cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lahti
Ona je i administrativni centar Regije Päijänne Tavastija.
Geografske karakteristike
Lahti leži na južnoj obali Jezera Vesijärvi, udaljen oko 100 km sjeveroistočno od Helsinkija.
Historija
Laahti se prvi put spominje u dokumentima 1445. kao selo u parohiji Hollola. Lahti je osnovan 1878. za ruske vlasti, a povelju o statusu grada dobio je 1905. Grad se razvio kao snažan centar drvne industrije, kad je do njega stigla željeznica 1870. i kad je 1871. prokopan Kanal Vääksy kojim je Jezero Vesijärvi povezano sa Jezerom Päijänne.
Dangerous Liaisons
Opasne veze je američka kostimirana drama iz 1988. snimljena po epistolarnom romanu Šoderloa de Lakloa iz 1782. Događanja u filmu pratimo kroz pisma dva glavna lika: markize de Mertej i vikonta de Valmona, dok pisma ostalih služe kao dopuna i doprinos emotivnoj dubini romana. Film je bio nominovan za sedam Oskara, između ostalih i za Oskar za najbolji film, a osvojio je tri: Oskar za najbolji adaptirani scenario, Oskar za najbolji kostim i Oskar za najbolju scenografiju. Glen Klous je bila nominovana za Oskar za najbolju glavnu, a Mišel Fajfer za Oskar za najbolju sporednu glumicu, ali nijedna nije osvojila nagradu. Fajferova je za ulogu u filmu bila nagrađena nagradon BAFTA.
Film je snimljen u Francuskoj, a neki delovi u Versajskom dvorcu. Za muziku za film odabrana su dela Vivaldija, Baha, Hendla i Gluka.
Lahti
Historija
U Finskoj je poznat kao grad najvećih radio - televizijskih stanica.
Dangerous Liaisons
Markiza de Mertej, jedna od najmoćnijih i najlukavijih plemkinja iz Pariskog visokog društva, moli svog prijatelja (i bivšeg ljubavnika), zgodnog ali bezosećajnog vikonta de Valmona da zavede mladu Sesil Volanž, koja je obećana markizinom bivšem mužu. Markiza želi da mu se osveti tako što će, zahvaljujući njoj, Sesil pre braka spavati sa muškarcem. Vikont na početku odbija markizinu zamisao jer želi da se u potpunosti posveti osvajanju lepe madam de Turvel, koja živi na selu, u kući njegove tetke. Međutim, kada sazna da je Sesilina majka, gospođa Volanž poslala pismo madam de Turvel u kome je savetuje da se kloni vikonta zbog njegovih mnogobrojnih afera, on odlučuje da joj se osveti baš tako što će spavati sa njenom kćerkom, odnosno poslušati markizu de Mertej. Iskoristiće i činjenicu da je Sesil zaljubljena u svog učitelja klavira, mladog i naivnog Dansenija, tako što će se ponuditi da im prenosi pisma, u čijem će pisanju učestvovati i markiza de Mertej, kao Dansenijeva zaštitnica. Ubrzo, Valmon ulazi u sobu kod Sesil i siluje je pod pretnjom da će ako bilo šta kaže više naškoditi samoj sebi nego njemu. Sutradan za doručkom, Sesil je van sebe i ne može da jede, a već kad joj Valmon preko stola uputi jedan perverzan znak, ona ustaje i trči u svoju sobu. Zabrinuta za njeno zdravlje, njena majka zove svoju prijateljicu, markizu de Mertej, da popriča sa Sesil i svojim ponašanjem pozitivno utiče na nju. Međutim, markiza savetuje devojku da se prepusti vikontu, jer nije na odmet da u brak uđe sa elementarnim zananjima o seksu, uz pomoć kojih može vladati suprotnim polom. Tako Sesil počinje seksualnu vezu sa Valmonom, dok markiza istovremeno za ljubavnika uzima Dansenija. U sve ove odnose upliće se i madam de Turvel, zanosno lepa i pobožna žena, koja se polako zaljubljuje u Valmona. I Valmon će biti zaljubljen u nju, a veza u kojoj će kasnije biti, biće prva u njegovom životu koja nije čisto seksualne prirode.
Markiza očekuje da joj Valmon donese pismeni dokaz da je bio sa gospođom Turvel, kako bi ga ona nagradila onim što oboje tako dugo žele, i da, naravno, raskine sa njom. On nakon toga odlazi gospođi de Turvel i govori joj da mu je bila samo jedna u nizu, a markizi posle izvesnog vremena donosi pismo u kojem gospođa Turvel govori o njihovom odnosu. Ali kada Valmon zatraži nagradu - seks, ova ga odbija, govoreći mu da je čak i njega nasamarila, i da je ispao glup što je raskinuo sa madam de Turvel u koju je, očigledno, bio zaljubljen. Valmon je pita da li ona to želi rat, na šta ona kaže: da! Ne časeći časa, markiza Danseniju šalje pismo u kojem ga izveštava o vezi Valmona i njegove drage Sesil Volanž, nakon čega Danseni izaziva Valmona na dvoboj i ubija ga. Vikont na samrti govori Danseniju da se kloni markize de Turvel i da pronađe način da voli madam de Turvel. Isto tako, daje mu pisma koja je čuvao u nedrima, a koja su dokazi o pakostima markize de Mertej. Danseni u jednom manastiru pronalazi madam de Turvel, i pošto joj govori da joj je Valmon poručio da je iskreno voleo i da je njegov život posle njihovog raskida bio besmislen, ona umire. Film se završava tako što markiza de Mertej beži iz opere u kojoj su joj zgroženi ljudi dobacivali i vikali da ide.
Lahti
Historija
Danas je poznat po internacionalnim skijaškim igrama, koje se održavaju svake godine već skoro 90 godina unazad. I po skijaškim skokovima na skakaonici Salpaus.
U Lahtiju su odigravane nogometne utakmice za Ljetne olimpijade 1952.
Znamenitosti
Najveće atrakcije grada su Gradska vijećnica iz 1912. koju je projektirao Eliel Saarinen i crkva sv. Križa koju je projektirao 1978. Alvar Aalto. Nova atrakcija je supermoderni kongresni centar i koncertna dvorana - Sibelius Hall, drvene konstrukcije podignut 2000.
thumb|left|220px|[[Crkva sv. Križa Alvar Aalta]] Lahti je poznat po svom simfonijskom orkestru (Sinfonia Lahti) i Institutu za dizajn, koji je dio njegovog Univerziteta primjenjene nauke.
Privreda
Lahti je snažan Industrijski centar, poznat po proizvodnji namještaja, pored toga u gradu se proizvodi tekstila, pivo, staklo i strojevi.
Voldorf
Voldorf se može odnositi na
Chapelle-en-Vercors
Šapel an Verkor je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Drom koja pripada prefekturi Di.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 662 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 14 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 45,27 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 945 metara (maksimalnoj 1.524 m, a minimalnoj 600 m).
Ivica Matešić
Ivica Matešić Jeremija (Arbanasi kod Zadra, 27. veljače 1959.), hrvatski publicist, književnik, časnik i vojno-diplomatski predstavnik.
Životopis
Obnašao je niz vojnih i civilnih dužnosti, kako tijekom Domovinskog rata tako i nakon njega: Dragovoljac Domovinskog rata 1990.-1995., dozapovjednik nenaoružanih odreda MZ Arbanasi i Ričine, predsjednik skupštine MZ Ričina, zapovjednik voda veze Sv Ivan-Poličnik,   zapovjednik diverzantskog voda bataljuna "Sveti Mihovil", Pomoćnik zapovjednika 7. Domobranske pukovnije, pomoćnik zapovjednika Zbornog mjesta Zadar, nastavnik na zrakoplovnom učilištu "Rudolf Perešin" u Zadru, gradski vijećnik, predsjednik Turističke zajednice Grada Zadra. Matešić je dugogodišnji kolumnist "Narodnog Lista" (Izravno s bojišnice, Civilna bojišnica), "Zadarskog lista" (Četiri Kantuna). Bio je vojni izaslanik RH u Italiji, 2005.-2008., prvi hrvatski polaznik Visokih studija obrane (IAZD) Talijanske Republike. Magistrirao 2009. godine na fakultetu političkih znanosti i novinarstva pri sveučilištu u Perugiji.Stekao strućni magisteriji iz komunikologije u Zadru 2010. Zamjenik je načelnika službe za međunarodnu vojnu suradnju MORH-a. Nosilac je više vojnih i civilnih odličja.
Djela
Objavio je dosad 7 knjiga na temu Domovinskog rata:
Nagrade i priznanja
Za svoj rad nagrađen je:
Perivoj Gospe od zdravlja
mini|desno|275px|Perivoj Gospe od zdravlja u Zadru Perivoj Gospe od zdravlja prostire se između zadarskog Trga tri bunara i crkve Gospe od Zdravlja.
Trg tri bunara nastao je već u srednjem vijeku kad su Mlečani na sjevernom vrhu zadarskog poluotoka sagradili kaštel s obrambenim jarkom. Tada je porušen veći broj kuća kako bi se stvorio brisani prostor ispred kaštela. Na mjestu obrambenog kanala oko 1570. godine izgrađena je cisterna s tri bunarske krune po čemu je cijeli prostor dobio ime. Nedugo zatim sagrađena je i manja okrugla crkva Gospe od kaštela (zdravlja) koja je kasnije i produžena.
Trg se brižljivo uređuje tek od 1865. godine kada je sagrađeno "Novo kazalište" na jugoistočnom dijelu trga kada ovaj dio grada dobiva na važnosti, pa je to bila prilika da se prostor trga ozeleni. Perivoj je vjerojatno podignut ipak malo kasnije, jer se na razglednici iz 1885. godine vide mlada stabla s kolcima koja ih pridržavaju.
Perivoj je podignut između cisterne, Arsenala, kazališta i crkve Gospe od zdravlja, a u njemu su zastupljene uglavnom mediteranske vrste drveća i grmlja. Kasnijim probojem ceste između perivoja i cisterne gubi se ugođaj trga, a slikovite bunarske krune ostaju izolirane i zaboravljene.
U novije vrijeme, posebice nakon obnove crkve, perivoj se ponovno obnavlja i uređuje novim ukrasnim drvećem i cvjetnjacima. U perivoju se nalazi i šesnaest brončanih poprsja zaslužnih Zadrana, pa se stoga naziva i "perivojem od slave".
Vinsted
Vinsted se može odnositi na
Votkins
Votkins se može odnositi na
Muraj
Muraj je šetalište na gradskim zidinama Zadra i ujedno najstariji zadarski drvored crnike (Quercus ilex) koji se prvi put spominje 1857. godine kao drvored velikih stabala na gradskim zidinama.
Voters
Voters se može odnositi na
Muraj
Zadar je grad nastao na prirodnom poluotoku i stoljećima je branjen visokim zidinama. Zadnji fortifikacijski prsten oko grada građen je u 16. stoljeću, a sastojao se od visokih bastiona međusobno spojenih kortinama (ravnim zidnim platnom). Upravo je tu nastao prvi zadarski drvored koji se spominje 1857. godine, dok je Zadar još bio grad-tvrđava. Spomenula ga je i njemačka spisateljica Ida von Duringsfeld u svom putopisu o proputovanju Dalmacijom, kad spominje ulazak u zadarsku luku. Dok su uplovljavali u grad najviše je se dojmio krasan drvored velikih stabala na gradskim zidinama.
Da bi se crnike smatrale velikim stablima moraju imati barem trideset do četrdeset godina, znači da bi one sada trebale imati 170-180 godina. Najveći i najstariji primjerci u drvoredu to i dokazuju.
Drvored je dosta stradao tijekom godina, naročito u Drugom svjetskom ratu, ali je pravovremeno i obnavljan, srećom istom vrstom, o čemu postoji i natpis iz novina iz 1911. godine. Drvored je sačuvan u nesmanjenoj duljini, iako nedostaju pojedina stabla koja se nisu mogla dosaditi. Drvored na Muraju, iako u dobroj kondiciji, ima vrlo loše uvjete za rast, jer je vrat korijena stabala potpuno obuhvaćen betonom. S jedne strane drvoreda bedemi se spuštaju i do 15 m prema luci, a s druge strane je asfaltirana prometnica, tako da je vrlo teško shvatiti kako stabla dobivaju dovoljno vlage.
Vandalizma prema stablima bilo je oduvijek, pa tako postoji napomena u "Narodnom listu" iz 1888. godine:
"Na carskim cestam grada Zadra zasađeno je pred nekoliko dana mnogo novih stabala, a već je dobar dio istih polomljen od nepoznatih poganih ruka. Općina Zadarska imala bi stroge odredbe izdati, da štiti nasade, toliko koristne za ures i zdravlje grada!"
Immanuel Kant
Immanuel Kant (22.4. 1724. - 12.2. 1804.) njemački je filozof koji se smatra posljednjim velikim misliocem razdoblja Prosvjetiteljstva. Poznat je po filozofskoj doktrini koja se naziva transcendentalni idealizam. Poznat je i po svojim djelima na polju etike, i po tome što je formulirao kategorički imperativ.
On je imao veliki uticaj na romantičke i idealističke filozofe devetnaestog stoljeća, i njegov rad je bio polazna tačka za Hegela. Zajedno sa Hegelom, Fitheom i Šelingom pripadao je klasičnom njemačkom idealizmu ili u njegovom ličnom slučaju transcendentalnom idealizmu. Kantova filozofija se može podijeliti u dva perioda: "do kritički period" i "kritički period".
Gnoseologija
U svojoj gnoseologiji (teoriji spoznaje), Kant je napravio tako zvani "kopernikanski obrt". Tvrdio je da se naša spoznaja ne prilagođava predmetima spoznaje već obrnuto, predmeti spoznaje se moraju prilagođavati našim mogućnostima spoznaje. Čitava spoznaja se zasniva na a priornim kategorijama i prolazi kroz tri stupnja:
Etičko učenje
Kant je dao svoje etičko učenje u djelu "Kritiča praktičnog uma" (Kritik der praktischen Vernunft, 1788). U tumačenju etike Kant polazi od pojma dobre volje. Za njega to je dobro po sebi, bez ikakvih ograničenja, koje ima jedinu svrhu ispunjenje dužnosti odnosno poštovanje zakona. Moralno djelovanje se zasniva na samokontroli jer svaki čovjek već ima a priorni zakon koji nam naređuje kako da se ponašamo. Taj moralni zakon Kant naziva kategoričkim imperativom. Kant je dao više definicija kategoričkog imperativa. Jedna od tih je: "Radi tako da princip tvoga rada može postati princip rada svih drugih". Mada svaki čovjek ima u svojoj svijesti moralni zakon od njegove volje zavisi hoće li ga poštovati ili ne. Tako je moralni zakon uslov "praktičnog uma".
Problem estetike
Kant je dao svoje mišljenje o estetici u svojoj knjizi "Kritika rasudne snage" ili "Kritika moći suđenja" (Kritik der Urteilskraft, 1790). U Kantovoj terminologiji estetika se ne odnosi na filozofiju umjetnosti, već na nešto čulno ili osjetilno. Kant tvrdi da je doživljaj ljepote zasnovan na bezinteresnom sviđanju oblika umjetničkog djela. Lijepo je ono što se svima bez interesa nameće kao takvo.
Kantova nauka o religiji
U četiri dijela govori o:
3443 Leetsungdao
3443 Leetsungdao je Marsov trojanski asteroid sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,391 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,3.
Langdon, Kansas
Langdan je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 42, što je 30 (-41,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Algoma
Algoma se može odnositi na
MC2
Termin MC2 ima više značenja.
Big Krik
Big Krik se može odnositi na
CCR5
CCR5 (C-C hemokinski receptor tip 5, CD195) je protein na površini belih krvnih zrnca. On je komponenta imunskog sistema koja deluje kao receptor za hemokine. Mnoge forme HIV-a, virusa koji uzrokuje AIDS, inicijalno koriste CCR5 da uđu i inficiraju ćelije domaćina. Mali broj osoba ima mutaciju poznatu kao CCR5 delta 32 na CCR5 genu, koja ih zaštićuje od tih vrsta HIV-a.
Kod ljudi, gen koji kodira CCR5 protein je lociran na kratkoj (p) ruci u poziciji 21 hromozoma 3. Pojedine populacije su nasledile Delta 32 mutaciju koja je dovela do genetičke delecije porcije CCR5 gena. Homozigotni nosioci ove mutacije su otporni na M-tropne loze HIV-1 infekcije.
Funkcija
CCR5 protein pripada familiji beta hemokinskih receptora, integralnih membranskih proteina. On je G protein spregnuti receptor koji deluje kao hemokinski receptor u CC hemokinskoj grupi.
Prirodni hemokinski ligandi koji se vezuju za ovaj receptor su RANTES (hemotaksni citokinski protein koji je takođe poznat kao CCL5)  i makrofagni inflamatorni protein (MIP) 1α i 1β (takođe poznat kao CCL3 i CCL4). On isto tako formira interakcije sa CCL3L1.
CCR5 je predominantno izražen na T ćelijama, makrofagama, dentritskim ćelijama i mikroglijama. Smatra se da CCR5 učestvuje u inflamatornom odgovoru na infekciju, mada njegova specifična uloga u normalnim imunskim funkcijama nije potpuno razjašnjena.
Zadarski astronomski kalendar
Brojni benediktinski samostani djelovali su u Hrvatskoj još od vremena kneza Trpimira, između kojih posebnu važnost ima benediktinski samostan sv. Krševana u Zadru, osnovan 986. godine, u kojem je djelovao skriptorij, pa su tamo stvarani, sakupljani i prepisivani mnogi rukopisi. Za astronomiju je najzanimljiviji zpravo Zadarski astronomski kalendar.
Jedan dio teksta vjerojatno je nastao u Španjolskoj ili na Siciliji, o čemu svjedoče meridijanske visine Sunca i dnevne vrijednosti deklinacije koje ukazuju na geografsku širinu od 37,5°. U zadarskom skriptoriju tekst je prepisan i dopunjen kalendarskim djelom od regionalnog značaja koji se odnosi na Zadar i svetkovinama tipičnima za Zadar (sv. Krševan, sv. Anastazije, sv. Zojlo). U tablicama na lijevoj strani dane su Mjesečeve mijene i šifre pomoću kojih se iz posebnih tablica može pronaći dan i sat nastupa pojedinih mijena te datumi u mjesecu, zlatni broj i ferijalna slova za računanje nedjelja u mjesecu i datuma Uskrsa, zbog čega je computus bio od izuzetne važnosti.
Za određivanje horoskopa u zadarskom kalendaru je bio važan astrološki stih koji se nalazi na vrhu srednjega stupca, u kojem su imena svetkovina i naznaka u kojem se astrološkom znaku nalazi Sunce. Desni je stupac bio određen za deklinacije Sunca i njegov položaj u zodijačkom zviježđu, naznačen u stupnjevima i minutama od 0 do 30 te za trajanje svakoga dana u satima i minutama. Zanimljivo je i značajno da su brojevi u tekstu pisani arapskim brojkama i to po prvi puta korištenim u matematičkim i astronomskim računima na hrvatskom području. U to su vrijeme arapske brojke prodirale u zapadnoeuropsku matematiku, nalazeći, kao što je obično slučaj kada se dodirnu ustaljene norme, na otpor pa je trebalo vremena da potpuno istisnu rimske brojke u računanju, te je zadarski astronomski kalendar dokaz ranog prihvaćanja arapskih brojki u srednjovjekovnoj Hrvatskoj. Ovaj izuzetno vrijedni spis za hrvatsku kulturu i znanost nalazi se u Bodlejanskoj knjižnici u Oxfordu. Naime, povijesni izvori govore da je monah Mihovil početkom XIV. stoljeća rukopis odnio u Avignon. Put ovoga rukopisa može se dalje slijediti do opatije Mons Tumba (Mont Saint-Michel), a potom je završio u Oxfordu.
Skriptoriji slični zadarskom djelovali su i na drugim hrvatskim područjima, posebice u okviru djelovanja samostanskih škola franjevačkog i dominikanskog reda. Najviše prirodoznanstvenih rukopisa iz srednjeg vijeka sačuvano je u dubrovačkom dominikanskom samostanu. U Zagrebu je također djelovao skriptorij, naročito plodan početkom XVI. stoljeća. Kada znademo da su svi misali, brevijari i psaltiri popraćeni kalendarom, a veoma je važno bilo točno određivanje uskrsne nedjelje, jasno je da je svuda korišten i komputski račun, što znači da su morali djelovati svećenici – astronomi i astrolozi. Pritom su posebnu pozornost astronomiji obraćali benediktinci, franjevci, isusovci i dominikanci i među njima se nalaze najznačajnija imena hrvatske astronomije.
Halifax, Virginia
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 1.309 stanovnika, što je 80 (5,8%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bitka na Neretvi
Bitka na Neretvi, poznata i kao bitka za ranjenike, je zajednički naziv za seriju bitaka u dolini Neretve između jugoslovenskih partizana i sila Osovine tokom februara i marta 1943. godine. Partizani su ofanzivom u dolini Neretve tokom februara naneli teške gubitke Italijanima, nakon čega su početkom marta izvršili proboj iz osovinskog obruča, rasturivši četničke snage.
U okviru bitke na Neretvi vođene su borbe za Prozor, Jablanicu, Konjic, Gornji Vakuf i druga mesta. Narodnooslobodilačka vojska je povela ofanzivu u dolini Neretve kako bi osujetila nemačko-italijansku operaciju Weiss, pokrenutu sa namerom okruženja i uništenja Bihaćke republike i glavnine ustaničkih snaga u Jugoslaviji. U prvoj fazi Vajs I, januara 1943. godine, udružene snage Osovine su napale prostranu slobodnu teritoriju, poznatu kao Bihaćka republika, dok je Glavna operativna grupa NOVJ započela prodor od Bihaća ka Mostaru.
Nakon teških gubitaka na Neretvi, koje je posebno pretrpela divizija Murđe, italijanska komanda je pozvala četnike i Nemce u pomoć. Četnički vođa Mihailović je, uz pomoć Italijana, postavio "mišolovku" u kanjonu Neretve sa namerom da dokrajči partizane. Četničke snage su brojale oko 12.000 i zaposjele sve visove sa lijeve strane Neretve, tako da su partizani bili sa sviju strana opkoljeni u dolini rijeke. U gotovo beznadežnom položaju, oni napadaju Nijemce kod Vakufa, Italijane kod Prozora, te Talijane, Nijemce, ustaše i četnike kod Konjica, nakon čega prelaze reku.
Unatoč teškim gubicima, partizani su sačuvali znatne snage, osigurali sigurnost Vrhovnom štabu, spasili svoje ranjenike, te nastavili sa borbama.
Pozadina
Nijemci su, uz pomoć svojih saveznika, htjeli zauzeti Bihaćku republiku, uništiti glavninu partizanskih snaga i Vrhovni štab NOVJ. Sile osovine su okupile devet divizija, šest njemačkih, tri talijanske, te dvije hrvatske divizije i velik broj četničkih i ustaških formacija za operaciju Vajs. Hercegovske četnike Petra Baćovića okupatori su transportovali čak u Liku kako bi učestvovali u napadu na partizansku republiku. Procjenjuje se da je preko 150 000 osovinskih vojnika napalo i opkolilo znato malobrojnije partizanske snage. Bihać je pao krajem januara, a zajedno sa njim i veliki delovi slobodne teritorije.
General Dragoljub Mihailović, kao "legalni" zapovednik Jugoslovenske vojske, je vršio prinudnu mobilizaciju regruta za ovu osovinsku operaciju. Mnogi borci su mobilisani sa pričom da idu u borbu protiv ustaša i NDH, a kada su videli da ih vode protiv partizana, moral je drastično pao. 7. februara major Petar Baćović izveštava generala Mihailovića da sa Italijanima napada partizane u Krajini, da njegovi ljudi traže da se vrate kući, da su neki Đujućevi ljudi prešli partizanima, i da četnici ne mogu držati ništa od teritorije koju su oteli partizanima, izvan italijanske žice:
Kako bi osujetili osovinski plan za okruženjem i uništenjem, partizani su preduzeli protivofanzivu ka dolini Neretve. 14. februara rukovodilac četničkih operacija Zaharije Ostojić javlja majoru Andriji Veskoviću da su partizani u Lici poraženi, da se povlače ka Hercegovini i da ih treba dokrajčiti sa Italijanima:
Partizanska ofanziva na Neretvi
mini|Uništena italijanska kolona na Neretvi 16. februara, 1943.
U prodoru ka Neretvi, partizani su od 9. do 22. februara 1943 na prostoru Drežnica, Prozor, Ivan-sedlo, Konjic, Jablanica, ovladali svim neprijateljskim uporištima (izuzev Konjica), rušeći železničku prugu Mostar—Sarajevo i ostale komunikacije na pravcima svog nastupanja. Onesposobljavanje toliko komunikacija za tako kratko vreme je izazvalo čuđenje italijanskih okupatora:
Napad NOVJ na Drežnicu
Druga proleterska divizija je 15. februara izbila na Neretvu i u noći između 16. i 17. februara, razbivši neprijateljske jedinice, zauzela Drežnicu i Grabovicu. Neki njeni delovi su prešli na levu obalu reke. Istog dana, rukovodilac četničkih operacija Zaharije Ostojić javlja generalu Mihailoviću:
Čim je vest potvrđena, general Mihailović preko Ostojića naređuje mobilizaciju novih trupa u Crnoj Gori, Bosni, Hercegovini i Sandžaku. Nameravao je da dočeka razbijene delove NOVJ na Neretvi i dokrajči ih.
17. februara Zaharije Ostojić javlja generalu Mihailoviću da partizani nadiru bez otpora, a Đurišićeve trupe neće stići na vreme:
Napad NOVJ na Prozor
Paralelno sa napadom na Drežnicu, partizani su 15. februara odsekli i napali italijanski garnizon Prozor:
minijatura|Uništeni tenkovi italijanske divizije Murđe.
16. februara, Komanda 6. italijanskog korpusa je ocenila da je Mostar direktno ugrožen:
minijatura|Kolona partizana u [[Prozoru.]]
Posle ogorčene dvodnevne borbe, 17. februara pred zoru, jedinice 3. udarne divizije NOVJ i dva bataljona 3. krajiške brigade su zauzele Prozor, savladavši italijanski garnizon od oko 800 ljudi, uključujući i četu tenkova. Poginulo je 220, ranjeno mnogo više, i zarobljeno 280 italijanskih vojnika, dok je 3. udarna divizija NOVJ imala 117 ranjenih i 23 mrtva, među kojima je bio i komandir baterije 10. hercegovačke NOU brigade Dušan Pajić-Dašić, narodni heroj. Partizani su u Prozoru došli do bogatog ratnog plena, a naročito u bacačima i automatskim oruđima. Zaplenjena je ogromna količina naoružanja i municije, uključujući i 5 tenkova.
Partizani su nakon pada Prozora, po sovjetskom uzoru, pobili čitav zarobljeni bataljon divizije Murđe, koji je prethodno odbio poziv na predaju. Leševa italijanskih vojnika su bacili u Neretvu, kako bi doplutali do okupacione komande u Mostaru:
Padom Prozora, jedinice NOVJ su ovladale pristupnim putevima i dolinom Neretve od Konjica do sela Goranci, 10 km. severno od Mostara. Neprijatelji su njihovu snagu cenili na oko 3 divizije jačine 12.000 boraca. Izveštaj italijanske komande od 17. februara govori o ugroženosti Mostara i o značajnoj pomoći “antikomunističkih dobrovoljaca” (tj. četnika) koji su počeli da pristižu:
Panika u Mostaru
minijatura|Jedan od trinaest tenkova koje su partizani zaplenili od Italijana na Neretvi.
Usled brzog partizanskog napredovanja dolinom Neretve, u Mostaru je zavladala panika:
18. februara Viša italijanska komanda Slovenija-Dalmacija, očekujući da partizani mogu udariti na Mostar, naređuje sjedinjavanje svih snaga, uključujući četnike, u Mostaru:
Istog dana, general Mario Roata naredio je komandantu 6. armijskog korpusa da u rejonu Mostara i boksitnih rudnika prikupi sve svoje i četničke snage. Istog dana, načelnik četničke komande za istočnu Bosnu Zaharije Ostojić javlja generalu Mihailoviću da je situacija kritična i da samo “od brzine pristizanja pojačanja zavisi odbrana Hercegovine i tučenje komunista”:
Još istog dana Komanda italijanskog 6. armijskog korpusa izveštava kako naročito računaju na MVAC (četnike), koji upravo pristižu u Mostar i Konjic:
Malo kasnije istog dana (18. februara) Komanda italijanskog 6. armijskog korpusa izveštava da su četnici iz Mostara istureni na front protiv partizana:
Prisustvo većeg broja četničkih snaga u Mostaru izazvalo je veliku uznemirenost stanovništva:
Prema izveštaju vlasti NDH, usled straha od četnika, u Mostaru je zavladala psihoza »bolje partizani nego Talijani i četnici«:
19. februara Komanda divizije Murđe izveštava da će partizani napasti Mostar:
Istog dana, italijanska okupaciona komanda u Mostaru zavodi vanredno stanje:
Kašnjenje Đurišićevih četnika
Pored upotrebe hercegovačkih četnika, 19. februara general Roboti je dozvolio i upotrebu četnika iz Crne Gore na teritoriji NDH:
minijatura|185px|[[Pavle Đurišić, vođa crnogorskih četnika, koji su kasnili zbog pokolja i pljačke muslimanskih sela.]]
Međutim, crnogorski četnici Pavla Đurišića kasnili su na Neretvu jer su se razišli kućama da odnesu plen, nakon pokolja muslimana Sandžaka i istočne Bosne. 19. februara Zaharije Ostojić upozorava Dražu Mihailovića da “lakomisleno vraćanje ljudi kućama radi odnošenja plena, može dovesti do vrlo teških potresa”. 20. februara Zaharije Ostojić upućuje generalu Mihailoviću dramatičnu depešu u kojoj zaključuje da je odnošenje pljačke kućama nakon pokolja muslimana, umesto dolazak pravo na front, katastrofalna greška:
Zaharije Ostojić 20. februara 1943. upućuje Jevđeviću novu depešu, u kojoj očajnički traži jaču podršku Italijana, artiljerijom i bombardovanjem iz vazduha:
21. februara Komanda divizije Murđe ponavlja svoju ocenu da partizani se partizani spremaju za napad na Mostar:
Napad NOVJ na Ramu
minijatura|Uništeni italijanski kamion u reci Rami.
20. 2. 1943. Delovi 10. hercegovačke brigade posle dvodnevnih borbi zauzeli selo Ramu (kod Prozora), koje je branila jedna četa 1. bataljona 259. puka italijanske divizije Murđe, u jačini od oko 200 vojnika. Pobijeno je 183, a zarobljeno 7 italijanskih vojnika. Zaplenjena je veća količina oružja i municije, uključujući i 4 tenka. U ovim borbama je poginuo zamenik komandanta 1. bataljona 10. hercegovačke NOU brigade Milan Kukić, narodni heroj.
Mangan(II) selenid
Mangan(II) selenid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 133,898 Da.
Bitka na Neretvi
Napad NOVJ na Ramu
Istog dana, 20. februara Vrhovni komandant NOVJ Tito izveštava Štab 1. proleterske divizije o velikim pobedama:
Dolazak nemačkih i četničkih pojačanja
mini|Artiljerija [[718. divizija (Nemačka)|718. nemačke divizije u toku borbi sa partizanima.]]
Istovremeno, italijanska Vrhovna komanda potvrđuje ovu vest:
Istog dana (20. februara), Komanda italijanskog 6. armijskog korpusa javlja o prispeću novih četnika:
minijatura|Italijani i četnici u Jablanici 1943.
21. februara Komanda 6. italijanskog korpusa izveštava o teškom stanju na frontu, ali i o povoljnom razvoju nakon dolaska četničkih pojačanja, koji su savladali "znatan otpor pobunjenika" (tj. 2. proleterske brigade):
Istog dana, Ostojić upućuje optimističnu depešu Mihailoviću, da je Vojislav Lukačević stigao, da se situacija na frontu popravlja, da će "sačuvati Hercegovinu" i poraziti partizane uz pomoć Italijana, a potom srušiti NDH:
U panici usled poraza, Italijani su toga dana 21. februara avionima bombardovali pristigle četnike umesto partizana:
22. februara uveče 500 ljudi pukovnika Baja Stanišića je prebačeno italijanskim kamionima iz Bileće u Mostar, a glavnokomandujući Zaharije Ostojić im je naredio "da se pobiju komunisti u Mostaru".
Nakon pristizanja četničkih pojačanja na Neretvu, general Mihailović je bio ubeđen da su partizani gotovi, te javlja potčinjenima da "sada bijemo s njima poslednju bitku".
Napad NOVJ na Jablanicu
minijatura|Razrušena stara austrijska kasarna u Jablanici u kojoj se bio zabarikadirao jedan bataljon italijanske divizije Murđe. Tek kada je partizanski teški bacač pogodio slagalište s municijom, Italijani su se predali.
Noću 20/21. februara 2. proleterska divizija NOVJ je ušla u Jablanicu i opkolila italijanski garnizon u staroj austrijskoj kasarni, sa oko 400-450 Italijana i jednim pukovnikom. Istovremeno su sve veze garnizona sa italijanskom komandom prekinute:
21. februara Komanda divizije Murđe iznova obaveštava nadležnu komandu o stanju odsečenog garnizona Jablanica:
Istog dana, udružene osovinske snage iz Mostara i Sarajeva su krenule u pomoć okruženom italijanskom garnizonu u Jablanici. Nemačka 718. divizija, ojačana snagama NDH i podržavana tenkovima i avijacijom, nastupala je preko Prozora i Konjica. Snage italijanskog 6. armijskog korpusa, zajedno sa četnicima, nastupali su iz Mostara obema obalama Neretve. 22. februara Viša komanda italijanskih snaga Slovenija-Dalmacija javlja da garnizon Jablanica još uvek odoleva, i da im uskoro stiže pomoć:
mini|Borci [[Druga proleterska divizija NOVJ|2. proleterske divizije u osvojenom italijanskom uporištu kod Jablanice 23. 2. 1943.]]
Ipak, italijanski garnizon nije izdržao. 22. februara, posle borbe koja je trajala dva dana i dve noći, 4. proleterska crnogorska brigada slomila otpor 1. bataljona 259. puka divizije Murđe i ušla u Jablanicu. Divizija Murđe je imala 33 mrtva i 164 zarobljena. Partizani su tako izbili na Neretvu frontom dugim oko 80 kilometara, ovladavši svim mostovima između Mostara i Konjica.
Već 22. februara je oko 1500 četnika napalo delove 2. proleterske divizije kod Jablanice.
Razgraničenje četnika i Nemaca
minijatura|General Pekić, Fraković, pukovnik Boban, pored oklopnog automobila [[Crna legija|Crne legije, reon Prozora, mart 1943.]]
22. februara Komanda 6. italijanskog korpusa još jednom ponavlja da je neophodno sprečiti svaki dodir između četnika i savezničkih trupa (ustaša i Nemaca):
Istog dana Ostojić javlja Draži da je Jevđević rekao Italijanima da će četnici napasti Nemce ako pređu na levu obalu Neretve, a nemački major u Mostaru je dao garanciju da Nemci neće ići van puta i da je pokret privremen. Međutim, Ostojić sumnja u nemačke zadnje namere:
minijatura|185px|[[Zaharije Ostojić, glavnokomandujući četničkih snaga u okviru osovinske ofanzive na Neretvi.]]
23. februara Draža Mihailović depešom odgovara da dolazak Nemaca znači uništenje partizana:
Istom depešom general Mihailović naređuje da se begunci iz četničkih redova, koji pokušaju da izbegnu borbu na strani okupatora, stavljaju pred preke sudove. 24. februara italijanski general Mario Robotti traži od Vrhovne komande da nemačko-hrvatske trupe ne prelaze dogovorenu liniju, jer je upotreba formacija MVAC sada "apsolutno potrebna":
Istog dana, italijanska Viša komanda odgovara da je već izvije­stila njemačku komandu o učešću formacija M.V.A.C. u operacijama u dolini Neretve, ali je ipak po­trebno "izbjegavati dodir između njemačko-hrvatskih trupa i lokalnih ili crnogorskih dobrovoljaca". Istovremeno, 24. februara Viša italijanska komanda Slovenija-Dalmacija naređuje da se četnicima čvršće upravlja:
Međutim nemačke divizije, koji su došle u pomoć Italijanima, više nije bilo moguće zadržati na liniji razgraničenja:
Bitka za Konjic
minijatura|Uništena njemačka tanketa kod [[Konjica.]]
22. februara zapovednik snaga JVuO Zaharije Ostojić je naredio Vojislavu Lukačeviću da hitno posedne levu obalu Neretve za upornu odbranu sa svima snagama, da od Italijana uzme bateriju i bacače. Malo potom, italijanska komanda izveštava da su nemačke jedinice stigle u Konjic, koje partizani napadaju “intenzivnom minobacačkom vatrom”. Istog dana, četnički komandant Lukačević je uspostavio kontakt sa nemačkom komandom u Konjicu, nakon čega je uspostavljena zajednička odbrana.
Kad je Treća divizija NOVJ izbila pred Konjic, suočila se sa značajno drugačijom situacijom od predviđene. Italijanski garnizon je u međuvremenu ojačan bataljonom Nemaca, bataljonom domobrana i četom ustaša. Takođe, u oblast je pristigla četnička grupacija od oko 3.000 boraca pod komandom Lukačevića, i uspostavila vezu sa garnizonom. Međutim, za ofanzivu NOVJ Konjic je bio od odlučujućeg značaja, tako da je napad ipak izveden. 5. crnogorska određena je za napad po desnoj strani Neretve, dok je 10. hercegovačka trebalo da pređe Neretvu i napadne sa juga i istoka. Napad je počeo 22. februara uveče.
23. februara komanda divizija Murđe izveštava da su četnici u Konjicu veoma angažovani u borbi protiv partizana:
Istog dana, Vojislav Lukačević izveštava nadređenog Ostojića o sadejstvu sa Italijanima i Nemcima u borbama za Konjic:
Istovremeno je opkoljenom garnizonu u Konjicu stigla i pomoć nemačke avijacije:
minijatura|Četnici sa Nemcima u dolini Neretve 1943.
Uprkos velikom požrtvovanju, 5. crnogorska brigada je zaustavljena od brojčano i tehnički jačeg utvrđenog neprijatelja. 10. hercegovačka brigada, umesto sa manjim grupama lokalnih četnika koje su očekivane, suočila se sa veoma krupnim četničkim snagama. Izgubila je energiju na raščišćavanje i odbijanje četnika na širokom području, tako da se njeno dejstvo na Konjic slabo osetilo. U izveštaju 3. divizije NOVJ od 24. februara se navodi da usled "dejstva četničkih bandi na bok i pozadinu borbenog rasporeda naše Hercegovačke brigade [...] naš napad na Konjic nije uspio."
Istog dana, 24. februara četnički komandant Vojislav Lukačević izveštava Zaharija Ostojića o partizanskom napadu na Konjic:
Nakon likvidacije Jablanice, Četvrta proleterska brigada stavljena je na raspolaganje Trećoj diviziji za napad na Konjic. Uz podršku Tenkovske čete Vrhovnog štaba, napad je obnovljen 24. februara, a najžešće borbe bile su tokom noći 25/26. februara. Međutim, kombinovana odbrana Konjica izdržala je i taj napad.
thumb|[[Vojislav Lukačević sa nemačkim oficirima.]]
25. februara Zaharije Ostojić izveštava Dražu Mihailovića da partizani napadaju četnike i Nemce u Konjicu, da su Nemci imali velikih gubitaka, i da on ima plan za uništenje partizana u džepu Neretve:
Vrhovni štab je nastojao da ojača snage za odlučujuću bitku za Konjic. Dok su dve brigade Prve proleterske divizije odbijale napade Nemaca iz Sarajeva prema Konjicu, 3. krajiška je bila angažovana u odbrani Prozora. Ona je dobila je naređenje da se 25. februara ujutro izvuče iz kontakta sa neprijateljem i krene na Konjic. Međutim, samo što je marš počeo, došlo je do preokreta: nemačka 717. divizija konačno je prikupljena, i tog jutra krenula je u nastupanje, vršeći bočni prodor prema Prozoru i Šćitu, gde je bila smeštena Centralna bolnica. Stoga je naređenje Trećoj krajiškoj opozvano, i ona je hitno vraćena u borbu protiv 717. divizije.
Istovremeno, italijanska komanda obaveštava da je u pomoć opkoljenom garnizonu u Konjicu je poslato još oko 2000 četnika, i da nema više raspoloživih trupa:
Usled nemačkih i četničkih pojačanja, situacija snaga NOVJ je postala kritična. Tri brigade prikupljene za napad na Konjic, nisu bile dovoljne da reše taj zadatak, a ostale snage bile su vezane u teškim odbrambenim borbama sa nadmoćnim neprijateljem, koji je nastupao iz Sarajeva, Mostara i Gornjeg Vakufa koncentrično prema Jablanici. U toj fazi Vrhovni štab doneo je odluku da odustane od napada na Konjic i sve snage koncentriše za protivnapad u suprotnom smeru, prema severozapadu.
Dolazak Baćovićevih četnika
minijatura|Petar Baćović agituje za učešće u osovinskoj operaciji protiv partizana, u Kninskoj krajini početkom 1943.
22. februara Draža je obavešten da Italijani ne odobravaju polazak Baćovićevim snagama ka Neretvi. Baćović javlja da bi krenuo samo legalno, jer za ilegalno nema municije, kao i da sumnja da mu pripremaju zamku:
24. februara general Mihailović javlja Baćoviću da su Đurišićevi četnici stigli u Hercegovinu. On pobedonosno zaključuje kako su partizani uhvaćeni u "mišolovku":
25. februara kapetan Radovan Ivanišević izveštava Dražu kako su Italijani sprečili pokret Baćovićevih četnika preko Livna, usled bojazni "od pokolja Hrvata i sukoba sa Nemcima". Ivanišević još izveštava da je nakon "pretnje o prekidu kolaboracije" uspeo da izdejstvuje njihov pokret preko Imotskog i Širokog Brijega ka Neretvi. Obezbedio im je municiju i hranu za šest dana i stalnu saradnju italijanske avijacije. Kreću vozom ka Splitu 26. februara, "ako Draža odobri".
26. februara Baćović saoštava Mihailoviću radosnu vest:
Baćovićevu grupaciju od oko 3.000 hercegovačkih četnika, prethodno transportovanu u Knin, Italijani su prebacili vozovima u Split. Ova grupa krenula je u nastupanje iz Splita preko Solina i biokovskog zaleđa prema Imotskom.
Plan o razoružanju četnika
thumb|186px|[[Benito Mussolini i Adolf Hitler su dogovorili razoružanje četnika u završnoj fazi operacije.]]
Iako su se četnici borili u osovinskoj operaciji protiv partizana, najviši italijanski i nemački zvaničnici su istovremeno pravili planove o njihovom razoružavanju. U Rimu je 26, 27. i 28. februara održan trodnevni sastanak visokih nemačkih i italijanskih predstavnika povodom nastavljanja operacija Vajs, na kome je dogovoreno razoružanje četnika.
Nemački vođa Adolf Hitler je u pismu Musoliniju poručio da "nema nikakve razlike između partizana i četnika, jer su i jedni i drugi jednaki u mržnji protiv Nemačke i Italije". Duče se složio da snabdevanje četnika oružjem treba da prestane, ali da četnike treba razoružati pošto se iskoriste u borbi za uništavanje partizana, “jer je to za nas celishodnije”.
Musolini je smatrao da je bolje prvo "jedne su­ protstaviti drugima" i, čim budu savladani partizani, razoružati četnike "na lep ili ružan način". Za razliku od njega, ministar vanjskih poslova Trećeg Reicha Joachim von Ribbentrop je smatrao da Mihailovićevi četnici predstavljaju englesku avangardu, a protiv Engleza se mora voditi "bor­ba na život ili smrt". Nasuprot ovom nepomirljivom stavu, Musolini je pokušao objasniti koliko su četnici dragoceni za Italijane:
Na kraju sastanka je zaključeno da će četnici biti razoružani čim se za­vrše operacije protiv partizana. Ipak, italijanski generali su kasnije pokušali da to odlože:
Opšti četnički napad na partizane
Prvobitno, nadležni italijanski general Đuzepe Amiko je izdao naređenje o opštem četničkom napadu na partizane na dan 23. februara:
24. februara, italijanski general izveštava da je plan ipak pomeren, jer četnici neće u napad "prije no što se svi skupe i stigne njihov komandant pukovnik Stanišić", i zbog nedovoljnih snaga za odlučno dejstvovanje "uslijed neobične aktivnosti 3 i 4  dal­matinske brigade". Nakon prikupljanja četničkih snaga, 26. februara 1943. godine Zaharije Ostojić, komandant Istaknutog dela Vrhovne komande JVuO, naredio je opšti napad na partizane u dolini Neretve. Sve četničke snage za tu situaciju podeljene su u tri kolone. Leva kolona je bila jačine oko 2000 ljudi, a srednja jačine 1500 ljudi. Rad leve i srednje kolone objedinjavao je pukovnik Bajo Stanišić. Desna kolona je bila jačine oko 3500 ljudi, a komandant je bio Voja Lukačević. U italijanskim dokumentima, to je opisano na sljedeći način:
Istog dana, major Zaharije Ostojić javlja Draži Mihailoviću da će Italijani obezbediti bombardovanje iz vazduha, artiljeriju, bacače, automatsko oruđe, municiju i hranu:
Po prijemu izveštaja, general Dragoljub Mihailović odgovara Ostojiću da odobrava plan napada i zaključuje da partizanima ostaje jedino da se izvuku u pravcu severa između Prozora i Bjelašnice, što će naterati Nemce da pođu za njima, a to je za četnike najbolje rešenje. Na kraju, on pobedonosno zaključuje:
Istovremeno general Mihailović obaveštava Baćovića da je stiglo preko 5000 Crnogoraca. On daje pregled stanja na frontu:
Međutim, četnički napad nije išao po planu. 28. februara Zaharije Ostojić je žestoko kritikovao Baja Stanišića za neuspeh u napadu na partizane. U pismu Draži on kaže:
minijatura|Partizani šišaju i briju zarobljene četnike, koji su potom pušteni na slobodu. Istovremeno on preti Baju Stanišiću stavljanjem njegovih nesposobnih komandanata "pod sud":
28. februara Zaharije Ostojić traži Dobrosavu Jevđeviću da se sporazume sa okupatorima o dodeli četnicima njihove zone za "čišćenje":
Prema sopstvenom proračunu, komandant četničkih snaga na Neretvi Zaharije Ostojić je početkom marta 1943. raspolagao sa ukupno oko 12.000 četnika, angažovanih u borbi protiv NOVJ u dolini Neretve. 1. marta Ostojić javlja Draži da će pokušati od Nemaca da dobije dozvolu "za gonjenje komunista kroz Bosnu", a preko Italijana da izdejstvuje da im ostave čišćenje desne obale Neretve do mora:
2. marta Ostojić javlja generalu Mihailoviću da njihovi ljudi izbegavaju da se bore za račun okupatora:
Zapovednik četničkih snaga Zaharije Ostojić je nameravao da udruženim snagama napadne jedinice 2. proleterske divizije na sektoru Drežnica — Jablanica, ali su Italijani imali drukčiji plan. Italijanska komanda je tražila da jedinice divizije »Murđe« i Zetski četnički odred napadaju na 9. dalmatinsku diviziju pravcem Široki Brijeg — Imotski, a četnici Limsko-sandžačkih odreda (major Vesković) sa italijanskim jedinicama i artiljerijom, pravcem Metković — Imotski. Sa italijanskim planom složili su se major Radulović i pukovnik Stanišić, ali Ostojić je bio žestoko protiv. 3. marta Ostojić preti prekim sudom majoru Raduloviću, ukoliko prihvati "žabarski plan":
U depeši od 3. marta Ostojić javlja generalu Mihailoviću o uspesima na frontu, i Lukačevićevoj popularnosti kod okupatora:
Istovremeno, on se žali Mihailoviću kako Italijani nisu usvojili njegov plan ("čim je otklonjena opasnost od Mostara i Konjica, žabari hoće da komanduju"). On javlja Draži da će povući trupe na levu obalu i pustiti "da boljševici zakolju žabarske garnizone", ako se on pre njih ne reši na to. Ostojić zaključuje:
Protivudar NOVJ kod Gornjeg Vakufa
mini|Nakon neuspeha u napadu na Konjic, Vrhovni štab donosi odluku o rušenju mosta na Neretvi i udaru u suprotnom smeru, prema Gornjem Vakufu, od 3. do 5. februara.
Našavši se u okruženju, Tito je doneo odluku o promeni težišta dejstava. Naredio je da se minira most u Jablanici, da se na Neretvi zadrže samo zaštitnice, a da glavnina snaga usiljenim maršem krene nazad u susret Nemcima, prema Gornjem Vakufu. Između Gornjeg Vakufa i Prozora nastupala je borbena grupa sastavljena od nemačke 717. divizije, dva bataljona 718. divizije i ustaškog 5. stajaćeg djelatnog zdruga. Na ove snage trebalo je da izvede protivnapad 9 brigada NOVJ, da ih potisne prema Bugojnu, i na taj način olakša operativnu situaciju grupacije NOVJ.
Protivnapad kod Gornjeg Vakufa zamišljen je kao operacija opkoljavanja: dve brigade Prve proleterske divizije trebalo je usiljenim maršem da zaobiđu nemačke krilne položaje i da se po dubini sa severa spuste prema cesti Gornji Vakuf - Bugojno, dok je 7. divizija sa Trećom krajiškom brigadom trebalo da nastupa sa južne strane. Na središnje nemačko-ustaške snage napadale su dve brigade Druge divizije i Prva dalmatinska.
Do 4. marta partizanske snage se povlače na desnu obalu Neretve i ruše sve mostove na reci.
Usled različite polazne udaljenosti, napad nije počeo jednovremeno. Jedinice su se uključivale po delovima, kako su pristizale. Tokom 3. i 4. marta pritisak na nemačko-ustaške snage je rastao, tako da su one 4. marta počele da se povlače. Opkoljavanje međutim nije uspelo - severni i južni bočni napadni klinovi ostali su međusobno udaljeni oko 7 kilometara. Tokom napada borci Druge proleterske brigade zarobili su majora Artura Štrekera, komandanta 3. bataljona 738. puka.
minijatura|Grupa mladih boraca NOVJ sa zarobljenim nemačkim majorom Šterkerom.
Imajući u rukama 25 nemačkih vojnika, među kojima i jednog majora, oko 100 vojnika NDH i oko 600 Italijana, Vrhovni štab odlučio je da inicira razmenu zarobljenika i pregovore sa Nemcima o primirju. Razgovori predstavnika dveju strana koji su usledili poznati su kao Martovski pregovori. Ovaj događaj je posle rata različito tumačen i široko komentarisan.