cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Esvatini
Flora i fauna
Vekovima ranije, današnji Svazilend je bio jedan od delova drevnog afričkog kontinenta na čijoj su se teritoriji slobodno kretale najrazličitije vrste divljih životinja. Razlike u nadmorskoj visini, padavinama i vegetaciji uslovile su postojanje različitih staništa na maloj teritoriji i privukle najraznovrsniju afričku faunu.
Ovde su takođe živeli i ljudi. Arheološke iskopine potvrđuju da je ovo jedna od najstarijih ljudskih naseobina. U davnoj prošlosti, pre nadiranja Nguni klana sa severa, stanovnici ove oblasti bili su Bušmani, mali, nomadski narod koji se bavio lovom i sakupljanjem plodova, iz potrebe da se prehrani. Bušmani su, za razliku od ljudi koji su se kasnije tu nastanili, živeli u harmoniji sa prirodom i nisu doprinosili uznemiravanju i uništavanju svoje okoline. Međutim, kada su došli ljudi sa drugačijim navikama i upustili se u borbu za životni prostor sa divljim životinjama, životinje su izgubile. Prvi su došli klanovi sa severa i sa sobom doneli domaće životinje i oruđe za obrađivanje zemlje.
Čak ni ovakav uticaj čoveka na divlje životinje i njihovo stanište nije bio dramatičan jer je njihov broj i dalje bio ograničen prirodnom smtnošću. Ali, onda se sredinom 1800. dogodila invazija Evropljana koji su došli sa, opet, drugačijim navikama, donevši svoje pištolje, moderne načine obrade zemljišta i medicinske veštine. Smrtnost je smanjena, ljudska populacija cveta, a čovek se sa životinjama bori za teritoriju. Divlji svet biva osuđen na propast. Na severoistoku Afrike se pojavila stočna kuga, preneta iz Evrope, koja se raširila i zahvatila i Svazilend 1896. Masovni pomor je zahvatio domaće životinje, a isto tako i divlje antilope, čak i lešinare koji su halapljivo jeli te lešine, a zatim i sami pomrli od gladi kada je kuga prestala i nestalo hrane.
Do ranih godina XIX veka broj divljači je obnovljen, ali samo da bi ih ljudi lovili zbog hrane. Neuspeh kolonijalne vlade da kontroliše krijumčarenje divljači mogao se porediti sa isto tako neuspešnim prethodno proglašenim zakonom o rezervatima koji se ticao izgradnje farmi posle prvog svetskog rata. Tokom 1930-ih, takozvana kazna divljih zveri dovela je do najšokantnijeg poglavlja u istoriji konzervacije. Na teritoriji Svazilenda pojavila se u ogromnom broju divlja zver gnu, prateći svoje migracijske instinkte koje je imala i vekovima pre. Zbog njihove invazije na farme i rančeve, proglašeni su štetočinama i povela sa akcija njihovog istrebljenja, kako god je to bilo moguće. Postoje podaci o tome kako su čitava stada bivala napadnuta puškama, a voda za piće otrovana, što je kasnije dovelo da smrti drugih životinja i ptica.
Između 1930. i 1960. nezaštićene divlje životinje bile su desetkovane nekontrolisanim lovom, lovokrađom i ubrzanim trgovinskim i poljoprivrednim razvojem.
Šezdesetih godina, Ted Reilly, prvi konzervacionista Svazilenda, pokušao je, ali nije uspeo da ubedi kolonijalnu vladu da naprave u Svazilendu barem jedan rezervat gde bi zivotinje bile stavljene pod zaštitu. Obrazloženje koje je dobio bilo je to da Svazilendu rezervati nisu potrebni jer već postoje parkovi do kojih se lako može stići, jedan na severu, Nacionalni park Kruger, i na jugu, rezervat Hluhluwe, oba na teritoriji Južnoafričke Republike. Ovakav odgovor vlade doveo je do toga da Ted Reilly na teritoriji svog privatnog ranča osnuje prvi rezervat Svazilenda, Mlilwane. Podignuta je zaštitna ograda i životinje svakakvih vrsta, velike i male, dovođene su i smeštane u ovo utočište.
Kada je kralj Sobhuza II video ovo preporođeno prirodno blago Svazilenda, preuzeo je mere da ga sačuva i još više unapredi i time postao zaštitnik rezervata Mlilwane i otac konzervacije prirode u svojoj kraljevini.
Podstaknut idejom o konzervaciji i uvidevši uspeh Mlilwane-a, kojem je i sam doprineo, kralj Sobhuza 1967. odlučuje da ustanovi još jednu zaštićenu oblast, rezervat Hlane.
Samo osam godina kasnije, 1975. saradnja dva rezervata u konzervaciji se ispostavila toliko uspešnom da se pojavio čak i suviše veliki broj nekad desetkovanih životinja.
Ekonomija
Nacionalni dohodak iznosi US$3.8 biliona, po glavi stanovnika on iznosi US$4200. Ekonomija je zasnovana na naturalnoj poljoprivredi, kojom se bavi više od 60% populacije i koja doprinosi sa skoro 25% u društvenom proizvodu. Najvažnije sirovine su: šećerna trska, pamuk, kukuruz, duvan, pirinač, citrusi, ananas, žito, sorgum, kikiriki. Još 25% u društvenom proizvodu ostvaruje se proizvodnjom različitih predmeta narodne radinosti. Proteklih godina, značaj rudarstva se smanjio jer su se 1978. iscrpele naslage rude visoko kvalitetnog gvožđa, a tražnja za azbestom se smanjila usled brige za očuvanjem zdrave životne sredine. Od prirodnih resursa eksploatišu se još i ugalj, glina, vodeni tokovi, šume, kamenolomi. Ima i malih rezervi zlata i dijamanata. Inflacija iznosi 8% godišnje. Najvažniji činilac čvrste valute je izvoz šećera i proizvoda od drveta. Najvažniji partner u trgovini je Južnoafrička Republika sa kojom se otvaruje 83% ukupnog uvoza i oko 74% izvoza. Otale zemlje sa kojima trguje su Japan, Velika Britanija, SAD. Nacionalna valuta je Lilangeni (u množini-Emalangeni), a 1 Lilangeni čine 100 centi.
Stanovništvo
U Svazilendu živi oko 1.100.000 ljudi, a stanovništvo čine narodi: Swazi, Zulu, Shangaan-Tsonga i Evropljani. Šezdeset sedam procenata populacije starijih od 15 godina ume da čita i piše. Službeni jezici su Engleski i Siswati, a službeno pismo Englesko. Veroispovest je hrišćanska (60%) i animizam (40%).
Struktura stanovništva po starosti i polu po podacima iz 2000.godine:
0-14	  15-6        65 i više Muškarci	245.626	 270.308	11.357 Žene	       247.825	  291.884	16.289 Ukupno	          46%	   52%	         2%
Prosečna dužina života je 40,44 godine.
Gradovi
Popis gradova u Svazilendu
Kultura
Osnovno obeležje najvažnijih kulturnih ceremonija u Svazilendu su pesma i igra koju izvode muškarci i žene obučeni u spektakularnu tradicionalnu nošnju. Iako je monarhija bila kritikovana kao neliberalna, glavni kulturni festivali se okreću oko svetih ceremonija zbližavanja ljudi i potseća ih na njihovu vezu sa kraljem. Narodna nošnja je upadljiva i često se nosi, pogotovu na ceremonijama gde muškarci nose štitove po kojima se razlikuje i njihova pripadnost određenom puku. Mlađi muškarci, do 25 godina starosti, nose braonkasto crvene štitove sa kožom pavijana obmotanom oko držača. Zreliji muškarci koriste crnu i belu kožu kojom prekrivaju štitove, a ukrašavaju ga kožom majmuna. Stariji se mogu prepoznati po većim, sivim štitovima čiji su držači obmotani kožom šakala. Tradicionalna odeća podrazumeva suknju koja se nosi ispod većeg ili manjeg komada lavlje kože ili krzna. Žene takođe nose kožnu suknju sa ogrtačem. I muškarci i žene se ukrašavaju perlama, ogrlicama i narukvicama.
Siswati i Engleski su službeni jezici, a pismo je Englesko. Iako religija domorodaca nije široko rasprostranjena, tradicionalna Svazi kultura ostaje čvrsto ukorenjena u životima ovog naroda. Važne ceremonije, kao što su Incwala i Umhlanga, imaju religiozni karakter. Jedan od najvažnijih elemenata Incwala običaja pretstavlja hodočašće do njihove rodne zemlje, na obalama Mozambika, gde sakupljaju penu sa talasa Indijskog okeana. Prezime Dlamini je najčešće i rasprostranjeno je u svim delovima zemlje. Većina njih tvrdi da su po poreklu pripadnici kraljevske loze, tako da se nedavne 1998. dogodio nesporazum kada su se dva čoveka istog imena, Peter Dlamini, pojavili da daju zakletvu za jedno ministarsko mesto. Većina populacije pripada Svazi narodu, ali postoji i mali broj Zulua, Tsonga-Shangaan i Evropljana. Izbeglice iz Mozambika, kako afričkog tako i evropskog porekla, čine značajnu manjinu.
Kukuruz je osnovna žitarica i uglavnom se konzumira kao kaša sa dodatkom masti, što možda zvuči neprivlačno, ali ne treba zaboraviti da je ovo siromašna zemlja koja hronično boluje od nedostatka zaliha hrane u regionima sklonim suši. U prošlosti, Svazi su jeli dosta mesa, ali je danas ishrana ograničena na kukuruz, mleko i povrće. Afričko domaće pivo se pravi uglavnom od sorguma ili kukuruza i vredi ga probati, mada, njegov kvalitet varira od mesta do mesta.
Religija - U biti, Svaziji su monoteisti, bez akcenta na vrhovno biće, superiornog Boga. Iako ga priznaju kao vrhovnog Gospodara, Svaziji su ipak okrenuti drvenom običaju poštovanja duhova predaka. Još uvek postoji i tradicija prinošenja žrtava precima, kako u vidu ritualnog klanja životinja, tako i prinošenjem raznih poklona, voća, rukotvorina, da bi se umilostivili preci i zatražila pomoć. Postoje i određeni običaji koji se sprovode s vremena na vreme, a kojima se, po verovanju, uspostavlja veza sa precima, na primer, ulazak novog člana u domaćinstvo, a to se posebno odnosi na prihvatanje mlade u kuću, budući da je njen duh za domaćinstvo stran. Venčanju prethodi niz običajnih radnji. Posle udvaranja, mladić dovodi devojku u kuću. Rano ujutro, članovi porodice mladića bude devojku na grub način (ne potpuno neočekivano) i odvode je do pojila gde počinju da je vređaju kako bi je rasplakale. To je takozvana inicijacija duha nepoznate devojke, koji bi eventualno u budućnosti mogao da naruši mir čitavog domaćinstva.
Venčanje (lobola) - Porodica muškarca menja stoku i ostale korisne životinje (prosek je oko 15 grla ili komada), za devojku. Ponekad, ako nisu u mogućnosti da daju odjednom, oni plaćaju u ’’ratama’’.
Kada jednom postane članom porodice, devojka više ne može da je napusti, osim u tri slučaja: neverstva, krađe ili veštičarenja. Pod ovim okolnostima porodica mladića može da je otera, ali se njena porodica može zauzeti za njenu odbranu i pregovarati sa familijom supruga.
Rođenje - Neposredno nakon rođenja deteta, roditelji i prisutni sunarodnici, skupljaju biljke i životinje koje su specifične za taj klan, prave mešavinu od njihovih delova, spaljuju i inhaliraju dete tim dimom, kako bi mu doneli sreću u životu.
Smrt - Pokojnici se sahranjuju blizu njihovog imanja, odmah pored domaćinstva, a samo kraljevi i članovi kraljevske familije se sahranjuju u planinskim pećinama. Sahrane su veoma bitne među Svazijima, i znače im i zbog češćeg međusobnog viđanja. Tradicionalno, nemaju pomene, kao recimo, pravoslavci, ali se posle 30 dana viđaju da isperu zatrovanost smrću.
Medicina - Još uvek su širom zastupljeni tradicionalni vračevi:
Molitve - Svaziji su eksperti u pisanju oda i pojanju. Postoji i zanimanje vezano za ovu kulturnu oblast, a pisci ovih oda pišu za svakog kralja, svakog poglavara, svaku viđeniju ličnost. To je toliko rasprostranjeno u Svazilendu da čak i vozači autobusa naračuju ode za svoje vozilo, i vozeći ih pojaju.
Prezimena - Ako koristite prezime neke osobe u obraćanju, to je mnogo veća čast nego korišćenje imena. Savko prezime ima svoju ekstenziju, čime se jasno stavlja do znanja o situaciji u kojoj se nalazite sa osobom – to može biti zahvaljivanje, pozdrav kao dobar dan ili pozdrav za  do viđenja. Zvuči nejasno? Evo jednog primera: Nkhosi Dlamini wena wekunene wena weluhlanga mlangeni lomuhle Nkhosi, što u bukvalnom prevodu znači: Gospodine/Gospođo, Dlamini (prezime), Vi, koji ste u pravu, Vi,koji ste umilni, Vi koji ste tako lepi na suncu, Dobar dan!
Odeća - Dečaci i muškarci nose kožu određene divlje životinje do nivoa butina. Devojke nose suknje, pletene od posebnih tekstilnih trava. Žene sa decom nose suknje napravljene od kravlje kože, i dižu kose u punđe, tzv. Bee hive stil. Udate žene, koje još nemaju decu nose i ešarpu napravljenu od kozije kože, preko svog ramena.
Vojska i vojne formacije - Svaki muškarac pripada nekoj vojnoj formaciji, u ratu i miru. Te jedinice formira kralj svakih pet godina. Mladi muškarci se vode u jedinice koje su pod kraljevom komadom i služe kao njegova lična garda. Jedinice kojima vojnici pripadaju se lako prepoznju po bojama kravlje kože koju vojnici nose preko ramena – svaka boja ukazuje na posebnu jedinicu ili puk. Kralj ih poziva četiri puta godišnje pri sledećim prilikama: Incwala (nešto kao redovan vojni rok), zatim, za kraljevsko venčanje koje se održava samo u Januaru, za žetvu u Maju i setvu u Julu.
Dva najvažnija tradicionalna plesa su:
Umhlanga ili Ples Trske je osmodnevna ceremonija gde devojke seku trsku i donose Kraljici Majci. Završnica ovog rituala je ples koji nema takmičarski duh. Ova ceremonija se odvija krajem avgusta ili početkom septembra, u zavisnosi od toga kada je Kraljica Majka sazove, a to opet zavisi od toga kada je trska zrela za sečenje. Samo devojke, neudate i bez dece, mogu da učestvuju u ovom ritualu.
Ciljevi ove ceremonije su sledeći:
Kraljevska porodica imenuje Indunu, kapitena, vođu tima, a ona, preko radija, objavljuje datum početka ceremonije. Ona će biti obučena i upućena u sva potrebna znanja vezana za kraljevski protokol. Jedna od kraljevih kćeri je njen lični trener.
Prvi dan:
Devojke se okupljaju u kraljevskom selu Kraljice Majke. Danas je to Ludzidzini, a u Sobhuzino vreme je to bio Lobamba. Dolaze u grupama od po dve stotine (otprilike), nadziru ih muškarci, za svaku grupu po četvorica, sa po jednim supervizorom. Spavaju u ležaljkama i prostirkama na proplancima sela ili u obližnjim školama, po učionicama.
Drugi dan:
Podeljene su u dve grupe. Starije, od 14 do 22 godine i mlađe, od 8 do 13 godina. Posle podne počinje marš do polja trske sa supervizorima. Starije devojke ponekad idu čak i do grada Ntondozi udaljenog čak 30 kilometara od kraljevskog sela, dok mlađe devojke idu do Bhamskhe pored Malkerna, udaljenog oko 10 kilometara. Ako su starije devojke poslate na još udaljenije farme, onda im vlada omogućava transport. Devojke stižu na odredište oko večeri i nakon obeda idu na spavanje po već postvljenim šatorima. Ranije su ih lokalni meštani primli u svoje kolibe na prenoćišta.
Treći dan:
Devojke seku trsku, obično deset do dvadeset po zahvatu, i to obavljaju dugim a širokim mačetama. Svaka devojka vezuje snopove trske, nekada kanapima pravljenim od trske (i danas ako tome prisustvuju turisti), a danas plastičnim kanapima.
Četvrti dan:
Peti dan:
Dan odmora kada devojke pripremaju svečane uniforme za ples i prave jedne drugima, čuvene etno frizure.
Šesti dan:
Prvi dan plesa, počinje oko 15 h i završava se nakon dva sata. To izgleda vrlo živopisno, s obzirom na to da devojke prilaze Kraljici Majci u grupama i bacajući snoplje pred njene noge, pevaju pesme. To ne bi bilo tako živopisno da svaka grupa ne peva svoju pesmu! Nakon postavljanja trske ispred Kraljice Majke, nastavljaju sa plesom, pevajući, svaka grupa, svoju pesmu.
Sedmi dan:
Poslednji dan plesa, kada i kralj dolazi na ceremoniju.
Osmi dan:
Kralj naređuje da se zakolje dvadeset do dvadest i pet velikih komada stoke kako bi se pripremila gozba za devojke. Svaka od njih uzima po veće parče mesa i odlazi svojoj kući.
Incvala ili Kraljevska Ceremonija se odvija četvrtog dana posle punog meseca, najbližeg najdužem danu – 21. septembru. Za turiste se ovo najčešće zove ceremonija prvog voća, iako je kraljevsko probanje voća samo jedan od aspekata rituala. Kada nema kralja (period vladavine Kraljice Majke), onda nema ni Incwale. U slučaju da se taj ritual izvrši u čast nekog drugog, to se smatra vrhovnom izdajom!
Svaki Svazi može da učestvuje u ritualu, posebno na vrhuncu ceremonije – četvrtog dana velike Incwale. Ključne figure u ovom procesu su Kralj, Kraljica majka, kraljevske supruge i deca, induani (guverneri provincija) i poglavice vojnih pukova.
Za vreme punog meseca u Novembru, bemanti kreću iz sela Kraljice Majke u dve grupe:
Bemanti se vraćaju u Kraljevsku prestonicu i to sve do novog meseca u Decembru.
Tada počije Mala Incwala: dva dana plesa, pevanja i rituala.
Četrnaest dana kasnije počinje Velika Incwala.
Prvi dan: Prinošenje Lusekwane (sikamora grm, Dichrostachys cinerea)
Mlade neženje koje kreću iz sela Kraljice Majke, marširaju oko 50 kilometara dok ne počnu da seku grane Lusekwane žbuna, pod sjajem meseca.
Drugi dan: Ispuštanje Luksekwane Mladići smeštaju odsečeno granje u dvorište nacionalnog odseka za stočarstvo, a stariji mladići mašu granjem kroz dvorište Kraljeve lične rezidencije.
Treći dan: Dan bika
Jutro: dečaci seku grane crnog imbondvo (crvenog vilinog grma, Combretum apiculatum) i ovo dodaju ostatku odsečenog šiblja.
Posle podne: dok Kralj prima medicine u svojoj rezidenciji, počinje lov na crnog bika. Lusekwane učesnici love zver, savladaju je i vraćaju Kralju u rezidenciju. U Rezidenciji se bik zakolje i to daje važne sastojke medicini, koja će simbolično lečiti Kralja od neprijatelja.
Glavni dan: svi ključni akteri ovog događaja su ovde, a kralj i njegove vojskovođe se pojavjljuju u punoj ratničkoj opremi. Kralj zagrize i ispljune određene biljke i voćke, a zatim baca svetu tikvu, koju će štitom uhvatiti neki od učesnika.
Peti dan: Dan Apstinencije
Kralj seda u osamu svete kolibe, a bemanti viču kroz prestonicu da u toku sunčevih sati nema seksualnih kontakata, dodirivanja vode, stavljanja nakita i boja na telo, sedenja na madracima i stolicama, rukovanja, češanja, pevanja, igranja i veselja.
Šesti dan: Dan panja
Kraljeva lična garda maršira do šume odakle se vraćaju sa drvima za vatru. Stariji pripreme veliku vatru u koju se bacaju predmeti koji označavaju prethodnu godinu, a sve to uz pevanje, udaraljke i neizostavni ples. Kralj će ostati da samuje u izolaciji do sledećeg punog meseca, a tada će se ukloniti lusekwane granje sa ulaza u kraljevu kolibu.
Lijutpert
mini|desno|200px|Lijutpert Lijutpert ili Lijutbert (umro 702) je bio langobardski kralj Italije od 700. do 702. sa prekidima. Nakon što je nasledio oca, kralja Kunincperta, vladao je sa tutorom Ansprandom, vojvodom od Astija. Posle osam meseci Lijutperta je sa prestola zbacio Raginpert, vojvoda od Torina sa sinom Godipertom, Lijutpertovim praujakom. Lijutpert je uspeo da povrati presto tek nakon Raginpertove smrti, ali je ubrzo ponovo bio svrgnut i zatočen u zatvoru u Paviji. Dao ga je zadaviti Aripert II, Ragipertov sin.
Plastovo
Plastovo je naselje u sastavu Grada Skradina, u Šibensko-kninskoj županiji. Nalazi se oko 5 kilometara sjeverozapadno od Skradina.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 204 stanovnika.
Diampromid
Diampromid je organsko jedinjenje, koje sadrži 21 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 324,460 Da.
Nara period
Nara period (奈良時代) je period historije Japana koji je počeo 710. a završio 794. Počeo je kada je carica Gemmei premjestila svoju prijestolnicu u mjesto Heijō-kyō (današnji grad Nara, po kome je period dobio ime). Osim u petogodišnjem periodu (740–745), kada se prijestolnica ponovno premjestila, ostao je središtem japanske države. Kraj je došao kada je car Kammu godine 784. ustanovio novu prijestolnicu Nagaoka-kyō, prije nego što se, deset godina kasnije, preselio u Heian-kyō, (današnji Kyoto), čime je započeo sljedeći Heianski period.
Za period Nara je bilo karakteristično inzistiranje japanskog cara i državne uprave da se Japan u političkom i kulturnom smislu što više približi Kini, koja je tada uživala period izuzetne moći pod dinastijom Tang. Tako je glavni grad Nara izrađen po uzoru na kinesku carsku prijestolnicu Chang'an (današnji Xi'an), a japanska viša klasa je nastojala imitirati Kineze, bilo kroz nošenje kineske odjeće, prakticiranje budizma te korištenje kineskih slova u japanskom jeziku, od čega će se kasnije razviti kanji. Odbacivanje dotadašnje prakse japanskog carskog dvora da se seli u novu palaču nakon smrti prethodnog monarha je dovelo do toga da Nara postane prvo veće naselje gradskog tipa u Japanu, a istovremeno se počeo kovati novac. Usprkos toga, kao i napora da se država centralizira, Japan je uglavnom ostao agrarno društvo gdje su većinu činili seljaci vjerni drevnoj japanskoj religiji. U kulturnom smislu je period Nara važan, jer iz njega datiraju prva sačuvana djela japanske književnosti kao što su historijske kronike Kojiki i Nihonshoki, kao i zbirka poezije Man'yosho.
105
thumb|Pakor II
Godina 105. (CV) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Kandida i Julija (ili, rjeđe, godina 858. Ab urbe condita). Oznaka 105. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Feniletanolamin N-metiltransferaza
Ovaj enzim deluje na razne feniletanolamine. On konvertuje noradrenalin u adrenalin.
TTD
__NOTC__ Termin TTD ima više značenja.
Boissettes (Sena i Marna)
Boaset je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 455, a gustina naseljenosti je iznosila 295 stanovnika/km².
XPD
__NOTC__ Termin XPD ima više značenja.
Borgo Santa Maria Immacolata, Teramo
Borgo Santa Maria Immacolata je naselje u Italiji u provinciji Teramo, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2491 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 32 m.
Spaichingen
Špajhingen je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 34 opštinska središta okruga Tutlingen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 12.411 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8327046.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Tutlingen Špajhingen se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Tutlingen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 662 metra. Površina opštine iznosi 18,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 12.411 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 671 stanovnika/km².
Istjek (hidrologija)
Istjek se obično mjeri na ušću rijeka.
Faktori koji utiču na istjek
Istjek ovisi o mnogo faktora a najvažniji su vezani za samu količinu vode koja je raspoloživa na mjernom mjestu. U te faktore spadaju;
Veličina istjeka najviše varira tokom godišnjih doba i kišnih sezona u određenom području a važan faktor je i slivno područje rijeke jer što ima veći bazen, veća je i količina oborinskih voda koje se slijevaju u njene pritoke.
Beemer, Nebraska
Beemer je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 678 stanovnika.
Istjek (hidrologija)
Izračun istjeka
Mjera koja se upotrebljava za istjek je obično Kubni metar u sekundi (m3/s).
On se izračunava pomoću formule:
Lista rijeka po mjerenjima istjeka
Rijeke koje imaju najveće istjeke na svijetu:
Napomena: primjetno je da u ovoj tablici nema nekih od najvećih svjetskih rijeka kao što su Nil, Dunav, Volga, Ind i Rajna, a razlog tome je što se te rijeke nalaze u područjima gdje količina padalina na slivnom području daleko od prosječne količine padalina tropskih i subtropskih područja te područja zahvaćenih djelovanjem monsuna.
Etanolaminska amonijak-lijaza
Etanolaminska amonijak-lijaza (, etanolaminska deaminaza) je enzim sa sistematskim imenom etanolamin amonijak-lijaza (formira acetaldehid). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
700–709
700-e su decenija koja je počela 1. januara 700. i završila 31. decembra 709.
Varnieri, Frosinone
Varnieri je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 84 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 607 m.
Felsenthal, Arkansas
Felsental je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 150, što je 2 (-1,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Clearfield, Pennsylvania
Klirfild je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.215, što je 416 (-6,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Eurofighter Typhoon
Jurofajter u demonstracionom letu, na vazduhoplovnoj izložbi u Fanborou [[2008. godine, u oštrom manevru sa maksimalnim faktorom aerodinamičkog opterećenja. |desno|mini|300px]] „Tajfun“ na poletanju |desno|mini|300px Logo konzorcijuma aviona Jurofajter, simbolizuje zastave zemalja učesnica. |desno|mini|205px Jurofajter tajfun je manevarski, višenamenski, dvomotorni lovački avion četvrte generacije. Nastao je kroz saradnju i kooperaciju Ujedinjenog Kraljevstva, Nemačke, Španije i Italije. Namenjen je za vojne potrebe ovih zemalja, kao i za izvoz. Za razvoj i proizvodnju ovog aviona, odgovorna je grupa vazduhoplovnih firmi iz kooperantskih zemalja, okupljenih u okviru holdinga Jurofajter korporacije, osnovane 1986. godine.
Prvi let prototipa realizovan je 27. marta 1994. godine, a u operativnu upotrebu uveden je 4. avgusta 2003. Kao i kod svih ostalih naprednih evropskih projekata tog vremena — Rafala, JAS 39 Gripena i Novog aviona — koncepcija „tajfuna“ zasniva se na aerodinamičkoj šemi kanarda i delta krila. „Tajfun“ je veoma agilan avion, poseduje napredne sisteme i smanjenu uočljivost za neprijateljske senzore, što ga svrstava u svetski vrh lovačkih aviona. Integracija sistema je izvršena na osnovu standarda magistrale podataka MIL-1553, uz podršku preko 80 računara, što avionu daje veliku operativnu efikasnost, funkcionalnu pouzdanost, rasterećenje pilota od suvišnih radnji i potencijal za dalju nadgradnju.
Skradinsko Polje
Skradinsko Polje je naselje u sastavu Grada Skradina, u Šibensko-kninskoj županiji. Nalazi se 1 kilometar sjeverno od Skradina.
Eurofighter Typhoon
Za sada su porudžbine izvršile četiri kooperantske države, kao i ratna vazduhoplovstva Austrije i Saudijske Arabije. Serijska proizvodnja „tajfuna“, podeljena je u tri partije. Standard definicije aviona je projektno i proizvodno razvrstan po partijama i po blokovima, u okviru procesa postepene nadgradnje njegovih sposobnosti.
„Tajfun“ je najnapredniji višenamenski borbeni avion nove generacije trenutno dostupan na svetskom tržištu. Početnim planom od 765 i do sada ugovorenih 559 primeraka aviona, „tajfun“ je najveći evropski vojni program saradnje u segmentu visoke tehnologije što značajno jača evropsku vazduhoplovnu i ostalu industriju u globalnoj konkurenciji. Zapošljava više od 100.000 ljudi u 400 kompanija u vodećim zemljama Evrope. Jurofajter korporacija rukovodi programom, u ime svojih akcionara osnivača sa prometom od 60,7 milijardi evra (2006). Sa izvozom 72 aviona u Saudijsku Arabiju, ostvaren je ugovor vredan 4.430 miliona funti (oko 6,4 milijarde evra 2007. godine).
Skradinsko Polje
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 46 stanovnika.
Eurofighter Typhoon
Razvoj
ACA na aeromitingu u [[Farnborou (London), 1986. godine. |desno|mini|250px]] X-31 EFM, na izložbi u [[Parizu, 1995. godine.|desno|mini|250px]] Projekcije Jurofajtera tajfuna. |desno|mini|250px Početkom osamdesetih godina dvadesetog veka, zemlje zapadne Evrope značajnije su zaostajale u borbenoj avijaciji prve linije, a njihove vazduhoplovne industrije su prekinule kontinuitet razvoja i proizvodnje u domenu naprednih vazduhoplovnih tehnologija. Francuska se zaustavila na avionima Miraž 2000 i Miraž 4000, Ujedinjeno Kraljevstvo na Panavija tornadu, dok je Nemačka kupovala američke lovačke avione. U SAD su se odvijali napredniji programi F-15 igl i F-16 fajting falkon i superkrstaš F-22 raptor, a u Sovjetskom Savezu, programi aviona Su-27 i Mig-29. U tom periodu pokrenuta su četiri nova avionska programa u Evropi — program saradnje najmoćnijih zemalja Evrope (kasnije završen kao Jurofajter tajfun), Avion Rafal, koga je razvila Francuska nakon povlačenja iz zajedničkog evropskog programa, JAS 39 Gripen koji je samostalno finansirala Švedska uz tehnološku podršku Britanaca i Novi avion koji je razvijala Jugoslavija uz tehnološku podršku Francuza. Sva ova četiri programa zasnivala su se na sličnom konceptu spregnutih kanarda i delta krila, s tim što Rafal i Jurofajter pogone dva motora, a JAS 39 Gripen i Novi avion (ne realizovan zbog raspada Jugoslavije) jedan.
Prve ideje o formiranju taktičko-tehničkih zahteva i koncepta zajedničkog evropskog aviona potekle su od vodećih evropskih članica NATO-a — Nemačke, Francuske i Ujedinjenog Kraljevstva. Međutim, Francuska se ubrzo povukla iz te kooperacije, u želji da plasira vlastitu razvijenu modernu vazduhoplovnu tehnologiju u svoj avion, optimizovan za svoje potrebe, uz maksimalno angažovanje svojih kapaciteta vazduhoplovne industrije. Francuzi su insistirali na dobijanju 50% od svih poslova, a kad to nisu postigli, povukli su se i započeli sopstveni program.
Ujedinjeno Kraljevstvo je 1971. godine definisalo zahtev za novi lovački avion sa specifikacijom AST 403 koju je izdalo Kraljevsko ratno vazduhoplovstvo Velike Britanije 1972. Radilo se o definiciji aviona sa klasičnim konceptom, poznatim kao P.96, koji je prikazan krajem 1970. godine. Na osnovu specifikacija AST 403, Britiš erspejs je uradio projekte u više varijanti, od kojih je bila usvojena varijanta „laganog lovca“ P.106B. Taj projekat je ispunjavao zahteve ratnog vazduhoplovstva, ali nije imao potencijal za buduću nadgradnju i perspektivu za izvoz. Kao rezultat tog nastojanja, nakon sporazuma Velike Britanije, Zapadne Nemačke i Italije, u aprilu 1982. godine pokrenut je program razvoja eksperimentalnog agilnog borbenog aviona ACA. Ovaj avion je bio sličan britanskom P.110, sa delta krilom dvostruke strele (trisonično), kanardom i dvostrukim vertikalnim repom. Pogon ACA se sastojao od dva motora modifikovane verzije RB199. Kada su nemačka i italijanska vlada povukle svoju finansijsku podršku ovom projektu, Ujedinjeno Kraljevstvo se složilo da samo snosi sve troškove. U maju 1983. godine, Britiš erspejs je potpisao ugovor sa Ministarstvom odbrane za razvoj i proizvodnju eksperimentalnog aviona, demonstratora novih tehnologija ACA (istovremeno su ga zvali i EAP — ), koji je poleteo 1986.
U maju 1986. godine paralelno je potpisan i sporazum o izgradnji dva aviona demonstratora novih tehnologija, X-31 EFM između vlada Nemačke i SAD. Prvi let ovog aviona održan je 11. oktobra 1990. godine, a u avgustu 1993. godine održana je i simulacija njegove borbe u vazduhu sa F/A-18C. Stečena iskustva su kasnije preneta na rešenja projekta Jurofajtera. Projekat X-31 EFM je trajao do oktobra 1994. godine, pri čemu je istraživana tehnologija upravljanja, pod ekstremnim napadnim uglovima u manevru, uz pomoć promene pravca dejstva vektora potiska. Vršena su i istraživanja pri automatskom sletanju kod napadnog ugla do 24 stepena, s namerom da se smanji potrebna dužina staze za sletanje. Drugi avion je reaktiviran 2002. za napredne studije sistema komandi leta, i mogućnosti leta bez krmila pravca. Program EFM, pored dokazanih komponenti sistema opreme i i savremene aerodinamike, obuhvatio je i integraciju specijalne kacige sa postavljenom vizuelizacijom na viziru i sistema audio prikaza. Položaji ciljeva u vazduhu grafički su prikazivani u tri dimenzije na viziru kacige.
Zapadna Nemačka je 1979. godine definisala zahtev za novog lovca kroz razvoj koncepta sa oznakom TKF-90. Projekat se zasnivao na aerodinamičkoj šemi delta krila dvostruke strele napadne ivice (trisonično krilo) sa kanardom, električnim komandama leta i veštačkoj stabilnosti. Britanci su se složili s ovom savremenom koncepcijom iako su je korigovali i prolongirali realizaciju nekih od njenih funkcija, kao npr. upravljanje s vektorom potiska motora.
Uprkos velikim naporima Francuske, Španija je ipak odlučila da ne učestvuje u francuskom programu Rafal. S druge strane, u Torinu, 2. avgusta 1985. godine, Zapadna Nemačka, Ujedinjeno Kraljevstvo i Italija su se složile da nastave saradnju na Jurofajteru, dok im se Španija konačno pridružila početkom septembra iste godine.
Staufen im Breisgau
Štaufen im Brajsgau je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 50 opštinskih središta okruga Brajsgau-Hohšvarcvald. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 7.685 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8315108.
Eurofighter Typhoon
Razvoj
U Minhenu je 1986. godine osnovan holding Jurofjter korporacija, u funkciji koordinacije svih aktivnosti na programu koje su se realizovale u istraživačko-razvojnim i proizvodnim vazduhoplovnim kapacitetima kooperanata. Raspodela troškova je bila: po 33% Nemačka i Ujedinjeno Kraljevstvo, 21% Italija i 13% Španija. U vreme potpisivanja sporazuma razvoja između četiri partnerske države, dogovorena je nabavka 765 aviona — po 250 za Nemačku i Veliku Britaniju, 165 za Italiju i 100 za Španiju. Takođe, istovremeno i po istom principu, u Minhenu je osnovan holding Jurodžet turbo s ciljem obezbeđivanja pogona (motora) za Jurofajter.
Staufen im Breisgau
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Brajsgau-Hohšvarcvald Štaufen im Brajsgau se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Brajsgau-Hohšvarcvald. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 284 metra. Površina opštine iznosi 23,3 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.685 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 330 stanovnika/km².
Eurofighter Typhoon
Razvoj
Ovaj projekat je u početku imao naziv Jurofajter EFA, a 1992. godine preimenovan je u EF2000, da bi konačno dobio usaglašen naziv Jurofajter tajfun.
Persirćetna kiselina
Persirćetna kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 2 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 76,051 Da.
Eurofighter Typhoon
Ispitivanje
[[Prototip Jurofajtera tajfuna, izložen u Dubaju na vazduhoplovnoj izložbi 1998. godine. |desno|mini|250px]] Prvi probni let prototipa Jurofajtera, održan je 27. marta 1994. godine u Bavarskoj i tom prilikom avionom je upravljao probni pilot Piter Venger. U decembru 2004. godine u Švedskoj, ispitano je ponašanje aviona pri letu u uslovima velikih temperaturnih razlika, u opsegu od -25° C do 31° C, a potpuno opremljen prototip № 7 iz partije 2, ispitan je u januaru 2008. godine.
U 2007. godini bio je održan prvi let prototipa № 5 sa demonstracijom i ispitivanjem dopler radara sa rešetkastom antenom i aktivnim elektronskim skeniranjem koji je bio namenski razvijen za Jurofajter. Proizvodnja i integracija ove verzije radara CAPTOR–E bila je predviđena u okviru partije 3. Avioni iz partije 2 ne koriste radar sa elektronskim već sa mehaničkim skeniranjem (CAPTOR-M), koji zadovoljava težinske i zapreminske uslove za naknadnu integraciju savremenog standarda CAPTOR–E u taj prostor.
Konačno, bilo je najavljano da će dopler radar sa elektronskim skeniranjem biti operativan 2015. godine.
Porudžbine
Tajfun u poletanju. |desno|mini|250px U toku ugovaranja programa aviona Jurofajter tajfun 1985. godine, dogovorena je ukupna serija od 765 primeraka. Prema toj seriji su procenjeni troškovi i raspodela proizvodnje između kooperanata. Sporazum o porudžbini je potpisan 30. januara 1998. godine, sa Jurofjter korporacijom i sa Jurodžet turbo. On se odnosio na isporuku „tajfuna“ kooperantima: Velikoj Britaniji 232, Nemačkoj 180, Italiji 121 i Španiji 87 primeraka. Podela proizvodnje bila je ponovo ažurirana prema ovom sporazumu: britansko učešće iznosilo je 37,42%, nemačko 29,03%, italijansko 19,52% i špansko 14,03%.
Zvanična promocija Jurofajtera, održana je 2. septembra 1998. godine, na aerodromu Farnborou, pored Londona. Tada je naziv „tajfun“ formalno bio usvojen, doduše, samo za izvoz. Nemci su imali određene rezerve prema tom nazivu pošto je asocirao na Hoker tajfun, lovac-bombarder kojim je RAF tokom Drugog svetskog rata dejstvovao po ciljevima u njihovoj zemlji. Iz istih razloga odbačeni su i drugi predlozi za naziv, kao npr. Spitfajer.
U septembru 1998. godine potpisani su ugovori za proizvodnju 148 aviona iz partije 1 kao i za buduću nabavku iz partije 2. U martu 2008. godine bili su završeni avioni iz partije 1 i sukcesivno su isporučivani nemačkom vazduhoplovstvu. Prva dva od 91 aviona iz partije 2 isporučeni su 21. oktobra iste godine, a ostali u naredne četiri, prema redosledu porudžbina.
U oktobru 2008. godine kooperanti su pokrenuli preispitivanje svojih porudžbina zbog krize i limitiranih vojnih budžeta. Bilo je predloženo da se dogovoreni broj iz partije 3, od 236 aviona, podeli u dve faze. U junu 2009. godine, Kraljevsko ratno vazduhoplovstvo Velike Britanije je smanjilo svoju porudžbinu na samo 120 aviona (iz partija 1 i 2), umesto ranije planiranih 232 (vidi tabelu ispod). Uprkos tom smanjenju, 14. maja 2009. godine britanski premijer Gordon Braun je izjavio da će Ujedinjeno Kraljevstvo napraviti treću porudžbinu. Krajem jula 2009. godine bio je potpisan ugovor za prvi deo partije 3 (partija 3A) koja se sastojala od ukupno 112 aviona za četiri kooperanske države: 40 aviona za Veliku Britaniju, 31 za Nemačku, 21 za Italiju, a 20 za Španiju. Nakon isporuke ovih 40 aviona, Britanci su izjavili da su zbog prekoračenja ukupnih troškova njihove obaveze prema programu u potpunosti izvršene, imajući u vidu da isporuka Saudijskoj Arabiji ide iz njihovog kontigenta od raspodele (160+72). Ministar odbrane UK je izjavio da Ujedinjeno Kraljevstvo ne može učestvovati u narudžbini aviona iz partije 3B. Po tome pitanju je stav proizvođača da oni rade na programu „tajfuna“ sa uslovima utvđene serije od 620 primeraka i da je na vladama da se dogovaraju među sobom u okviru te zajedničke cifre.
Proizvodnja
Jurofajter tajfun u modernoj vazduhoplovnoj industriji predstavlja jedinstven slučaj sklapanja borbenih aviona na četiri međusobno udaljene lokacije. Kompanije odgovorne za finalizaciju aviona zemalja kooperanata angažuju ostale firme vazduhoplovne industrije dotične zemlje, na proizvodnji delova i sklopova, u okviru svoga dobijenog dela (procenta) u skladu sa globalnom dogovorenom raspodelom za sve avione iz ukupne planirane serije od 620 primerka (uključujući i izvoz). Peta linija završne montaže kasnije je uspostavljena za preostalih 48 aviona Saudijske Arabije, u toj zemlji. Svako odstupanje od toga plana iziskuje preraspodelu učešća u proizvodnji i u troškovima. Ako neka zemlja kooperant smanji svoju porudžbinu dužna je da svima ostalima kompenzira uticaj toga na porast jedinične cene aviona.
Proizvodnja je podeljena na sledeći način:
Proizvodnja je podeljena na tri partije (vidi gornju tabelu). Partije se razlikuju po cenama. Partija 3 će najverovatnije biti zasnovana na partiji 2, sa dodatnim poboljšanjima konstrukcije i opremanja aviona. Partija 3 je podeljena na faze A i B.
Podela proizvodnje na partije je izvršena zbog lakšeg sistema finansiranja u dva dela. Razvoj serije prati se po definisanim standardima koji se odnose na izmene dokumentacije kao i na realizovani kvalitet po „blokovima“ proizvodnje. Porudžbine i lansiranje proizvodnje odvijaju se po serijama, mada postoje i međusobna nepoklapanja. Na primer, Jurofajter određen sa FGR4 za RAF, pripada partiji 1 i bloku 5. Serija 1 pokriva blok 1, ali s druge strane serija 2 pokriva blok 2, 2B i 5. Znači, u principu naručena serija može biti lansirana u proizvodnji za bilo koji postojeći (razvijeni) standard „tajfuna“, prema želji kupca tj. korisnika.
Stoti avion po standardu ZK315 (interna oznaka za standard) bio je proizveden u Vortonu 25. maja 2011. godine.
Troškovi
U britanskom parlamentu, 1988. godine, državni sekretar za oružane snage je izjavio da projekat Jurofajter tajfun Ujedinjeno Kraljevstvo košta oko 7 milijardi funti. Međutim, realnija procena bila je 13 milijardi funti — 3,3 milijarde funti za troškove razvoja, plus 30 miliona funti po avionu. Do 1997. procena troškova je dostigla 17 milijardi funti, a do 2003. godine čak 20 milijardi funti. Kašnjenje isporuka aviona RAF-u povećalo je troškove čije je ažuriranje Ministarstvo odbrane odbilo. Međutim, 2011. godine državna revizorska institucija je procenila da će britanski ukupni troškovi na kraju biti 37 milijardi funti, to jest jedinična cena aviona „tajfun“ iznosiće 126 miliona funti. Do 2007. godine, Nemačka je procenila ukupne jedinične troškove (aviona, obuka i rezervni delovi) na 120 miliona evra, sa tendencijom stalnog povećanja. Nemačkom narudžbinom 31 aviona iz partije 3A po ceni od 2,8 milijardi evra 17. juna 2009, jedinična cena je pala na 90 miliona evra po avionu. Jedinična cena za Španiju iznosila je 88,4 miliona evra po avionu. Uzroci razlike u cenama nalazili su se u različitoj definiciji standarda opremanja i naoružavanja. Komitet za javne račune Velike Britanije saopštio je da je loše upravljanje projektom izazvalo rast jediničnih cena aviona za 75%. Tajfun F2 u letu, pripada [[RAF-u. |desno|mini|250px]] Cena sata leta iznosila je 43.000 evra u 2010. godini. Rad na održavanju „tajfuna“ manji je od 9 „čovek sati“. po jednom letu. Očekivana racionalizacija sadrži: angažovano 6 lica.
Izvoz
Kašnjenje razvoja radara degradira kvalitet „tajfuna“ u okviru kategorije lovačkih aviona četvrte generacije. Konkurentski avioni na svetskom tržištu Rafal, Su-27 i MiG-29 poseduju dopler radare, sa aktivnim elektronskim skeniranjem, što na „tajfunu“ tek treba da bude ostvareno u budućnosti. Čak je i britanska vlada insistirala na ubrzanju razrešenja tog pitanja i povećanju konkurentnosti „tajfuna“, posebno na indijskom tržištu, pošto je u pitanju značajan ugovor.
Austrija
Prvi austrijski Jurofajter tajfun. |desno|mini|250px Austrijsko ratno vazduhoplovstvo je bilo opremljeno švedskim lovcima Sab 35 draken, koji su uvedeni u operativnu upotrebu još davne 1963. godine. Stoga je austrijska vlada 2. jula 2002. godine najavila odluku o kupovini novog aviona za protivvazduhoplovnu odbranu. Odluka o kupovini 18 „tajfuna“ doneta je 1. jula 2003. godine. Podrazumevalo se da ugovor obuhvata obuku i kompletnu logistiku, održavanje i simulator leta. Ministar odbrane Austrije korigovao je ovu odluku 26. juna 2007. godine i smanjio je porudžbinu sa 18 na 15 aviona. Prvi „tajfun“ je isporučen Austriji 12. jula 2007. godine i tada su formalno uvedeni u operativnu upotrebu u austrijsko ratno vazduhoplovstvo. Svih 15 aviona su iz partije 1, s tim što je devet novih, a šest već korišćenih aviona. Na ovaj način je učinjena ušteda u novcu, sa 1,959 na 1,589 milijardi evra (oko 19%).
Potpuna isporuka je izvršena sa nemačke proizvodne linije zaključno sa 24. septembrom 2009. godine. Jurofajter tajfun Saudijske Arabije.|desno|mini|250px
Noicattaro, Bari
Noicattaro je naselje u Italiji u provinciji Бари, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21988 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 100 m.
Eurofighter Typhoon
Indija
Jurofajter tajfun je jedan od kandidata za opremanje indijskog vazduhoplovstva sa 126 višenamenskih borbenih aviona. Ostali konkurenti su F/A-18 Hornet, Rafal, JAS 39 Gripen, MiG-35 i F-16 fajting falkon. Indiji je ponuđeno partnerstvo u proizvodnji „tajfuna“ koje vi donelo pozamašan broj radnih mesta u Indiji i u Evropi.
U julu 2007. godine, indijsko ratno vazduhoplovstvo organizovalo je manevar na kome su učestvovali ruski Su-30 i „tajfuni“, što je bila njihova svojevrsna takmičarska promocija.
U januaru 2010. godine, indijski ambasador je u Italiji izjavio da je „tajfun“ prvi na spisku za indijski izbor budućeg višenamenskog lovca. Kako je zvanično izjavilo Ministarstvo odbrane Indije 27. aprila 2011. godine, Jurofajter tajfun i Rafal su dva lovca u užem izboru za nabavku 126 planiranih aviona.
Indija se na kraju odlučila za „rafala“. Ta odluka je objavljena 31. januara 2012. godine. Presudila je činjenica da je „rafal“ jeftiniji.
Japan
U martu 2007. godine objavljeno je da je „tajfun“ na prvom mestu za izbor aviona sledeće generacije u Japanu. Glavni konkurenti su mu bili F/A-18E/F Super hornet i F-15E. Japanski ministar odbrane potvrdio je 17. oktobra 2007. godine da će Japan verovatno kupiti „tajfun“. Pri tome je izrazio divljenje prema F-22 Raptoru, iako je dodao da on Japanu nije neophodan, pogotovo što u tom momentu nije bilo saglasnosti američke vlade za njegov izvoz, te je zbog toga „tajfun“ bio za Japan najbolja alternativa. Tokom posete predstavnika firme BAE Japanu, u junu 2009. godine, istaknuto je da će Japanu biti dodeljena takođe i ovlašćenja za proizvodnju ovog aviona i integraciju svoje opreme, a pri tome neće postojati rizik od otkrivanja tajne vojne tehnologije. Međutim, u julu 2010. godine, objavljeno je da Ratno vazduhoplovstvo Japana ipak favorizuje američki avion F-35, ispred „tajfuna“ i F/A-18E/F Super horneta. Smatra se da je za ovakvu odluku bilo presudno bolja smanjena uočljivost (stelt karakteristike), ali Ministarstvo odbrane Japana je odložilo kupovinu ovog aviona zbog toga što se još uvek ne zna kada će F-35 biti operativan. Britanci su na to reagovali tako što su ponudili Japanu partnerstvo na programu Jurofajter tajfun. Za sada je to pitanje i dalje otvoreno.
Grčka
Grčka vlada je 1999. godine odlučila da kupi 60 „tajfuna“ kojima bi zamenila svoje zastarele borbene avione. Kupovina je stavljena na čekanje zbog budžetskih ograničenja i zbog ekonomske krize. U junu 2006. godine, grčka vlada je najavila namensko odvajanje 22 milijarde evra za obezbeđenje neophodnog budžetskog okvira za realizaciju kupovine savremenih lovačkih aviona u narednih 10 godina. „Tajfun“ se ozbiljno razmatra kao kandidat za kupovinu, ali je grčka dužnička kriza umanjila tu mogućnost.
Ostali potencijalni kupci
Tokom izložbe aviona u Farnborou 2008. godine, Oman je najavio da je u ozbiljnim razgovorima o kupovini „tajfuna“ koji bi zamenio omanske „jaguare“. Oman je bio zainteresovan za „tajfuna“ i u aprilu 2010. godine, iako je takođe razmatrao i švedski JAS 39 Gripen kao alternativu. Istovremeno su vođeni i pregovori za kupovinu 18 primeraka F-16 Fajting falkona, čime se umanjuju šanse za kupovinu „tajfuna“.
Katar takođe razmatra kupovinu novih lovačkih aviona. Od početka 2011. godine razmatrani su F-35, F/A-18E/F Super Hornet, F-15 igl i Rafal. Katar planira da kupi 24 do 36 novih aviona do kraja 2012.
Drugi potencijalni kupci „tajfuna“ su Danska, Norveška i Rumunija. BAE sistem navodi „da se Jurofajter aktivno promoviše na mnogim drugim tržištima, uključujući Grčku, Švajcarsku, Tursku i Japan“. Turska je dala prednost kupovini većeg broja F-35. U 2010. godini Srbija je takođe pokazala interes za „tajfun“, a u julu 2011. godine Južna Koreja je bila pozvana da se pridruži programu Jurofajter tajfun u svojstvu partnera i punopravnog člana.
Dana 2. decembra 2009. godine, BAE sistem je najavio mogućnost zemene malezijskih aviona MiG-29N „tajfunom“. Međutim Malezija takođe razmatra i druge konkurentske avione kao što su F/A-18E/F Super Hornet, F-15, Rafal, JAS 39 Gripen, Su-35, i savremene verzije F-16 Fajting falkona.
Nadogradnja
Raketa „Meteor“ dugog dometa vazduh–vazduh. |desno|mini|250px Godine 2002, odlučeno je da se Raketa MBDA meteor dugog dometa vazduh–vazduh upotrebi za opremanje Jurofajtera tajfuna. Predviđeno je da se uvede u operativnu upotrebu u avgustu 2012. godine. Ova raketa je razvijena u međunarodnoj kooperaciji Francuske, Ujedinjenog Kraljevstva, Nemačke i Italije.