imenuje novom caricom; umjesto toga ga je nagovorila da caricom imenuje svoju rođaku Zhang Huiguang. Ubrzo nakon toga je umrla, a Zhang Huiguang je bila toliko ražalošćena njenom smrću da je ubrzo umrla i ona.
Dušik
Laboratorijsko dobivanje dušika
U epruvetu s lijevkom za dokapavanje uliti zasićenu otopinu amonijeva klorida, a u lijevak za dokapavanje staviti zasićenu otopinu natrijeva nitrita (u 40 mL vode dodavati NaNO2 dok ne zaostaje talog koji se ne otapa).
Otopina nitrita mora biti svježe pripravljena jer su otopine nitrita nepostojane. Protolitičkom reakcijom nastaje vrlo nepostojana dušikasta (dioksodušična) kiselina koja se raspada disproporcioniranjem).
Dušična mineralna gnojiva
Razvojem civilizacije, ljudske potrebe su narušile prirodnu ravnotežu u tlu, pa je potrebno dodavati dušikove apojeve kao mineralna gnojiva. Dušićna gnojiva mogu biti nitratna, amonijeva i amidna. Prirodno nitratno gnojivo je čilska salitra, čija su nalazišta gotovo iscrpljena. Od složenih dušikovih mineralnih gnojiva najviše se koristi KAN – kalcijev amonijev nitrat. Dobiva se iz amonijeva nitrata, vrlo kvalitetnog mineralnog gnojiva koji se zbog eksplozivnosti ne rabi čist, već u smjesi s dolomitom (MgCO3 x CaCO3) ili vapnencem. KAN je naročito pogodno gnojivo za tlo siromašno kalcijem ili magnezijem, kao i za kisela tla.
Najveća hrvatska tvornica mineralnih gnojiva nalazi se u Kutini.
Pri uporabi mineralnih gnojiva valja dodavati samo onoliko gnojiva koliko je tlu potrebno, a to se provjeri nošenjem uzorka tla na analizu. Uporabom suvišnih količina dušićnih gnojiva, povećava se količina nitratnih iona u tlu, a time i u vodama, kamo ih ispiru oborine. Nitratni i nitrirni ioni, kao i amonijak, ne smiju biti prisutni u vodi za piće iznad dozvoljene granice, jer mogu uzrokovati različite zdravstvene tegobe.
U živom organizmu bakterije u probavnom sustavu reduciraju nitratne ione u nitritne, što je uzrokom slabije opskrbe stanica kisikom i oboljenja u male djece.
William Daniels
William Daniels (31.3. 1927.-) je američki glumac i bivši predsjednik Ceha filmskih glumaca (SAG) (1999 - 2001). Poznat je po ulogama kao što su John Adams u 1776, Mr. Feeny u ABC-ovoj seriji Boy Meets World, glas KITT-a u TV-seriji Knight Rider, te osvajanju dvije nagrade Emmy kao dr. Mark Craig u TV-seriji St. Elsewhere.
Od 1951. je u braku s glumicom Bonnie Bartlett. Ona je zajedno s njim nastupala u St. Elsewhere, te je godine 1986. iste noći kad i on osvojila Emmy. Oni su dosada jedini bračni par kojem je to uspjelo.
Utarakand
Geografija
thumb|left|270px|Svete planine Badrinata To je region velike lepote. Većina severnih delova države su deo Velikih Himalaja. Tu se nalaze brojni vrhovi i glečeri. Niži vrhovi su bili jako gusto pošumljeni sve do britanske seče šuma. Nedavna pošumljavanja uspela su da delomično poprave pošumljenost područja. Šuma pokriva 63%, a brda 92,5% površine. Jedinstven ekosistem Himalaja je stanište ogromnog broja životinja (baral, snežni leopard, leopardi i tigrovi ), stabala i retkih biljki. Dve indijske velike reke Gang i Jamuna imaju svoj izvor u glečerima Utarančala. Veliki broj različitih jezera, glečerskih potoka i potočića postoji u tom području. Klima varira sa nadmorskom visinom. Na najvećim visinama je led i goli kamen. Utarančal se sastoji od dva regiona. Zapadni deo se naziva Garval, a istočni deo Kumaon. Imaju različite istorije i različite jezične i kulturne uticaje zbog obližnjih kultura. Projekt velike brane Teri dam je postao kontraverzan projekt.
Turizam i znamenitosti
Turistička industrija je glavna ekonomska grana Utaranšala, sa nacionalnim parkovima i planinskim odmaralištima, koja predstavljaju najposećenija mesta u Indiji. U području se nalaze i neka od najsvetijih hindu mesta, tako da hodočasniciu već 2000 godina posećuju brojne hramove toga područja. Rišikeš kraj Haridvara predstavlja najveći duhovni i joga centar Indije. Izvori Ganga i Jamune zvani Gamgotri i Jamunotri predstavljaju mesto koje mnogi obožavaju. Pored centara hodočašća, postoje i mnogobrojni hramovi, o kojima se nalaze napisi u starim hindu spisima i legendama. Arhitektura tih hramova nešto se razlikuje od ostatka Indije. Stari hramovi Jagesvara imaju najveći arhitektonski značaj.
Stanovništvo
Više od 90% stanovništva su hindusi. Sebe zovu Garvali ili Kumaoni. Smatraju se planinskim ljudima i sebe svrstavaju u gornju kastu. Ima i Nepalaca, koji su doselili u prošlom veku. Seosko stanovništvo čini 76% ukupnog stanovništva. Pismeno je 65% stanovništva.
Grand Saline, Texas
Grand Saline je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 3.136 stanovnika.
Kings Point, New York
Kings Pojnt je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.005, što je 71 (-1,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Debelo Brdo II
Debelo Brdo II je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Gospića, Ličko-senjska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 5 stanovnika te 3 obiteljskih kućanstava.
Surjan
Surjan je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Mrkonjić Grad koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 524 stanovnika.
Orrstown, Pennsylvania
Orstaun je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 262, što je 31 (13,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
4-Hidroksi-2-oksoglutaratna aldolaza
4-Hidroksi-2-oksoglutaratna aldolaza (, 2-okso-4-hidroksiglutaratna aldolaza, hidroksiketoglutarinska aldolaza, 4-hidroksi-2-ketoglutarinska aldolaza, 2-keto-4-hidroksiglutarinska aldolaza, 4-hidroksi-2-ketoglutaratna aldolaza, 2-keto-4-hidroksiglutaratna aldolaza, 2-okso-4-hidroksiglutarinska aldolaza, DL-4-hidroksi-2-ketoglutaratna aldolaza, hidroksiketoglutaratna aldolaza, 2-keto-4-hidroksibutiratna aldolaza, 4-hidroksi-2-oksoglutaratna glioksilat-lijaza, KHGA) je enzim sa sistematskim imenom 4-hidroksi-2-oksoglutarat glioksilat-lijaza (formira piruvat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim deluje na oba enantiomera.
Kronberg im Taunus
Kronberg im Taunus je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 13 opštinskih središta okruga Hohtaunus. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 17.461 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6434006.