cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mizantrop (Menandar)
Tematika
Na primjeru Čovjekomrsca kao jedinog cjelovito sačuvanog predstavnika nove komedije vidi se pomicanje pažnje s društveno-političkih pitanja, karakterističnih za staru atičku komediju, na svakodnevne "građanske" probleme pojedinaca. Posebna se pažnja obraća na motiv ljubavi, čak i onda kada je autor ne postavlja na središnje mjesto u zapletu. Kao dokaz o novoj klimi grčkog kazališta u helenističkom razdoblju, nestaje parabasis, koji je kod Aristofana postao onaj trenutak u drami u kome je pjesnik izražavao svoje ideje kako na političkom tako i na književnom polju: kako je nestalo političke dimenzije kazališta, tako je nestalo i razloga za postojanje parabaze.
Čovjekomrzac je zabavna priča o ljubavi na prvi pogled. Premda po snazi zaostaje za fragmentarno sačuvanim komedijama, osobito Parničarima, ovaj komad ipak ilustrira glavne odlike koje su se pripisivale Menandrovoj umjetnosti, tj. umješno vođenje radnje, pažljivo brušenje dramskog lika, prirodnost i eleganciju jezika. Slikajući težak život na atičkom selu pjesnik ovoj drami dodaje i socijalnu notu. Osobito je živim bojama oslikan završni prizor, u kojem se mrzovoljni Knemon odvlači na svetkovinu. Farsičnost prizora pjesnik je istaknuo još jače time što se ovdje poslužio trohejskim tetrametrom, stihom vrlo živog ritma, dok su ostali dijelovi u jampskom trimetru.
Eli Lilly and Company
Ilaj Lili end kompani (nyse: LLY) je globalni proizvođač lekova. Sedište kompanije se nalazi u Indijanapolisu u Sjedinjenim Državama. Kompanija ima filijale u Portoriku i u 17 zemalja. Njeni proizvodi su u prodaji u oko 125 zemalja. Kompanija je osnovana 1876. Osnivač je farmaceutski hemičar Ilaj Lili, po kome je kompanija kasnije dobila ime.
Pred drugih specijalnosti, Ilaj Lili end kompani je prvi počeo da masovno proizvodi penicilin. Takođe to je jedna of prvih farmaceutskih kompanija koje je proizvodila ljudski insulin koristeći rekombinantnu DNK. Danas je ova kompanija najveći svetski proizvođač i distributer psihijatrijskih lekova.
Laverne & Shirley
Laverne & Shirley je bio američki televizijski sitkom koji se originalno prikazivao na programu mreže ABC od 1976. do 1983. Predstavljao je spin-off popularnog sitkoma Happy Days, a protagonisti su mu bili Laverne De Fazio (koju je tumačila Penny Marshall) i Shirley Feeney (koju je tumačila Cindy Williams) - dvije cimerice koje rade u pivari u Milwaukeeju - a čiji su se likovi prvi put pojavili u Happy Daysu kao Fonziejeve poznanice. Radnja je započela 1959. godine te je, slično kao i Happy Days, svaka sezona okvirno pratila sljedeću godinu; posljednja epizoda je bila smještena u 1967. Serija je doživjela ogromnu popularnost te došla na vrh gledanosti. Kada je nešto kasnije opala, na početku šeste sezone se radnja 1980. premjestila u Burbank u Kaliforniji. U augustu 1982. je Cindy Williams javno iskazala nezadovoljstvom odnosom producenata prema njoj, ustvrdivši kako nastoje iskoristiti njenu trudnoću kako bi je "izgurali" iz serije. Tokom snimanja posljednje sezone je napustila seriju, čije se snimanje nastavilo bez lika Shirley.
Zubni plak
Prvo nastaje proteinski film (pelikula) koji deluje kao regulator, odnosno rampa u propuštanju jona između zuba i pljuvačke. Razvoj plaka zatim napreduje veoma brzo. Približno 10 miliona različitih bakterija na mm2 može pokriti površinu zuba u roku od sat vremena nakon čišćenja, pri čemu bakterije naseljavaju površinu zuba po besprekorno tačnom redosledu pojavljivanja.
Prvo se pojavljuju Streptococcus mutans i anaerobne bakterije koje stvaraju određene vrste šećera u obliku matriksa mreže i na taj način pokreću ranu kolonizaciju. Nakon toga sledi lanac reakcija u kom učestvuje veliki broj bakterija. Ovo je povezano sa povećanim brojem leukocita u oblasti desni. Između 6 i 10 dana, ukoliko ne dođe do čišćenja, nadovezuje se naseljavanje i ostalih mikroorganizama u plaku i tada nastaje gingivitis (zapaljenje desni). Osim toga, bakterije produkuju kiseline koje oštećuju površinu gleđi na kojoj se stvaraju beličaste mrlje koje su prvi pokazatelj razvoja karijesa.
Smatra se da u 1 g plaka ima oko 220 biliona bakterija (preko 350 vrsta), pa se on često naziva i mikrobni plak. Njegov nastanak potpomažu: nepravilan oblik i položaj zuba, nedostatak zuba, uzimanje pretežno meke hrane, unilateralno žvakanje itd. Kada se u dentalni plak nataloži kalcijum iz pljuvačke nastaje zubni kamenac, glavni uzročnik parodontopatije.
Prema rezultatima istraživanja objavljenih u medicinskom časopisu “Čest” u novembru 2004. godine, bakterije iz plaka mogu biti povezane sa razvojem hospitalnih infekcija posebno upale pluća kod starijih pacijenata.
Lučac-Manuš
Lučac-Manuš je splitski gradski kotar.
Águila o sol
Águila o sol je meksička crno-bijela filmska komedija snimljena 1938. u režiji Arcadyja Boytlera. Protagonisti su dva brata i sestra koji su kao mala djeca bili ostavljene u samostanu, a potom odrasli u uspješni muzički trio. Radnja prikazuje kako ih njihov otac, koji se u međuvremenu obogatio, pokušava pronaći. Cantinflasu, koji tumači jednog od braće, ovaj film je predstavljao veliki uspjeh, te ga potakao da nastavi filmsku karijeru zahvaljujući kojoj će postati jedna od najvećih zvijezda meksičke kinematografije.
Folksdojčeri
Folksdojčeri (Volksdeutsche, doslovno "narodni Nijemci" ili, preneseno "etnički Nijemci") je izraz koji je u prvoj polovici 20. vijeka označavao Nijemce koji su živjeli izvan granica njemačke države, odnosno bili državljani drugih država. On se koristio kako bi se razlikovao od Reischdeutsche ("državnih Nijemaca") koji su živjeli unutar njemačkih granica i imali njemačko državljanstvo. S obzirom da su se folksdojčeri koristili kao opravdanje za iredentistički koncept Velike Njemačke, koji je svoj vrhunac doživio u nacističkom režimu Trećeg Reicha, izraz folksdojčer je za pred i za vrijeme drugog svjetskog rata u mnogim istočnoevropskim zemljama stekao pežorativno značenje, odnosno postao sinonim za njemačku petu kolonu. Zbog toga su mnoge folksdojčerske zajednice nakon završetka rata prisiljene napustiti Istočnu Evropu, a za one koje su preostale se u Njemačkoj koristi novi izraz - Auslandsdeutsche ("inozemni Nijemci"), koji otklanja bilo kakve iredentističke konotacije.
Azapiron
thumb|right|250px|[[Buspiron, prototipski azapironski angziolitik, koji sadrži azaspirodekandion i pirimidinilpiperazin vezan preko butil lanca.]]
Azapironi su klasa lekova koji se koriste kao anksiolitici i antipsihotici. Oni se isto tako koriste kao zamena za antidepresive poput selektivnih inhibitora preuzimanja serotonina (SSRI).
Rieti
Rieti je glavni grad istoimene talijanske provincije Rieti u Laciju. Grad je 2011. imao 46.187 stanovnika.
Geografija
Rieti se prostire u plodnoj dolini rijeke Velino u masivu Abrucki Apenini, udaljen oko 87 km sjeverno od regionalnog centra Rima i 30-ak km jugoistočno od Ternija.
Valperga, Torino
Valperga je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Rieti
Historija
Rieti je grad sabinjanskog porijekla, kog su zauzeli Rimljani i nazvali Reate. Na početku srednjeg vijeka podpadao je pod vlast langobardskog Vojvodstva Spoleto, kasnije i pod vlast Papinske Države, pa su ga pape često koristile za svoj boravak.
Valperga, Torino
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2548 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 380 m.
Crissay-sur-Manse
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 97, a gustina naseljenosti je iznosila 13 stanovnika/km².
Rieti
Znamenitosti
mini|lijevo|250px| [[Fontana delfina]] Historijski centar Rietija na brežuljku je još uvijek opasan bedemom iz 13. vijeka. Ipak, najveća znamenitost grada je romanička katedrala Santa Maria iz 12. vijeka koja je puno puta restaurirana i tako pomalo uništena. Uz nju tu je i Biskupska palača iz 1283. i Gradska vijećnica (Palazzo Comunale) u kojoj se danas nalazi gradski muzej i galerija slika.
Privreda
Rieti je industrijski grad sa velikom šećeranom i predionicama vunenih i viskoznih tkanina. Rieti je i transportno čvorište, iz njega se račvaju putevi za Rim, Terni i Aquilu.
Vrlo posebna epizoda
Vrlo posebna epizoda (engleski: Very special episode) je izraz koji se u SAD koristi za epizodu neke televizijske serije - najčešće sitcoma, a rjeđe dramske serije - koja odstupa od svoje redovne teme, odnosno tona kako bi na ozbiljan način publici skrenula pažnju na neki važan društveni problem ili kontroverzno pitanje.
Izraz su 1980-ih počele koristiti same TV-mreže kako bi na takve epizode skrenule pažnju publike. Kasnije su ga počeli koristiti televizijski kritičari i fanovi serija, najčešće mu dajući pejorativan predznak. Razlog za to je bio najčešće u dramaturški neopravdanoj ili neuvjerljivoj promjeni zapleta ili karaktera likova, odnosno neadekvatnosti TV-serija kojima je glavna svrha zabava gledatelja da služe kao medij za političku propovijed. Početkom 1990-ih su takve epizode imale svoj vrhunac, da bi s vremenom počele nestajati s ekrana.
Hillview, Illinois
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 193, što je 14 (7,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Usenet
Usenet (za koji se također koriste izrazi kao što su: interesne grupe, mrežne novine, usenet konferencije) je podmreža na Internetu koja se bazira na NNTP protokolu a čine je serveri namjenjeni primanju, slanju i razmjenjivanju članaka (eng. articles, posts).
Poslužitelji akumuliraju poruke koje su jedno vrijeme od svoga dolaska na server (to vrijeme ovisi od servera) dostupne svima koji ih žele čitati. Poruke se mogu slati na server, čitati sa servera i brisati (mada se ovo zadnje radi rijetko).
Grupe se dijele na općenite hijerarhije kako bi se olakšalo traženje pojedine grupe, a po vrsti članaka koje se u njih šalju razlikujemo binaries grupe za multimedijalne sadržaje i obične grupe za tekstualne sadržaje.
Na taj način se razvijaju rasprave u kojima sudjeluju razni ljudi, koji se obično međusobno ne poznaju i koji iznose različita mišljenja.
Usenet je zbog svoje decentraliziranosti i time nepraktičnošću cenzure idealan medij za rasprave, razmjenu informacija i slično.
Kako je Usenet vrlo slabo cenzurirana mreža (postoje službe koje se brinu za podobnost sadržaja na Usenetu, ali vrlo rijetko reagiraju), na njoj se javljaju svi oblici demokracije i anarhije (naime, pozitivni i negativni). Sudionici rasprava iznose svoja stajališta, brane ih, te pokušavaju srušiti suprotna mišljenja koristeći, ali i zlorabeći tu demokraciju. Tako da se na Usenetu mogu pronaći poučni sadržaji, ali isto tako i sadržaji koji mogu vrijeđati nekoga. Usenet je dobro mjesto ako vam neka informacija treba u roku većem od 6 sati. Na Usenetu se skupljaju ljudi raznih profila i zanimanja, tako da je vjerojatno da će se naći netko tko će znati i htjeti odgovoriti na vaše pitanje (kakvo god ono bilo).
Spoiler
Spoiler je izraz koji označava opis zapleta, radnje odnosno raspleta nekog književnog djela, filma, TV-serije ili video-igre čije prerano otkrivanje smanjuje ili potpuno oduzima svaki eventualni užitak neupućenom čitatelju, gledatelju ili igraču.
U srpskohrvatski i druge jezike ušao iz engleskog jezika, odnosno iz glagola to spoil (pokvariti).
Klasičan primjer spoilera jest sažetak kriminalističkog romana Agathe Christie u kojem se iznosi identitet ubojice - podatak kojeg bi čitatelj romana trebao saznati tek na kraju. Nakon što je izložen takvom spoileru, čitatelj gubi interes za roman, s obzirom da se radnja obično svodi isključivo na otkrivanje podatka kojeg on već zna.
Spoileri su pogotovo dobili na važnosti posljednjih godina i desetljeća zahvaljujući razvoju masovnih medija, odnosno Interneta. Oni su omogućili da i najsitniji detalji o nekom književnom djelu, video-igri ili filmu gotovo momentalno postanu dostupni širom svijeta, što zna predstavljati problem potencijalnim konzumentima koji su tim informacijama izloženi prije nego što im je dostupno samo djelo.
Jedan od takvih primjera jesu popularne TV-serije koje svoju premijeru imaju u SAD, a u Evropi i drugim dijelovima svijeta se emitiraju s nekoliko mjeseci ili godina zadrške.
Nastojanje da se izbjegnu spoileri je na Usenet grupama, internetskim forumima i blogovima dovelo do konvencija što je korištenje posebnih upozorenja o spoileru, nakon kojih slijedi spoiler-razmaka od 25 redaka ili jednostavna ROT13 šifra. Filmski i drugi kritičari su, pak, već ranije koristili slična upozorenja prilikom pisanja i objavljivanja recenzija.
S druge strane, postoji mišljenje kako bi nastojanje da se izbjegnu spoileri predstavljalo ograničenje slobode izražavanja. Također se navodi kako kod nekih umjetničkih i drugih djela koje predstavljaju dio opće kulture, kao što je npr. Biblija, nema smisla koristiti pravila o spoileru.
Kontroverze oko pitanja spoilera postoje i u samoj vikipedijskoj zajednici, gdje trenutno ne postoji konsenzus oko eventualnog korištenja ili opravdanosti posebnih spoiler upozorenja.
Canè, Belluno
Canè je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 129 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 379 m.
Jazz from Hell
Jazz from Hell instrumentalni je album američkog glazbenika Frank Zappe, koji izlazi u studenom 1986.g. Sve kompozicije na albumu osim "St. Etienne." snima Zappa na synclavieru.
U skladbi "While You Were Art II" Zappa na synclavieru izvodi svoju improvizaciju sola na gitari koja je snimljena na albumu Shut Up 'n Play Yer Guitar u pjesmi "While You Were Art". Jazz from Hell izlazi kao dodatak Europskom izdanju CD-a Zappinog albuma Meets the Mothers of Prevention. Sa ovim albumom 1988. na dodjeli nagrada Grammy Awardsa pobjeđuje u kategoriji najbolja instrumentalna rock izvedba.
Popis pjesama
Sve pjesme je aranžirao i napisao Frank Zappa.
Jod pentafluorid
Jod pentafluorid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 221,896 Da.
Walhalla, South Carolina
Valhala je grad u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.263, što je 462 (12,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Roulette, Pennsylvania
Rulet je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 779.
Konkordatska kriza
Konkordatska kriza je naziv za političku krizu u Kraljevini Jugoslaviji koja je izbila 1937. godine oko sklapanja konkordata sa Vatikanom.
U njoj je glavni akter bila Srpska pravoslavna crkva, koja se žestoko protivila potpisivanju konkordata sa Rimokatoličkom crkvom.
Potpisivanje Konkordata
Prvi nacrt ugovora između Rimokatoličke crkve i Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca sastavljen je 1922. godine. Pregovori oko konačnog teksta nastavljeni su 1933, a završeni su 1935. godine u Rimu, kada su u ime države Vatikan i Kraljevine Jugoslavije konačan tekst Konkordata potpisali kardinal Euđenio Pačeli (potonji papa Pije XII) i ministar pravde Kraljevine Ljudevit Auer. Po ugovoru Rimokatolička crkva dobijala je znatna prava na polju obrazovanja, socijalnih, javnih i humanitarnih delatnosti.
O potpisivanju konkordata, Stojadinovićeva vlada i Vatikan izdali su svoja saopštenja. U saopštenju jugoslavenske vlade izneto je da će se konkordatom sprovesti „Ustavom kod nas usvojena, ravnopravnost katolicizma sa ostalim priznatim konfesijama.“ Posebno je navedeno da se Sveta Stolica obavezala da će poštovati jugoslovenske državne interese prilikom popunjavanja crkvenih položaja, naročito onih najvažnijih.
Potpisivanje Konkordata prošlo je bez reakcije u jugoslovenskoj javnosti. Sa ratifikacijom od strane Narodne skupštine se odugovlačilo. Konkordat je čekao na ratifikaciju u parlamentu narednih dve godine.
Rasplamsavanje krize
Kada je Namesništvo početkom novembra 1936. izdalo ukaz kojim je ovlastilo predsednika Vlade da Konkordat uputi Narodnoj skupštini, reagovao je Arhijerejski sabor. Početkom decembra vladi je upućen memorandum sa porukom da Srpska pravoslavna crkva ne može na takvu odluku da pristane. Od proleća 1937. sveštenstvo i opozicija su razvili tako žestoku kampanju protiv Konkordata, da se stvorila sveopšta psihoza smrtne opasnosti za srpsko pravoslavlje. Patrijarh Varnava je tvrdio da se "konkordatom ugrožavaju načela državnog suvereniteta, jer se iznad državne volje stavlja volja Rimske kurije, koja je konkordatom mogla čitav niz pravnih pitanja u državi rešavati propisima kanonskog prava Rimokatoličke crkve".
Sa svih strana, iz svih parohija Srpske crkve u prvoj polovini 1937. godine slati su telegrami podrške Patrijarhu Varnavi. Rezolucija Eparhije gornjokarlovačke dobro pokazuje kakve su argumente koristili protivnici Konkordata:
SPC je tvrdila da će Jugoslavija postati podređen organ Rimske crkve, jezuitsko-fašistička kolonija, uz pomoć "bankarsko-klerikalnog" režima M. Stojadinovića. Strahovi i glasine su išli dotle da se u pismu crkvene opštine u Karlovcu predsedniku vlade Stojadinoviću od 12. februara 1937. tvrdi da bi primanjem konkordata mnogi pravoslavni Srbi bili "izloženi progonima":
Predsednik vlade Milan Stojadinović je pokušavao da parira kampanji koja se zahuktavala. Pred Svetim arhijerejskim sinodom u Patrijaršiji izneo je sve razloge kojima su njegovi prethodnici bili rukovođeni u pitanju Konkordata. Navodeći da je Konkordat delo kralja Aleksandra, i da Namesništvo želi njegovu ratifikaciju, on je napominjao da je i Nikola Pašić zaključio Konkordat kako bi pridobio Vatikan za ideju o ujedinjenju Južnih Slovena. Gledajući kako se oko Srpske crkve skupljaju svi protivnici režima, i oni koji su nisu imali pojma šta sadrži Konkordat, i oni koji nisu bili vernici, Stojadinović je pitanje Konkordata shvatio kao pitanje ugleda vlade.
Spletom okolnosti, kako je narastala konkordatska kriza, stanje zdravlja patrijarha Varnave se pogoršavalo.
"Krvava Litija"
Za 19. jul 1937. godine, kada je bila zakazana sednica Skupštine o Konkordatu, bila je zakazana i molitvena litija za ozdravljenje obolelog Patrijarha. Policija je zabranila skup. Litija je trebalo da krene od Saborne crkve u Beogradu do hrama Svetog Save. Zamišljena "kao velika manifetsacija u borbi protiv Konkordata", litija je krenula u Knez Mihailovu ulicu. U Knez Mihalovoj nastala je tuča i hrvanje građana sa policajcima i žandarmima. Intervenicija policije je bila brutalna, ali su povrede učesnika litije preuveličavane.
Narodne demonstracije se odvijaju i širom Srbije, u Crnoj Gori, Bosni i Krajini.
Politička borba, oko Konkordata se nastavila. Knezu Pavlu je upućen memorandum Svetog sinoda "u kome se tražilo da odmah Kraljevska vlada dr Milana Sojadinovića podnese ostavku i da se Konkordat skine sa dnevnog reda. Stojadinović nije hteo da odustane od ratifikacije Konkordata.
Ratifikacija u Skupštini
Uveče, 23. jula 1937. godine, Konkordat je u Narodnoj skupštini izglasan sa 166 glasova, uz 129 protiv. Dan nakon toga, 24. jula 1937. godine, umro je Patrijarh srpski Varnava. U jednom trenutku pronet je glas da je otrovan.
Svim članovima vlade, osim ministra vojnog generala Marića, bilo je zabranjeno da prisustvuju sahrani.
U međuvremenu održava se vanredna sednica Arhijerejskog sabora kojom se naređuje zatvaranje svih hramova SPC i objavljuje da se crkva nalazi u stanju gonjenja. Ova odluka trebalo je da se sprovede od 26. jula ali ipak nije sprovedena.
Eskomunikacija
Episkop Nikolaj Velimirović je svim srpskim poslanicima neposredno pred glasanje uputio pismo kojim preti primenom crkveno–kanonskih mera prema onima koji budu glasali za konkordat: "Ja ću biti nesrećan, ako budem prinuđen da ove mere primenim na Vas i na dom Vaš. A ja ih moram primeniti u potpunosti."
Posle glasanja u Skupštini 1. avgusta 1937. godine, Sveti arhijerejski sinod jednoglasno je doneo odluku o ekskomunikaciji svih ministara i poslanika pravoslavne vere, koji su glasali za Konkordat, te su oni izopšteni iz crkve. Predsednik vlade Stojadinović je tražio da se ukine ekskomunikacija.
Patrijarh je sahranjen tek 3. avgusta 1937. godine.
Odustajanje od konkordata
Na spoljnopolitičkom planu, Stojadinović je konkordatom hteo da potvrdi prijateljske veze sa Italijom. Ali, i italijanska vlada, brinući se da konkordatska kriza ne dovede do Stojadinovićevog pada, počela se hladiti prema konkordatu. Posle Vladinog odustajanja od konkordata i Crkva je popustila u svom stavu prema eskomunikaciji.
Mnogi demonstranti su kažnjavani sve do februara 1938, kada su vlasti izvršile aboliciju optuženih. U februaru 1938. godine za novog patrijarha izabran je Gavrilo Dožić.
Suvremena tumačenja
Britanski povjesničar Noel Malcolm komentira ovu krizu na sledeći način: Noel Malcolm je pro-albansko nastrojeni istoričar,koji je i predsednik anglo-albanskog udruženja.On je takođe i novinar,poznat po novinskim tekstovima o ratovima 90-ih u bišoj Jugoslaviji i istoriji zapadnog Balkana,u kojima krivicu za ratove i međuetničke sukobe uglavnom pripisuje Srbima.
London Symphony Orchestra, Vol. 2
London Symphony Orchestra, Vol. 2 studijski je album američkog glazbenika Frank Zappe i London Symphony Orchestra, koji izlazi u rujnu 1987.g. Ovo je nastavak suradnje iz 1983. i vrlo sličnog materijala snimljenog na albumu London Symphony Orchestra, Vol. 1. Ova dva albuma 1995.g. izlaze kao dvostruki CD u reizdanju izdavačke kuće Rykodisc.
Preskakanje ajkule
Preskakanje ajkule ili preskakanje morskog psa (engleski: Jumping the shark) je izraz koji koriste televizijski kritičari, kao i fanovi popularnih televizijskih serija kako bi označili scenu, epizodu ili element zapleta neke popularne i kvalitetne TV-serije (sitcoma ili dramske serije) koja je ubačena kako bi joj se na umjetan, neuvjerljiv ili dramtaturški neopravdani način produžilo trajanje, najčešće bez uspjeha. Izraz također označava prekretnicu nakon koje i najzagriženijim fanovima postaje jasno da je njihova omiljena serija zastranila, odnosno da su njeni autori izgubili kreativnost te da joj slijedi prestanak snimanja.
Izraz svoje porijeklo vuče od scene u popularnom sitcomu Sretni dani premijerno emitiranoj 20.11. 1977. u kojoj se glavni junak Fonzie skija na vodi te doslovno preskače morskog psa koji mu se našao na putu.
Iako se ta scena često koristila kao metafora, ona je u širu upotrebu tek kada je TV-kritičar Jon Hein po njoj nazvao istoimenu web-stranicu www.jumptheshark.com posvećenu negativnim prekretnicama popularnih TV-serija.
Choisy-le-Roi
Šoazi le Roa je naseljeno mesto u Francuskoj u Pariskom regionu, u departmanu Dolina Marne.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 34.068, a gustina naseljenosti je iznosila 6,274 stanovnika/km².
Butil
U organskoj hemiji, butil je alkilni radikal ili substituent sa opštom hemijskom formulom -C4H9, koji je izveden iz bilo kog od dva izomera butana.
Isomer n-butan se može vezati za bilo jedan od dva krajnja atoma ugljenika ili za jedan od dva unutrašnja atoma ugljenika, čime se formiraju dve butil grupe:
Drugi, razgranati izomer butana, izobutil, se može vezati za bilo jedan od tri krajnja ugljenika ili za centralni ugljenik, te su moguće još dve grupe:
You Can't Do That on Stage Anymore, Vol. 1
You Can't Do That on Stage Anymore, Vol. 1 dvostruki je uživo album na CD-u američkog glazbenika Frank Zappe, koji izlazi u svibnju 1988.g. od izdavačke kuće "Rykodisc".
Popis pjesama
Sve pjesme napisao je Zappa, osim gdje je drugačije naznačeno.
Barney Miller
Barney Miller je bio američki televizijski sitkom koji se originalno emitirao na programu mreže ABC od 1975. do 1982. godine. Naslovni protagonist je bio Barney Miller, njujorški policijski kapetan koji je vodio fiktivnu 12. policijsku stanicu, a čiji je lik tumačio Hal Linden. Serija je imala veliku gledanost i na programu se održala osam sezona. Nakon posljednje sezone je 1982. nagrađena Emmyjem za najbolju humorističku seriju.
Soprapaludo, Udine
Soprapaludo je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 170 m.
Jod trihlorid
Jod trihlorid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 233,263 Da.
Protekcionizam
Protekcionizmom ( = zaštita) se označavaju ekonomske mjere, kojima jedna država pokušava ograničiti plasiranje stranih proizvoda na domaćem tržištu. Te mjere se nalaze u domenu strateške trgovinske politike i njihov cilj je po pravilu, poboljšavanje plasmana domaćih produkata, unapređenje i poboljšavanje razvoja pojedinih privrednih grana kao i privrede u cjelini. Takve mjere strateške trgovinske politike pomažu razvoj pojedinih zemalja u razvoju u tolikoj mjeri, da su neke od njih već prerasle u industrijske velesile (npr. Kina).
Protivnici protekcionizma argumentuju time, da svaki protekcionizam izaziva i recipročne mjere potencijalnih trgovinskih partnera i da je na kraju ipak domaća privreda najviše pogođena takvim mjerama. Oni zahtijevaju globalnu i slobodnu trgovinu i zagovaraju prepuštanje upotrebe svih ekonomskih instrumenata samom tržištu.
Posebnu formu protekcionizma predstavljaju kulturni protekcionizam kao i protekcionizam u sportu. Takvim mjerama se štite pojedine države ili regioni od kulturnih uticaja iz inostranstva odnosno, štite domaće tržište sportista. U tom kontekstu su poznata ranija ograničenja broja stranih igrača u klubovima nekih zapadnoevropskih zemalja.
Starsky and Hutch
Starsky and Hutch, također poznata i kao Starsky & Hutch je američka policijska TV-serija koja se emitirala na programu ABC. Naslovni protagonisti su bili dva policijska detektiva u fiktivnom južnokalifornijskom gradu Bay City - impulzivni, ali na ulici spretan David Michael Starsky (koga je tumačio Paul Michael Glaser) i hladnokrvni intelektualac Kenneth "Hutch" Hutchinson (koga je glumio David Soul). Njih dvojica su se borili protiv kriminalaca patrolirajući gradom u Ford Gran Torinu, koji je postao zaštitni znak serije, a pomoć im je kao doušnik pružao i vlasnik sumnjivog bara po imenu Huggy Bear.
Serija je doživjela ogromnu popularnost, iako je bila predmetom stalnih kritika zbog scena nasilja. Među kritičarima se našao i Paul Michael Glaser, koji je zahtijevao da se takvi sadržaji uklone, odnosno pokušavao napustiti seriju. Kada je na kraju četvrte sezone otišao, njegov odlazak, kao i pad gledanosti, je doveo do prestanka snimanja.
Starsky & Hutch je, usprkos toga, kasnije stekla svojevrsni kult-status, dijelom i zbog toga što je prikazivala za dvojicu muških likova nekarkateristično otvoreno iskazivanje međusobne naklonosti. Iako su Starsky i Hutch imali djevojke, to je još 1970-ih među fanovima dovelo do špekulacija o njihovoj seksualnoj orijentaciji, a 1980-ih je u fanzinima, a kasnije i na Internetu, njihov odnos postao omiljenim predmetom slash fikcije.
Mlađim generacijama je serija poznata po remakeu u obliku igranog filma iz 2004. godine.
Canteleu
Kantele je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Ruan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 15 430 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 876 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17,61 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 128 metara (maksimalnoj 138 m, a minimalnoj 2 m).
Kermanšaška pokrajina
Kermanšaška pokrajina (perz. استان کرمانشاه; Ostān-e Kermānšāh) je jedna od 31 iranske pokrajine. Smještena je na zapadnom dijelu zemlje i obuhvaća uglavnom planinski krajolik Zagrosa, a omeđena je Kurdistanskom pokrajinom na sjeveru, Hamadanskom pokrajinom i Luristanom na istoku, Ilamskom pokrajinom na jugu, te suverenom državom Irak na zapadu. Kermanšaška pokrajina ima površinu od 24.998 km², a prema popisu stanovništva iz 2006. godine u njoj je živjelo 1,938.060 stanovnika. Sjedište pokrajine smješteno je u gradu Kermanšahu.
The Old Masters Box Three
The Old Masters Box Three treći je i posljednji iz serije box-setova od američkog glazbenika Franka Zappe, koji izlazi u prosincu 1987.g. Ovaj set sadrži Zappine albume Waka/Jawaka, The Grand Wazoo, Over-Nite Sensation, Apostrophe ('), Roxy & Elsewhere, One Size Fits All, Bongo Fury i Zoot Allures. Ovaj se set razlikuje od prijašnjih zato što ne sadrži "Mystery Disc" kao bonus dodatak.
The Four Feathers (film, 1939)
The Four Feathers je britanski pustolovni film snimljen 1939. u režiji Zoltana Korde. Predstavlja prvu zvučnu adaptaciju, odnosno prvu adaptaciju u boji istoimenog romana A.E.W. Masona. Protagonist, čiji lik tumači John Clements je mladi britanski oficir Henry Faversham koji godine 1895. odlučuje napustiti vojsku tik prije nego što će njegova jedinica otići kako bi se borila u Mahdističkom ratu, a zbog čega mu prijatelji daju bijelo pero kao simbol kukavičluka. Radnja prikazuje kako se Faversham, gonjen grižnjom savjesti, pod lažnim identitetom odlazi u Sudan i nastoji svoje prijatelje spasiti od neprijateljskog zarobljeništva. The Four Feathers je predstavljao jedan od najskupljih i najambicioznijih projekata tadašnje britanske kinematografije; osim što je sniman na autentičnim lokacijama u Sudanu (koji je tada bio pod britanskom kolonijalnom vlašću), u snimanju je pomagala i britanska vojska. Postigao je veliki uspjeh, a kasnije su brojne od njegovih scena "reciklirane" u dva remakea - Storm Over Nile 1955. i The Four Feathers iz 1977. godine. Danas uživa reputaciju jednog od klasika pustolovnog žanra i jednog od najboljih ostvarenja britanske kinematografije 1930-ih.
Space: 1999
Space: 1999 je britanska science fiction TV-serija koja se originalno prikazivala na programu mreže ATV od 1975. do 1978. Radnja je bila smještena na Mjesec koji je nakon kataklizmičke eksplozije nuklearnog otpada uskladištenog na tamnoj strani izbačen u duboki svemir, te pratila nastojanje posade Mjesečeve baze Alfa da preživi u novim okolnostima i pri tome suoči s raznim bizarnim fenomenima i vanzemaljskim civilizacijama.
Mitrofan Ban
Mitrofan Ban (na ćirilici Митрофан Бан) (Boka kotorska, 1841. — Cetinje, 1920.) je bio cetinjski mitropolit i poglavar Srpske pravoslavne crkve od 1884. do 1918.
Mitrofan Ban je osnovnu školu pohađao u Kotoru, tada Austro-Ugarska. Episkop Stefan Knežević ga je zaredio u čin đakona 27. lipnja 1865. godine, a u čin prezvitera 2. listopada 1866., potom odlazi u Kneževinu Crnu Goru. Od 1869. je Mitrofan Ban upravitelj manastira Morača. Aktivno je sudjelovao u crnogorskoj borbi protiv Turaka i oslobađanju Kolašina.
Za mitropolita crnogorskog je 1884. postavljen odlukom kneza Nikole I., rukopoložen je ("hirotonisan") 18. travnja 1885. u Petrogradu. Nakon hirotonije, ruski car Aleksandar III. primio je u posjet Mitrofana i kazao mu:
Od 1905. je poslanik u Crnogorskoj narodnoj skupštini.
1910. je u pismenoj zahvalnici kralju Nikoli, napisao (orig.):
Tijekom austrougarske okupacije Crne Gore (1916.-1918.) surađivao sa okupacijskim vlastima i osudio, zbog oštrih represalija spram civilnoga pučanstva, akcije crnogorskih komita koje je predvodio general Radomir Vešović.
Patrijarh srpski Varnava
thumb|Patrijarh Varnava Rosić, 1932
Patrijarh Varnava Rosić (po rođenju Petar Rosić; 1880-1937) je bio patrijarh SPC od 1930. do 1937. Varnava je u tridesetoj godini života postao episkop, u četrdesetoj mitropolit, a u pedesetoj patrijarh.
U Makedoniji je radio na jačanju srpske nacionalne svesti u borbi s bugarskom i grčkom propagandom. Po završetku Balkanskih ratova i aneksiji Makedonije, a naročito po proterivanju sveštenika bugarske egzarhije (1913), Varnava je upravljao i Bitoljskom i Ohridskom eparhijom, kao i jednim delom Strumičke eparhije, gde je uredio celu Srpsku crkvu u južnim krajevima proširene države. U Prvom svetskom ratu je morao da napusti Južnu Srbiju, gde je zajedno sa srpskim narodom i vojskom prešao preko Albanije na Krf. Posle rata, po želji srpske vlade, je otišao je u Rusiju, u diplomatsku misiju. Kada je 1920 uspostavljena jedinstvena Srpska patrijaršija, Varnava je postao mitropolit skopski. Za patrijarha Srpske pravoslavne crkve biva izabran 1930. godine.
Na čelu SPC bio je samo sedam godina, od 1930. do 1937. godine. Kralj Aleksandar I Karađorđević je verovao da je u Varnavi dobio poslušnog patrijarha, koji će crkvu učiniti servilnim slugom države. Patrijarh Varnava je bio jedan od bliskih saradnika kralja Aleksandra kod provođenja ideologije jugoslovenskog nacionalizma, i često je isticao potrebu "sprovođenja potpunog jedinstva jednokrvne braće". On je propovedao jugoslovenstvo kao "nacionalno verovanje svih Srba, Hrvata i Slovenaca" i često je isticao slogan "brat je mio koje vere bio".
Varnava je od rascepkane SPC u šest raznih zakonodavnih, administrativnih, finansijskih i jerarhijskih područja, novim Ustavom crkve preustrojio SPC i uspeo da je odvoji od države. Tokom te reorganizacije formirane su dve nove eparhije, Zagrebačka i Mukačevska, tako da je u sastav Srpske Crkve ulazilo ukupno 27 eparhija, sa vikarnom Skadarskom eparhijom u Albaniji. Njegovom inicijativom započeta je izgradnja hrama Svetog Save u Beogradu (najvećeg pravoslavnog hrama na Balkanu). Takođe je na mestu stare Beogradske mitropolije podigao novu zgradu za potrebe Arhiepiskopije (zgradu današnje Patrijaršije kod Saborne crkve), kao i manastir Vavedenje na Senjaku.
Varnava je živeo u burna vremena dolaska nacista na vlast u Nemačkoj, ubistva kralja Aleksandra i Španskog građanskog rata. Patrijarh Varnava je glavnu opasnost video u komunizmu, a o Hitleru je govorio kao o „dalekovidom Fireru“ koga je „Bog poslao nemačkom narodu“ da se bori „protiv komunizma i internacionalnih Jevreja“ koji ugrožavaju Evropu:
Varnava je bio veliki protivnik konkordata između Vatikana i Kraljevine Jugoslavije. Preminuo je usred Konkordatske krize u 57. godini života u Beogradu, 23. jula 1937. godine, u momentu izglasavanja konkordata u Skupštini Jugoslavije, koji, iako izglasan, nikada nije stupio na snagu. Patrijarh Varnava je privremeno sahranjen u malom hramu Svetoga Save na Vračaru. Među pobornicima teorije zavere postoji mišljenje da je otrovan zbog nepomirljivog stava prema konkordatu.
Lenjin v Oktjabre
Lenjin u Oktobru je sovjetski crno-bijeli historijski film snimljen 1937. u režiji Mihaila Roma. Napravljen je u produkciji studija Mosfiljm po narudžbi sovjetske vlade kako bi se obilježila 20. obljetnica Oktobarske revolucije. Radnja prikazuje događaje neposredno i za vrijeme tih događaja u Petrogradu, odnosno ulogu koju je u njima imao boljševički vođa Vladimir Lenjin, čiji lik tumači Boris Ščukin. Film je sniman u jeku Velike čistke, pa je scenario u značajnoj mjeri odražavao tadašnje službeno viđenje historijskih događaja, pa se veliča se uloga Staljina (koga je glumio Semjon Goljdštab). Film je napravljen uz dosta poteškoća, odnosno dovršen tek dan prije premijere koja se održala na 20. obljetnicu Revolucije. Usprkos toga je doživio veliki uspjeh, a Ščukin je i među kasnijim kritičarima dobio pohvale zbog toga što je Lenjina glumio kao običnog, skromnog i šali sklonog čovjeka, a ne sovjetsko polubožanstvo. Nakon procesa destaljinizacije je napravljena nova verzija iz kojih su izbačene sve scene sa Staljinom, odnosno njegov lik u pojedinim scenama "retuširan". Godine 1939. je, pak, snimljen njegov nastavak pod naslovom Lenjin 1918. godine.
Ruscitelli, Chieti
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 223 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 126 m.
Kreativnost
Sa znanstvenog pogleda, smatra se kako proizvodi kreativnih misli (ponekad zvanih divergentnim mislima) sadrže originalnost i primjerenost. Alternativno i svakodnevno mišljenje pojma kreativnosti jest jednostavno – stvaranje nečeg novog.
Iako intuitivno smatrana jednostavnim fenomenom, zapravo je veoma složena. Proučavana je, među ostalima, od strane bihevioralne psihologije, socijalne psihologije, psihometrije, kognitivne znanosti, umjetne inteligencije, filozofije, povijesti, ekonomije, gospodarstva i poslodavstva. Istraživanja su pokrivala svakodnevnu kreativnost, izmimnu kreativnost, pa čak i umjetnu kreativnost. Ne nalik većini fenomena u znanosti, ne postoji jedinstveno i autoritativno gledište ili definicija kreativnosti. Ne nalik većini fenomena u psihologiji, ne postoji standardizirana tehnika mjerenja kreativnosti.
Kreativnost se često pripisivala čudu, kognitivnim procesima, društvenoj okolini, osobnim crtama i slučajnosti. Povezivana je s genijima, mentalnim poremećajima i humorom. Neki smatraju kako je to osobina kojom se rađamo; ostali tvrde kako ju je moguće naučiti korištenjem jednostavnih tehnika.
Iako obično povezivana s umjetnošću i književnošću, jednistven je dio inovativnosti i izuma te važan dio poslova poput poslodavstva, ekonomije, građevinarstva, industrijskog dizajna, znanosti i inžinjerstva.
Unatoč neopredijeljene i višeznačne naravi same kreativnosti (ili upravo zbog nje), čitave industrije uzdignule su se iz potjere za kreativnim idejama i razvojem kreativnih tehnika. Ovaj tajanstveni femonen, iako neporecivo važan i neprestano vidljiv, čini se da leži iznad dohvata znanstvenih istraživanja.
framed|[[Hanojska kula.]]
Definicije kreativnosti
U psihološkoj literaturi moguće je pronaći više od 60 različitih definicija kreativnosti. Etimološki korijen riječi u hrvatskom jeziku i većini ostalih europskih jezika dolazi iz latinske riječi "creatus", što doslovno znači "koji je narastao".
Vjerojatno najraširenija koncepcija kreativnosti u učenjačkoj literaturi jest da se kreativnost manifestira u svakom stvaranju kreativnog djela (primjerice, stvaranjem novom umjetničkog djela ili znanstvene hipoteze) koje je istovremeno originalno i korisno.
Kolokvijalne definicije kreativnosti obično su očigledne iz aktivnosti koje rezultiraju:
Korisno razlučivanje napravio je Rhodes, i to između:
Svaki od navedenih faktora u pravilu je prisutan u kreativnoj aktivnosti. Johnson je istu stvar kasnije razradio, predloživši tezu kako kreativna aktivnost može sadržavati nekoliko značenja uključujući osjetljivost na probleme, originalnost, ingenioznost, neobičnost, korisnost i primjerenost što se kreativnog proizvoda tiče, te intelektualno vodstvo što se kreativnog stvaraoca tiče.
Često implicirana u gledištu kreativnosti jest i prateća prisutnost inspiracije, kognitivnih skokova ili intuitivnog uvida koji postaju dio kreativnih misli ili aktivnosti.
Popularna psihologija ponekad povezuje kreativnost s desnom ili čeonom moždanom aktivnošću mozga ili pak s lateralnim razmišljanjem.
Neki učenjaci u polju kreativnosti ističu ulogu slučajnosti u kreativnom procesu. Linus Pauling, upitan na javnom predavanju kako pojedinac stvara i dolazi do znanstvenih teorija, odgovorio je kako pojedinac mora nastojati u stvaranju velikog broja ideja, a zatim odbaciti one beskorisne. Još jedna prikladna definicija kreativnosti jest "proces odbacivanja pretpostavki". Mnoge kreativne ideje dolaze do izražaja kada pojedinac odbaci unaprijed stvorene pretpostavke i odlučuje se na novi pristup ili metodu koja se ostalima može učiniti nezamislivom.
Razlika između kreativnosti i inovacije
Često je korisno razlikovati kreativnost od inovacije. Kreativnost je termin koji se obično koristi za aktivnost stvaranja novih ideja, pristupa ili aktivnosti, dok je inovacija proces stvaranja i primjenjivanja navedenih kreativnih ideja u određenom kontekstu.
Radi toga, u kontekstu organizacije, termin inovacije često se odnosi na čitav proces u kojem organizacija stvara nove kreativne ideje i pretače ih u nove, korisne i održive komercijalne proizvode, usluge i poslovne postupke, dok se termin kreativnosti koristi izravno na stvaranje izvornih ideja od strane pojedinca ili grupe, što je nužan korak unutar inovacijskog procesa.
Primjerice, Amabile et al. (1996.) predlaže kako inovacija "započinje kreativnim idejama," "...kreativnost od strane pojedinca ili grupe početna je točka inovacije; prvo je potrebno no ne dostatno stanje za sljedeće."
Povijest termina i koncept
Način na koji su različite zajednice i društva te narodi formulirali koncept kreativnosti mijenjao se kroz povijest, kao i sam termin "kreativnosti".
Stari Grci, koji su vjerovali kako su muze izvor svake inspiracije, zapravo nisu imali termine koji su odgovarali "stvaranju" ili "stvaraocu". Izraz "poiein" ("napraviti") bio je dostatan. Jedina iznimka bila je poezija: pjesnik je stvarao nove stvari –– donoseći novi svijet u život –– dok je umjetnik jednostavno imitirao.
U Rimu, grčko je gledište promijenjeno, i Horacije zapisuje kako se uz pjesnike i slikari imaju privilegiju odvažiti na bilo što. Ne nalik grčkom jeziku, latinski je jezik imao termin za "stvaranje" ("creatio"), i "stvaraoca", te dva izraza za glagol "napraviti" –– "facere" i "creare".
Iako ni Grci ni Rimljani nisu imali riječi koje su izravno odgovarale današnjem terminu kreativnosti, njihova likovna umjetnost, arhitektura, glazba, izumi i otkrića pružaju brojne primjere koji u današnje vrijeme opisujemo kao kreativna djela. U to vrijeme, izraz genija vjerojatno je bio najbliži termin kreativnim talentima koji su iznjedrili ovakva djela.
Temeljna promjena proizašla je u kršćanskom periodu: "creatio" postaje riječ koja opisuje Božje "stvaralaštvo iz ništavila". Izraz "creatio" tako je poprimio drugačije značenje od izraza "facere" ("napraviti"), i prestao se pridavati ljudskim aktivnostima. Drevni pogled kako umjetnost nije domena kreativnosti ustrajao je u ovom periodu.
Još se jedna prekretnica odvila u modernije vrijeme. Renesansni čovjek imao je svijest o vlastitoj samostalnosti, slobodi i kreativnosti, i tražio je dati glas svojom svijesti neovisnosti i kreativnosti. Baltazar Gracián (1601.–1658.) napisao je: "Kreativnost je upotpunjenje prirode, baš poput drugog Stvaraoca..."
Do 18. stoljeća i doba prosvjetiteljstva, koncept kreativnosti počeo se česšće pojavljivati u teoriji umjetnosti, te je povezivan s konceptom mašte.
Vađenje iz konteksta
Vađenje iz konteksta je logička greška i vrsta lažnog pripisivanja u kom se obližnji delovi teksta uklanjaju ili ne navode kako bi se izmenio njihov smisao.
Argumenti zasnovani na ovoj logičkoj greški obično imaju dva vida. Prvi vid je argument čoveka od slame, koje se često sreće u politici, odnosi se na citiranje oponenta kako bi se pogrešno predstavio njegov stav (obično da se predstavi prostijim ili ekstremnijim) i time lakše pobio. Drugi vid je argument od autoriteta i predstavlja nedosledno citiranje stručnjaka u nekoj oblasti kako bi se lažno predstavilo da taj stručnjak zastupa neki stav.
Kreativnost
Povijest termina i koncept
Zapadnjački pogled na kreativnost izravno se suprotstavlja s istočnjačkim pogledom. U hinduizmu, konfucionizmu, taoizmu i budizmu, stvaranje je u većini slučajeva smatrano vrstom otkrića ili mimikrijom te ideja stvaralaštva iz "ništavila" nije imala mjesta u navedenim filozofijama i religijama.
U kasnom devetnaestom i ranom dvadesetom stoljeću, vodeći matematičari i znanstvenicvi poput Hermana von Helmholtza (1896.) i Henrija Poincaréa (1908) počeli su javno raspravljati o svojim kreativnim procesima, te su ovi uvidi postali temeljem kreativnih procesa pionirskih teoretičara poput Grahama Wallasa (1926) i Maxa Wertheimera (1945).
Ipak, prijašnja početna točka znanstvenih istraživanja kreativnosti, s gledišta ortodoksne psihološke literature, smatra se Guilfordovo adresiranje Američkom psihološkom društvu, što je pomoglo u populariziranju teme, i izazvalo veću pažnju znanstvenog pristupa u konceptualiziranju kreativnosti i mjerenju njenih značenja kroz psihometrična testiranja.
Usporedno s ovim razvitcima, neki su poduzeli sistematičniji pristup, podučavajući praktičnim kreativnim tehnikama. Tri najpoznatija jesu:
Kreativnost u psihologiji i kognitivnoj znanosti
Istraživanja mentalnih prikaza i procesa koja su inherentni kreativnim mislima pripadaju domeni psihologije i kognitivne znanosti.
Graham Wallas
Graham Wallas i Richard Smith, u svom djelu Art of Thought, objavljenom 1926. godine, predložili su jednog od prvih modela kreativnih procesa. U Wallasovom modelu, kreativne se uvide i prosvijećivanja da objasniti kroz proces koji se sastoji od 5 dijelova:
U brojnim objavljenim radovima, Wallasov model promatra se sa samo četiri dijela, dok se "nagovještaj" smatra sporednim dijelom. Javilo se nekoliko empirijskih istraživanja čiji je cilj bio dokazati, kao što to Wallasov dio "inkubacije" implicira, pomaže li period prekida ili odmora od problema u otkrivanju kreativnih rješenja nekog problema. Ward navodi razne hipoteze koje su unaprijeđene kako bi objasnile zašto je inkubacija potrebna u kretivnom rješavanju problema, i primjećuje kako postoje empirijski dokazi dosljedni s hipotezom da inkubacija pomaže u kreativnom rješavanju problema u tome da omogućuje "zaboravljanje" zaključaka koji navode na pogrešan put. Nedostatak inkubacije može dovesti do problema da pojedinac usmjerava svoje snage na nepodobnu strategiju rješavanja problema. Ove tvrdnje osporavaju prethodne hipoteze koje navode da se kreativna rješenja problema tajanstveno uzdižu iz podsvijesti uma dok je za to vrijeme svijeni dio uma zaokupljen ostalim zadatcima.
Wallas je smatrao kako je kreativnost naslijeđe evolucijskog procesa koja je omogućila ljudima da se relativno brzo prilagode promjenama u okolišu. Simonton pruža unaprijeđenu perspektivu na ovo gledište kreativnosti u svojoj knjizi Origins of genius: Darwinian perspectives on creativity.
J.P. Guilford
Gulford je došao do važnijih zaključaka u polju kreativnosti, povlačeći crtu između konvergentne i divergentne proizvodnje (koja često biva preimenovana u konvergentno i divergentno razmišljanje). Konvergentno razmišljanje uključuje otkrivanje jedinstvenog, točnog rješenja na zadan problem, dok divergentno razmišljanje uključuje kreativno stvaranje višestrukih odgovora na zadani problem. Divergentno se razmišljanje često koristi kao sinonim za kreativnost u psihološkoj literaturi. Ostali znanstvenici povremeno su koristili termine fleksibilno razmišljanje ili fluidna inteligencija, koji su grubo slični keativnosti (no nisu sinonimi).
Arthur Kestler
U djelu The Act of Creation, Arthur Kestler navodi tri tipa kreativnog pojedinca – Umjetnika, Mudraca i Šaljivčinu.
Osobe koje vjeruju u ovo trojstvo drže da su sva tri elementa potrebna u poslodavstvu i također ih mogu identificirati u "uistinu kreativnim" društvima. Kestler također uvodi koncept bisocijacije – kreativnost se uzdiže kao rezultat sjecišta dvaju prilično različitih izvora.