cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wahsuahgunewininewug
mini|Indijanski logor na Lac du Flambeau Wahsuahgunewininewug (Wauswagiming, Waaswaaganiwininiwag, Lac du Flambeau Chippewa), ili  'Men of the Torches'  /Wauswagiming, od Wáuswágaming, at the torchlight fishing lake; Gerard/, jedna od deset glavnih skupina Chippewa Indijanaca koji su živjeli na izvorima rijeke Wisconsin u Wisconsinu i uz jezro Lac de Flambeau.
Ime koje oni nose dolazi po bakljama koje su Čipeve izrađivali od velikih komada brezove kore što je opisao američki antropolog Frances Densmore (1867 - 1957) u  'How Indians Used Wild Plants for Food, Medicine, & Crafts'  (str. 390). Na ovom jezeru Lac de Flambeau običavali su loviti ribu uz korištenje baklji, a Francuzi su naziv jezera preveli sa Lac de Flambeau (at the lake od torches).
Tromboksan B2
Thromboksan B2 je neaktivni metabolit/produkt tromboksana A2.
On direktno ne učestvuje u aktivaciji i agregaciji trombocita u slučaju rana, dok njegov prekurzor, tromboksan A2 učestvuje. Sinteza tromboksana A2 je meta leka aspirina, koji inhibira enzim COX-1 (izvor tromboksana A2 u trombocitima).
2-(3,4-Di-hidroksifenil)-etanol (DHPE) je fenolna komponenta maslinovog ulja. Frakcija maslinovog ulja koja sadrži DHPE može da inhibira agregaciju trombocita i formiranje tromboksana B2 in vitro.
Ångermanland
Ångermanland čita se Ongermanland je jedna od 25 švedskih historijskih pokrajina (švedski: landskap) u Norrlandu na sjeveroistoku zemlje, ona danas više nema nikakvu administrativnu funkciju.
Geografske karakteristike
Ångermanland graniči sa pokrajinama Medelpad na jugu, Jämtland na zapadu, Lappland i Västerbotten na sjeveru, dok je na istoku omeđen Botnijskim zaljevom. Veliki dio pokrajine je u sastavu grofovije Västernorrland, dok su ostali manji dijelovi pripali grofovijama Västerbotten i Jämtland. Pokrajina se prostire na površini od 19 800 km2 i ima 140 188 stanovnika. Najnaseljeniji gradovi pokrajine su Örnsköldsvik i Härnösand. Bunkfjället (740m) je najviša planina pokrajine, a Tåsjön najveće jezero. U Ångermanlandu se nalazi i nacionalni park Skuleskogen, brdovito obalno područje Baltičkog mora južno od Örnsköldsvika na površini od 2 950 hektara.
Shigenobu Ōkuma
Princ Ōkuma Shigenobu (大隈 重信) bio je japanski političar koji je držao niz viskojih državnih dužnosti u drugoj polovici 19. i na početku 20. vijeka. Poznat je kao jedan od najvatrenijih zagovornika vesternizacije Japana u Meiji periodu, kao i prvih koji je iz zapadnog svijeta nastojao u Japan prenijeti liberalne ideje, koje je pretočio kako kroz osnivanje prvih modernih političkih stranaka, tako i kroz moderni Univerzitet Waseda. Okuma, koji je zbog svojih stavova izazivao otpor konzervativaca i ultranacionalista te 1889. godine preživio atentat pripadnika tajnog društva Gen'yosha, je u dva navrata (1898. godine i od 1914. do 1916. godine) služio kao premijer. Drugi mandat mu je obilježilo izbijanje Prvog svjetskog rata, za vrijeme koga je Japan objavio rat Njemačkom Carstvu i stao na stranu u ratu pobjedničke Antante; za vrijeme istog je početkom 1915. Kini uputio kontroverzni Dvadeset jedan zahtjev, koji će u značajnoj mjeri pogoršati kako odnose Japana sa svojim susjedom, tako i sa Britanijom i SAD. Godine 1916. je bio prisiljen podnijeti ostavku zbog Oura skandala, i trajno se povući iz politike.
Drago Krpina
Drago Krpina (1960 -) je hrvatski nacionalistički političar rodom iz okolice Benkovca.
Prije ulaska u politiku bavio se poezijom i amaterskim kazalištem. Godine 1990. je postao jedan od osnivača Hrvatske demokratske zajednice u Dalmaciji. Tada je bio poznat po ekstremnim stavovima i incidentnim situacijama, uključujući fizičke napade na zastupnike Hrvatskog Sabora srpske nacionalnosti, kao i prijetnje smrću uredniku Feral Tribunea Viktoru Ivančiću. Od 2000. se postupno povukao iz politike.
Šivalica
Šivalica (lat. Cistocola juncidis) je ptica iz reda vrapčarki. To je dužinom od desetak cm malena pjevica a prepoznaje ju se po zatupljenom završetki repa koji je na kraju svijetlo obrubljen. Ptica ga često lepezasto širi. U vrijeme parenja mužjak ima snažne tamne pjege na leđima, dok su inače neupadljivo prugasti kao i ženke. Pruga nad očima je tek naznačena, dok su im noge tamno bež do narančaste.
Životni okoliš
Hrani se sjemenkama i kukcima. Živi u Europi, Australiji, Africi i Aziji.
Jane Lynch
Jane Lynch (Džejn Linč, rođena 14. jula, 1960.) je američka komičarka, glumica i pevačica. Poznata je po svojim ulogama u komedijama, kao što su Best in Show i The 40-Year-Old Virgin, po sporednoj ulozi Dr. Linde Freeman, Charlieve sarkastične terapeutkinje u seriji Two and a Half Men i kao majka Spencera Reida, Diana Reid u seriji Criminal Minds. Trenutno glumi lik Sue Sylvester u muzičkoj-komediji, Glee. Davala je glas jednoj od ogrica u filmu Shrek Forever After.
Biografija
Lynch je rođena i odrasla u Doltonu u Illinoisu, kao ćerka domaćice i bankara. Odrastala je u irskoj katoličkoj porodici. Studirala je pozorišnu umetnost i diplomirala je na Univerzitet u Illinoisu, a MA je dobila na univerzitetu Cornell.
Karijera
Svoje veliko pozorišno iskustvo Lynch je započela da gradi sa trupom The Second City, glumeći Carol Bradu u The Real Live Brady Bunch. Takođe, napisala je i glumila je u nagrađivanoj predstavi Oh Sister, My Sister. Prvi put izvedena 1998. godine, ova predstava je postala hit u programu Lesbians in Theater pri Gej i lezbejskom centru u L.A.-u, 2004.
Filmska uloga sa kojom se probila bila je lik Christy Cummings, the butch lezbejke, odgajivačice pasa u pseudo-dokumentarcu Best in Show (2000). Pojavila se takođe u A Mighty Wind (2003) u liku porno glumice koja je postala folk pevačlica, Laurie Bohner, kao i u filmu For Your Consideration (2006).
Godine, 2005. amerčka organizacija POWER UP ju je imanovala jednom od "10 neverovatnih lezbejki u Showbizu"
Posebno je bila zapažena, i od strane kritike i od strane publike, u filmu The 40-Year-Old Virgin. U jednom intervjuu je rekla da je ova uloga bila prvobitno napisana za muškarca, ali je na insistiranje Nancy Walls, supruge Steva Carella poverena njoj. Od tada je glumila u nizu filmova, kao što su Role Models, Talladega Nights: The Ballad of Ricky Bobby, Alvin & the Chipmunks, Walk Hard: The Dewey Cox Story, Space Chimps, The Rocker, The Hammer, Another Cinderella Story, Ice Age: Dawn of the Dinosaurs i Spring Breakdown.
Nedavno je glumila u filmu Julie and Julia, igrajući Dorothy McWilliams, sestru Julije Child. Entertainment Weekly je posvetio članak mogućnosti da za ovu ulogu bude nominovana za Oscara
Lynch trenutno glumi u FOX-ovoj seriji Glee. Dobila je izuzetne kritike za njenu ulogu agresivne trenerke navijačica, Sue Sylvester. Mary McNamara je za LA Times napisala: "Zbog Lynch vredi gledati Glee." Lynch je bila nominovana za Zlatni globus
Privatni život
Lynch je otvoreno lezbejka i u braku je sa svojom suprugom, Dr. Larom Embry od 31. maja, 2010. godine.
Los Álamos, Múzquiz
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 452 m.
Zakletva Horacijeva
Zakletva Horacijeva je slika Jacquesa-Louisa Davida koja se smatra prvom slikom neoklasicizma koja je svojim intenzivnim iluzionizmom snažno utjecala na generacije slikara poslije; također je jedna od prvih propagandnih slika u povijesti.
Izvor
Slika je prvi put izložena 1785. god. i prikazuje scenu iz klasične antike u kojoj je prikazana rimska tradicija časti i samožrtvovanja. Priča o Horacijevima nije opisana u klasičnim izvorima, ali je bila poznata iz tragedije Pierrea Corneillea, francuskog dramatičara iz 17. vijeka. U njoj se opisuje kako su se Rimljani i stanovnici Alba Longe dogovorili kako će svoje razmirice radije riješiti trostrukim dvobojem nego otvorenim ratom. I to trostruki blizanci - Horacijevi, protiv tri kuratora iz Albe Longe, isto tako trostrukih blizanaca.
Odlike
mini|lijevo| David je muške likove postavio u strogim pravolinijskim položajima, suprotstavivši im organski nepravilno oblikovane poze žena. Scena je smještena u interijeru klasične rimske građevine gdje su figure u rimskim nošnjama i strogim i odlučnim pozama koje su namjerno teatralne. U kontrastu s strogim i krutim držanjem ovih likova su žene i djeca koji su manji i skupljeni su u kutu u seriji tečnih i ritmičnih krivulja koje aludiraju njihovu osjećajnost. Jedna od njih je sestra Horacijevih koja je u romantičnoj vezi s jednim od rivala Horacijevih; što se vidi po njenoj pozi u kojoj ju je svladala njena tragična sudbina. U sjeni pozadine, jedna žena tješi svoju djecu.
Likovi izražavaju želju poistovjećenja francuskih republikanaca, koji će kasnije povesti Francusku revoluciju, s njihovim uzorima iz povijesti - Rimskom Republikom. Ironija je u tome što je sliku naručio kralj Luj XVI kao dio svog programa za moralnim poboljšanjem Francuske, a kraljevskom ministru za umjetnost, koji je odobrio sliku, je promakla očita propagandna politička uloga slike.
David je ovu sliku naslikao u Rimu i u njoj je izrazio ideje prosvjetiteljstva koje je utvrdio Jean-Jacques Rousseau u svom "Društvenom ugovoru". Republikanski ideali generala sa svojim sinovima kao vojnicima postaju okosnica slike. Njihova zakletva se može protumačiti kao čin osnivanja države Ta podjela uloga po spolu je isto tako jedna od postavki Rousseauovih doktrina.
Lennard-Jonesov potencijal
Lenard-Džounsov potencijal je jedan od fizičkohemijskih modela kojim se opisuje zavisnost energije uzajamnog delovanja neutralnih čestica od njihovog međusobnog rastojanja. Nazvan je po svom autoru Džonu Lenard-Džonsu.
Između neutralnih čestica (atoma i molekula) deluje sila koja, zavisno od njihovog međusobnog rastojanja, može biti privlačna ili odbojna. Na velikim rastojanjima sila je privlačna (van der Valsova sila ili disperziona sila ili Londonova sila) a na malim sila je odbojna. Privlačna sila posledica je pokretljivosti atomskog i molekulskog naeletrisanja zbog čega neutralne čestice mogu jedna u drugoj da indukuju dipole koji se međusobno privlače. Potencijalna energija u polju privlačne sile je negativna. Međutim, na kratkim rastojanjima kada naeletrisanja iz različitih čestica počnu da se prekrivaju dolazi do odbijanja čestica. Potencijal u polju odbojne sile je pozitivan. Lenard-Džounsov potencijal predstavlja jednostavan matematički model u kojem je ukupni potencijal međudelovanja prikazan zbirom potencijala privlačne i odbojne sile. Džon Lenard-Džouns sa univerziteta u Bristolu predložio je formulu 1931. godine.
mini|desno|320p|Lenard-Džounsov potencijal [[Dimer (hemija)|dimera argona: crveno - empirijska kriva, tačkasto - Lenard-Džounsova formula.]]
Jednačina
Lenard-Džounsov porencijal (L-J) ima dva člana, pozitivni kojim se predstavlja odbijanje i negativni kojim se predstavlja privlačenje među neutralnim česticama:
Ovde ε predstavlja dubinu poencijalne jame a σ je radijus čestice predstavljene kao čvrsta sfera. Dakle, član označava privlačnu silu a član  odbojnu.
Minimum L-J potencijal postiže kada se delovanja privlačne i odbojne sile uzajamno ponište. Rastojanje pri kojem se to dešava nazivamo ravnotežnim:
.
Sila je negativni gradijent potencijala polja pa iz gornjeg izraza nalazimo zavisnost sile od rastojanja:
L-J potencijal je približni potencijal. Oblik odbojnog člana nema teorijskog opravdanja; odbojni član bi trebalo eksponencijalno da pada sa rastojanjem. Međutim zavisnost koju je pedložio Lenard-Džouns je zgodna jer se lao izračunava (ond anije bilo računara) kao kvadrat privlačnog člana, r6. Privlačni potencijal koji ima daleki domet izveden je iz Lonodnove disperzione sile. L-J potencijal je relativno dobra aproksimacija i zbog jednostavnosti često se koristi za opisivanje gasova, i modelovanje disperzije i preklapanja u molekulskim modelima. Posebno je zgodan za opisivanje atoma inertnih gasova a dobra je aproksimacija pri velikim i srednjim rastojanjima kod neutralnih molekula. Na crtežu je prikazan L-J potencijal za dimer argona, u poređenju sa empirijskim potencijalom. Malo neslaganje posledica je netačnosti u odbojnom delu L-J potencijala.
Alternativni izrazi
Funkcija L-J potencijala često se izražava i kao
gde je
Često se koristi i oblik gde je i
Kraljevina Srbija
thumb|Zastava Kraljevine Srbije. thumb|Grb Kraljevine Srbije. Kraljevina Srbija, država u jugoistočnoj Evropi od 1882. do 1918. Nastala je 6. marta 1888. proglašenjem dotadašnje kneževine kraljevinom i trajala do 1. decembra 1918. kada je s Državom Slovenaca, Hrvata i Srba ujedinjena u Kraljevstvo Srba, Hrvata i Slovenaca.
U ovom periodu su se oko vlasti nadmetale i smenjivale dve dinastije, čiji su rodonačelnici bili Đorđe Petrović - Karađorđe, vođa Prvog srpskog ustanka protiv Turaka i Miloš Obrenović, vođa Drugog srpskog ustanka, i osnivač Kneževine Srbije. Dalji razvoj Srbije je bio obeležen opštim napretkom u ekonomiji, kulturi i umetnosti, čemu je pre svega doprinela mudra državna politika, koja je slala mlade ljude na školovanje u evropske metropole, odakle su donosili novi duh i novi sistem vredosti. Jedan od spoljnih izraza transformacije kroz koju je sada prolazila nekadašnja turska provincije bilo je i proglašenje kraljevine, 1882. godine.
Nezavisnost Srbije i stvaranje kraljevine
Posle ubistva kneza Mihaila 1868. vladalo je namesništvo do 1872. godine, a 1869. godine donet je Namesnički ustav, koji će omogućiti prvi prodor parlamentarizma u Srbiju. Knez Milan preuzeće presto 1872. godine. Ovaj izuzetno značajan period za Srbiju obeležen je ratovima protiv Turske (Srpsko-turski ratovi) i dobijanjem nezavisnosti Srbije 1878. godine posle Berlinskog kongresa. U Srbiji se uvode političke stranke 1881. godine, od kojih će najznačajniju ulogu imati Radikalna stranka.
Kneževina Srbija je 1882. godine uzdignuta na rang kraljevine. Prvi novovekovni kralj Srbije, kralj Milan, na spoljašnjem planu je vodio austrofilsku politiku koja je u zemlji izazivala nezadovoljstvo, pogotovo posle okupacije Bosne i Hercegovine 1878. godine. S druge strane, oslanjanje na Austriju omogućilo je da Srbija bude bolje zastupljena na Berlinskom kongresu, posle razočaravajućeg Sanstefanskog mira za koji se zalagala Rusija.
Na unutrašnjem planu, kralj je bio primoran na nagodbe sa najjačom strankom u zemlji, radikalima, što će dovesti do usvajanja modernog Ustava 1888. godine, koji će u Srbiju uvesti demokratski parlamentarizam, široke političke slobode i druga načela demokratskog i građanskog društva. Nespremnost kralja Milana i njegovog naslednika kralja Aleksandra da prihvate ograničavanje lične vlasti, dovešće do previranja u zemlji a konačno i do ukidanja ovog ustava 1894. godine i povratka na stari, Namesnički. Kralj Milan je abdicirao 1889. godine.
Vladavina kralja Aleksandra Obrenovića
thumb|Granice Kraljevine Srbije 1882–1912. thumb|Granice Kraljevine Srbije 1913. Period od 1893. godine počinje i završava se prevratom. Kralj Aleksandar proglašava se punoletnim i preuzima vlast državnim udarom 1. aprila 1893. godine. Period njegove vlasti obeležen je na spoljnom planu izvesnim vraćanjem ka rusofilskoj politici, ali bez nekih značajnih spoljnopolitičkih događaja. Na unutrašnjem planu kralj Aleksandar teži ličnom režimu, što posebno teško pada krugovima naviklim na političke slobode Ustava 1888. godine. Padovi vlada su relativno česti, kao i političke pogodbe, dogovori i intrige. Veliki pad popularnosti u narodu kralju donosi venčanje sa dvorskom damom Dragom Mašin, kao i izgledi na brak bez dece.
Kralj donosi 1901. godine novi Ustav (Aprilski/Oktroisani ustav) koji pored ublažavanja ličnog režima ne donosi suštinski povratak demokratiji i parlamentarizmu. Situacija u zemlji dalje se radikalizuje, a to obeležavaju velike demonstracije, jačanje cenzure, ali i previranja u vojsci. Situacija će kulminirati 29. maja 1903. godine kada će u planiranoj oficirskoj zaveri biti izvršen atentat na kralja i kraljicu. Atentat će izazvati veliko zaprepašćenje u Evropi. Čitav događaj je poznat kao Majski prevrat.
Kraljevina Srbija do Prvog svetskog rata
Državni udar 1903, koji je doveo na tron Karađorđevog unuka, kralja Petra Prvog Karađorđevića, otvorio je put parlamentarnoj demokratiji u Srbiji. Evropski obrazovan, ovaj liberalni kralj je preveo delo "O slobodi" Džona Stjuarta Mila na srpski jezik i dao svojoj zemlji demokratski ustav, koji je Srbiju uveo u period parlamentarizma i političkih sloboda, a koji je prekinut novim oslobodilačkim ratovima. Balkanski ratovi 1912 - 1913. godine okončali su tursku dominaciju na Balkanu. Turska je potisnuta sve do moreuza, a od njenih evropskih teritorija formirane su nacionalne države balkanskih naroda.
Period od 1903. do 1914. godine obično se smatra zlatnim periodom srpskog parlamentarizma i uopšte političkog, privrednog i kulturnog života. Nesporna je izvesna društvena stabilnost tog perioda (mada ne i politička), kao i značajan razvoj države u različitim pravcima (vojska, određene privredene grane). Srbija će između ostalog izdržati Carinski rat sa Austro-Ugarskom, koji je usledio posle aneksije Bosne i Hercegovine 1908. godine. Bio je to uvod u sudbonosne događaje 1914. godine.
Ističe se takođe da je u političkom životu takođe bio prisutan i uticaj Crne ruke, koja će težiti da sprovodi sopstvenu politiku preko državnih organa. Težnja ove organizacije ka ujedinjenju Srba u jednu državu doprineće atentatu na Franca Ferdinanda, a sklonost ka ucenama vrha državne vlasti biće uzrok animoziteta kralja Aleksandra i Dragutina Dimitrijevića Apisa, što će kulminirati Solunskim procesom.
Prvi svetski rat
Atentat na austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda u Sarajevu 1914. poslužio je kao povod za njen napad na Srbiju, čime je i započeo Prvi svetski rat. Srpska vojska je hrabro branila nezavisnost svoje zemlje i odnela velike pobede, ali suprotstavljena nadmoćnim neprijateljskim snagama Nemačke, Austrougarske i Bugarske, morala je da se preko Albanije povuče sa nacionalne teritorije i kasnije nastavi borbu na Solunskom frontu, zajedno sa ostalim snagama Antante, koju su činile Francuska, Engleska, Rusija, Italija i Sjedinjene Američke Države. U toku ovog rata Srbija je izgubila 1.264.000 (28%) stanovnika od ukupne populacije od 4.529.000 i to 58% muškog stanovništva, od čega se nikada nije oporavila. Ovim ogromnim žrtvama Srbija je dala značajan doprinos pobedi saveznika i preuređenju Evrope i Sveta nakon rata.
Kraj Prvog svetskog rata doneće i kraj samostalne srpske državnosti i njeno utapanje u jugoslovensku državnu tvorevinu - Kraljevinu SHS.
Guadalupe Hidalgo (razvrstavanje)
Guadalupe Hidalgo ima više značenja:
Cheech Marin
Richard Anthony "Cheech" Marin (13. jul, 1946 -) je američki komičar i glumac koji je slavu stekao 1970-ih kao dio komičarskog para Cheech & Chong, a potom u ulozi inspektora Joea Domingueza u TV-seriji Nash Bridges.
Totolteo, San Martín Chalchicuautla
Totolteo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Martín Chalchicuautla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 338 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 300 m.
Interesterifikovana mast
Hemija
Masti kao što je sojino ulje se uglavnom sastoje od različitih triglicerida koji su formirani od glicerolne osnove koja je esterifikovana sa tri masne kiseline. Trigliceridi sadrže smešu zasićenih, mononezasićenih i polinezasićenih masnih kiselina (PUFA). Interesterifikacija se izvodi putem mešanja željenih ulja i zatim preuređivanja masnih kiselina na glicerolnoj osnovi, na primer uz pomoć katalizatora ili ezima lipaza. Polinezasićene masne kiseline znatno snižavaju tačku topljenja od masti. Triglicerid koji sadrži tri zasićene masne kiseline je generalno čvrst na sobnoj temperaturi, te nije podesan za mnoge svrhe. Reorganizovanje tih triglicerida sa uljima koja sadrže nezasićene masne kiseline snižava tačku topljenja i formiraju se masti sa svojstvima koja su podesnija za pripremu prehrambenih proizvoda. Dodatno, mešanje interesterifikovanih ulja sa tečnim uljima omogućava snižavanje sadržaja masnih kiselina u mnogim proizvodima bez trans-masti. Interesterifikovane masti se mogu odvojiti putem kontrolisane kristalizacije, koja se isto tako naziva frakcionacijom.
thumb|600px|Interesterifikacija.|center
U biljnim polinezasićenim uljima, PUFA se često nalaze u središnjoj poziciji (sn2) glicerola. Stearinska kiselina se obično ne nalazi u sn2 u biljnom ulju koje se koristi za ljudsku ishranu.
Policentrični standardni jezik
Policentrični ili pluricentrični standardni jezik, jezik kojim govori više nacija tako da svaka nacija ima svoju standardnu nacionalnu varijantu prepoznatljivu po nekim jezičnim razlikama. Te jezične razlike su uvrštene u kodificirajuće knjige dotične varijante (tj. u rječnik, gramatiku, pravopis) i svaka varijanta se nezavisno kodificira u skladu s jezičnom praksom njenih govornika. Policentrični jezik nije mješavina varijanata, nego ga govornici govore u obliku jedne od varijanata. Svaka varijanta je standardna, što znači da opslužuje sve sfere društvenog života (polifunkcionalna je i polivalentna).
thumb|330px|Policentrični engleski jezikJezici s više kodificirajućih centara su česta pojava, svi veći evropski jezici i mnogi neevropski su policentrični. U najznačajnijoj monografiji o policentričnim jezicima koju su izradili najpoznatiji sociolingvisti iz čitavog svijeta opisuju se kao policentrični: engleski, njemački, srpskohrvatski, francuski, španjolski, portugalski, arapski, malajski, hindustanski, nizozemski, armenski. Za razliku od policentričnih jezika, monocentrični jezici kakav je npr. japanski ili ruski nemaju nekoliko standardiziranih varijanata.
Definicija policentričnog jezika
U lingvističkom leksikonu se policentrični ili pluricentrični standardni jezik definira kao
Još jedna definicija iz drugog leksikona opisuje ga kao
Iz te definicije je vidljivo da nacije čine kodificirajuće centre i da su razlike između varijanata najveće na planu rječničkog blaga i izgovora.
Povijest teorije policentričnosti
thumb|300px|Policentrični francuski jezik
Razvoj sociolingvističke teorije policentričnih jezika i njenih pojmova započinje 60-ih godina 20. stoljeća na različitim mjestima u svijetu. Pojam nacionalne varijante potječe od predstavnika ruske sociolingvistike Georga V. Stepanova, i Elise Riesel, porijeklom iz Austrije, a pojam policentričnog jezika od predstavnika američke sociolingvistike Williama A. Stewarta i predstavnika njemačke sociolingvistike Heinza Klossa. Oba pojma su ubrzo objedinjena u jednoj teoriji jer policentrični standardni jezik uvijek čine njegove standardne varijante, a standardne varijante su uvijek varijante nekog policentričnog standardnog jezika. Ti pojmovi pripadaju istoj pojavi, a razlika među njima je potjecala samo od toga što se pojavi pristupalo s njenih različitih razina. Teorija policentričnosti sa svojim modelom varijanata postala je općeprihvaćena u svijetu kao isproban i dokazan sociolingvistički model za opis brojnih jezičnih konstelacija.
Termin policentrični odnosno pluricentrični
Izrazi policentrični (engleski: polycentric) i pluricentrični (engleski: pluricentric) imaju u sociolingvistici isto značenje, oni su sinonimi i oba oblika su ispravna. Osnivači teorije Stewart i Kloss su u svojim najranijim radovima upotrebljavali oblik policentrični standardni jezik, a kasnije se u sociolingvistici kao sinonim pojavljuje i drugi oblik. Na srpskohrvatskom jezičnom prostoru i među lingvistima i u široj kulturnoj javnosti se češće pojavljuje oblik policentrični jezik. Inače, uz termin policentrični jezik nije nužno uvijek dodavati i izraz standardni jer svaki policentrični jezik je standardni jezik. Također i uz izraz varijanta nije nužno dometnuti standardna jer po definiciji je svaka nacionalna varijanta ujedno i standardna varijanta.
Razlika u prestižnosti među varijantama
Sve varijante su ravnopravne jer ''„pojmovi ʻpolicentrični’ ili ʻpolinacionalni’ jezik ne sugeriraju odnose dominacije među različitim centrima jednog jezika. Naprotiv, oni su uvedeni i koriste se s ciljem da naglase načelnu ravnopravnost različitih nacionalnih varijanata jednog jezika“''. Čak, „po svoj prilici je pojam ʻpolicentrični jezik’, odnosno publikacije i diskusije koje se odnose na njega, barem donekle pridonio osvještavanju te načelne ravnopravnosti i ojačao samopouzdanje nekih centara“ koji su se smatrali slabijima.
Oslikana asimetrija među centrima njemačkog jezika nije rezultat nekakve ciljane jezične politike od strane Njemačke države, nego „asimetrija je posljedica nejednake veličine i ekonomske snage tih triju centara“. Ovo što je pokazano na primjeru varijanata njemačkog jezika vrijedi i za varijante drugih policentričnih jezika: „Jezične asimetrije ili asimetrije vezane za jezik između ekonomski jačih i slabijih centara policentričnog jezika postoje vjerojatno u svim ili u većini primjera takvog jezičnog tipa“. Štoviše, ta pojava nije ograničena na varijante, nego potpuno iste razlike u prestižnosti postoje i među jezicima: premda su jezici načelno ravnopravni, ipak je uvijek neki prestižniji i više se uči u svijetu, npr. engleski, a drugi manje, npr. mađarski. Neosporna je ''„činjenica da jezici (po svom prestižu, lakoći učenja itd.) nisu jednaki i da se ni pomoću zakona ne mogu učiniti jednakima. [...] Potpuna jednakost u statusu, funkciji i prestižu je nerealan, neostvariv cilj“''.
thumb|330px|Policentrični portugalski jezikAko vremenom dođe do promjene u činiocima koji uzrokuju prestiž, onda dotad prestižnija varijanta ne mora i ostati takvom. Npr. kad se ekonomska snaga centara preokrene, dolazi i do preokretanja jezične prestižnosti, što se može vidjeti na primjeru Portugala, koji je prije bio jezično prestižniji od Brazila, ali se to krajem 20. stoljeća promijenilo u suprotno. Nadalje, tu je i primjer Velike Britanije, čija nekadašnja jezična prestižnost naspram SAD-a se u 20. stoljeću preokrenula u suprotno.
Ista dijalektalna osnova varijanata
Varijante policentričnog jezika moraju u svojoj osnovici imati isti dijalekt. Zato npr. češki i slovački, ili makedonski i bugarski nisu varijante jednog policentričnog jezika jer su standardizirani na različitim dijalektalnim osnovama. Već je i Kloss isticao da je kod varijanata jednog policentričnog jezika neophodno da počivaju na istom dijalektu ili na jako srodnim dijalektima:
Razlike između varijanata policentričnog jezika
Između varijanata policentričnog jezika postoje razlike na svim jezičnim razinama. Tako kod varijanata njemačkog jezika ''„primjeri pokazuju da se nacionalne specifičnosti mogu posebno lako naći u rječničkom blagu; međutim, ima ih i na drugim jezičnim razinama i u gramatici. [...] Budući da stoga Njemačka, Austrija i Švicarska imaju svoje vlastite nacionalne varijante [...], radi se o nacionalnim centrima njemačkog jezika“''.
thumb|300px|Policentrični nizozemski jezikPromatrajući razlike između hrvatske i srpske varijante Hans-Dieter Pohl kaže:
Između varijanata engleskog jezika su npr. razlike u izgovoru mnogo veće nego razlika u izgovoru ije/e između varijanata srpskohrvatskog jezika, tolike su da dovode do nesporazuma: „Čak i između australijskog i novozelandskog engleskog dolazi do nesporazuma zbog vokalskih razlika (novozelandsko ʻdesk’ se krivo shvaća kao australijsko ʻdisk’)“.
U Australiji se naspram Velike Britanije u govoru više reducira, pa pitanje Did you go to the party? zvuči u Australiji Jergoda the party?, pitanje What is your problem? zvuči Woss jer problem?
Vokabular varijanata engleskog jezika također se razlikuje, npr. u Americi elevator umjesto britanskog lift; restroom umjesto toilet; fall umjesto autumn; cookie umjesto biscuit; gas umjesto petrol; candies umjesto sweets; can umjesto tin; to call (up) umjesto to ring (up). U Americi su nastala i skraćivanja poput gonna umjesto going to, wanna umjesto want to.
U morfologiji se za izražavanje prošlosti daje u Americi prednost oblicima burned, dreamed, a u Britaniji oblicima burnt, dreamt. U Americi se često ne koristi prilog it’s really good, nego it’s real good. U sintaksi se također razlikuju, npr. u Americi se koristi do zajedno s have u pitanjima, stavlja se would uz glagol koji dolazi zajedno s wish, pa rečenice u Americi glase Do you have a pencil?, I wish I would have done it, a u Britaniji Have you got a pencil?, I wish I had done it.
I pravopis se razlikuje, npr. Amerika/Britanija: -se/-ce (defense/defence), -er/-re (center/centre), -or/-our (honor/honour). U švicarskoj varijanti naspram njemačke varijante npr. uopće se ne koristi slovo ß.
thumb|left|330px|Policentrični španjolski jezikRazlike poput gore nabrojanih postoje u svim policentričnim jezicima, npr. autobus se u Španjolskoj kaže autobus, a u meksičkoj varijanti španjolskog kaže se camion; klip kukuruza je u Španjolskoj mazorca de maiz a u Meksiku elote; puran je u Španjolskoj pavo a u Meksiku guajolote.
Nacionalne varijante policentričnog hindustanskog jezika, hindska i urdska, pokazuju niz paralela s varijantama srpskohrvatskog jezika jer i tamo se radi o susjednim državama, Indiji i Pakistanu, o različitim religijama, hinduizmu i islamu, o različitim pismima, devanagari i arapskom, no i „te dvije varijante se, međutim, razlikuju više nego srpski, bosanski i hrvatski međusobno“. U detaljnoj usporedbi koju pruža Daniel Blum nalazi se i sljedeća napomena o korištenju dvaju različitih pisama kod hindustanskog i kod srpskohrvatskog: ''„optički važna upotreba različitih pisama nema utjecaja na jezični sistem. Gramatika i izgovor standardnih oblika su u oba slučaja skoro identični“''.
Usprkos pokušajima razjednačavanja varijanti unutar hindustanskog i unutar srpskohrvatskog jezika, ''„veća odstupanja postoje u najboljem slučaju na planu leksika. Razlika između hindskog i urdskog je tu najveća [...] Istina, razlike između srpskog i hrvatskog su i na tim područjima leksika manje nego kod hindskog-urdskog. Jasno religijski motiviran izbor opcija u leksiku hindskog i urdskog nema kod srpskog i hrvatskog pravog ekvivalenta“''. Naime, „o hrvatskoj varijanti se ni u kojem slučaju ne može reći da je ʻkatoličkija’ ili ʻlatinskija’ od srpske“. Osim toga, „baš internacionalizmi (najčešće latinskog porijekla) smatraju se u hrvatskom ʻsrbizmima’“.
Zaključno se o svim policentričnim jezicima može reći da razlike koje postoje među varijantama svakog policentričnog jezika „su naspram zajedničke jezične osnove s riječima, glasovima, oblicima, značenjima i izgradnjom rečenice ipak brojčano toliko male da se i nadalje radi samo o jednom jeziku, koji ima svoje varijante vezane za države“.
Razvoj varijanata u prošlosti
thumb|right|180px|Policentrični arapski jezikNeki policentrični jezici su prvotno imali samo jedan centar i bili ujednačeni. Postali su policentrični zato što „jezici kojima govori nekoliko nacija daju u toku vremena nacionalne ʻjezične varijante’, prvenstveno na fonetskoj i leksičkoj razini, dijelom i na gramatičkoj, ali one ne ugrožavaju međusobnu razumljivost“.
Regionalne posebnosti, i izgovorne i leksičke naravi, postojale su davno prije nego što je njemački jezik u 19. st. standardiziran: već u 11. st. postoji poseban švicarski njemački pisani jezik, čije su se posebnosti u leksiku, morfologiji i drugome održale do danas, a u Beču se od 13. st. koristi jedan također poseban pisani jezik. Zato Ingo Reiffenstein govoreći o policentričnosti njemačkog jezika umjesto izraza nacionalna policentričnost koristi izraz regionalna policentričnost jer policentričnost njemačkog jezika „uvjetovana je faktorima koji su stariji od današnjih nacija“.
thumb|left|300px|Policentrični malajski jezik I u primjeru malajskog policentričnog jezika teritorijalne diferencijacije su postojale prije nego što su se teritoriji na kojima se taj jezik govori oformili kao države i nacije sa svojim nacionalnim varijantama. Jednako je i kod srpskohrvatskog jezika.
Varijante mnogih policentričnih jezika razvijale su se u međusobno različitim jezičnopovijesnim uvjetima. Na primjer, kod irskog engleskog, australijskog engleskog, kod Black English kao podvarijante američkog engleskog je jezičnopovijesna pozadina daleko heterogenija nego kod hrvatske i srpske varijante. Isto je i s hindskom i urdskom varijantom, koje kao i hrvatska i srpska varijanta imaju različit povijesni razvoj, ali te neosporne „jezičnopovijesne razlike ne dopuštaju da se u sinkronijskoj analizi ovi parovi idioma klasificiraju kao zasebni ʻjezici’“.
Nezavisna kodifikacija varijanata
Kod policentričnih jezika varijante su potpuno ravnopravne, i svaka nacionalna zajednica u kojoj se govori pojedina varijanta samostalno odlučuje kako će je kodificirati. Tako se npr. razlikuju kodifikacije leksika engleskog jezika: „Pored ʻOxford English Dictionary’ [britanska kodifikacija] i ʻWebster’ [američka kodifikacija] postoje sada i australijski, južnoafrički i kanadski rječnici, koji leksički kodificiraju svoju nacionalnu varijantu“.
thumb|240px|Policentrični srpskohrvatski jezikKodificiranje norme se kod latinskoameričkih varijanti španjolskog i portugalskog rano odvojilo od evropskog polaznog idioma, pogotovo što se tiče leksika. A kao što se u povijesti proces standardiziranja odvijao razdvojeno na hrvatskoj i na srpskoj strani, tako ''„početno razdvojeni procesi standardiziranja bili su i kod hindske i urdske varijante hindustanskog. Osim toga, kod njih je postojala i vremenska razlika jer je urdska varijanta ranije normirana i kodificirana“''.
Već i u začecima teorije policentričnosti navedena je zasebna kodifikacija varijanata: „U policentričnoj standardizaciji različiti skupovi normi mogu odražavati nezavisne kodifikacije dijalektalnih ili drugih jezičnih razlika (npr. upotrebu različitih pisama za pisanje jezika) koje su povezane s razlikama u političkom ili u religijskom identitetu ili u zemljopisnoj lokaciji“. Iz tog citata se vidi da je i razlika u pismu, npr. latinica/ćirilica, predviđena u okviru policentričnih jezika.
Nezavisna kodifikacija, dakle, nije razlog da se govori o različitim jezicima. Drugim riječima, „kad se normiranje i kodificiranje idioma ne odvijaju monocentrično nego policentrično, to principijelno nije nikakva prepreka da ih se klasificira kao varijante jednog jezika“.
Winnebegoshishiwininewak
Winnebegoshishiwininewak (Winnebegoshishiwininiwak, Lake Winnebagoshish band, Winnebigoshish, Winnebegoshishi-wininewak) /= people on Winnibigashish lake,/ jedna od brojnih bandi Chippewa Indijanaca čiji je dom bio na jezeru Winnibigashish u Minnesoti. Ugovore sa SAD-om potpisuju 1863, 1864 i 1886. u kojima su u prva dva ugovora bili uključeni i bande Mississippi Chippewa i Pillager, a ugovor iz 1866. i White Earth i Pillager Chippewa.
Sporadi
Sporadi (grčki: Σποράδες / Sporades što znači raspršen od σπόρος / Sporos = sjeme, klica) ili Sjeverni Sporadi (Βόρειες Σποράδες) je Grčki arhipelag u Egejskom moru duž istočne obale Grčke, sjeveroistočno od otoka Eubeja.
Geografske karakteristike
Sporadi su administrativno podjeljeni na dvije grčke periferije; Tesaliju (većina otoka) i Centralnu Grčku (otok Skiros i nekoliko nenaseljenih otočića). thumb|left|260px| Karta Sporada U antici je taj arhipelag bio poznat pod imenom Tesalski otoci ili Sjeverni Sporadi, za razliku od Trakijskih otoka ili Istočnih Sporada (u koje je bio uključen otok Imbros (sada u Turskoj) uz otoke Samotraki, Tasos, Limnos i Ajos Efstratios u sjeveroistočnom Egeju.
Zapadni Sporadi je naziv za grupu raštrkanih otočića jugozapadnog Egeja, u koju ne ulaze Kikladi te otoci Saronskog zaljeva, osim Hidre i Specesa.
Corsept
Korset je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Atlantska Loara koja pripada prefekturi Sen Nazer.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1959 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 82 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 23,62 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 6 metara (maksimalnoj 26 m, a minimalnoj 0 m).
Yellow Lake
Yellow Lake, jedno od sela Chippewa Indijanaca, utemeljno oko 1740. na jezeru Yellow Lake, na području današnjeg okruga Burnett, u saveznoj američkoj državi Wisconsin. Spominje ga Warren (1852) u Minn. Hist. Soc. Coll., v. 171, 1885
Kovači (Kotor)
Kovači je naselje u opštini Kotor u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 81 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 98 stanovnika).
Selo se nalazi u oblasti Grbalj.
Demografija
U naselju Kovači živi 70 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,3 godina (37,8 kod muškaraca i 45,3 kod žena). U naselju ima 24 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,38.
Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Crkve
mini|150p|d Crkva Svetog arhangela Mihaila je podignuta 1868. godine na ostacima starije crkve.
Dodirni ekran
thumb|260px|Dečak rešava zagonetku koristeći ekran osjetljiv na dodir. Dodirni ekran ili ekran osjetljivi na dodir (en. touchscreen) jeste posebna vrsta uređaja koja reaguje na pritisak ili dodir, i koji pored prikazivanja informacija na ekranu može detektovati poziciju tačke dodira.
Touch je jednostavna, instinktivna i univerzalna ljudska radnja. Korištenje ekrana osjetljivih na dodir intuitivno je za svakoga ko se njime koristi stoga su svjetske kompanije u raznim područjima uspješno iskoristile snagu te tehnologije za svakakve tipove aplikacija.
Montana City, Montana
Montana Siti je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Montana.
Washingtonski konsenzus
Washingtonski konsenzus je ime za deset neoliberalnih ekonomskih predloga, smjernica koje su predložene 1989. godine i koje su SAD, Kanada, Latinska Amerika i europske države provodile zadnjih 20 godina.
Montana City, Montana
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.715, što je 621 (29,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Dodirni ekran
Avionske kompanije koriste ih za simulaciju avionskih kabina za obučavanje svojih pilota. Posrednici za prodaju nekretnina koriste ih da prezentuju fotografije kuća koje prodaju koje su na dodir prsta udaljene od potencijalnih kupaca. Restorani ih upotrebljavaju na svojim prodajnim mjestima da bi pojednostavili unos narudžbi svojim zaposlenima ili u nekim lancima brze hrane omogućili kupcima da sami izaberu i naruče hranu koju preko terminala jednostavnim dodirom prsta. Bez obzira na područje primjene, osnovne prednosti koje touch tehnologija pruža, ostaju nepromijenjene:
Washingtonski konsenzus
Prihvaćanje u svijetu
Washingtonski konsenzus je bio prihvaćen od razvijenih zapadnih država i Latinske Amerike, dok su ga s druge strane Kina i Indija koje su od njega ostvarile najveću korist zbog ukidanje carinskih barijera odbile. Krajem prvog desetljeća 21 veka većina država Latinske Amerike su pojedinačno odustale od konzensusa na jedan ili drugi način. Otvoreno pitanje i predmet stalnih debata među ekonomistima je da li ovaj konzensus još uvek postoji ili ne je dodatno pojačano rječima britanskog premijera Gordona Browna 2009. godine da je stari Washingtonski konzensus gotov s čime se 2011. godine složio predsjednik MMFa Dominique Strauss-Kahn koji je ubrzo nakon tih reči smjenjen s položaja u kontroverznoj aferi. Od 2004 se kao protuteza ovom konzensus prvi put počeo spominjati Pekinški konzensus, dok su se istovremeno zapadne države koje su ga poštovale našle u budžetskim problemima zbog snižavanja poreza svojim najbogatijim slojevima društva. Prvobitno prikrivanje tako nastalog budžetskog deficita koji a primeru SADa smanjuje najvišu poreznu stopu s 70 na 28 % što rezultira praktičkim utrustročenjem državnog duga između 1980 i 1988. godine koji potom samo nastavlja rasti je bilo rađeno putem zaduživanja do 2011. godine kada na površinu izbija dužnička kriza zapadne Evrope i SADa.
Dodirni ekran
Istorija nastanka
Prvi ekran osjetljiv na dodir bio je kapacitivni ekran osjetljiv na dodir, razvijen od strane E. A. Džohnson-a u Malvernu, Velika Britanija. On je svoj rad kratko opisao u članku objavljenom 1965, a zatim upotpunio slikama i dijagramima 1967. Takođe je opisao primjenljivost touch tehnologije za kontrolu letjenja i objavio u članku 1968.
Washingtonski konsenzus
Posljedice
Dvadeset i pet godina provođenja ovog neoliberalnog sistema na području SADa je dovelo do velikih društvenih, imovinskim promena. Na njegovom početku 1 % najbogatijih je zarađivao 12 % svih isplaćenih plata i kontrolirao 33 % ekonomije. Danas taj isti 1 % najbogatijih zarađuje gotovo 25 % svih isplaćenih plata i kontrolira 40 % ekonomije SADa. . Da bi se te brojke stavile u pravu perspektivu dobro je setiti se činjenice da je u doba robovlasničke Rimske republike 160 pne. tadašnji 1.5 postotak najbogatijih kontrolirao "samo" oko 25 % sve isplaćene zarade
Istovremeno dok je došlo do takvog socijalnog poremećaja u SADu tamošnja republikanska stranka čiji član je bio predsednik između 2001 i 2009 godine,a sada kontrolira tamošnji parlament smatra da Evropa treba smanjiti penzije, smanjiti zdravstveno osiguranje svojih stanovnika i smanjiti zaštitu okoliša čime bi se doveo u red evropski ekonomski model !?
Dodirni ekran
Istorija nastanka
Nasuprot mnogim uvjerenjima, iako je izvršio ogroman uticaj na razvoj ove tehnologije, Dr. Sem Hurst nije izumio prvi ekran osjetljiv na dodir ali je patentirao prvi takav ekran sa elograph senzorom. Par godina kasnije izumio je "peto-žični" otporni sistem, tehnologiju koja se i danas često upotrebljava.
Od 1979—1985, FAIRLIGHT CMI, velika producentska kuća koristila je tehnologiju svjetlosne olovke za semplovanje i re-sintezu radnih stanica, sa kojom korisnik može izdvojiti i manipulisati uzorkom i sintezom podataka, kao i pristupiti različitim menijima u okviru operativnog sistema dodirivanjem ekrana sa svjetlosnom olovkom.
HP-150 1983. bio je jedan od najranijih svjetskih komercijalnih računara sa ekranom osetljivim na dodir. Jedan od najranijih pokušaja ručne konzole za video-igrice sa kontrolama na ekranu osetljivom na dodir dala je Sega iako se od uređaja na kraju odustalo i nikad nije pušten u prodaju zbog skupih troškova ekrana touch tehnologije u ranim 1990-im. Ekrani osetljivi na dodir se nisu koristili za video-igre sve do izlaska Nintendo DS 2004. Zadnjih godina, na tržište se pojavljuje iPad Tablet računar na postolju, smartphone...
Postoji nekoliko osnovnih tipova ekrana osjetljivih na dodir u zavisnosti od sistema koji se koristi u njihovoj izradi:
Otporni sistem
Postoje tri varijante kod otpornih sistema za raspoznavanje dodira ekrana, to su četiri-, pet-, i osam-žična varijanta.
Četvoro-žična otporna tehnologija
Ova tehnologija je generalno cijenom najprihvatljivija, jasnoća ekrana je među nižima od ostalih tehnologija, stoga se preporučuje u kućnoj upotrebi, školama, kancelarijama kao i manje zahtjevnim prodajnim mjestima. Transparentni ekran ima 4 žice koje izlaze iz njega za povezivanje. Sastoji se od 2 otporna sloja, postavljena paralelno jedan iznad drugog sa vazdušnim procjepom kao vrstom izolacije između. Kada korisnik dodirne ekran, dva otporna sloja se dodirnu na tom mjestu i razdjelnik napona se aktivira i uspotstavlja konekcija. Za izračunavanje koordinati mjesta gdje je korisnik dotakao ekran aktiviraju se 4 žice koje predstavljaju X i Y koordinate (X+,X-,Y+,Y-) i daju funkciju ova 2 napona(duž X i Y koordinate) u zavisnosti od otpornosti koja će varirati kako se tačka dodira mijenja po ekranu. Sada se ova 2 analogna napona prosljeđuju konvertoru za digitalizaciju nakon čega se vrši mapiranje ekrana i ta informacija prosljeđuje operativnom sistemu.
Peto-žična otporna tehnologija
Ova tehnologija uključuje stakleni podsloj na kojem je sloj poliestera. Zbog svoje jednostavnosti, pet-žična varijanta se vrlo jednostavno integriše sa ekranom pa je zbog toga jeftinija od drugih varijanti tehnologije.
Jasnoća ekrana je jednaka kao i kod 4-žične varijante, ali je zato ova varijanta izdržljivija pae se preporučuje kod zahtjevnijih prodajnih mesta, industrijskih pogona tj. uopšteno u radnim prostorima. Kako je kod takvog sistema bitan pritisak, prednost otpornog sistema nad ostalima jeste u tome da ga se pritisak može obaviti bilo čime, npr običnom olovkom ili prstom kada nosimo rukavice što je bitno kod recimo ljekarskog osoblja od kojih se često zahtijeva nošenje rukavica. Otporni sistem se nalazi na većini današnjih ekrana, ali i ima puno nedostataka. Kod ekrana koji su nisu ravni i četvrtasti ili kod vrlo tankih površina, otporni sistem je mehanički kompleksan i teško se implementira. Obavljanje akcija prstom nije idealno zbog potrebe za fizičkim pritiskom, teško je podesiti senzor da radi dobro istovremeno sa prstom i sa olovkom. Senzor ne razlikuje prst od olovke što ponekad zna biti problem, zatim ne mogu detektovati blizinu prsta bez zapravo dodirivanja ekrana.
Gornji sloj je pomičan a samim tim i podložan mehaničkim oštetecenjima, a otporni slojevi upotrebom se troše i time se rad degradira, a senzor je potrebno ponovo kalibrirati. Konačno, kod aplikacija, otporni senzori degradiraju kvalitet slike. Slojevi smanjuju propustljivost svijetla pa prikaz boja nije idealan.
Kapacitivni sistem
Tehnologija kapacitivnog sistema pruža dobru kombinaciju izdržljivosti i jasnoće slike. Taj tip tehnologije preporučuje se za korišćenje kod aplikacija koje zahtijevaju dodir golim prstom, naime ne može raditi sa mehaničkom olovkom ili prstom kad nosimo rukavice.