cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tristan i Izolda (opera)
Čin drugi
Njihov san prekida zora: stiže Kurvenal, koji poviče Tristanu da se spašava. Melot ih je izdao; on i Marko stižu s ostalim lovcima. Marku je slomljeno srce, ne samo zato što je Tristan njegov posinak, već i zato što je i sam zavoleo Izoldu. Ne može da poveruje u Tristanovu izdaju. Tristan nije u stanju da mu odgovori; za njega je svet još uvek san i iluzija koja se mora prekinuti. Nežno upita Izoldu da li će ga pratiti u smrt, a ona ga moli da joj pokaže put. Tada Tristan optužuje Melota za izdaju i izaziva ga na dvoboj, ali, kada ga Melot napadne, odbacuje svoj mač i biva smrtno ranjen.
Čin treći
Tristanov zamak Kareol u Bretanji. Kurvenal je ranjenog Tristana vratio u dom njegovih predaka. On leži na ležaljci ispod drveta, onesvešćen; Kurvenalov sedi kraj njega i zabrinuto osluškuje njegovo disanje. Čuje se pastir koji na fruli svira tužnu melodiju. Meko upita Kurvenala šta se desilo njegovom gospodaru, ali Kurvenal izbegne da odgovori na pitanje i kaže mu da gleda da li nailazi neki brod.
Pošto je pastir tužno otišao, Tristan se budi. Već na samrti, u život ga je vratila pomisao na Izoldu. Kurvenal mu kazuje kako je poslao po Izoldu i kako će njen brod sigurno uskoro stići. Ovo Tristana baca u stanje grozničavog uzbuđenja; umišlja kako može da vidi brod koji nosi njegovo spasenje, ali pastirova frula se opet oglasi i Kurvenal mu tužno odgovara kako još nema broda na vidiku.
U najdubljem očajanju, Tristan razmišlja o svom životu. Priseća se kako je pastirova tužna melodija ista melodija koju je čuo kad mu je umro otac, a zatim i majka. Seća se ranijeg putovanja u Irsku, kada je, smrtno ranjen, ležao u čamcu. Tada ga je Izolda izlečila, ali je susret njihovih očiju otvorio svežu ranu u njemu. Kasnije mu je dala čašu s ljubavnim napitkom, „otrovom“, koji ga je u potpunosti predao mučenju ljubavi i koji sada očajno proklinje. U svom delirijumu se ponovo onesvešćuje.
Kada se opet probudi, ponovo mu se učini kako vidi brod sa preobraženom Izoldom koja mu donosi iskupljenje i mir. Ovog puta njegova grozničava mašta postaje stvarnost. Radosna melodija pastirove frule najavljuje dolazak broda.
Dok Kurvenal juri do pristaništa, Tristan delirično kida zavoje sa krvareće rane kako bi Izoldu mogao da sretne na rubu smrti. Stiže Izolda i on joj se baca u naručje; poslednji put je pogledavši i s njenim imenom na usnama, Tristan umire u Izoldinim rukama.
Nakon vapaja zbog „večito kratke poslednje zemaljske radosti“ koju joj je Tristan podario, onesvešćuje se i pada kraj njegovog tela.
Pastir sada najavljuje dolazak drugog broda; Kurvenal raspoznaje Marka i Melota sa vojnicima. Misleći da dolaze jureći Izoldu, dočekuje ih s mačem u rukama i ubija Melota, ali i sam biva ubijen. Ali Marko nije pratio Izoldu s namerom da je kazni za odlazak. Brangena mu je odala tajnu kako je zamenila napitke, pa je Marko došao, ne da razdvoji ljubavnike, već da ih spoji. Sada, pošto mu je posinak umro baš kad je shvatio ono što mu je bilo nepojmljivo (to jest, Tristanovu izdaju), Marko pada u najdublje oplakivanje.
Izolda se budi, ali ne razume njihove reči. Obuzeta strašću posmatra Tristana, koji se, za nju, budi u novom životu, a zatim umire sa znanjem da je njihova ljubav besmrtna.
Reference
<References/>
Bălănești, Bârgăuani
Bălănești je naselje u Rumuniji u okrugu Njamc u opštini Bârgăuani.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 564 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 312 m.
Balbronn
Balbron je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Donja Rajna koja pripada prefekturi Molshajm.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 602 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 59 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 10,18 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 230 metara (maksimalnoj 450 m, a minimalnoj 209 m).
OK Sutjeska Nikšić
OK Sutjeska Nikšić je odbojkaški klub iz Nikšića. Revitalizovan je 2002, a oslanja se na višedecenijsku odbojkašku tradiciju Nikšića. Takmiči se u Prvoj ligi Crne Gore u odbojci. Najveći uspjeh je postignut u sezoni 2008/2009, kada je osvojeno treće mjesto u domaćem prvenstvu. Odbojkaški klub Sutjeska je u dva navrata bio učesnik Čelendž kupa, i to u sezonama 2008/2009 i 2009/2010. Najveće ime OK "Sutjeska" je jedan od najboljih odbojkaša svijeta svih vremena Miodrag Skale Gvozdenović.
Actopan, Tlacotepec de Mejía
Actopan je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tlacotepec de Mejía.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 171 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 972 m.
La Pra', Verona
La Pra' je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
La Reforma, Atoyac
La Reforma je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Atoyac.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 929 m.
Opština Todirești, Vaslui
Todirești je opština u Rumuniji u okrugu Vasluj.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 164 m.
Villafranca, Modena
Villafranca je naselje u Italiji u provinciji Modena, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 172 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 21 m.
Winchester, Tennessee
Vinčester je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Marini, Vicenza
Marini je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 113 m.
Steve Irwin
250px|right|thumb
Stephen Robert "Steve" Irwin (Stiven Robert "Stiv" Irvin) (22.2. 1962 – 4.9. 2006) bio je australski zoolog i TV-voditelj. Najpoznatiji je po televizijskoj emisiji Lovac na krokodile, nekonvencionalnoj seriji prirodoslovnih dokumentaraca koju je vodio sa svojom suprugom Terri Irwin. Irwinov živopisni karakter i pothvati koje je izvodio u seriji su ga učinili međunarodnom zvijezdom. Također je bio vlasnik i vodio zoološkog vrta Australia Zoo u Beerwahu u australskoj državi Queensland.
Irvin je poginuo od uboda raže u 44. godini snimajuci novi serijal pod nazivom Najopasnije životinje u oceanu (The Ocean's Deadliest Creatures).
El Guayabito, Culiacán
El Guayabito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Culiacán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 100 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 608 m.
Sakata
Stanovništvo
Prema podacima sa popisa, u gradu je 2005. godiine živelo 117.577 stanovnika.
Unjin
Unjin je naseljeno mjesto u okrugu Skalica, u Trnavskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2021. godine naselje je imalo 1.206 stanovnika.
Ujedinjena demokratska stranka (Maršalovi Otoci)
Ujedinjena demokratska stranka (United Democratic Party) je politička stranka koja djeluje na Maršalovim Otocima. Obično se vezuje uz bivšeg predsjednika Kessai Notea.
Bristol, South Dakota
Bristol je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 341, što je 36 (-9,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
El Cochero, Ignacio Zaragoza
El Cochero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Ignacio Zaragoza.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 2 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2176 m.
Puerto del Madroño, Tierra Blanca
Puerto del Madroño je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Tierra Blanca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 25 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2606 m.
Hajske
Hajske je naseljeno mjesto u okrugu Šalja, u Njitranskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 1.307 stanovnika.
Río Frío Tumbac Dos, Ocotepec
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 82 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1352 m.
Hofu
Hofu (防府) je grad u Japanu u prefekturi Jamaguči. Prema popisu stanovništva iz 2005. u gradu je živelo 116.818 stanovnika.
Kavachinagano
Kavačinagano (河内長野) je grad u Japanu u prefekturi Osaka. Prema popisu stanovništva iz 2005. u gradu je živelo 117.239 stanovnika.
Stanovništvo
Prema podacima sa popisa, u gradu je 2005. godiine živelo 117.239 stanovnika.
Brion (Endr)
Brion je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Centar (region), u departmanu Endr koja pripada prefekturi Šatoro.
Hofu
Stanovništvo
Prema podacima sa popisa, u gradu je 2005. godiine živelo 116.818 stanovnika.
Brion (Endr)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 440 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 9 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 44,2 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 180 metara (maksimalnoj 222 m, a minimalnoj 158 m).
Congregación de Panales, Pueblo Nuevo
Congregación de Panales je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Pueblo Nuevo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 317 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1721 m.
El Talayote, Culiacán
El Talayote je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Culiacán.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 97 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 164 m.
Monte Trumes, Bolzano
Monte Trumes je naselje u Italiji u provinciji Bolzano, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1382 m.
Jõhvi
Geografske karakteristike
Grad se prostire po unutrašnjosti, pored rijeke Pühajõgi, udaljen desetak km Finskog zaljeva i isto toliko od puno većeg grada Kohtla-Järve, sa kojim je bio spojen sve do 1991.
Historija
Jõhvi je prvi put dokumentiran 1241. kao - Gevi u danskom popisu feuda. Kao parohija je dokumentiran 1354., a njegova crkva se prvi put spominje 1367.
Na transformaciju Jõhvija u grad značajno je utjecala cesta Sankt Peterburg - Tallinn, dovršena 1782. za Ruskog Carstva, koja je išla preko Jõhvija, a ne više duž obale, a još više željeznička pruga Sankt Peterburg - Tallinn dovršena 1870., tako da je do 1917. imao 1300 stanovnika.
Giorsetti, Cuneo
Giorsetti je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1022 m.
Jõhvi
Historija
Jedinice Wehrmachta zauzele su Jõhvi 13. augusta 1941. Grad je oslobodila Crvena armija nakon žestokog bombardiranjaa 19. augusta 1944., to je uz miniranja koje je izveo Wehrmacht razorilo 1 / 3 grada.
Nakon Drugog svjetskog rata u periodu kad je bio dio Estonske Sovjetske Socijalističke Republike razvio se kao rudarski i industrijski centar, otkad je 1949. otvoren rudnik uljnih škriljavaca (zatvoren 1973.)
Jõhvi je 1960. administrativno spojen sa gradom Kohtla-Järve, ali je od 1991 ponovno zaseban grad.
Privreda
Za razliku od susjednih gradova (Kohtla-Järve, Sillamäe, Narva), u Jõhviju nema velikih tvornica, već manjih pogona prehrambene industrije; AS Maag Piimatööstus, AS Viru Joogid, OÜ Maadlex i elektonike Audes LLC OÜ.
Pobratimski gradovi
Jõhvi ima ugovore o prijateljstvu sa sljedećim gradovima;
Güeserachi, Bocoyna
Güeserachi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Bocoyna.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2260 m.
San Juan Bosco, Ocotepec
San Juan Bosco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Ocotepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 88 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1288 m.
Crucero de Jarretadera, Ruíz
Crucero de Jarretadera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini Ruíz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 61 m.
Higashiōmi
Higašiomi (東近江) je grad u Japanu u prefekturi Šiga. Prema popisu stanovništva iz 2005. u gradu je živelo 116.797 stanovnika.
Hnjiljec (Spiška Nova Ves)
Hnjiljec je naseljeno mjesto u okrugu Spiška Nova Ves, u Košičkom kraju, Republika Slovačka.
Nitijeļā
Nitijela je naziv zakonodavno tijelo Maršalovih Otoka. Sastoji se od 33 člana zvana senatori koji se svake četiri godine biraju u 24 izborne jedinice koje odgovaraju atolima koji čine državu - 19 pojedinačnih i 5 koje daju više mandata.
Uz Nitijelu kao neformalni "gornji dom" služi i Vijeće Iroija (tradicionalnih poglavica) koje daje savjete vezane uz lokalne poslove.
Santa Cecilia, Iliatenco
Santa Cecilia je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Iliatenco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 143 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1327 m.
Higashiōmi
Stanovništvo
Prema podacima sa popisa, u gradu je 2005. godiine živelo 116.797 stanovnika.
Aelon Kein Ad
Aelon Kein Ad ("Naši otoci"), također poznata i kao Kabuina stranka je politička stranka koja djeluje na Maršalovim Otocima, a vođa joj je bivši predsjednik Imata Kabua. Na izborima 17. novembra 2007. kandidati vezani uz nju su odnijeli prevagu nad kandidatima vezanim uz Ujedinjenu demokratsku stranku, a što je omogućilo da novi saziv parlamenta za predsjednika umjesto dotadašnjeg Kessai Notea izabere Litokwu Tomeinga.
Palo Quemado, Tlacotepec de Mejía
Palo Quemado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tlacotepec de Mejía.
Рајковац (Топола)
Рајковац је насеље у Србији у општини Топола у Шумадијском округу. Према попису из 2011. било је 168 становника.
Opština Tutova, Vaslui
Tutova je opština u Rumuniji u okrugu Vasluj.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 57 m.
Cleveland, Mississippi
Klivland je grad u američkoj saveznoj državi Misisipi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 12.334, što je 1.507 (-10,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Tenextel, Atoyac
Tenextel je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Atoyac.
Nanacatepec, Ayotoxco de Guerrero
Nanacatepec je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Ayotoxco de Guerrero.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 238 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 400 m.
Tenextel, Atoyac
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 932 m.
San Antonio de los Loya, Hidalgo del Parral
San Antonio de los Loya je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Hidalgo del Parral.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1677 m.
Marola, Vicenza
Marola je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2113 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 409 m.
Toda
Stanovništvo
Prema podacima sa popisa, u gradu je 2005. godiine živelo 116.696 stanovnika.
Marocchino, Vicenza
Marocchino je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Opština Gutiérrez Zamora, Veracruz
Gutiérrez Zamora je opština u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz.
Marocchino, Vicenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 231 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 70 m.
Opština Gutiérrez Zamora, Veracruz
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 5863 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 28 m.
Kessai Note
Izabrao ga je Parlament, i to kao prvog pučanina, umjesto dotadašnjih tradicionalnih poglavica. Kao člana Ujedinjene demokratske stranke ga je parlament ponovno izabrao u januaru 2004. godine. Note je japanskog porijekla. Dana 7. januara 2008. i nakon što je njegova stranka poražena na parlamentarnim izborima u novembru 2007, u parlamentu je umjesto njega za predsjednika izabran Litokwa Tomeing.
Petar Bakić
Petar Bakić (Split, 28. rujna 1670. - Križovljan Grad, 5. srpnja 1749.) bio je biskup srijemski i bosansko-đakovački.
Životopis
Petar Bakić potječe iz stare splitske plemićke obitelji Bakić. Od 1710. godine bio je srijemski biskup, a kao veliki misionar oslobođenih podunavskih krajeva 1716. godine imenovan je bosansko-đakovačkim biskupom. U Đakovu proširuje katedralu, opremivši je potrebnim sakralnim predmetima, liturgijskim ruhom i orguljama 1728. godine. Uz crkveno-pastoralnu obnovu biskupije dao se i na gospodarsku obnovu biskupskog vlastelinstva. Napravio je popis stanovništva i svega posjeda. Osim toga, obnovio je ratarstvo te izgradio nove žitnice i sadio napuštene vinograde u Trnavi i u bližoj okolici Ðakova. Obnovio je biskupski dvor, Ðakovo povezao sa Slavonijom novoizgrađenim putovima preko vlastelinskih šuma i Dilja prema Slavonskom Brodu te prema Osijeku. Na tim je putovima podigao 18 mostova. Kako je biskup Bakić došao u sukob s Komorom zbog oduzimanja dijelova vlastelinstva kod formiranja Vojne krajine, te u sukob s podanicima zbog svoje strogosti i s đakovačkim franjevcima zbog uvođenja tridentskog zakonodavstva u pastoralnoj službi u biskupiji, bio je maknut iz Ðakova, a vlastelinstvo stavljeno pod prinudnu upravu Komore. U njegovoj je odsutnosti vidno opalo gospodarstvo, a posebice ergela. Zbog sukoba s franjevcima i državom, 1729. godine pokrenuta je protiv njega istraga, nakon koje mu je privremeno oduzeta uprava biskupijskim dobrima, te je zakupio i živio u dvorcu Križovljan Grad. Marija Terezija ga je rehabilitirala, i 1740. godine darovala mu maruševačko-križovljanski posjed. Nakon smrti, darovnicom koju je potvrdio 12. siječnja 1752. godine. Banski sud u Zagrebu, posjed je naslijedio bratov unuk Pavao Bakić.
Spisateljski rad
Napisao je dva dragocjena spisa: "Zapovidi" i "Opis vlastelinstva". Svi su se stariji povjesničari pozivali na biskupa Bakića i njegove manuskripte. U "Zapovidima" detaljno određuje svakodnevni život na selu biskupskog vlastelinstva. On je bio u pravom smislu vlastelin. Da bi na selu uzdigao stočarstvo, i uopće unaprijedio seoski život, odredio je da seljaci, njegovi podanici, moraju držati kvalitetnu stoku, graditi staje i svinjce te gospodarske zgrade. Osnovao je pripusne postaje po cijelom vlastelinstvu. Bio je iznimno strog prema onima koji se nisu pridržavali njegovih odredbi. Nažalost, manuskript "Opis vlastelinstva" je izgubljen, ali je poznato da sadrži detaljne opise gospodarstva, konja, krupne i sitne stoke, psa ovčara, lovačkih pasa. Spominje hrvatske pasmine: hrvatskog ovčara, posavskog i istarskog goniča te dalmatinskog psa. Naime, na vlastelinstvu, bogatom šumama i šikarama, bilo je bogatih lovišta različite divljači pa su biskupi uzgajali više vrsta lovačkih pasa te ih čak prodavali u više europskih zemalja.
Obnova ergele Lipicanaca
Nakon povlačenja Turaka, biskup Patačić je 1706. Započeo s obnovom devastirane ergele Lipicanaca nabavivši iz Carigrada 18 arapskih kobila i 8 pastuha. Njegov nasljednik biskup Bakić podigao je nove staje za 250 konja i obnovio srednjovjekovnu tradiciju uzgoja konja. U njegovim se stajama nalazilo preko 220 grla. Biskup Bakić 1719. godine nabavio je iz Egipta 30 arapskih kobila i isto toliko ždrijebaca, a platio ih je slavonskim hrastovima za gradnju brodova. U svojoj je ergeli 1728. godine imao 86 arapskih kobila, 5 ždrijebaca i 288 grla podmlatka, a izvan ergele još 170 jahačih konja.
Interdisciplinarnost
Pridjev  interdisciplinarni  se najčešće koristi u obrazovnim krugovima kada istraživači iz dvije ili više disciplina udružuju svoje pristupe i mijenjaju ih tako da se nađu bolji odgovari na proučavani problem, uključujući i slučaj timskog predavanja, gdje se traži od studenta da shvate dati predmet u smislu više tradicionalnih disciplina. Naprimjer, predmet korištenje zemljišta može izgledati drugačije kada se ispituje iz različitih disciplina, na primjer, biologije, hemije, ekonomije, geografije i politike.
Vlădiceni, Bârgăuani
Vlădiceni je naselje u Rumuniji u okrugu Njamc u opštini Bârgăuani.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 463 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 321 m.
Acquaviva, Roma
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 758 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 217 m.
Srbija na istoku (knjiga)
Srbija na istoku je knjiga srpskog socijalističkog publicista Svetozara Markovića objavljena 1872. godine. U njoj se daje detaljan prikaz ekonomskih i političkih prilika u tadašnjoj Kneževini Srbiji sa posebnim naglaskom na dramatične promene do kojih je došlo u godinama nakon oslobođenja od turske vladavine. Marković je pri tome nedavnu istoriju nastojao tumačiti sa socijalističkih pozicija, odnosno tvrdio da je Prvi srpski ustanak svoje motive imao pre svega u ekonomskom ugnjetavanju, a ne verskim razlikama sa Turcima i muslimanima koji su činili povlaštenu manjinu u Smederevskom sandžaku. Marković se izuzetno kritički osvrnuo na promene do kojih je došlo nakon uspostavljanja srpske države, pre svega na raslojavanje srpskog stanovništva na sve siromašnije seljaštvo i tanak sloj gradskog stanovništva koga čine bogati trgovci i korumpirani činovnici; Marković je za to krivio kapitalizam i smatrao da se srpsko društvo mora organizovati na tradiciji seoskih zadruga. Markovićeva knjiga je predstavljala jedan od prvih ozbiljnijih socioloških radova u Srbiji i na prostorima bivše Jugoslavije, odnosno prvi pokušaj da se istorija tumači iz socijalističke perspektive.
East Liberty, Ohio
Ist Liberti je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Anglesqueville-l'Esneval
Anglkvil l'Anval je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Avr.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 473 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 108 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,36 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 130 metara (maksimalnoj 133 m, a minimalnoj 79 m).
El Tulillo, Tierra Blanca
El Tulillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Tierra Blanca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 26 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2375 m.
Geotermalna toplinska pumpa
mini|desno|300px|Princip rada toplinske pumpe ljeti i zimi
Geotermalna toplinska pumpa, toplinska pumpa s izvorom u zemlji, ili geotermalna dizalica topline je vrsta centralnog grijanja i/ili rashladnog sustava koji pumpa toplinu u zemlju ili iz nje.
Geotermalna toplinska pumpa koristi zemlju kao toplinski izvor (zimi) ili toplinski ponor (ljeti). Prednost ovakve konstrukcije je u tome da koristeći umjerene temperature zemlje povećava učinkovitost i smanjuje pogonske troškove sustava za grijanje i hlađenje, a može biti kombinirana sa solarnim grijanjem čineći geosolarni sustav s još većom učinkovitosti. Naziv geotermalne toplinske pumpe može dovesti do krivog zaključka da one koriste toplinu nastalu u unutrašnjosti Zemlje, no one koriste toplinu iz površinskog sloja Zemlje nastalu Sunčevim zračenjem pa bi točniji naziv bio toplinske pumpe s izvorom u zemlji, ali taj naziv nije uvriježen u struci.
Temperatura na 6 metara dubine je približno jednaka godišnjoj prosječnoj temperaturi zraka na toj geografskoj širini. Ovisno o geografskoj širini, temperatura ispod gornjih 6 metara Zemljine površine je približno konstantna i kreće se između 10 i 16 °C ako nema toplinske pumpe koja bi poremetila tu temperaturu. Kao hladnjak ili klimatizacijski uređaj, ovaj sustav koristi toplinsku pumpu kako bi prisilno prenosio toplinu iz zemlje. Toplinska pumpa može prenositi toplinu iz hladnijeg prostora u topliji, protivno prirodnom smjeru prijenosa topline, trošeći pritom energiju (najčešće električnu) ili može potpomagati prirodni prijenos topline iz toplijeg u hladniji prostor. Srž toplinske pumpe je petlja kroz koju je pumpan rashladni medij koji prolazi ljevokretni proces. Toplinske pumpe koje koriste zrak kao toplinski izvor (npr. klimatizacijski uređaji) imaju puno veću učinkovitost grijanja u usporedbi s čistim električnim grijalicama, čak i kada uzimaju toplinu iz hladnog zimskog zraka, iako im učinkovitost značajno pada ako vanjska temperatura padne ispod 5 °C. Geotermalne toplinske pumpe izmjenjuju toplinu sa zemljom što je puno više energetski učinkovito jer je temperatura zemlje stabilnija nego temperatura zraka kroz godinu. Sezonske varijacije temperature padaju s dubinom i gube se ispod 7 metara dubine zbog toplinske inercije. Kao i kod špilje, temperatura plitkog sloja zemlje je viša nego temperatura zraka na površini tijekom zime, a ljeti manja. Geotermalna toplinska pumpa zimi izvlači toplinu iz zemlje (potrebnu za grijanje), a ljeti vraća toplinu u zemlju (radi hlađenja prostora).
Sustavu s geotermalnim toplinskim pumpama dostižu prilično visoke faktore grijanja, 3 – 6, tijekom najhladnijih zimskih noći, dok toplinske pumpe koje koriste zrak kao izvor topline postižu faktore grijanja tek od 1,75 – 2,5 tijekom hladnih dana. Geotermalni sustavi su među najenergetski učinkovitim tehnologijama za provedbu klimatizacije i grijanja vode. Sadašnji koeficijenti djelovanja geotermalnih sustava koji uključuju i snagu potrebnu za protok fluida kroz podzemne cijevi mogu biti niži od 2,5. Investicijski troškovi su viši u usporedbi s konvencionalnim sustavima, ali se razlika u cijeni najčešće vrati, kroz uštedu nekorištenjem konvencionalnih energenata, između 3 do 10 godina. Životni vijek sustava se procjenjuje na 25 godina za komponente izvan zemlje i 50+ godina za podzemne cijevi. Prema podatcima iz 2004., instalirano je preko milijun sustava u svijetu koji čine 12 GW toplinskog kapaciteta, a godišnje raste 10 %.
Historija
Dizalicu topline je prvi opisao lord Kelvin 1853. godine, a prvu je napravio Peter Ritter von Rittinger 1855. Nakon eksperimentiranja sa zamrzivačem Robert C. Webber je napravio prvu istosmjernu geotermalnu toplinsku pumpu u kasnim 40-tima prošlog stoljeća. Prvi uspješni komercijalni projekt je bio instaliran u zgradi Commonwealth Building (Portland, Oregon) 1946. godine. U 1970-tim godinama ova tehnologija je postala popularno u Švedskoj i od tada postepeno raste njezino prihvaćanje u svijetu. Sustavi s otvorenom petljom su dominirali na tržištu dok nije razvoj polibutilenskih cijevi 1979. učinio sustave sa zatvorenim petljama ekonomski prihvatljivim. Svake godine se u SAD-u instalira oko 80,000 jedinica (geotermalna energija se danas koristi u svih 50 zemalja SAD-a, što predstavlja veliki potencijal za brzi rast tržišta u kratkom vremenu i uštede energije) i 27,000 jedinica u Švedskoj.
Holokaust u Litvaniji
mini|Kolaboracionistička Litvanska sigurnosna policija (1941-1944) spaljuje sinagogu. Holokaust u Litvaniji označava sistematsko istrebljenje Jevreja u dijelu Rajhskomesarijata Ostland koji je zauzimao prostor Litvanske Sovjetske Socijalističke Republike (osnovane 1940.) pod okupacijom Trećeg rajha. Od približno 208.000 ili 210.000 Jevreja procjenjuje se da ih je između 190.000 i 195.000 ubijeno prije kraja Drugog svjetskog rata, najviše u periodu od juna do decembra 1941. godine. U Holokaustu je stradalo preko 95 % svih litvanskih Jevreja što je najveći udio stradalih u svim zemljama u kojima je provođen zločin Holokausta. Istoričari ovako veliki udio stradalih pripisuju masovnom kolaboracionizmu od strane ne-jevrejskih lokalnih litvanskih paramilitarnih grupa, dok su motivi te kolaboracije predmet rasprava. Holokaust predstavlja najveći pomor stanovništva u tako kratkom periodu u istoriji Litvanije.
Događaji u zapadnim okupiranim dijelovima Sovjetskog Saveza koji su se odvijali u prvim nedeljama okupacije predstavljali su dramatično razbuktavanje politike provođenja Holokausta.
Važnu komponentu Holokausta u Litvaniji činio je i uspjeh u raspirivanju već postojećeg antisemitizma kroz koji su nacističke snage narativno povezale lokalnu jevrejsku zajednicu sa sovjetskom okupacijom Litvanije iz 1940. godine. Nacisti su se u ostvarenju cilja uništenja Jevreja u značajnoj mjeri oslanjali na organizaciju, pripreme i provedbu naredbi od strane litvanskih kolaboracionista.
Još i danas, tema Holokausta i uloge koje su Litvanci imali u provođenju genocida, uključujući i neke istaknute litvanske nacionaliste, kontroverzna je tema u litvanskom društvu.
Pozadina
Do Drugog svjetskog rata područje današnje Litvanije bilo je jedno od središtva kulturnog i političkog života jevrejske zajednice u Evropi. Današnji litvanski glavni grad Vilnius bio je poznat i kao Jerusalim sjevera zbog mnogobrojnih vjerskih, kulturnih i naučno-obrazovnih institucija kojima je bio dom.
Nakon njemačko-sovjetske invazije na Poljsku u septembru 1939. godine Sovjetski je Savez 10. oktobra potpisao ugovor sa Litvanijom kojim joj je predao grad Vilnius (danas glavni grad, a do tada u sastavu Poljske i sa poljsko-jevrejskim stanovništvom) u zamjenu za vojne koncesije. SSSR je anektirao Litvaniju 1940. godine nakon što su provedeni paravan izbori. Njemački napad na SSSR 22. juna 1941. godine započeo je godinu dana nakon sovjetske okupacije koja je kulminisala u masovnim deportacijama baltičkog stanovništva svega nedelju dana prije njemačke invazije. Nacističke snage su od strane Litvanaca dočekane kao oslobodioci pa su im i paramilitarne jedinice pružile podršku u borbi protiv sovjetskih snaga u povlačenju. Mnogi Litvanci su vjerovali kako će im njemačke snage dozvoliti da obnove neki oblik nezavisnosti (kao što su učinili u Slovačkoj i NDH). Dijelom i kako bi udobrovoljili okupacione snage, dio stanovništva počeo je da iskazuje snažna antisemitistička osjećanja. Nacistička Njemačka iskoristila je ovu situaciju i u prvoj nedelji ofanzive dozvolila osnivanje Litvanske prelazne vlade i Litvanskog dobrovoljačkog fronta. U kratkom je periodu izgledalo kako je Litva funkcionisala na sličan način kao i Slovačka. Nezavisnije litvanske institucije ipak su ukinute nakon prvog mjeseca okupacije u avgustu i septembru 1941. godine nakon čega su Nijemci preuzeli direktniju kontrolu.
Handa
Handa (半田) je grad u Japanu u prefekturi Aiči. Prema popisu stanovništva iz 2005. u gradu je živelo 115.845 stanovnika.
Stanovništvo
Prema podacima sa popisa, u gradu je 2005. godiine živelo 115.845 stanovnika.
Holokaust u Litvaniji
Procjene broja žrtava
mini|Karta sa procjenom broja žrtava Holokausta u zemljama baltičke regije. Procjene broja litvanskih Jevreja prije njemačke invazije kreću se na oko 210.000 stanovnika uz tvrdnju Litvanskog zavoda za statistiku da je 1. januara 1941. godine u zemlji bilo 208.000 Jevreja. Te procjene, uz službene podatke o iseljavanju u prvom periodu sovjetske uprave (oko 8.500 osoba), osobe pobjegle iz geta u Kaunasu i Vilniusu (1.500-2.000 osoba) i osobe koje su preživjele u logorima do dana kada ih je oslobodila Crvena armija (2.000-3.000), dovode do ukupnog broja od 195.000 do 196.000 ubijenih litvanskih Jevreja. Usprkos tome što su okirne cifre poznate, kao i u drugim masovnim zločinima iznimno je teško ustanoviti konačan broj žrtava sa apsolutnom preciznošću. Brojevi kojima istoričari raspolažu povremeno se i značajno razlikuju uz namanje cifre od oko 165.000 do većih brojeva koji dosežu 254.000 i koji vjerovatno uključuju i Jevreje sa drugih područja koji su stradali u Litvaniji.
U periodu rata postojala su ograničena nastojanja da se spasi progonjeno stanovništvo. U periodu od 16. jula do 3. avgusta 1940. godine počasni konzul Holandije u Kaunasu Jan Zvartendijk je za 2.200 Jevreja osigurao treću destinaciju na karipskom ostrvu Kurasao (koloniji koja nije tražila ulazne vize) i u Surinamu (koji je tada još bio holandska kolonija). Funkcioner japanske vlade Čiune Sugiara, koji je služio kao zamjenik konzula u Kaunasu, izdao je 6.000 tranzitnih viza za putovanje japanskim teritorijem litvanskim Jevrejima čime je ugrozio svoj i živote članova vlastite porodice. Izbjegli Jevreji bili su građani ukupiranih dijelova Poljske i Litvanije.
Događaji u okviru Holokausta u Litvaniji
mini|Ubistva Jevreja od strane litvanskih snaga 27. juna 1941. za preme Pogroma u Kaunasu. U pozaini nemački vojnici i litvanski civili (uključujući žene i decu) promatraju zločine. Današnji litvanski lučki grad Klaipeda (na njemačkom poznat kao Memel) kroz istoriju je bio dio Hanzeatskog saveza pa je sve do 1918. pripadao Njemačkom Carstvu kao dio Istočne Pruske. U periodu litvanske međuratne nezavisnosti grad je uživao određeni nivo autonomije i bio je pod patronatom Lige naroda. Kada su grad 15. matra 1939. godine zauzele njemačke snage u njemu je živjelo oko 8.000 Jevreja koji su pobjegli u tada još uvijek slobodan dio Litvanije gdje ih je većina stradala nakon invazije u junu 1941. godine.
Hronološki se genocid u Litvaniji može podijeliti na tri faze od kojih je prva trajala od ljeta pa do kraja 1941., druga od decembra 1941. do marta 1943. i treća od aprila 1943. do jula 1944. godine.
Većina litvanskih Jevreja stradala je u prvoj fazi Holokausta u prvim mjesecima okupacije i prije kraja 1941. Sile osovine napale su Sovjetski Savez 22. juna 1941. što se poklopilo i sa takozvanim Junskim ustankom u Litvaniji. Prije dolaska samih njemačkih okupacionih snaga Litvanski je dobrovoljački front i sam napao sovjetske snage, preuzeo vlast u nekoliko gradova, započeo širenje antisemitističke propagande i počinio masakre nad litvanskim Jevrejima i Poljacima. U noći sa 25. na 26. jun Algirdas Klimaitis je naredio svojim snagama od 800 ljudi da započnu Pogrom u Kaunasu. Komandant SS-a Franc Valter Staleker je 28. juna 1941. tvrdio kako je tom priliko ubijeno 3.800 žrtava u samome gradu i oko 1.200 u regionu oko grada. Klimaitisove snage uništile su nekoliko sinagoga i oko 60 jevrejskih kuća. U revizionističkim nastojanjima od 1990-ih godina broj žrtava koji navodi Staleker dovođen je u pitanje kao preterano velik.
Njemački odredi smrti, Ajnzacgrupe, slijedile su nastupajuću njemačku armiju pa su već u junu i oni započeli organizovati ubistva Jevreja. Prvi zabilježeni zločin ovih odreda dogodio se 22. juna 1941. godine u pograničnom gradu Gargždaju koji je bio jedno od najstarijih jevrejskih naselja u zemlji i na svega 18 kilometara od Memela koji su Nijemci ponovo zauzeli. Oko 800 Jevreja je ubijeno u događaju koji je poznat kao Gargždajski masakr. U masakru je stradalo i oko 100 ne-Jevreja, mnogi jer su pokušali da pomognu svojim jevrejskim komšijama.
Zbog vrlo ranog i brzog progona mnoge litvanske jevrejske žrtve nikada nisu živjele u getima ili bile deportovane u koncentracione logore koji su u to vrijeme tek osnivani. Većina žrtava ubijena je u jamama u blizini mjesta boravka u ozloglašnim masovnim ubistvima kao što su Masakr u Kaunasu 29. oktobra 1941. koji je izvršen u šumi pored grada ili sličan zločin u Vilniusu. Do 1942. reživjelo je još oko 45.000 Jevreja, većinom oni koji su poslani u geta ili koncentracione logore.
U drugoj fazi Holokaust u Litvaniji je usporen i njemačke su okupacione snage odlučile da koriste jevrejski prisilni rad za održavanje ratne ekonomije. U trećoj fazi Holokaust je još jednom intenziviran i u njoj su likvidirani preostali zarobljenici logora i jevrejskih geta.
Dva su faktora doprinijela rapidnom uništenju jevrejske zajednice u Litvaniji. Prvi je bio značajan nivo podrške „de-jevrejizaciji” među litvanskim masama dok je drugi bio rani njemački plan za kolonizaciju Litvanije koja je dijelila granice sa Istočnom Pruskom.
Hnjilčik
Hnjilčik je naseljeno mjesto u okrugu Spiška Nova Ves, u Košičkom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 542 stanovnika.
Holokaust u Litvaniji
Uloga litvanskih kolaboracionista
Administracija nacističke Njemačke usmjeravala je i podsticala ubijanje litvanskih Jevreja. Lokalni litanski kolaboracionisti okupatorskog režima izvršavali su pripremu, logistiku i provođenje ubistava pod nacističkim vodstvom. Nacistički SS brigadir Franc Valter Štaleker stigao je u Kaunas 25. juna 1941. godine gdje je održao zapaljive govore kojima se poticalo na ubijanje Jevreja. U početku je održao govore u zgradi bezbjednosnih službi, nakon čega je održavao govore i u samome gradu. U izvještaju od 15. oktobra Štaleker je pisao o uspjehu u prikrivanju najranijih akcija Vorkomando-sa i kako sada izgleda kako se radi o inicijativi lokalne populacije. Grupe organizovane po partizanskom principu, civilne desničarske nacionalističke i antisovjetske jedinice, inicirale su kontakt sa Nijemcima čim su oni stupili na litvanski teritorij. Jedinice pod komandom Algirdas-a Klimaitis-a, podržane od Nijemaca u Ziherhajtpolicaj-u i Ziherhajtšdienst-u započeli su anti-jevrejske pogrome u Kaunasu u noći sa 25. na 26. jun 1941. Preko hiljadu Jevreja stradalo je u događaju koji je bio prvi pogrom u okupiranoj Litvaniji. Tačan broj žrtava pogroma je nepoznat dok se cifre kreću od 1.500 do 3.800 žrtava pogroma kada se u njih pribroje i žrtve u okolici grada.
24. juna 1941. godine Litvanska bezbjednosna policija (Lietuvos saugumo policija) došla je pod upravu Njemačke policije i obaveštajne službe. Litvanske jedinice su uključene u brojne akcije usmjerene protiv Jevreja i protiv neprijatelja nacističkog režima. Nacistički komandanti ispunjavali su svoje izvještaje svjedočanstvima o zelotizmu litvanskih policijskih jedinica koji premašuje i motivaciju među samim njemačkim jedinicama. Najozloglašenija litvanska jedinica koja je provodila Holokaust bila je Jpatingasis burus koja je masakrirala hiljade Jevreja i pripadnike poljske manjine u okolini Vilniusa. Druga organizacija uključena u provođenje Holokausta bila je Litvanska radnička garda. Brojni Litvanci koji su podržavali nacističku politiku pridružili su se fašističkoj organizaciji Gvozdeni vuk. Tako je u cjelini, litvanska nacionalistička administracija bila usmjerena prema uništenju Jevreja kao doživljenih neprijatelja i potencijalnih rivala etničkim Litvancima pa zato ne samo da se nije odupirala nacističkom Holokaustu već ga je efektivno prihvatala i kao sopstveni cilj.
Kombinacija faktora objašnjava široko sudjelovanje Litvanaca u genocidu nad Jevrejima. Oni uključuju nacionalne tradicije i vrijednosti, antisemitizam (raširen širom srednje Evrope) i specifičnu litvansku želju za „čistom” litvanskom nacionalnom državom sa kojom je brojna jevrejska zajednica smatrana nespojivom. Ostali faktori uključuju i ozbiljne ekonomske probleme koji su navodili na uništenje Jevreja sa ciljem da im se oduzme njihova privatna svojina. Na kraju, Jevreji su doživljavani i kao grupa koja je uživala podršku sovjetskog režima u periodu između 1940. i 1941. godine. U periodu njemačke okupacije Jevreji su tako optuživani za gotovo sve probleme sa kojima se Litvanija suočavala. Tako je i rasprostranjeno lokalno učešće u Holokaustu postalo važan faktor zbog kojega je Holokaust u Litvaniji provođen sveobuhvatnije nego u drugim zemljama.
Iako je kolaboracija bila veoma raširena, podrška genocidu nije dolazila od sih segmenata litvanskog društva i više je stotina građana rizikovalo sobstvene živote nastojeći da pomognu progonjenim Jevrejima. Država Izrael je do 1. januara 2017. godine priznala 891 pravednika među narodima sa područja Litvanije. Mnogobrojni etnički Poljaci u Litvaniji, i sami progonjeni, pomagali su progonjenim Jevrejima.
La Unión, Ayotoxco de Guerrero
La Unión je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Ayotoxco de Guerrero.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 211 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 330 m.
Marona, Vicenza
Marona je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 46 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 32 m.
El Cedro, Atoyac
El Cedro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Atoyac.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 848 m.
Arheoceti
Evolucija i rasprostranjenost
Oni predstavljaju prvu evolutivnu radijaciju kitova, uključujući prve vodozemne forme, te su oni prema tome preci današnjih podredova kitova: zubana i usana. Do te prvobitne diversifikacije došlo je u plitkim vodama koje su tada dijelile Indiju i Aziju (prije 53 do 45 miliona godina), zbog čega se nekih 30 vrsta u potpunosti prilagodilo životu u okeanu; međutim, eholokacija i ishrana filtriranjem pojavile su se tek tokom druge radijacije, to koje je došlo prije između 36 i 35 miliona godina.
thumb|640px|center|Geološka starost različitih arheoceta
Opis
thumb|left|Pakicetus Pakicetidi, koje je. prvi identificirao kao kitove, bili su najprimitivniji kitovi, sa dugim, vitkim nogama i dugim i uskim repom, a dostizali su veličinu vuka. Mogu se naći samo u sedimentima slatkovodnih potoka na sjeverozapadu Indije i sjeveru Pakistana, te su vjerovatno obitavali u njima, ali nisu bili potpuno prilagođeni vodenom životu.
Pronađeni su deseci fosila, ali to su isključivo lubanje, zubi i djelići čeljusti; nikada nije pronađen potpun skelet. Zubi su se razlikovali među rodovima: najmanje vrste imale su zube poput današnjih ribojeda, a najveće vrste imale su zube kao kod hijena. Pakicetidi su vjerovatno bili grabežljivci ili strvinari. Ni lubanja ni zubi pakicetida ne podsjećaju na one kod današnjih kitova, ali kost u obliku slova "S" u njihovom uhu (isključivo prisutna kod kitova), involucrum, te kompaktne i rotirane kosti uha ipak pokazuju da su u pitanju kitovi.
thumb|left|Ambulocetus Druga porodica izumrlih kitova, ambulocetidi, bili su veliki, vodozemni i slični krokodilima, a imali su velika stopala i jak rep. Sedimenti u kojima su pronađeni ukazuju na to da su nastanjivali obalna područja, a njihove kompaktne kosti ukazuju na to da su radije lovili iz zasjede nego jurili za plijenom. Također su poznati samo iz Indije i Pakistana, a uključuju i najstarijeg poznatog kita, Himalayacetusa, koji je živio prije 53,5 miliona godina, što znači da je bio oko 4 miliona godina stariji od ostatka te porodice.
Od manje od deset opisanih fosila, jedan, onaj koji pripada vrsti Ambulocetus natans, gotovo je potpun i glavni je izvor informacija o ranoj evoluciji kitova. Veličine mužjaka morskog lava, imao je veliku glavu sa dugom njuškom i robusnim, jako istrošenim zubima. Donja čeljust pokazuje da je Ambulocetus imao neobično meko tkivo, koje je povezivalo zadnji dio čeljusti sa srednjim uhom — manji ekvivalent većeg masnog jastučića za primanje zvukova, koji je prisutan kod današnjih kitova. Njegove oči imale su dorzalnu poziciju na glavi, ali bile su usmjerene lateralno (ustranu). Muskulatura glave, vrata i leđa bila je jaka, a rep mu je bio dug. Zadnji udovi bili su kratki, ali su stopala bila duga. Prednji udovi su također bili kratki i imali pet kratkih kopita. Ambulocetus je vjerovatno plivao pomoću zadnjih stopala, kao današnja vidra, ali se na kopnu kretao sporo. Vjerovatno je čekao plijen u zasjedi kao krokodili.
Preostale porodice i kasniji krunski kitovi formiraju kladus koji ujedinjuje šest sinapomorfija:
thumb|left|Maiacetus inuus Protocetidi, pronađeni i u Africi i Americi, bili su raznovrsna porodica sa stražnjim udovima i jakim repom, što je pokazatelj toga da su bili snažni plivači, te su nastanjivali plitke i tople dijelove okeana, poput koraljnih grebena. Uvelike su uticali na evoluciju kitova prije između 47 i 41 mil. god. iz tog razloga što su se raširili po svim okeanima na Zemlji. Imali su duge kljunove, velike oči i nosni otvor na višoj poziciji na glavi nego kod ranijih arheoceta, što ukazuje na to da su mogli disati držeći glavu horizontalno, slično kao današnji kitovi; to je bio prvi korak prema nastanku nosnog otvora kod živućih kitova. Zubi su im bili različiti, ali već su počinjali sličiti onima kod današnjih kitova, koji nisu prilagođeni žvakanju; vjerovatno su bili aktivni lovci. Zadnji su im udovi bili raducirani i kratki. Kod nekih vrsta karlica nije bila povezana sa kičmenim stubom, što je pokazatelj da zadnji udovi nisu mogli nositi težinu tijela.
thumb|left|Dorudon atrox Bazilosauridi, koji su imali sićušne zadnje udove i ruke koje su podsjećale na peraja, bili su u potpunosti vodene životinje i dominirali su okeanima. Još uvijek nisu imali eholokaciju i usi kao današnji kitovi. Bazilosauridi i dorudontidi su najstariji potpuno vodeni kitovi čiji su skeleti u potpunosti pronađeni. Oni pokazuju brojne prilagodbe vodenom životu koje nisu postojale kod prethodnih arheoceta: Vratni dio kičme im je kratak, leđni i slabinski otprilike jednake dužine, križni nisu srasli, križno-bočni spoj ne postoji, a na kratkom repu prisutan je loptasti pršljen - pokazatelj da su imali rep kao kod današnjih kitova. Lopatice su im široke i u obliku lepeze, sa anteriornim ramenim izraštajima i malenim supraspinalnim udubljenjima. Lakatne kosti bile su im velike i imale transversno ravne olekranone (lat. olecranon), zglobovi ruke i distalni dijelovi podlaktice sravnjeni su u području ruke, a zadnji udovi su sićušni.
Taksonomija
thumb|right|240px|Ichthyolestes (Pakicetidae) thumb|right|240px|Ambulocetus (Ambulocetidae) thumb|right|240px|Remingtonocetus (Remingtonocetidae) 240px|thumb|[[Rodhocetus (Protocetidae)]] thumb|right|240px|Dorudon (Basilosauridae)
U arheocete spada pet porodica koje imaju snažnu osnovu. Status porodice Kekenodontidae još uvijek nije sigurno ustvrđen.
Srbija na Istoku (TV drama)
Srbija na istoku je jugoslovenska crno-bela biografska TV drama u produkciji TV Beograd emitovana 1970. godine. U njoj se prikazuju poslednji meseci u životu srpskog filozofa i socijalističkog aktivista Svetozara Markovića (čiji lik tumači Petar Kralj, odnosno progon kome je bio izložen od vlasti Kneževine Srbije.
O Svetozaru Markoviću je 1980. godine snimljen biografski film ''Svetozar Marković gde je njegov lik tumačio Lazar Ristovski.
Boško Buha
Boško Buha (1926 - 1943) je bio mladi partizan koji je postao jedan od najvećih ikona Drugog svetskog rata u Jugoslaviji.
Boško Buha je rođen u slavonskom selu Gradina (pored Virovitice) u srpskoj porodici. 1941. nakon invazije sila osovine na Kraljevinu Jugoslaviju i uspostavljanja Nezavisne Države Hrvatske, njegova porodica je bila meta ustaša i morala je da potraži spas u Srbiji.
Buha je na kraju stigao do teritorije pod kontrolom partizana. Tu je pokušao da se pridruži partizanima, ali je odbijen zbog svojih godina (u to vreme je imao 15 godina). Nakon nekoliko pokušaja uspeo je da stupi u partizane i uzme učešće u borbi. 1942. pridružio se Drugoj proleterskoj brigadi NOVJ.
Uskoro je razvio talenat za šunjanje do neprijateljskih bunkera i njihovog uništavanja pomoću ručnih granata. Njegov talenat i hrabrost su trenutno postali legendarni, a njegova jedinica, u kojoj je bilo mnogo mladih ljudi i dece, je dobila nadimak "Partizanska artiljerija". Krajem 1942. javno je pohvaljen od strane Josipa Broza Tita.
minijatura|Sahrana Boška Buhe u Pljevljima 1943.