cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chen Lan (dinastija Han)
Chen Lan (157–209) je bio kineski vojskovođa iz doba kraja dinastije Han. Služio je gospodara rata Yuan Shua i sudjelovao u njegovom napadu na provinciju Xu. Međutim, kada se Yuan Shu proglasio carem, Cgen Lan ga je napustio zajedno sa svojim kolegom Lei Bom. Njih dvojica su otada životarili kao banditi.
Gisela, Arizona
Gisela je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 570 stanovnika.
Bunazosin
Bunazosin je alfa-1 antagonist. Bunazosin je inicijalno bio razvijen za tretiranje benigne prostatičke hiperplazije (BPH). On je bio odobren u Japanu u topičkom obliku za tretiranje glaukoma. Mehanizam dejstva je redukcija isteka tečnosti kroz uveoskleralne puteve što dovodi do sniženja intraokularnog pritiska. On isto tako može da deluje putem poboljšanja krvnog protoka do okulanog nerva.
Oksiren
Oksiren je organsko jedinjenje, koje sadrži 2 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 42,037 Da.
Chen Ying (fiktivni lik)
Chen Ying (? -209) je fiktivni lik koji se pojavljuje u Luo Guanzhongovom historijskom romanu Romansa Tri kraljevstva. U njemu je opisan kao general koji u Guiyangu služi gospodara rata Zhao Fana. Kada Liu Bei šalje svog generala Zhao Yuna da pokori Guiyang, Chen Ying se pretvara da će se predati. Međutim, Zhao otkriva prevaru te ubija Chen Yinga.
Azerbejdžanski manat
Manat (azerbejdžanski: Azərbaycan Manatı) je azerbejdžanska valuta koja važi na celoj teritoriji osim u Nagorno-Karabahu. Deli se na 100 đapika (qəpik). Međunarodni kod manata je AZN a lokalni su m, man. ili man. Ime je nastalo od ruske reči "moneta" (novac).
Manat izdaje Narodna banka Azerbejdžana. Inflacija u 2005. je iznosila 9.6%.
Papirne novčanice se izdaju u apoenima od 1, 5, 10, 20, 50, 100 i 200 manata a kovani novac u apoenima od 1, 3, 5, 10, 20 i 50 đapika.
Azerbejdžan je između 1919. i 1923. izdavao dvojezičnu valutu manat-rublja. Manat je zamenio transkavkasku rublju. Važio je u Demokratskoj Republici Azerbejdžan i kasnije u ASSR (Azebejdžanskoj Sovjetskoj Socijalističkoj Republici).
Manat je ponovo uveden nakon sticanja nezavisnosti 1992. godine.
Treći manat je zamenio drugi 1. januara 2006. po kursu 5.000 starih manata za 1 novi.
Datoteka:Azerbaijani qapiks.jpg
Sant'Eusebio, Vercelli
Sant'Eusebio je naselje u Italiji u provinciji Vercelli, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 516 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 270 m.
Milner, Georgia
Milner (Džordžija) je grad u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 610 stanovnika.
Broxeele
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 269 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 71 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,77 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 26 metara (maksimalnoj 30 m, a minimalnoj 23 m).
Zellingen
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Majna-Špesart Celingen se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Majna-Špesart. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 162–204 metra. Površina opštine iznosi 41,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 6.469 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 156 stanovnika/km².
Herod Veliki
Herod I Veliki (rođen oko 73. pne..., umro 4. pne.) je bio Kralj Judeje u razdoblju 37. pne. - 4. pne.. Sin rimskog saveznika, namjesnika Idumeje Antipatera. Rimski senat imenovao ga je za vazalskog kralja (rex socius) 40. pr.Kr, nakon što je Judeju uz pomoć Perzije zauzeo, i proglasio se za kralja, Antigon Matatije, sin kralja Aristobula II iz dinastije Hasmonejaca, kojeg su Rimljani svrgnuli 63. pne.. U ratu 39. - 37. pne. rimske trupe i Herodovi saveznici zauzeli su Judeju i Herod je zavladao kao kralj. Podržavajući prvo Marka Antonija i Kleopatru, a zatim Oktavijana Augusta, stekao je veliki teritorij i znatnu autonomiju. Prihvaćao je helensku i rimsku kulturu i elemente religije, otvoreno se hvaleći da su mu Grci bliži od Židova. Vladao je surovo, kao samodržac. Organizirao je djelotvornu tajnu policiju koja je spriječavala pobune. Dao je ubiti i svoju suprugu i svoja tri sina, zbog sumnje u zavjeru. Evanđelje po Mateju
Prije dolaska na vlast
Herod je bio mlađi sin namjesnika (prokuratora) Idumeje Antipatera. Na početku građanskog rata između Pompeja i Cezara, koji je započeo 49. pr. Kr, Antipater je podržavao Pompeja, koji je kontrolirao istočni dio Carstva. Nakon što je 9. kolovoza 48. pne. Pompej pretrpio poraz u bitki kod Farsala, Antipater hitro mijenja stranu. Sudjeluje u borbama u Egiptu i poziva tamošnje Židove da podupru Cezara. U tome mu podršku pruža Hirkan II, sin kraljice Salome Aleksandre, koji se 63. pne. morao odreći kraljevske titule i zauzvrat od Rimljana postavljen za velikog svećenika i etnarha u Jeruzalemu. Nakon pobjede nad Pompejem, zahvalni Cezar Antipateru dodjeljuje rimsko građanstvo i naslov prokuratora Judeje, a Hirkana potvrđuje kao etnarha. Međutim, energični Antipater postaje stvarno jedini vladar Judeje.
Uz to Cezar obilato iskazuje svoju zahvalnost Židovima. Judeja je oslobođena poreza, kao i novačenja regruta za rimsku vojsku, kao i obaveze ukonačivanja vojske. Vratio joj je i lučki grad Jaffu te dozvolio obnovu razorenih zidina Jeruzalema. Židovskim zajednicima u dijaspori Cezar odobrava unutrašnju autonomiju. Sve te mjere, naravno, pogodovale su Antipaterovom ugledu, iako sa stanovnici Judeje smatraju strancem.
Svojeg sina Heroda Antipater je imenovao za namjesnika (stratega) Galileje, u kojoj i dalje traje gerilski rat pristaša Hasmonejaca protiv Rimljana i njihovih saveznika (Grka, Sirijaca i "izdajničkih" Židova) pod vodstvom Ezekije, (starijeg sina Fazaela imenovao je strategom Judeje). Herod je na tom zadatku pokazao svoju sposobnost, kao i svoju surovu narav: godine 47. pne.. uspijeva razbiti trupe pobunjenika i zarobiti Ezekiju i njegove četovođe, te ih dade smaknuti, proglasivši ih običnim banditima.
Time je prekršio zakon da samo jeruzalemski Sinedrij može izricati smrtne presude. Galilejom i Judejom širi se val negodovanja. Pozvan pred Sinedrij da se opravda, Herod se, oslanjajući se na podršku rimskog namjesnika i Hirkana, drsko pojavljuje u purpurnom ogrtaču i s vojnim oznakama, okružen vojnicima, umjesto po običaju u crnoj odori i pognute glave. Osim što je suočen s prijetnjama, Sinedrij je i unutar sebe podijeljen na stranke farizeja i saduceja, te naravno posebne klike. Poglavar Sinedrija, farizej Šamaja, ukorio je Heroda, ali mu je ipak istovremeno pružio podršku. Suočen s prijetnjom da ga Sinedrij ipak osudi, Herod bježi u Damask, gdje mu Rimljani dodjeljuju naslov podnaslova plodne doline između Libanona i Antilibanona.
Nakon Cezarovog ubojstva 44. pr.Kr, jedan urotnika, Kasnije, pobjegao je u Siriju i preuzeo zapovjedništvo nad tamošnjim legijama, spremajući se za pohod na Rim. Antipater, Fazael i Herod, koji svoje položaje duguju Cezaru, sada pruža pomoć Kasiju i silom utjeruju porez u Judeji, kršeći Cezarovu odredbu o oslobođenju od poreza. Stanovnici četiri grada koji nisu uspjeli skupiti traženi novac prodani su u roblje.
Godine 43. pne. Antipater biva otrovan. Slijedeće godine Kasije i Brut doživljavaju poraz protiv vojske novih trijumvira Marka Antonija, Oktavijana i Lepida. Fazael i Herod iskazuju odanost Marku Antoniju i od njega dobivaju titule tetrarha. Time titula etharha, koju još uvijek nosi Hirkan II, posve gubi na značaju.
Kralj rimskom milošću
Godine 40. pne. Perzijanci osvajaju Siriju (koju je Pompej osvojio za Rim 25 godina ranije). S njima su i jedinice Židova iz Mezopotamije, kojima je na čelu Antigon Matatije, sin Aristobula II., posljednjeg kralja Judeje iz dinastije Hasmonejaca, (67 - 63. pne.). On osvaja Judeju i ulazi u Jeruzalem. Svojem stricu, Hirkanu II, dade odsjeći uši i pošalje ga u zarobljeništvo. Fazael je zarobljen i u zarobljeništvu počini samoubojstvo. Antigon se proglašava kraljem i vrhovnim svećenikom.
Herod uspijeva pobjeći pred pobjedničkom perzijskim i Antigonovom vojskom. Dolazi u Rim, gdje dobiva podršku Marka Antonija i Oktavijana, te ga Senat imenuje za kralja Judeje kao rimskog vazala i saveznika. Slijedeće, 39. g, Herod se vraća u Judeju i zarati protiv Antigona. Nakon dvije godine, uz pomoć rimskih legija koje su u međuvremenu ponovo osvojile Siriju, osvaja Jeruzalem. Antigon je zarobljen i Marko Antonije ga dade ubiti; Strabon bilježi da je Marko Antonije prvi Rimljanin koji je dao ubiti jednog kralja.
U odnosu na Rim ima položaj kralja saveznika (rex socius). Uživao je stvarnu unutarnju samostalnost i bio oslobođen plaćanja poreza, ali je bio podložan Rimu u vanjskoj politici te je bio dužan u vrijeme rata davati čete za carsku vojsku.
Potpuno prihvaća grčko-rimski način života. Svoje sinove je dao odgojiti u Rimu. Njegov najbliži prijatelj i savjetnik je grčki historičar Nikola Damascenski, koji ga podučava filozofiji i retorici. Herod se otvoreno hvali da je bliži Grcima nego Židovima.
Okrutni i paranoidni vladar
Nad svim zbivanjima u zemlji bdije vojska doušnika, te i najmanja pobuna biva silom u korijenu sasječena. Tjelesna straža i plaćeničke čete sastavljene su od Tračana, Gala i Germana.
Odmah po dolasku na vlast, dao je pogubiti ili protjerati sve članove Sinedrija, osim dvojice, koji su mu bili pružili podršku u suđenju zbog ubojstva Ezekije i njegovih četovođa: Šamaja, koji je bio poglavar Sinedrija, i njegovog zastupnika Abtaljona. Sinedrij je zamijenjen Kraljevskim vijećem, u koje Herod imenuje svoje rođake i poslušnike. Vrhovni svećenik je postao samo figura pod potpunom Herodovom kontrolom.
Šamaja i Abtaljon ipak su odbili položiti prisegu odanosti Herodu i osnovali "alternativni" Sinedrij (vidi članak: Židovski sinedrij).
Hirkana II, koji se bio sklonio u Partiju, namami da se vrati u Jeruzalem i tamo ga dade ubiti. Dinastija Hasmonejaca, međutim, i dalje uživa velik ugled u narodu. Da bi stekao određeni kontinuitet s ranijim vladarima, ženi se godine 37.pne.. s hasmonejskom kneginjom Marijamnom.
Herodovo je vladanje obilježeno krvlju i u krugu vlastite porodice. Bio je sumnjičave naravi, osjetljiv na svoju vlast i okrutan protiv svakoga tko bi je pokušao osporiti. Početkom godine 35. pne. na nagovor svoje žene Marijamne postavio je njenog brata Aristobula (iz kraljevske porodice Hasmonejaca) za velikog svećenika; veći krajem iste godine potakao je njegovog ubojstvo.
Godine 29. pne. dao je pogubiti i samu Marijamnu zbog optužbe da je počinila preljub. Slijedeće godine bila je osuđena na smrt njegova punica Aleksandra pod optužbom da spletkari protiv njega. Zatim je, godine 7. pr. Kr, dao zadaviti vlastite sinove Aleksandra i Aristobula, koje mu je rodila Marijamna, pod optužbom da kuju zavjeru protiv njega. Nekoliko dana prije smrti dao je pogubiti svog sina Antipatra.
Spretna politika prema Rimu
U građanskim ratovima koji su potresali Rimsko carstvo, pokazao je, kao i njegov otac, umješnost da zadovolji onoga tko je jači, i da u pravom trenutku promijeni stranu. Godine 32. na zahtjev Kleopatre uspješno ratuje protiv Nabatejaca, koji su stali na stranu Oktavijana. To je bila povoljna okolnost, jer se nije direktno sukobio s rimskim trupama u službi Oktavijana.
Nakon poraza Antonija i Kleopatre kod Akcija godine 31. pne., u proljeće slijedeće godine polazi na Rod da se pokloni Oktavijanu, te ga ovaj potvrđuje za židovskog kralja. Dalje ratuje na Oktavijanovoj strani protiv Egipta. Oktavijan ga nagrađuje pripajajući njegovom kraljevstvu dodatne teritorije. Sve so dvoje smrti, Herod je širio svoju vlast, tako da je vladao Judejom, Idumejom, Samarijom, Galilejom, obalnim područjem do Cezareje itd.
Veliki graditelj
Herod je bio veliki graditelj. U zdanjima što ih je podigao izrazio je svoje divljenje grčkom duhu i odanost caru Augustu. U helenističkim gradovima podigao je hramove u čast Augustu. Obnovio je Samariju, nekadašnji kraljevski grad Sjeverne države (Izraela) i dao joj ime Sebasta (grčki "Sebastos" znači uzvišeni, tj. August). Iznova je sagradio Stratonovu utvrdu i dao joj ime Cezareja (grad koji će kasnije postati sjedište rimskog prokuratora).
U Jeruzalemu je za sebe sagradio veliku palaču na zapadnoj strani grada i tvrđavu Antoniju na sjevernoj strani hramske uzvisine. Sagrađeni su amfiteatar, više vježbališta (gymnasia), kazališta i trkališta u Jeruzalemu, kao i u drugim gradovima. Sve te građevine utjelovljuju helenističko-rimski duh i institucije, i izazivaju ogorčenje pobožnih Židova. »S novim građevinama i perivojima, raskošju i sjajem Herodova kraljevskog dvoraa u oduvijek poštovani grad ušla je i svjetovna buka, vreva s natjecanja i kazališnih predstava. U uskim i tihim uličicama, na kojima su se stoljećima mogle zapaziti samo gomile pobožnih hodočasnika, sada se gura šareno mnoštvo atleta i njihovih učitelja, komedijaša i gladijatora, muzičara i artista.« (Keller, str. 34)
Herodova smrt i nasljednici
Samo nekoliko tjedana prije svoje smrti Herod je naredio da se iznad ulaza u Hram postavi pozlaćeni orao, simbol Rima. Pobožni Židovi s užasavanjem i bijesom reagiraju na oskrvnjenje svetog mjesta paganskim simbolima. Grupa rabinskih učenika srušila je orla. Bili su osuđeni na smrt odrubljivanjem glava, a dvojica njihovih učitelja su živi spaljeni. To je bio uvod u pobunu koja je izbila ubrzo nakon Herodove smrti.
Umro je u Jerihonu u ožujku ili travnju godine 4. prije Krista, a sahranjen je u tvrđavici Herodiumu kod Betlehema. Odmah nakon njegove smrti dolazi do ustanka u Jeruzalemu za vrijeme pashe, te u Galileji i drugim pokrajinama. Međutim, ustanicima nedostaje jedinstveni plan i često se pretvaraju u bande koje se međusobno bore i pljačkaju stanovništvo, tako sa su ih Rimljani s vremenom suzbili.
Kraljevstvo je podijelio između svoja tri sina: Arhelaja, kojeg je imenovao svojih nasljednikom, te Antipe i Filipa. Jedna je židovska delegacija otišla u Rim pred Augusta i zahtijevala da se Arhelaja ne prizna za kralja, nego da Judeja zadobije prava autonomne zemlje s republičkim ustavom pod upravom rimskog prokuratara. August nije prihvatio njihove zahtjeva, ali nije ni priznao Arhelaju kraljevsku titulu, nego samo titulu etnarha Idumeje, Judeje i Samarije, podložnog legatu Sirije, dok su Antipa i Filip proglašeni tetrarsima.
Judeja će još jednom, nakratko, postati kraljevina, kada car Klaudije imenuje za kralja svojeg prijatelja, Herodovog unuka Heroda Agripu, koji je vladao 41. - 44. poslije Krista.
Herod Antipa i herodovci
Herodov sin Antipa ili Antipas (nazivan i Herod Antipa) je osoba koja se u Evanđelju po Marku, 6:14, spominje kao "kralj Herod"; zapravo je bio samo tetrarh Galileje i Pereje, od smrti svog oca 4. pne. sve do 39. poslije Krista; Evanđelje po Luki 3:1 i 9:7 pravilno ga navodi kao tetrarha.
Kada evanđelja govore o "herodovcima" ili Isus upozorava »čuvajte se kvasca farizejskog i kvasca Herodova« (Mk 8:14) to se odnosi na Herodove potomke i druge rođake i pristaše, koji, tridesetak godina nakon njegove smrti, još uvijek dominiraju u pokrajinama koje Židovi naseljavaju. Oni su činili jezgro stranke saduceja. (Isus i pisci evanđelja, kao predstavnici nižih slojeva, uvijek zajedno spominju saduceje i farizeje, inače oštro sukobljene.)
Apostol Pavao u Poslanici Rimljanima 16:11 upućuje pozdrave svojem rođaku po imenu Herodion, što možda upućuje da je i sam Pavao (izvorno Savao) bio kraljevskoga roda. To bi bilo u skladu s činjenicom da je iako mladić (Djela apostolska 7:58) obavljao vrlo visoke dužnosti i odgovarao samom velikom svećeniku (Dj 8:3 i 9:1-2).
Poklonstvo mudraca i pokolj dojenčadi u Betlehemu
Matej 2:1-18 donosi priču o poklonu mudraca i pokolju novorođenčadi u Betlehemu i okolici, koje nema u ostalim evanđeljima. Saznavši od mudraca s Istoka da se rodio novi židovski kralj, Herod se silno uznemirio. Svećenički glavari i pismoznanci upućuju ga da se Krist (tj. mesija), po prorocima, treba roditi u Betlehemu Judejskome. On uputi mudrace u Betlehem, s molbom da mu jave kada ga pronađu, da mu se i on pokloni; dakako, zapravo ga ima namjeru ubiti. Mudraci, nakon što su pronašli Josipa i Mariju s novorođenčetom i predali darove, upućeni od anđela ne vrate se Herodu, nego se drugim putem vrate u svoju zemlju. »Vidjevši da su ga mudraci izigrali, Herod se silno rasrdi i posla poubijati sve dječake u Betlehemu i po svoj okolici, od dvije godine naniže - prema vremenu što ga razazna od mudraca.« (Mt 2:16) Isus je međutim preživio, jer je anđeo u snu javio da s obitelji pobjegne u Egipat; tamo su ostali do Herodove smrti. U spomen na taj događaj Katolička crkva obilježava blagdan nevine dječice 28. prosinca, ponekad (regionalno) zvan Herodeševo.
Priča izvrsno odgovara Herodovom karakteru, koji je gore prikazan. Međutim, pokolj dojenčadi u Betlehemu i okolici nigdje se u rimskim ili židovskim izvorima ne spominje. Teško je vjerovati da bi Herodovi neprijatelji, koji su napisali većinu sačuvanih svjedočenja o njemu, tako nešto propustili.
Carmignano di Brenta, Padova
Carmignano di Brenta je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 6295 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 42 m.
Log pri Brezovici
Log pri Brezovici (njemački: Laag bei Bresowitz) je gradić u Sloveniji od 1.675 stanovnika, on je uz gradić Dragomer ujedno i jedan od dva administrativna centra istoimene male Občine Log - Dragomer.
Ukrajinska grivnja
thumb|100px|right|Poseban simbol za grivnju Grivnja (ukrajinski: гривня, ; simbol: ₴) je zvanična valuta Ukrajine. Uvedena je 2. septembra 1996 kada je zamenila ukrajinski kabarovanec (ukrajinski: карбованець). Kabarovanec je ranije bio valuta nezavisne Ukrajine pre i tokom Drugog svetskog rata. Jedna grivnja se deli na 100 kopijki (ukrajinski: копійка). Međunarodni kod je UAH.
Log pri Brezovici
Geografske karakteristike
Log pri Brezovici leži udaljen oko desetak km jugozapadno od centra Ljubljane, u istoimenoj kotlini točnije u Ljubljanskom barju.
Ukrajinska grivnja
Grivnje izdaje Narodna Banka Ukrajine. Inflacija tokom 2005. je iznosila 13.5%.
Log pri Brezovici
Historija
Za rimskih vremena tu se nalazila stanica za promjenu konja - Ad nonum (Na devetom miljokazu). Log se prvi put spominje - 1479. u habsburgškoj darovnici, pa se tako zna da je tad to bilo selo u kom je živjelo 12 kmetova sa svojim porodicama. Tokom 19. vijeka Log je dvaput gorio, a 1895. i teško stradao u potresu.
Ukrajinska grivnja
Papirne novčanice se izdaju u apoenima od 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200 i 500 grivnji a kovani novac u apoenima od 1, 2, 5, 10, 25 i 50 kopijki i 1 grivnje.
Log pri Brezovici
Historija
U gradić se počeo oblikovati nakon Drugog svjetskog rata doseljavanjem brojnih radnika u Ljubljanu. Od 2007. Log je postao i administrativni centar Općine, nastale izdvajanjem iz dotadašnje Občina Vrhnike.
Suho Polje (Doboj)
Suho Polje je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Doboj koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 924 stanovnika.
Halkida
Halkida (grčki: Χαλκίδα, prije zvana Halkis po pravilima katarevuse: Χαλκίς) je najveći grad na grčkom otoku Eubeji i administrativno sjedište istoimene prefekture Eubeja, na najužem dijelu Euriposova kanala.
Geografske karakteristike
Halkida se razvila na strateški važnom mjestu, gde je najlakša veza sa kopnom - na zapadnoj obali otoka Eubeja, na mjestu koje je najbliže kopnu, a to je Euriposov kanal, koji je na pojedinim mjestima širok samo 35 m. Danas je kanal premošćen sa dva mosta, pa se grad proširio i na kopno, odnosno u drugu prefekturu Beotiju.
Halkida u vrijeme antike
Prvi zapisi o Halkidi, tadašnjem Halkisu nalaze se u Ilijadi gdje se spominjenje kao rival susjednom otočkom gradu Eretriji. Arheološkim iskapanjima iz 1910. iskopane su mikenske grobnice na lokalitetima Tripa i Vromosa. Tijekom VIII i VII st. pne. kolonisti iz Halkisa osnovali su trinaest kolonija na poluotoku Halkidiki i nekoliko važnih gradova na Siciliji
Proizvodi Halkisa ( keramika, metalni predmeti) mogli su se naći po cijelom Sredozemlju.
Uz pomoć svojih saveznika Halkis je osnovao savez protiv svojeg riavlskog grada Eretrije u takozvanom Lelantinskom ratu, u kojem je osvojio najbolju otočku zemlju i tako postao najmoćniji otočki grad. Na početku VI st. pne. razvoj grada je stao zbog razornog rata s Atenom, koja je raselila lokalnu vladajuću aristokraciju i naselila svoje ljude. Odmah nakon toga Halkis je postao član Delskog saveza.
U helenističkom razdoblju Halkis je bio značajna utvrda preko koje su makedonski vladari kontrolirali središnju Grčku. Halkis je poslužio kraljevima Antiohu III. Sirijskom (192. pne.) i Mitradatu VI. Pontskom (88. pne.) kao polazišno uporište za invaziju na Grčku.
Pod rimskom vlašću
Pod rimskom vlašću, Halkis se nastavio razvijati i to je trajalo sve do VI st. n. e., tad se vratila njegova uloga moćne utvrde za zaštitu središnje Grčke od prodora sa sjevera. Od 1209. godine Halkis je pod mletačkom vlašću, a od 1470. godine potpao je pod vlast Otomanskog carstva koja je u Halkidi smjestilo pašu. Utvrda Halkida izdržala je 1688. godine snažni mletački napad i opsadu.
thumb|left|220px|Utvrda Halkida
Halkida u novom dobu
Moderni grad Halkida počeo se ubrzano razvijati nakon izgradnje željezničke pruge do Atene i Pireja 1904. Na početku XX st. grad je imao još jasno vidljiva dva dijela grada, stari dio okružen gradskim zidinama uz Euriposov kanal, zvan Castro (Utvrda ili Kara-Baba "Crni tata" na turskom), gdje su mahom obitavali Židovi i Turci. I novi moderni dio grada građen van zidina u kojem su se većinom nastanjivali Grci.
Najljepši i najznačajniji objekti u gradu su crkva Sv. Paraskeva ( građena pod venecijanskim utjecajem na temeljima bizantske crkve) i stara gradska vijećnica građena u neoklasicističkom stilu krajem XIX st. Od 1899. godine Halkida je sjedište prefekture Eubeja. thumb|right|260px|Crkva Sv. Paraskeva Na početku XXI st. Halkida sa okolnim naseljima ima već gotovo 100 000 stanovnika. Od nekad velike židovske zajednice u Halkidi ostalo je vrlo malo, jer je dobar dio nastradao za holokausta.
thumb|left|220px|Stara gradska vijećnica
Mostovi Halkide
Danas je Halkida a i čitav otok Eubeja povezana s dva mosta preko Euriposova kanala. Stariji most je pokretni i izgrađen je na najužem dijelu kanala u centru grada, a noviji je viseći most izvan grada. Prvi most preko Euriposova kanala izgrađen je još 411. pne. tadašnjim drvenim mostom. U vrijeme Justinijana most je promjenjen u pokretni, da bi mogao propuštati veće brodove. Turci su negdje oko 1453. godine promjenili konstrukciju mosta u statični most, taj je ponovno izmjenjen u željezni pokretni 1896. godine, a on je moderniziran 1962. u današnji oblik. Novi viseći most izvan grada izgrađen je 1993. godine.
Rumunski lej
Lej (rumunski: leŭ) je zvanična valuta u Rumuniji. Deli se na 100 bana (ban). Od 2005. međunarodni kod valute, novog rumunskog leja, je RON. Lej izdaje Narodna banka Rumunije. Inflacija na godišnjem nivou iznosi 7.1%.
Aleksandar Sever
Marko Julije Gesije Basijan Aleksijan (rođen oktobra 208. godine, umro marta 235. godine) bio je rimski car od 222. godine, pa do svoje smrti.
Kratak pregled vlasti
Nakon smrti Elagabala, Aleksijan, već tada bio nazvan  Marko Aurelije Sever Aleksandar proglašen je 13. marta 222. godine za novog cara. Pod njegovom vladavinom pojavio se opet nešto slobode u Carstvu, nakon tiranije Karakale i Elagabala. Tokom svoje vladavine, Aleksandar je bio pod uticajem svoje babe Julije Meze i kasnije, nakon njene smrti, 224. godine, pod uticajem svoje majke Julije Mameje, koje su stvarno upravljale Carstvom.
Rumunski lej
Pogledaj još: spisak valuta
Aleksandar Sever
Biografija
thumb|Aleksandar Sever
Detinjstvo
Aleksandra Sever je rođen oktobra 208. godine u sirijskom grad Arki Cezareji, kao sin Gesija Marcijana i Julije Avite Mameje. Njegova majka bila je nećaka Septimija Severa. Kao i njegov rođak Elagabal, Aleksandar je bio sveštenik boga Sola Elagabala. 221. godine Elagabala je nagovorila njegova baba da svog rođaka Aleksandra adoptira i tako ga učini naslednikom. Tako je Avit imao više vremena da se posveti svom bogu Sol Elagabalu. Ali, Elagabal je brzo shvatio da je Aleksandar postao pretnja za njega, tako da je Julija Mameja morala da ga zaštiti da ga ovaj ne bi ubio.
Nakon što je Elagabal, po planu, ubijen 11. marta 222. godine, Aleksandar je, na osnovu adopcije, postao car. Formalno je proglašen 13. marta.
Vladarski kurs
Aleksandara Severa opisivao je Kasije Dion, vodeći istoričar onog vremena, kao mirnog i staloženog vladara, za razliku od njegovog fanatičnog prethodnika. Aleksandar Sever se zaista u početku potrudio da sanira štetu u državi koju je načinio Elagabal.
U pitanjima vere, Aleksandar je i dalje podržavao kult Sol Elagabala, ali je neke egzotične sirijske kultove koji su se raširili pod Elagabalom, ponovo ograničio samo na Siriju. Aleksandar Sever je ujedno i prvi rimski car koji je pokazao blagonaklonost prema hrišćanima. Carstvom su kružile glasine da je postavio kipove Avrama i Isusa pored Sokrata i drugih svetih ljudi u svom dvorskom svetilištu.
Dalje, ogromna dugovanja koja je Elagabal izazvao plaćajući neumereno vojsku, Aleksandar je pokušao da smanji: to je izazvalo nezadovoljstvo među vojnicima jer su njihove plate bile na udaru.
Uticaj majke
Na Aleksandra Severa odlučno je uticala njegova dominantna majka. Mnoga važna mesta u državi (položaj pretorijanskog prefekta, komandanta pretorijanaca, dodeljenog poznatom pravniku Ulpijanu) ona je dodeljivala ne konsultujući se uopšte sa sinom.
Brak sa Orbijanom
225. godine oženo se Aleksandar patricijkom Orbijanom. Izgleda da je to bio brak iz ljubavi. Ali majka se uplašila eventualne rivalke i proterala Orbijanu u Afriku a zatim čak i njenog oca osudila na smrt. To je još više ugrožavalo položaj Aleksandra Severa među vojskom, budući da je bivši carev tast bio veoma popularan među vojskom.
Nevolje sa vojskom
Posle razvoda sa Orbijanom, lojalnost rimske vojske prema Aleksandru jedva da je postojale. Dolazilo je do čestih ustanaka. Čak i u Rimu situacija je bila napeta. U takvoj situaciji stigla je vest 230. godine da su Parćani, upali u rimsku provinciju Mesopotamiju. S obzirom na poteškoće u vojsci a i sopstveno komandno neiskustvo, Aleksandru nije bilo lako da adekvatno reaguje. Tek nakon godinu dana, u proleće 231. godine, Aleksandar Sever je krenuo prema Antiohiji. To je izazvalo nove ustanke, koje je Aleksandar ipak uspeo da suzbije.
Ratovi na Istoku i Severu Carstva
thumb|[[Bista u Luvru]]
232. godine konačno je započeo Aleksandrov rat protiv Parćana. Nakon iscrpljujućeg pohoda, Mesopotamija je ostala rimska provincija, ali uz ogromnu cenu: Rimljani više nisu imali snage za ofanzivne operacije.
Smrt i naslednik
Marta 235. godine vojska je nedaleko od Majnca proglasila Maksimina Tračanina za cara. U tom času Aleksandar se nalazio nedaleko od jezgra pobune, pa je ubrzo bio ubijen, zajedno sa majkom.
Kraj Dinastije Severa
Sa Aleksandrom Severom zavšava se četrdesetdvogodišnja istorija dinastije Severa (sa kratkim prekidom tokom Makrinove vladavine). S početkom vladavine Maksimina Tračanina počinje epoha vojničkih careva.
Pavica Gvozdić
Pavica Gvozdić je jedna od najistaknutijih hrvatskih pijanistica, diplomirala je i magistrirala u razredu prof. Svetislava Stančića na zagrebačkoj Muzičkoj akademiji. Potom je studirala kod prof. Magde Tagliaferro u Parizu. Laureat je pijanističkog natjecanja u Münchenu, kao i Natjecanja Magda Tagliaferro, gdje je nagrađena posebnom nagradom Maurice Dandelot. Među mnogim nagradama i priznanjima koje je primila u domovini valja istaknuti nagrade Vladimir Nazor, Josip Slavenski, Milka Trnina, Orlando i Marul.
Koncertna pijanistica i profesorica na zagrebačkoj Muzičkoj akademiji, Pavica Gvozdić gostujuća je profesorica majstorskih tečajeva na više sveučilišta i konzervatorija u Kanadi, na Kubi, u Portugalu i u Japanu. Nastupala je u najvećim europskim glazbenim središtima, u Kanadi, Japanu i mnogim drugim gradovima, svirajući recitale te nastupajući s najuglednijim orkestrima i dirigentima kao što su Lovro pl. Matačić, Antonio Janigro, Milan Horvat, Kurt Sanderling, Leopold Hager, Carlo Zecchi i dr. Njezin veliki repertoar u rasponu od klasične do suvremene pijanističke literature uključuje trideset koncerata. Ime Pavice Gvozdić nalazi se u Enciklopediji suvremenih pijanista (Moskva) iz 1988.
Umineko no Naku Koro ni (EP)
Umineko no Naku Koro ni (japanski: うみねこのなく頃に; srpskohrvatski: Kada galebovi zaplaću) je mini-album/EP kojeg je izdala Akiko Shikata kao službeni soundtrack za igru Umineko no Naku Koro ni. Album je izdan 29. kolovoza 2008. godine. Prodavan je po cijeni od ¥1,500, a ukupno je, u šest tjedana, prodan 11,518 primjeraka.
Baker, Missouri
Bejker je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Umineko no Naku Koro ni (EP)
EP sadrži ukupno 6 skladbi na japanskom i (djelomično) talijanskom jeziku. Dvije od njih su čiste instrumentalne skladbe ("Kuro no Liliana ~Melancholia~" i "Umineko no Naku Koro ni -Alternative Instrumental Suites-"), dok su ostale četiri vokalno-instrumentalne. Ukupno trajanje albuma je 31:09 minuta.
Uspjeh na top listama
Na službenim Oriconovim top listama EP je boravila ukupno 6 tjedana startavši na 21. mjestu u prvom tjednu, tokom kojega je ostvarila prodaju od 6,553 primjeraka. Najbolji dnevni plasman bilo je 12. mjesto, ostvareno prvi dan dolska na ljestvice. Ukupno je prodano 11,518 primjeraka EP-a.
Andilly-en-Bassigny
Andiji an Basinji je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanja-Ardeni, u departmanu Gornja Marna koja pripada prefekturi Langr.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 104 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 12 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,42 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 350 metara.
Jin Xuan
Jin Xuan (? -209) bio je kineski gospodar rata iz doba kraja dinastije Han koji je vladao Kapetanijom Wuling u službi Liu Biaoa. Pojavljuje se kao lik u Romansi Tri kraljevstva gdje je opisano kako je prilikom Zhang Feijevog napada na Wuling odbio sugestiju svog pretpostavljenog Gong Zhija da se preda. Zbog toga je poražen, a Gong Zhi ga je potom ubio.
Ksenija Erker
Ksenija Erker (Zagreb, 23. travnja 1954.) hrvatska je glazbenica, pjevačica i nastavnica glazbe.
Životopis
Ksenija Erker pjevati je počela već kao sedmogodišnja djevojčica u dječjem zboru HNK u Zagrebu. Sedam godina poslije počela je nastupati i kao prateći vokal, a profesionalnu je pjevačku karijeru započela 1973. snimivši prvi singl Povedi me večeras. Studirala je i diplomirala na Muzičkoj akademiji u Zagrebu.
1974. bila je osobito značajna godina za uspješan nastavak profesionalne karijere: početkom te godine snimila je pjesmu Proljeće je otpočelo s kišom Arsena Dedića, koja je ubrzo postala veliki hit u svim državama bivše Jugoslavije. Uslijedili su i mnogi koncertni nastupi diljem Hrvatske, te gostovanja u Beogradu, Skoplju, Sarajevu i Sovjetskom Savezu. Potkraj godine je na Zagrebačkom festivalu zabavne glazbe osvojila nagradu za najbolju debitanticu i interpretaciju pjesme Doći će dan Zrinka Tutića.
Ksenija Erker je sredinom 1980-ih svoju uspješnu pjevačku karijeru odlučila podrediti obiteljskom životu, ali publika ju i danas pamti po pjesmama Proljeće bez tebe, Sad mi kaži, Nikad više, Ti me možda voliš, Opraštam ti sve, Ti si moja inspiracija... Najveći broj pjesama za nju je napisao njen bivši suprug, poznati hrvatski kantautor Hrvoje Hegedušić. Objavila je osam albuma i dvadesetak singlica, a 2008. Croatia Records je u ediciji Zlatna kolekcija objavila retrospektivni dvostruki CD njenih najpoznatijih uspješnica.
Osim kao pjevačica osebujna glasa, javnosti je poznata i kao članica stručnoga žirija zabavno-glazbene emisije Zvijezde pjevaju Hrvatske radiotelevizije.
Case Splendiani, Pescara
Case Splendiani je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 41 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 14 m.
Vikinzi
Rana historija i formiranje nacija
Rana plemena koja su živjela u Skandinaviji današnja znanost poznaje kao Gote i Gaute (Naseljene u južnom dijelu današnje Švedske Gotlandu) i SVIONE.
U 6. vijeku pišu povjesničari Jordanes i Prokopije da u Skandinaviji živi mnoštvo naroda i plemena od kojih svaki ima svoga zasebnog vladara (Princeps). Rezultat manjih plemenskih migracija bio je postanak današnjih naroda poznatih u Skandinaviji ; Šveđana, Danaca i Norvežana koji su sredinom 6. vijeka zauzeli svoje današnje prostore. U to rano povijesno doba Skandinavija je bila rascjepkana na niz manjih plemenskih kneževina. Ujedinjenje tih manjih državnih formacija u veće, bio je dug i spor proces.
Prvi vladar koji je ujedinio Norvežane u 9.stoljeću bio je Harald zvani ljepokosi. Nakon njegove smrti 891. raspala se centralna vlast. Tek u 11. stoljeću pošlo je za rukom Olafu Svetom da ponovo ujedini sve Norvežane. On je ostao poznat po tome što je u svoj narod donio kršćanstvo. Javno se krstio i tako, svojim primjerom, pridonio bržoj kristijanizaciji, do tada mnogobožačke Norveške.
Početkom 9. stoljeća dolazi i do ujedinjenja Danske koja doživljava procvat i uspon u doba Haralda Plavozubog i Knuta Velikog kad je pod danskom vlašću bila i trećina Engleske i južni dio Švedske.
I Švedska je u ranom srednjem vijeku bila razjedinjena na mnoge male kneževine i plemenske saveze. U to doba posebno se isticao plemenski savez u Upssali. Raspadom rodovskih društvenih zajednica i odnosa klasna podjela društva najranije se opaža kod Šveđana. Uslijed velike prenaseljenosti i niza nerodnih godina koje su rezultirale nizom godina gladi pojedini plemenski vođe i aristokrati okupljaju svoje ratne družine i sa svojim brodovima organiziraju prekomorske pljačkaške pohode. Jedni su krenuli na zapad prema Francuskoj, Sjevernoj Njemačkoj i Engleskoj. Dok su drugi krenuli na istok uzvodno rijekama zaški duboko u slavenske zemlje sve do Kijeva pod imenom Varjazi. Dok su zapadni pljačkaši napadali Flandriju, Franačku Galiju i Friziju, pa uz zapadne obale Franačke Atlanskim Oceanom stigli do Akvitanije i Španije.
Godine 844. po rijeci Garonne i dopiru do Toulousea zatim se pojavljuju pred Lisabonom i Cadizom, osvajaju Sevilleu, 845. pljačkaju Pariz, a 859. osvajaju Gibraltar i pljačkaju obale Mediterana sve do Sicilije i južne Italije. Osim strašnih razaranja i krvoprolića kojima su bili izloženi nesretni Evropljani od barbara sa sjevera, dodatno su trpjeli gubitke u ljudstvu jer su Vikinzi masovno ljude odvodili u roblje. U to doba i nisu imali ozbiljnije konkurencije ni organiziranije vojne sile koja bi im se ozbiljno suprotstavila osim golemog i vojno nadmoćnog Bizanta kojeg su Vikinzi lukavo izbjegavali ili sklapali s njim povoljne trgovačke saveze da mu se ne bi previše zamjerili. (jednom zgodom su mirni prolazak u Crno More preko Dardanela platili Arapskim robovima pohvatanim u Južnoj Siciliji!).
Zbog mnogih susreta i trgovačkih transakcija sa drugim, novim i neobičnim narodima ,Vikinzi su poprimili utjecaje mediteranskih, islamskih i kršćanskih naroda što se posebno ističe na njihovoj specifičnoj umjetnosti.
Vikinzi i njihovi brodovi
Posredni podaci nas uvjeravaju, da su brodograditelji sjeverne Evrope sigurno temeljito poznavali svoj zanat. Jer Skandinavci nikad ne bi bili mogli prijeći cijelo područje, koje su počastili svojim nepoželjnim posjetima, da nisu imali lađe vrlo sposobne za plovidbu. Slični se dokument koristi za Feničane, koji SU, također trebali imati neku bolju vrstu lađe, da se odvaže na duga putovanja koja su ih dovela čak dolje do Konga i Rta Dobre Nade.
Te lađe su služile kao pogrebni spomenici za slavne poginule vladare (vidi Vikinški sprovod). Kad bi poglavica ili njegova žena preminuli, njihove posmrtne ostatke bi položili u jednu staru lađu, zajedno s oružjem i nakitom i sa određenim brojem njihovih robova (koje bi za tu priliku obredno pogubili). Sve bi se zatim prekrilo teškim slojem zemlje ili isto tako teškim slojem kamenja. Ovu piramidu bi zatim ostavili na milost bogovima Valhale, koji su brižno čuvali svoju lađu.
Vikinška lađa
Dakle, razmjer između dužine i širine bio je jedan prema pet, tako da su ove lađe bile nešto okruglije nego rimski ratni brodovi, kod kojih je razmjer između dužine i širine bio isti kao i kod srednjovjekovnih ratnih brodova, to jest jedan prema osam. One, međutim, nisu bile tako okrugle kao rimske lađe iz trećega vijeka, koje su služile za prijevoz žita, jer kod njih je taj razmjer bio jedan prema tri, a ponekad samo jedan prema dva i po. thumb|Vikinška lađa|desno|260px
Sa svake strane kobilice bilo je dvanaest dasaka, a deseta po redu, brojeći od kobilice na gore, bila je mnogo deblja nego ostale. Jer, u stvari, to nije bila obična daska, već komad teškoga drva, isječena u obliku slova L, koji je davao brodu veću otpornu snagu baš na mjestu, gdje su udarali valovi.
Teško je odrediti točan datum ovih lađa Vikinga, ali po svoj prilici one potječu iz osmog vijeka naše ere, a mjerile su, prema današnjem mjerenju, nešto preko trideset tona. (Bruto tonaža se nađe, ako se sadržina zatvorenog prostora lađe, izražena u kubičnim stopama, podijeli sa sto. Brodska tona je 100 kubičnih stopa. Neto tonaža je brodska bruto tonaža minus prostor, koji zauzimlju kabine za posadu, strojevi, gorivo i spremišta. Drugim riječima, neto tonaža predstavlja raspoloživ prostor za putnike i tovar).
Lađe Vikinga imale su jedan jarbol, koji je stajao oko tri stope (96 DO 100 CM) od središta broda prema pramcu. Mogao se spustiti prema krmi broda, kadgod nije bio potreban. Na brodu je bilo mjesta za posadu od devedeset momaka. I konačno, svi brodovi Vikinga bili su građeni po načinu preklopne gradnje (clinker).
Budući da još pravimo razliku između preklopne i slobodne gradnje (carvel), neće biti na odmet, ako damo definiciju ovih dviju konkurentnih metoda brodogradnje.
Preklopno građena lađa je brod, u kojemu donji rub svake daske prekriva gornji rub niže daske, a sve su međusobno pričvršćene pomoću čavala zabijenih u rubove.
Kod lađe slobodne gradnje sve daske su glatko spojene i ne prelaze jedna preko druge.
Sve one stare sjevernjačke lađe, koje su nam se sačuvale, bile su građene na preklop i čini se, da su potpuno odgovarale svojoj svrsi, jer su se zadržale do danas u raznim tipovima sjevernjačkih ribarskih lađa. Potpuno nalik na njih bili su ogromni drveni brodovi, koji su prije Ruska revolucija nosili drvo za ogrjev iz Finske u grad, koji se onda zvao St. Petersburg.
Toliko o samim lađama. Sada dolazi daleko važnije pitanje, jesu li bile sposobne za plovidbu i jesu li služile svojoj svrsi kao ratni brodovi. Na oba ova pitanja odgovor glasi: da, kako je to ostala Europa vrlo brzo otkrila usred dima i ruševina opljačkanih sela i gradova, i kako su to američki Indijanci saznali, kad su Skandinavci zarinuli kljunove svojih lađa u žalo Labradora i započeli ratovanje s urođenicima, koji su ih na kraju opet izagnali sa kontinenta Amerike.
U prvom redu, ove lađe su bile dosta lagane, da jašu na valovima i nisu trebale da kroz valove krče put, kao što bi to u Sjevernom moru morala činiti teža vrsta lađe, poput rimske galije. Ove lađe su obično operirale samo na dubokom moru, izuzevši slučajeve, kad su operirale na Baltiku ili na Sjevernom moru. Kad je trebalo da ih se povuče na kraj, da se posada odmori ili da se lađa popravi, onda se vidjelo, da su te lađe vrlo lagane, i četrdeset ljudi ih je moglo lako podići na kopno. Čini se, da su ove lađe vrlo brzo reagirale na pokrete teškog kormana, koji je stajao na desnom boku, jer ih se u borbi vrlo lako i brzo moglo okrenuti.
Njihova jedra su, dakako, potpuno iščezla, ali Skandinavci mora da su se oslanjali na snagu vjetra na svojim dužim putovanjima u Island, Grenland, Ameriku i na zapadnu obalu Afrike, gdje su po svoj prilici posjetili ušće Konga i tako bili prvi bijelci, koji su sreli svog dalekog rođaka orangutana. Ostavili su nam mnogo spomenika o svojim ratovima i pustolovinama, ali njihove Sage ne pričaju o tome, kako su upravljali svojim lađama, dok su se nalazili na pučini.
Godine 1893., Norvežani su rekonstruirali gokstadsku lađu do posljednjeg detalja. Zatim su ukrcali dvanaest jakih momaka i poslali lađu preko Oceana na tadašnju veliku izložbu u Chicago. Iz njihove brodske knjige doznajemo, da su nerijetko prevaljivali do devet ili deset uzlova na sat, a da su ponekad dotjerali i do jedanaest uzlova. Ova brzina potpuno se slaže s navodima nekih nordijskih Saga, gdje se kaže, da su neki ratnici prešli iz Danske u Englesku u tri dana i tri noći. Još se spominje i putovanje između Bergena u Norveškoj i Rta Farvel, na jugu Grenlanda, koje je trajalo nešto više od šest dana.
Ploveći skoro ravno od istoka na zapad, oni su, dakako, uživali blagodati sjevernoatlantske struje, koja se južno od Islanda dijeli na dva dijela, šaljući istočni krak prema Engleskoj i Norveškoj, a zapadni prema Gronlandu i Labradoru, odakle se vraća i pridružuje Golf struji.
Pa ipak, šest dana je vrlo dobar rekord, jer mali moderni parobrodi trebaju znatno više za put od Kopenhagena do Julianehaaba. Dopuštamo, da je obično pretjeravanje oduševljenog srednjovjekovnog kroničara oduzelo nekoliko dana od spomenutog broja, ali ako to vrijeme udvostručimo i uzmemo dvije nedjelje dana umjesto jedne, ipak moramo zaključiti, da su ovi stari moreplovci sa sjevera poznavali tajnu zanata, koju mediteranski mornari staroga vijeka, čini se, nikad nisu naučili. Oni su znali za striženje ili krstarenje. Krstarenje, prema leksikonu, znači:
„Promijeniti pravac lađe, koja plovi s vjetrom, okrenuvši joj pramac prema vjetru i pritegnuvši krstove, tako da lađa plovi pod istim kutom s vjetrom na drugoj strani jedra."
Ovaj jezik može da razumije samo pomorac, a znači ovo: ako mijenjate smjer lađe najprije s lijeva na desno i zatim s desna na lijevo, puštate da protivan vjetar potisne lađu nešto u stranu. Dakako, ako nemate dobar i pouzdan korman, plovit ćete u stranu pod kutom od 90° od pravca, koji biste slijedili da plovite ravno s vjetrom. No ako imate prvorazrednu aparaturu za krmanjenje, možete svesti ovih devedeset stupnjeva na četrdeset i pet ili na još manje. Ako to radite svako pola sata, napuštate ravan smjer i počinjete krivudati. To je spor posao, ali vješt upravljač sa dobrom i stabilnom lađom može stvarati prava čudesa na ovom teškom polju moreplovstva, i može najbolje pokazati svoju vještinu u času, kad lađa prelazi iz jednog smjera u drugi, protivni smjer. Jer tada, ako on ne zna svoj posao, lađa će začas doći u skoro potpun zastoj i izgubiti će najveći dio brzine i zamaha, koji je postigla za vrijeme posljednje etape krivudanja.
Budući da nije vjerojatno, da su se Skandinavci, ploveći iz svoje domovine do Islanda ili Grenlanda ili u Englesku, uvijek namjerili na povoljne vjetrove, možemo zaključiti, po dokazima koje pruža trajanje njihovih putovanja, da mora da su oni poznavali neku primitivnu metodu striženja. No budući da se nikako ne može krstariti bez opreme, koja olakšava brzo rukovanje jedrima, ni bez kormana, kojega se najmanjem pokretu lađa pokorava (kao neposlušan konj dobru jahaču), moramo zaključiti, da je moreplovstvo u sjevernoj Europi bilo daleko bolje od mediteranskoga.
Lađe Vikinga bile su mnogo kasnijeg datuma nego rimske lađe. No, u osmom vijeku ljudska snaga je još tjerala mediteranske lađe, a kad su imale jarbol, mogle su jedriti samo u smjeru vjetra. Stoga moramo tražiti neki drugi uzrok, uslijed kojega je moreplovstvo Juga toliko zaostajalo za sjevernim.
Razlika nije bila u lađama. Tu se radilo (kao skoro uvijek u takvim slučajevima) prije o ljudima nego o mjerama. Negdje u djelima Nikole Witsena (nizozemskog pisca sedamnaestog vijeka, koji je napisao čuvenu raspravu o brodovima) ima ova rečenica:
„Nije to oblik naših lađa, koji nas ovdje u Holandiji čini odličnim pomorcima. Naša sposobnost da na svojim lađama uspješno jedrimo, iako s razmjerno malom posadom, zatim trijezan način života naših mornara, kad su na brodu, i urođena čistoća našega naroda čine, da naši brodovi duže traju nego oni drugih naroda."
Ova rečenica bi se mogla napisati na čelu svake knjige o povijesti moreplovstva, jer, i najbolje građena lađa je mrtav materijal, dok se posada ne ukrca na brod. Od tog časa uspjeh ili neuspjeh broda zavisi u prvom redu od sposobnosti i vladanja kapetana, časnika i mornara. I u ljudskom materijalu, radije nego u planovima lađa prošlih vjekova, treba tražiti razlog, zašto je nordijsko moreplovstvo tako potpuno pobijedilo južnjačke
Lađe su do nedavna bile prava mučilišta, i nitko se pametan ne bi bio dao na mornarski život, da ga prilike nisu na to prisilile, ili, kako je Charles Darwin pametno dodao, da ga nisu nagovorili, dok je bio još dosta mlad, da vjeruje u svaku krilaticu, kao na primjer: „Stupi u mornaricu i vidi svijet!" ili „Život na moru je veseo život".
Duž obala Sredozemnog mora klima je blaga, i čovjek je lako mogao naći neko zaposlenje i nekako preživjeti, dok je bio na suhu. Noć provedena pod vedrim nebom u Rimu ili Ateni nije zadavala mnogo brige prosječnom zdravom mladiću. Na sjeveru on bi bio dobio upalu pluća i umro. Bar u teoriji mogao je ostati kod kuće, da obrađuje djedovsku njivu. Ali bilo je malo njiva, a te bi uvijek naslijedio najstariji sin. Ostali članovi porodice morali su se brinuti za sebe u kraju, koji nije ni dirnula rimska kultura, u kraju, dakle, bez cesta, bez gradova i bez industrije, gdje je postojala samo poljoprivreda u najjednostavnijem obliku. Za bistra momka bio je samo jedan izlaz iz poluropskog života, gdje je kao nadničar morao služiti starijemu bratu. Mogao se izgubiti i dati se na more, postati gusar i ugrabiti svoj kruh u nekom drugom dijelu svijeta, gdje pitanje održavanja nije bilo tako teško kao kod kuće.