cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Klearh od Sparte
Klearh je sudjelovao u peloponeski rat|peloponeskom ratu kao komandant spartanske flote poslane na Helespont gdje je 411. pne. osvojio Bizantij, i postao proxenus, odnosno upravnik tog grada. Njegova strogost ga je učinila nepopularnim kod građanima koji su godine 409. pne., koristeći Klearhovu odsutnost, za vrijeme opsade otvorili vrata atenskim snagama pod Alkibijadom.
Klearh je usprkos toga od strane efora ponovno imenovan za upravnika Bizantija, ali je tim gradom počeo vladati kao tiranin. Zbog toga su ga spartanske snage protjerale, a utočište je pronašao kod perzijskog satrapa Kira.
Kada je Kir okupio najamničku vojsku s ciljem da svrgne svog brata Artakserksa, Klearh je vodio peloponeski kontingent te bio na desnom krilu u bitci kod Kunakse. Nakon Kirove smrti Klearh je preuzeo komandu nad najamnicima i vodio povlačenje, sve dok ga na prevaru nije uhvatio perzijski satrap Tisafern te predao Artakserksu, koji ga je dao pogubiti.
Poklek pri Podsredi
Poklek pri Podsredi je naselje u slovenskoj Općini Kozju. Poklek pri Podsredi se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Santa Elena de la Villa, San Marcos
Santa Elena de la Villa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini San Marcos.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 693 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 331 m.
Gibbstown, New Jersey
Gibstaun je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Barkenholm
Barkenholm je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 115 opštinskih središta okruga Ditmaršen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 176 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1051005.
Gibbstown, New Jersey
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.739, što je 19 (-0,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Novo Orahovo
}}
Novo Orahovo je naselje u opštini Bačka Topola u Severnobačkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 2029 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 2263 stanovnika).
Dan ustanka naroda Crne Gore
desno|bezokvira|149x149piksel Dan ustanka naroda Crne Gore je bio državni praznik u Socijalističkoj Republici Crnoj Gori, koji se proslavljao 13. jula. Ovaj praznik danas se proslavlja, ali kao Dan državnosti Crne Gore, jer je 13. jula 1878. godine na Berlinskom kongresu priznata nezavisnost Knjaževine Crne Gore.
Novo Orahovo
Demografija
U naselju Novo Orahovo živi 1602 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,7 godina (39,4 kod muškaraca i 42,0 kod žena). U naselju ima 783 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,59.
Ovo naselje je uglavnom naseljeno Mađarima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Dan ustanka naroda Crne Gore
Dan ustanka, obeležavao je godišnjicu početka „Trinaestojulskog ustanka“, kada su gerilski odredi Crne Gore, napali i razoružali italijanske posade u Virpazaru, Čevu i drugim mestima. Narednog dana oružane akcije prerasle su u opštenarodni ustanak u kojem su uništene ili razoružane italijanske posade i oslobođena skoro čitava teritorija Crne Gore, osim gradova - Podgorice, Cetinja, Nikšića, Pljevalja i većih mesta u Crnogorskom primorju.
Barkenholm
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ditmaršen Barkenholm se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Ditmaršen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 9 metara. Površina opštine iznosi 5,1 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 176 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 34 stanovnika/km².
Skupština SRJ
thumb|300px|Savezna skupština SRJ
Skupština SRJ je bila zakonodavni organ u državi SR Jugoslaviji, od 1992 do 2003 kada postaje skupština držanve zajednice Srbija i Crna gora.
Danas je ta zgrada Dom naroda skupštine Srbije
Kurija (Negotino)
Kurija je naselje u središnjem delu Republike Makedonije, u opštini Negotino.
Prirodni uslovi
Kurija je smeštena u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Kavadaraca, naselje je udaljeno 15 kilometara severno.
Naselje Kurija se nalazi u istorijskoj oblasti Tikveš. Selo je smešteno u dolini reke Vardar, u središnjem delu Tikveške kotline. Naselje je položeno na približno 160 metara nadmorske visine, u ravničarskom području.
Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).
Stanovništvo
Kurija je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 214 stanovnika.
Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci.
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Polana (Laško, Slovenija)
Polana je naselje u slovenskoj Općini Laškom. Polana se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Colelia, Colelia
Colelia je naselje u Rumuniji u okrugu Jalomica u opštini Colelia.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1428 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 57 m.
Bečkerečki okrug
Bečkerečki okrug (nemački: Bezirk Großbetschkerek; poznat i kao Torontalski okrug) je bio jedan od pet okruga Vojvodstva Srbije i Tamiškog Banata (krunske oblasti Austrijskog carstva) između 1850. i 1860. godine. Upravni centar okruga bio je Veliki Bečkerek.
Cuta, Cosenza
Cuta je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 248 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 734 m.
Bečkerečki okrug
Istorija
1860. godine ukinuti su i Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat i njegovi okruzi, a teritorija Bečkerečkog okruga je tada uključena u okvir Torontalske županije (u sastavu austrijske Kraljevine Ugarske).
Demografija
Po popisu iz 1850. godine, okrug je imao 388.704 stanovnika, od čega:
Gradovi
Najvažniji gradovi u okrugu:
Izuzev Velikog Semikluša, Perjamoša, Žombolja i Čeneja koji se danas nalaze u Rumuniji, svi pomenuti gradovi su danas u sastavu Srbije.
Veto
Reč veto (veto) dolazi od latinskog, i u doslovnom prevodu znači zabranjujem. Koristi se da se odredi da određena strana jednostrano zaustavlja određenu odluku. Veto znači daje neograničenu vlast da se načine izmene, ali ne daje vlast da se izmene usvoje.
Veto vuče poreklo od rimskih magistrata koji su imali pravo da jednostrano odbiju zakon koji bi im prosledio Rimski senat. To njihovo pravo se zvalo pravo intercesije.
Vrste
Postoji apsolutno i suspenzivno (odlažuće) veto. Apsolutno veto je postojalo u monarhijama i kod njega monarh je mogao konačno vetirati neku odluku koju izglasa parlament. Suspenzivno veto postoji u većini republika i njega poseduje predsednik republike. Koristi ga tako što može da odbije da premapotpiše akt koji parlament izglasa (svaki zakon usvojen u parlamentu mora biti potpisan od strane predsednika). Time on odlaže stupanje izglasanog akta na pravnu snagu, ali kada se taj akt ponovo potvrdi u skupštini i izglasa kvalifikovanom većinom on odmah stupa na pravnu snagu i bez premapotpisa predsednika.
Ujedinjene nacije
U Savetu bezbednosti Ujedinjenih nacija pet zemalja stalnih članica (SAD, Rusija, Kina, Francuska, Velika Britanija) imaju pravo veta. Ako bilo koja od ovih zemalja stavi veto na neki predlog, on se odbacuje, čak iako sve ostale zemlje-članice glasaju za dati predlog.
Blennerhassett, West Virginia
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Zapadna Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.089, što je 136 (-4,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Boissei-la-Lande
Boase la Land je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Orn koja pripada prefekturi Aržantan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 115 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 16 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,11 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 166 metara (maksimalnoj 193 m, a minimalnoj 159 m).
Oggiona-Santo Stefano, Varese
Oggiona-Santo Stefano je naselje u Italiji u provinciji Varese, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 4288 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 309 m.
Trojes, Villa Hidalgo
Trojes je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Villa Hidalgo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 25 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1622 m.
Hormizd IV
thumb|right|Hormizd IV. Hormizd IV. (također Hormisdas; perzijski: هرمز Hormoz), Veliki kralj Perzije (579. - 590.).
Hormizda je njegov otac Hozroje I. odredio za nasljednika tako da ga je on bez poteškoća naslijedio. Ovaj vladar je i u zapadnim (Teofilakt Simokata) i u istočnim izvorima (Tabari) predstavljen vrlo negativno. Hormizd je već na početku vladavine ušao u sukob s visokim plemstvom. Razlog je bio taj što je Hormizd pokušavajući učvrstiti svoju vlast okrutno postupao s moćnim plemstvom koje je bilo konkurencija njegovoj vlasti. Izvori iz kasnosasanidskoga razdoblja te kasniji arapski izvori predbacuju mu da je prognao i pogubio bezbrojne plemiće te pokušao smanjiti moće utjecajnih svećenika zoroastrizma. Danas je teško donijeti objektivan sud o ovome vladaru jer nedostaje objektivnih izvora. Hormizd se u svakoj slučaju godinama uspijevao održati na prijestolju tako što je izigravao i unosio razdor među različite plemićke grupacije.
Od svoga je oca također naslijedio rat s Bizantom koji je potrajao s promjenjivom srećom cijelo doba njegove vladavine. Mir je sklopljen tek u doba njegova sina Hozroja II. Parviza.
Godine 589. pobunio se protiv Hormizda uspješni vojskovođa Bahram Čobin. Dok se njegova vojska kretala prema perzijskoj prijestolnici Ktezifontu, Hormizda je 6. veljače 590. jedna druga plemićka stranka svrgnula s prijestolja i za kralja postavila njegova sina Hozroja II. Parviza. Hormizd je zatim malo poslije oslijepljen i ubijen. No Bahram Čobin nije htio priznati Hozroja II. za vladara tako da je došlo do kratkotrajne uzurpacije prijestolja. No on je već iduće godine poražen tako da je zavladao Hozroje II.
Marsaglia, Piacenza
Marsaglia je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 355 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 344 m.
Pečat (Istočna Azija)
Pečat je u Istočnoj Aziji općeniti izraz koji se koristi kako za same pečate tako i za potpise ličnih i službenih dokumenata, umjetničkih djela i svakih drugih predmeta koji traže dokaz autorstva. Kina, Japan, Tajvan, Koreja i Vijetnam trenutno koriste mješavinu pečata i ručnih potpisa, a sve više i elektronskih potpisa.
18. 7.
Dani - Godine
18. jul/juli/srpanj (18. 7.) je 199. dan godine po gregorijanskom kalendaru (200. u prijestupnoj godini). Do kraja godine ima još 166 dana.
Rođenja
.
Smrti
.
Blagdani
.
Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar
Veto u Savetu bezbednosti Ujedinjenih nacija
Pravo veta u Savetu bezbednosti Ujedinjenih nacija ima pet stalnih članica SB UN, koje im omogućava da spreče usvajanje bilo koje rezolucije.
Svaki član Saveta bezbednosti ima samo jedan glas. Odluke po proceduralnim pitanjima se donose potvrdnim glasom devetorice članova, a odluke po meritornim pitanjima potvrdnim glasom devetorice, ali uključujući tu i glasove stalnih članica što znači da veto bilo kojeg člana može da spreči donošenje odluke.
Od osnivanja Ujedinjenih nacija pa do februara 2007. godine SSSR odnosno Rusija je upotrebila najviše puta pravo veta (123), Sjedinjene Američke Države 76, Velika Britanija 32, Francuska 18 i Kina 6 puta. SSSR je najviše posezao pravom veta za vreme Hladnog rata, pa su čak i njegovi najpoznatiji ministri spoljnih poslova Vjačeslav Molotov i Andrej Gromiko bili dobili nadimke Gospodin veto i Gospodin njet. Tokom Korejskog rata predstavnik SSSR nije prisustvovao sednicama Saveta bezbednosti što se smatralo ulaganjem veta, pa da bi se to izbeglo izglasana je Rezolucija Ujedinjeni za mir. SSSR je takođe zahtevao i da sve bivše sovjetske republike imaju zasebne stolice, čemu se SAD protivio. SAD su uglavnom ulagale veto braneći Izrael i na odluke kojima se osuđivalo ponašanje izraelskih vojnika i kritikovala politika Izraela. Francuska je upotrebila veto u slučaju nezavisnosti Komorskih ostrva i otcepljenja ostrva Majot. Takođe vetirala je rezoluciju iz 2003. godine o intervenciji na Irak.
Farmington, West Virginia
Farmington je grad u američkoj saveznoj državi Zapadna Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 375, što je 12 (-3,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Princess Nicotine; or, The Smoke Fairy
Princess Nicotine; or, The Smoke Fairy je američka kratka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1909. u režiji J. Stuarta Blacktona. Radnja prikazuje kako se dvije sićušne vile igraju s duhanom i priborom za pušenje jednog čovjeka. Film je značajan ne samo zbog impresivnih specijalnih efekata za tadašnje doba, nego i zbog korištenja cigareta i cigara Sweet Corporal koje se navode kao jedan od prvih primjera postavljanja proizvoda (posrednog reklamiranja) u historiji američkog filma.
Opština Licurici, Gorj
Licurici je opština u Rumuniji u okrugu Gorž.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 275 m.
Yang Zhao
Yang Zhao (楊昭) (584–606), formalno Krunski princ Yuande (元德太子, doslovno "istaknuti i brižni krunski princ"), posthumno Car Xiaocheng (孝成皇帝, doslovno "sinovljevski i uspješni car") sa hramskim imenom Shizong (世宗) za vrijeme kratke vladavine njegovog sina Yang Tonga, bio je krunski princ kineske dinastije Sui. Bio je najstariji sin cara Yang (Yang Guang). Majka mu je bila carica Xiao. Status krunskog princa je dobio 605. godine, nedugo po očevom stupanju na prijestolje. Imao je dvije supruge i tri sina, od kojih će dva - Yang You i Yang Yong - nakratko postati carevi za vrijeme kolapsa dinastije Sui 617-619. Sam Yang Zhao to nije dočekao, jer je umro 606. Kineski historijski izvori to pripisuju pretilosti, odnosno prevelikom umoru zbog klečanja prilikom dvorskih ceremonija.
Kula (mesto)
Kula je grad u Zapadnobačkom okrugu srpske autonomne pokrajine Vojvodine, te predstavlja sjedište istoimene opštine.
Polje ob Sotli
Polje ob Sotli je naselje u slovenskoj Općini Podčetrtku. Polje ob Sotli se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Kula (mesto)
Istorija
Današnja Kula pominje se u istorijskim zapisima kao jedno od najstarijih naselja Bačke. Pretpostavlja se da je tu još 1522. godine, na početku 16. veka, postojao "grad od zemlje" s turskom vojnom posadom i nešto malo unaokolo naseljenih Srba i Bunjevaca.
Polje ob Sotli
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 57 stanovnika.
Kula (mesto)
Istorija
U jednom zapisu iz 1733. godine je zabeleženo da je Kula imala 251 kuću. Zapisi iz tih vremena spominju Kulu kao: Kulja, Kola, Kula, Gornja Kula, Donja Kula, što upućuje na mogućnost postojanja i dva odvojena naselja: jedan deo naselja, verovatno na padinama uzvišice Telečke, a drugi negde ispred ovih padina.
Kunovo (Kratovo)
Kunovo je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Kunovo je u okviru opštine Kratovo.
Kula (mesto)
Istorija
Iz 18. i 19. veka postoje već redovniji zapisi o ovim krajevima. U Bačkoj, pa i u okolini Kule, obzirom na prirodne pogodnosti prvenstveno se razvijala zemljoradnja i stočarstvo. Naseljavanje Mađara 1740. i Nemaca 1780-1785. godine imalo je pored ekonomskog, i nacionalno-politički karakter. Baš za okolinu Kule, pa i celu srednju Bačku, od ogromnog je značaja bilo iskopavanje odvodnog kanala od Kule do Vrbasa 1785. godine, kojim su odvođene vode iz močvarnih predela iz gornjeg atara Kule u prirodni tok rečice od Vrbasa prema Tisi. Ovaj kanal je produžen do močvarnog predela kod Novog Sivca 1786. godine. Već u periodu 1793-1797. godine ovaj kanal je produžen i povezan sa Dunavom i Tisom te je stvorena preteča današnjeg Velikog Bačkog Kanala. Tvorac ovog kanala je bio inženjer Jožef Kiš, koji je u ostvarenju ovog velikog poduhvata nailazio na mnogo nerazumevanja i velike teškoće.
Careggia, Bergamo
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 443 m.
Kula (mesto)
Istorija
Kula je pred sam kraj 19. veka povezana sa ostalim mestima makadamskim putem Sombor-Kula-Vrbas-Bečej, i Kula-Krstur-Odžaci. Direktnu železničku vezu dobija 1896. godine prugama Sombor-Kula-Bečej, i Mali Iđoš-Kula-Bačka Palanka. Železnička veza je postojala i ranije iako nešto udaljena od Kule, prugom Subotica-Vrbas-Novi Sad, kada je stanica u Vrbasu nosila naziv Vrbas-Kula.
Kunovo (Kratovo)
Prirodni uslovi
Kunovo je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kumanova, selo je udaljeno 70 kilometara istočno.
El Cuinito, Álamo Temapache
El Cuinito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Álamo Temapache.
Kunovo (Kratovo)
Prirodni uslovi
Selo Kunovo se nalazi u istorijskoj oblasti Osogovo. Naselje je položeno visoko, na zapadnim visovima Osogovskih planina, na približno 1.200 metara nadmorske visine.
Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.
Barrio María Auxiliadora, Santiago Zacatepec
Barrio María Auxiliadora je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Zacatepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 303 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1278 m.
Kunovo (Kratovo)
Stanovništvo
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
El Cuinito, Álamo Temapache
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 157 m.
Kula (mesto)
Istorija
Privreda Kule već u 18. veku beleži vidan razvoj, a u 19. i 20. veku umesto manufakturnog dobija industrijski karakter. Prerada konoplje i vlakana svilene bube, zatim proizvodnja piva, bili su poznati u Kuli u 19. veku. Početkom 20. veka selo je imalo 9000 stanovnika; zanatstvo je bilo veoma razvijeno, dok je industrija bila u usponu. Kula je imala i svoj list: "Backsai Kozerdekek".
Ustaljenjem novonaseljenih stanovnika u 18. veku, ne samo zemljoradnja i stočarstvo, već i zanatstvo se počelo razvijati. Tako su u Kuli po zapisima iz 1815. godine postojali cehovi krojača, obućara, a kasnije 1819. godine cehovi ćurčija, tkača itd. Zanatstvo se naglo razvijalo, pa je 1894. godine zanatsko udruženje u Kuli brojalo 254 člana, a koji su evidentirali 154 pomoćnika i 59 učenika. Razvijeno zanatstvo je u ovom mestu bila kolevka industrijalizacije. Tako je:
Neke od ovih fabrika su posle Prvog svetskog rata, a naročito za vreme svetske ekonomske krize (1929-1931. godine) prestale sa radom, kao što su fabrika svilenih tkanina, fabrika stolarija i fabrika šešira.
Jean-Jacques Dessalines
Bio je jedan od vođa ustanka robova 1791. Borio se protiv francuske vlasti od 1802. do 1803. godine sa manje-više uspeha. Objavio je nezavisnost Haitija 1. januara 1804. Proglasio se carem krajem iste godine. Ubili su ga njegovi dotadašnji saradnici A. Petion i A. Kristof 1806. godine zbog okrutne vladavine.
Kvint Veranije
Kvint Veranije (Quintus Veranius) bilo je ime dvojice rimskih velikodostojnika iz 1. vijeka.
Quintus Veranius
Stariji Kvint Veranije je živio za vrijeme cara Tiberija. Godine 18. je služio kao guverner Kapadokije. Godine 20. je bio jedan od tužitelja na procesu Gneju Kalpurniju Pizonu, optuženom za trovanje Germanika. Nakon Pizonove smrti ga je Tiberije imenovao svećenikom.
Quintus Veranius Nepos
Kvint Veranije Nepot (Quintus Veranius Nepos, ? - 57) bio je istaknuti vojskovođa koji je služio po četiri cara Julijevsko-Klaudijevske dinastije. Pod Tiberijem je služio kao monetalis, legat u IV "Skitskoj" legiji i kvestor. Godine 41. je imenovan za plebejskog tribuna a 42. za pretora. Nakon što je Klaudije godine 43. osnovao novu provinciju Likija-Pamfilija, imenovao je Veranija za guvernera. Tamo je ostao do 48. a po povratku je proglašen patricijem. Godine 57. je od cara Nerona poslan u Britaniju, gdje je zamijenio Aula Didija Gala. Napustio je defenzivnu strategiju svog prethodnika, i počeo voditi agresivne pohode protiv graničnih plemena, pogotovo Silura u današnjem Walesu. Iste godine je umro, ali lakoća s kojom je njegov nasljednik Gaj Svetonije Paulin pacificirao to područje sugerira da je imao uspjeha.
Grčki filozof Onasandar mu je posvetio vojnu knjigu pod nazivom Strategikos.
Toussaint Louverture
Fransoa Dominik Tusen-Luvertir (San Domingo, 20. maj 1743 — For de Žu, 7. april 1803), je bio haićanski borac za nezavisnost. Bio je sin crnog roba, obrazovan, znao je francuski i latinski jezik i osnove veterine. Predvodio je borbu za nezavisnost Santo Dominga. Učestvovao je u pobuni robova (1791) i ubrzo je postao njen vođa. U vreme rata Francuske i Britanije sa Španijom (1793) vešto je taktizirao u savezništvu na obe strane u korist Haitija. General je postao 1795. a glavni komandant Santo Dominga 1797. godine. Porazio je Špance i Engleze i 1800. godine oslobodio je ostrvo. Ropstvo je ukinuo 1801. i faktički osnovao prvu samostalnu državu u Španskoj Americi. Ustavom je imenovan za doživotnog vođu. U kasnijoj, novoj francuskoj intervenciji zarobljen je i deportovan u Francusku gde je i umro 1803. godine u tamnici Žu.
Buenavista, San Pedro
Buenavista je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini San Pedro.
San Pablo el Mirador, Tlaxco
San Pablo el Mirador je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini Tlaxco.
Buenavista, San Pedro
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1105 m.
Saracchi, Asti
Saracchi je naselje u Italiji u provinciji Asti, u regiji Piemonte.
San Pablo el Mirador, Tlaxco
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2594 m.
Opština Coatecas Altas, Oaxaca
Coatecas Altas je opština u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 1095 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1609 m.
Saracchi, Asti
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 100 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 213 m.
Barlt
Barlt je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 115 opštinskih središta okruga Ditmaršen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 806 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1051006.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ditmaršen Barlt se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Ditmaršen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 2 metara. Površina opštine iznosi 22,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 806 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 35 stanovnika/km².
Benzotriazol
Benzotriazol je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 119,124 Da.
580
Godina 580. (DLXXX) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 580. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Pelagije II
Pelagije II. je bio papa od 26. studenog 579. do 7. veljače 590. godine.
Bio je rodom iz Rima, ali ime njegovog oca (Winigild) sugerira moguće ostrogotsko porijeklo. Pontifikat su mu obilježili uspjesi Rimokatoličke crkve u uspostavljanju autoriteta nad Evropom; od njih je najvažniji preobraćenje Vizigota sa arijanstva na katoličanstvo. Biskup Milana, koji se odmetnuo od rimske Crkve za vrijeme šizme Tri poglavlja, ponovno je prihvatio autoritet rimskog pape; iako drugi odmetnuti biskupi Sjeverne Italije nisu. Pelagije je, s druge strane, imao manje uspjeha u diplomatskim naporima kojima je nastojao prekinuta langobarska pustošenja Italije. Bizantinci, kojima se prvima obratio za pomoć, su bili previše zauzeti ratom s Perzijancima i slavenskim provalama na Balkan da bi mogli intervenirati. Pelagije je potom za pomoć zamolio Franke, ali su njih Langobardi podmitili. Na kraju je došao u sukob sa carigradskim patrijarhom, zamjerajući mu uzimanje titule "ekumenski" (vaseljenski), smatrajući je umanjivanjem vlastitog autoriteta. Umro je od posljedica kuge koja je 590. pogodila Rim.
FIBA U-16 Evropsko prvenstvo 2015.
Evropsko prvenstvo u košarci U-16 2015. je održano u Litvaniji u augustu 2015. Prvo mjesto i zlatnu medalju je osvojila kadetska reprezentacija Bosne i Hercegovine sa sedam pobjeda iz devet utakmica. Igrač prvenstva je bio bosanskohercegovački košarkaš Džanan Musa. <!--
Zemlje učesnice
U ovoj rundi, šesnaest ekipa bilo je podijeljeno u četiri grupe po četiri ekipe u svakoj. Najbolje tri ekipe iz svake grupe su prošle u kvalifikacijsku rundu. Posljednje ekipe grupa će prvo igrati u klasifikacijskoj grupi G, a zatim u razigravanju za 9–16. mjesta.
Druga runda
Dvanaest ekipa koje su prošle prvu rundu podijeljeno je u dvije grupe po šest ekipa. Najbolje četiri ekipe iz svake grupe prolaze u četvrtfinale. Zadnje dvije eipe u svakoj grupi igraju u razigravanju od 9 – 16. mjesta protiv ekipa iz grupe G.
Klasifikacijska grupa G
Posljednja ekipa iz svake grupe prve runde je igrala u klasifikacijskoj fazi.
Konačni poredak
-->
Nagrade
Najbolja ekipa prvenstva
Cutry (En)
Kitri je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu En (Pikardija) koja pripada prefekturi Soason.
Горњи Добрић
Горњи Добрић је насељено место града Лознице у Мачванском округу. Према попису из 2011. било је 637 становника.
Демографија
У насељу Горњи Добрић живи 599 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 41,8 година (41,1 код мушкараца и 42,5 код жена). У насељу има 230 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 3,17.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Wojnicz
Wojnicz je grad od 3,314 stanovnika na jugu Poljske u Malopoljskom vojvodstvu.
Geografske karakteristike
Wojnicz leži na na rijeci Dunajec, na mjestu gdje se ona spušta sa Zapadnih Karpata u Sandomirsku kotlinu, udaljen 12 km jugoistočno od Tarnówa i 65 od Krakova.
Historija
Wojnicz je izrastao u 11. vijeku uz crkvu. Zna se da je u 12. vijeku bio snažna utvrda sa zamkom. Iako se točno nezna kad je dobio gradska prava pretpostavlja se da je to bilo 1278. (u dokumentima se navodi kao grad od 1239.)
Na početku Prvog svjetskog rata se našao se na prvoj liniji fronta, pa je teško razoren. Vjerojatno je zbog tog 1934. izgubio status grada. Status mu je vraćen u januaru 2007.
Avilag, La Granja, Lagos de Moreno
Avilag, La Granja je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Lagos de Moreno.
El Cebú, Ensenada
El Cebú je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Ensenada.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1060 m.
David Burns
David Burns se može odnositi na:
Podturn (Rogaška Slatina, Slovenija)
Podturn je naselje u slovenskoj Općini Rogaškoj Slatini. Podturn se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 71 stanovnika.
The Shrinking Man
The Shrinking Man je science fiction roman američkog pisca Richarda Mathesona, originalno objavljen 1956. godine. Protagonist je običan čovjek po imenu Scott Carey koji slučajno konzumira radioaktivni insekticid koji izazove postepeno, ali stalno smanjivanje veličine njegovog tijela. Radnja prikazuje kako se taj proces odražava na njegov bračni i porodični život, ali i kako ga s vremenom dođe u opasnost kada ga u minijaturnoj veličini počnu vrebati kućni ljubimci i insekti. The Shrinking Man se od strane kasnijih kritičara često tumačio kao svojevrsna alegorija na strahove muškaraca srednje klase iz predgrađa Amerike 1950-ih. Danas je, međutim, najpoznatiji kao predložak za dva filma - klasični The Incredible Shrinking Man u režiji Jacka Arnolda iz 1957. godine te komičnu adaptaciju The Incredible Shrinking Woman iz 1981. godine sa Lily Tomlin u naslovnoj ulozi.
Afgrunden (film, 1910)
Afgrunden ( ili Bezdan) danski je crno-bijeli nijemi film snimljen 1910. u režiji Urbana Gada. Po žanru je drama, a protagonistica je učiteljica (čiji lik tumači Asta Nielsen) zaručena za pastorovog sina (čiji lik tumači Robert Dinesen). Radnja prikazuje kako se zaljubi u cirkuskog zabavljača (čiji lik tumači Poul Reumert), a što na kraju dovodi do tragičnih posljedica. Film je najpoznatiji po sceni plesa koja je zbog svoje senzualnosti ušla u antologije filmske erotike, ali koja je nakon premijere izazvala zabranu i cenzorske zahvate u brojnim državama. Film je doživio ogroman uspjeh i od Aste Nielsen je učinio jednu od najvećih zvijezda ere nijemog filma.
El Cocoyult, San Marcos
El Cocoyult je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini San Marcos.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 693 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 71 m.
Banovo brdo
Banovo brdo je urbano naselje i brdo na opštini Čukarica u Beogradu. Povezano je Požeškom ulicom sa centrom grada, koja se ka jugu nastavlja na Ibarsku magistralu. Banovo brdo je oivičeno Adom Ciganlijom, Košutnjakom, Topčiderom i Žarkovom. Na istočnim padinama nalaze se dva naselja — „Golf“ i „Sunčana padina“. Ime je dobilo po Matiji Banu, dubrovačkom političaru i diplomati, koji je živeo ovde sredinom 19. veka.
Gerhard Ertl
Gerhard Ertl (, rođen 10. oktobra 1936. u Štutgartu) je fizičar koji je doprineo razvoju takozvane površinske hemije. Od 1986. do 2004. bio je direktor odseka fizičke hemije na Institutu Fric Haber u Berlinu. Oktobra 2007. dodeljena mu je Nobelova nagrada za hemiju za istraživanje hemijskih reakcija na čvrstim površinama. thumb|220px|
Doktorirao je 1965. na Tehničkom univerzitetu u Minhenu sa temom „O kinetici katalitičke oksidacije vodonika na kristalima germanijuma“ (Über die Kinetik der katalytischen Oxidation von Wasserstoff an Germanium-Einkristallen). Od 1996. radi kao profesor na Humboltovom univerzitetu u Berlinu.
Gerhard Ertl se bavio utvrđivanjem mehanizama na molekularnom nivou koji utiču na katalitičku sintezu amonijaka na gvožđu (Haber-Bošov proces) i katalitičku oksidaciju ugljen-monoksida u prisustvu paladijuma (katalitička konverzija). Otkrio je fenomen oscilatornih reakcija na površini platine i elektronskim mikroskopom dobio prve slike promena koje se zbivaju pri ovakvoj reakciji.
Njegov rad je dao objašnjenja za smanjenje sloja ozona u atmosferi, funkcionisanje katalitičkih posuda u automobilskim motorima i.t.d.
El Prado, Yajalón
El Prado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Yajalón.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 250 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 777 m.
San José de Gracia, Guanajuato
San José de Gracia je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Guanajuato.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 161 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1845 m.
Kurtamzalija
Kurtamzalija je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Kurtamzalija je naselje u okviru opštine Dojran.
Prirodni uslovi
Kurtamzalija je smeštena u jugoistočnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Grčkom (5 km istočno od sela). Od najbližeg grada, Đevđelije, naselje je udaljeno 50 kilometara severoistočno.
Naselje Kurtamzalija se nalazi u istorijskoj oblasti Bojmija. Naselje je položeno u južnoj podgorini planine Belasice, na približno 330 metara nadmorske visine.
Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).
Stanovništvo
Kurtamzalija je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 121 stanovnika.
Većinsko stanovništvo u naselju su Turci (98%).
Fang Xuanling
250px|thumb|right|Fang Xuanling, slika čiji je autor [[japanski umjetnik Kikuchi Yosai.]]
Mărculești, Mărculești
Mărculești je naselje u Rumuniji u okrugu Jalomica u opštini Mărculești.
Fang Xuanling
Fang Xuanling (房玄齡) (579–648), formalno ime Fang Qiao (房喬), kurtoazno ime Xuanling, formalno Vojvoda Wenzhao od Lianga (梁文昭公), bio je kineski političar, državnik i historičar. Najpoznatiji je kao autor Knjige Jina, ali se također istakao i kao jedan od najcijenjenijih kancelara dinastije Tang. On i kolega Du Ruhui, koji su decenijama vjerno služili cara Taizonga, su često bili navođeni kao ideal kome svi kineski kancelari i državnici trebaju težiti.
San Alberto, San Pedro
San Alberto je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini San Pedro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1100 m.
Case Bizzarri, Pistoia
Case Bizzarri je naselje u Italiji u provinciji Pistoia, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 106 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 863 m.
Greer, South Carolina
Grir je grad u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 25.515, što je 8.672 (51,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Roswell, New Mexico
Rozvel je grad u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 48.366, što je 3.073 (6,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Martani, Piacenza
Martani je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Puccini, Venezia
Puccini je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 78 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od -1 m.
Captain Marvel (film)
Captain Marvel je američki science fiction akcijski film snimljen u režiji Anne Boden i Ryana Flecka i premijerno prikazan 2019. godine. Predstavlja adaptaciju stripa o američkoj vonoj avijatičarki Carol Danvers (također poznatoj kao Kapetan Marvel) u izdanju Marvel Comicsa, a radnjom i dijelom likova je vezan uz Marvelov filmski univerzum. Radnja se događa 1990-ih, a naslovna protagonistica, čiji lik tumači Brie Larson, kojoj se za vrijeme susreta sa vanzemaljcem izmijeni DNK te stiče nadljudske superherojske moći.
Trejak
Trejak je naselje u Srbiji u opštini Bujanovac u Pčinjskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 255 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 288 stanovnika).
Demografija
U naselju Trejak živi 187 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,1 godina (37,7 kod muškaraca i 40,6 kod žena). U naselju ima 63 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,05.
Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Druga poslanica Korinćanima
Teolozi se slažu, da je autor poslanice apostol Pavao. Postoji rasprava, da li je ova poslanica jedno pismo ili spoj više pisama. Premda se u Novom zavjetu nalaze samo dvije poslanice Korinćanima, Pavao je osobno spominjao više njih.
Poslanica je usmjerena kršćanskoj zajednici u grčkom gradu Korintu. Apostol Pavao je bio barem dva puta tamo, a možda i tri. Napisana je neko vrijeme nakon drugog boravka u Korintu, dok je bio u Solunu ili Filipima. Kraća je od Prve poslanice Korinćanima, ima 13 poglavlja. Pisana je u kontekstu religijske, socijalne i ekonomske situacije kršćanske zajednice u Korintu. Pavao je pisao osobnije i emotivnije, nego u drugim poslanicama. Naglašava važnost oproštenja drugim ljudima i novi Božji odnos prema čovjeku, koji proizlazi iz Duha Boga živoga: "Vi ste, očito, pismo Kristovo kojemu mi poslužismo, napisano ne crnilom, nego Duhom Boga živoga; ne na pločama kamenim, nego na pločama od mesa, u srcima (2 Kor 3,3)". Moli ih da, financijski pomognu kršćanskoj zajednici u Jeruzalemu, jer sada imaju višak, a jednom će oni dobiti pomoć iz Jeruzalema, kada će biti obrnuto. U dijelu poslanice, Pavao iznosi osobnu obranu na optužbe prema njemu. Završava s poticajima i pozdravima: "Uostalom, braćo, radujte se, usavršujte se, tješite se, složni budite, mir njegujte i Bog ljubavi i mira bit će s vama (2 Kor 13,11)".
Barmissen
Barmisen je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 84 opštinska središta okruga Plen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 170 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1057002.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Plen Barmisen se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Plen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 39 metara. Površina opštine iznosi 5,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 170 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 33 stanovnika/km².
Las Minitas, Villa Hidalgo
Las Minitas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Villa Hidalgo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1708 m.
Jean-Baptiste Jourdan
thumb|200px|Žan-Batist Žurdan Žan-Batist Žurdan (29. april 1762.- 23. novembar 1833.) je bio Napoleonov maršal.
Rani život
Rođen je u Limožu u Francuskoj. Šegrtovao je kod trgovca svilom u Lionu. Regrutovan je 1776. da služi u francuskom puku za vreme Američkog rata za nezavisnost. Oženio se i osnovao je radnju u Limožu.
Brzo napredovanje
Kada je izbila Francuska revolucija prijavio se kao dobrovoljac. Sudelovao je u prvim pohodima na severu Francuske. Do 1793. postao je general divizije, a Lazar Karno ga je odabrao da bude glavnokomandujući armije severa. Briljantno je pobedio 15. oktobra-16. oktobra 1793. u značajnoj bici kod Vatinjija. Ubrzo posle toga postao je sumnjiv. Komitetu javne bezbednosti se nisu sviđala njegova politička mišljenja kao i njegovo mišljenje o budućem vođenju rata. Na vreme su ga upozorili prijatelj Lazar Karno i Bertran Barer, pa je izbegao hapšenje. Napustio je vojsku i ponovo se bavio poslovima sa svilom. Ubrzo je ponovo postavljen i unapređen u glavnokomandujućeg armije na Sambri i Mezi. Više puta nije uspevao da pređe Sambr, pa je opao moral u njegovoj vojsci. Međutim Karno je inzistirao da se dalje trudi, pa je postigao veliki uspeh. Ne samo da je prešao reku Sambr, nego je i ostvario 26. juna 1794. briljantnu pobedu kod Flerija. Posledica pobede je bilo proširenje francuske zone uticaja do reke Rajne. Tu je vodio neodlučnu bitku kod Majnca 1795.
Žrtveno janje
Cela francuska armija je dobila 1796. naređenje da krene prema Beču. Žurdan je bio na levom krilu i napredovao je kroz Bavarsku. Moro je bio u centru i napredovao je dolinom Dunava, a Napoleon je bio na desnom krilu i napredovao je kroz Italiju i Štajersku. Taj francuski pohod je počeo sjajno za Francuze. Moro i Žurdan su potisnuli do granice austrijsku vojsku pod komandom nadvojvode Karla od Austrije. Međutim nadvojvoda je izmakao Morou i punom snagom se obrušio na Žurdana i pobedio ga je kod Amberga i Vircburga i proterao preko Rajne. U to doba Napoleon je ostvarivao velike pobede u Italiji, ali zbog poraza u Nemačkoj ukupni francuski pohod je bio neuspešan. Glavni razlog neuspeha je bio plana pohoda, koji je generalima nametnut od strane vlade. Žurdan je bio žrtveno janje zbog grešaka francuske vlade, pa dve godine nisu bio potreban francuskoj vojsci. Tih godina Žurdan se istakao u politici, a iznad svega po nacrtu čuvenog zakona o regrutovanju iz 1798.
Maršal
Ponovo je učestvovao u ratnom pohodu 1799. i predvodio je armiju na Rajni. Međutim ponovo ga je porazio Nadvojvoda Karlo u Štokahu 25. marta 1799. Žurdan je bio razočaran, razbolio se i predao komandu Andre Maseni. Ponovo je učestvovao u politici i protivio se Napoleonovom državnom udaru, pa je zbog toga proteran iz skupštine. Ubrzo se pomirio sa novim režimom i prihvatio je nove vojne i civilne dužnosti od Napoleona. Bio je 1800. generalni inspektor konjice i pešadije i predstavnik francuskih interesa u Cisalpinskoj Republici. Maršal Francuske je postao 1804. Ostao je u kraljevini Italiji do 1806. Nakon toga Žozef Bonaparta kao kralj Napulja odabrao ga je kao vojnog savetnika. Pratio je Žozefa u ratu u Španiji 1808. Međutim drugi maršali nisu obraćali mnogo pažnje na Žozefa i na Žurdana. Posle poraza od Velingtona u bici kod Vitorije nije više dobijao značajniju poziciju, odnosno nije više komandovao značajnim jedinicama. Žurdan je 1814. priznao novu burbonsku vlast, a 1815. se ponovo pridružio Napoleonu. Posle bitke kod Vateloa ponovo se pokorio Burbonima. Ipak odbio je da bude na dvoru. postao je grof i plemić 1819. Učestvovao je u politici. Bio je gradonačelnik Grenobla. Podržao je revoluciju 1830. Nekoliko dana je bio ministar spoljnjih poslova.
David Burns (glumac)
David Burns (New York, 22.6. 1901. - Philadelphia, 12.3. 1971.) je bio američki kazališni, filmski i televizijski glumac.
Uglavnom je nastupao u karakternim ulogama na Broadwayu. Između ostalog tumačio je uloge Senexa u originalnoj postavi A Funny Thing Happened on the Way to the Forum - za koju je dobio Tony 1963. godine - te Horace Vandergeldera u Hello Dolly.
Umro je dan nakon što je pogođen srčanim udarom za vrijeme probe kazališne predstave.
Opština Logrești-Moșteni, Gorj
Logrești-Moșteni je opština u Rumuniji u okrugu Gorž.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 270 m.
Martin Luther
Martin Luter (Eisleben, 10. novembar 1483 — Eisleben, 18. februar 1546) je bio osnivač hrišćanske protestantske (luteranske) crkve u Nemačkoj i jedan od vođa reformacije, sveštenik, profesor moralne filozofije na Univerzitetu u Erfurtu i biblijske egzegeze u Wittenbergu.
Život i delo
Martin Luter, poreklom avgustinski monah, rodio se kao jedno od devet dece rudara i rastao je kao vrlo siromašan pod tvrdim vaspitanjem, a njegov se otac postepeno pretvarao u uspešnog preduzetnika što mu je omogućilo da pošalje sina na studije.
Martin Luter je nameravao da studira pravo, što je bila očeva želja, ali je 1505. napustio studije, radio kao prodavac knjiga i pristupio avgustinskom redu u Erfurtu.! Ta odluka je iznenadila njegove prijatelje i zgrozila njegovog oca. Kasnije je taj svoj potez Luter objašnjavao reakcijom na neke događaje iz svog života koji su ga učinili svesnim prolaznosti života. Pored teorije o događaju kod Štoternhajma sa olujom, grmljavinom, te time izazvanim smrtnim strahom, zbog kojeg se zavetovao postati monah, postoji i Luterovo priznanje da je, pobegao u red avgustinaca zbog sudskog progona, kako ne bi bio uhapšen (ref: Vajmarsko izdanje, Govori za stolom, WA Ti 1, 134,32-35 - citat: "Prema jedinstvenoj Božjoj odluci učinjen sam za monaha, kako me ne bi uhapsili. Inače bi bio vrlo lako uhapšen. No, ovako oni to nisu mogli, jer se celi red zauzeo za mene"). Godine 1517. piše spis o crkvenom azilu "O onima koji bježe u crkve". U govoru za stolom (izvor: WA Tr, 1, 46, 18) Luter kaže: "Nisam rado postao monah". U jednoj propovjedi iz 1523. kaže: "Nisam imao volju za to (tj. monaštvo) od srca, nego sam bio prisiljen na to, i morao sam to učiniti zbog kazne i sramote" (izvor: Scheel, Dokumente, str. 29, Nr. 69). U njegovom spisu "De votis monasticis Martini Lutheri iudicum" iz 1521. Luter kaže: "Nisam sa zadovoljstvom i dragovoljno postao monah, a još manje zbog stomaka, nego zbog straha i trepeta pred iznenadnom smrti sam prisilno i iz nužde položio zavjet (izvor: WA 8, 573, 31). U samostanu je posmatrao pravila koja se nameću novajlijama, ali nije našao svoj mir kako je očekivao. Ipak 1507. godine je zaređen, a Luteru je ponuđeno da studira teologiju kako bi postao profesor u nekom od novoosnovanih univerziteta koje su utemeljili redovnici. Godine 1508. postavljen je u službu Johanna fon Staupica, vice-generala avgustinskog reda, na novom univerzitetu u Wittenbergu (osnovan 1502). Diplomirao je teologiju 1509. i vratio se u Erfurt, gde je boravio do 1511. godine.
Posle osveštenja 1508. godine je pristupio univerzitetu u Wittenbergu gde je sa kratkim odmorima putovao u Rim — predavao filozofiju, a kasnije i teologiju i 1512. godine postao doktor teologije i dobio doživotnu biblijsku profesuru, a do 1513. godine je počeo sa delatnošću propovednika u Wittenbergu. U ovo doba je došao do poznanja da „Božija milost“ važi za svakoga ko je primi sa svojom verom.
Neposredni povod za njegovu aktivnost usmerenu na reformu i obnovu hrišćanskog učenja bilo je nastojanje pape Lava X da prodajom indulgencija obezbedi sredstva za dovršenje rimske Bazilike sv. Petra. Luter je svoje zahteve izložio u 95 teza, koje je 1517. godine objavio, prikucavši spis sa tezama na vrata dvorske crkve u Wittenbergu. Tražio je povratak novozavetnom hrišćanstvu, odbacivanje teologije svetih očeva i posredništva crkvene organizacije i hijerarhije u spasenju, kao i mogućnost da svaki vernik otkriva Boga u sopstvenoj savesti. Njegov učenik Melanhton branio je to reformističko učenje na saboru u Augsburgu 1530. godine, pod vidom tzv. augsburške veroispovesti. Pokušaji vrhova tadašnje Rimokatoličke crkve da ekskomunikacijom Lutera onemoguće reformistički pokret nisu uspeli, pa je druga „velika šizma“ u hrišćanstvu od tada postala konačna. Nova (protestantska) crkva je ustanovljena.
Luter je pored teoloških spisa, autor prvog prevoda Biblije na nemački jezik, čime je, nasuprot internacionalnom karakteru katoličanstva, afirmisan nacionalni karakter protestantizma.
Verska nauka
mini|desno|250p|Martin Luter, spomenik u Subotici
Humit
Humit je mineral iz grupe nezosilikata, kemijske formule <tt>(Mg,Fe)7(SiO4)3(F,OH)2</tt>. Kristalizira u rompskom kristalnom sustavu, proziran je, staklastog sjaja i blijedožute, smeđe do narančaste boje. Kristali su mu kratkoprizmatični do zaobljeni, s brojnim terminalnim plohama, a mogu narasti i do 1 cm. Ima slabu kalavost, tvrdoća mu je 6, a gustoća 3.2 do 3.3.