cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Young, Arizona
Young je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 666 stanovnika.
Todtnau
Todtnau je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 35 opštinskih središta okruga Lerah. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 4.980 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8336087.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Lerah Todtnau se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Lerah. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 659 metara. Površina opštine iznosi 69,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.980 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 72 stanovnika/km².
Moralni imperativ
Moralni imperativ je, u filozofiji, unutrašnje čovekovo načelo prema kojem on određuje svoje postupke. Osvnovne postulate moralnog imperativa nalazimo već kod Platona, koji je "najviše Dobro" izvodio iz svojih ontoloških postavki. On to "najviše Dobro" nigde jednoznačno ne definiše, ali kaže da je "pravičnost dati svakome ono što mu pripada" (Resp, 332c) te ustvrđuje da postoji jedan moralni zakon koji važi za sve pojedince i države.
Свјетски календар
Особине
Светски календар је вечни календар са 12 месеци и једнаким кварталима. Вечан је јер остаје исти сваке године.
Сваки квартал почиње у недељу и завршава се у суботу. Квартали су једнаки, сваки има тачно 91 дан одн. 13 недеља/тједана одн. 3 месеца. Три месеца имају редом 31, 30 и 30 дана. Дакле, сваки квартал почиње месецом од 31 дан, названим Јануар, Април, Јул и Октобар.
Четири квартала имају 364 дана, тако да је потребно уметнути још један или два додатна дана како би се одржао исти дан Нове године као и код грегоријанског календара:
Пошто сваки четврти месец има исти распоред дана, календар се може изразити концизно:
Предности и проблеми
Као и код других предлога за реформу календара, присталице могу указати на неколико предности Светског календара у односу на садашњи грегоријански.
Они истичу његову једноставну структуру. Сваки дан недеље/тједна је сваке године под истим датумом. Кварталне статистике је лакше поредити, јер су четири квартала исте дужине сваке године. Штеди се на штампању календара, јер се мења само број године. Радни и школски распореди се не морају непотребно измишљати сваке године, уз велике трошкове. Свако може упамтити Светски календар и користити га слично часовнику.
Светски календар уноси мање промене у грегоријански календар од других реформских предлога за увођење једноставнијег и вечног календара - најкраће речено, у простој години је фебруар/вељача продужен за два дана и април/травањ за један, на рачун марта/ожујка, маја/свибња и августа/коловоза.
Пошто је Светски календар вечан, нема потребе мењати примерке календара сваке године. Од 1. септембра/рујна до 28 фебруара/вељаче календар је истоветан грегоријанском календару, с тим што је 31. децембар/просинца по г.к. означен са W ("Светски дан") у Светском к. Али, остали датуми у Светском календару се разликују, мада не више од два дана у односу на датуме грегоријанског календара:
Други наведени датум (од Марта до Јуна) важи у преступним годинама.
Друга мана би могла бити то што људи с рођенданима на радни дан никада неће славити рођендан викендом. Наравно, важи обрнуто за оне с рођенданом управо на викенд.
Религијске примедбе
Главни противници Светског календара су лидери религија који врше богослужбу у складу са седмодневним циклусом. За Јевреје/Жидове, хришћане и муслимане, особити дани богослужења су древни и фундаментални елементи њихове вере. За хришћане је недеља "дан Господњи", субота је дан одмора за Јевреје а петак дан посебне молитве (Џуме) за муслимане. Присталице ових религија истичу да уметнути дани ремете традиционални недељни циклус. Недеља/тједан са "Светским даном" би имала 8 дана па би дани богослужења одступали један дан сваке године (2 дана у преступној) у односу на недељу/тједан Светског календара. То би значило да верски дан одмора више не би коинцидирао са викендом.
Присталице Светског календара не поричу да је њихов систем у колизији са традицијама доброг дела светског становништва, али тврде да би они које желе одржати седмодневну недељу/тједан могли сматрати Worldsday и Leapyear Day као "дупле" свете дане.
ISO 8601
Светски календар, за разлику неких других сличних предлога, није у складу са међународним стандардом ИСО 8601, који је заснован на грегоријанском календару. Разлике су у томе што је први дан седмице ИСО 8601 понедељак а не недеља и ИСО 8601 не подржава уметнуте дане.
Позадина и историја
Светски календра има корене у календару који је предложио опат Marco Mastrofini, којим се намеравала реформа грегоријанског календара тако да сваки 1. јануар/сијечња буде недеља, и да година има једнаке квартале од по 91 дан. Преостали 365. дан соларног циклуса би био "уметнути" дан на крају године и опциони свети дан. У преступним годинама би још један "интеркалирани" дан следио суботу, 30. јуна.
Елизабет Акилис је 1930. основала Асоцијацију Светског календара (TWCA) с циљем глобалног усвајања Светског календара. Следећих четврт века је ово функционисало као The World Calendar Association, Inc. Током 1930-тих, подршка концепту је расла у Друштву народа, претходнику Уједињених нација. Акилисова је 1931. основала "Журнал Календарске Реформе", објављивала га следећих 25 година и написала пет књига о концепту овог календара.
После ИИ светског рата, Акилисова је затражила подршку у свету за Светски календар. Покрет је привлачио међународну пажњу а закони уведени у Конгресу САД су чекали на међународне одлуке, па је Акилисова прихватила савет да су Уједињене нације одговарајуће тело да одлучују о календарској реформи. САД су у Уједињеним нацијама 1955. знаковито одложиле универзално прихватање тако што су задржале подршку "осим ако таквој реформи не буде давала предност значајна већина грађана САД преко својих представника у Конгресу САД". Улогу у томе је одиграла горе поменута брига да би нови календар пореметио традиционални 7-дневни циклус богослужења. Акилисова је исте године писала (JCR Vol. 25, стр. 169): "Док су [наше] подружнице и комитети током година, а и данас, били у стању да приђу свим гранама својих влада, [овдашња]] ... Асоцијација је спречена да тражи доношење закона у САД како не би изгубила статус изузетости од пореза. Због овога сам спречена да у својој земљи урадим оно што од свих других подружница тражим да ураде у својим".
Она је 1956. распустила TWAC, Inc. Удружење је наставило да постоји као Међународна Асоцијација Светског календара (IWCA) до краја века са неколико директора међу којима је била и Molly E. Kalkstein, потомица Акилисове која је током мандата 2000-04 обезбедила први званични website Асоцијације. Удружење се реорганизовало 2005. као The World Calendar Association, International. Тренутно је активно с новим напорима у смеру усвајања Светског календара и то 2012. Садашњи директор је Wayne Edward Richardson iz Elinvudа, Канзас.
Спољне повезнице
(на енглеском)
World Calendar
Pyoderma gangrenosum
Pioderma gangrenozum (Pyoderma gangrenosum) je bolest koja uzrokuje da tkivo postane nekrotično, što dovodi do dubokih ulceracija koje se obično javljaju na nogama. Kad do njih dođe, one mogu da prouzrokuju hronične rane. Čirevi obično u početku izgledaju kao mali ubodi buba, i oni se razvijaju u veće čireve. Mada ove rane retko dovode do smrti, one mogu da prouzrokuju bolove i da ostave ožiljke.
Bolest je bila identifikovana 1930. godine. Njoj podleže aproksimativno jedna osoba u 100,000 u populaciji. Mada od ove bolesti mogu da obole ljudi bilo kog uzrasta, od nje uglavnom obolevaju osobe između 40 i 50 godina života.
Tipovi
right|thumb|250px|Pioderma gangrenozum Postoje dva glavna pyoderma gangrenosum tipa:
Druge varijante su:
Uzroci
Mada etiologija nije potpuno razjašnjena, za ovu bolest se misli da je uzrokovana disfunkcijom imunskog sistema, i posebno nepodobnim funkcionisanjem neutrofila. Najmanje polovina svih obolelih od pioderme gangrenozum takođe oboleva od bolesti sa uticajem na sistemske funkcije, kao što su: ulcerativni kolitis, Kronova bolest, reumatoidni artritis, i Multipla Mijeloma (MM). To isto može biti deo sindroma, kao što je PAPA sindrome. Za veće i manje traume se isto tako smatra da imaju ulogu.
ACF Fiorentina
ACF Fiorentina je nogometni klub iz Firence, Italija. Klub je osnovan 26. kolovoza 1926. godine i trenutno se natječe u Seriji A. Fiorentina svoje mečeve odigrava na stadionu Stadio Artemio Franchi koji ima kapacitet od 47,282 mjesta. Fiorentina je titulu prvaka italije osvajala dva puta, u sezoni 1955/56 i u sezoni 1968/69. Kup Italije ovaj klub osvajao je 6 puta i to u sezonama: 1939/1940, 1960/1961, 1965/1966, 1974/1975, 1995/1996, 2000/2001.
Poznati igrači
{|
1990-e do danas
Italija
Brazil
Argentina
Njemačka
Portugal
Australija
Bugarska
Češka
Danska
Francuska
Grčka
Hrvatska
Japan
Kolumbija
Peru
Poljska
Rumunjska
Rusija
Slovenija
Srbija
Crna Gora
Nigerija
Švedska
Švajcarska
1970-e - 1980-e
Italija
Argentina
Brazil
Švedska
1950-e i 1960-e
Italija
Turska
Argentina
Švedska
1930-e - 1940-e
Italija Urugvaj
Dwight Yorke
Dwight Eversley Yorke (Canaan, 3. prosinca 1971.) je umirovljeni nogometaš i reprezentativac s Trinidada i Tobaga. Yorke je karijeru uglavnom proveo u Engleskoj, igravši za Aston Villu, Manchester United (za kojeg je igrao u legendarnom finalu Lige prvaka 1999. godine i gdje je formirao legendarno partnerstvo s Andyjem Coleom), Blackburn Rovers, Brimingham City, te jednu godinu u Australiji, gdje je igrao za Sydney FC.
Za reprezentaciju Trinidada i Tobaga je igrao 72 puta i postigao 19 golova, a posljednji nastup na velikom natjecanju imao je u Njemačkoj 2006. godine.
Slavko Dujić
Slavko Dujić (Knin, 5. siječnja 1959), hrvatski slikar.
Akademski slikar Slavko Dujić završio je Pedagošku akademiju (odsjek povijest i geografija) u Banja Luci. Likovnu akademiju (Stedelijke Academie voor Schone Kunsten) završio u Hasseltu u Belgiji. Specijalizirao apstraktno slikarstvo kod profesora Josa Jacobsa 2002. godine. Član je profesionalnih umjetnika Nizozemske a odnedavno i član Euro-Talents organizacije za promociju novih umjetnika u Europi i svijetu.
Pozvan je od strane "the International Scientific Committee" da sudjeluje na Biennale Florence 2007. Redovito izlaže u Nizozemskoj, Belgiji i Francuskoj, Italiji i Njemačkoj.
Deslanozid
Deslanozid je organsko jedinjenje, koje sadrži 47 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 943,079 Da.
Pentil butirat
Pentil butirat je organsko jedinjenje, koje sadrži 9 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 158,238 Da.
Slap Krčić
mini|300px|Slap Krčić
Slap Krčić je 22 metara visok vodopad na sjeveru kninskog polja kojim se rijeka Krčić obrušava u Krku. Nazivaju ga još i "Veliki buk" i "Topoljski buk". Slap Krčić je nakon miniranja, pregrađivanja, izrade komore u njegovoj sedrenoj brani i "pokušaja" da se izradi hidroelektrana, sveden je na povremeni slap iznad samog izvora rijeke Krke. Nalazi se neposredno uz grad Knin, a napaja se vodama s Dinare. Uz Krčić prolazi makadamska cesta koja povezuje Knin s Kijevom. Izgrađena je prije nešto više od 200 g.
Slap Krčić ima i svoju legendu. Nekada je na brdu lijevo od slapa postojala utvrda koja je sluzila za obranu mosta. Legenda kaže da će ljudi ponovo izgraditi most kada Krčić više nikada ne presuši i kada ljudi prestanu međusobno ratovati.
Boulancourt
Bulankur je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1999. godine broj stanovnika u mestu je bio 325, a gustina naseljenosti je iznosila 50 stanovnika/km².
Case Zuanetti, Padova
Case Zuanetti je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 73 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 13 m.
Star City, Arkansas
Star Siti je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.274, što je 197 (-8,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Sunman, Indiana
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.049, što je 244 (30,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
DNK-metiltransferaza (citozin-N4-specifična)
DNK-metiltransferaza (citozin-N4-specifična) (, modifikaciona metilaza, restrikciono-modifikacioni sistem, DNK(citozin-N4)metiltransferaza, Mtase (formira m4C), S-adenozil-L-metionin:DNK-citozin 4-N-metiltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom S-adenozil-L-metionin:DNK-citozin N4-metiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Youngtown, Arizona
Youngtown je gradić u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 6.156 stanovnika.
Woodmere, New York
Vudmir je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Desipramin
Desipramin je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 266,381 Da.
Basto, Teramo
Basto je naselje u Italiji u provinciji Teramo, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 728 m.
Triberg im Schwarzwald
Triberg im Švarcvald je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 20 opštinskih središta okruga Švarcvald-Bar. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 5.049 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8326060.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Švarcvald-Bar Triberg im Švarcvald se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Švarcvald-Bar. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 600–1050 metara. Površina opštine iznosi 33,3 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.049 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 151 stanovnika/km².
Dragutin Nemanjić
Srpsko kraljevstvo
Dragutin je bio najstariji sin kralja Stefana Uroša I. i Jelene Anžuinske rođakinje napuljskog kralja Karla. O njegovom životu prije preuzimanja prijestolja se zna veoma malo. Jedina povijesno potvrđena činjenica je njegovo vjenčanje s kćerkom hrvatsko-ugarskog kralja Stjepana V. na što je Srbija bila prisiljena mirovnim ugovorom nakon izgubljenog rata.
Kao što je Uroš I. preuzeo nasilno preuzeo vlast od svog brata 1243 godine, tako se sada Dragutin buni protiv njega i pobjeđuje ga 1276 godine nakon kratkotrajnog građanskog rata 1276. godine nakon čega se kruni za kralja. Po stupanju na prijestolje on dijeli Srpsko kraljevstvo na tri područja kojim upravljaju guverneri. Guverner tadašnjih južnih pokrajina postaje njegov brat Milutin, današnju Crnu Goru i dijelove Hercegovine gdje se povukao u manastir Stefan Uroš I. dobiva Dragutinova majka Jelena, a sam Dragutin direktno upravlja s tadašnjom sjevernom Srbijom.
Po dolasku na vlast Dragutin počinje voditi pro-Ugarsku politiku zajedno s kraljem Napulja Karlom iz dinastije Anžu čiji sin i nasljednik se oženio za drugu kćer Stjepana V. pa zajedno objavljuju rat sa Vizantijom. Neuspjeh u tom ratu 1282. godine, zajedno s teškom ozljedom noge i događajima u Bugarskoj dovode do Dragutinove neočekivane abdikacije. Bez pisanih dokumenata koji govore o razlozima napuštanja vlasti povjesničari su naveli nekoliko pretpostavki tako da oni sumnjaju kako do toga dolazi zbog grižnje savjesti radi nasilnog obaranja oca (on će umrijeti 1280. godine) ili straha od posljedica građanskog rata kao što se dogodilo u Bugarskoj nakon što je tamošnji vladar postao teško pokretan 1276 godine.
3-dezoksi-D-mano-oktulozonska kiselina kinaza
3-dezoksi-D-mano-oktulozonska kiselina kinaza (, kdkA (gen), Kdo kinaza) je enzim sa sistematskim imenom ATP:(KDO)-lipid IVA 3-dezoksi-alfa-D-mano-okt-2-ulopiranoza 4-fosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Dragutin Nemanjić
Srpsko kraljevstvo
Sporazumom o abdikaciji Dragutin je 1282 godine prepustio vlast Stefan Uroš II. Milutina pod uvjetom da kasnije djeca od Dragutina nasljede Milutina na vlasti, a za sebe je i zadržao sjeverne pokrajine države.
3-dezoksi-D-mano-oktulozonska kiselina kinaza
Ovaj enzim fosforiliše 4-OH poziciju KDO jedinice u (KDO)-lipidu IVA.
Dragutin Nemanjić
Kralj Srijema i pitanje Slavonije
thumb|left|280px|Sremska kraljevina Stefana Dragutina Dugotrajnu bolest će Dragutin suprotno svojim očekivanjima ipak preživjeti. Nakon ozdravljenja hrvatsko-ugarski kralj Ladislav IV. će darovati na upravljanje Dragutinu koji je oženjen za njegovu sestru Ugarske pokrajine južno od rijeke Save (Mačva, Beograd i Tuzla) nakon čega će se Dragutin nazvati kralj Srijema jer se Mačva tada zove Južni Srijem. Početkom 14 stoljeća sačuvani rukopis nepoznatog suvremenika će Dragutinovu državu zvati Srbija, a onu Milutina Raška.
Kralj Stefan Dragutin ce malo prije smrti abdicirati u korist sina Vladislav, nakon čega će otići u samostan gdje će i umrijeti 12. ožujka 1316. godine. Odmah nakon njegove smrti Milutin će objaviti rat i pobjediti Vladislava II. u neuspjelom pokušaju ujedinjenja Srijemskog i Srpskog (Raškog) kraljevstva.
Tržište
Tržište prema najkraćoj definiciji predstavlja mjesto gdje se susreću ponuda i potražnja. 300px|minijatura|Wet market in Singapore Temeljne tržišne strukture
Han-devant-Pierrepont
An devan Pjerpon je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Meza.
Hostal de los Reyes Catolicos
mini|desno|250px|Hostal de los Reyes Catolicos Hostal de los Reyes Catolicos (na španskom doslovno "Prenoćište katoličkih monarha") je hotel sa pet zvjezdica u vlasništvu španske države smješten u gradu Santiago de Compostela. Predstavlja jedan od najstarijih ugostiteljskih objekata takve vrste u svijetu, s obzirom da su ga krajem 15. vijeka dali sagraditi Ferdinand i Izabela od Španije nastojeći iskazati zahvalnost Bogu za pomoć pri osvajanju Granade 1492. Bio je namijenjen kao bolnica i prenoćište za hodočasnike u Santiagu de Composteli. Hotelom je postao 1959. godine.
Han-devant-Pierrepont
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 121, a gustina naseljenosti je iznosila 24 stanovnika/km².
Tržište
Savršena konkurencija
Od navedenih obilježja samo prva dva čine takvo tržište realnim dok ga treće i četvrto čine teorijskim modelom jer nema ni savršene mobilnosti proizvodnih faktora niti apsolutne informiranosti. U navedenim uvjetima poduzeća su price-takeri uzimajući tržišne cijene kao dane. Potražnja poduzeća je uslijed toga savršeno elastična.
Krivulja potražnje poduzeća jednaka je krivulji prosječnog prihoda odnosno krivulji graničnog prihoda':
Poduzeće na tržištu savršene konkurencije rukovodi se načelom maksimalizacije profita. Ono će izabrati onaj obim proizvodnje kod kojeg je ukupni profit najveći a granični profit jednak 0. To će se ostvariti u presjecištu krivulje graničnog odnosno prosječnog prihoda i graničnog troška. Kako je granični prihod jednak cijeni to će se dogoditi kada je P = MC.
Zbog visokih profita u privrednu granu ulaze i druga poduzeća uslijed čega se povećava ponuda pa cijene padaju. Pad tržišnih cijena uzrokovat će i pad graničnog prihoda odnosno profita.
Nesavršena (nepotpuna) konkurencija
4. Za razliku od savršeno konkurentnih poduzeća čija je krivulja potražnje horizontalna krivulja potražnje poduzeća u nepotpunoj konkurenciji je negativnog nagiba.
Monopol
Oblik nesavršene konkurencije gdje cjelokupnu ponudu kontrolira samo jedno poduzeće. Javlja se u proizvodnji onih dobara i usluga koji nemaju svojih supstituta. Javlja se u onim privrednim granama u kojima je ulazak konkurentima veoma otežan ili onemogućen.
Duopol
Oblik nesavršene konkurencije gdje cjelokupnu ponudu kontroliraju dva poduzeća. Javljaju se u onim privrednim granama gdje je ulazak konkurentima veoma otežan. Proizvodi duopolista mogu biti homogeni, ali i diferencirani.
Nesavršena konkurencija na strani potražnje
Duopson: takvo tržišno stanje u kojoj na strani potražnje sudjeluju samo dva kupca.
Oligopson: takvo tržišno stanje gdje na strani potražnje sudjeluje više kupaca. Razlika između monopola ponude i potražnje je u tom što monopoli ponude žele nametnuti cijenu višu od ravnotežne dok monopoli potražnje žele ostvariti cijenu nižu od ravnotežne.
Specijacija
Postoje četiri geografska moda specijacije u prirodi, koji su bazirani na meri u kojoj su populacije međusobno geografski izolovane: alopatrična, peripatrična, parapatrična, i simpatrična. Specijacija takođe može da bude veštački indukovana, putem stočarstva, poljoprivrede, ili laboratorijskih eksperimenata.
Arthur Wellesley, 1. vojvoda od Wellingtona
Artur Velsli, prvi vojvoda od Velingtona, feldmaršal (, oko 1. maj 1769-14. septembar 1852) je bio britanski vojskovođa i državnik, rođen u Irskoj. Smatra se za jednu od vodećih vojnih i političkih ličnosti 19. veka. Istakao se tokom Napoleonovih ratova. Pobedio je Napoleona u bici kod Vaterloa. Dva puta je bio predsednik britanske vlade (22. januar 1828.-16. novembar 1830.) i (17. novembar 1834.-9. decembar 1834.). Bio je jedna od vodećih ličnosti Doma lordova, sve do penzionisanja 1846. godine.
Rani život
Rođen je u Irskoj, kao peti sin Gareta Velslija, erla od Morningtona. Tačan datum rođenja nije poznat, ali on je slavio 1. maja. Velsli se školovao na Itonu od 1781. do 1785. godine. Međutim pošto nije bio uspešan, a i zbog nedostatka novca nastavio je školovanje u Briselu. Do ranih dvadesetih Velsli se nije posebno isticao. Majka ga je dala u armiju govoreći "Što da radim sa mojim Arturom". Dokoličario je i kockao se. Zaljubio u Kiti Pakenham, ćerku anglo-irskoga plemića. Kada je predložio da se ožene njena familija ga je odbila jer je on izgledao kao besperspektivan. Izgleda da je zbog toga on napustio loše navike, smanjio je piće, prestao se kockati, a čak je spalio i omiljenu violinu. Započeo je sa samoobrazovanjem u vojnoj nauci. Bio je dobrovoljac u Holandiji i Indiji i postigao je veliki uspeh uzdignuvši se za jednu dekadu do čina generala. U Indiji tada nikad nije izgubio bitku, a dobijao je i nagrade od zahvalnih radža. Kada se vratio u Irsku nakon deset godina ponovo je zatražio ruku Kiti Pakenham. Njena familija je taj put prihvatila ženidbu. thumb|desno|Portret Velingtona, rad Fransiska Goje, 1812-14. thumb|left|Crveni mundiri
Rana karijera
Nakon vojne obuke u Engleskoj pohađao je vojnu akademiju u Anžeru u Francuskoj. Prva vojna služba mu je bila da bude pomoćnik u štabu dva upravnika Irske (1787.-1793.). Unapređen je 1788. u čin poručnika. Izabran je 1790. kao član irskog parlamenta i na tome mestu je bio sedam godina. Odatle je brzo napredovao, najviše zahvaljujući kupovini činova, što je bilo uobičajeno za britansku armiju toga vremena. Postao je 1793. potpukovnik. Učestvovao je od 1794. do 1795. u neuspešnim pohodima u Holandiji protiv Francuza. Učestvovao je u bici kod Bokstela. Unapređen je 1796. u pukovnika pa je sa svojom divizijom otišao u Indiju. Njegov stariji brat Ričard Velsli je postao guverner Indije. Kada je izbio Četvrti Anglo-Majsorski rat 1798. protiv Tipu Sultana, Artur je komandovao vlastitom divizijom. Artur je bio postavljen za guvernera Seringpatama i Majsora. Na tom položaju je bio do 1805. Pobedio je vođu pljačkaša Dundija vaga. U Maratskom ratu Artur je 1803. komandovao brojčano slabijim engleskim snagama, ali uspeo je da zauzme tvrđavu Gavilgur. Veštinom dobroga zapovednika i hrabrošću britanskih i sepoja vojnika pobeđivao je Indijce u svakoj bici. Zbog uspešnoga pohoda postavljen je za vrhovnoga vojnog i političkog komandanta na Dekanu.
Velsli je sudelovao u Ratu treće koalicije u severnoj Nemačkoj 1805. Nakon bitke kod Austerlica britanska vojska se vratila kući, a da nije učinila ništa. Ponovo je bio izabran za člana parlamenta. Bio je dve godine glavni sekretar za Irsku. Njegova politička karijera je naglo zaustavljena kada je krenuo u rat protiv Francuza u Portugalu.
Vojni pohodi
Od 1789. i Francuske revolucije Francuska je bila u neprekidnim revolucionarnim previranjima. Napoleon je 1799. državnim udarom došao na vlast u Francuskoj. Artur Velsli je 1807. učestvovao u pohodu u Danskoj i ponovo je unapređen. Tokom 1808. pripremao se za pohod u Venecuelu, ali na Iberijskom poluostrvu je izbila pobuna Španaca i započeo je Rat za špansku nezavisnost. Artur Velsli je pobedio Francuze u bici kod Rolika i bici kod Vimeira 1808. godine. Francuzi su nakon tih poraza bili odsečeni od Francuske. Dolaskom generala Hju Darimpla Rosa Artur Velsli je bio zaobiđen u lancu komandovanja. Artur je nameravao da potpuno odseče Francuze i spreči im povlačenje, ali Darimpl je pregovarao sa Francuzima i omogućio im povlačenje morskim putem iz Lisabona sa svim plenom, koji su prethodnu nakupili u Španiji.
Posle toga Napoleon je sam predvodio veterane u pohod na Španiju. Novi komandant britanskih snaga na Iberijskom poluostrvu Džon Mur je poginuo za vreme bitke kod Korunje. Iako su Francuzi pobeđivali, Britanci i Portugalci su uspeli da stvore novi front protiv Napoleona. Valherenski pohod je završio katastrofalno po Engleze. Artur Velsli je postavljen na čelo britanskih snaga u Portugalu, a broj britanskih vojnika je povećan sa 10.000 na 26.000. Nakon što je stiglo pojačanje Velsli je aprila 1809. krenuo u ofanzivu. Najpre je prešao reku Duro i briljantno je pobedio francuske snage u Portou. Zatim se pridružio španskoj armiji, pa su nameravali da napadnu Francuze. Napoleonov brat Žozef Bonaparta je došao u pomoć, pa su Francuzi napali, ali izgubili su u bici kod Talavere de la Rene. Zbog te pobede Artur Velsli je dobio plemićki naslov vikont Velington od Talavere i Velingtona. Španci su Velingtonu obećavali snabdevanje, ali nisu ga snabdeli, a nisu ga ni obavestili o pokretu francuske vojske pod zapovedništvom Sulta. Zbog toga se britanska vojska našla ugrožena i morala je da se povlači u Portugal. Nikada više Velington nije verovao Špancima.
Francuska vojska pod komandom Andrea Masene je 1810. izvršila invaziju Portugala. Velington ih je zaustavio kod Busaka. Posle toga je velikim inžinjerskim pothvatom napravio utvrđenu liniju Tore Vedras. Uz pomoć te utvrđene linije i britanske mornarice sprečio je Francuze da zauzmu Lisabonsko poluostrvo. Izgladnela francuska vojska se povukla nakon šest meseci. Velington ih je sledio i nakon nekoliko okršaja ih je isterao iz Portugala, sem garnizona Almeida. Andre Masena se vratio 1811., da bi oslobodio Almeidu opsade. Međutim Velington ga je pobedio u gotovo izjednačenoj bici kod Fuentes de Onoro. Almeida je pala, ali Francuzi su zadržali ključne tvrđave Siudad Rodrigo i Badahos, koje su kontrolisale puteve prema Portugalu. Velington je 1812. konačno zauzeo Siudad Rodrigo. Krenuo je na tvrđavu, kada su Francuzi krenuli na zimski odmor i zauzeo je Siudad Rodrigo pre nego što su Francuzi mogli reagovati. Odmah se krenuo južno prema Badahosu i zauzeo je i tu tvrđavu u jednoj krvavoj noći. Jedino tada je Velington izgubio prisebnost i plakao je kada je video brojne mrtve Britance.
Njegova armija je bila ojačana portugalskom vojskom. Nastavio je sa pohodom u Španiji. Izbacio je Francuze iz Salamanke. To je bilo prvi put da je od 1799. uništena cela francuska armija od 50.000 vojnika. Oslobodio je i Madrid. Te godine je proglašen erlom i markizom od Velingtona i dobio je komandu nad svim savezničkim snagama u Španiji. Pokušao je da zauzme Burgos, ali nije uspeo zbog nedostatka opsadnih sprava. Francuzi su napustili Andaluziju, ali sakupili su sve snage tako da su se Britanci našli u opasnosti. Velington se vešto povukao u Portugal. Ipak porazom kod Salamanke Francuzi su bili prisiljeni da se povuku iz južne Španije. Francuzi su ponovo držali Madrid, ali taj privremeni gubitak Madrida je naneo neprocenljivu štetu reputaciji profrancuske marionetske vlade.
Velington je 1813. krenuo u novu ofanzivu kojom je sekao francuske linije snabdevanja i komunikacija. Napao je preko brda severno od Burgosa dovlačeći snabdevanje iz Santandera na španskoj severnoj obali. Velington je izveo veliku obmanu francuske vojske. On sam je predvodio manji deo vojske, koji je simulirao napad na francuski centar. Za to vreme glavnina vojske pod komandom Tomasa Grahama je obišla francusko desno krilo, pa je ugrozila Francuze, da su morali napustiti Madrid i Burgos. Velington je nastavio da zaobilazi Francuze na krilima i doveo ih je do bitke kod Vitorije, u kojoj je teško porazio francusku vojsku. Velington je zbog zasluga u toj bici proglašen feldmaršalom. U redovima britanske vojske došlo je do teške nedisciupline nakon bitke kod Vitorije. Umesto da proganjaju poraženoga neprijatelja oni su krenuli u pljačku francuskih ostavljenih vagona punih stvari. Velington je posle toga zauzeo Pamplonu i San Sebastijan. Napao je Francusku i pobedio je maršala Sula u bici kod Tuluza. To se desilo samo nekoliko dana kada se Napoleon već predao. Napoleon je tada 1814. proteran na Elbu.
Artur Velsli je bio dočekan kao heroj i proglašen je Vojvodom od Velingtona. Postao je ambasador u Francuskoj, a na Bečkom kongresu je zamenio lorda Kastlroa kao predstavnik Britanije.
Napoleon je 26. februara 1815. pobegao sa Elbe i vratio se u Francusku. Velington je napustio Beč, da bi komandovao savezničkim snagama za vreme bitke kod Vaterloa. Stigao je u Belgiju da preuzme zapovedništvo britanske vojske i savezničkih belgijskih i holandskih snaga, zajedno sa pruskim snagama pod komandom Gebharda fon Blihera. Francuzi su pobedili Pruse kod Linjija i nakon toga se borili u neodlučnoj bici kod Katr Bra. Zbog toga su se Britanci morali povući na izbočini na briselskom drumu, južno od maloga gradića Vaterloa. Dva dana posle toga došlo je 18. juna 1815. do velike Bitke kod Vaterloa. Posle celodnevne bitke, Francuzi su bili poraženi zbog iznenadnoga dolaska i bočnoga napada pruske vojske pod komandom fon Blihera. Napoleon je 22. juna 1815. ponovo abdicirao.
Velington kao vojnik
Većina Velingtonovih bitki su bile taktički defanzivne. On bi obično držao obrambenu poziciju, a pobedio bi neprijatelja pešadijskim plotunima, koji bi bili odloženi do kratkoga rastojanja na kome su imali najveći mogući efekt. Kada je bilo moguće raspoređivao bi vojsku po dalekim obroncima brda da bi ih mogao prerasporediti van očiju neprijatelja. Znao je sprovoditi i strateška povlačenja. Sve njegove opsade su bile uspešne, sem opsade Burgosa. Većinom je to ranije činio u Indiji, protiv mnogo lošijega neprijatelja od francuske vojske. Nije obožavao komandante konjice. U jednome pismu je optuživao konjicu da nije bila sposobna za manevar i da je uvek cela konjica napadala, umesto da jedan deo napada, a drugi se drži u rezervi. Nije se nikada sreo u bici sa Napoleonom sve do bitke kod Vaterloa, a Vaterlo ne pokazuje najbolje njegovu taktiku. Napoleon nije imao dovoljno vremena i prostora za velike manevre, a Velingtonova na brzinu skupljena vojska nije to mogla da izvede.
Kasniji život
Postao je predsednik britanske vlade 1828. Pripadao je torijevcima. Kao premijer vojvoda Velington je bio primer ultra-konzervativca, koji se bojao da će se anarhija Francuske revolucije raširiti na Englesku. Tokom njegove vlasti katolici u Velikoj Britaniji su dobili puna građanska prava. On je živeo u Irskoj, pa je bolje od ostalih poznavao katoličko stanovništvo Velike Britanije. Tada je dobio i epitet „gvozdeni vojvoda“, jer tada je postao nepopularan. Velingtonova vlada je pala 1830. Tokom leta i jeseni 1830. val protesta se raširio zemljom. Vigovci su uglavnom vladali od 1770ih, sa izuzetkom nekoliko godina. Smatrali su da je potrebna reforma kao odgovor na proteste. Vojvoda Velington je smatrao da nema potrebe za reformom, pa je njegovoj vladi izglasano nepoverenje u parlamentu 15. novembra 1830. Vigovci su posle toga uveli prvi reformski zakon, ali Velington i torijevci su sprečavali njegovo donošenje. Zakon je prošao Donji dom parlamenta, ali nije prošao u Domu lordova. Usledili su izbori, na kojima su vigovci dobili još ubedljiviju većinu. Opet su Velington i torijevci sprečili drugi reformski zakon, a zemljom su ponovo zavladali nemiri. Velington je postao jako nepopularan, a zakon je konačno donesen nakon pretnje domu lordova. Vođa torijevaca je postao Robert Pil. Kada su se torijevci 1834. vratili na vlast Velington je odbio da bude premijer, ali pošto je tada Pil bio na putu u Italiji Velington je 3 nedelje bio privremeni premijer. U prvome Pilovu kabinetu bio je ministar spoljnih poslova (1834.-1835.). U Pilovom drugom kabinetu (1841.-1846.) bio je ministar bez portfelja i predsednik doma lordova. Iz političkoga života se povukao 1846, ali ostao je glavnokomandujući oružanih snaga. Ponovo se vratio nakratko 1848. da bi pomogao organizaciju vojnih snaga, koje bi zaštitile London za vreme evropskih revolucija. thumb|desno|250px|Statua Vojvode od Velingtona u Alderšotu
Počast
U Alderšotu se nalazi statua vojvode od Velingtona na njegovom konju Kopenhagenu. Glavni grad Novog Zelanda se naziva Velington njemu u čast.
RTX
RTX se može odnositi na:
Termopilska bitka
Bitka kod Termopila (ljeto 480. pne.) dio je Grčko-perzijskih ratova, odnosno druge perzijske ekspedicije predvođene velikim kraljem Kserksom, sinom Darija Velikog. Bitka se održala kraj prolaza Termopila (Vruća vrata), gotovo istovremeno kad i pomorska bitka kod Artemizija. Sukobljene strane bili su savez grčkih polisa predvođenih Spartom i Perzijska Monarhija. Perzijska vojna ekspedicija bila je odgovor na atensko pomaganje jonskog ustanka, gusarenje nad perzijskim brodovima u Egejskom i Sredozemnom moru, grčko razaranje hrama u Sardu (perzijska satrapija), te kao ispravka neuspješne prve vojne ekspedicije koju je naredio veliki kralj Darije I. Veliki. Atenski general Temistoklo predložio je da se Perzijance pokuša zaustaviti istodobno kod prolaza Termopila na kopnu i kod tjesnaca Artemizija.
Grčki plan bio je neutralizirati perzijsku brojčanu nadmoć koristeći prirodne uske prolaze poput Termopila koji je od planine do morskih litica bio širok svega 14 m i u kojem se mogla boriti samo grupica od obje vojske. Unatoč hrabrom pokušaju suprostavljanja nadmoćnijoj vojsci, Perzijanci su porazili grčke snage te nastavili napredovati prema jugu gdje su u znak odmazde spalili polise Atenu i Eretriju. Kserkso i većina vojske se potom vratila u Perziju prvenstveno zbog pobuna u Babilonu, dok je u Grčkoj ostavljena manja vojska pod vodstvom generala Mardonija, koje su ujedinjeni Grci napali i porazili godinu dana poslije kod Plateje.
Unatoč porazu, bitka kod Termopila postala je sinonimom hrabrosti u djelima zapadnjačkih historičara, gdje je često opisana kao primjer malobrojnih domoljuba koji se brane protiv brojčano nadmoćnijeg neprijatelja. Historijski je zanimljivo kako se bitka gotovo identičnog scenarija odigrala vijek i pol nakon bitke kod Termopila, gdje je šačica elitnih perzijskih vojnika kod Perzijskih vrata zadržala vojsku Aleksandra Makedonskog više od mjesec dana.
Perzijska Monarhija
Grčki gradovi-države (tzv. polisi) Atena i Eretrija financirali su neuspješni Jonski ustanak protiv Perzijske Monarhije u doba vladavine Darija I. Velikog (499. – 494. pne.). Perzijska Monarhija je bila još uvijek relativno mlada, te kao takvo sklono čestim pobunama diljem prostranog imperija. Darije Veliki je imao bogato iskustvo s pobunama protiv njegove vladavine, pa je kao odgovor na atensku potporu jonskom ustanku odlučio kazniti sve upletene, posebno one koji nisu bili dijelom njegove monarhije. Također, Darije je u tome vidio priliku i da proširi svoj imperij na antičku Grčku. Godine 492. pne. poslao je generala Mardonija da pripremi teren za vojnu ekspediciju, pa je ovaj osvojio Trakiju i pridobio savezništvo Makedonije u korist Perzije.
Godine 491. pne. Darije je poslao pregovarače u sve grčke polise, te je s većinom skopio sporazume o suradnji osim s Atenom i Spartom koji su odbili perzijsku ponudu i tako automatski objavili rat Perziji.
Nakon toga, Darije je 490. pne. poslao mornaricu pod zapovjedništvom Data i Artaferna koji su prvo napali otok Naksos na Cikladima i pokorili tamošnje stanovništvo. Perzijska vojska tada je nastavila kažnjeničku ekspediciju prema Eretriji, koju su opkolili i razorili. Konačno, nastavili su put prema Ateni i iskrcali su se blizu Maratonskog zaljeva gdje su se suprostavili atenskog vojsci. U bitci kod Maratona Atenjani su ostvarili značajnu pobjedu koja je rezultirala povlačenjem perzijske vojske.
mini|lijevo|400px|Karta grčkog svijeta u doba bitke kod Termopila
Kserkso je odlučio sagraditi pontonski most preko Helensponta (Dardanela) da olakša svojoj vojsci prijelaz na teritorij Europe, te iskopavanje kanala preko prevlake brda Atos koji je bio na glasu kao vrlo opasan zbog morskih struja, plićaka i oluja, gdje je perzijska flota 492. pne. doživjela velike gubitke. Oba projekta predstavljala su ambiciozni inženjerski plan kojeg do tada nitko nije pokušao ostvariti. Početkom 480. pne. pripreme su bile gotove, pa se perzijska vojska okupila u lidijskom gradu Sardu nakon čega je počeo marš prema Europi. Vojska je kod Dardanela prešla na europsko kopno preko dva velika pontonska mosta koji su predstavljali vrhunsko inženjersko dostignuće tog vremena.
Grčka
Kongres se ponovo sastao u proljeće 480. pne. gdje je tesalijska delegacija predložila kako se saveznici mogu okupiti kod doline Tempa na granicama Tesalije što je pogodno mjesto za zaustavljanje napredovanja Kserksove vojske. Grčka vojska od 10.000 hoplita poslana je kod doline Tempa jer su na tom mjestu očekivali prolaz perzijske vojske. Ipak, kada su došli do doline čuli su od Aleksandra I. Makedonskog kako Perzijanci mogu proći u srce Grčke i preko prolaza Sarantoporo te kako su Perzijanci brojčano nadmoćniji, nakon čega su se Grci povukli. Nedugo poslije, dojavljeno im je kako jer Kserkso s vojskom prešao Dardanele.
Uvod
Perzijska vojska je nesmetano napredovala kroz Trakiju i Makedoniju, a vijesti o neminovnom perzijskom dolasku u Grčku pročule su se kod saveznika u augustu. U to doba su Spartanci, praktički vojni lideri saveza, slavili Karnejski festival. U vrijeme tog festivala, vojne djelatnosti bile su zabranjene spartanskim zakonom zbog čega su Spartanci deset godina ranije zakasnili na bitku kod Maratona. Također, istovremeno je bilo doba i Olimpijskih igrara za vrijeme kojih je također prema zakonu vladalo primirje, pa se ratovanje u doba istih smatralo osvrknućem. Međutim, prilikom ovog navrata efori su odlučili kako je opasnost prevelika pa su dozvolili kralju Leonidi da s osobnom gardom od 300 vojnika, te većim brojem pratećih trupa iz ostatka Lakonije (uključujući helote) krenu u rat. Prilikom njihove ekspedicije cilj je bio okupiti što više savezničkih trupa, te pričekati dolazak ostatka spartanske vojske.
Prilikom puta ka Termopilu, spartanskoj vojsci su se priključili kontigenti iz raznih gradova pa su brojali desetak tisuća ljudi prilikom dolaska do prolaza. Leonida je postavio svoj logor kod srednjih vrata, odnosno najužeg dijela Termopilskih vrata, gdje su Fokiđani ranije izgradili obrambeni zid. Od lokalnog stanovništva Leonida je čuo kako postoji i planinski prolaz koji može poslužiti za zaobilaženje Termopilskih vrata, pa je odlučio postaviti 1.000 Fokiđana da onemoguće takav eventualni pokušaj.
Perzijski veliki kralj Kserkso poslao je pregovarače kod Leonide koji su ponudili Grcima slobodu odnosno status Prijatelja perzijskog naroda i bolju zemlju, no Leonida je odbacio perzijsku ponudu pa je bitka postala neizbježna. Kserkso je odlučio odgoditi napad na četiri dana čekajući svoje saveznike u zaostatku, te je ponudio Spartancima ultimatum za predaju.
Perzijska vojska
mini|350px|desno|Perzijski vojnici s antičkih reljefa
Broj perzijskih trupa koje je Kserkso poveo u ekspediciju protiv Grčke je predmet tisućljetne rasprave, budući da su antičke brojke pretjerano preuveličane. Herodot npr. navodi kako je u pohodu sudjelovalo 2.6 milijuna Perzijanaca s jednako toliko njihovih saveznika što čini nevjerojatan broj od 5.2 milijuna ljudi. Grčki pjesnik Simonid sa Keja spominje brojku od četiri milijuna, dok Ktezije daje brojku od 80.000 perzijskih vojnika.
Moderni historičari skloni su potpunom odbacivanju tih antičkih brojki koje smatraju nerealnim budući da su ih pisali pristrani grčki historičari. Moderne procijene variraju od najviše 200 – 250 tisuća vojnika, do minimuma od svega 15 – 20 tisuća vojnika. Točan broj perzijskih trupa koje su sudjelovale u bitci otežava i nerazjašnjenost jesu li prema Termopilu krenuli svi perzijski vojnici, ili je dio ostao u vojnim kampovima u Makedoniji i Tesaliji.
Moskopolje
thumb|right|260px|Moskopoljska crkva podignuta 1721. Moskopolje( albanski: Voskopojë; aromunski: Moscopole, Moscopolea; grčki: Μοσχόπολις, Moscopolis; makedonski/bugarski: Москополе) je mali gradić na jugoistoku Albanije. U 18. st. Moskopolje je bio veliki balkanski grad, po nekim historičarima čak grad od 60 000 stanovnika, trgovački i kulturni centar Aromuna (Vlaha) To je bio grad, sa prvom štamparijom u tom dijelu Balkana, grad brojnih crkvava, kojeg je razorio i uništio Ali Paša Janjinski -1788.
Historija
Moskopolje smješteno u zabačenom i izoliranom kraju, u planinama južne Albanije (ili možda upravo zbog toga), krajem 18. st. izraslo je kulturnu i ekonomsku metropolu značajan centar Aromuna. thumb|left|240px|Unutrašnjost crkve Na svom vrhuncu oko 1760. god. grad je imao čak 60 000 stanovnika (neki oprezniji analitičari govore o brojci od 35 000, i bio jedan od najznačajnijih kulturnih centara, grčke kulture u tom dijelu Balkana, gotovo odmah do Konstantinopolisa.
Termopilska bitka
Perzijska vojska
Perzijska Monarhija je bila prva federalna država u historiji i objedinjavala je teritorije desetaka raznih naroda. Budući da su Perzijanci prema pokorenim narodima provodili politiku tolerancije, zaštite i ukidanja ropstva, velika većina naroda stala je uz Perziju tokom ratova protiv grčkog saveza. Vojnici mnogih naroda dobrovoljno sudjelovali su u perzijskoj vojsci, što uključuje Perzijance, Medijce, Asirce, Feničane, Babilonce, Indijce, Egipćane, Židove, Arape, te Grke iz perzijskih satrapija odnosno savezničkih pokrajina. Kserksov otac Darije I. Veliki bio je vrlo obziran prema svojim grčkim građanima kojima je financirao gradnju velikih hramova, ukidao ropstvo u grčkim gradovima, te Apolonova „sveta područja“ oslobađao od poreza. To je stvorilo velike simpatije jonskih i makedonskih Grka prema Perziji pa su stali na njihovu stranu tokom Grčko-perzijskih ratova jer time su osiguravali prosperitet i sigurnost, za razliku od savezništva s moćnijim grčkim polisima koji su ratovali međusobno i time konstantno slabili.
Moskopolje
Historija
Većina stanovnika Moskopolja bili su Aromuni, ali je bilo i Grka, Slavena i Albanaca.
Termopilska bitka
Perzijska vojska
Okosnicu perzijske vojske činili su elitni Perzijski besmrtnici i medijski kopljanici. Besmrtnici su bili elitna pješadijska jedinica poznata diljem svijeta po svojoj hrabrosti i sposobnosti, koja je uvijek brojala 10.000 vojnika. Članovi tih elitnih jedinica trenirani su od rođenja, a njima su mogli postati samo Perzijanci i Medijci. Ime su dobili po tome što bi u slučaju pogibje, bolesti ili starosti određenog člana na njegovo mjesto došao novi vojnik. U mirnodopsko vrijeme služili su kao vladarska tjelesna zaštita. Bili su naoružani kratkim lukom, kopljem i mačem, te zaštićeni metalnim oklopom. Medijski kopljanici podjednako dobro su se koristili kopljem i štitom, te su među perzijskim pješaštvom imali iznimnu reputaciju, odmah nakon Besmrtnika. Štit geron bio im je napravljen od pletenog šiblja prevučenog kožom koji je pružao dobru zaštitu od napada strijelama, no nedovoljnu zaštitu od preciznih uboda teških mačeva.
Grčka vojska
Napomene: Diodor sa Sicilije navodi kako je bilo 1.000 Lakedemonjana i 3.000 drugih Peloponežana, što ukupno čini 4.000 trupa. Herodot također navodi isti broj od 4.000 Peloponežana. No, na nekim drugim mjestima Herodot spominje 3.100 Peloponežana kod Termopila uoči bitke. Također, Herodot spominje i helote no nije precizirao njihov točan broj. Razlike između dvaju podataka iz tablice mogu se objasniti vjerojatnim sudjelovanjem 900 helota (trojica uz svakog Spartanca) u bitci. Prema alternativnoj verziji, nedostatak od 900 trupa u Herodotovim spisima možda čine Perijeci koje se može poistovjetiti sa Diodorovim navođenjem 1.000 Lakedemonjana. mini|300px|desno|Grčka vojna formacija [[Falanga (bojni poredak)|falange]]
Strategija i taktika
Sa strateškog gledišta obrana Termopila predstavljala je najbolji mogući način obrane od superiornijeg neprijatelja. Grčki plan nije uključivao direktan oružani sukob protiv Perzije za koji su znali da ne mogu pobijediti, već zaustavljanje perzijskog napredovanja u Grčku pa se grčka doktrina zasnivala isključivo na obrani. Obrana prolaza kod Termopila i tjesnaca kod Artemizija odabrana je zbog geografskih karakteristika budući da u uskim kopnenim i morskim prolazima perzijska brojčana nadmoć ne može doći do izražaja. Budući da se perzijska ekspedicija služila paralelnim snagama na kopnu i moru, kopnena vojska ovisila je o zalihama koje je prenosila njihova mornarica pa nisu mogli dopustiti da se zadrže na jednom mjestu duže vrijeme. Perzijanci su uoči bitke znali da se moraju ili povući ili dalje napredovati da zadrže koordinaciju trupa na kopnu i zaliha na moru, a prolaz kod Termopila kao geografsko usko grlo predstavljalo je mogući problem za njihovo napredovanje.