cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rat u Libiji
Katar i Berlin
Tijekom internacionalne konferencije u Kataru na kojoj su bili prisutni pobunjenici, SAD, Francuska, Velika Britanija i njihovi saveznici u Libiji donesena je odluka da se pomogne pobunjenici davanjem 1000 primjera pješačkog "oklopa" uz već ranije poklonjenih 100 satelitskih telefona (za vojnu koordinaciju), uz već odavno primljenu pomoć u lakom naoružanju (preko Egipta) i obuci od strane američkih, britanskih i francuskih specijalnih jedinica. Glavni zaključci katarske konferencije postaju zaključak o organiziranju financiranja pobunjenika, poruka libijskoj vladi da ona mora otići i proglas pobunjenika da su im Italija, Francuska i Katar službeno obećali oružje, što će Francuska ubrzo službeno demantirat. Ova konferencija koja počinje samo dva dana nakon pobunjeničkog odbacivanja plana Afričke Unije za primirje se odmah dan kasnije to jest 14.4.2011. nastavlja u Berlinu na kojoj se pored ostalog pokušava rješiti pitanje bombardiranja Libije pošto ga praktički vrše samo Francuska i Velika Britanija, dok još samo četri države ponekad pomažu (Danska, Belgija, Kanada i SAD). Konferencija saveznika u Berlinu 14.4.2011 završava s zajedničkom predsjedničkom izjavom Baracka Obame, Davida Camerona i Nicolasa Sarcozija s kojom se najavljuje nastavak zračnih napada (i pomoći pobunjenicima) do kapitulacije libijske legalne vlade i francuskim zahtjevom za novom UN rezolucijom koja bi legalizirala vojna promena libijskog režima.
Istovremeno s donošenjem te odluke zapadnih saveznika Moamer Gadafi je u Libiji demonstrirao svoju popularnost vozeći se u otvorenom autu po Tripoliju i rukujući se s stanovnicima, a brojčano najveće države sveta učlanjene u savez BRIC su na svojoj konferencije pozvale na mir u Libiji u skladu s predlogom Afričke unije
Zapadne vojne snage
Pošto se u više od mjesec dana zapadnih bombardiranja i napada pobunjenika nisu uspjeli poraziti vladine snage zapadne sile su donijele javnu odluku o slanju svojih "vojnih savjetnika" u Libiji kako bi pomogli pobunjenike. Do sada su po javno dostupnim podacima odluku o slanju tih "savjetnika" donesli Francuska, Italija i Velika Britanija koja je već na terenu od početka pobuna imala specijalne snage to jest SAS koji se nalazio u Bengaziju od 2009. godine formalno zbog obuke libijske regularne vojske,a koje po javnim podacima nisu povučeni nakon izbijanja pobune. SAD koji službeno nema vojske na tlu, a neslužbeno ima od gotovo samog početka ustanka je donio odluku 21.4.2011 da počne koristiti letjelice na daljinsko upravljanje protiv libijskih snaga, nakon što su takozvane vojne velesile Velika Britanija i Francuska u manje od 30 dana rata potrošile sve svoje "pametne bombe" , a američko vojno zapovjedništvo je donijelo zaključak da je došlo da vojne ratne pat situacije koja se pokušala "rješiti" ubojstvom Moamera Gadafija uz pomoć avionskog bombardiranja njegove rezidencije i pobunjeničkim napadima na granično područje Libije i Tunisa gdje nakon vojnog odgovora pobunjenici bježe natrag (?) u Tunis, a kada ih libijska vojska počne proganjati Tunis žestoko protestira.
Pobunjeničko-zapadnoevropska pobjeda kod Misrate uz pomoć pomorskih desanata na kraju nije drastično promjenila situaciju na terenu što je rezultiralo dodatnom frustracijom u Londonu i Parizu zbog nemogućnosti pobjede nad vladom Libije niti nakon dva meseca bombardiranja i drugih akcija tako da se donijela odluka o jačanju napadu početkom korištenja vojnih helikoptera i jačanjem bombardiranja dok su se istovremeno dotadašnjim specijalnim snagama Egipta, CIAe, Velike Britanije (SAS), tuniških "dobrovoljaca" pridružili dodatni naoružani bjelci za koje NATO vlade tvrde da nisu njihovi vojnici što bi bilo protivno UN rezoluciji nego samo "naoružani zapadnjaci".
Kraj rata
Nakon razračunavanja unutar pobunjeničkih vojno-zapovjednih redova u kojima je 28.7.2011. ubijen Abdul Fatah Younis Gadafijev general koji prelazi početkom pobune na stranu pobunjenika tako da njihov glavni vojni zapovednik postaje Khalifa Hifter bivši libijski oficir s višedesetljenim prebivalištem pored glavnog sjedišta CIAe u Atlanti počela je velika pobunjenička ofenziva kojom završava Libijski rat. Prvi dio te ofenzive postaje napad od 28.7. 2011. uz Tunisko-Libijsku granicu kada pobunjenici opskrbljeni iz Tunisa počinju osvajati jedan po jedan grad u smeru libijskog glavnog grada Tripolija. Kako tijekom prve polovice avgusta vladine snage napadane iz zraka od NATO saveza, a s kopna od strane dobro naoružanih pobunjenika nisu više bile u stanju održavati vrlo dugačku liniju fronte njeni ostaci se počinju raspoređivati prema polovicom avgusta već opsjednutom Tripoliju kako bi ga zaštitile i pretvorile u tvrđavu koju NATO savez i pobunjenici ne smiju napasti zbog velikog broja tamošnjeg civilnog stanovništva. Odgovor na ovu taktiku postaje pobunjenički pomorski desant na Tripoli pod zaštitom ratnih brodova NATO saveza. Sam desant koji zaobilazi vladinu liniju obrane je bio potpomognut kao ranije tijekom iračkog rata nepoznatim dogovorom/izdajom vojnog garnizona Tripolija (U Iračkom ratu Bagdada) koji prelazi na stranu NATO saveza to jest pobunjenika što rezultira osvajanjem 70 - 80 % Tripolija tijekom prvog dana desanta bez ikakvih značajnih ljudskih gubitika. Po uspješnom završetku vojne akcije u Tripoliju glasogovornik NATO saveza je potvrdio da su tijekom rata na strani pobunjenika učestvovale u raznim ulogama i kopnene specijalne vojne snage Francuske, Velike Britanije, Jordana i Katar dok je zamenik internacionalnog kriminalnog suda Kgalema ­Motlanthe javno optužio NATO za ratni zločin i zajedničku propagandnu glumu ovog saveze i pobunjenika da su pobunjenici samostalna sila koja radi vodi samostalne akcije što je laž. . Bez obzira na zauzimanje Tripolija i čime su se svi najveći gradovi našli u rukama pobunjenika NATO je nastavio žestoko raketiranje i bombardiranje zadnjih mesta pod kontrolom vladinih snaga kako bi ih vojno slabi pobunjenici mogli zauzeti.
Bez obzira na žestoka bombardiranja NATO saveza grada Sirta vladine snage su ga uspešno branile od pobunjeničkih napada više od mesec dana tako da su u odbili i četri pobunjeničke ofenzive sve do 20.10.2011. kada su lojalisti u koloni od između 70 i 100 vozila pokušali pobeći iz Sirta. Taj proboj je bio uočen o NATO aviona koje su ga dvaput napale. Nakon prvog napada velika kolona vozila se podelila na više manjih, a NATO je ponovno bombardirao kolonu u kojoj je verovatno identificirao Moamera Gadafija čije vozilo je bilo onesposobljeno oko 09:30. Po vojnim izvorima od 21.10.2011. Gadafija je u prvoj fazi bitke bio ranjen u noge od NATO specijalaca kako ne bio mogao pobeći nakon čega su oko 12:00 došli pobunjenici da ga zarobe i likvidiraju, a NATO države da se međusobno počnu hvaljenićki svađati tko je zaslužan za njegovo lociranje na po rječima vođe pobunjenika zahtjev stranih sila koje su ga htjele vidjeti mrtvog. Bez obzira na prvobitne informacije Gadafijev sin i prestolonaslednik Saif je uspeo izbeći NATO napad zajedno s ministrom obrane i nastaviti bjeg prema jugu.
Samo dva dana nakon ubojstva Moamera Gadafija i pada Sirta kao poslednjeg većeg libijskog grada NATO je objavio kraj rata, svoje povlačenje iz Libije 31.10.2011. i bjeg od političke anarhije tamo stvorene svojom vojnom intervencijom nakon koje malo tko u Libiji osim Bengazija i Misrate priznaje pobunjeničku vladu pošto su Tripoli i istočna Libija u rukama islamističkih fundamentalista (iz NATO perspektive), centralna Libija trenutačno pod okupacijom jednih i drugih je ostala lojalna Gadafiju tako da je proglasila njegova sina Saifa (zarobljen 20.11.) novim libijskim vođom, a južnu, pustinjsku Libija pretražuju razne nepovezane pobunjeničke grupe u potrazi za lojalistima.
Službena proslava pobunjeničke (i NATO) pobede je bila s oduševljenjem proslavljena u Bengaziju. ali ne i u prestolnici Tripoliju u kojem živi oko trećine libijskog stanovništva. Po proglasu vođe pobunjenika Gadafijeva sekularna Libiji će nakon ovog rata biti transformirana u državu koja se temelji na šerijatskom pravu, s legalno poligamijom i zabranom rastave braka, dok je istovremeno zbog ratnih posledica došlo do pada BDP od 50 %, pljački, silovanja, ubojstava, etničkog čišćenja i ratnih zločina počinjenih od pobunjenika u ime osvete ili pljačke i rešavanja starih računa pošto se smatraju iznad svakog zakona. Na kraju bez obzira na vojnu pobedu uz "narodno oduševljenje" pobunjenička vlada je zatražila produženje NATO mandata u strahu od vojno razbijenih lojalista uz tamo već prisutnih stotine katarskih vojnika u svakoj libijskoj regiji
Anarhija
Kraj rata nije doneo i mir Libijcima čija država se de facto našla u rukama različitih paravojnih jedinica koje se međusobno bore za vlast. U pokušaju da se rješi državno bezvlašće nova vlada je odlučila u decembru angažirati zapadne plaćenike da se koliko toliko stvari vrate pod državnu kontrolu.
U centralnoj Libiji ne željeći više trpjeti paravojni teror stanovnici grada Bani Valid su napali i uspešno izbacili iz grada "oslobodilačku" paravojsku 23.01.2012. Kako bi se sprečile daljnje borbe Libijska vlada je samo priznala novostvorenu situaciju.
Tokom februara je također došlo do rata između jednog crnačkog i jednog arapskog plemena u jugoistočnoj libijskoj pustinji Kufra. U bitkama koje će trajati celi mesec dana nova vlada će poslati vojsku u pomoć arapskom plemenu koje će na kraju pobediti u ovom ratu.
Događaji iz Kufre će rezultirati stvaranjem u legalnom smislu nelegalne, nepriznate plemenske federacije istočnolibijske federacije, a tri sedmice potom 3.500 delegata također nepriznate Konferencije naroda Kirenaike će proglasiti autonomiju ove istočnolibijske regije s ciljem stvaranja Libijske federacije.
Kasniji politički događaji
Nakon poraza snaga lojalnih libijskog vladi pobunjenici su stvorili vladu u kojoj sve najvažnije pozicije drže libijci koji s američkim ili zapadnoevropskim državljanstvima. U skladu s tim najvažnije pozicije u novoj vladi u kojoj su više od polovice članova živjele desetljećima u SAD izgledaju ovako:
Osim njih kontroverznu poziciju je preuzeo irski državljanin Mahdi al-Harati vođa "libijske" paravojske Liwaa Al-Umma koji je poslan s svojom paravojskom da se bori protiv sirijske vlade u tamošnjem građanskom ratu.
Sifilis
Smatra se da je 1999. godine širom svijeta od sifilisa bolovalo 12 milijuna ljudi, od čega više od 90 % u zemljama u razvoju. Nakon što se dramatično smanjila proširenost bolesti, zbog široke dostupnosti penicilina nakon 1940. godine, u novom se mileniju u mnogim zemljama učestalost povećala, često udružena sa zarazom humanim virusom imunodeficijencije (HIV). Ta se pojava djelomice pripisuje spolnim odnosima bez zaštite u skupini muških homoseksualaca, povećanju promiskuiteta, prostituciji i smanjenoj uporabi mehaničkih sredstava za zaštitu od zečeća.
Znakovi i simptomi
Sifilis se može očitovati tijekom jednog od svoja četiri stadija: primarmog, sekundarnog, latentnog i tercijarnog, a može biti i kongenitalan. Sir William Osler ga je nazvao “velikim imitatorom” zbog vrlo različitih načina očitovanja.
Primarni stadij
thumb|180px|Primarni sifilitični [[tvrdi čankir na ruci]] Primarni se sifilis tipično prenosi neposrednim spolnim odnosom sa zaraženom osobom. Oko 3 do 90 dana (u prosjeku 21 dan) nakon zaraze, na mjestu ulaska u tijelo se pojavljuje kožna promjena, koja se naziva tvrdi čankir. To je u tipičnom obliku (40 % slučajeva) pojedinačni, čvrsti, bezbolni kožni vrijed koji ne svrbi, a ima čisto i ravno dno i jasne rubove, širine i promjera od 0.3 do 3 cm. Promjena, međutim, može biti i drugačijeg izgleda. U tipičnim slučajevima prvo se pojavljuje makula koja se preko stadija papule razvija do erozije ili ulkusa. Ponekad promjena može biti višestruka (~40 %), što je učestalije uz istovremenu infekciju HIV-om. Promjene mogu biti bolne (30 %), a mogu se razviti i izvan spolnog sustava (2–7 %). U žena je najčešća lokalizacija vrat maternice (44 %), u heteroseksualnih muškaraca su to penis (99 %) i anus, dok je rektum relativno česta lokalizacija u homoseksualnih muškaraca (34 %). U blizini mjesta infekcije često dolazi do povećanja limfnih čvorova (80 %), i to sedam do 10 dana nakon stvaranja vrijeda. Bez liječenja, lezija može potrajati tri do šest tjedana.
Sekundarni stadij
thumb|180px|Tipično očitovanje sekundarnog sifilisa, s kožnim osipom na dlanovima thumb|180px|Crvenkaste [[papula|papule i čvorovi na mnogo mjesta na tijelu u sekundarnom sifilisu.]] Sekundarni se sifilis razvija oko četiri do deset tjedana nakon infekcije. Premda je sekundarni stadij sifilisa poznat po vrlo različitim očitovanjima, simptomi se najčešće pojavljuju na koži, sluznicama i limfnim čvorovima. Na trupu i ekstremitetima, uključujući i dlanove i tabane, može postojati simetrični crvenkastoružičasti osip koji ne svrbi. Osip može postati makulopapularan ili pustulozan. Na sluznicama se mogu stvarati plosnate, bjelkaste, bradavičaste tvorbe koje se nazivaju ravnim kondilomima ili lat. conylomata lata. Sve ove promjene sadrže bakterije i zarazne su. Drugi simptomi mogu biti vrućica, grlobolja, malaksalost, mršavljenje, gubitak kose i glavobolja. Simptomi koji su rijetkost su hepatitis, bolest bubrega, artritis, periostitis, neuritis vidnog živca, uveitis i intersticijski keratitis. Akutni se simptomi obično povlače nakon tri do šest tjedana, ali se u oko 25 % bolesnika pojavljuju recidivi ovih simptoma. Mnogi bolesnici koji imaju simptome sekundarnog sifilisa (40–85 % žena, 20–65 % muškaraca) ne opisuju prethodnu pojavu klasičnog tvrdog vrijeda primarnog sifilisa.
Latentni stadij
Latentni je sifilis obilježen serološkim znakovima infekcije, bez pojave simptoma bolesti. U SAD-u se nadalje opisuje ili kao rani (kad je od sekundarnog stadija proteklo manje od jedne godine) ili kao kasni (kad je od sekundarnog stadija proteklo dulje od jedne godine). U Velikoj Britaniji se granicom između ranog i kasnog latentnog stadija sifilisa smatraju dvije godine. U ranom stadiju latentnog sifilisa može doći do recidiva simptoma. Kasni stadij latentnog sifilisa je asimptomatski, a bolesnik nije tako zarazan kao u ranom stadiju latentnog sifilisa.
Tercijarni stadij
mini|180px|Bolesnik s tercijarnim (gumoznim) sifilisom. Bista u [[Musée de l'Homme, Pariz.]] Tercijarni se sifilis može razviti oko 3 do 15 godina nakon infekcije, a može se podijeliti u tri različita oblika: gumozni sifilis (15 %), kasni neurosifilis (6,5 %) i kardiovaskularni sifilis (10 %). Bez liječenja, tercijarni se sifilis razvija u oko trećine zaraženih osoba. Bolesnici s tercijarnim sifilisom nisu zarazni.
Gumozni sifilis ili kasni benigni sifilis se obično razvija 1 do 46 godina nakon zaraze, u prosjeku nakon 15 godina. Ovaj je stadij obilježen stvaranjem kroničnih promjena guma (patologija), koje su mekana područja nekroze tkiva okružena kroničnom granulomatoznom upalnom reakcijom, a različite su veličine i nalik na tumor. Tipično se razvijaju u koži, kostima i jetri, ali se mogu razviti bilo gdje u tijelu.
Kardiovaskularni sifilis se obično razvija 10–30 godina nakon zaraze. Najčešća mu je komplikacija sifilitični aortitis, koji može dovesti do razvoja aneurizme.
Kongenitalni sifilis
Kongenitalni sifilis može nastati tijekom trudnoće ili porođaja. Dvije trećine sifilitične djece se rađa bez simptoma bolesti. Česti simptomi koji se razvijaju tijekom nekoliko prvih godina života su:hepatosplenomegalija (70 %), osip (70 %), vrućica (40 %), neurosifilis (20 %) i pneumonitis (20 %).Ako se ne liječi, u 40 % takve djece se može razviti kasni kongenitalni sifilis, a obuhvaća između ostaloga: deformaciju korijena nosa sedlasti nos, Higoumenakisov znak, sabljastu potkoljenicu ili Cluttonove zglobove.
Bakteriologija
mini|250px|Histopatološki prikaz spiroheta Treponema pallidum pomoću modificranog Steinerovog bojenja srebrom
Treponema pallidum podvrsta pallidum je bakterija spiralnog oblika koja je Gram-negativna i vrlo pokretljiva. Preostale tri bolesti koje u ljudi mogu uzrokovati bakterije srodne Treponemi pallidum, su frambezija (podvrsta pertenue), pinta (podskupina carateum) i bedžel (podvrstaendemicum). Za razliku od podvrste pallidum, one ne uzrokuju neurološku bolest. Ljudi su jedini poznati prirodni rezervoar podvrste pallidum. Ona bez domaćina ne može preživjeti dulje od nekoliko dana. Razlog tome je njezin kratki genom (1.14 MDa) koji ne može uspostaviti metaboličke putove nužne za stvaranje svih potrebnih makronutrijenata. Vrijeme podvostručenja je dugo, dulje od 30 sati.
Prijenos
Sifilis se prenosi spolnim odnosom ili tijekom trudnoće s majke na fetus; spirohete mogu ući u tijelo kroz neoštećene sluznice ili kroz oštećenu kožu. Zbog toga se bolest može prenositi ljubljenjem blizu lezije, kao i oralnim, vaginalnim i analnim spolnim odnosom. Oko 30 do 60 % osoba izloženih primarnom ili sekundarnom sifilisu će se zaraziti ovom bolešću. Zaraznost ove bolesti naglašava činjenica da u osobe zaražene sa samo 57 bakterija postoji 50 %-tna mogućnoat zaraze. Većina (60 %) novih slučajeva u SAD-u se pojavljuje u homoseksualnih muškaraca. Bolest se može prenijeti putem krvnih derivata. Međutim, oni se u mnogim zemljama prije primjene testiraju, tako da je opasnost od zaraze malena. Čini se da je opasnost od prijenosa putem zajedničkih igala ograničena. Do zaraze sifilisom ne može doći putem zahodskih dasaka, dnevnih aktivnosti, toplih kupki ili zajedničkog jedaćeg pribora i odjeće.
Dijagnoza
mini|200px|Plakat kojim se poziva na testiranje na sifilis, koji prikazuje muškarca i ženu, glava pognutih od stida (oko [[1936.)]] Dijagnozu sifilisa je u ranom stadiju teško postaviti. Ona se potvrđuje ili pomoću pretraga krvi ili neposrednim pronalaženjem pomoću mikroskopa. Pretrage krvi koriste se češće, jer se lakše izvode. Dijagnostičkim testovima nije moguće razlikovati o kojem se stadiju bolesti radi.
Pretrage krvi
Pretrage krvi se dijele na netreponemske testove na sifilis i na treponemske testove. Netreponemski se testovi izvode na početku obrade i obuhvaćaju venereal disease research laboratory (VDRL) i brzi plazma reagin test. Međutim, budući da su ovi testovi ponekad lažno pozitivni, potrebno je nalaz potvrditi treponemskim testom, poput eng.treponemal pallidum particle agglutination(TPHA) ili fluorescent treponemal antibody absorption test (FTA-Abs). Do lažno pozitivnih nalaza netreponemskih testova mogu dovesti neke virusne infekcije, poput vodenih kozica i ospica, kao i limfom, tuberkuloza, malarija, endokarditis, bolest vezivnog tkiva i trudnoća. Testovi na treponemska protutijela obično postaju pozitivni dva do pet tjedana nakon zaraze. Dijagnoza neurosifilisa se postavlja na osnovi nalaza velikog broja leukocita (pretežno limfocta) i visokih razina bjelančevina u cerebrospinalnoj tekućini, a u okolnostima poznate zaraze sifilisom.
Direktne metode dokazivanja
Pretragom uzorka serozne tekućine iz tvrdog vrijeda mikroskopiranjem u tamnom polju dijagnoza se može postaviti odmah. Međutim, bolnice ne posjeduju uvijek opremu ni iskusno osoblje, a pretragu se treba učiniti najkasnije 10 minuta nakon uzimanja uzorka. Opisana osjetljivost i specifičnost ove pretrage iznosi oko 80 %, stoga se njome dijagnoza može samo potvrditi, ali ne i isključiti. Na uzorku iz vrijeda mogu se učiniti još dvije pretrage: direktna imunofluorescencija i lančana reakcija polimerazom. Kod direktne imunofluorescencije se koriste protutijela obilježena fluoresceinom, koja se vežu na specifične bjelančevine bakterija, dok se pretrage pomoću amplifikacije nukleinskih kiselina, poput lančane reakcije polimerazom zasnivaju na otkrivanju specifičnih gena bakterija. Ove pretrage ne ovise toliko o vremenu izvođenja nakon uzimanja uzorka, jer za njih nije potrebno prisustvo živih bakterija u njemu.
Prevencija
Godine 2010., još nije postojalo učinkovito cjepivo. Suzdržavanje od spolnih odnosa sa zaraženom osobom je učinkovito u smanjenju širenja sifilisa, isto kao i pravilna uporaba prezervativa. Međutim, uporaba prezervativa ne predstavlja potpunu zaštitu od infekcije. Zbog toga Centers for Disease Control and Prevention preporučuje dugoročnu, uzajamno monogamnu vezu s nezaraženim partnerom, kao i izbjegavanje uzimanja alkoholnih pića i droga koje povećavaju rizično spolno ponašanje.
Kongenitalni sifilis se u novorođenčadi može prevenirati probirom majki tijekom rane trudnoće i liječenjem onih koje su zaražene. United States Preventive Services Task Force (USPSTF) preporučuje opći probir svih trudnica, dok Svjetska zdravstvena organizacija preporučuje testiranje svih žena prilikom prvog pregleda u trudnoći, te ponovno u trećem tromjesečju. Ako je nalaz pozitivan, preporučuje se liječenje oba partnera. Međutim, kongenitalni je sifilis još učestao u zemljama u razvoju, jer mnogim ženama nije dostupna antenatalna skrb, a antenatalna skrb koja se pruža ne obuhvaća i probir na sifilis, te se ponekad pojavljuje i u razvijenim zemljama, jer je za žene, za koje je vjerojatnost zaraze sifilisom najveća (ovisnice o drogama i sl.), i vjerojatnost odgovarajućeg praćenja trudnoća najmanja. Čini se kako je u zemljama s niskom do srednjim dohotkom za smanjivanje učestalosti kongenitalnog sifilisa učinkovit niz mjera kojima se povećava pristupačnost testiranja.
U mnogim zemljama, uključujući Kanadu,, Europsku Uniju, i Sjedinjene Američke Države sifilis je bolest koja se prijavljuje. To znači da zdravstveni radnici o njoj moraju obavijestiti organizacije javnog zdravstva, koje, u idealnim okolnostima obavještavaju o tome spolne partnere oboljele osobe. Liječnici također trebaju poticati bolesnike da upute svoje partnere na liječenje. CDC preporučuje da se spolno aktivni homoseksualci testiraju barem jednom godišnje.
Rani stadij infekcije
Lijek izbora za nekomplicirani sifilis i dalje je jedna doza intramuskularno primijenjenog benzilpenicilina ili jedna doza peroralno primijenjenog azitromicina. Druge mogućnosti su primjena doksiciklina i tetraciklina, ali se ona, zbog opasnosti od kongenitalnih malformacija, u trudnica ne preporučuje. Otpornost na antibiotike je uočena na niz lijekova, uključujući makrolide, klindamicin i rifampicin. Ceftriakson, cefalosporinski antibiotik treće generacije može biti jednako učinkovit kao i liječenje penicilinom.
Kasni stadij infekcije
Uslijed lošeg prelaska penicilina G u središnji živčani sustav, preporučuje se liječenje neurosifilisa intravenskom primjenom velikih doza penicilina tijekom najmanje 10 dana. Ako je bolesnik alergičan, može se primijeniti ceftriakson ili se može pokušati hiposenzibilizacija na penicilin. Ostali kasni znakovi bolesti se mogu liječiti intramuskularnom primjenom penicilina G tijekom tri tjedna. U slučaju alergije, kao i u ranom stadiju bolesti, može se primijeniti doksiciklin ili tetraciklin, ali tijekom duljeg vremenskog razdoblja. Liječenje u ovom stadiju ograničava napredovanje bolesti, ali ima vrlo mali učinak na već nastala oštećenja.
Jarisch-Herxheimerova reakcija
Jedan od mogućih neželjenih učinaka liječenja je Jarisch-Herxheimerova reakcija. Ona često započinje za jedan sat i traje 24 sata, a simptomi su vrućica, boli u mišićima, glavobolja i tahikardija. Uzrokovana je citokinima koje stvara imunosni sustav kao reakciju na lipoproteine nastale raspadanjem bakterija.
Epidemiologija
]] Smatra se da je sifilisom, u 1999. godini bilo zaraženo 12 milijuna ljudi, od čega je više od 90 % slučajeva bilo u zemljama u razvoju. Godišnje od njega boluje između 700000 i 1.6 milijuna trudnica dovodeći do spontanih pobačaja, mrtvorođenosti i kongenitalnog sifilisa. U subsaharskoj Africi, sifilis uzrokuje oko 20 % slučajeva perinatalnih smrti. Stope su proporcionalno veće među uživaocima intravenskih droga, osoba zaraženih HIV-om i homoseksualaca. U 2007. godini, u Sjedinjenim Američkim Državama stope zaraženosti sifilisom bile su šest puta veće u muškaraca nego u žena, dok su 1997. godine bile skoro jednake. Godine 2010. skoro polovicu zaraženih činili su amerikanci afričkog podrijetla.
Sifilis je u Europi bio vrlo učestao tijekom 18. i 19. stoljeća. U razvijenim zemljama se infekcija brzo prorijedila početkom 20. stoljeća, zbog raširene primjene antibiotika, sve do 1980-ih i 1990-ih godina. Od 2000. godine stope zaraženosti sifilisom se u SAD-u, Kanadi, Velikoj Britaniji, Australiji i Europi povećavaju, ponajprije među homoseksualcima. Stope zaraženosti sifilisom među američkim ženama su ostale jednake, a među britanskim ženama su se povećale, no manje nego u mušakaraca. Od 1990-tih godina do povećanja stopa zaraženosti u heteroseksualaca došlo je u Kini i Rusiji. Ovo se pripisuje spolnom promiskuitetu, prostituciji i spolnim odnosima bez mehaničke zaštite.
Smrtnost od neliječenog sifilisa iznosi od 8 % do 58 %, a veća je u muškaraca. Simptomi sifilisa su tijekom 19. i 20. stoljeća postali blaži, djelomice zbog široke dostupnosti učinkovitog liječenja, a djelomice zbog manje virulencije spiroheta. Uz rano liječenje, komplikacija je malo. Sifilis povećava opasnost od prijenosa HIV-a dva do pet puta, a istovremena infekcija je česta (30–60 % u nizu gradskih centara).
Povijest
thumb|200px|Portret [[Gerard de Lairesse, naslikao Rembrandt van Rijn,oko 1665.–1667., ulje na platnu. De Lairesse, koji je i sam bio slikar i teoretičar umjetnosti bolovao je od kongenitalnog sifilisa koji mu je teško unakazio lice i zbog kojeg je, u konačnici, oslijepio. ]]
Točno podrijetlo sifilisa je nepoznato. Prema jednoj pretpostavci, sifilis je u Europu donijela posada s putovanja Kristofora Kolumba iz Amerike, dok je prema drugoj sifilis i prije toga postojao u Europi, ali je bio neprepoznat. Ove se pretpostavke nazivaju "Kolumbovskom" i "pred-Kolumbovskom". Dostupni dokazi govore u prilog Kolumbovskoj pretpostavci. Prvi pisani dokazi o izbijanju sifilisa u Europi datiraju iz 1494./1495. u Napulju, tijekom francuske invazije. Budući da su je, po povratku, prenosili francuski vojnici, u početku je bio poznat kao "francuska bolest", koji se naziv još tradicionalno koristi. Godine 1530. naziv "sifilis" po prvi puta je upotrijebio talijanski liječnik i pjesnik Girolamo Fracastoro u naslovu svoje pjesme na latinskom, pisane u daktiličkom heksametru, a koja opisuje širenje bolesti u Italiji. U povijesti medicine poznat je i naziv "Velike boginje".
Uzročnika, Treponema pallidum, prvi su, 1905. godine opisali Fritz Schaudinn i Erich Hoffmann. Prvi učinkoviti lijek, (Salvarsan) razvio je 1910. Paul Ehrlich, nakon čega su uslijedila istraživanja penicilina i potvrda njegove učinkovitosti, godine 1943. Prije pronalaska učinkovitog liječenja često je korištena živa i izolacija bolesnika, pri čemu su učinci liječenja često bili teži nego sama bolest. Smatra se da su mnoge poznate povijesne ličnosti, kao Franz Schubert, Arthur Schopenhauer, Edouard Manet i Adolf Hitler, bolovali od sifilisa.
Umjetnost i književnost
thumb|Moll umire od sifilisa, Hogarthova slika A Harlot's Progress. Prvo europsko umjetničko djelo s prikazom sifilisa je “Sifilitičar” Albrechta Dürera, drvorez za koji se smatra da prikazuje Landsknechta, sjevernoeuropskog plaćenika. Mit o femme fatale ili "otrovnoj ženi" iz 19. stoljeća vjerojatno dijelom potječe od zaraza sifilisom, uključujući i klasične primjere iz književnosti u koje spada i John Keatsova La Belle Dame sans Merci.
Slikar Jan van der Straet je oslikao scenu u kojoj bogataša liječe od sifilisa tropskim drvetom gvajakom, oko godine 1580. Naslov djela je "Priprava i primjena gvajaka u liječenju sifilisa". Činjenica da je slikar ovu sliku uključio u niz radova koji slave Novi svijet ukazuje na važnost liječenja sifilisa za europske bogataše toga vremena, premda je ono bilo neučinkovito. Koloristički i pojedinostima obilujuća slika prikazuje četiri sluge koji pripremaju napitak, dok ih promatra liječnik koji nešto krije iza leđa, a nesretni bolesnik ispija lijek.
Istraživanja Tuskegee i Guatemala
Eksperimenti sa sifilisom provođeni su i u Guatemali od 1946. do 1948. Sjedinjene Američke Države potpomagale su istraživanja na ljudima, provođena za vrijeme vlade Juana Joséa Arévala, uz podršku nekih guatemalskih ministara zdravlja i političara. Liječnici su zaražavali vojnike, zarobljenike i psihičke bolesnike sifilisom i drugim spolno prenosivim bolestima bez informiranog pristanka sudionika, a potom ih liječili antibioticima. U listopadu 2010. Sjedinjene su se Države službeno ispričale Guatemali zbog provođenja ovih eksperimenata.
Jazbina Višnjička
Jazbina Višnjička je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Lepoglave, Varaždinska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 37 stanovnika te 13 obiteljskih kućanstava.
3110 Wagman
3110 Wagman je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,561 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,2.
Trans-3-Metil-4-oktanolid
Trans-3-Metil-4-oktanolid je organsko jedinjenje, koje sadrži 9 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 156,222 Da.
Califon, New Jersey
Kalifon je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.076, što je 21 (2,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Draga, Silivașu De Câmpie
Draga je naselje u Rumuniji u okrugu Bistrica-Nasaud u opštini Silivașu De Câmpie.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 52 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 352 m.
Mozzano, Ascoli Piceno
Mozzano je naselje u Italiji u provinciji Ascoli Piceno, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 922 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 201 m.
3-Hidroksifenilacetat 6-hidroksilaza
3-Hidroksifenilacetat 6-hidroksilaza (, 3-hidroksifenilacetatna 6-monooksigenaza) je enzim sa sistematskim imenom 3-hidroksifenilacetat,NAD(P)H:kiseonik oksidoreduktaza (6-hidroksilacija). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
3-Hidroksifenilacetat 6-hidroksilaza iz flavobakterija vrsta je visoko specifična za 3-hidroksifenilacetat i koristi NADH i NADPH kao elektronske donore sa sličnom efikasnošću.
Towns County, Georgia
je okrug u američkoj saveznoj državi Džordžija.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 10.471, što je 1.152 (12,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Jelenščak
Jelenščak je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Novog Marofa, Varaždinska županija.
Montserrat, Pánuco
Montserrat je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Pánuco.
Hewitt, Wisconsin
Hjuit je grad u američkoj saveznoj državi Viskonsin.
Montserrat, Pánuco
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 23 m.
Hewitt, Wisconsin
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 828, što je 158 (23,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
3111 Misuzu
3111 Misuzu je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,224 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,9.
Don Airey
Donald Smith "Don" Airey (21. jun 1948., Sunderland), britanski je klavijaturist i glazbenik, koji je 2002. godine zamijenio Jona Lorda u hard rock skupini Deep Purple. Imao je vrlo dugu i uspješnu glazbenu karijeru u kojoj je svirao sa mnogim glazbenicima poput Garyem Mooreom, Ozzyem Osbourneom, Judas Priestom, Black Sabbathom, Jethro Tullom, Whitesnakeom, Colosseum II, Sinnerom, Michaelom Schenkerom, Uliom Jon Rothom, Rainbowom, Divljim jagodama i Livingom Loudom, a također je radio i sa britanskim skladateljem Andrewom Lloydom Webberom.
Rano doba
Don Airey bio je inspiriran svojim ocem, Normanom Aireyom, te je ljubav prema glazbi dobio već u mlađoj dobi, a sa sedam godina je učio svirati klasiku na klaviru. On je svoju ljubav prema glazbi nastavio na školovanju u 'University of Nottingham', a diplomirao je na ' Royal Northern College of Music'.
1970-te
1974. godine preselio se u London i pridružio se sastavu 'Cozy Powell's Hammer'. Don radi na nekoliko albuma solo glazbenika i sudjeluje 1978. godine na snimanju albuma Never Say Die! od Black Sabbatha. Ubrzo nakon toga, on se pridružio gitaristi Ritchieu Blackmoreu u sastav Rainbow, a sudjeluje također na Gary Mooreovom solo prvijencu Back On The Streets. Zajedno sa Rainbowom snimio je dva hit albuma, Down to Earth i Difficult to Cure. Don je također bio dio vrlo utjecajne jazz-rock skupine 'Colosseum II', s Jonom Hisemanom, Garyem Mooreom i Johnem Moleom.
1980-te
U 1980. godini, Airey je svirao na Ozzy Osbourneovom prvom solo albumu The Blizzard of Ozz, koji je poznat po kratkom gotičkom uvodu u skladbi "Mr. Crowley". Po odlasku iz sastava Rainbow 1981. godine, Airey zajedno sa Ozzy Osbourneom u sljedeće tri godine snima albume Bark at the Moon i Speak of the Devil. Airey se 1987. godine pridružio skupini Jethro Tull, kako bi svirao na njihovoj glazbenoj turneji Crest of a Knave. Iste godine zajedno sa Whitesnakeom objavljuje multi-platinasti album Whitesnake, na kojemu je Airey svirao klavijature (ovaj album je u Europi poznata kao 1987.). Ubrzo nakon toga napustio je sastav kako bi snimio solo album K2.
1990-te
1997. godine aranžira i svira skladbu "Love Shine a Light" od pop rock sastava 'Katrina and the Waves', te predvodi orkestar na izboru za Pjesmu Eurovizije, a ova pjesma je pobijedila.
Radi zajedno sa Bruceom Dickinsonom (pjevačem sastava Iron Maiden), na njegovom solo albumu gdje svira klavijature u skladbi "Darkness Be My Friend". Airey također svira klavijature na prvom solo albumu sastava 'At Vance' pod nazivom Sunset Cruise. 2006. godine Airey sudjeluje na svim skladbama Gary Mooreovom izdanja Old New Ballads Blues.
Deep Purple
Od 2001. godine, Airey je gotovo u mirovini, ali se ipak pridružio sastavu Deep Purple kako bi zamijenio Jona Lorda. Kada je postalo jasno da se Lord neće vratiti u sastav, Airey je u ožujku 2002. godine postao član Deep Purplea. Zajedno sa njima objavio je dva studijska albuma Bananas i Rapture of the Deep.
Osobni život
Airey živi sa svojom suprugom Doris, i njihove troje djece na jugozapadu Cambridgeshirea. Trenutno je zauzet pisanjem knjige o svojim glazbenim iskustvima i poslovanjima.
Adenozilmetionin—8-amino-7-oksononanoat transaminaza
Adenozilmetionin—8-amino-7-oksononanoat transaminaza (, 7,8-diaminonanoat transaminaza, 7,8-diaminononanoat transaminaza, DAPA transaminaza, 7,8-diaminopelargonska kiselina aminotransferaza, DAPA aminotransferaza, 7-keto-8-aminopelargonska kiselina sintaza, diaminopelargonatna sintaza, 7-keto-8-aminopelargonska kiselina aminotransferaza) je enzim sa sistematskim imenom S-adenozil-L-metionin:8-amino-7-oksononanoat aminotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
S-adenozilhomocistein takođe može da deluje kao donor.
Aţ Ţawīlah, Hajjah
Aţ Ţawīlah je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1351 m.
Švajcarski sistem
thumb|350px|Izgled turnirske dvorane za vreme jednog šahovskog turnira organizovanog po švajcarskom sistemu Švajcarski sistem je termin vezan za šah.
Šahovski turniri koji se igraju po švajcarskom sistemu obično su otvoreni turniri, eng. Open (svako može da se prijavi za turnir) i za učešće obično se plaća upisnina. Najčešće, ovo su masovni turniri, sa velikim brojem učesnika i posle II svetskog rata postali veoma su popularni u čitavom svetu, tako da su doneli ogromnu korist u popularizaciji šaha. Tvorac ovog sistema je Švajcarac dr J. Miler.
Sistem se može primeniti pri bilo kom broju učesnika i kola, za bilo koju aktivnost (mada se najčešće koristi u šahu) u kojoj se pojavljuju tri rezultata - pobeda, nerešeno (remi) i poraz. Možda jedini nedostatak švajcarskog sistema je činjenica da poslednja kola nose izrazito veću težinu od prvih, odnosno važnija su za konačan plasman igrača. Ako takmičar započne turnir pobedama, u narednim kolima susreće se sa sve jačom opozicijom (zahvaljujući pravilu 2.), pa će ga kasnije lakše dostići igrač koji je započeo turnir porazima.
Pravila
Za švajcarski sistem, karakteristična su tri pravila:
Lido Chiatona-Stazione di Palagiano, Taranto
Lido Chiatona-Stazione di Palagiano je naselje u Italiji u provinciji Taranto, u regiji Apulija.
Švajcarski sistem
Pravila
Slično kao i kod turnira po Bergerovom sistemu, ukoliko je broj učesnika neparan, jedan takmičar u svakom kolu je slobodan pošto nema protivnika, s tom razlikom da slobodan igrač u švajcarskom sistemu dobija poen. Prema pravilima, slobodan je onaj igrač koji je u prethodnom kolu bio poslednji na turnirskoj tabeli. Dodatno, igrač ne može biti slobodan više od jedanput.
Las Norias, Teocaltiche
Las Norias je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Teocaltiche.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1775 m.
Muravalle, Trento
Muravalle je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 28 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 381 m.
Švajcarski sistem
Istupanje sa turnira
Na pojedinačnim takmičenjima, igraču koji je istupio sa turnira organizovanog po švajcarskom sistemu upisuju se nule u tabelu ako je taj igrač parovan (crtica ako nije), a protivniku se upisuje ceo poen (kontumacijom). Rejtingovaće se samo odigrane partije.
Na ekipnim takmičenjima, posle jednog meča izgubljenog kontumacijom, ekipa se briše sa takmičenja, a protivnicima se upisuje 50% + ½ poena ako se igra na 6 ili manje tabli, 50% + 1 poen za 7-12 tabli i 50% + 1½ poen za 13-18 tabli.
Deoba mesta
Pobednik turnira je onaj učesnik koji sakupi najveći broj poena. Ukoliko u konačnom plasmanu više učesnika ostvare jednak broj poena, tada se uspešnijim smatra igrač koji je bolji uspeh ostvario po Buholc-koeficijentu. Buholc-koeficijent je ustvari zbir poena svih protivnika nekog igrača, ili po nekom drugom kriterijumu ako je turnirskim pravilnikom drugačije određeno (srednji Buholc, međusobni rezultati protivnika sa istim brojem poena, veći broj pobeda, Soneborn-Berger kriterijum itd).
Kod ekipnih takmičenja, kriterijumi za deobu mesta su: Buholc-kriterijum (uključujući i srednji Buholc), meč-bodovi, međusobni rezultati i Soneborn-Berger kriterijum. U svakom slučaju, moguće je dodati veći broj pobeda i na kraju žreb.
Ručno parovanje
Šahovski sudija na takmičenju može parovati ručno iz same tabele ili na prehodno napravljene „diferencijalne tabele“ koja se pravi tako što se iz tabele ispišu najpre igrači sa najvećim brojem bodova (po rastućim brojevima iz tabele), a zatim se tako ide do kraja. Prilikom parovanja Jugoslovenske kružne varijante greške se javljaju uglavnom ako se pogreši kod „ulaženja“ u naredni par. Kod parovanja direktno iz tabele postoji veća opasnost od greške.
Kompjutersko parovanje
U zavisnosti od programa kojim raspolaže operater, kompjuter paruje automatski. Programi na tržištu su različiti a najpopularniji su Swiss Manager i Swiss Perfect. U principu, pošto računar ne može da pogreši ako je program kvalitetno napisan i testiran, kod parovanja može samo da pogreši operater kod unošenja podataka, pa bi eventualna žalba na sam način parovanja uvek bila odbijena. Takođe, ako je takmičenje počelo parovanjem po jednom programu, ne bi bilo uputno da se recimo posle 5. kola nastavi nekim drugim programom, ili još gore — ručnim parovanjem sudije. U slučaju žalbe, preporučuje se Turnirskom odboru da operatoru ponovo naloži da ponovi operaciju parovanja, pa ako se dobije isti rezultat, žalba se odbacuje iako je kompjuter pomoćno sredstvo.
Ciljno parovanje
Pošto je broj učesnika turnira prevelik da bi igrao svako sa svakim kao kod turnira koji se igraju po Bergerovom sistemu, pre svakog kola pribegava se ciljanom parovanju. Na primer, pre nego što se potpuno završe sve partije prvog kola, još uvek se ne zna ko će sa kim igrati čak ni u sledećem, drugom kolu. To gotovo da isključuje mogućnost "domaćih" priprema, i samim tim, smanjuje se broj eventualnih remija.
Prvo kolo
<div id="варијанте">
FIDE varijanta
FIDE varijanta je dirigovana varijanta švajcarskog sistema, u kojoj najjači učesnik sa rednim brojem 1 u 1. kolu igra sa najbolje rangiranim igračem iz druge polovine turnirske tabele (npr. kod 18 učesnika prvi par je 1-9 ili 9-1 jer se boja figura u prvom kolu određuje žrebom). „Uslovni rezultat“ (kod neparnog broja učesnika) ekipno je 50%, a pojedinac dobija bod. Već u drugom kolu vrši se rasparivanje radi izjednačavanja boja figura, radi čega je moguća i „seoba“ u nižu grupu. Kad je sve isto, jača ekipa menja boju figura. Ujednačavanje boje figura ima prioritet nad alternacijom.
U FIDE varijanti, dozvoljeno je isparovati tako da igrač u poslednjem kolu može dobiti treći put uzastopce istu boju figura, ali u toku takmičenja nije dozvoljen odnos belih prema broju crnih figura npr. 4:1, 5:2 i slično. Takođe, u ovoj varijanti, svaki će igrač po završetku parnog kola imati jednak broj belih i crnih figura. Ako su oba igrača imali istu boju figura u prethodna dva kola, spajaju se najpre unutar svoje grupe, a ako ni to nije moguće, jedan ili obojica se premeštaju u drugu bodovnu grupu. Ako su oba igrača imali u prethodnom kolu istu boju figura, gleda se „istorija“ boje figura unazad.
<div id="Југословенска кружна варијанта">
Jugoslovenska kružna varijanta
Veoma popularna varijanta švajcarskog sistema. U prvom kolu igraju brojevi 1-2, 3-4 itd., a za parovanje narednih kola formiraju se bodovne grupe. Sudija upisuje bodovne grupe i po njima paruje odozgo prema dole — igraču je protivnik prvi sledeći redni broj iz grupe, a bele figure (ako je sve ostalo isto kod oba rivala) ima igrač koji „traži“ protivnika.
Zbog jedne dopune (kad poslednji par u bodovnoj grupi ne može da igra, ne idu obojica u tzv. „preskok“) često se zove i „poboljšana varijanta“. Ako u paru jedan od igrača treba treći put da igra istom bojom figura, taj takmičar ide u preskok osim u slučaju ako bi to izazvalo transfer u nižu grupu.
Italijanska varijanta
Nekada popularna varijanta švajcarskog sistema koja se danas veoma retko primenjuje. Za razliku od Jugoslovenske kružne varijante, ovde se kod parovanja polazi uvek od vrha tabele, a igrači mogu tri puta za redom imati istu boju figura.
<div id="бодовне групе">
Bodovne grupe
U parovanju po švajcarskom sistemu igrači sa istim brojem poena čine bodovnu grupu. Igrači sa 50% osvojenih poena sačinjavaju središnju grupu. Kod FIDE varijante parovanje počinje od najviše bodovne grupe i ide naniže do središnje grupe, a zatim se paruje od najniže grupe, dok se središnja grupa paruje na kraju odozgo prema dole. Radi izjednačavanja boje figura, ili u slučaju da je igrač već odigrao partije sa svima iz njegove grupe, takmičar može biti premešten u nižu grupu (tzv. „plivač“), ali grupu u svakom slučaju treba svesti na paran broj. Unutar grupe igrači se rasparuju sve dok se ne nađu odgovarajući parovi, a igrači iz gornje polovine paruju se s igračima iz donje polovine. Međutim, ima raznih varijanti švajcarskog sistema, a u nekima ovaj redosled nije obavezan.
„Plivač“
Od eng. float (plutanje). To je igrač koji se kod parovanja u FIDE varijanti premešta u susednu bodovnu grupu kad mu se u njegovoj grupi ne može naći protivnik. Kod parovanja odozgo prema dole, „plivač“ se premešta u nižu grupu. Kada je broj igrača kojima pripadaju bele figure jednak broju igrača kojima se dodeljuju crne figure, „plivač“ je igrač sa najnižim brojem ako se parovanje vrši na dole, a igrač sa najvećim brojem je „plivač“ ako se parovanje vrši na gore. Ako predloženi „plivač“ nema odgovarajućeg protivnika u susednoj bodovnoj grupi, onda će on, ako je moguće, biti zamenjen drugim igračem iz njegove bodovne grupe, a ukoliko ni to nije moguće, on će biti premešten u još dalju bodovnu grupu. Kod parovanja grupe u kojoj se već nalaze „plivači“ iz više bodovne grupe, prvo se paruje „plivač“ sa najboljim ličnim rezultatom, ili — ako su rezultati jednaki — sa najvišim parovnim brojem. Kada se paruje grupa u koju su „plivači“ došli iz više bodovne grupe, prvi se paruje igrač sa najvišim parovnim brojem. „Plivači“ iz viših bodovnih grupa paruju se prvi, čak i ako nemaju najviši parovni broj. Kada se (najčešće u srednjoj bodovnoj grupi) nađu „plivači“ i iz donje i iz gornje grupe, prvo se paruju igrači gornjih grupa, zatim donjih, i na kraju iz srednje. Kod parovanja grupe u kojoj se nalaze „plivači“ iz niže bodovne grupe, prvo se paruje „plivač“ iz najniže bodovne grupe. Kada se u istoj bodovnoj grupi iz donje polovine nađe više „plivača“ iz viših i nižih bodovnih grupa, prvo se paruju oni iz nižih, zatim iz viših grupa i na kraju preostali takmičari. Kod parovanja na dole, „plivač“ se paruje sa odgovarajućim igračem koji ima najniži broj kome pripada suprotna boja figura. Ako prevođenje „plivača“ u drugu grupu ima za posledicu stvaranje novog „plivača“, taj par se može promeniti.
Maksi turnir
Turnir po švajcarskom sistemu (FIDE varijanta) čiji je broj učesnika veći od 2n, gde n označava broj kola.
Vikend-turniri
U Srbiji, pogotovo su popularni tzv. "vikend-turniri" koji se organizuju po švajcarskom sistemu po ubrzanom tempu igre. Na "vikend-turnirima", obično se u petak igraju dva kola, u subotu četiri, a u nedelju kada se turnir završava, poslednja tri kola.
Po švajcarskom sistemu igra se i na Šahovskim olimpijadama, koje FIDE organizuje svake 2 godine.
NGC 1621
NGC 1621 je galaksija u zviježđu Eridanu.
NGC 1622
NGC 1622 je galaksija u zviježđu Eridanu.
Nikos Nikolaidis
Nikos Georgiou Nikolaidis (Νίκος Γεωργίου Νικολαΐδης; 25. oktobar 1939 - 5. septembar 2007) bio je grčki filmski režiser i književnik, poznat po avangardnim umjetničkim filmovima.
Las Tres P, Othón P. Blanco
Las Tres P je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Quintana Roo, u opštini Othón P. Blanco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 7 m.
Perezville, Texas
Perezville je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 5.376 stanovnika.
Ladislav IV. Kumanac
Vladavina
1277. godine kralj Ladislav IV. je sklopio savez s njemačkim kraljem Rudolfom I. protiv češkog kralja, koji je ugrožavao i Hrvatsko-Ugarsku Kraljevinu. Poziv kralja Rudolfa I. da mu ustupi Austriju, češki kralj je odbio, pa je došlo do rata. U bitki na Moravskom polju 1278. godine na njemačkoj strani se borilo i 40.000 vojnika iz Hrvatske i Ugarske, koji su pridonijeli pobjedi njemačkog kralja. Češki kralj je poginuo na bojnom polju, pa je Austrija pripala Habsburgovcima.
Iste te godine umro je kraljev brat herceg Andrija, pa je kralj Ladislav ostao jedini zakoniti Arpadović iz muške loze. Kralj je živio među Kumanima i ljubovao s njihovim ženama, a za svoju zakonitu suprugu uopće nije mario. Taj način život je bio povod mađarskim plemićima za zatraže papinu intervenciju koja rezultira crkvenim prokletstvom kralja, nakon čega plemići zarobljavaju kralja. Ladislav je morao obećati da će se pobrinuti da se Kumani pokrste i žive kršćanskim životom. No ta su nastojanja izazvala 1282. godine ustanak Kumana, koji je Ladislav uz pomoć austrijskog vojvode Alberta I. ugušio.
Kralj se potom ponovno sprijateljio s Kumanima, svoju ženu zatočio u samostan i počeo živjeti s kumanskom ljubavnicom nakon čega u državi dolazi do potpune anarhije. Kasniji pokušaj mirenja s crkvom i ženom će završiti neuspješno zbog njegove iznenadne smrti od ruke kumanskih ubojica.