cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laplandski rat
Početni sukobi
Borbe su se rasplamsale 1. oktobra 1944, kada su Finci pokrenula rizičnu pomorski desant u blizini Tornija, na granici sa Švedskom. Desant je prvobitno bio planiran kao diverzioni napad, sa glavnim napadom koji će se desiti u Kemiju, gde je finski odred Penanen veličine bataljona kontrolisao važne industrijske objekte na ostrvu Ajos. Razni razlozi - uključujući daleko jači nemački garnizon u Kemiju, koji je već upozoren lokalnim napadima - naterali su Fince da promene mesto napada na Rojtu (spoljašnju luku Tornija). Finci su na početku iskrcali 11. pešadijski puk, koji je, zajedno sa Građanskom gardom koja je predvodila ustanak u Torniju, uspeo da obezbedi i luku i veći deo grada, kao i važne mostove preko reke Torne, Međutim, napad je ubrzo zastao zbog neorganizovanosti - neke od njih su izazvala alkoholna pića opljačkana iz nemačkih skladišta - i učvršćivanje nemačkog otpora. Tokom bitke za Tornio koja je usledila, Nemci su se žestoko borili da povrate grad, jer je on činio važnu saobraćajnu vezu između dva puta koji su išli rekama Kemijoki i Tornionjoki. Njihove snage u početku činile divizija Krautler (približno veličine ojačanog puka), a kasnije su pojačane oklopnom četom (2. četom Panzer Abteilung 211), dvema pešadijskih bataljona, i skijaškom mitraljeskom brigadom Finska. Finci su pojačali svoje trupe sa dva pešadijska puka i uspeli da zadrže oblast, odbivši nekoliko nemačkih kontranapada. Teška borba trajala nedelju dana, do 8. oktobra 1944, kada su Nemci bili primorani da se konačno povuku.
I dok su u međuvremenu finske trupe napredovale kopnom od Oulu ka Kemi,15. brigada je sporo napredovala, čak i sa slabim nemačkim otporom. Njihov napredak je sputan efikasnim uništenja puteva i mostova od strane Nemaca koji su se povlačili, kao i zbog nedostatka borbenosti i kod finskih vojnika i kod njihovih komandanata. Finci su napali Kemi 7. oktobra 1944, pokušavši da opkoli Nemce frontalni napadom 15. brigade i napadom odreda Penanen iz pozadine. Jak nemački otpor, civili u borbom zahvaćenom području i „oslobođeni“ alkohol su sprečili Fince da postignu potpuni uspeh zarobljavanjem svih Nemaca. Iako su finske snage uzele nekoliko stotina zarobljenika, nisu uspele da spreče Nemce da ne sruše važne mostove preko reke Kemijoki kada su počeli povlačenje 8. oktobra.
Dalje akcije u Laponijskom ratu
Kako su se saveznički uspehi protiv Nemaca nastavili, zapovedništvo 20. brdske armije, kao i Vrhovna komanda Vermahta, su došle do zaključka da bi bilo opasno održavati položaje u Laponiji i istočnoj Norveškog istočno od Lingena u počeli su pripreme za povlačenje. Nakon dugog odugovlačenja, Hitler je prihvatio predlog 4. oktobra 1944. i operacija povlačenja je dobila ime operacija Nordliht 6. oktobra 1944. Umesto postepenog povlačenja iz južne Laponije u utvrđene položaje na severu usput evakuišući materijal, kao u operaciji Birke, operacija Nordliht je zahtevala brzo i striktno organizovani povlačenje iza fjorda Lingen u Norveškoj popd pritiskom neprijateljskih snaga.
Kako su se Nemci povlačili, kretanje je uglavnom bilo ograničeno na blizinu tri glavna laponijska puta, što je značno ograničilo vojnu aktivnost. Vojne akcije su uglavnom pratile šablon u kome su finske prethodnice nailazila na nemačke odstupnice i pokušavale da ih peške zaobiđu, pošto su uništeni putevi sprečavali da dovedu artiljeriju ili druga teška oružja. Kako su finske pešadicni polako probijali svoj put kroz guste šume i močvare, motorizovane nemačke jedinice bi se prosto odvezle i zauzele položaje dalje uz put.
Finske trupe su počele da gone Nemce. Finska 11. divizija je napredovala na sever od Tornija putem koji je išao duž reke Torne dok je 3. divizija marširala do Kemija ka Rovanijemiju. Nakon što su se 6. i oklopna divizija povezale kod Pudasjarvija, napredovale su na sever, prvo ka Ranuji, a zatim prema Rovanijemiju. Pogranična lovačka brigada je ušla na sever duž istočne granice. Zbog uništenja putne mreže, Finci su bili prinuđeni da koriste borbene trupe da obavljaju poslove opravki; npr. povremeno je cela 15. brigada bila uposlena na izgradnji puta. Finski vojnici koji su napredovali od Kemija ka Rovanijemiju nisu imali nikakvu stvarnu borbu, pošto finski vojnici koji su išli pešice nisu mogli da stignu nemačke motorizovane jedinice; ipak, na putu koji je vodio od Ranue ka Rovanijemiju desilo se nekoliko manjih okršaja, prvo kod Jlimaji, zatim kod Kivitajvalu i na kraju za Rovanijemi. Severno od Rovanijemija Finci su naišli na dobro utvrđene nemačke položaje kod Tankavaare. Na putu duž reka Torne i Muonijo, nemačko povlačenje je išlo tako glatko da nije bilo borbi sve dok finska 11. divizija nije stigla do sela Muonijo.
Finci su 7. oktobra u Ilimaji zarobili nemačke dokumente na kojima su bili nacrtani nemački položaji, što je primoralo Nemce da se bore u bici koja je usporila njihov unapred određen raspored; međutim, kako su vojske brojčano bile skoro izjednačene, finski nedostatak teškog naoružanja i dugi marševi su sprečili finsku lovačku brigadu da zarobi nemački 218. motorizovani puk pre nego što je on 9. oktobra dobio naređenje da se povuče. U Kivitajvalu je 13. oktobra došlo je do okršaja i samo je slučajno povlačenje 218. motorizovanog puka spasilo finski 33. pešadijski puk od teških gubitaka. Nemačko povlačenje je dozvolilo Fincima da opkole jedan njihov odstupnički bataljon, ali se 218. motorizovani puk vratio i uspeo je da izvuče opkoljeni bataljon. Prve finske jedinice koje su 14. oktobra stigle do blizine Rovanijemija su buli delovi lovačke brigade koja je napredovala iz Ranuje. Nemci su odbacili finske pokušaje da osvoje poslednje neoštećeni most preko reke Kemijoki i zatim su 16. oktobra prepustili Fincima skoro razrušeni grad.
Finska demobilizacija i teški putevi za snabdevanje su počeli da uzimaju svoj danak, i u Tankavaari četiri bataljona finske lovačke brigade su neuspešno pokušali da isteraju nemačku 169. pešadijsku diviziju, veličine 12 bataljona, koja je zaposela unapred pripremljene fortifikacije. Finske snage su u ovo područje stigle 26. oktobra, ali su napredovali tek 1. novembra, kada su se Nemci povukli dalje na sever. U Muoniju su nemačka borbena grupa Eš od 4 bataljona i 6. SS divizija Sever opet imali brojčanu i materijalnu nadmoć u vidu artiljerije i oklopne podrške, što je sprečilo Fince da steknu inicijativu, mada su u početku bili sasvim uspešni u operacijama opkoljavanja koji su izvršile 8. i 50. pešadijski pukovi. Finske planove je bio da se spreči da 6. SS divizija, koja je marširala iz pravca KitilaKitile, da stigne do Muinija i da je tu uhvati u zamku. Međutim, akcije odugovlačenja koje je izvela borbena grupa Eš i razaranje putne mreže je učinilo Fincima nemogućim da stignu do Muonija pre 6. SS divizije.
Nemačko povlačenje u Norvešku
thumb|right|Nemci su postavili znak u Muoniju na kome piše „Kao zahvalnost za ne pokazivanje bratstva po oružju“. Za većinu praktičnih razloga rat u Laponiji se završio početkom novembra 1944. U severoistočnoj Laponiji nakon zadržava Finaca kod Tankavaare, Nemci su se brzo povukli iz Finske kod Karigasnijemija 25. novembra 1944. Finska lovačka brigada koja ih je progonila je već bila brojčano oslabljena zbog demobilizacije. U severozapadnoj Laponiji 4. novembra bila su samo 4 finska bataljona, a do februara 1945. jedva 600 vojnika. Nemci su nastavili sa svojim povlačenjem, ali su ostali na utvrđenim položajima, prvo u Palojoensuu (selo oko 50 km severno od Muonija duž reke Torne) početkom novembra 1944. odakle su 26. novembra krenuli dalje na sever na položaje duž reke Lataseno. Nemačka 7. bradska divizija je držala ove položaje sve do 10. januara 1945. kada je severna Norveška ispražnjena i položaji kod fjorda Lingen zaposednuti. Neki nemački položaji koji su branili Lingem su se protezali sa finske strane granice, međutim, nikakve prave aktivnosti nije bilo pre nego što su se Nemci povukli iz Finske 25. aprila 1945.
Posledice
thumb|desno|220px|Spaljeni Rovanijemi Od početka rata Nemci su sistematski uništavali i minirali puteve i mostove kako su se povlačili. Međutim, nakon što su se dogodile prve stvarne borbe nemački komandant general Lotar Rendulić je izdao nekoliko naređenja koji su se ticali uništavanja imovine u finskoj Laponiji. Strogo naređenje je izdato 6. oktobra koje je kao mete navelo samo vojne objekte ili objekte od vojnog značaja. Kao rezultat borbi u oblasti Tornija i Kemija je postalo očigledno da Nemci izveli nekoliko bombardovanja, napavši fabričke oblasti u Kemiju i nanoseći im veliku štetu na njima. Međutim, 9. oktobra naređenje za rušenje je prošireno tako da uključi sve vladine zgrade sa izuzetkom bolnica. Dana 13. oktobra naređeno da budu uništeni svi stambeni objekti, uključujući i štale ali sa izuzetkom bolnica i crkvi, severno od pruge koja vodi od Julitornio preko Sinete (selo oko 20 km severozapadno od Rovanijemija) do Sodankila (uključujući i navedena naselja) u severnoj Finskoj. Iako je iz nemačke perspektive ovo imalo smisla da se onemogući vojsci koja napreduje da dobije bilo kakvo sklonište, ova akcija je imala veoma ograničen uticaj na Fince, koji su za razliku od Nemaca uvek nosili šatore sa sobom i nije im bio potreban nikakav zaklon.
U Rovanijemij Nemci su se u početku uglavnom skoncentrisali na uništavanje vladinih zgrada, ali kada se požar oteo kontroli bili su primorani da unište još nekoliko zgrada. Nemački napori da se izbore sa vatrom su propali i kada se voz natovaren municijom zapalio u rovanijemijskoj železničkoj stanici 14. oktobra došlo je do ogromne eksplozije koja je izazvala dalja uništavanja, kao i širenje požara na prvenstveno drvene kuće u gradu. Nemci su 16. oktobra prepustili sada već razrušeni grad Fincima.
Pored imovinskih gubitaka, koji su procenjei na 300 miliona američkih dolara po kursu iz 1945. (3,89 milijardi dolara po kursu iz 2013.), oko 100.000 stanovnika su postale izbeglice, što je dodatno otežavalo posleratnu obnove. Posle rata Saveznici su sudili Renduliću za ratne zločine, i on je osuđen na 20 godina zatvora, mada su optužbe koje se tiču razaranja Laponije povučene. Pušten je posle šest godina zatvora.
Vojni žrtve sukoba su relativno ograničene : 774 ubijenih, 262 nestala i oko 3.000 ranjenih finskih vojnika, i 1.200 mrtvih i oko 2.000 ranjenih nemačkih vojnika. Još 1.300 nemačkih vojnika su postali ratni zarobljenici, i predati su Sovjetskom Savezu prema uslovima primirja sa Sovjetima. Intezivna nemačka miniranja su izazivala civilne žrtve decenijama posle rata, a skoro 100 osoba je ubijeno tokom operacija deminiranja. Stotine finskih žena koje su bili verene za nemačke vojnike ili su radile za nemačku vojsku su otišle sa nemačkim vojnicima, i doživele su različite sudbine.
Chapelle-Felcourt
Šapel Felkur je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Marna koja pripada prefekturi Sent Maneu.
Case Viaro, Padova
Case Viaro je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 35 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 3 m.
Adenilosukcinatna lijaza
Adenilosukcinatna lijaza (, adenilosukcinaza, sukcino AMP-lijaza, 6-N-(1,2-dikarboksietil)AMP AMP-lijaza, 6-N-(1,2-dikarboksietil)AMP AMP-lijaza (formira fumarat)) je enzim sa sistematskim imenom N6-(1,2-dikarboksietil)AMP AMP-lijaza (formira fumarat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim takođe deluje na 1-(5-fosforibozil)-4-(N-sukcinokarboksamid)-5-aminoimidazol.
Why, Arizona
Why je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 167 stanovnika.
Searcy, Arkansas
Sersi je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 22.858, što je 3.93 (20,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Wickenburg, Arizona
Wickenburg je gradić u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 6.363 stanovnika.
Iuscafez, Bari
Iuscafez je naselje u Italiji u provinciji Bari, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 59 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 290 m.
Winterville, Georgia
Vintervil (Džordžija) je grad u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.122 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 1.122 stanovnika, što je 54 (5,1%) stanovnika više nego 2000. godine.
Allegany, New York
Alegeni je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.816, što je 67 (-3,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ciklaza purinskog imidazolnog prstena
Ciklaza purinskog imidazolnog prstena (, DNK-4,6-diamino-5-formamidopirimidin 8-C,9-N-lijaza (ciklizacija), DNK-4,6-diamino-5-formamidopirimidin 8-C,9-N-lijaza (ciklizacija, formira DNK-adenin)) je enzim sa sistematskim imenom DNK-4,6-diamino-5-formamidopirimidin C8-N9-lijaza (ciklizacija, formira DNK-adenin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzikm takođe deluje na 2,6-diamino-5-formamido-3,4-dihidro-4-oksopirimidinske ostatke.
Frasnoy (Sever)
Franoa je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Sever-Pa d Kale, u departmanu Sever koja pripada prefekturi Avne sir Elp.
Frederik Grifit
Frederik Grifit (1879. – 1941.) je bio britanski bakteriolog. Fokus njegovog rada je bio na epidemiologiji i patologiji bakterijske prenumonije. On je objavio januara 1928. takozvani Grifitov eksperiment, koji je prva široko prihvaćena demonstracija bakterijske transformacije u kojoj bakterija znatno menja svoj oblik i funkciju.
Frasnoy (Sever)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 285 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 48 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,84 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 123 metara (maksimalnoj 131 m, a minimalnoj 83 m).
Sun Lin (Istočni Wu)
Sun Lin (231–258), stilsko ime Zitong (子通), bio je regent kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva u doba careva Sun Lianga i Sun Xiua. Bio je praunuk Sun Jinga, brata Sun Jiana od koga je poticala vladarska kuća. Mjesto regenta je naslijedio 256. nakon iznenadne smrti svog rođaka Sun Juna. Godinu dana kasnije je 14-godišnji car Sun Liang sa njime došao u sukob, pa ga je Sun Lin svrgnuo pod lažnom izlikom da je car duševno bolestan. Novim carem je proglašen Sun Liangov stariji brat Sun Xiu. On je isto tako došao u sukob sa svojim regentom, ali je bio oprezniji te je potajno isplanirao dvorski puč u kome je Sun Lin likvidiran zajedno sa članovima svoje porodice.
Peptidilamidoglikolatna lijaza
Peptidilamidoglikolatna lijaza (, alfa-hidroksiglicin amidujuća dealkilaza, peptidilna-alfa-hidroksiglicin alfa-amidujuća lijaza, HGAD, PGL, PAL, peptidilnaamidoglikolat peptidilnaamid-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom peptidilamidoglikolat peptidil-amid-lijaza (formira glioksilat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim deluje produkat reakcije koji katalizuje enzim EC 1.14.17.3.
Riedlingen
Ridlingen je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 45 opštinskih središta okruga Biberah. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 10.286 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8426097.
Nikolaj Koljcov
Nikolaj Konstantinovič Koljcov (14. jul 1872 - 2. decembar, 1940.) je bio ruski biolog. Jedan je od kreatora moderne genetike.
Riedlingen
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Biberah Ridlingen se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Biberah. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 540 metara. Površina opštine iznosi 65,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 10.286 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 158 stanovnika/km².
Nikolaj Koljcov
Diplomirao je na Moskovskom univerzitetu 1894, gde je radio kao profesor od 1895. do 1911. Osnovao je Institut za eksperimentalnu biologiju, sredinom 1917. Bio je član Poljoprivredne akademije.
Koljcov je 1920. uhapšen kao član nepostojećeg „Antisovjetskog taktičkog centra“. Tužilac Nikolaj Kirilenko je tražio smrtnu kaznu za Koljcova, međutim nakon što je Maksim Gorki apelovao na Vladimira Lenjina, Koljcov je oslobođen i vraćen je na mesto rukovodioca Koljcovog instituta za eksperimentalnu biologiju.
Pristalice Trofima Lisenka su 1937. i 1939. objavile seriju propagandnih članaka protiv Nikolaja Koljcova i Nikolaja Vavilova. Zvanično se tvrdi se da je njegova smrt 1940. bila posledica srčanog udara, mada postoje indicije da je bio otrovan. Njegova žena je izvršila samoubistvo istog dana.
Edinburgh
Edinburgh (škotsko-gelski: Dùn Èideann) je glavni grad Škotske od 482,005 stanovnika. on je drugi po veličini grad Škotske, kog zbog izgleda i utjecaja zovu Atenom sjevera.
Geografske karakteristike
Edinburgh leži na jugoistoku Škotske sa centrom pored južne obale Firth of Forth, rukavca Sjevernog mora. Grad i njegova neposredna okolica administrativno pripadaju Područnom vijeću Edinburgh, dok njegova luka Leith na Firth of Forthu, podpada pod Midlothian, a zapadno predgrađe Queensferry pod Zapadni Lothian.
Fizički Edinburgh je grad koji liči na teatarsku pozornicu, stisnut između stijena i brda, grad visokih građevina i tornjeva od tamna kamena. Edinburgh je bio vojna utvrda, glavni grad nezavisne države, i intelektualni centar zemlje. Iako je u više navrata doživio kojekakve nesreće, uvijek se uspio obnoviti. Danas je sjedište škotskog parlamenta i vlade, i nadalje je najveći financijski centar Škotske, i velika turistička destinacija. On je i centar škotskog zakonodavstva, obrazovanja i kulture. thumb|260px|left| Pogled na grad Iako je Edinburgh između 1856. - 1920. apsorbirao sva okolna naselja i luke na Firth of Forthu, njegov estetski i politički centar leži još uvijek leži u njegovoj maloj historijskoj jezgri, koja se sastoji od Starog i Novog grada. Stari grad je izgrađen u srednjem vijeku, na brdu - Castle Rock, koje domira nad ravnicom, kada je strah od napada bio svakodnevan. Za razliku od njega - Novi grad, širi se kaskadno po terasama u veličanstvenom nizu ulica. Srednjovjekovni Stari grad Edinburgh i neoklasicistički Novi grad uvršteni su na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi 1995.
Edinburgh se prostire u dužinu od oko 11 km, između sjevernih padina masiva Pentland i širokog estuarija Firth of Forth, gdje se spaja sa nekad zasebnim gradom i lukom Leith. Unutar plohe grada ima par vulkanskih naslaga lave jedna od njih - Arthur Seat, dominira svojom visinom od 251 metara kraljevskim parkom i jugoistokom grada. Edinburgh je izgrađen po tim brdima i dolinama nastalim glacijacijom u pleistocenu. Sam centar ima spektakularni izgled - kao mješavina surove prirode i ljudske intervencije. thumb|260px|left| Pogled na Firth of Forth Sjeverozapadna granica Novog grada je rijeke Water of Leith. Ona je nekad pokretala brojne mlinove sela; Dalry, Dean, Stockbridge, Silvermills i Canonmills, koja su doživjela značajan rast od početka 17. vijeka naovamo. Ta sela transformirala su u industrijska predgrađa sa tvornicama papira i tekstila, ali se tokom 19. vijeka grad proširio do njih, pa su pretvorena u rezidencijalne zone.
U Edinburghu se nalazi preko 4,500 zaštićenih nacionalnih spomenika, u maju 2010. imao je 40 zaštićenih konzervatorskih područja koja su pokrivala 23% zgrada i uključivala 23% stanovništva, najveći postotak među svim gradovima Ujedinjenog Kraljevstva.
Klimatske karakteristike
Edinburgh ima Oceansku klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, sa relativno toplim zimama, - prosječne minimalne dnevne temperature su iznad nule, a ljeta su relativno hladna, s temperaturama koje rijetko prelaze 21 ° C. Prevladavaju istočni vjetrovi koji su često hladni i relativno suhi, topliji jugozapadni vjetrovi dolaze od Sjevernoatlantske struje i često donose kišu.
Godišnja količina oborina je umjerena, prosječno iznosi 685 mm, te je ravnomjerno raspoređena na cijelu godinu. Edinburgh ima relativno malo trajno sunčanih dana, ali se oblaci često vrlo brzo raziđu, ali i ponovo nadviju nad grad u istom danu po nekoliko puta.
Historija
Arheološka iskapanja na Castle Rocku krajem 1980-ih pokazala su da je to brdo bilo naseljeno već za 3. milenija pne..
Rimljani su uočili stratešku važnost edinburgške ravnice između masiva Pentland i Fortha. pa su tokom tri ili četiri dekade druge polovice 2. vijeka podigli Antoninov zid, koji se proteže preko Škotske između rijeke Clyde i estuarija Firth of Forth, kao najsjeverniju obranu Rimske Britanije. Njihov glavni garnizon na Rijeci Forth bio je Cramond, danas predgrađe Edinburgha, u kom je 1990-ih iskopana skulptura lavice, koja datira iz 2. ili 3. vijek.
Početkom 12. vijek tadašnji Edinburgh bio je mali burg na na brdu Castle Rock gdje se danas nalazi Edinburški zamak, stisnut između kapele sv Margarete i vrata Netherbow (kod Opatija Holyrood), sa tadašnjom malom katedralom sv Gilesa u sredini.
Negdje oko 1127. ili nešto prije - David I dodjelio je Edinburghu status kraljevskog grada, privilegij koji mu je omogućavao da organizira sajmove i postane centar za manufakturnu proizvodnju (naročito tkanina). David je pokrenuo izradu prvih škotskih kovanica, jedna od kraljevskih kovnica nalazila se u Edinburghu. On je poklonio zemljište na brdu Holyrood redovnicima da podignu svoju Opatiju Holyrood i samostalno upravljaju njome.
Kralj Robert I (vladao 1306. - 1329.) izdao je 1329. povelju kojom je Edinburghu potvrdio privilegije kraljevskog grada. Grad je profitirao nakon razaranja Berwicka (do tog doba glavne škotske luke) koji je stradao od Engleza u Ratu za nezavisnost (1296. - 1328). James II (vladao 1437. - 1460.), bio je okrunjen u Holyroodu, a u njegovom zamku je održana i većina zasjedanja njegovog parlamenta. On se nalazio na mjestu gdje je kasnije - 1466. podignuta Palača Tolbooth. Nakon rata za nezavisnost, Edinburgh se brzo razvio kao najveći škotski trgovački centar. Za vladavine Jamesa III (1460. -1488.) - Edinburgh je i službeno postao škotska prijestolnica jer je on izdao povelju kojim ga proglašava glavnim u zemlji. thumb|260px|left| Edinburgški zamak Srednjovjekovni Edinburgh, bio je većinom sagrađen od drva i to podjednako crkve, kao i kuće za stanovanje, svega je par solidno izgrađenih objekata imalo staklo u prozorima i vrata od drva.
Grad je doživio umjereni prosperitet za vladavine kralja Jamesa IV (vladao 1488. - 1513.) u to vrijeme grad je imao dodir sa evropskom renesansom. On je podjednako bio mecena umjetnosti i ratovanja, oko 1501. započeo je gradnju dvorca pokraj Opatije Holyrood, kog je nastavio njegov sin James V (vladao 1513. -1542.). On je također 1507. pomogao osnivanje prve škotske štamparije u ulici Cowgate. Nakon katastrofalnog škotskog poraza od Engleza u Bitci kod Floddena (Northumberland - 1513.), edimburški Stari grad opasan je bedemima (dijelovi su još uvijek vidljivi kod Pleasanca). Oni su se pokazali slabim, jer ih je 1544. engleski komandant grof od Hertforda probio i devastirao dijelove grada, među ostalima Canongate i Leith.
Za vladavine Jamesa V Edinburgh je bio sjedište ne samo kraljevskog dvora, već i njegovog tajnog savjeta, parlamenta i suda, kog je upravo on usnovao 1532. U to vrijeme bogati feudalci počeli graditi kuće po ulici Canongate, ali ne više drvene, već puno solidnije od kamena.
Do sredine 17. vijeka, područje oko Katedrale sv Gilesa postalo je centar prijestolnice. Odmah nešto zapadnije od nje stajao je - Tolbooth, građevina koja je imala višestruku namjenu, kao gradska vijećnica, zatvor i mjesto egzekucija. Na jugu se nalazila palača parlamenta i zgrada suda.
Krajem 17. vijek neke od škotskih tradicionalnih trgovačkih ruta po Baltiku i Francuskoj počele su propadati, pa je krajem tog vijeka Engleska, po prvi put postala glavni škotski trgovinski partner. U to vrijeme osnovana je kompanija, čiji je cilj bio osnivanje škotske kolonije na panamskoj prevlaci kod Dariena, koja nije uspjela u svojim namjerama.
Velika promjena za grad dogodila se 1707. kad je u u podrumu na Trgu Parlamenta potpisan Zakon o Uniji sa Engleskom jer je Edinburgh izgubio svoj politički značaj i ostao bez parlamenta i vlade, iako je i nadalje bio administrativni centar.
Mogućnosti za povećanu trgovinu na britanskom zajedničkom tržištu od tadašnjih sedam milijuna ljudi, nije se odrazila na Edinburgh jer nije imao adekvatnu proizvodnju. Ipak je u prvoj polovici 18. vijeka, udvostručio broj svojih stanovnika, jer su se brojni nezaposleni sa sjevera selili u Edinburgh.
Unatoč prenatrpanosti Starog grada, nakon ujedinjenja - uslijedio je val obnove i podizanja novih građevina unutar njegovih zidina. Velik dio Parlamentarnog trga, koji je teško oštećen u požaru 1700., obnovljen je 1715. Nova stambena krila dvora izgrađena u Lawnmarketu 1720-ih. Prva bolnica otvorena je 1729. a nakon tog dograđena 1748. Tek nakon izgradnje Sjevernog mosta 1772. grad se počeo širiti izvan bedema.
Nekoliko dekada ranije - 1720-ih, grad je reformirao svoj Univerzitet po sistemu fakultetske nastave, pa je 1726. pokrenut - Medicinski fakultet kao nezavisna institucija.
Ova promjena omogućila je gradu intelektualni i kulturni prosperitet poznat kao škotsko prosvjeteljstvo, kad je dao veliki doprinos poznat u svjetskim razmjerima. David Hume je shvatio da se ništa ne događa bez uzroka, Adam Smith spoznao prednosti podjele rada, a Adam Ferguson opasnost od otuđenja u takvom radnom procesu, William Robertson (koji je napisao veliki rad o historiji Škotske i prvu historiju Amerike) shvatio da faktori okoline utiču na ekonomsku historiju, Joseph Black otkrio princip latentne topline, a geolog James Hutton enormnu starost zemlje.
Edinburgh je 1768. bio rodno mjesto Enciklopedije Britannice, koju su osmislili Andrew Bell i Colin Macfarquhar; njeno prvo izdanje uredio je uglavnom William Smellie. Enciklopedija je Prvih devet izdanja enciklopedije objavljena su u Edinburghu.
Krajem 18. vijek, svi oni koji su si mogli priuštiti kuću u Novom gradu napustili su Stari grad. Po prvi put u pet vijekova, Edinburgh je postao grad socijalne segregacije. Uticaj francuske revolucije na gradsku intelektualnu elitu, bio je negativan - jer je postala autoritarna i duboko sumnjičava prema svim radikalnim promjenama. U prve tri dekade 19. vijek, Edinburgh i dalje dominirao britanskom literaturom, na čelu sa Walterom Scottom, pionirom historijskog romana, ali je negdje s početkom vladavine kraljice Viktorije 1837. taj položaj izgubio.
Tempo socijalne segregacije usporen je 1833. jer je Gradsko vijeće, koje je sponzoriralo izgradnju Novog grada - bankrotiralo.
Od oko 1830. do Prvoga svjetskog rata, Edinburgh se razvio u industrijski centar. Ogroman porast gradskog proleterijata, imao je za posljedicu probleme prenaseljenosti, pothranjenosti i čestih epidemija. To su bile destilerije, pekare, štamparije, pivovare, tvornice žice, kočija i strojeva za brojne tvornice papira niklih uz rijeke Water of Leith i Esk. Pogoni kemijske, farmaceutske i gumarske industrija niknuli su kasnije.
Do 1850-ih dijelovi Staroga grada postali su ozloglašeni zbog prenaseljenosti i nedostatka sanitarija.
Prvi pokušaj revitalizacije Starog grada zbio se 1890., kad je Patrick Geddes, polimat i pionir urbanizma, pokušao privući natrag pripadnike srednje klase da žive u njemu pa je podigao naselje - Ramsay Gardens. Kuće u njemu bile su mješavina tipične engleske kuće i škotskog baronskog stila.
Period od 1920-ih do 1930-ih zove se i renesansa škotske kulture, to je bilo doba kad su patriotski nastrojeni književnici na čelu sa pjesnikom Hugh MacDiarmidom željeli dijalekt Lowlandsa oživiti i etablirati kao Škotski jezik. Pokret je ponovo oživio 1960-ih, kad je narasla svjest o škotskoj individualnosti.
Nakon Drugog svjetskog rata Edinburgh je doživio ekspanziju visokog obrazovanja. Univerzitet u Edinburghu se od kasnih 1920-ih nadalje etablirao kao svjetski lider u području naprednih istraživanja poput medicine i kirurgije, elektronike i umjetne inteligencije.
Grad je doživio i ekspanizuju kulturnog života, nakon osnivanja Edinburgškog međunarodnog festivala - 1947. pa su osnovane i pokrenute brojne institucije poput teatra Traverse, Škotske nacionalne galerije moderne umjetnosti, Galerije Demarco, Škotskog baroknog ansambla. Tad je restauracijom pretvorena dotadašnja kapela Ease u koncertnu dvoranu koja je dom Škotskog komornog orkestra.
Formiranjem novog Škotskog parlamenta i vlade 1999. godine, grad je povratio svoju ulogu političkog sjedišta Škotske.
Stanovnici Edinburgha bili su vrlo vatreni i skloni bunama, naročito oko religijskih pitanja, tako je vatreni protestantski propovjednik John Knox pokušao 1561. provaliti u privatnu kapelu u Palači Holyrood, u kojoj je kraljica Mary (1542. -1567.) koja se tek vratila iz Francuske, prisustvovala rimokatoličkoj misi. Još veći neredi izbili su 1637. u Katedrali sv Gilesa u znak protesta protiv nove liturgije, oni su izazvali škotsku bunu protiv Charlesa I. kao uvod u Ratove tri kraljevstva i Engleski građanski rat, koji je zahvatio cijelu Britaniju, i završio Charlesovim pogubljenjem. Grad je bio poprište i potpuno neočekivanih provala bijesa, tako je 1736. gotovo izgubio status kraljevskog grada nakon linča nad Johnom Porteousom kapetanom gradske straže.
Znamenitosti
Najimpresivniji spomenik Staroga grada je Edinburški zamak, podignut na bazaltnoj stijeni Castle Rock koja sa svojih 135 metara, dominira gradom. Arheološka istraživanja su pokazala da je Castle Rock bio naseljen već od 3. milenija pne., a ne kao što se donedavno mislilo tek od 6. vijeka. Prvi dokumentirani zapisi o njemu kao kraljevskom zamku potječu iz vremena vladavine kralja Malcolma III (1058. - 1093.), ali je nakon tog često rušen i obnavljan, tako da u njemu ima vrlo malo detalja nastalih prije vladavine Jamesa IV (1488. - 1513.). Mala kapela sv Margarete (najstariji objekt u zamku), posvećena ženi kralja Malcolma III, na najvišoj točki stijene, vjerojatno datira iz doba vladavine njenog najmlađeg sina Davida I (1124. - 1153.).
Sedgwick, Arkansas
Sedžvik je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Edinburgh
Znamenitosti
U vijekovima koji su protekli između osnivanja Starog grada i početka izgradnje Novog grada, Edinburgh se polako spuštao u dolinu preko južnih obronaka. Ispočetka su se sve njegove trgovine nalazile duž High Streeta. Do 1330-ih niknula je i druga paralelna ulica - Cowgate (ona se ispočetka zvala Southgate) izgrađena na nižoj razini, ispod strme padine prema jugu. Na pola puta niz Cowgate stajao je Kraljev Zid, prvi poznati bedem Starog grada, podignut sredinom 15. vijeka. Na zapadnom kraju Cowgate, nalazi se Grassmarket sagrađen u sjeni Castle Rocka, on je 17. vijeku bio glavni stočni sajam i mjesto za izvršenje javnih pogubljenja. Tadašnji Edinburgh bio je grad podjeljen na dva dijela, a strme padine između dviju glavnih ulica bile su uvijek teške za uspon.
Sedgwick, Arkansas
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 152, što je 40 (35,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Edinburgh
Znamenitosti
Srce Staroga grada je Royal Mile, splet ulica koji počinje od parka Edinburškog zamka i spušta se do Palače Holyrood na istoku. To su nekoliko ulica srednjovjekovnog porijekla; Castle Hill, Lawnmarket (gdje su seljaci prodavali svoju robu), High Street i Canongate (nazvana po augustinskim redovnicima).
Nekoliko važnih građevina leži na Royal Milu, u samom centru je Katedrala sv Gilesa (High Kirk of Edinburgh) to je bazilika sa kasno gotičkim brodom i veličanstvenim zvonikom iz 15. vijeka, na vrhu kojeg je otvorena kupola u obliku krune koju nosi osam kontrafora. Nažalost dobar dio njezinog kamenog eksterijera upropašten je lošom restauracijom izvedenom u 19. vijeku.
Iza katedrale, na Trgu Parlamenta, nalazi se stara Palača parlamenta, podignuta između 1632 i 1639.
Daleko od gužve Gornjeg grada, na donjem kraju Royal Mile, leži augustinska Opatija Holyrood, osnovana 1128., obnovljena oko 1220. Pored nje leži Palača Holyrood, čije su prvo krilo u 16. vijeku, podigli francuski i škotski zidari. Danas je službena rezidencija britanskih monarha u Škotskoj. Nasuprot njoj na ulici Holyrood leži kompleks novog škotskog parlamenta, koji je službeno otvoren u oktobru 2004.
Kako je prostor Starog grada bio vrlo mali, svega 57 hektara, stanovnici su bili prisiljeni graditi visoke kuće, naročito nakon velikog povećanja stanovništva tokom 16. i 17. vijeka. Stari grad je tek nakon 1600. dobio svoje današnje karakteristične tornjeve od 6, 10, pa čak i 12 katova, i uske uličice u koje ne dopire danje svijetlo.
Čitav niz vjekova prepreka za širenje grada prema sjeveru bilo jezero - North Loch i močvara pored njega u kotlini ispod stijene Castle Rock. To umjetno jezero stvoreno je za vladavine Jamesa II radi odbrane bedema. Čak i kad je isušeno kotlina je ostala nepremostiva prepreka sve do 1772. kad je izgrađen 21 metara visoki i 344 metara dug - Sjeverni most. Današnji most od čelika podignut je 1895. Novi grad
Leži nekih 180 metara sjeverno od Castle Rocka, preko doline koja je danas Park Princes Street, to je kvart koji je planiran i izgrađen u uzastopnim fazama između 1767. i 1833. u duhu neoklasicizma.
Gradsko vijeće Edinburgha je 1767. odobrilo planove arhitekta Jamesa Craiga za izgradnju Novog grada kao prigradskog rezidencijalnog kvarta, za imućne građane. On je osmislio rešetku od 5 x 7 ulica, koje su završavale velikim trgovima. Crkva sv. Georgija (St. George) na zapadu i crkva sv. Andrije (St. Andrew) na istoku, markirale su granice tog kvarta. Kad je podignut - Novi grad namjerno nije imao trgovina i mjesta za zabavu, jer je trebao osigurati svojim stanovnicima privatnost i otmjenost, a pretrpani Stari grad je i nadalje trebao ostati trgovačko - poslovni centar. Te planove poremetio je dolazak željeznice, tad su se stambene zgrade u ulici Princes, postepeno pretvorile u hotele i trgovine, pa je ona danas glavna trgovačka ulica u gradu
Arhitekt Robert Adam uredio je Trg Charlotte u neoklasicističkom stilu, na njemu se nalazi rezidencija škotskog premijera, Bute House. Sredinom 19. vijeka u tom kvartu je podignuta Škotska nacionalna galerija i Kraljevska škotska akademija iznad nasipa nekadašnjeg močvarnog kanala.
Obrazovanje
Univerzitet u Edinburghu osnovan 1583. je najveći gradski univerzitet, velikog međunarodnog ugleda.
Pored njega u gradu djeluje i Univerzitet Heriot-Watt, koji datira iz najranijih dana industrijske revolucije, on je bio jedna od prvih novih britanskih visokoškolskih ustanova posvećena tehnologiji. Danas je njegov najveći dio prebačen u satelitski kampus izvan centra grada - Riccarton. Univerzitet Napier, osnovan 1964. godine kao Napier koledž, dobio je univerzitetski status 1992. Jewel i Esk Valley koledž ima čitav niz strukovnih kolegija. Edinburški umjetnički koledž nudi kolegije iz likovne umjetnosti, dizajna i arhitektura.
Kultura
Glavna kulturna institucija u gradu su Škotske nacionalne galerije, muzejski karlel u kom su Škotska nacionalna galerija (stari majstori), Škotska nacionalna galerija portreta i  Škotska nacionalna galerija moderne umjetnosti. Druga velika institucija su Nacionalni muzeji Škotske, u sklopu kojih rade prirodoslovni Kraljevski muzej (Royal Museum), historijski Muzej Škotske (Museum of Scotland), Nacionalni ratni muzej (National War Museum) on se nalazi u Edinburškom zamku i Muzej letenja koji se nalazi 30 km od centra grada.
Edinburgh je dom Škotskog nacionalnog kraljevskog orkestra, koji koncertrira u Dvorani Usher. Grad ima tri veća teatra od kojih je najpoznatiji - Traverse, po svojoj nekonvecionalnosti i suvremenosti. Edinburgh je poznat po svom obnovljenom Teatarskom festivalu, koji djeluje od 1892.
Privreda
Suvremeni Edinburgh je kao što je to bio u 18. vijeku, grad uslužnih djelatnosti. Manje od jedne desetine njegovih zaposlenih radi u proizvodnom sektoru, dok u sektoru usluga radi gotovo sedam osmina svih zaposlenih. Stare industrije koje su egzistirale prije Drugog svjetskog rata pivovare, pekare i štamparije ne postoje više. Danas se većina zaposlenih bavi električnim i elektroničkim inženjeringom i istraživanjima, od kojih je dosta vezano uz odbranu. Puno istraživalačkih centara vezano je uz Univerzitet koji je postao najveći poslodavac. Glavne uslužne djelatnosti su javna uprava, pravo, medicina, financijske usluge, [[obrazovanje i turizam.
Edinburgh je nakon Londona najveća turistička destinacija Ujedinjenog Kraljevstva.
Edinburgh je već dugo važan centar financijskih i pravnih usluga. Edimburške banke financirale su dobar dio razvoja zapada Sjedinjenih Američkih Država podizanje; rančeva, željezničkih pruga, eksploataciju drva i ruda, pa i danas imaju koristi od toga. Kao centar Škotske pravnog sistema, Edinburgh doživljava procvat advokatura, jer je to nakon bankarstva najbolje plaćeni posao.
U gradu se nalazi veliki Međunarodni konferencijski centar, izgrađen 1995, koji dobro posluje.
Transport
Grad je odlično povezan željeznicom i autoputevima sa ostalim britanskim gradovima. Nema metro ali ima tramvaj i autobuse koji služe za javni transport.
Iz luke Leith koja se nalazi oko 50 km od otvorenog mora, se još uvijek izvozi ugljen, whisky i metal, a uvozi hrana, žito i vuna. Luka je temeljito modernizirana 1970-ih, ali ima sve manje prometa, pa se sve više pretvara u stambenu zonu. Iz luke Rosyth plove trajekti za Belgiju.
Edinburgh ima aerodrom (IATA: EDI, ICAO: EGPH) kod Inglistona (9 km od centra) sa vezama prema svim većim britanskim i svjetskim aerodromima.
Gradovi prijatelji
Edinburgh ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;
Sport
U Edinburghu djeluju dva nogometna kluba, Heart of Midlothian (protestantski) i Hibernian (katolički), koji igraju u škotskoj prvoj ligi. U gradu djeluju i ragbi klub Edinburgh Rugby, hokejaški klub Edinburgh Capitals, Škotska kriket reprezentacija, bejzbol klub Edinburgh Diamond Devils.
U Edinburghu su održana i mnoga važna sportska natkecanja poput Univerzijade, poznant je i Edinburški maraton koji se održava od 2003.
Dekslansoprazol
Dekslansoprazol je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 369,361 Da.
Wide Ruins, Arizona
Wide Ruins je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 176 stanovnika.
Artigianale Marina, Teramo
Artigianale Marina je naselje u Italiji u provinciji Teramo, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 49 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 9 m.
Vladislav II Nemanjić
thumb|Stefan Vladislav II, kralj Srema (1316-1325) Stefan Vladislav II Nemanjić je bio kralj Srema (1316—1324) koji je bio poražen u bitki za vladavinu nad Srbijom od strane Srpskog kralja Milutina i potom kralja Stefana Dečanskog.
Rodoslovlje
Stefan Vladislav je bio sin kralja Dragutina koji je vladao Srbijom 1276-82 i potom Sremom od 1282 do svoje prirodne smrti 1316. godine. Njegova majka je bila princeza Katarina Arpadović, kćerka hrvatsko-ugarskog kralja Stjepana V., a njegova baka je bila rođakinja anžuvinskog kralja Napulja što će odigrati veliku ulogu u Vladislavovom djetinjstvu.
"Ban Slavonije"
Godine 1290. hrvatsko-ugarsko kraljevstvo je bilo potreseno građanskim ratom između pristalica anžuvinca Karla Martela i Andrije III. Mlečanina. Tijekom ovog rata koji će trajati 5 godina Vladislavov otac Dragutina će podržati vojno slabijeg Karla Martela u zamjenu za predaju teritorija. Po tom dogovoru iz 1292. godine tada maloljetni Stefan Vladislav II je postao ban Slavonije koju tada kontroliraju Andrijine snage i Andrijin ban Slavonije. Jedini način da Vladislav postane ban je bio da vojska njegova oca "oslobodi" Slavoniju i da Karlo Martel pobjedi u ratu, a na kraju do ničega od toga ne dolazi. Već sljedeće godine Dragutina sklapa mir s Andrijom koji odbija priznati Vladislavovu bansku titulu. Na kraju u građanskom ratu će ipak 1308. godine definitivno pobjediti frakcija Karla Martela, ali i novi kralj Karlo Robert će odbiti priznati bansku titulu.
Početak i kraj vladavine
Posle smrti kralja Dragutina (1316. godine), Stefan Vladislav II je počeo da vlada državom svog oca, poznatom u to vreme kao Sremska kraljevina, ali ga je ubrzo kralj Srbije, Milutin, pobedio i zatvorio. Prema Deževskom sporazumu iz 1282. trebalo je da posle smrti svoga strica kralja Milutina preuzme srpski presto.
Posle Milutinove smrti (1321. godine) u Srbiji izbija kratkotrajni građanski rat između 3 različite frakcije. Prvu frakciju je predstavljao prestolonasljednik Konstantin Nemanjić, drugu Vladislav, a treću Stefana Dečanski. Na kraju Dečanski vrlo brzo ostvaruje potpunu pobedu pa je Vladislav II bio prisiljen pobeći na teritorij Ugarske gdje koju godinu kasnije umire. Nakon njegova poraza Sremsko kraljevstvo je podijeljeno tako da je bosanski ban Stefan II zavladao s Usorom i Soli dok su južni Srem (današnja Mačva) i Beograd kao nasljedne Ugarske zemlje vraćene Ugarskoj.
Cohade
Koad je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Gornja Loara koja pripada prefekturi Brijud.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 653 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 65 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 9,99 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 406 metara (maksimalnoj 459 m, a minimalnoj 405 m).
Preobraćenje (religija)
thumb|250px|right|Preobraćenje sv. Pavla, [[Caravaggiova slika koja prikazuje jedno od najpoznatijih religijskih konverzija u historiji.]]
Konverzija ili, preciznije, preobraćenje, je izraz koji u društvenom kontekstu u najširem smislu označava dramatičnu i temeljitu promjenu svjetonazora nekog pojedinca, za koga se potom koristi izraz "preobraćenik" ili "konvertit".
U svom užem smislu se pod time najčešće podrazumijeva religijska konverzija, odnosno prihvaćanje osnovnih načela i vjerovanja određene religijske denominacije. Motivi za takvu konverziju mogu biti različiti – od religijske inspiracije i prosvjetljenja preko praktičkih interesa (društvene povlastice, napredovanje u službi i sl.) pa sve do prisile. U praksi postoje brojne vrste religijskog preobraćenja – sekundarno preobraćenje (članovi porodice), samrtno preobraćenje, bračno preobraćenje i prisilno preobraćenje.
U 20. i 21. vijeku se izraz konverzija sve češće koristi i u političkom smislu, odnosno njime se opisuju pojedinci koji su određenu političku ideologiju zamijenili drugom. Izraz "konvertit" se u tom smislu najčešće koristi pežorativno, odnosno za ličnosti za koje se pretpostavlja da su to učinili iz neiskrenih i niskih pobuda.
5. vijek
thumb|300px|Istočna hemisfera na početku 5. vijeka thumb|300px|Istočna hemisfera na kraju 5. vijeka 5. vijek je razdoblje koje je trajalo od 401. do 500. godine. U Evropi se tradicionalno smatra dijelom perioda poznatog kao kasna antika, odnosno prijelazom iz Starog u srednji vijek.
Ivan Perkovac
Ivan Perkovac (Harmica, Brdovec, 23. svibnja 1826. – Samobor, 16. travnja 1871.), publicist, urednik „Pozora“ i „Vienca“, zastupnik u Hrvatskom saboru, tajnik Matice hrvatske.
Ivan Perkovac rođen je u Harmici kod Brdovca, 1826. Pokrenuo je niz novinskih izdanja, od kojih valja posebno istaći Pozor (kasnije Obzor). Surađivao je u Gajevim Novinama i Kušlanovom Slavenskom jugu, te uređivao časopis Matice hrvatske Neven. Uveo je mladog Šimu Mazzuru u novinstvu, davši mu mjesto izvjestitelja zagrebačkog Pozora za talijanski tisak.
Aktivno je sudjelovao u tadašnjem političkom životu Hrvatske, zalažući se za potrebu realne unije s Ugarskom, uz prethodno priznanje teritorijalne cjelovitosti i političke samostalnosti. Nakon sklapanja Hrvatsko-ugarske nagodbe više se posvećuje književnom radu, a jedan je od osnivača Vienca. Umro je u Samoboru 1871. godine.
Nadgrobni spomenik djelo je Ivana Rendića, jednog od najistaknutijih kipara s prijelaza 19. u 20. stoljeće, a sastoji se od stiliziranog antičkog sarkofaga s velikim kamenim križem u sredini na koji je naslonjen ženski lik u narodnoj nošnji s vijencem u ruci. Ženski lik predstavlja Domovinu. Spomenik Ivanu Perkovcu podignut je i svečano otkriven 30. rujna 1875. godine, uz sjajan prigodni govor Augusta Šenoe. Prvi put je spomenik popravljan 1902. godine. Tom je prilikom u podnožju spomenika nađena već uništena metalna kutija s tekstom spomenice iz 1875. godine. Prepisan je i ponovno stavljen u podnožje spomenika. 1940 godine spomenik očišćen i konzerviran o trošku samoborskog općinskog zastupstva, a njegova je ponovna obnova bila neophodna. Podatci o Ivanu Perkovcu, grobnici sa spomenikom, obilježavanje Perkovčevih godišnjica, fotografije i ostalo nalazi se u pismohrani Samoborskog muzeja sakupljeno najvećim dijelom marom pokojnog gospodina Ivice Sudnika.
Djela
Pripovijetke pisane s vidnim realističkim sklonostima (djelovao na Šenou):
Zanimljive memoarske bilješke, pune podataka o nesretnoj Jelačićevoj intervenciji 1848.
Gama-L-glutamil-butirozin B gama-glutamilna ciklotransferaza
Gama-L-glutamil-butirozin B gama-glutamilna ciklotransferaza (, btrG (gen)) je enzim sa sistematskim imenom gama-L-glutamil-butirosin B gama-glutamil ciklotransferaza (formira 5-oksoprolin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim katalizuje prvi korak u biosintezi aminoglikozidnog antibiotika butirozina B.
Холоценски календар
Холоценски календар је заправо популарни назив за Холоценску Еру или Људску Еру (Human Era). Користи систем датирања сличан астрономском бројању година али додаје 10.000 и ставља нулу на почетак Људске ере (ХЕ, почетак људске цивилизације), апроксимацију епохе Холоцена (период после Леденог доба) ради лакшег геолошког, археолошког, дендрохронолошког и историографског датирања. Текућа грегоријанска година се може трансформисати простим дописивањем броја 1 испред (нпр. 2008. постаје 12008.). Ову еру је први пут предложио Cesare Emiliani 11993. HE.
Западна мотивација
Емилијанијев предлог за реформу календара је замишљен да спречи неке проблеме садашњег Грегоријанског календара, који је данас опште прихваћен светски календар. Ради се о следећем: Зато ХЕ. поставља почетак текуће ере на 10000. п.н.е. Ово је прва апроксимација почетка текуће геолошке епохе која је одговарајуће названа Холоцен ("потпуно одскора"). Резон за ово је то што се верује да је у ово време настала људска цивилизација (нпр. прва стална насеља, пољопривреда, припитомљавања животиња итд.). Тако би сви кључни датуми људске историје били наведени једноставном скалом растућих бројева, где би већи број увек означавао каснији датум.
Vilijam Astburi
Vilijam Tomas Astburi (ili Bil Astburi; 25. februara 1898, Longton — 4. jun 1961, Lids) je engleski fizičar i molekularni biolog. On je bio pionir u istraživanjima primene difrakcije X-zraka na biološke molekule. Njegov rad na keratinu je uspostavio fondaciju za Linus Paulingovo otkriće alfa heliksa. On je takođe studirao strukturu DNK.
Холоценски календар
Претварање у Грегоријански календар
Прелаз из грегоријанске наше ере у холоценску се постиже додавањем 10000, како је горе наведено. Године пре наше ере треба одузети од 10001.