cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historija umjetnosti
Nadrealizam
thumb|left|Kaligram Fantastična umjetnost koju su tijekom 1920-ih stvarali nadrealisti bavila se istraživanjem načina na koji radi mozak. Nove ideje ukazivale su na to da čovjek svjesno koristi samo vrlo mali dio svog mozga i da nije svjestan podsvjesne aktivnosti nad koje nema racionalne kontrole. Bizarne i snovite slike nadrealista, kao što je španjolski slikar Salvador Dali (1904-89), inspirirane su upravo tim idejama.
Veliki dio moderne umjetnosti stvoren je za izlaganje u muzeju ili galeriji, a ne za kuće, palače ili crkve kao što je to bilo u prošlosti. Često joj je namjera zbuniti, podrugivati se i provocirati svoju politiku a ne jasno pokazati svoje značenje
Apstraktna umjetnost
Apstraktni umjetnici ne prikazuju predmete iz svakodnevnog života. Ideju ili emociju sugerira sama boja i oblik. Tako apstraktna umjetnost postaje poput glazbe, ni jedna ni druga ne prikazuju ništa što bi se moglo iskazati riječima, no obje mogu biti izražajne i pokretačke. Umjetnici Jakcson Pollock (1912-1956) i Mark Rothko (1903-1970) dva su poznata apstraktna slikara.
Umjetnost u Aziji
right|thumb|100px|Kacušika Hokusai, Zmaj iznad Fujija, 1834. Tradicionalno je u azijskoj umjetnosti simbolično značenje, koje se krije iza teme slike, skulpture ili rezbarije, važnije od iluzije stvarnosti. U Kini, naprimjer, slike krajolika su stilitirane da bi izrazile idele religijske misli:prirodni sklad, mir i krepost. U Kini i Japanu kaligrafija se smatrala visokim umjetničkim oblikom. Natpisi su obično kratke, poetske situacije. U Kini se umjetnost slikanja razvila iz kaligrafije. Slikari krajolika slikali su kistom i tintom na papiru ili na svili. Nisu slikali prizore iz života. Vrlo su bili važni tijek i snaga poteza kista. Katsushika Hokusai (葛飾北斎)(1760-1849) možda je najpoznatiji japanski litograf. Njegove poznate drvene rezbarije prikazuju krajolike, ali i prizore iz svakodnevnog života (zvane ukiyo-e). Njihove boje i kompozicija vrlo su izražajne. Tijekom trajanja Mughalskog Carstva (16.-17.st.) u Indiji je cvalo minijaturno figurativno slikarstvo. Karakteriziralo ga je bogastvo boja i izuzetna istančanost.
Umjetnost u Africi
thumb|left|150px|Fang maska iz [[Gabona, 19. st. izložena u Luvru]] Afrička umjetnost ima dugu tradiciju, iako nepostojanje dokumenta otežava određivanje njezina povijesnog slijeda. Glavni umjetnički oblici su skulpture i maske. Većina umjetnina, po svemu sudeći, ima religijsku ili obrednu namjenu. Najrazijenije tehnike bile su drvene rezbarije i brončani dijelovi. Bogata kiparska tradicija u zapadnoj Africi započinje glinenim figurama koje su izrađivali pripadnici naroda Nok oko 500. pne. Oko 13. stoljeća nove ere Ife u Nigeriji počeli su izrađivati izvanredne brončane odljeve glava i figura, izuzetno realističkim stilom. To je vjerovatno utjecalo na skulpture izrađivane u Beninu, Nigerija, od 16. do 19. stoljeća. Afričke maske mogu predstavljati neki duh ili pretka ili mogu biti posve dekorativne naravi. Njihovo značenje dolazi od maskerade (ples, drama ili glazba) čiji su sastavni dio. Važni materijali su drvo, biserje, slonovača i školjke.
Američka domorodačka umjetnost
thumb|Prinošenje ljudske žrtve bogovima Sofisticirane domorodačke američke društvene zajednice, kao što su Azteci i Maya u Meksiku te Inka u Peruu, stvorile su osebujne umjetničke i arhitektonske stilove. Gotovo 3000 godina nomadski narodi u Sjevernoj i Južnoj Americi označavali su na tlu >> skulpture << inspirirane strahom ili stvarali zemljane nasipe čiji oblici se mogu vidjeti samo visoko iz zraka. Složena oblika i vrlo vješto izrezbareni, totemski štapovi prikazuju status mnogih poglavica sjevernoameričkih Indijanaca. Na jugozapadu su sjevernoamerički Indijanci na glatku podlogu lagano sipali obojeni pijesak ili mljeveno kamenje te tako stvarali kratkotrajne simbolične slike obredne važnosti.
Pacifička umjetnost
right|thumb|150px|[[Moai kip]]
Doticaj s europskim kršćanskim kulturama od 18. stoljeća naovamo imao je pogubno dijelovanje na stari lokalni način života pacifičkih otoka. Najveći dio umjetnina je izgubljen, iako je sačuvano nekoliko izuzetnih skulptura zahvaljujući njihovoj postojanosti. Među važnim umjetničkim oblicima pacifičkog područja su drvene i kamene rezbarije, slikarije na kori drveta, maske duhova i složeno tetoviranje tijela. Između 400. i 1680. ljudi na Uskršnjem otoku oblikovali su od vulkanskih stijena goleme glave visoke do 12 m. One slave uspomenu na božanske pretke plemenskih poglavica.
Danas se odvojeno proučava:
Independence, Ohio
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 7.133, što je 24 (0,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Donjeux (Gornja Marna)
Donže je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Gornja Marna koja pripada prefekturi Sen Dizje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 405 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 31 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,84 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 216 metara.
Bückeburg
Bikeburg je grad u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 38 opštinskih središta okruga Šaumburg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 20.674 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3257009.
Epsiprantel
Epsiprantel je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 326,433 Da.
Maurice Utrillo
Moris Utrilo, rođen kao Moris Valadon (, 25. decembar 1883 - 5. novembar 1955) bio je francuski slikar koji je najradije slikao panorame gradova.
Rodio se na Božić u Monmartru, delu Pariza. Utrilo je jedan od retkih slikara koji je zaista rođen u poznatoj četvrti slikara.
Potenciometar
Potenciometar je promjenljivi otpornik koji funkcionira kao razdjelnik napona. Potenciometri omogućavaju „biranje“ otpora, odnosno kontinualno podešavanje otpora od praktično 0 oma do najveća naznačene vrednosti koja određuje opseg. Većina potenciometara obeležena je gornjom vrednošću (npr. 10K, 50K, 100K, 1M). Opseg potenciometra je samo približan. Ako na potenciometru nema oznake, može se upotrebiti multimetar da se odredi opseg.
Maurice Utrillo
Utrilo je rođen iz veze između slikarskog modela tinejdžera, Meri-Klementine Valadon, i, kako se danas veruje, mladog slikara amatera po imenu Bojsi. Utrilova majka, Suzana Valadon, pozirala je mnogim slikarima kao što su Berta Morizo, Pjer Ogist Renoar i Anri de Tuluz-Lotrek. Tuluz-Lotrek ju je upoznao sa slikarom Edgar Degaom, koji ju je ohrabrivao da crta.
Postoji i šaljiva priča, legenda o Utrilovom poreklu. Priča se da kada se Utrilo rodio, niko nije hteo da ga prizna kao svoje dete. Prvo je Suzan Valadon otišla kod Renoara zato što je bila njegov model devet meseci ranije. Renoar je pogledao u bebu i rekao: „On ne može biti moj, boja je užasna!“ Onda je otišla kod Dega-a, za koga je takođe pozirala. Dega reče, „On ne može biti moj, oblik je užasan!“ U kafeu, Utrilova majka opazi slikara za koga je znala da se zove Migel Utrilo, kome je prišla i požalila se na problem. Čovek joj je rekao da će dati detetu prezime Utrilo pod izgovorom: „Biće mi drago da stavim svoje ime na rad koji je ili Renoarov ili Degaov!“
Potenciometar
Vrednost otpora obično se podešava okretanjem osovine ili pomicanjem klizača. Promjena električnog otpora može biti linearna (ravna) ili logaritamska. Potenciometri su uglavnom obrtnog tipa, dok se potenciometri s klizačem najčešće koriste kod stereo uređaja.
PMEG
PMEG je organsko jedinjenje, koje sadrži 8 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 289,185 Da.
Potenciometar
Potenciometar može biti sa stalnim rasporedom (najmanje dva serijski spojena otpornika) ili s promjenljivim rasporedom otpora (promjenljivi otpornik s kliznim spojem). Kako su padovi napona na pojedinim dijelovima otpornika razmjerni električnim otporima tih dijelova, mogu se odabrati određeni dijelovi napona između krajeva potenciometra. Ako je promjenljivi otpornik umjeren u pripadnim naponima, služi kao usporedbeno mjerilo napona (na primjer u Poggendorffovu postupku usporedbe).
mini|500px|središte|Potenciometar je [[Otpornik|otpornički razdjelnik električnoga napona, s promjenljivim rasporedom otpora (lijevo) ili sa stalnim rasporedom (desno); VS – napon, R – električni otpor.]]
Maurice Utrillo
Kada je mentalna bolest zahvatila, tada 21 godišnjeg Utrila, hrabrili su ga da crta sa svojom majkom. Zahvaljujući tome, uskoro pokazuje veliki talenat u slikanju. Majka ga je naučila koliko je znala i on je počeo da slika sve što je video u Monmartru. Prikazivao je čudne pejzaže koji su očaravali prolaznike i zadivljavali poznavaoce. Ove slike inspirisale su mnoge umetnike da preispitaju svoj stil i svet. Umesto da se okrene apstrakciji, Utrilo je stvorio novu realnost. Nažalost, tokom svoga života, mentalni poremećaj dovešće ga do boravka u ustanovama za mentalne bolesnike.
Kritika ga je zapazila tek 1910. godine. Do 1920, on postaje legendarna figura, internacionalno poznata. Godine 1929, Francuska vlada nagrađuje ga ordenom Legijom časti. Danas, turisti Pariza i četvrti Monmartra mogu pronaći mnoga njegova dela na razglednicama, a jedna od najpopularnijih je čuvena slika iz 1936. pod nazivom: Ugao na Monmartru / Lapin Agile.
Godine 1935, sa svojih 52, ženi se sa Lusi Valore i seli se u mesto Le Vesine van Pariza. U to vreme bio je suviše bolestan da radi na otvorenom, i počinje da slika po motivima razglednica i po sećanju. Uprkos toga što je tokom života bio alkoholičar, doživeo je sedamdesete godine. Utrilo umire 5. novembra, 1955. Sahranjen je na groblju Sen Vinsent u Monmartru.
Utrilo je jedan od slikara čija se dela najviše krivotvore.
GEP
__NOTC__ Termin GEP ima više značenja.
Georg Simon Ohm
mini|desno|300px|Prolaskom [[električna struja|električne struje kroz bilo koji otpornik ili električni vodič, na tom otporniku ili vodiču nastaje pad napona jednak umnošku jakosti električne struje i električnog otpora među mjernim točkama.]]
Georg Simon Ohm (Erlangen, 16. ožujka 1787. - München, 6. srpnja 1854.), njemački fizičar. Studirao u Erlangenu, isprva radio kao predavač matematike u Kölnu, Berlinu i Nürnbergu, a od 1849. bio je profesor na Sveučilištu u Münchenu. Poznat je po svojem djelu Galvanski lanac, matematički obrađen (njem. Die galvanische Kette, mathematisch bearbeitet, 1827.), u kojem je teorijski obradio fenomenološku teoriju električne struje i prvi nakon R. Kirchhoffa matematički formulirao zakonitosti električne struje. Bavio se i akustikom (definirao je čisti ton kao sinusoidni oblik vala), linearnom polarizacijom svjetlosti i njezinom interferencijom pri prolasku kroz jednoosne kristale, i drugo.
Mjerna jedinica om (Ω) kojom se iskazuje vrijednost električnog otpora nazvana je po njemu.
Ohmov zakon
Ohmov zakon je zakon prema kojemu je jakost električne struje I u električnom vodiču, pri konstantnoj temperaturi, određena kao omjer električnoga napona U koji električnu struju prouzročuje i električnoga otpora R:
I ostali oblici tog oblika zakona također se nazivaju po Ohmu:
gdje je:
Ohmov zakon je jedan od temeljnih zakona elektrotehnike. Ohmov zakon vrijedi za metale i vodljive otopine. Takvi se vodiči zovu omski vodiči. Za neke materijale Ohmov zakon ne vrijedi a takvi se vodiči zovu neomski.
Šesto čulo
Termin Šesto čulo ima više značenja:
Minden, Nebraska
Minden je grad u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2,923 stanovnika.
Edvard Munch
Edvard Munch (Løten, 12. prosinca 1863. - Ekely, 23. siječnja 1944.), norveški slikar.
Munch je bio kronični bolesnik cijelog svog života. Vjeruje se kako je bolovao od bipolarnog poremećaja (poznatijeg kao manijakalna depresija).
Slavna djela
thumb|200px| Pojačano osiguranje u Munchovom muzeju u Oslu. Krik (1893.; izvornog naziva "Očaj") je najslavnija Munchova slika koja spada u najprepoznatljivija svjetska djela. Ona pripada skupini slika koje je Munch nazvao "Friz života", a u kojoj je istraživao teme života, ljubavi, straha, smrti i melankolije. Kao što je slučaj i s drugim djelima iz ove serije, Munch je napravio brojne verzije istog motiva. Najpoznatija verzije je bila ukradena iz Munchovog muzeja u Oslu, 22. kolovoza, 2004. god., no već 31. rujan, 2006. norveška policija je pronašla počinitelje i povratila sliku skupa s još jednom - Madonna.
Teme iz Friza života se kontinuirano provalče kroz njegov cijeli život. One se mogu prepoznati u djelima kao što su: Bolesni dječak (1886., portret njegove preminule sestre Sofije), Pepeo (1894.) i Most. Na "Mostu" se nalaze bezoblične figure koje nemaju prepoznatljivih karakteristika i lica. Zastrašujući oblici tamnog drveća i kuća natkrivljuju figure i pojačavaju osjećaj strave. Žene su na Munchovim slikama prikazivane ekstremno, ili kao krhke, nevine žrtve ili kao smrtonosne vampirice. Mnogi kažu da to proizilazi iz njegovih seksualnih tjeskoba.
Pecos County, Texas
je okrug u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 15.507.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 15.507 stanovnika, što je 1.302 (7,7%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Fosfomevalonat kinaza
Fosfomevalonat kinaza (, ATP:5-fosfomevalonatna fosfotransferaza, 5-fosfomevalonatna kinaza, mevalonat fosfatna kinaza, mevalonat-5-fosfatna kinaza, mevalonsko kiselinska fosfatna kinaza) je enzim sa sistematskim imenom ATP:(R)-5-fosfomevalonat fosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
PDB
__NOTC__ Termin PDB ima više značenja.
NK Zrinski
NK Zrinski može značiti:
Danas
Danas ima više značenja:
CGMP
__NOTC__ Termin CGMP ima više značenja.
Badailhac
Badajak je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Kantal koja pripada prefekturi Orijak.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 122 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 9 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,48 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 950 metara (maksimalnoj 1.023 m, a minimalnoj 677 m).
GNA13
Interactions
Za GNA12 je bilo pokazano da interaguje sa ARHGEF1, AKAP3, RIC8A, Radixin i ARHGEF12.
Vidi još
<!-- The PBB_Controls template provides controls for Protein Box Bot, please see Template:PBB_Controls for details. {{PBB_Controls }->
PDC
__NOTC__ Termin PDC ima više značenja.
Svoga tela gospodar (film)
Svoga tela gospodar, crnobijeli 35-milimetarski film koji je 1957. godine snimio zagrebački Jadran-film po istoimenoj pripovijetki Svoga tela gospodar Slavka Kolara.
Radnja
Pritisnut velikim siromaštvom, naočiti momak ženi se hromom djevojkom koja donosi bogati miraz. Mladi Iva svojim je nemarom na paši skrivio smrt obiteljske junice, stoga se mora pokoriti želji strogog oca Jakova i oženiti se njemu neprivlačnom i hromom Rožom, starijom kćerkom imućnih suseljana. Roža je dobra duša i naočiti Iva joj se sviđa, no on ju sustavno ignorira, ogorčen prisilnim ulaskom u brak. Kako ne može prijeći preko njene mane, muči i sebe i nju, ostajući "svoga tela gospodar".
Stazione, Frosinone
Stazione je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
TMP
__NOTC__ Termin TMP ima više značenja.
Eptazocin
Eptazocin je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 231,333 Da.
Stazione, Frosinone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 216 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 115 m.
Mitchell, Nebraska
Mitchell je grad u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1,702 stanovnika.
Chesterton, Indiana
Česterton je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 13.068, što je 2.58 (24,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Sant'Eufemia a Maiella, Pescara
Sant'Eufemia a Maiella je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 274 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 866 m.
PMSF
PMSF je organsko jedinjenje, koje sadrži 7 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 174,193 Da.
Charny (Sena i Marna)
Šarni je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 885, a gustina naseljenosti je iznosila 71 stanovnika/km².
Velika igra
mini|300px|[[Kadžarska Monarhija|Persija na početku Velike igre 1814.]] mini|300px|Centralna Azija oko 1848. mini|Politički crtež koji prikazuje avganskog emira [[Šer Ali Kana između ruskog medveda i britanskog lava.]] Velika igra je bio naziv za strateško rivalstvo između Britanske imperije i Ruske Imperije zarad dominacije nad Centralnom Azijom. Za klasični period Velike igre se smatrao da je trajao približno od Rusko-persijskog sporazuma iz 1813. do Anglo-ruske konvencije iz 1907. Manje intezivna faza je trajala nakon Oktobarske revolucije 1917. U postkolonijalnom periodu, ovaj naziv je nastavio da se koristi za opisivanje geopolitičke mahinacije velikih i regionalnih sila za geopolitičkom moći u uticajem u regionu.
Polk County, Texas
je okrug u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 45.413.
Majka Tereza
Majka Terezija, rođena kao Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, (Skoplje, 27. 8. 1910. — Calcutta, 5. 9. 1997.), pravim imenom Agnesa Gongea Boiagiu, je bila časna sestra, rođena je u Skoplju u albanskoj katoličkoj porodici, koja je osnovala red Misionarke milosrđa i dobila Nobelovu nagradu za mir 1979. za svoj humanitarni rad. Majka Tereza je zbrinjavala siromašne, bolesne, siročiće i umiruće Kalkute.
Preko 45 godina služila je siromašnima, bolesnima, siročadi i umirućima. Misionarke ljubavi od početne male zajednice s vremenom su prerasle u zajednicu koja broji 5 000 redovnica u oko 600 misija, škola i skloništa u 120 država svijeta. Papa Ivan Pavao II. proglasio je Majku Tereziju blaženom 19. 10. 2003. godine.
Od 1970. godine, međunarodno je prepoznata kao humanitarka i pomoćnica siromašnih i nemoćnih. Dobitnica je Nobelove nagrade za mir 1979., te mnogih drugih međunarodnih nagrada, među kojima se ističu najviše indijsko civilno odličje "Bharat ratna" iz 1980. za njen humanitarni rad, počasno državljanstvo SAD-a, Nagrada Albert Schweitzer itd. Misionarke ljubavi nastavljaju pomagati siromašnima i potrebnima širom svijeta pa tako djeluju i u Hrvatskoj. Majka Terezija više puta boravila je u Hrvatskoj, prvi put još 1928. godine. Župnik njene župe u rodnom Skoplju bio je hrvatski svećenik Franjo Jambreković, koji je utjecao na nju, a u Indiji je surađivala s hrvatskim svećenikom Antom Gabrićem. Skupština grada Zagreba 19. 7. 1990. proglasila ju je počasnom građankom grada Zagreba.
Rani život
Majka Terezija, pravim imenom Agnes Gonxha Bojaxhiu, rođena je u Skoplju u albanskoj katoličkoj obitelji. Njezino srednje ime "Gonxha" potječe od albanske riječi "gonxhe" što znači "pupoljak". Iako je rođena 26. kolovoza, osobno je smatrala 27. kolovoz svojim rođendanom, jer je na taj dan krštena. Bila je najmlađe dijete u obitelji Nikollë (*1878. - †1919.) i Drane Bojaxhiu (djevojački Bernaj) (*1889. - †1972.) Njen otac potječe iz Skadra, a majka iz Đakovice. Oboje su bili vrlo pobožni. U obitelji je bilo još dvoje djece: Lazar (*1907. - †1981.) i Agata (*1904. - †1973). Lazar se školovao na Vojnoj akademiji u Grazu, a zbog političkih razloga kasnije je emigrirao u Italiju. Njezin otac radio je kao pomoćnik u ljekarni, a bavio se i politikom, zalagao se za prava Albanaca. Umro je 1919. (nakon što mu je pozlilo nakon obroka), kada je Terezija imala osam godina.
Kada se rodila 1910., Skopje je bilo u Osmanskom Carstvu. U Balkanskim ratovima 1912., zauzima ga srpska vojska te postaje dio Kraljevine Srbije. Od 1918. godine, Skopje je u sastavu Države SHS pa Kraljevine SHS. Išla je u osnovnu školu u kojoj se podučavalo na albanskom jeziku, a zatim je pohađala gimnaziju, gdje se podučavalo na srpskom jeziku. Prvu pričest primila je s pet godina, a uskoro i svetu potvrdu. U ranim godinama bila je oduševljena pričama o životu misionara, a do 12 godina bila je uvjerena da se treba posvetiti vjerskom životu. Župnik njene župe Presvetog Srca Isusova u Skopju, bio je hrvatski isusovac Franjo Jambreković, s kojim se kasnije dopisivala iz Indije. S 18 godina odlučila je posvetiti život "službi Bogu" i ušla u katolički red irskih sestara, specijaliziran za misije u Bengalu u Indiji. Do kraja života više nije vidjela majku i sestru.
Putovala je iz Skopja preko Zagreba do Irske, u rujnu 1928. Otišla je u samostan časnih sestara lorentinki u Rathfarnhamu u Irskoj, kako bi naučila engleski jezik, jer se njime podučava školsku djecu u Indiji.
Stigla je u Indiju 1929., i započela novincijat u gradu Darjeelingu, u blizini Himalaje. Položila je svoje prve redovničke zavjete 24. 5. 1931. U to vrijemem, uzima redovničko ime Terezija, po sv. Tereziji iz Lisieuxa (Mala Terezija), zaštitnici misionara. Svečane redovničke zavjete položila je 14. 5. 1937., dok je radila kao nastavnica u školi samostana Loreto u istočnoj Kalkuti.
Voljela je raditi u školi i sve više je razmišljala kako pomoći siromašnima u Kalkuti. Grad je pogodila teška glad 1943., te oružani sukob između hinduista i muslimana 1946. godine.
Nekoliko godina poučavala je u jednoj školi u Kalkuti, a 1946. primila je "poziv unutar poziva", kako ga je sama nazvala, napustila školu i počela djelovanje među siromašnima, bolesnima, umirućima.
Misionarski rad
Terezija je napisala u svoj dnevnik, da joj je prva godina bila ispunjena teškoćama. Nije imala prihoda, prosila je za hranu i potrepštine. Prvih nekoliko mjeseci, suočila se sa samoćom i napasti, da se vrati u udobnost samostana.
Dobila je dozvolu iz Vatikana 7. 10. 1950., za osnivanje redovničke zajednice na području biskupije, što je bio početak kasnije redovničke zajednice Misionarki ljubavi. Misija je prema njenim vlastitim riječima bila briga za: "gladne, gole, beskućnike, osakaćene, slijepe, gubavce, sve one ljude koji se osjećaju neželjenima, nevoljenima, zanemarenima od društva i koji su postali teret društvu". Redovnička zajednica počela je rad s 13 redovnica u Kalkuti, a danas ima više od 4 000 redovnica i dobrotvorne centre širom svijeta. Brinu se za izbjeglice, slijepe, oboljele od side, invalide, alkoholičare, siromašne, beskućnike, ali i žrtve poplava, epidemija i gladi.
Majka Terezija otvorila je prvi Dom za umiruće 1952. godine u prostoru dobivenom od grada Kalkute. Uz pomoć indijskih dužnosnika napušteni hinduistički hram, pretvoren je u besplatni hospicij za siromašne. Ona ga je nazvala Dom čista srca ("Nirmal Hriday"). U tom hospiciju bili su neizlječivi bolesnici, kojima je pružena medicinska skrb i prilika, da preminu dostojanstveno, a ne napušteni na ulici. Prije smrti prema ritualima njihove vjere, muslimanima su se čitali odlomci Kurana, hindusi su dobivali svetu vodu iz Gangesa, a katolici sakrament bolesničkog pomazanja. Uskoro je Majka Terezija otvorila dom "Shanti Nagar" (Grad mira) za one koji pate od gubavosti. Misionarke ljubavi uspostavile su niz domova u Kalkuti, gdje su dijelile lijekove, zavoje i hranu. Godine 1955., otvoren je dom "Nirmala Shishu Bhavan" (Dječji dom Bezgrješnog Srca), kao utočište za siročad i mlade beskućnike.
Otvorili su se domovi i izvan Kalkute u drugim indijskom gradovima. Prva kuća izvan Indije otvorena je u Venecueli 1965. godine s pet redovnica. Slijedile su kuće u Rimu, Tanzaniji i Austriji 1968. godine, a tijekom 1970.-ih i u desecima drugih država u Aziji, Africi, Europi i SAD-u. U Zagrebu djeluju od 1979. godine. S njom je surađivao u Indiji hrvatski misionar Ante Gabrić.
Muški ogranak redovničke zajednice osnovan je 1963., a kontemplativni ogranak redovnica 1976. godine. Pridružili su se i brojni vjernici laici. Na zahtjev brojnih svećenika, Majka Terezija osnovala je 1981., Pokret za svećenike "Corpus Christi" (hrv. Tijelo Kristovo), a 1984. godine osnovala je s franjevcem Josipom Langfordom redovničku zajednicu za svećenike (eng. "Missionaries of Charity Fathers"). Do 2007. godine, redovnička zajednica imala je oko 450 redovnika i 5 000 redovnica, oko 600 misija, škola i skloništa u 120 država svijeta.
Humanitarni rad u svijetu
Godine 1982., u jeku opsade Bejruta, Majka Terezija sudjelovala je u spašavanju 37 djece zarobljene u bolnici na prvoj crti bojišta. Dogoveren je privremeni prekid vatre između izraelske vojske i palestinskih gerilaca. U pratnji djelatnika Crvenog križa, putovala je kroz ratnu zonu u devastiranu bolnicu, kako bi se odveli na sigurno pacijente.
Do 1996. godine, bila je u 517 radnih misija u više od 100 država. Više puta posjetila je i Hrvatsku.
Christopher Hitchens i njemački magazin Stern kritizirali su je, da nije dovoljno koristila donirani novac za smanjenje siromaštva i poboljšanje uvjeta u hospicijima, a da je puno ulagala u misionarski rad i otvaranje novih samostana. Kritizirana je i što je primila donacije od autokratske i korumpirane obitelji Duvalier s Haitija i od kontroverznog poslovnog čovjeka Charlesa Keatinga, kojem su sudili zbog prijevare i korupcije.
Zdravstvene tegobe i smrt
thumb|thumb|Majka Terezija [[1986. u Njemačkoj.]] Doživjela je srčani udar u Rimu 1983., dok je bila u posjetu papi Ivanu Pavlu II. Drugi srčani udar imala je 1989. godine, kada su joj je ugrađena srčana premosnica.
Godine 1991., nakon upale pluća, dok je bila u Meksiku, doživjela je dodatne srčane tegobe. Ponudila je ostavku na svoju poziciju na čelu Misionarki ljubavi, no redovnice su tajnim glasovanjem, odlučile da ostane. Majka Tereza je pristala na tu njihovu odluku.
U aprilu-travnju 1996., pala je i slomila ključnu kost. U augustu-kolovozu 1996., bolovala je od malarije i ponovno imala tegobe sa srcem. Operirala je srce, ali bilo je jasno da je njeno zdravlje narušeno. Liječila se u SAD-u. Odstupila je s čelnog mjesta Misionarki ljubavi 13. 3. 1997.
Umrla je u Kalkuti, 5. 9. 1997. godine. Pokopana je uz državne počasti odobrene od indijske Vlade u znak zahvalnosti za njenu pomoć siromašnima svih religija u Indiji.
Njezina je smrt primljena s tugom u svjetovnim i vjerskim krugovima. Nawaz Sharif, tadašnji premijer Pakistana, rekao je tom prilikom da je bila jedna od rijetkih i jedinstvenih osoba koje žive za više ciljeve te da je njezino zauzimanje za siromašne i bolesne jedan od najljepših primjera služenja društvu. Za života i nakon njezine smrti, Majka Terezija bila je prema anketama Gallupa vrlo cijenjena u SAD-u, a 1999. godine bila je rangirana kao "najcijenjenija osoba 20. vijeka" po anketi u SAD-u.
U spomen na Majku Tereziju otvoreno je nekoliko muzeja. Također je nekoliko crkvi i župa nazvano po njoj, poput crkve bl. Majke Terezije u Koprivnici posvećene 22. 2. 2009. godine. Po Majci Tereziji imenovane su ceste, a Indijske željeznice uvode novi vlak "Majka Express", nazvan po Majci Tereziji, koji počinje voziti 26. 8. 2010. u povodu 100. obljetnice njezina rođenja.
Odjek u Indiji
Majka Terezija dobila je nagradu indijske vlade "Padma Shri" 1962., što je bila prva njena nagrada u Indiji. Dobivala je nagrade i u sljedećim desetljećima, uključujući Nagradu "Jawaharlal Nehru" za međunarodno razumijevanje 1972., a 1980. godine dobila je najviše indijsko civilno priznanje "Bharat ratna".
Njenu službenu biografiju napisao je indijski državni službenik Navin Chawla 1992. godine.
Bilo je i kritičara njenog rada u Indiji. Aroup Chatterjee, koji je rođen i odrastao u Kalkuti, ali je živio u Londonu, kritizirao je Majku Tereziju da promiče negativnu sliku o Kalkuti. Bilo je i kritika na njen pokop uz indijske državne počasti.
Odjek u svijetu
thumb|250px|Majka Terezija prilikom susreta s nekadašnjima američkim predsjednikom [[Ronald Reagan|Ronaldom Reaganom i njegovom suprugom prilikom dobivanja "Predsjedničke medalje za slobodu" 1985. godine.]] Godine 1962., Majka Tereza dobila je nagradu "Ramon Magsaysay" za mir, međunarodno razumijevanje i za rad u Južnoj i Istočnoj Aziji. Ta nagrada često se naziva i "azijskom Nobelovom nagradom".
Do ranih 1970.-tih, Majka Terezija postala je međunarodno poznata. Njezina popularnost u to vrijeme u velikoj se mjeri pripisuje dokumentarnom filmu "Nešto lijepo za Boga" iz 1969., koji je snimio Malcolm Muggeridge.
Papa Pavao VI. dodijelio joj je nagradu za mir 1971., nazvanu po papi Ivanu XXIII., pohvalivši njen rad sa siromašnima, kršćansku ljubav i nastojanja za mir. Kasnije je dobila crkvenu nagradu "Pacem in Terris" 1976. Dana, 19. 10. 2003., papa Ivan Pavao II. proglasio ju je blaženom. To se dogodilo dosta brže, nego što je slučaj kod drugih beatifikacija.
Majka Tereza dobila je nagrade brojnih vlada i civilnih udruga. Imenovana je počasnom članicom "Reda Australije" 1982. godine, "za služenje zajednici u Australiji i humanost u cjelini". Dobila je nagrade Ujedinjenog Kraljevstva i Sjedinjenih Američkih Država, a također i počasno državljanstvo Sjedinjenih Američkih Država.
Dobila je i albansku nagradu "Zlatni ponos nacije" 1994., te haićansku državnu nagradu. Njezino prihvaćanje te dvije nagrade, naišlo je na kritike, jer su albanska i haićanska vlast u to vrijeme bile na lošem glasu.
Godine 1979., Majka Terezija dobila je Nobelovu nagradu za mir, "za rad koji poduzima u borbi za prevladavanje siromaštva i patnje, što također predstavlja prijetnju miru." Odbila je sudjelovati na svečanom banketu za laureate i zamolila je, da se nagrada od 192 000 dolara preda siromasima u Indiji, dodajući da zemaljske nagrade imaju važnost samo zbog toga što pomažu njezinom nastojanju za pomoć potrebitima u svijetu.
Kada je Majka Terezija dobila nagradu, bila je upitana: "Što možemo učiniti za promicanje mira u svijetu?" Ona jeodgovorila: "Idite kući i volite svoju obitelj." U govoru povodom dobivanja nagrade među ostalim je rekla: "Zahvalna sam i sretna što ovu nagradu mogu primiti u ime gladnih, golih, onih bez domovine, bogalja, slijepih i bolesnih od gube. U ime svih onih koji se osjećaju nepoželjnima, nevoljenima, nezbrinutima, u ime onih koji su isključeni iz našeg društva. Ja nagradu primam u njihovo ime i sigurna sam da će ova nagrada donijeti novu ljubav između siromašnih i bogatih. Na ovome je inzistirao i Isus i zbog toga je i došao na ovaj svijet, da bi siromašnima donio ovu radosnu vijest". Također je istaknula, svoj glas protiv pobačaja: "U novinama čitamo ovo ili ono, ali nitko ne govori o milijunima malih koji su prihvaćeni s jednakom ljubavlju kao vi i ja, s Božjom ljubavlju. A mi ništa ne kažemo, ostajemo nijemi. Za mene su nacije koje su legalizirale pobačaj najsiromašnije zemlje. Oni se plaše malih, oni se plaše nerođenih. I dijete mora umrijeti jer ga oni više ne žele - ne žele više ni jedno djete - i dijete mora umrijeti."
Duhovni život
Analizirajući njezina djela i dostignuća, papa Ivan Pavao II. pitao je: "Gdje je Majka Terezija pronašla snagu i upornost, da se osobno potpuno preda na službu drugima? Snagu je pronalazila u molitvi i kontemplaciji Isusu Kristu, njegovom Svetom Licu i Presvetom Srcu."
Njezin postulator (službena osoba koja vodi postupak beatifikacije i kanonizacije) Brian Kolodiejchuk izjavio je, da je Majka Terezija proživljavala duhovne dvojbe i borbe oko vjerskih uvjerenja velik dio svoga života. Zabilježeno je da su i mnogi drugi katolički duhovni velikani proživljavali slične duhovne kušnje poput njene imenjakinje sv. Terezije iz Lisieuxa ili sv. Faustine Kowalske i drugih. Katolički mistik sv. Ivan od Križa, skovao je izraz "tamna noć duše" za to razdoblje u duhovnom rastu i razvoju.
U svojoj prvoj enciklici "Deus caritas est", papa Benedikt XVI. spomenuo je Majku Tereziju tri puta, a koristio je i njen život kako bi objasnio jednu od glavnih točaka enciklike. "U primjeru blažene Terezije iz Kalkute imamo jasnu ilustraciju činjenice, da vrijeme posvećeno Bogu u molitvi ne samo, da ne umanjuje snagu i služenje iz ljubavi našim bližnjima, nego je u stvari neiscrpan izvor toga."
Iako ne postoji izravna veza između Majke Terezije i franjevačkog reda, jako je cijenila i poštivala sv. Franju Asiškog. U njenom životu mogu se naći utjecaji franjevaca i poveznice sa životom sv. Franje. Znala je napamet neke njegove molitve, a jednu od njih izgovorila je i prilikom govora povodom dobivanja Nobelove nagrade za mir 1979. godine. Redovnice njenog reda svaki dan mole tu molitvu sv. Franje, koji je promicao siromaštvo, čistoću, poslušnost i pokornost Kristu. On je također svoje vrijeme posvetio služenju siromasima, osobito gubavcima u području gdje je živio.
Beatifikacija
Nakon smrti Majke Terezije 1997. godine, Sveta Stolica započela je proces beatifikacije, korak prema mogućoj kanonizaciji. Ovaj proces zahtijeva dokumentaciju o životu i radu Majke Terezije te dokumentaciju o čudu po zagovoru Majke Terezije.
Sveta Stolica je kao čudo prepoznala iscjeljenje tumora u abdomenu Indijke Monice Besre 2002., nakon što je kraj sebe imala medaljon sa slikom Majke Terezije. Besra je izjavila, da je snop svjetlosti došao sa slike nakon čega je ozdravila od tumora. Bilo je kritičara, koji su tvrdili, da je moguće da je ozdravila i zbog lijekova koje je uzimala, no komisija Svete Stolice potvrdila je čudo kao autentično.
Papa Ivan Pavao II. proglasio je Majku Tereziju blaženom 19. 10. 2003. godine. Vodi se postupak, da se proglasi svetom, za što je potrebno još jedno čudo.
Majka Tereza je postala poznata po svom humanitarnom radu u naše doba, kao što su to bili u svoje doba Vincent Paulski, Ivan Bosko ili Howard Kelly,
Filmovi i knjige
Život Majke Terezije tema je dokumentarnog filma "Nešto lijepo za Boga" iz 1969. godine, redatelja Malcolma Muggeridgea. Na temelju filma, isti autor objavio je i knjigu.
Kevin Connor redatelj je filma o životu Majke Terezije: "U ime Božjih siromaha" iz 1997. Glavnu ulogu glumi Geraldine Chaplin, kćer Charlie Chaplina. Film je osvojio nagradu na "Art film festivalu" 1998. godine.
O životu Majke Terezije napravljena je i talijanska televizijska serija "Majka Terezija" iz 2003. godine. Glavnu ulogu glumi Olivia Hussey. Miniserija je kasnije prerađena u televizijski film "Majka Terezija iz Kalkute", koji je dobio američku nagradu CAMIE 2007. godine.
O Majci Tereziji napisao je jako puno životopisa na velikom broju jezika.
William E. Sawyer
William Edward Sawyer (1850 - 15. maj 1883) bio je američki inženjer i izumitelj, najpoznatiji po dostignućima na polju elektrotehnike. Među njegovim patentima se nalaze sklopke, usavršene sijalice i sigurnosni sistemi za liftove. Sijalice napravljene po njegovom modelu su Georgeu Westinghouseu omogućile da 1893. godine osvijetli Svjetsku izložbu u Chicagu, a što je bio značajan događaj u tzv. Ratu struja.
Burgwedel
Burgvedel je grad u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 21 opštinskog središta okruga Region Hanover. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 20.481 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3241004.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Region Hanover Burgvedel se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Region Hanover. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 53 metra. Površina opštine iznosi 152,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 20.481 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 135 stanovnika/km².
Burgdorf (Landkreis Wolfenbüttel)
Burgdorf je grad u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 37 opštinskih središta okruga Volfenbitel. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 2.369 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3158004.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Volfenbitel Burgdorf se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Volfenbitel. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 106 metara. Površina opštine iznosi 24,1 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.369 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 98 stanovnika/km².
Telektroskop
Telektroskop je izraz koji se u 19. vijeku koristio za uređaj, odnosno koncept, koji odgovara današnjoj televiziji i/li videofoniji. Prvi ga je 1878. koristio francuski naučnik i novinar Louis Figuier u članku koji je opisivao otkriće "nepoznatog naučnika", za koje se ispostavilo da predstavlja patku američkog lista New York Sun. Usprkos toga je dugo vremena korišten za teoretske uređaje i prototipove, sve dok ga nije počeo istiskivati izraz "televizija" koji je 1900. prvi koristio ruski inženjer Konstantin Perski.
Winchester, Massachusetts
Vinčester je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Masačusets.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 21.374, što je 564 (2,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
PNU-142633
PNU-142633 je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 422,520 Da.
Monowi, Nebraska
Monowi je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1 stanovnika.
Fasano, Brindisi
Fasano je naselje u Italiji u provinciji Brindisi, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22593 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 113 m.
Cheyenne Wells, Colorado
Šajen Vels je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 846, što je 164 (-16,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Fabbrica, Padova
Fabbrica je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 3 m.
GMP sintaza (hidrolizacija glutamina)
GMP sintaza (hidrolizacija glutamina) (, GMP sintetaza (glutaminska hidroliza), guanilatna sintetaza (glutaminska hidroliza), guanozin monofosfatna sintetaza (glutaminska hidroliza), ksantozin 5'-fosfatna amidotransferaza, guanozin 5'-monofosfatna sintetaza) je enzim sa sistematskim imenom ksantozin-5'-fosfat:L-glutamin amido-ligaza (formira AMP). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
(Acil-nosilac-protein) S-maloniltransferaza
(Acil-nosilac-protein) S-maloniltransferaza (, (acil nosilac protein)maloniltransferaza, FabD, malonil koenzim A-acil nosilac protein transacilaza, malonilna transacilaza, malonil transferaza, malonil-KoA-acil nosilac protein transacilaza, malonil-KoA:(acil-nosilac-protein) S-maloniltransferaza, malonil-KoA:ACP transacilaza, malonil-KoA:ACP-SH transacilaza, malonil-KoA:AcpM transacilaza, malonil-KoA:acil nosilac protein transacilaza, malonil-KoA:acil-nosilac-protein transacilaza, malonil-KoA/defosfo-KoA aciltransferaza, MAT, MCAT, MdcH) je enzim sa sistematskim imenom malonil-KoA:(acil-nosilac protein) S-maloniltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim, zajedno sa EC 2.3.1.38, [acil-nosilac-protein] S-acetiltransferazom, je esencijalan za inicijaciju biosinteze masnih kiselina kod bakterija.
Erbulozol
Erbulozol je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 469,553 Da.
Potter County, Texas
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 121.073 stanovnika, što je 7.527 (6,6%) stanovnika više nego 2000. godine.
East Rochester, Pennsylvania
Ist Ročester je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 567, što je 56 (-9,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Maurice Leblanc (inženjer)
thumb|right|Maurice Leblanc
Charles Léonard Armand Maurice Leblanc (2. mart 1857 - 27. oktobar 1923) bio je francuski inženjer, industrijalac i izumitelj, poznat po dostignućima na polju elektrotehnike i hidraulike.
Članak koji je 1. decembra 1880. objavio u časopisu La Lumière électrique, a u kome je opisao teoretski koncept prijenosa slika električnim signalima, učinio ga je jednim od pionira televizije.
Doncourt-sur-Meuse
Donkur sir Mez je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Gornja Marna koja pripada prefekturi Šomon.
Erdostein
Erdostein je organsko jedinjenje, koje sadrži 8 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 249,307 Da.
Avoca, New York
Avoka je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 946, što je 62 (-6,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Stella, Frosinone
Stella je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 88 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 153 m.
Chartrettes
Šartret je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 2.114, a gustina naseljenosti je iznosila 209 stanovnika/km².
Secesija
Secesija može označavati:
Ampermetar
Ampermetar je mjerni instrument namijenjen mjerenju jakosti električne struje u električkim krugovima. Kako se jakost električne struje mjeri u amperima (A), mjerni instrument je najprirodnije bilo nazvati ampermetrom. Na sličan način mjerne instrumente koji mjere manje jakosti struje nazivamo miliampermetrima, odn. mikroampermetrima. Najstarije izvedbe ampermetara koristile su u svom radu magnetsko polje Zemlje, no već u drugoj polovici 19. stoljeća konstruirane su poboljšane izvedbe ampermetara koje su se mogle ugraditi u bilo kojem položaju i koje su bile dovoljno točne i pouzdane za svestranu upotrebu.
Povijest
Povezanost između električne struje, magnetskog polja i mehaničkih sila prvi puta je opazio Hans Christian Ørsted koji je 1820. godine promatrao otklon igle kompasa u blizini električnog vodiča protjecanog električnom strujom. Prvi galvanometri mjerili su jakost i smjer električne struje oslanjajući se na jakost magnetskog polja Zemlje. Međutim, takvi su električni instrumenti za mjerenje mogli služiti svojoj svrsi samo ako su bili pravilno usmjereni u odnosu na smjer magnetskog polja Zemlje. Osjetljivost instrumenata bila je povećana dodavanjem većeg broja zavoja kroz koje je protjecala električna struja.
Galvanometar s pomičnim magnetom
Galvanometar s pomičnim magnetom izumljen je 1820. godine na temelju istraživanja Hansa Oersteda koji zapazio da se pri zatvaranju strujnog kruga formira magnetno polje koje djeluje na magnetnu iglu kompasa. Galvanometar s pomičnim magnetom je 1820. godine izumio Johann Schweigger. Ovaj galvanometar se danas vrlo malo koristi, a sastoji se od običnog kompasa preko koga je namotan određen broj namotaja izolirane žice kroz koje se propušta struja. Namatanje se vrši u pravcu oznaka sjevera i juga. Prije mjerenja se namotaji usmjere u pravcu sjever-jug kako bi magnetno polje Zemlje usmjerilo iglu kompasa, a magnetno polje zavojnice bilo okomito na njega. U ovisnosti o jačini struje igla kompasa se otklanja od pravca sjever-jug.
Ampermetar s mekim željezom
thumb|Model ampermetra s mekim željezom Kod ampermetra s mekim željezom tijek struje kroz električnu zavojnicu stvara magnetsko polje koje uvlači pomičnu kotvu od mekog željeza. Pomicanje kotve uzrokuje na prikladan način odgovarajući otklon kazaljke ampermetra na desno. Premda jednostavan i robustan, otklon kazaljke nije linearan u ovisnosti o jakosti električne struje, a zbog nelinearne karakteristike magnetizacije mekog željeza. Ova vrst ampermetra, međutim, za razliku od ostalih vrsta ampermetara registrira i jakost istosmjerne električne struje i jakost izmjenične električne struje što je ampermetru s mekim željezom svojevremeno davalo određene prednosti. Ampermetari s mekim željezom se već dugo vremena ne koriste i ustupili su mjesto točnijim izvedbama.
Galvanometar (ampermetar) sa zakretnim svitkom
thumb|right|180px|Galvanometar Galvanometar je vrst ampermetra. D'Arsonvalov galvanometar sa zakretnim svitkom (engleski: moving coil galvanometer) koristi međudjelovanje magnetskog polja permanentnog magneta i magnetskog polja zavojnice protjecane istosmjernom električnom strujom. U osnovi se radi o jednoj vrsti ampermetra koji registrira i mjeri električnu struju u oba smjera te ima neutralni položaj kazaljke u sredini skale, a ne na krajnjem lijevom položaju. Pri spajanju galvanometra u električni krug ne moramo zato paziti na polaritet spajanja, dok se pri spajanju ampermetra u strujni krug mora točno poznavati i smjer i jakost struje te u skladu s njima izvesti spajanje kako bi se spriječilo eventualno oštećenje.
Suvremenu izvedbu ovog instrumenta je konstruirao Edward Weston uz korištenje dviju prikladno izvedenih spiralnih opruga koje su davale odgovarajuću mehaničku protusilu. Postizanjem jednolike širine razmaka između jezgre instrumenta i polova permanentnog magneta postignuta je zadovoljavajuća linearnost i točnost pokazivanja instrumenta. Početni položaj kazaljke je na krajnjem lijevom dijelu skale, a različite izvedbe imaju pun otklon kazaljke za nazivnu vrijednost istrosmjerne električne struje od 25 mikroampera do kojih 10 miliampera. Suvremene izvedbe ovih mjernih instrumenata imaju grešku u mjerenju manju od 2,5% pri punom otklonu kazaljke. Za ovu vrst instrumenta rabe se nazivi instrument s pomičnim svitkom i instrument s pomičnom zavojnicom.
Ampermetar u elektrodinamskoj izvedbi
Ampermetar ove izvedbe umjesto permanentnog magneta koristi elektromagnet i može se koristiti i za mjerenje istosmjerne i za mjerenje izmjenične električne struje. Naime, zahvaljujući samoj izvedbi, promjenom tijeka električne struje mijenja se i polaritet magnetskog polja elektromagneta te smjer mehaničke sile koja pokreće kazaljku instrumenta ostaje nepromijenjen.
Ampermetar s vrućom žicom
Ampermetar s vrućom žicom zasniva se na pojavi da se električna žica protjecana dovoljno jakom električnom stujom zagrijava i povećava svoju duljinu. Premda ampermetri ovakve izvedbe imaju spor odziv i nisku točnost, ipak su našli svoju primjenu u nekim specifičnim područjima elektrotehnike kao što je na primjer mjerenje električne struje vrlo visokih frekvencija.
Digitalni ampermetar
Digitalni ampermetar koristi analogno/digitalni pretvarač i posredno mjeri napon na dovoljno malom otporu, pokazujući na zaslonu istovremeno odgovarajući iznos struje u amperima ili nekoj manjoj jedinici.
Ampermetar sa strujnim transformatorom
Jakost izmjenične električne struje može se mjeriti i posredstvom strujnog transformatora koji nije potrebno uključiti u strujni krug. Prikladno izvedenom obujmicom obuhvaća se električni vodič kroz kojeg prolazi struja, a izmjenično magnetsko polje inducira u petlji odgovarajući izmjenični električni napon, odn. struju koja se očitava na klasičnom ampermetru.
Ampermetar s Hallovim senzorom
Ampermetar s Hallovim senzorom je također primjer ampermetra koji nije potrebno uključiti u strujni krug. Prikladno izvedenim senzorom obuhvaća se magnetsko polje oko električnog vodiča, gdje senzor registrira električnu struju stvarajući na priključnicama električni napon proporcionalan struji kroz električni vodič. Instrument je izrazito prikladan za komercijalne potrebe u industriji i drugdje.