cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Silver Linings Playbook
U dobru i u zlu (eng. Silver Linings Playbook) je američka romantična komedija-drama koju je režirao David O. Russell za koju je također napisao i scenarij temeljen na istoimenoj knjizi autora Matthewa Quicka. U filmu su glavne uloge ostvarili Bradley Cooper, Jennifer Lawrence, Robert De Niro, Jacki Weaver, Chris Tucker, Anupam Kher i Julia Stiles. Cooper u filmu tumači lik muškarca koji je nedavno pušten iz duševne bolnice te pokušava stvoriti koliko-toliko normalni život, a radnja prikazuje kako mu pri tome pomaže mlada i isto tako "problematična" udovica (koju tumači Lawrence) s kojom počne vježbati ples kako bi se nastupio na lokalnom natjecanju.
Film U dobru i u zlu svoju je premijeru imao 8. rujna 2012. godine na međunarodnom filmskom festivalu u Torontu, a u SAD-u je sa službenom kino distribucijom krenuo 16. studenog. Pobrao je hvalospjeve kritičara i osvojio mnoge nagrade. Nominiran je u osam kategorija za prestižnu filmsku nagradu Oscar uključujući one za najbolji film i najboljeg redatelja. Uz to postao je prvi film nakon filma Crveni iz 1981. godine koji je nominiran u svim glumačkim kategorijama (glavni glumac, sporedni glumac, glavna glumica, sporedna glumica) te prvi film nakon Djevojke od milijun dolara iz 2004. godine koji je nominiran u pet najvažnijih kategorija (film, redatelj, glavni glumac, glavna glumica i scenarij). Uz sve to, film je nominiran i u četiri kategorije za nagradu Zlatni globus (Jennifer Lawrence je osvojila nagradu u kategoriji najbolje glumice u komediji), tri kategorije za britansku nagradu BAFTA, četiri kategorije za nagradu Udruženja holivudskih glumaca i pet kategorija za Independent Spirit Award.
McIntosh, New Mexico
Makintoš je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Fabbrica, Pisa
Fabbrica je naselje u Italiji u provinciji Pisa, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 735 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 168 m.
Tasmanijski tigar
Tasmanijski tigar ili tilacin (lat. Thylacinus cynocephalus) je izumrli sisar – torbar, koji je živeo na ostrvu Tasmanija. Bio je najveći torbar mesožder novijeg vremena. Prvobitno je živeo na području Australije, Nove Gvineje i Tasmanije. Nazivan je i tasmanijski vuk a često i tezi ( Tassie ili Tazzy Tiger) ili jednostavno tigar. Bio je poslednji predstavnik roda Thylacinus u kojeg su spadale i neke vrste koje su preživele do ranog Miocena.
Tilacin je izumro na australskom kontinentu hiljadama godina pre dolaska Evropljana na kontinent i jedino se održao na Tasmaniji – ostrvu smeštenom južno od Australije, zajedno sa nekoliko drugih endemičnih vrsta među kojima je i tasmanijski đavo. Intenzivan lov potpomognut premijama za njihov odstrel smatra se glavnim faktorom njihovog konačnog izumiranja, ali su ovome doprinele i razne bolesti, kao i naseljavanje pasa na Tasmaniju.
Poput tigra i vuka severne zemljine hemisfere, čija imena je prisvojio, tilacin je bio vrhovni predator u lancu ishrane. Poreklom je bio torbar, te stoga nije bio u bliskoj vezi sa najpoznatijim današnjim predatorima - porodicom mačaka ili pasa, ali zbog procesa konvergentne evolucije (u toku koje životinje sličnog načina života poprimaju jednake osobine) poprimio je sličan izgled i adaptacije. Smatra se da su njihovi najbliži živi rođaci ili tasmanijski đavoli ili numbati. Tilacin je bio jedan od dva torbara kod kojih su oba pola imala torbe. Mužjaci tilacina su imali torbe koje su im služile kao štit za reproduktivne organe dok trče kroz gusto rastinje.
Evolucija
Moderni tilacin se pojavio pre oko 4 miliona godina. Vrste tilacina se javljaju od početka miocena. U ranom holocenu moderni tilacin je rasprostranjen (mada nikad u velikom broju) širom Australije i Nove Gvineje. Kao primer konvergentne evolucije tilacin pokazuje veliku sličnost sa članovima familije Canidae (psi) iz Severne hemisfere: oštri zubi, jake čeljusti, podignute pete i slična opšta građa tela. Pošto je tilacin popunio istu ekološku nišu u Australiji kao familija pasa u ostatku sveta, razvio je mnoge slične osobine.
Otkriće i taksonomija
Starosedeoci Australije prvi dolaze u kontakt sa tilacinom. Brojni su primeri crteža na zidovima pećina sa likovima ove životinje. U vreme dolaska prvih evropskih istraživača tilacin je nestao iz Australije a već je redak i na Tasmaniji. Najverovatnije do prvih susreta dolazi već 1642 g. kad Abel Tasman otkriva Tasmaniju. Njegovi pratioci govore o susretu sa otiscima „divljih zveri sa kandžama kao u tigra“. Prvi detaljni opis tilacina dao je državni činovnik Džordž Haris (George Harris) 1808.g. pet godina nakon nastanka prvog naselja na ostrvu. Haris je tilacina smestio u rod američkih oposuma. Međutim kasnije su prirodnjaci uvideli da se australijski torbari bitno razlikuju od američkih pa Geoffroy Saint-Hilaire 1810. smešta tasmanijskog tigra u novi rod nazvan Dasyurus. 1824. od njega nastaje poseban rod Thylacinus.
Opis
Na osnovu sačuvanih prezerviranih primeraka, fosilnih ostataka i crno-belih fotografija tasmanijski tigar je opisan kao veliki, kratkodlaki pas sa krutim repom koji se uglađeno nastavlja na telo kao kod kengura. Mnogi doseljenici su ga upoređivali sa hijenom zbog neobičnog stava. Njegovo žuto-smeđe krzno je imalo 13 do 21 upadljivih tamnih pruga preko leđa, zadnjice i osnove repa pa je zato dobio naziv „tigar“. Jedna od pruga se pružala prema dole do zadnje butine. Pruge su bile više vidljive kod mlađih jedinki a bledele su kod starijih.
Odrasli tasmanijski tigar je obično bez repa bio dug 100 do 130 cm, dok je rep bio dug 50 do 65 cm. Najveći izmereni primerak je bio dužine 290 cm od nosa do repa. Bio je izražen mali dimorfizam pošto su mužjaci bili nešto veći od ženki. Za razliku od drugih torbara ženke su imale torbu koja se otvarala prema zadnjem delu tela. Mužjaci su imali skrotalnu torbu, jedinstvenu među australijskim torbarima, koja je služila za zaštitu mošnica.
Tasmanijski tigrovi su bili u stanju da otvore čeljusti neobično široko – do ugla od 120 stepeni. Ovo se može videti u kratkom crno-belom filmu iz 1933. Dejvida Fleja (David Fleay) koji prikazuje poslednjeg zatočenog primerka ove vrste.
Tasmanijski tigar je imao krut i pomalo čudan način hoda, pa zbog toga nije mogao da trči velikom brzinom. Bio je sposoban da izvede skok sa dve noge na način sličan kengurima. Životinja je takođe mogla da balansira na svojim zadnim nogama i da stoji na njima u kratkim periodima. Veruje se da je tasmanijski tigar živeo u šumovitim oblastima u središtu ostrva kao i u travnatim obalnim područjima. Bio je noćni i večernji lovac, provodeći dane u malim pećinama ili šupljinama drveća. Ženke su rađale obično tri mladunčeta i štitile ih noseći u torbama do tri meseca. Tasmanijski tigar je samo jednom uspešno razmnožen u zatočeništvu – u zoološkom vrtu u Melburnu 1899.g. Životni vek im je bio 5 do 7 godina.
Bili su izraziti mesožderi. Želudac im je bio prilagođen za prihvatanje velike količine hrane odjednom, kao adaptacija za duge periode gladovanja kada je lov bio neuspešan. Plen su im bili kenguri, valabiji, vombati, ptice i male životinje poput oposuma. Veruje se da je njihov omiljeni plen bio tasmanijski emu – ptica trkačica srodna onoj u Australiji. Ova ptica je na Tasmaniji od strane evropskih doseljenika istebljena do 1850.g. i od tada značajno pada i populacija tasmanijskog tigra.
Izumiranje u Australiji
Veruje se da je tilacin sa australijskog kontinenta izumro pre oko 2000 godina a nešto ranije na Novoj Gvineji. Izumiranje se dovodi u vezu sa ljudima kao i sa ugrožavanjem od strane pasa – dingoa. Postoje polemike oko uticaja dingoa na njihov nestanak. Dingo je prvenstveno dnevni lovac dok je tilacin bio noćni lovac. Takođe tilacin je bio moćnije građe u odnosu na dingoa što bi mu dalo prednost u međusobnim susretima. Međutim za razliku od svaštojednog dingoa bio je mnogo više izbirljiv u ishrani. Takođe prisvajanje dingoa od strane ljudi za potrebe partnerstva u lovu moglo je dovesti do povećane ugroženosti tilacina. Crteži na stenama u nacionalnom parku Kakadu jasno dokazuju da je tilacin bio lovljen od strane prvih ljudi.
Izumiranje na Tasmaniji
Od vremena dolaska prvih evropskih doseljenika, tilacin je preživeo na Tasmaniji do 1930-ih. U vreme dolaska prvih doseljenika na Tasmaniju njihova populacija bila je najbrojnija na severu ostrva i u početku su bili retko viđeni. Međutim kasnije, među stanovništvom Tasmanije, postaju okrivljeni za napade na ovce. To je dovelo do uspostavljanja sistema premija za njihov odstrel. Kompanija The Van Diemen’s Land uvodi takve premije od 1830.g. a između 1888. do 1909. tasmanijska vlada plaća 1funtu po glavi odstreljene životinje a 10 šilinga za mladunče. Ukupno je plaćeno 2.184 premije, ali se veruje da je broj ubijenih tasmanijskih tigrova bio mnogo veći. Pored ovoga, na njihovo izumiranje uticala je i ugroženost od divljih pasa dovedenih od strane doseljenika, zatim erozija staništa, izumiranje vrsta koje su im bile prirodni plen (tasmanijski emu) i kataralna bolest koja je zahvatila i mnoge primerke u zatočeništvu. Šta god bio razlog tek do 1920.g. životinja je postala izuzetno retka u divljini. Bilo je nekoliko pokušaja da se vrsta spasi. Uprava nacionalnog parka Wilsons Promontory u australijskoj državi Viktoriji 1908. planirala je da na nekoliko lokacija naseli ovu vrstu.
Rezultati raznih naučnih istraživanja pokazali su veliku mogućnost da je ova vrsta ipak opstala u divljini Tasmanije. Naime pronađeni su otisci stopala koji bi mogli pripadati ovoj vrsti a takođe je bilo izjava po kojima su mnogi čuli zvukove kakvim su se oglašavali tasmanijski tigrovi. Bilo je i izjava ljudi koji su tvrdili da su videli ovu životinju u prirodi. Međutim, uprkos istraživanjima, nije pronađen nijedan nedvosmislen dokaz o postojanju ove životinje. Tasmanijski tigar je imao status ugrožene vrste do 1986.g. Međunarodni standardi propisuju da se svaka životinjska vrsta čiji primerak nije zabeležen u periodu od 50 godina proglašava izumrlom.
Villa Morelos, Santa María del Oro
Villa Morelos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Santa María del Oro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 117 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 730 m.
Opština Belin, Covasna
Belin je opština u Rumuniji u okrugu Kovasna.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 528 m.
Narod riže (film, 1957)
Narod riže (米)je japanski igrani film snimljen 1957. u režiji Tadashija Imaija. Po žanru je drama, a radnja je smještena u ruralni Japan, gdje stanovništvo još uvijek živi u siromaštvu i primitivnim uvjetima, odnosno gdje najbanalniji kvar ili incident može cijelu jednu porodicu dovesti do propasti. Narod riže je osvojio najprestižnije nacionalne filmske nagrade, a bio je prikazan i u Cannesu.
El Rodeo, Manuel Doblado
El Rodeo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Manuel Doblado.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 28 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1766 m.
Guy de Maupassant
Anri-Rene-Alber-Gi de Mopasan (5. avgust 1850. - 6. jul 1893.), bio je francuski realistički pisac.
Mopasan je rođen u mestu Šato de Miromenil (Château de Miromesnil), kod Djepa (Dieppe) u Francuskoj. Pisao je pripovetke i romane. Njegove pripovetke odlikuje ekonomičan stil i veština kojom su zapleti u njima razrešavani. Danas se neke njegove pripovetke svrstavaju u žanr horora.
Mopasanovi su bili stara lorenska porodica koja se doselila u Normandiju sredinom 18. veka. Njegov otac se 1846. oženio sa Lorom de Poateven (Laure Le Poittevin), devojkom iz dobrostojeće građanske porodice. Lora i njen brat Alfred su se u detinjstvu često igrali sa sinom ruanskog hirurga, Gistavom Floberom, koji će kasnije snažno uticati na život Lorinog sina. Bila je to žena neuobičajenog literarnog ukusa za to vreme, a vrlo dobro je poznavala klasike, naročito Šekspira. Budući da je bila razdvojena od muža, svoja dva sina, Gija i Ervea, podizala je sama.
Sve do svoje trinaeste godine Gi je sa svojom majkom živeo u Etretau, gde je neometano rastao uživajući u blagodetima primorskog sela: znao je često sa ribarima ići u ribolov ili razgovarati sa lokalnim seljacima na njihovom dijalektu. Bio je toliko privržen majci da je, nakon što je upisan na bogosloviju u Ivetou, vrlo brzo uspeo u nastojanju da bude izbačen iz škole i da se vrati majci. Iz te faze njegovog života potiče i njegova izražena odbojnost prema religiji.
Potom ga šalju u ruanski Licej gde se počinje interesovati za poeziji te se uspešno oprobava u glumi.
Apratoksin A
Apratoksin A je organsko jedinjenje, koje sadrži 45 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 840,123 Da.
Guy de Maupassant
Nakon završetka rata 1871. napušta Normandiju i dolazi u Pariz gde sledećih deset godina radi kao pomorski službenik. U tih deset dosadnih godina jedina razonoda mu je bila veslanje po Seni nedeljom i praznicima.
Tierras Nuevas, Mexicali
Tierras Nuevas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Mexicali.
Guy de Maupassant
U to vreme Gistav Flober mu postaje tutor i svojevrstan literarni vodič u njegovim književnim i novinarskim počecima. U Floberovoj kući susreće ruskog romanopisca Ivana Turgenjeva i Emila Zolu, kao i mnoge druge predstavnike realizma i naturalizma. U to vreme piše pesme i kratke drame.
Godine 1878. prelazi u Ministarstvo javnog informisanja gde postaje vanjski urednik nekoliko vodećih novina tog vremena kao što su Figaro, Žil Bla, Goloaz i L Eko d Pari. U slobodno vreme posvećuje se pisanju romana i pripovedaka.
Godine 1880. objavljuje svoje prvo remek-delo Boule de suif, koje odmah postiže velik uspeh. Flober je to delo opisao kao „remek-delo za sva vremena“.
Mopasanov najplodniji period bio je od 1880. do 1891. Postavši slavan svojom prvom pripovetkom, marljivo je pisao i stvarao dva a ponekad i četiri dela godišnje. Srećan spoj književnog talenta i smisla za biznis doneo mu je pravo bogatstvo.
Godine 1881. objavljuje prvu knjigu pripovedaka pod naslovom „Kuća Telijeovih“ (La Maison Tellier); u samo dve godine ta knjiga je dostigla dvanaest izdanja; godine 1883. završava svoj prvi roman „Jedan život“ (Une Vie), koji se za manje od godinu dana prodaje u 25.000 primeraka.
U svojim romanima detaljnije razrađuje zaplete iz svojih pripovedaka. Njegov drugi roman, Bel-Ami, koji je izdat 1885, dostigao je trideset sedam izdanja za samo četiri meseca.
Njegov tadašnji izdavač dobro je plaćao svako njegovo novo remek-delo, a Mopasanovo pero je bez i najmanjeg napora stvaralo stilski doterana, originalna i dubokoumna dela. U tom periodu napisao je roman Pjer i Žan koji mnogi smatraju njegovim najboljim romanom.
Od rođenja povučen, voleo je samoću i meditaciju. Često je putovao u Alžir, Italiju, Englesku, Britaniju, Siciliju, Overnju i sa svakog putovanja vraćao se sa novom knjigom.
Krstario je na svojoj jahti "Bel-Ami", nazvanoj po njegovom prvom romanu. Ovako buran život nije ga sprečavao da se sprijatelji sa najslavnijim književnicima tog vremena: Aleksandar Dima, Sin mu je bio kao drugi otac; u E le Benu sreće Ipolita Tena i biva oduševljen ovim filozofom i istoričarem.
Flober je i dalje igrao ulogu njegovog literarnog „kuma“. Mopasanovo prijateljstvo sa piscem Gonkurom bilo je kratkog veka: njegova otvorena i praktična narav suprotstavila se atmosferi tračeva, skandala, licemerja i podmetanja koju su Gonkur i njegov brat stvorili u salonima sa nameštajem iz 18. veka. Mrzeo je ljudsku komediju i društvenu farsu.
U kasnijim godinama kod njega se razvila gotovo bolesna želja za samoćom i samoočuvanjem uz stalan strah od smrti te manija proganjanja zajedno sa simptomima sifilisa zarađenog u mladosti. Godine 1891. potpuno gubi razum, a umire dve godine kasnije jula 1893, mesec dana pre 43. rođendana.
Gi de Mopasan pokopan je na groblju Monparnas u Parizu.
Napomene
Biografija iz uvoda je preveden tekst iz javnog vlasništva.
Kerbors
Kerbor je naselje i opština u Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Obale Armora.
Po podacima iz 1990. godine u opštini je živelo 321 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 47 stanovnika/km².
The Robins
The Robins je bila američka R&B muzička grupa koja je djelovala kasnih 1940-ih i 1950-ih. Specijalnost joj je bio tzv. doo-wop zvuk. Jedan od njenih najvećih hitova je bio Riot in Cell Block No. 9.
Bairdstown, Ohio
je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 130, što je 0 (0,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Fraccionamiento VIVAH 2000, Santiago Pinotepa Nacional
Fraccionamiento VIVAH 2000 je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Pinotepa Nacional.
Rancho la Barranquilla, Ayala
Rancho la Barranquilla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Ayala.
Piano Stoppa, Palermo
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 242 m.
Rădulești, Dobra
Rădulești je naselje u Rumuniji u okrugu Hunedoara u opštini Dobra.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 156 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 256 m.
NGC 167
NGC 167 je galaksija u zviježđu Kit.
Rancho la Barranquilla, Ayala
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1239 m.
NGC 168
NGC 168 je galaksija u zviježđu Kit.
Fraccionamiento VIVAH 2000, Santiago Pinotepa Nacional
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 90 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 221 m.
Oppurg
Opurg je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 76 opštinskih središta okruga Zale-Orla. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.286 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16075077.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Zale-Orla Opurg se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Zale-Orla. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 230 metara. Površina opštine iznosi 15,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.286 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 82 stanovnika/km².
Belovište (Gostivar)
Belovište je naseljeno mesto u Republici Makedoniji, u severozapadnom delu države. Belovište pripada opštini Gostivar.
Geografski položaj
Naselje Belovište je smešteno u severozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Gostivara, naselje je udaljeno 3 km istočno.
Belovište se nalazi u gornjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno na južnom obodu Pološkog polja. Severno od naselja pruža se polje, a istočno se izdiže Suva gora. Nadmorska visina naselja je približno 580 metara.
Klima u naselju je umereno kontinentalna.
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 2002. godine Belovište je imalo 2.267 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (63%), a u manjini su etnički Makedonci (37%).
Većinska veroispovest u naselju je islam, a manjinska pravoslavlje.
Tamborlani, Piacenza
Tamborlani je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Riot in Cell Block Number 9
Riot in Cell Block #9 je američka R&B pjesma iz 1954. koju su napisali Jerry Leiber i Mike Stoller, a koja je najpoznatija u verziji grupe The Robins koja je iste godine došla na vrh R&B top-liste. U tekstu pjesme (čiji naslov doslovno znači "Neredi u bloku ćelija") pripovjedač opisuje kako je 2. jula 1953. služio kaznu u federalnom zatvoru kada je došlo do pobune. Usprkos toga što prikazuje nasilan i zastrašujući (iako fiktivni) događaj, Riot je bila originalno zamišljena kao šaljiva (novelty) pjesma inspirirana popularnom radio-serijom Gangbusters.
Tamborlani, Piacenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 630 m.
Riot in Cell Block Number 9
Ponovno je postala popularna tek 1970. nakon maskara na Kent Stateu, kada ju je Mike Love iz Beach Boysa pjevao s izmijenjenim, politički angažiranim tekstom. Od kasnijih obrada su poznate one grupe Grateful Dead i The Blues Brothers.
Sala Superiore, Pavia
Sala Superiore je naselje u Italiji u provinciji Pavia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 484 m.
Cañada Grande, Venado
Cañada Grande je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Venado.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 114 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1772 m.
Hrastnik (Vojnik, Slovenija)
Hrastnik je naselje u slovenskoj Općini Vojniku. Hrastnik se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 15 stanovnika.
San Diego Xalpatlahuaya, Huamantla
San Diego Xalpatlahuaya je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini Huamantla.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 150 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2462 m.
Gnej Julije Agrikola
Rodom iz ugledne porodice, Agrikola je vojničku karijeru započeo u Britaniji služeći pod guvernerom Gajem Svetonijem Paulinom. Nakon toga je vršio niz dužnosti; imenovan je za kvestora u Aziji godine 64, zatim za plebejskog tribuna 66. i pretor 68. U Godini četiri cara (69) je podržao Vespazijana, te je nakon njegovog dolaska na carsko prijestolje imenovan za guvernera u Britaniji. Kada mu je komanda završila godine 73. službeno je dobio status patricija u Rimu te je imenovan guveenerom provincije Gallia Aquitania. Godine 77. je imenovan za konzula i guvernera Britanije. Na potonjoj dužnosti je osvojio najveći dio današnjeg Walesa i sjeverne Engleske, te poduzeo pohode na škotske nizine, gdje je na neko vrijeme uspostavio rimsku vlast. Historičari špekuliraju kako je poduzeo i kratkotrajnu ekspediciju na Irsku. Godine 85. je opozvan iz Britanije nakon neočekivano duge službe, te se poslije toga povukao iz javnog života.
San José Cacateel, Yajalón
San José Cacateel je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Yajalón.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 766 m.
Valle Florido, Durango
Valle Florido je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Durango, u opštini Durango.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 517 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1930 m.
Sekst Julije Frontin
Izvori
See also:
Dion Hrizostom
thumb|desno|Oracije Diona Hrizostoma koje je uredio [[Johann Jakob Reiske, 1784. Oration 1, ΠΕΡΙ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ (O kraljevanju)]]
Dion Hrizostom (Δίων Χρυσόστομος, Dio Chrystostom), poznat i kao Dion iz Pruse ili Dion Kokcejan (Dio Cocceianus, cca. 40–cca. 120) bio je grčki orator, pisac, filozof i historičar, poznat kao jedan od najuglednijih intelektualaca u Rimskom Carstvu u drugoj polovici 1. vijeka. Od njegovih djela je sačuvano osamdeset govora, nekoliko pisama, humoristički esej o kosi te razni fragmenti. Njegov nadimak Hrizostom doslovno znači "Zlatousti".
Munika
Munika, crna mura ili smrč (Pinus heldreichii) je crnogorična vrsta drveća iz porodice Pinaceae.
Familia Rosales Márquez, Mexicali
Familia Rosales Márquez je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Mexicali.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 12 m.
Munika
Izgled
left|thumb|200px|Šišarke Munika je drvo visoko do 30 metara, s promjerom debla do 1 m. Krošnja je ovalnopiramidalna ili piramidalna. Deblo je snažno često pri dnu sabljasto savijeno. Grane su u pravilnim pršljenovima.
Kora je u mladosti glatka i bjelkastosiva (leucodermis), dok u starijoj dobi postaje pepeljastosiva i karakteristično ispucana na jasno omeđene, mnogokutne pločice, slične panciru.
Korijen je jako razvijen, sa brojnim i snažnim ograncima koji duboko prodiru u pukotine u vapnenačkim stijenama.
Pupovi su bez smole, do 2 cm dugi.
Četine (iglice) su tamnozelene, krute, oštre, koncentrirane na vrhu grančica u obliku zbijenih kitica. Duge su 6 do 9 cm i oko 1.5 mm široke.
Arnold Fanck
Arnold Fanck (6. mart 1889 - 28. septembar 1974) je bio njemački filmski režiser, poznat prije svega kao pionir žanra koji će kasnije postati poznat kao gorski film. Fanck je svoja prva ostvarenja snimio u nijemoj eri, kombinirajući svoju ljubav prema filmu sa planinarskom strašću i snimajući dokumentarne filmove koji su publici pružili uvid u dotada rijetko viđene ili zamišljane prizore. Takvi su filmovi, kasnije i u igranom obliku, stekli izuzetnu popularnost, te lansirali karijere Luisa Trenkera i Leni Rifenestahl. U doba Trećeg rajha je Fanck ispočetka bio u nemilosti nacističkog režima, da bi za vrijeme Drugog svjetskog rata postao član NSDAP i snimao propagandna ostvarenja. Zbog toga je nakon rata bio proskribiran i neko vrijeme morao za život zarađivati kao drvosječa. Tek godinama kasnije je priznat kao veliki umjetnik i važna ličnost za historiju njemačke i svjetske kinematografije.
Munika
Izgled
Cvjetovi su jednospolni. Muški cvjetovi su u obliku resa, grupirani, a ženski češeri su u grupama od 2, 3 ili 4, a rijetko i pojedinačni.
Češeri su 7 do 8 cm dugi i oko 2,5 cm debeli, s plosnatom ili piramidalnom, žućkastosmeđom apofizom. Češeri prve godine imaju karakterističnu tamnoljubičastu boju.
Razmnožava se sjemenom. Sjeme je eliptično, dugo oko 7 mm, pjegavo, sa oko 25 mm dugim krilcem koje obuhvaća sjeme.
Stanište
Munika najčešće naseljava strme, kanenite i stjenovite terene subalpskog pojasa. to su mjesta gdje surovost planinske klime dolazi do izražaja i upravo u ovim uvjetima munici nema premca. Tvori čiste ili miješane sastojine sa drugim četinarskim ili lišćarskim vrstama.
Munika je endemična za središnji i zapadni Balkan (BiH, Srbija, Crna Gora, Albanija i Makedonija) te južni dio Apeninskog poluotoka
Izvor
Atlas drveća i grmlja, Čedomir Šilić
La Represa, Tecolutla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 52 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 21 m.
Hrenova
Hrenova je naselje u slovenskoj Općini Vojniku. Hrenova se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 164 stanovnika.
Balin Dol
Balin Dol je naseljeno mesto u Republici Makedoniji, u severozapadnom delu države. Balin Dol pripada opštini Gostivar.
Geografski položaj
Crkva Sv. Nikole u Balin dolu Naselje Balin Dol je smešteno u severozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Gostivara, naselje je udaljeno 3 km istočno.
Balin Dol se nalazi u gornjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno na južnom obodu Pološkog polja. Severno od naselja pruža se polje, a istočno se izdiže Suva gora. Nadmorska visina naselja je približno 540 metara.
Klima u naselju je umereno kontinentalna.
Generalife
Palača Generalife (arapski: Jannat al-'Arif‎ = Arhitektov vrt) u Granadi je ljetna palača posljednjih muslimanskih vladara Španjolske – Maurskih Nasrida (1232.-1492.). Od 1984. godine, zajedno s palačom Alhambra i arapskom četvrti Albayzin, nalazi se na UNESCOvom popisu svjetske kulturne baštine.
Balin Dol
Istorija
Početkom 20. veka Balin Dol je bio naseljeno pravoslavnim Slovenima (1/3) i muslimanskim Albancima (2/3). Tada je deo pravoslavnih meštana bio u okviru Srpske pravoslavne crkve.
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 2002. godine Balin Dol je imao 2.501 stanovnika.
Generalife
Izgrađena je uglavnom u 14. stoljeću, za vladavine Muhameda II. (1302.-1309.), sultana Emirata Granade, a ukrašena je za Ismaila I. (1313.-1324.). Ova islamska srednjovjekovna palača sastoji se od Dvorišta s vodenim vrtom (Patio de la Acequia) koji ima dugi bazen uokviren biljkama, fontanama, kolonadom palmi i paviljonima; te Sultanovog vrta (Jardín de la Sultana) ili Dvorišta čempresa. Oni su najstariji sačuvani maurski vrtovi, a prvi se smatra primjerom vrta srednjovjekovne Al-Andalus.
Izvorno je palača bila povezana nadsvođenim prolazom s Alhambrom. Današnji vrtovi su prema drevnim nacrtima obnovljeni 1931. godine, a dovršio ih je Francisco Prieto Moreno 1951. godine. Perivoji su popločani u tradicionalnom granadskom stilu s mozaikom ploča, bijelima iz rijeke Darro i crnima iz rijeke Genil.
Balin Dol
Stanovništvo
Većinska veroispovest u naselju je islam, a manjinska pravoslavlje.
Ivan Reitman
Ivan Reitman (Komoran, Čehoslovačka, 27.10. 1946. - Montecito, 12.2. 2022.) bio je kanadski filmski režiser, scenarist i glumac. Rođen je u Komoranu (današnja Slovačka), a roditelji su mu bili Klara i Ladislav Reitman, Slovaci jevrejskog podrijetla, te su preživjeli logor Auschwitz. Otac mu je sudjelovao i u pokretu otpora. Emigrirali su u Kanadu 1950. Reitman je tamo počeo raditi kao režiser i producent.
Poznat je po komedijama iz 1980-ih i 1990-ih. Poznatiji filmovi su mu Istjerivači duhova (1984), Pruge (1981), Blizanci (1988) i Kindergarten Cop (1990). Kao producent je nominiran je za Oscar za najbolji film za humornu dramu Up in the Air (2011) koju je režirao njegov sin Jason Reitman.
Santa María del Oro, Santa María del Oro
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 697 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 959 m.
Vetria, Savona
Vetria je naselje u Italiji u provinciji Savona, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 723 m.
Somonauk, Illinois
je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.893, što je 598 (46,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Janis Kunelis
thumb|right|Kounellis Janis Kunelis (na Zapadu poznat kao Janis Kounellis; Pirej, 23. mart 1936 - ) je grčki slikar i kipar, poznat po korištenju pronađenih predmeta u svojim djelima, te kao jedan od predstavnika pokreta Arte povera.
NGC 169
NGC 169 je galaksija u zviježđu Andromeda.
Colcavagno, Asti
Colcavagno je naselje u Italiji u provinciji Asti, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 111 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 219 m.
Albayzin
El Albayzín (arapski), također Albaicín ili El Albaicín, je gradska četvrt Granade, španjolske autonomne zajednice Andaluzije, koja je sačuvala uske vijugave ulice i vremena srednjovjekovne Al-Andalus. Od 1984. godine, zajedno s palačama Alhambra i Generalife, nalazi se na UNESCOvom popisu svjetske kulturne baštine.
Nalazi se na brdu s kojega se, pored crkve sv. Nikole, pruža divan pogled na Alhambru. Od građevina koje su sačuvane ističu se arapske kupke, Arheološki muzej Granade i Crkva Krista Spasitelja (San Salvador) koja je izgrađena na temeljima maurske džamije. Tu se nalaze i neke izvorne maurske kuće i veliki broj restorana koji su uređeni u sjevernoafričkom stilu.
Chalesmes
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 78, a gustina naseljenosti je iznosila 8 stanovnika/km².
41
thumb|Kaligula
Godina 41. (XLI) je bila redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Augusta i Saturnina ili, rjeđe, '''godina 794. Ab urbe condita'''. Oznaka "41." za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Shake, Rattle and Roll
"Shake, Rattle and Roll" je američka twelve bar blues pjesma iz 1954. koju je napisao Jesse Stone. Originalno ju je snimio crni blues muzičar Big Joe Turner, ali je daleko popularnija verzija bjelačkog benda Bill Haley & His Comets iz iste godine. Usporedbe dviju pjesama se često navode kao najbolji način da se odredi razlika između blues i rock and roll muzike. Haleyeva je verzija karakteristična po tome što je tekst, iz straha od cenzure na bjelačkim radio-stanicama, bio "očišćen" od svih aluzija na seks, uključujući i sam izraz "rock and roll". Usprkos toga se često navodi kao jedna od prvih prvih rock and roll ploča.
U historijama popularne muzike se ponekad mogu pronaći navodi kako je Bill Haley "pokrao" Big Joe Turnera. U stvarnosti su Turner i Haley postali dobri prijatelji i često nastupali zajedno.
Pjesmu su kasnije često obrađivali razni muzičari, a jedan od prvih je bio Elvis Presley 1956.
Belovište (Tetovo)
Belovište je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Belovište pripada opštini Jegunovce.
Prirodni uslovi
Naselje Belovište je smešteno u severnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Srbijom (7 km severoistočno od naselja). Od najbližeg većeg grada, Tetova, naselje je udaljeno 20 km severoistočno.
Belovište se nalazi u donjem delu istorijske oblasti Polog. Naselje je položeno na severnom obodu Pološkog polja. Južno naselja se pruža polje, a severno i zapadno se izdiže Šar-planina. Nadmorska visina naselja je približno 720 metara.
Klima u naselju je umereno kontinentalna.
Istorija
Početkom 20. veka svi žitelji su bili pripadnici Srpske pravoslavne crkve.
Stanovništvo
Belovište je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 311 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (97%), a ostalo su mahom Srbi.
Većinska veroispovest je pravoslavlje.
Anna Hoffman-Uddgren
Anna Maria Viktoria Hoffman-Uddgren, rođ. Hammarström (Stockholm, 23. februar 1868 – 1. jun 1947) bula je švedska kazališna glumica, pjevačica i zabavljačica koja je oko godine 1900. uživala ogromnu popularnost i titulu "kraljice zabave" u Švedskoj. Bila je kćer Emme Hammarström a otac joj navodno bio kralj Oskar II od Švedske. . Bila je udana za novinara Gustafa Uddgrena.
Godine je 1911. snimila svoj prvi igrani film Stockholmsfrestelser, koji je i režirala. Zbog toga se smatra prvom ženom-režiserom u historiji švedske kinematografije.
Fabbriche, Pisa
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 387 m.
Crkva Bogorodice Ljeviške
Crkva Bogorodice Ljeviške je srpska pravoslavna crkva iz 12. stoljeća u gradu Prizrenu na Kosovu. Jedna od srednjovjekovnih srpskih spomenika na Kosovu koji su pod zaštitom UNESCO-a kao svjetska baština.
Povijest
Tijekom okupacije Osmanlijskih Turaka bila je pretvorena u džamiju, a freske su obijene, pokrivene slojem žbuke i premazane klakom. Od 1950. do 1952. god. freske su ponovno otkrivene i građevina je ponovno postal crkvom. Njena obnova je potrajala sve do 1976. god.
Od srpnja 1999. god. čuvaju je međunarodne snage KFOR-a koje nisu uspjele spriječiti albanske izgrednike da je spale tijekom nereda 2004. god. Crkva je pretrpjela i nekoliko pljački, između ostalog njen skupocjeni olovni pokrov je ukraden više puta.
Dana 13. srpnja 2006. god. crkva Gospe Ljeviške je upisana na UNESCOv Popis mjesta svjetske baštine u Europi kao dodatak manastiru Visokim Dečanima koji se također nalaze na popisu mjesta svjetske baštine u opasnosti.
Odlike
Izvorna građevina iz 11. stoljeća bila je trobrodna bazilika. Imala je tri apside na istoku i narteks (srpski: priprata) na zapadu, ispred koje se nalazio trijem. Preuređenjem u 14. st. glavni brod je pretvoren u petokupolnu cjelinu, a bočni brodovi su prevoreni u deambulatorij. Ovaj oblik je već postojao u bizantskoj crkvi Solunskih apostola: osnova upisanog križa s pet kupola, a oko njega je s tri strane široki brod. Umjesto trijema, izgrađen je dvokatni egzonarteks sa zvonikom. Od stare crkve preuzeti su bočni zidovi. Središnja kupola leži na četiri stuba, dok su male kupole postavljene dijagonalno. Crkva je izgrađena naizmjeničnim redovima opeke i vapnenca. Vanjski izgled je oživljen dvostrukim i trostrukim prozorima i nišama. Obnovom crkve su upravljali majstori Nikola (arhitektura) i Astrapa (freske). O tome se zna po natpisu u vanjskom narteksu.
Najstarije sačuvane freske u crkvi potječu iz trećeg desetljeća 13. st. To su prikazi svadbe u Kani, Izlječenje slijepca i Bogorodica s Kristom čuvarem. Preostale freske su djelo majstora Mihajla Astrape i njegovih pomoćnika, naslikane između 1307. i 1313. godine. Među njima su ciklusi velikih blagdana, Kristove muke, čuda i parabola, kao i portreti svetaca i srbijanskih povijesnih osoba (Stefan Nemanja, Sveti Sava, kralj Milutin, itd.).
Oßmannstedt
Osmanštet je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 75 opštinskih središta okruga Vajmarer Land. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.283 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16071072.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vajmarer Land Osmanštet se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Vajmarer Land. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 200 metara. Površina opštine iznosi 16,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.283 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 78 stanovnika/km².
Opština Tenamaxtlán, Jalisco
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 521 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1443 m.
Gnej Sencije Saturnin
Gnej Sencije Saturnin (Gnaeus Sentius Saturninus) je ime dvojice Rimsko Carstvo|rimskih političara iz doba ranog Carstva:
Uvojiti receptori
Uvojiti receptori su familija G protein spregnutih proteina koji služe kao receptori u Wnt signalnom putu i nekoliko drugih signalnih puteva. Aktivacija ovih receptora dovodi do aktivacije razbarušenih proteina u citosolu.
Distribucija po vrstama
Uvojiti receptori i geni koji ih kodiraju su bili identifikovani kod niza životinjskih vrsta, od sunđera do čoveka.
Funkcija
Uvojiti receptori takođe učestvuju u rukovođenju ćelijskom polarnosti, embrionskim razvojom, formacijom neuronskih sinapsi, ćelijskom proliferacijom, i mnogim drugim razvojnim procesima i u odraslim organizmima. Mutacije u ljudskog uvojitog-4 receptora su bile povezane sa porodičnom eksudativnom vitreoretinopatijom, retkom bolesti koja utiče na retinu na pozadini oka, i staklastog tela, prozirne tečnosti unutar oka.
San Esteban, Taxco de Alarcón
San Esteban je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Taxco de Alarcón.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 91 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2110 m.
Campo Agua de los Patos, Ayala
Campo Agua de los Patos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Ayala.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1130 m.
Indoevropski prajezik
Indoevropeistika je poredbeno-povijesna lingvistička disciplina koja proučava povijesni razvoj indoevropskih jezika i jezičnih porodica te rekonstrukciju indoevropskog prajezika. Također proučava kulturu, mitologiju, društva i književnost.
Rekonstrukcija
Nema direktnih dokaza indoevropskog prajezika jer nikad nije zapisan. Svi glasovi i riječi rekonstruirani su upotrebom komparativne metode. Zvjezdica (asterisk) rabi se kao oznaka rekonstruiranih riječi, kao što su *wódr "voda", *k`won "pas" ili *tréyes "tri (3)". Mnoge riječi u suvremenim indoevropskim jezicima potječu iz takvih "prariječi" kroz regularne glasovne promjene.
Svi su indoevropski jezici flektivni jezici (iako su mnogi, kao engleski jezik, izgubili većinu fleksije). Pomoću komparativne metode, vrlo je vjerojatno da je bar posljednji stadij indoevropskog prajezika bio flektivan jezik, koji se više koristio sufiksima nego prefiksima.
Međutim, pomoću interne rekonstrukcije i morfološke (re)analize rekonstruiranog, nedavno je pokazano da je vrlo vjerojatno da je davnija faza indoevropskog prajezika mogla biti jezik s fleksijom korijena, kao semitski prajezik.
Kronologija i porodice
Indoevropski prajezik vjerojatno se govorio od 6000. p. n. e. do 3000. p. n. e., a vjerojatno se dezintegrirao između 3500. i 2500. p. n. e. Baltoslavenski jezik izdvojio se oko 1500. p. n. e., a praslavenski oko 500. p. n. e.
Neki su pretpostavili da je indoevropski prajezik bio samo dio nostratičkog prajezika, a tu je teoriju postavio danski lingvist Holger Pedersen, a potom razradio Vladislav Iljič Svityč 1971. Nostratički prajezik govorio se prema toj teoriji negdje oko 15 000 pr. Kr., a dijelio se na sljedeće skupine:
Горња Грабовица
Горња Грабовица је насељено место града Ваљева у Колубарском округу. Према попису из 2011. било је 1301 становника.
Indoevropski prajezik
Kentumski i satemski jezici
Indoevropski se jezici dijele na kentumske i satemske jezike. Isprva su kentumski smatrani zapadnim, a satemski istočnim, no ta je gruba dijalektalna podjela ukinuta otkrićem toharskog koji je bio najistočniji, a ipak kentumski jezik.
Ova je podjela temeljena na odrazu praindoevropskog fonema *k´. Naime vrijedi sljedeća formula: Znači, u kentumskim se jezicima razlikuju odrazi običnih i labijaliziranih velara, a palatalizirani se velari stapaju s običnim velarima.
Горња Грабовица
Демографија
У насељу Горња Грабовица живи 1079 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 37,3 година (36,4 код мушкараца и 38,2 код жена). У насељу има 460 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,97.
Ово насеље је у углавном насељено Србима (према попису из 2002. године).
Indoevropski prajezik
Kentumski i satemski jezici
Kentumski jezici:
Indoevropljani
Analizom leksika utvrđene su neki podaci o praindoevropskim govornicima. Poznavali su poljoprivredu, trgovinu, život u zajednici i srodstvo, kovine, domaće i divlje životinje, planinski kraj i bjelogoricu, odjeću, vjeru itd. Vjerojatno su bili ratnički nastrojeni (zbog pojedinog dijela leksika i njihove ekspanzije)
Postojalo je nekoliko hipoteza o njihovu izvornu položaju. Neki su tvrdili da su bili između Balkana i Irana u Maloj Aziji na što je upućivao leksik vezan uz planinski kraj, a i poznavanje riječi za neke životinje južnije od tog prostora. Drugi su tvrdili da su živjeli u sjeveroistočnom Iranu uz jezero Urmiju, a treći da su bili u dunavskom području. Danas je najprihvaćenija teorija arheologinje Marije Gimbutas koja je dokazala da je posebna kultura pokapanja mrtvih nadrgrobnim humcima - kurgani - raširena baš kuda i indoevropski jezici.
Istraživači
mini|[[William Jones, engleski filolog koji je prvi pretpostavio indoevropski prajezik]]
Nauka u renesansi
240px|right|thumb|[[Vitruvijanski čovjek, djelo Leonarda da Vincija, primjer spajanja umjetnosti i nauke tijekom renesanse.]]
Tijekom renesanse došlo je do velikog napretka na poljima geografije, astronomije, hemije, fizike, matematike, manufakture i inžinjeringa. Otkrivanje starih naučnih tekstova ubrzano je padom Carigrada 1453. godine, a otkriće štamparske mašine je demokratiziralo učenje i omogućilo brže širenje novih ideja. Međutim, neki na renesansu, ili barem njezin početak, gledaju kao na period naučne nazadnosti. Historičari kao što su George Sarton i Lynn Thorndike kritizirali su način na koji je renesansa utjecala na nauku, tvrdeći da je jedno vrijeme napredak bio usporen. Humanisti su favorizirali predmete koji su vezani za ljude, kao što su politika i historija, a ne prirodnu filozofiju ili primijenjenu matematiku. Drugi su se fokusirali na pozitivni utjecaj renesanse, ukazujući na faktore kao što su ponovno otkriće izgubljenih ili nepoznatih tekstova i povećani naglasak na istraživanje jezika i ispravnog čitanja tekstova.
Marie Boas Hall je stvorio naziv naučna renesansa kako bi odredio ranu fazu naučne revolucije. U novije vrijeme, Peter Dear je predložio dvofazni model rane moderne nauke: naučna renesansa iz 15. i 16. vijeka, u kojoj se fokusiralo na restauraciju znanja iz antike; i naučna revolucija iz 17. vijeka, kada su naučnici prešli sa oporavljanja na inoviranje.
Kontekst
Tijekom i nakon renesanse 12. vijeka Evropa je doživjela intelektualnu revitalizaciju, posebno po pitanju istraživanja prirodnog svijeta. Međutim, u 14. vijeku je došlo do niza događaja koji se danas nazivaju krizom srednjeg vijeka. Kada se pojavila Crna smrt, ona je izazvala iznenadni kraj prijašnjeg perioda ogromnih naučnih promjena. Kuga je ubila 25-50% evropske populacije, posebno u gusto naseljenim gradovima, centrima inovativnosti. Stalno pojavljivanje kuge i ostale katastrofe izazvale su opadanje populacije tijekom cijelog jednog vijeka.
Renesansa
U 14. vijeku počeo je kulturološki pokret poznat kao renesansa. Ponovno otkriće drevnih tekstova ubrzano je padom Carigrada 1453. godine, kada su mnogi bizantski učenjaci pobjegli na Zapad, naročito u Italiju. Oktriće štamparske mašine imala je veliki utjecaj na evropsko društvo: omogućeno širenje štampane riječi demokratiziralo je učenje i omogućilo brže širenje novih ideja.
Međutim, na taj početni period obično se gleda kao na period naučne nazadnosti. Također nije došlo do razvoja u fizici ili astronomiji, a zbog naklonost starim tekstovima zadržali su se aristotelski i ptolomejski pogledi na svemir. Filozofija je izgubila mnogo svoje strogosti, budući da se na zakone logike i zaključivanja gledalo kao sporedne u odnosu na intuiciju i emocije. U isto vrijeme humanizam je naglašavao da je priroda duhovno stvaralaštvo koje nije podložno zakonima ili matematici. Nauka će tek poslije preporoditi uz osobe kao što su Kopernik, Francis Bacon i Descartes.
Alhemija
Alhemija je istraživanje transmutacije materijala kroz neshvatljive postupke. Ponekada se opisuje kao rani oblik hemije. Jedan od glavnih ciljeva alhemije bio je pronalaženje metode za stvaranje zlata od ostalih tvari. Često vjerovanje među alhemičarima bilo je da postoji glavna supstanca od koje se formiraju sve ostale, kao i da ako se neka supstanca može dovesti na osnovni materijal, onda se ona može pretvoriti u drugu supstancu, npr. živa u zlato. Srednjovjekovni alhemičari su radili sa dva glavna elementa, sumporom i živom.
Paracelsus je bio renesansni alhemičar i fizičar. Paracelzisti su dodali i treći element, sol, kako bi stvorili trojstvo alhemijskih elemenata.
Astronomija
thumb|left|150px|[[Galileo Galilej|Galileo Galilei. Portret kredom u boji, Leoni]] Astronomija u srednjem vijeku bazirala se na geocentričnom modelu Klaudija Ptolomeja. Vjerojatno je vrlo malen broj tadašnjih astronoma ili astrologa uopće i pročitao Ptolomejevo djelo Almagest, koje je u 12. vijeku na Latinski jezik preveo Gerard Kremonski. Umjesto toga, oslanjali su se na uvode u ptolomejski sistem, kao što je De sphaera mundi (Johannes de Sacrobosco) i žanr priručnika poznatih kao Theorica planetarum. Za zadatak predviđanja planetarnih kretnji okrenuli su se alfonsinskim tabelama, skupini astronomskih tabela koje se baziraju na modelima iz Almagesta, ali uključuju i neke kasnije modifikacije - najvažnije model trepidacije koji je osmislio Tabit ibn Kora. Suprotno od popularnog mišljenja, astronomi iz srednjeg vijeka i renesanse nisu pribjegavali modelu "krugova na krugovima" kako bi ispravili prvobitne ptolomejske modele.