cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Južna Afrika
20. vek
Godine 1966. godine organizacija SWAPO je pokrenula borbu za nezavisnost Jugozapadne Afrike. Ovaj sukob se intezivirao nakon angolske nezavisnosti, koja je pružala utočište borcima SWAPO. Tek 1988. Južnoafrička Republika je pristala da omogući da Namibija ima sopstvenu upravu, prema mirovnom planu Ujedinjenih naroda na teritoriji koju obuhvata. Namibija je dobila nezavisnost 1990, a teritorija Walvis Baya je vraćena Namibiji 1994. godine.
Krajem 80-ih postalo je jasno da je održavanje apartheida nemoguće. Godine 1991. parlament je opozvao rasne zakone i oslobođena je većina političkih zatvorenika. Dvogodišnji pregovori predsednika Frederika Willema de Klerka i Mandele doveli su do nacrta privremenog ustava koji je izjednačio biračko pravo svih stanovnika Južnoafričke Republike. Prvi slobodni izbori održani su u aprilu 1994, a pobedu je odneo Afrički nacionalni kongres. Mandela je izabran za predsednika.
U razdoblju od kraja apartheida Južna Afrika se suočava s brojnim problemima koji su delom rezultat nasleđa segregacije: velikom nezaposlenošću među crnim stanovništvom, jednom od najviših stopa ubistava i drugih nasilnih zločina u svetu, kao i eksplozijom infekcije virusom HIV. Ipak, zemlja je uspela da očuva političku i privrednu stabilnost.
Položaj
thumb|right|250px|Krajnje tačke Južnoafričke Republike Južnoafrička Republika je smeštena na krajnjem jugu afričkog kontinenta. Država izlazi na dva okeana — Atlantski i Indijski. Proteže se pravcem zapad—istok između 16° 31’ i 33° istočne geografske dužine. Najzapadnija tačka se nalazi u pograničnom gradu Alexander Bay na ušću reke Oranje, a najistočnija tačka na obali Indijskog okeana na granici s Mozambikom u blizini zaliva Kosi. Pravcem sever—jug proteže se između 22° 20’ i 34° 50’ južne geografske širine. Najsevernija tačka se nalazi na desnoj obali reke Limpopo na granici s Zimbabweom u blizini pograničnog zimbabweanskog grada Beitbridgea, dok se najjužnija tačka nalazi na Iglenom rtu, koji je ujedno i najjužnija tačka afričkog kontinenta.
Ukupna dužina granica iznosi 4.862 km. Od zapada prema istoku graniči se sa Namibijom (967 km), Botswanom (1.840 km), Zimbabweom (225 km), Mozambikom (491 km) i Swazijem (430 km). Mala država Lesotho je u potpunosti okružena južnoafričkom teritorijom (909 km).
Geologija
Geološka istorija Južnoafričke Republike je kompleksna. Na njenom se području nalaze jedne od najstarijih stena na Zemlji, koje datiraju od pre 3,7 milijardi godina iz doba prekambrijuma. Kraton Kaapvaal, koji obuhvata središnji i severoistočni deo zemlje je jezgro oko kojeg su se razvijale ostale geološke formacije. Najvećim delom ga izgrađuju gnajsevi i granitoidi arhajske starosti, a manjim delom zeleni škriljci. Za nastanak struktura u tim stenama usled naglog hlađenja lave bili su potrebni drugačiji atmosferski uslovi od današnjih, te nam one omogućuju rekonstrukciju sastava atmosfere od pre 3 milijarde godina. Takođe, mogu se pronaći i mafitne do ultramafitne vulkanske sekvencije stena. Zeleni škriljci sadrže velike količine zlata, antimona, gvožđa, bakra, azbesta, talka, žive itd, dok gnajsevi i granitoidi nisu toliko bogati mineralnim rudama, no sadrže korund, grafit, te zlato u tragovima.
Trošenjem Kaapvaalskog kratona i kasnijim taloženjem sedimenata formirani su sedimenetacijski bazeni, koji su jedni od najbogatijih južnoafričkih izvora mineralnih sirovina. Najveće zalihe zlata na svetu sadrže sedimenti Witwatersrand supergrupe, taložene pre 3,074 do 2,714 milijardi godina, a nalaze se južno od Johannesburga. U isto vreme su se taložili i sedimenti Pongola supergrupe, kao i Pietersburg grupe koji takođe sadrže zlato, ali u manjim količinama.
Pre 2,6 do 2,1 milijardi godina došlo je do taloženja u transvaalskom bazenu i bazenu Zapadni Griqualand. Debele karbonatne naslage istih građene od krečnjaka i dolomita sadrže cink i olovo. Intenzivna karstifikacija dolomita u području Zapadnog Griqualanda u provinciji Sjeverozapad dovela je do formiranja manganskih ležišta, koja zajedno s velikim ležištem mangana u Kalahariju pored grada Hotazel, čini najveće površinsko ležište mangana na Zemlji.
thumb|250px|desno|Kromiti Bushveld kompleksa Na severu zemlje u dolomitskim formacijama Transvaal supergrupe pojaljuju se fluoriti. Njih, kao i sedimente Zapadni Griqualand supergrupe prekrivaju sedimenti BIF formacije koji sadrže železnu rudu. Pre 2,05 milijardi godina došlo je do intruzije Bushveld magmatskog kompleksa u sedimente Transvaal supergrupe. Intruzija Bushveld kompleksa sadrži 70% svih svetskih ekonomski isplativih ležišta hroma, zatim značajne količine platine, kao i kobalta, bakra i nikla. Takođe, to je i najveći izvor vanadijuma na svetu. Pre 1,3 milijardi godina unutar Kaapvaalskog kratona došlo je do formiranja kimberlitskih cevi koje sadrže dijamante.
Reljef
Fizička mapa Južnoafričke Republike|250px|thumb|desno Teritorija JAR se može podeliti u tri reljefne celine. Uz obale okeana se nalazi uski pojas nizija širok 20 do 250 km koji se naziva Niski Veld (Lowveld). Niski Veld prema unutrašnjosti prelazi u venac planinskih lanaca koji se naziva Drakensberg, a koji se pruža duž cele obale. Na zapadu i jugu doseže oko 2.000 m nadmorske visine, dok na istoku u predelu Drakensberga doseže gotovo 3.500 m. Tu se nalazi i najviši vrh zemlje — Njesuthi visok 3.408 m. Venac planinskih lanaca Drakensberg sa tri strane okružuje Highveld, centralna suva visoravan većinom prekrivenu pašnjacima koja se nalazi na nadmorskoj visini od 900 do 2 000 m. Dužina obalske linije iznosi 2 798 km. Obala JAR je slabo razuđena, a jedina pogodna prirodna luka se nalazi u zalivu Saldanha severno od Kaapstada.
Klima
Na klimu JAR utiču njen položaj u umerenom klimatskom pojasu na južnoj hemisferi, uticaj Atlantskog i Indijskog okeana koji sa tri strane okružuju njen teritorij i polje visokog pritiska u Južnom Atlantiku (tzv. anticiklon sv. Helene). Takođe važan je uticaj morskih struja koje prolaze uz njene obale. Tako hladna Benguelska struja koja teče iz cirkumantarktičkog pojasa hladne vode ka severu duž zapadnih obala zemlje pridonosi isušivanju vazduha i smanjuje padavine, dok Mozambička struja na istočnim obalama povišava temperaturu i količinu padavina. Važan je i uticaj reljefa, koji je najizraženiji na istoku zemlje gde je uticaj tople Mozambičke struje ograničen samo na uzak priobalni pojas. Ovde planinski lanci koji se nalaze u neposrednom zaleđu obale onemogućavaju strujanje vlažanog okeanskog vazduha prema unutrašnjosti pa zato primorje i istočne padine Drakensberga primaju više padavina od njegovih zapadnih padina i visoravni Highveld u unutrašnjosti.
Prema Köppenovoj klasifikaciji klimata JAR se nalazi na području suvih klima (tip B), odnosno njenih podtipova: pustinjske (BW) na severozapadnom delu zemlje i stepske klime (BS) u centralnom delu. Takođe, delovi zemlje se nalaze u području umereno tople klime (tip C), odnosno njenih podtipova: sredozemne klime (Cs) na jugozapadu, umereno vlažne klime (Cf) duž jugoistočnog primorja i sinijske klime (Cw) u unutrašnjosti na severoistoku zemlje.
Najviša izmerena temperatura — 51,7°S zabeležena je 1948. godine u Kalahariju u pokrajini Sjeverni Kaap u blizini grada Uppingtona, dok je u Sutherlandu, u planinskom lancu Roggeveld severoistočno od Kaapstada zabeležena najniža temperatura od –15°S. Više od polovine Južne Afrike prima samo 200 do 600 mm padavina, a krajnji severozapad manje od 200 mm.
Hidrografija
Većina reka izvire u planinama Drakensberg i teče na istok, prema Indijskom okeanu. Ipak, najduža reka Oranje, duga 1.860 km, koja takođe izvire u planinama Drakensberg, teče na zapad i uliva se u Atlantski okean. Na ovoj reci se nalazi vodopad Augrabies, širok 150 m i dubok 56 m. Druga važna reka je Limpopo, duga oko 1 750 km, a koja je granična reka sa Botswanom i Zimbabweom i uliva se u Indijski okean, i reka Vaal, pritoka Oranjea, duga 1.251 km. Vodostaji reka značajno variraju tokom godine. Reka Tugela, koja se uliva u Indijski okean, poznata je po istoimenom vodopadu, visokom 948 m. To je drugi po visini vodopad na svetu.
U cilju navodnjavanja plodnih oranica, izgrađeni su brojni irigacioni sistemi u dužini od oko 14.000 kilometara. Suša je glavna elementarna nepogoda u JAR. Malo je jezera većih razmera, a važnija su Chrissie, Sibhayi i druga. .
Flora i fauna
thumb|250px|Fynbos, [[florističko carstvo koje se nalazi samo u Južnoafričkoj Republici, kod Kaapstada]]
thumb|250px|left|Planine [[Swartberg kod grada Oudtshoorn]]
Biom fynbosa, koji obuhvata većinu oblasti i biljnih vrsta u Kaapskoj oblasti, jednoj od šest florističkih carstava, je smešten u malom regionu Zapadni Kaap i u njemu živi više od 9 000 vrsta, što ga u pogledu biljnog biodiverziteta čini jednim od najbogatijih regiona na Zemlji. Većina ovih biljaka su zimzelene biljke sa tvrdim izduženim listovima, kao što su sklerofite. Još jedan endemski rod Južnoafričke Republike je rod proteja iz reda skrivenosemenica. Postoji oko 130 različitih vrsta proteja u Južnoafričkoj Republici.
Južnoafrička Republika je bogata krupnim vrstama sisara biljojeda, kao što su: afrički slon, beli i crni nosorog, planinska i obična zebra, žirafa, afrički bivo, nilski konj, bradavičasta svinja i brojne vrste antilopa (eland, kudu, impala, obični gnu, belorepi gnu, oriks, springbok antilopa itd ). Manji sisari su: afrički mravojed, damani, pangolini, zlatne krtice. Najveća zver je lav, a osim njega, prisutan je leopard, serval, karakal, prugasta i smeđa hijena, zemni vuk, afrički divlji pas, afrički jazavac, merkat i mungosi. Neke vrste sa krajnjeg juga zemlje su izumrle, kao što je kvaga, plava antilopa i kapski lav.
Osim noja, najveće ptice na svetu, na teritoriji Južnoafričke Republike živi kori droplja (najteža ptica letačica), krunasti ždral, mali flamingo, ćelavi ibis, afrički marabu, zemni kljunorog, sekretar, krunasti orao, afrički belorepan, kapski sup, morka, agapornisi. Na obalama se gnezdi magareći pingvin.
Najveći gmizavac je nilski krokodil. Od zmija, zastupljene su kobre, crna mamba, afrički piton itd. Najveći gušteri su varani.
Stanovništvo
thumb|250px|Mapa koja pokazuje dominantne jezike koji se govore u JAR.
Južnoafrička Republika ima 11 zvaničnih jezika od kojih su 2 evropskog porekla: engleski i afrikaans (kojim govore belci holandskog porekla), a ostali afričkog. Zulu je afrička etnička grupa od oko 5 miliona ljudi koji većinom žive u pokrajini Kwazulu-Natal u Južnoj Africi.
Religija
Prema poslednjem popisu u državi iz 2001. godine, hrišćani su činili 79,7% stanovništva. Od toga cionistički hrišćani 11,1%, pentekostalci 8,2%, rimokatolici 7,1%, metodisti 6,8%, holandski reformisti 6,7%, anglikanci 3,8% i ostali hrišćani 36%. Muslimani čine 1,5% populacije, hindusi oko 1,3%, a jevreji 0,2%. Da ne pripadaju nijednoj veri izjasnilo se 15,1% stanovnika, 2,3 % su činili pripadnici ostalih vera, a 1,4% se nije jasno izjasnilo.
Jezici
Južnoafrička Republika ima 11 zvaničnih jezika: afrikaans, južnoafrički engleski, ndebele, sjeverni sotho, sotho, swati, tswana, tsonga, venda, xhosa i zulu. Iako su svi jezici zvanično ravnopravni, neki jezici se govore češće od drugih. Prema popisu iz 2001. jezik koji se najviše govorio u domaćinstvu su zulu (23,8%), xhosa (17,6%) i afrikaans (13,3%). Iako je engleski jezik zvanični jezik u poslovanju i nauci, njega je 2001. godine kao maternji jezik govorilo samo 8,2% Južnoafrikanaca, što je manje nego na popisu 1996 (8,6%).
Mnogi od nezvaničnih jezika naroda Khoi i San uključuju regionalne dijalekte koji se koriste i u Namibiji i Botswani. Ovi narodi, koji su fizički drugačiji od Južnoafrikanaca, imaju svoj kulturni identitet zasnovan na njihovoj zajednici lovaca i skupljača plodova. Oni su u velikoj meri marginalizovani, pa su njihovi jezici u opasnosti od izumiranja.
Imigranti iz drugih država pričaju i svoje maternje jezike. Mnogi beli Južnoafrikanci govore druge evropske jezike, kao što su portugalski (koji takođe govore i crnci poreklom iz Mozambika i Angole), francuski, nemački i grčki, dok Indijci u JAR pričaju na jezicima kao što su tamilski, hindi, gujaratski, urdu i telugu jezik. Francuski jezik govore potomci hugenota u Franschhoeku, kao i imigranti iz Konga.
Politika i državno uređenje
Južnoafrička Republika ima tri glavna grada: Kaapstad, najveći od ova tri, je sedište skupštine; Pretoria je sedište izvršne vlasti, a Bloemfontein sedište suda. Južnoafrička Republika ima dvodomni parlament: Nacionalni savet pokrajina (gornji dom) ima 90 poslanika, dok Narodna skupština (donji dom) čini 400 poslanika.
thumb|left|250px|Zgrada [[Narodna skupština Južne Afrike|Južne Afrike u Kaapstadu]] Članovi donjeg doma se biraju po proporcionalnom sistemu: polovina poslanika se bira na nacionalnim listama, a druga polovina na pokrajinskim listama. Desetoro poslanika se bira da predstavljaju svaku pokrajinu u gornjem domu, bez obzira na broj stanovnika pokrajine. Izbori za oba doma se organizuju na svakih pet godina. Vladu potvrđuje donji dom, a predstavnik partije sa najviše osvojenih mesta u Narodnoj skupštini je njen predsednik.
Osnove južnoafričkog pravnog sistema su rimsko-holandsko trgovačko pravo i lično pravo sa engleskim opštim pravom, koji su stigli sa holandskim i britanskom kolonizacijom. Prvi zakon u Južnoj Africi zasnovan na evropskim tradicijama donela je holandska Istočnoindijska kompanija i naziva se Rimsko-holandsko pravo. Ono je uvedeno pre kodifikacije evropskog prava u Napoleonov kod. Njega je u 19. veku pratilo englesko pravo, i opšte i statusno. Počevši od ujedinjenja 1910. godine, Južna Afrika ima svoju skupštinu koja donosi zakona samo za Južnu Afriku, zamenjujući one koji su prethodno važili za bivše kolonije.
Od završetka apartheida 1994. politikom Južnoafričke Republike dominira Afrički nacionalni kongres, koji ima 60-70% podrške. Glavna opozicija Afričkom nacionalnom kongresu je Demokratska alijansa.
Nekada dominantna Nova nacionalna partija, koja je kroz svog prethodnika Nacionalnu partiju uvela apartheid, je odlučila da se ujedini sa Afričkim nacionalnim kongresom 9. aprila 2005. Druge značajnije stranke su Kongres naroda, koji se otcepio od Afričkog nacionalnog kongresa, i Slobodarska stranka Inkatha, koja uglavnom predstavlja narod Zulu.
Od kraja apartheida, spoljna politika Južne Afrike je fokusirana na njene afričke partnere, posebno u Južnoafričkoj razvojnoj zajednici i Afričkoj uniji. Južna Afrika je igrala ključnu ulogu posrednika u afričkim sukobima tokom poslednjih 15 godina, poput onih u Burundiju, Demokratskoj Republici Kongo, Komorima i Zimbabweu. Posle ukidanja apartheida, Južna Afrika je ponovo primljena u Commonwealth. Kao Južnoafrička Unija, Južnoafrička Republika je bila jedan od osnivača Ujedinjenih naroda.
Administrativna podela
Južnoafrička Republika je administrativno i politički podeljena na devet provincija:
Vojska
Južnoafrički [[Denel AH-2 Rooivalk|200px|thumb]]
Današnje Nacionalne odbrambene snage Južne Afrike osnovane su 1994. kao profesionalna vojska od dobrovoljaca iz bivših Južnoafričkih odmbrambenih snaga, snaga afričkih nacionalističkih grupa (Umkhonto we Sizwe i Azanijske narodne oslobodilačke vojske) i snaga reda bivših bantustana. Vojska Južne Afrike je podeljena u četiri roda: Armiju Južne Afrike, Ratno vazduhoplovstvo Južne Afrike, Mornaricu Južne Afrike i Južnoafričku medicinsku službu.
Privreda
Prema klasifikaciji UN, JAR je u rangu zemalja sa srednjim prihodima po glavi stanovnika, sa velikim rezervama sirovina, dobro razvijenim finansijskim, pravnim, komunikacionim, energetskim i saobraćajnim sektorima, sa berzom koja se svrstava među prvih 20 u svetu i dobrom infrastrukturom koja omogućava dobru raspodelu robe u velikim urbanim centrima širom celog regiona. JAR je po bruto domaćem dohotku bila 32. država na svetu u 2008. godini.
thumb|220px|Divlje naselje u Sowetu, predgrađu Johannesburga
Najrazvijenija područja su smještena u okolini pet gradova: Kaapstada, Port Elizabetha, Durbana, Pretorije i Johannesburga. Izvan ovih područja, privreda je slaba i siromaštvo još uvek preovlađuje usprkos vladinim naporima za ekonomski razvoj. Ipak, ključna zaostala područja su poslednjih godina doživela brz razvoj. U ta područka spadaju oblast od Mosselovog zaliva do zaliva Plettenberg, oblast Rustenburg, oblast Nelspruita, Bloemfontein, obala Zapadnog Kaapa i sjeverna obala KwaZulu-Natala. 200px|left|thumb|Farma u centralnom delu Mpumalange Nezaposlenost je izuzetno velika sa velikim nejednakostima u prihodima po pojedinim društvenim grupama. U periodu od 1995. do 2003. godine broj prijavljenih radnih mesta je opao, a porastao je broz zaposlenih na crno; ukupno, nezaposlenost se povećala. Prosečan prihod južnoafričkog domaćinstva je između 1995. i 2000. značajno opao. Prosečno belačko domaćinstvo je 1995. godine zarađivalo četiri puta više od prosečnog crnačkog domaćinstva. Godine 2000, taj odnos se pogoršao na 6:1.
200px|thumb|Radnici na farmi
Poljoprivreda u Južnoj Africi nije dominantna grana. Poljoprivreda zapošljava oko 10% stanovništva i doprinosi sa oko 2,6% BDP države. Usled suhih klima, zemljište je neplodno, pa se samo 13,5% površine se može koristiti za gajenje useva, a samo 3% zemljišta se može smatrati visoko plodnim. Takođe, usled različitih klima, gaje se i različite vrste. U Zapadnom Kaapu gaji se vinova loza i proizvodi vino, a poslednjih godina JAR se po njegovoj proizvodnji probila na peto mesto u svetu. Gaje se i jabuke, breskve, kajsije i višnje, a od južnog voća — papaja, mango, banana, dinja, ananas i dr. U regionu Karoo razvijen je uzgoj stoke, ovaca i krava, dok se u Slobodnoj Državi gaje žitarice — pšenica i kukuruz.
Kevin od Glendalougha
Sveti Cóemgen (suvremenski irski: Caoimhghin), anglicizirano u Kevin (? - cca.618) je irski svetac poznat kao osnivač i prvi opat samostana Glendalough in u Grofoviji Wicklow.
Južna Afrika
Privreda
Tokom poslednjih par godina, država je izvela nekoliko reformi poljoprivrednog sektora, kao što su agrarna reforma i deregulacija tržišta za poljoprivredne proizvode. Južnoafrička vlada je zacrtala preraspodelu oko 30% obradivog zemljišta crnačkim farmerima do 2014.
Uništavanje životne sredine lošom upotrebom zemljišta i globalnim klimatskim promenama negativno utiče i na poljoprivrednu proizvodnju u zemlji. Južnoafrička Republika je izuzetno ranjiva na klimatske promene i opadanje količine površinskih voda kao posledice klimatskih promena. Neka predviđanja prognoziraju da se količina površinskih voda može smanjiti za 60% do 2070. godine u delovima Zapadnog Kaapa. Da bi popravila štetu nastalu zbog loše upotrebe zemljišta, vlada JAR podržava plan koji promoviše održivi razvoj i upotrebu prirodnih resursa.
thumb|Rudnik dijamanata kod mesta [[Cullinan|220px]]
Južnoafrička Republika je industrijski najrazvijenija zemlja Afrike. Veliki industrijski centri su Kaapstad, Johannesburg, Port Elizabeth i Durban, koji su ujedno i središta hemijske, tekstilne industrije, elektronske industrije i proizvodnje motornih vozila, kao i proizvodnje oružja. Crna metalurgija razvijena je oko gradova Pretoria, Newcastle, Saldanha Bay, a obojena u Witbanku, Phalaborwi.
Južna Afrika je najveći proizvođač zlata (Witwatersrand, Welkom, Klerksdorp) na svetu. Osim u proizvodnji zlata, JAR je svetski lider i u proizvodnji platine (Rustenburg, Impala, Kroondal), mangana, hroma (Rustenburg i Burgersfort) i dijamanata (Kimberley, Koffiefontein). Nafte rezerve su slabije, ali je bogatstvo ugljem (Transvaal, Natal) značajno, naročito na istoku države. Preko 50% električne energije dobija se u termoelektranama sagorevanjem uglja iz domaćih ležišta. Bakra i rude gvožđa ima u Kaapu i Transvaalu, a rude olova u Pofadderu, dok se rudnici retkih metala nalaze u Namaqualandu. U zemlji postoji oko 700 rudnika, a izvoz ruda čini preko 50% ukupnog izvoza JAR. Rafinerije su smeštene u Durbanu i Kaapstadu.
Saobraćaj
Nacionalni put N3 koji spaja Johannesburg i Durban|thumb|200px
JAR je 2002. godine imala 362.999 km puteva, od čega je 73.506 (17%) bilo afaltirano (uključujući i 239 km autoputeva). 2000. godine JAR je imala 20.384 km pruga uskog koloseka, od čega je oko polovine bilo elektrificirano. Železničkim prugama JAR je spojena sa Botswanom, Lesothom, Namibijom, Swazijem i Zimbabweom. .
U JAR su 2009. godine postojalo 148 aerodroma sa asfaltiranom pistom. Najvažnije luke su Kaapstad, Durban, Istočni London, Mossel Bay, Port Elizabeth, Richards Bay i Saldanha Bay.
Kultura
220px|left|thumb|Tradicionalna jela iz južnoafričke kuhinje
Stil života srednje klase, uglavnom bele manjine ali sa sve većim brojem crnaca, meleza i Indijaca, je u mnogim pogledima sličan stilu života srednje klase u zapadnoj Evropi i Americi. Pripadnici srednje klase često studiraju i rade u inostranstvu.
Azijati, uglavnom indijskog porekla, čuvaju svoje kulturno nasleđe, jezike i verska uverenja, bilo da su hrišćani, hinduisti li sunitski muslimani. Govore engleski jezik, dok se hindi, telugu, tamilski i gujaratski jezici govore ređe, ali većina Indijaca razume svoje maternje jezike. Prvi Indijci su stigli u 19. veku da rade. Postoji i manja kineska zajednica u Južnoj Africi, ali se njen broj uvećava useljavanjem sa Tajvana.
JAR ima velikog uticaja u pokretu izviđača. Mnoge tradicije i ceremonije izvođača potiču od iskustava Roberta Baden-Powella, osnivača izviđačkog pokreta, koji je deo svog života proveo u Južnoj Africi kao vojnik tokom 1890ih.
Kuhinja
Južnoafrička kuhinja je nastala mešanjem kuvarskih veština urođeničkih naroda i doseljenika iz Evrope, Indije i Indokine, kao i iz obližnjih kolonijalnih kuhinja kao što je ona u portugalskom Mozambiku.
Južnoafrička kuhinja je uglavnom zasnovana na mesu i izrodila je specifična južnoafrička društvena okupljanja koja se nazivaju braai (roštilj). Bobotie je tradicionalno južnoafričko jelo, poreklom verovatno iz Indonezije, koje se pravi od mlevenog mesa sa puno začina.
Burski doseljenici su doneli sa sobom poslastice poput koeksistera (krofne punjene sirupom), malva pudinga i melkterta (mlečna pita). Južna Afrika je postala veliki proizvođač vina, a najbolji vinogradi leže u dolinama oko Stellenboscha, Franschhoeka, Paarla i Barrydalea.
Obrazovanje
Osnovna škola u [[Kaapstadu|thumb|200px|left]] 200px|Univerzitet Rhodes u Grahamstownu|thumb
Deca pohađaju školu u 13 razreda. Nulti ili prijemni razred se može pohađati u školi ili u obdaništu. Osnovno obrazovanje obuhvata prvih sedam razreda. Deseti, jedanaesti i dvanaesti razredi nisu obavezni.
U JAR postoji 23 državna univerziteta koji se dele u tri kategorije: tradicionalni, tehnički i opšti. Tradicionalni univerziteti su usresređeni na pružanje teorijskih znanja, tehničički na praktična znanja iz tehnike, dok su opšti mešavina ova dva tipa.
Obrazovni sistem Južnoafričke Republike je pod velikim teretom nakon 40 godina apartheida. Za vreme tog sistema, deca belaca su dobijala kvalitetno besplatno školovanje, dok su deca crnaca imala samo najosnovnije „bantu“ obrazovanje. Crnci su bili predodređeni da budu fizički radnici ili sluge. Iako vlada JAR pokušava da ispravi nejednakost problemi su i dalje prisutni. Nepismenost osoba starijih od 15 godina iznosi 24%. Sledeći problem je loše obučen obrazovni kadar, posebno u siromašnijim, ruralnim provincijama Istočni Kaap i KwaZulu-Natal.
Sport
220px|left|Južnoafrički ragbi tim nakon osvajanja Svetskog kupa 2007. godine|thumb
Najpopularniji sportovi u Južnoj Africi su fudbal, ragbi i kriket.
JAR je dugo bila odsutna sa međunarodnih takmičenja tokom najvećeg dela ere apartheida zbog sankcija, ali je počela da se takmiči nakon što su belci na referendumu podržali rešavanje pitanja apartheida. Usled sankcija Ujedinjenih naroda JAR nije učestvovala na Olimpijskim igrama od 1964. do 1992. Takođe FIFA i KAF su suspendovale fudbalsku reprezentaciju Južne Afrike.
Nakon ukidanja sankcija, reprezentacija Južne Afrike u ragbiju je osvojila Svetske kupove 1995. i 2007. Fudbalska reprezentacija Južne Afrike je trijumfovala na Kupu afričkih nacija 1996. JAR je organizovala Svetsko prvenstvo u fudbalu 2010., čime je postala prva afrička zemlja domaćin svetskog prvenstva.
Položaj LGBT osoba u Demokratskoj Republici Kongo
Istopolni odnosi u DR Kongu su legalizovani 2003. godine. Uzrast seksualne saglasnosti je 2008. godine izjednačen za sve. Kongo nema značajnu LGBT scenu. Postoji nekoliko neformalnih grupa koje okupljaju homoseksualce iz ruralnih sredina, u cilju zaštite od nasilja i diskriminacije. U Kongu nije bilo mnogo slučajeva javnog outovanja LGBT osoba. Jedan lokalni političar, Gotor Nmalenka, je 2007. godine javno priznao da je gej, nakon čega je razrešen sa funkcije gradonačelnika gradića Futalkara. Druga javna ličnost koja se outovala, fudbaler Džejdon Gvil, ubijen je 13. novembra 2004. godine, nedugo nakon svog coming outa.
Falcon Heavy
Falcon Heavy je lansirni sistem sa superteškim teretom za višekratnu upotrebu koji je dizajnirala i proizvela kompanija SpaceX. Falcon Heavy (ranije navođen kao Falcon 9 Heavy) je varijanta rakete Falcon 9 te se sastoji od pojačane raketne srži Falcon 9 uz dva dodatna prva stadija Falcon 9 first kao modilarni potisniciu. To je omogućilo da se teret za nisku orbitu Zemlje poveća na 63.800 kg, što je značajano poboljšanje u odnosu na 22.800 kg kod Falcon 9 Full Thrust, odnosno 27.500 kg za NASA-in Space Shuttle. Falcon Heavy predstavlja četvrtu raketu s najvećim kapacitetom ikada sagrađenom, iza Saturn V, Energia i N1, te predstavlja raketu s najvećim kapacitetom prema stanju od 6. februara 2018. godine, odnosno dvostruko većim Delta IV Heavy. Falcon Heavy je originalno dizajniran kako bi prevozio ljudska bića u svemir, uključujući misije na Mjesec na Mars, iako trenutno nema planova da se Falcon Heavy koristi za misije sa poadom; umjesto toga će se koristiti za slanje tereta kao što su veći sateliti.
SpaceX je uspješno lansirao Falcon Heavy 6. februara 2018 u 15:45 po istočnom vremenu (20:45 UTC). Testni teret na početnom letu je bio Tesla Roadster, automobil u vlasništvu SpaceX-ovog osnivača Elona Muska.
Konstrukcija
Hevi konfiguracija rakete sastoji se iz jednog standardnog prvog stepena rakete Falkon 9 v1.1 FT koje čini jezgro i još dva takva stepena koji se motiraju sa strane, a služe za dodatni potisak u prvim fazama leta. Ovakva konfiguracija slična je drugim raketama-nosačima teške kategorije koje su u upotrebi ili u fazi razvoja: Delta IV Hevi, Atlas V Hevi, Dugi marš 5 i Angara A5. Kada uđe u upotrebu, raketa Falkon Hevi biće najmoćnija raketa-nosač na svetu i u orbitu će moći da dostavi dva puta veću masu u odnosu na konkurenciju. U nisku Zemljinu orbitu moći će da dostavi 54.500 kilograma u potrošnoj konfiguraciji (čime se svrstava u super-tešku kategoriju raketa), dok će ka Marsu moći da uputi 13.600 kilograma. Raketa je dizajnirana tako da ispuni, a u mnogim aspektima i nadmaši trenutne zahteve za prevoz astronauta. Bezbednosne margine su 40 % veće za opterećenja koja raketa podnosi tokom leta, što je skoro duplo više od 25 % koliko su kod ostalih raketa-nosača. U fazi dizajniranja smatralo se da će raketa biti upotrebljena za letove ka Mesecu i Marsu sa ljudskom posadom, pa je konstrukcija rakete prilagođena toj ulozi. Prema nosivosti, konstrukciji i ukupnom potisku Hevi je najsličnija dizajnu rakete Saturn C-3 iz 1960. godine, koji nikada nije sproveden u delo, a ta raketa trebalo je da se koristi za lansiranje posade do NZO u kojoj bi se spojila sa Lunarnim modulom i uputila ka Mesecu (umesto ovog pristupa, posada i Lunarni modul lansirani su zajedno raketom Saturn V).
Prvi stepen
Prvi stepen rakete Falkon Hevi čine tri derivativa prvog stepena rakete Falkon 9 v1.1 FT, od kojih svaki ima po devet Merlin 1D raketnih motora, pa tako prvi stepen ima ukupno 27 motora, što je najviše još od sovjetske rakete N-1. Pri poletanju, na nivou mora, potisak svih 27 motora iznosi 22.819 kN, a sa povećanjem nadmorske visine i sve ređim vazduhom taj potisak se penje na 24.681 kN.
Motori na sva tri jezgra su poređani u Oktaveb konfiguraciju kako bi se ubrzao proizvodni proces. Svako jezgro je opremljeno i sa četiri rasklopive noge za sletanje, kao i sa četiri „peraja” koja pomažu pri navođenju stepena rakete ka mestu za sletanje. Po odvajanju dva pomoćna jezgra, centralni motor na svakom nastaviće da gori još par sekundi kako bi se osiguralo uspešno udaljavanje od centralnog jezgra. U tipičnoj misiji ova dva jezgra će se uputiti nazad ka mestu za sletanje nedaleko od lansirne rampe sa koje je raketa poletela. Centralno jezgro nastavlja da sagoreva još nekoliko desetina sekundi, a zatim se i ono odvaja od drugog stepena i zavisno od profila misije navodi na sletanje na autonomni brod za sletanje raketa-nosača u okeanu ili se takođe vraća na kopno. Analizom prvog stepena rakete Falkon 9 v1.1 FT koji je uspešno vraćen nakon misije, za raketu Falkon Hevi uvešće se određena ojačanja centralnog jezgra prvog stepena kako bi moglo bez oštećenja da podnese velika naprezanja i zagrevanje pri povratku kroz atmosferu, dok će dva pomoćna jezgra biti skoro identična prvom stepenu rakete Falkon 9 v1.1 FT.
Drugi stepen
Drugi stepen rakete Falkon Hevi pogoni jedan Merlin 1D Vac raketni motor, koji predstavlja modifikovanu verziju Merlin 1D motora koji se koristi za pogon prvog stepena (najveća razlika je sistem paljenja, koji poseduje dvostruki upaljač radi sigurnosti, kao i produžena mlaznica). Ovaj motor u vakuumu proizvodi 934 kN potiska, uz odnos ekspanzije od 117:1 i nominalno vreme sagorevanja od 397 sekundi. Rezervoar drugog stepena je samo kraća verzija rezervoara prvog stepena, pa se za njegovu proizvodnju koriste iste mašine, čime se štedi na vremenu i smanjuju troškovi proizvodnje.
Napomene
<references group="lower-alpha"/>
La Belle que voilà
La Belle que voilà je francuski crno-bijeli igrani film snimljen 1950. u režiji Jean-Paula Le Chanoisa. Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju romana Die Karriere der Doris Hart austrijske spisateljice Vicki Baum. Protagonistica, koju tumači Michèle Morgan, je plesačica koju njen muž (koga tumači Henri Vidal, Morganin muž u stvarnom životu) u nastupu ljubomore pogodi metkom iz pištolja u srce. Radnja prikazuje kako ona preživljava napad te nakon toga, prkoseći savjetima ljekara, nastavlja baletnu karijeru kako bi zaradila dovoljno novca za vađenje muža iz zatvora. Kritičarima se film nije previše dopao; kasnijim historičarima je najpoznatiji po jednom od rijetkih nastupa znamenite balerine Ludmille Tcherine.
Iano, Firenze
Iano je naselje u Italiji u provinciji Firenze, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 80 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 309 m.
Klotar I
thumb |right|200px|Klotaire I Klotar I (Clotaire I, Chlothar I, 497. - 29. novembar 561. godine) je bio kralj Franaka 558. - 561. godine.
Otac mu je bio kralj Klodvig I koji je odredio da se Franačka nakon njegove smrti podijeli među njegova četiri sina. Klotaru je tako godine 511. pripala četvrtina sa sjedištem u današnjem Soissonsu. Klotar je sljedeća nepuna pola vijeka proveo nastojeći da ponovno ostvari državno jedinstvo. Prva prilika za to je bila pogibija njegovog brata Hlodomera u ratu s Burgundima 524. nakon čega je preuzeo dio njegove teritorije (gradovi Tours i Poitiers). 531. je zajedno sa nećakom Teodebertom I izveo uspješan pohod na Tiringe, a potom je 534. izvršio pohod na Burgundsko Kraljevstvo i anektirao dio te države. Od Ostrogota je preuzeo dio današnje Provanse. Godine 542. je zajedno sa bratom Hildebertom I izveo pohod protiv Vizigota. Godine 555. je nakon smrti nećaka Teodebalda preuzeo njegove teritorije, a 558. ga je smrt Hildeberta učinila jedinim franačkim monarhom.
Klotar je bio oženjen pet puta. Prvi put se iza 524. oženio za Guntheuc, udovicu svog brata Hlodomera, s kojom nije imao djece. Godine 532. se oženio za tirinšku princezu Radegundu, s kojom također nije imao djece. Treća žena mu je bila Ingunda s kojom je imao pet sinova (Guntar, Hilderik, Haribert od Pariza, Guntram od Burgundije, Sigebert od Austrazije) i kćer Klotsindu). Četvrta supruga je bila Ingudina sestra Aregunda s kojom je imao sina Hilperika I. Posljednja supruga mu je bila Hunsina s kojom je imao sina Hramna.
Arroyo Seco (razvrstavanje)
Arroyo Seco ima više značenja:
Klotar I
Oko godine 560. mu je sin Hramno digao pobunu. Klotar ga je porazio i pogubio, ali ga je poslije uhvatila grižnja savjesti. Umro je u kraljevskoj palači u današnjem Compiegneu krajem 561. Isto kao i otac, oporukom je odlučio kraljevstvo podijeliti među svojim sinovima, a što je izazvalo još jedan endemski građanski rat od skoro pola vijeka, čijim je pobjednikom bio Klotar II Veliki.
Preci
Preci Klotara I
Bunara
Bunara je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini i u opštini Bosanski Petrovac koja pripada entitetu Federacija BiH, i u opštini Petrovac koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 106 stanovnika.
El Huarumbo, San Pedro Mixtepec -Dto. 22 -
El Huarumbo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini San Pedro Mixtepec -Dto. 22 -.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 504 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 251 m.
Bunara
Geografija
Selo je smješteno na istočnom dijelu Bravskog polja. Na jugoistoku od Jasenovca je uzvišenje Podovi, pa opet uvala u koju se smjestila Bunara. Iza nje ide opet nagnuta zaravan koja se lagano penje u Srneticu. Svi ovi zemljišni oblici podudaraju se u smjeru sa osnovnim smjerom visoravni Bravsko polje, a to je zapad - istok. A male udolice - vrtače posjane su na sve strane kao sitna gnijezda preko ovih temeljnih površna. Ovdje je i najniža tačka Bravskog polja, tek 606 m. nad morem.
Candida, Avellino
Candida je naselje u Italiji u provinciji Avellino, u regiji Kampanija.
Al Qaţāţah, Taiz
Al Qaţāţah je naselje u Jemenu u pokrajini Taiz.
Candida, Avellino
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1026 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 601 m.
Kosmos-2319
Kosmos-2319 je lansiran sa kosmodroma Tjuratam, Bajkonur, Kazahstan, 30. avgusta 1995. Raketa-nosač Proton-K je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje.
Al Qaţāţah, Taiz
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 598 m.
Dragutin Dimitrijević Apis
thumb|Dragutin Dimitrijević Apis
Dragutin Dimitrijević Apis bio je generalštabni pukovnik vojske Kraljevine Srbije. Rođen je 5. avgusta 1876. u Beogradu, a na osnovu presude vojnog suda streljan je 14. juna 1917. u Solunu.
Bio je član Vrhovne centralne uprave tajne zavereničke organizacije "Ujedinjenje ili smrt", poznato kao Crna ruka. U I svetskom ratu bio je šef vojne obaveštajne službe, načelnik štaba Užičke vojske, Timočke vojske a na Solunskom frontu pomoćnik načelnika štaba 3. armije.
Zbog neslaganja sa politikom princa Aleksandra, protiv njega je poveden Solunski proces na kojem je osuđen na smrt i streljan, zbog organizovanja atentata na regenta Aleksandra.
Mal Paso (razvrstavanje)
Mal Paso ima više značenja:
La Otra Banda, Talpa de Allende
La Otra Banda je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Talpa de Allende.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1154 m.
Dragutin Dimitrijević Apis
Biografija
Rođen je 5. avgusta 1876. u Beogradu. Rano je ostao siroče. Nakon toga, brigu o njemu preuzima njegova sestra i njen suprug. Završava Osnovnu Školu u Nišu, a nižu školu gimnazije u Beogradu(prva beogradska gimnazija). Nakon školovanja upisao je nižu školu Vojne akademije i završio je 1896. kao šesti u klasi. Bio je na službi u 7.pešadijskom puku u Beogradu gde je proizveden u čin potporučnika.
Septembra 1898. upisao je višu školu Vojne akademije za generalštabne oficire. U čin pešadijskog poručnika proizveden avgusta 1899.
U vreme vladavine kralja Aleksandra Obrenovića, zbog lošeg stanja u zemlji, smislio je i organizovao oficirski puč kraljevskog para Obrenović.
Kosmos-2318
Kosmos-2318 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Dragutin Dimitrijević Apis
Biografija
U noći 29. maja poveo je zaverenike iz Oficirskog Doma u dvor, gde je za vreme traženja kralja i kraljice, teško ranjen s tri metka u grudi. Zahvaljujući svojoj snažnoj prirodi, Dimitrijević je prebolio te rane, a njegov uticaj na oficire i poslove u vojsci stalno je rastao.
Kosmos-2318
Kosmos-2318 je lansiran sa kosmodroma Tjuratam, Bajkonur, Kazahstan, 24. jula 1995. Raketa-nosač Proton-K je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 1400 kilograma. Kosmos-2318 je bio GLONASS navigacioni satelit.
Dragutin Dimitrijević Apis
Biografija
Bio je u Makedoniji kraće vreme, a po povratku vršio je dužnost pomoćnika načelnika štaba Drinske divizije 1908. Još za vreme svog boravka na jugu Srbije, Apis se priključio tajnom komitetu koji je tada već bio stvoren sa ciljem da se odupre bugarskim pretenzijama. U isto vreme, postao je član Četničkog udruženja sa sedištem u Skoplju i Kumanovu.
1911. sa svojim drugovima osnovao je tajno udruženje Ujedinjenje ili smrt, poznato pod imenom Crna ruka. Za vreme same mobilizacije u septembru 1912. teško je oboleo od trovanja krv,i pa je morao biti vraćen u Beograd, te zbog toga nije mogao učestvovati u balkanskom ratu. Kao šef obavještajnog odeljenja Ratnog ministarstva Dimitrijević je uspostavio kontakte sa istomišljenicima iz mnogih krajeva.
U I svetskom ratu je rukovodio obaveštajnom službom. Potom je bio načelnik štaba Užičke i Timočke vojske. Zatim, pomoćnik načelnika štaba III armije. Apis je u decembru 1916. uhapšen na solunskom frontu kao član tajne organizacije Ujedinjenje ili smrt. Optužnica ga je teretila za "prevratničko djelovanje" s političkim ciljem u samoj zemlji. Pored toga u tužbi se navodilo, da je prikrivao Rada Malobabića i Muhameda Mehmedbašića, koji su bili optuženi istom tužbom, i da su 29. avgusta 1916. izvršili atentant na prestolonasljednika regenta Aleksandra, kada se automobilom vozio iz Ostrova u svoj logor. Proces je vođen u Solunu pred vojnim sudom za oficire. Presudom od 23. avgusta 1916 Dimitrijević je osuđen na smrt, a streljan je 14. juna 1917. u Solunskom polju zajedno s artiljerijskim majorom Ljubom Vulovićem i Radom Malobabićem.
Na obnovljenom sudskom procesu 1953. u Beogradu, sve presude Višeg vojnog suda u Solunu su poništene, a svi osuđenici rehabilitovani, među kojima i sam Dragutin Dimitrijević Apis.
Odlikovanja
Odlikovan:
Arroyo Tigre (razvrstavanje)
Arroyo Tigre ima više značenja:
Elinor Ostrom
Elinor Ostrom (7. avgust 1933 — 12. jun 2012) bila je američka ekonomistkinja, dobitnica Nobelove nagrade za ekonomiju 2009. za „analizu ekonomskog upravljanja, naročito zajedničkih dobara.“ Ostromova je trenutno jedina žena u istoriji koja je osvojila ovo priznanje.
Ubbe Ragnarsson
Ubbe, Ubba ili Hubba Ragnarsson (795 - 878) bio je nordijski vođa iz vikinškog doba. Ubbe Ragnarsson se smatra jednim od trojice sinova Ragnar Lodbroka, poznat po tome što je zajedno sa svojom braćom Halfdanom i Ivarom Bez Kostiju bio vođa velike danske vojske koja je u drugoj polovici 9. vijeka pustošila Englesku Nakon što se 878. zajedno sa grupom Vikinga iskrcao na engleskoj obali kraj Combwicha, došlo je do bitke kod Cynuita u Somersetu. Tada je poražen i ubijen od strane lokalnih Saksonaca na čelu sa Oddom od Devona. O Ubbeu postoje relativno oskudni podaci, uglavnom temeljeni na Anglosaksonskoj kronici.
Nucetu, Lupșanu
Nucetu je naselje u Rumuniji u okrugu Kalaraš u opštini Lupșanu.
Arcano Inferiore, Udine
Arcano Inferiore je naselje u Italiji u provinciji Furlanija-Julijska krajina, u regiji Удине.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 189 m.
Antipapa Eulalije
Eulalije (Eulalius, ? - 423) je bio rimski antipapa u periodu od 418. do 419. Bio je arhiprezbiter u Lateranskoj palači. Nakon smrti pape Zosima su kao pape istaknuta dva kandidata - Eulalije i Bonifacije I - koja se se obojica proglasila pobjednicima. Njihovi pristaše su se sukobili na ulicama Rima, te je intervenirao tadašnji zapadnorimski car Honorije koji je sazvao sinod, koji je presudio u korist Bonifacija; Eulalije je potom protjeran.
Slavenski alfabet
Izraz slavenski alfabet se može koristiti za pisma na bazi alfabeta razvijena za korištenje među slavenskim narodima:
Jayavarman III
Jayavarman III (? – 877) je bio drugi po redu vladar drevnog kambodžanskog grada Angkora, odnosno sin i nasljednik Jayavarmana II, osnivača Kmerskog Carstva. Vladao je od oko 854. do smrti. O njegovom životu ima prilično malo podataka. Jedan od njih predstavlja natpis iz Prasat Saka koji tvrdi: "Kada prilikom lova nije uspio uhvatiti divljeg slona, proročanstvo mu je obećalo uspjeh ako sagradi svetište". U njegovo doba je uistinu sagrađeno nekoliko hramova, ali se građevinska aktivnost bitnije pojačala za vrijeme njegovog ambicioznog nasljednika Indravarmana I. Historičari pretpostavljaju je poginuo u lovu na divljeg slona.
Mala Zanja (razvrstavanje)
Mala Zanja ima više značenja:
Slovenski alfabet
Slovenski alfabet može biti:
San Giovanni, Ferrara
San Giovanni je naselje u Italiji u provinciji Ferrara, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 844 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od -1 m.
Antipapa Laurencije
Laurencije je bio katolički protupapa u periodima 498. do 499., te od 501. do 506. godine. Prvi put je, nakon smrti pape Gelazija I istaknut kao kandidat pro-bizantske frakcije u tadašnjem Rimu. Za papu je, međutim, izabran Simah u Lateranskoj palači, dok su Laurencija njegove pristaše proglasile papom u bazilici Santa Maria Maggiore. Tako je nastala tzv. lateranska šizma, koju je Simah nastojao okončati ponudivši Laurenciju mjesto biskupa Nucerije. Međutim, ona je okončana tek kada je Teodorik Veliki, ostrogotski kralj Italije, dao protjerati Laurencija zbog pro-bizantskih simpatija. Laurencije je nakon toga odustao od papinstva "kako bi grad poštedio nasilja" i postio sve do smrti.
855
Godina 855. (DCCCLV) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru.
Alt Sührkow
Alt Zirkov je opština u njemačkoj saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija. Jedno je od 62 opštinska središta okruga Gistrov. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 446 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 13053002.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Gistrov Alt Zirkov se nalazi u saveznoj državi Meklenburg-Zapadna Pomeranija u okrugu Gistrov. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 10 metara. Površina opštine iznosi 25,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 446 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 18 stanovnika/km².
El Casco, Autlán de Navarro
El Casco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Autlán de Navarro.
Malacatepec (razvrstavanje)
Malacatepec ima više značenja:
Lupe Vélez
Lupe Vélez (18. jul 1908 – 13. decembar 1944.) bila je meksička glumica. 1930-ih je stekla popularnost po komedijama u Hollywoodu, ali je danas najpoznatija po tome što je počinila samoubistvo detaljno opisano u Angerovoj knjizi Hollywood Babylon.
Bjelaj
Bjelaj je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bosanski Petrovac koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 569 stanovnika.
Geografija
Mjesto je smješteno na predjelu gdje se iz Bjelajskog polja uzdiže planina Čava (dio Osječenice). Udaljeno je 3 km od ceste Bosanski Petrovac - Bihać. U Bjelaju su dva vrela, Sinanovac i Madžorac. Sabirna zona ovih vrela je Srt (1042 m.), ogranak Osječenice i zaravan Prhovo, na obodu Bjelajskog polja, ispod Osječenice. Vrela imaju svoje otoke koje se gube u ponorima polja (Keljavac). Iskorišteni su za vodovod kojim se snabdjevaju i okolna sela.
Intermedijer
Termin intermedijer ima više značenja:
Bjelaj
Geografija
Za stanovnike petrovačkog područja naziv Bjelaj se odnosi na sva naselja na južnoj strani Bjelajskog polja:(Busije, Cimeše, Bjelajski Vaganac)
Teorija o etnogenezi Ilira
Teorija o etnogenezi Ilira je teza o Ilirima kao autohtonom elementu na teritoriji Balkanskog poluostrva. Na osnovu Kurganske hipoteze Marije Gimbutas, i uvažavajući mišljenje albanskih i jugoslavenskih arheologa (Milutina Garašanina, Borivoja Čovića), Alojz Benac iznio je teoriju autohtonosti, kojom opovrgava teoriju dolaska Ilira kao gotovog narodnosnog elementa i njihovo stvaranje objašnjava etnogenezom kulturnih elemenata na Balkanskom poluostrvu. Njihovo mišljenje se zasniva na činjenici da nije bilo prekida u kontinuitetu kulturnog razvoja arheološkog materijala između bronzanog i željeznog doba, pa je stoga, u skladu sa teorijom o etnogezi, kultura ilira stvorena na jednom mjestu (Zapadni Balkan) tokom tog vremena.
Bjelaj
Istorija
Stari grad Bjelaj je smješten na vrhu jednog brijega, na platou koji se proteže u osnovnom pravcu sjever-jug, dugačkom oko 850 m. Plato se dijeli na sjevernu, širu i južnu, užu polovinu koje su podjednako dugačke. Na južnom kraju sjeverne polovine platoa nalazi se Velika gradina, nedovoljno istražen praistorijski lokalitet iz bronzanog i gvozdenog doba, iz vremena Ilira. Južni dio platoa, koji je mnogo uži od sjevernog je u obliku lingule. Na njegovom sjevernom kraju je neistraženi praistorijski lokalitet Mala gradina. Južno od nje je veliko utvrđenje iz srednjovjekovnog i osmanskog perioda, Stari grad Bjelaj
Teorija o etnogenezi Ilira
Teoriju su podržali jugoslavenski i albanski arheolozi ističući činjenicu o kontinuitetu nalaza u područjima kao što su Donja Dolina, Glasinac u srednjoj Bosni, zapadnoj Srbiji i sjevernoj Crnoj Gori i rijeka Mati u Albaniji.
Bjelaj
Istorija
Istorijska cjelina – Stari grad Bjelaj, proglašen je za nacionalni spomenik BiH
San Pantaleone, Bergamo
San Pantaleone je naselje u Italiji u provinciji Бергамо, u regiji Ломбардија.
Bjelaj
Osmanski period
Moćna i ugledna begovska krajiška porodica u prvoj polovini vladanja Osmanlija, Ibrahimpašići, nazvani su po Ibrahim-paši, Deli-Muratovom sinu. U Bjelaju je sve do sredine 20. stoljeća postojalo turbe Deli-Murata, koje se nalazilo na oko 50 m od kule Ibrahimpašića u tom mjestu. Deli-Muratov sin, Ibrahim, koji je rođen u vrijeme kada mu je otac poginuo i koga je školovala Porta, izgradio je Ripač, podigao džamiju koja se zvala Ibrahim-pašina džamija, a posjede je dobio u Lici (oko Lapca), zatim u Bihaću, Ripču, Bjelaju i oko današnjeg Bosanskog Petrovca. Kasnije se kao rodonačelnik javlja Bećir-beg iz Bjelaja (1760.-1791). Početkom 20. stoljeća ova begovska porodica spadala je u red onih kod koje nije bilo predstavnika sa izrazito velikim zemljišnim posjedima. Imali su posjede u Vranovini, Vođenici, Vedrom Polju, Driniću, a u Bjelaju im je posjed iznosio 752 dunuma.