cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kazalište narodnog oslobođenja
Ratni put Kazališta
Posle desanta na Drvar, jedan deo ansambla prebačen je avionom u Italiju, a drugi odlazi u Dalmaciju, gde ostaje kraće vreme u 8. korpusu, pa zatim prelazi na Vis. Na Visu je premijerno izvedena Najezda Leonida Leonova. U septembru Kazalište je preduzelo turneju po Italiji, dajući priredbe za partizanske ranjenike koji su se nalazili na lečenju u savezničkim vojnim bolnicama i za savezničke jedinice. Prvog novembra 1944. Kazalište je stiglo u oslobođeni Beograd. Tu je završilo svoj ratni put dajući 12. novembra poslednju priredbu pod dotadašnjim imenom.
Atomski časovnik
Način rada
Danas postoji više vrsta atomskih satova, ali svi rade na sličan način. Najveća razlika među njima se odnosi na element koji koriste kao sredstvo otkrivanja promjene energetskih razina: cezijev koristi snop cezijevih atoma, pri čemu sat uz pomoć magnetnog polja razdvaja cezijeve atome različitih energetskih razina; vodikovi atomski satovi održavaju atome vodika na odgovarajućoj energetskoj razini u jednom spremniku sa zidovima od specijalnog materijala, tako da atomi ne gube prebrzo visoku energetsku razinu. Najjednostavniji i najkompaktniji, rubidijevi atomski satovi, koriste staklenu ćeliju sa plinom rubidijem, koja mijenja upijanje svjetlosti na optičkoj rubidijevoj frekvenciji, kad je okolna mikrovalna frekvencija točna. Najprecizniji su cezijevi atomski satovi sa normalnim magnetnim poljem.
Kazalište narodnog oslobođenja
Delatnost i značaj Kazališta
minijatura|U Jajcu, novembra 1943. Priredba Kazališta narodnog oslobođenja povodom Drugog zasedanja AVNOJ-a. Na slici: Mira Sanjina i Žorž Skrigin. Jugoslavija pre Drugog svetskog rata bila je zaostala zemlja u kojoj su kulturni tokovi i civilizacijska dostignuća bili nedostupni znatnoj većini stanovništva. Narodnooslobodilački pokret se svojom propagandom obraćao ovim zanemarenim slojevima, obećavajući opštu emancipaciju i civilizacijski napredak za sve.
Atomski časovnik
Povijest
Prvi koji je predložio ideju korištenja elektromagnetskog zračenja, koje nastaje kod prijelaza između dviju razina osnovnog stanja atoma, je bio Lord Kelvin 1879. Isidor Rabi je 1930-tih razvio magnetsku rezonanciju i to je bio prvi praktični način da se to primijeni. 1949. je u SAD napravljen prvi amonijev maser, koji je imao veću grešku od kvarcnih satova, ali je radio na sličan način kao današnji atomski satovi. Prvi točan atomski sat je napravio Louis Essen u Velikoj Britaniji 1955., na osnovu atoma cezija-133. Točnost toga sata je dovela da je svojstvo cezija-133 izabrano od Međunarodnog sustava mjernih jedinica za određivanje trajanja jedne sekunde. Sekunda je trajanje od 9 192 631 770 perioda zračenja koje odgovara prijelazu između dviju hiperfinih razina osnovnog stanja atoma cezija-133 na temperaturi od 0 K.
Kazalište narodnog oslobođenja
Delatnost i značaj Kazališta
U toj propagandi Kazalište je odigralo značajnu ulogu demonstrirajući novi model kulturno-umetničke delatnosti. Ono je predstavljalo reprezentativnu kulturnu instituciju. Na taj nači je Narodnooslobodilački pokret borcima u jedinicama i građanstvu demonstrirao svoj kulturni nivo i civilizatorsku opredeljenost.
Atomski časovnik
Povijest
Od tada se za atomske satove koriste vodik-1, cezij-133 i rubidij-87, ali ipak cezij-133 je najtočniji. Atomski sat FOCS-1 u Švicarskoj, koji je počeo raditi 2004., ima najveću grešku od 1 sekunde u 30 milijuna godina.
Kazalište narodnog oslobođenja
Delatnost i značaj Kazališta
Kazalište nije bilo usamljen primer - sve jedinice NOVJ u rangu brigade pa naviše imale su svoje kulturne i scenske sekcije. Kazalište je bilo najreprezentativniji i kadrovski najjači scenski ansambl, pa su njegovi članovi učestvovali u brojnim kursevima gde su kao predavači prenosili znanja na kulturne organizatore.
Atomski časovnik
Kvantni sat
2008. fizičari iz NIST-a (engl. National Institute of Standards and Technology) su prikazali kvantni sat, koji se zasniva na pojedinim ionima berilija i aluminija. To je najtočniji sat do tada, s najvećom greškom od 1 sekunde u milijardu godina. 2010. ista grupa fizičara je prikazali novi, još točniji sat, koji se zasniva na pojedinim ionima magnezija i aluminija, i koji je dvostruko točniji od predhodnog.
Kazalište narodnog oslobođenja
Delatnost i značaj Kazališta
Kazalište je izdavalo i svoj list pod nazivom Naše kazalište. U aprilu 1943. izašao je prvi broj, a do kraja delatnosti izašla su ukupno tri broja.
(Benzen)hrom trikarbonil
(Benzen)hrom trikarbonil je organsko jedinjenje, koje sadrži 9 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 214,138 Da.
El Coyol, Santiago Tuxtla
El Coyol je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Santiago Tuxtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 362 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 34 m.
Las Cartoneras, Amecameca
Las Cartoneras je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México, u opštini Amecameca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2461 m.
The Spy Who Came in from the Cold
The Spy Who Came in from the Cold je špijunski roman britanskog književnika Johna le Carréa, originalno objavljen 1963. godine. Bio je treći Le Carréov roman, odnosno treći roman iz ciklusa o britanskim obavještajcima gdje se kao zajednički lik pojavljuje George Smiley. Radnja je, pak, inspirirana stvarnim slučajem zapadnonjemačkog obavještajca i sovjetskog dvostrukog agenta Heinza Felfea. Protagonist romana je Alec Leamas, britanski obavještajac zadužen za borbu protiv istočnonjemačke obavještajne službe, koji iz tadašnjeg Zapadnog Berlina prelazi u Istočni Berlin u društvu svoje djevojke, idealističke britanske komunistice kao navodni prebjeg; Leamasova prava misija je, pak, da kao britansku "krticu" lažno optuži Hans-Dietera Mundta, šefa istočnonjemačke tajne službe.
The Spy Who Came in from the Cold je nakon objavljivanja izazvao veliku pažnju ne samo zato što je le Carré, kao bivši obavještajac, dao izuzetano realističan i autentičan prikaz rada tadašnjih obavještajnih službi, nego i zbog toga što je u njemu prikazao da se zapadne službe u borbi protiv istočnih koriste obmanama, manipulacijama uz istu onakvu bezobzirnost i potpuni nedostatak morala kao i njihovi protivnici, dovodeći tako u pitanje ideale demokracije i ljudskih prava koje su navodno štitile u Hladnom ratu. Takvom dojmu je značajno pridonio i izuzetno mračan i pesimističan kraj. Iako je zbog toga dobio niz zamjerki, The Spy je također dobio brojne pohvale, a danas se često navodi kao jedan od najboljih špijunskih romana svih vremena.
Godine 1965. je snimljen istoimeni film sa Richardom Burtonom u glavnoj ulozi.
La Luz, Pabellón de Arteaga
La Luz je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Pabellón de Arteaga.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1903 m.
Leisel
Lajzel je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 96 opštinskih središta okruga Birkenfeld. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 575 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7134050.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Birkenfeld Lajzel se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Birkenfeld. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 420 metara. Površina opštine iznosi 8,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 575 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 65 stanovnika/km².
Lagatori
Lagatori je naselje u opštini Petnjica u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 420 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 857 stanovnika).
Demografija
U naselju Lagatori živi 282 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 32,5 godina (31,4 kod muškaraca i 33,6 kod žena). U naselju ima 111 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,78.
Ovo naselje je uglavnom naseljeno Bošnjacima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Lucije Emilije Lepid Paul (konzul 34. pne.)
Lucije Emilije Lepid Paul (Lucius Aemilius Lepidus Paullus, cca. 77. pne. - cca. 14. pne.), također poznat i kao Paul Emilije Lepid (Paullus Aemilius Lepidus) bio je rimski političar iz vremena prijelaza Republike u Carstvo. Bio je unuk konzula Marka Emilija Lepida i sin konzula Lucija Emilija Lepida Paula, te nećak trijumvira Marka Emilija Lepida.
Paul je služio kao konzul 34. pne. i kao cenzor 22. pne.
Njegova prva supruga je bila Kornelija Lentula (cca. 54. pne. - 16. pne.) s kojom je imao dvoje djece: sina Lucija Emilija Paula Lepida, poznatog kao supruga Julije Mlađe te kćer Emiliju Paulu (cca. 45. pne. - iza 14. pne.), suprugu sina Lucija Munacija Planka. Njegova druga supruga je bila Klaudija Marcela Mlađa, nećaka cara Augusta.
Oktaha, Oklahoma
je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 390, što je 63 (19,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Isolabona, Imperia
Isolabona je naselje u Italiji u provinciji Imperia, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 502 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 104 m.
Steve Buscemi
Steven Vincent "Steve" Buscemi (rođen 13. decembra 1957.) je američki glumac] i [[filmski režiser, koji se nakon nastupa u filmu Reservoir Dogs nametnuo u jednog od najprepoznatljivijih i najhvaljenijih tumača karakternih uloga u Hollywoodu.
Buscemi je u mladosti bio njujorški vatrogasac, a nakon napada 11. septembra 2001. godine se kao dobrovoljac javio u svoju staru stanicu te tjedan dana pomagao u čišćenju ruševina.
Bull Run, Virginia
Bal Ran je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 14.983, što je 3.646 (32,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
ERASMUS
minijatura|Logo programa ERASMUS ERASMUS je program akademske razmene koji je današnja Evropska unija pokrenula 1987. godine. Od januara 2014. novi program pod nazivom ERASMUS plus objedinio je sve programe EU u polju obrazovanja i neformalnog obrazovanja, treninga, mladih i sporta. ERASMUS je od 1994. pa sve do 1999. bio deo Socrates programa zajedno sa nekoliko drugih programa unije. Od 2000. Socrates program postao je Socrates II, a od 2007. do 2013. program Socrates II zamenjen je Programom celoživotnog obrazovanja 2007-2013.. Program je namenjen mobilnosti u oblasti visokog obrazovanja, namenjen student ima, profesorima i visokoškolskim institucijama. U programu učestvuje ukupno 32 evropske zemlje.
Studentima visokoškolskih ustanova, u državama koje u programu učestvuju, ERASMUS omogućuje studiranje u drugoj državi u trajanju od 3 do 12 meseci. Iako središnji deo ovoga programa zauzima razmena studenata među univerzitetima država ERASMUS programa, on takođe podstiče i razmenu profesora, transnacionalni razvoj nastavnih programa i panevropske tematske mreže.
Tokom 1989. godine Biro za implementaciju Erasmus programa pozvao je 32 bivša Erasmus studenta na evaluacioni sastanak u Gentu u Belgiji. Nedostatak vršnjačke podrške izdvojen je kao glavno pitanje, ali je takođe bio i pokretačka snaga prilikom stvaranja Erazmus studentske mreže (Erasmus Students Network). Organizacija podržava studente iz programa Erasmus i drugih bilateralnih sporazuma i sarađuje sa nacionalnim agencijama kako bi šružila podršku međunarodnim studentima. Od 23. jula 2020. godine, Erasmus studentska mreža sastoji se od 534 lokalna udruženja („sekcije“) u 42 zemlje, uključijući i Srbiju i ima više od 15.000 volontera širom Evrope.
Starze, Isernia
Starze je naselje u Italiji u provinciji Isernia, u regiji Molise.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 41 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 292 m.
Crespi d'Adda
Crespi d'Adda je povijesno naselje u gradu Capriate San Gervasio, Lombardija, sjeverna Italija, koje je izvanredan primjer "tvorničkog naselja" iz 19. stoljećs koje su industrijalci podizali u Europi i Sjevernoj Americi u želji da izađu u susret radničkim potrebama. Zbog nedirnute i iznimne arhitekture, koja je dijelom još u uporabi, lokalitet je 1995. godine upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi. mini|lijevo| Dvorac obitelji Crespi
Povijest i odlike
mini| Groblje Crespi d'Adde God. 1875., proizvođač tekstila, Cristoforo Benigo Crespi je kupio 1 km doline između rijeka Brembo i Adda, južno od Capriate, želeći osnovati vodenicu za predenje pamuka na rijeci Adda. Crespi je uveo najmoderniju tehnologiju u predenju pamuka, a naselje koje je podigao za radnike imalo je mnoge javne zgrade kojima su poboljšani uvjeti života radnika, kao što su: klinika, škola, kazalište, groblje, praonica i crkva. Stambene zgrade su, po uzoru na one u engleskim radničkim naseljima, poredane u paralelnim nizovima, istočno od tvornice. Avenija s drvoredom dijeli industrijsku zonu od stambene u obliku šahovnice. Inženjer Angelo Cola je bio zadužen za urbanistički plan naselja, a za arhitekturu njegovih zgrada arhitekt Ernesto Pirovano koji je tu radio slijedećih 50 godina.
God. 1906. je samo nekoliko km sjeverno od naselja, u Trezzou, izgrađena hidroelektrana koja je snabdjevala energijom tvornicu, ali i naselje koje je imalo prvu javnu rasvjetu u Italiji.
God. 1889. ravnateljem tvornice postao je Cristoforov sin Silvio Crespi, koji je jedno vrijeme proveo u Oldhamu u Engleskoj odakle je donio promjenu u organiziranju naselja. Napustio je duge nizove stambenih zgrada i 1892. godine započeo je graditi manje zgrade za jednu obitelj koje su imale osobni vrt. Na taj način je obitelj Crespi uspjela stvoriti radničko okružje s oko 3.200 radnika u kojemu u 50 godina rada nikada nezadovoljni radnici nisu organizirali niti jedan štrajk.
Nakon velike ekonomske krize 1929. godine i fađističke fiskalne politike, obitelj Crespi je bila primorana prodati naselje Talijanskom tekstilnom poduzeću STI koje ga je prepustilo tvrtki Rossart e Varzi 1970. godine, te tvrtki Legler koja je prodala većinu kuća. Naposljetku je Industrijska grupa Polli obnovila tvornicu koja dnas ima oko 600 uposlenika, većinom potomaka izvornih radnika.
Beatriz Iliana, Reynosa
Beatriz Iliana je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Reynosa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 66 m.
Horizont događaja
Događajni obzor, horizont događaja ili obzor događaja je površina zamišljene kugle oko sfernosimetrične raspodjele mase iz koje ne može izaći nikakav oblik materije ili energije. Polumjer kugle je jednak Schwarzschildovom polumjeru. Predstavlja granicu crne jame. Odgovara valnom frontu svjetlosti kojoj upravo ne uspijeva pobjeći prema beskonačnosti. Ipak, ostaje lebdeći pri Schwarzschildovom polumjeru: pri čemu je: G - Newtonova konstanta gravitacije, M - masa zvijezde, c - brzina svjetlosti.
Svojstva
Horizont događaja razdvaja prostor na dva dijela između kojih je nemoguća komunikacija: prostor unutar i izvan horizonta događaja.
Institucije Savezne Republike Nemačke
Gradovi Nemačke
Gradovi Nemačke su:
Institucije Nemačkih Republika
Njemačka je podijeljena u šesnaest država (republika) (u Njemačkoj se nazivaju Bundesländer), koje su podijeljene u 439 distrikta i gradova (2004).
{| border style="border-collapse:collapse" !Države (republike)!! Glavni grad !! Ha nemačkom !!
El Terco (razvrstavanje)
El Terco ima više značenja:
ACO
Termin ACO ima više značenja.
Лужане (Алексинац)
Лужане је насеље у Србији у општини Алексинац у Нишавском округу. Према попису из 2002. било је 942 становника (према попису из 1991. било је 1081 становника).
Демографија
Ово место је углавном насељено Србима (према попису из 2002. године).
Kintyre
Kintyre (škotsko-gelski: Cinn Tìre) je poluotok na zapadu Škotske u područnom vijeću Argyll i Bute.
Geografija
Kintyre je dug 48 km, proteže se duž Sjevernog prolaza odnosno od rta Mull of Kintyre na jugu do zaljeva Tarbert na sjeveru. Poluotok je brdovit, stanište brojnih oceanskih ptica. Kintyre je danas popularna turistička destinacija, poznat po proizvodnji whiskya, njegovih 34 distilerija proizvede oko 2 miliona galona tog pića na godinu.
Partizanska spomenica 1941.
200px|right|Traka Partizanske spomenice 1941. Partizanska spomenica 1941. je bila visoko odlikovanje Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije koje je dodeljivano svim prvoborcima, tj. borcima i rukovodiocima Narodnooslobodilačkog pokreta (NOP), koji su stupili u Narodnooslobodilačku borbu (NOB) u toku 1941. godine. Dodeljivana je samo živim borcima, dok je porodicama poginulih boraca dodeljivana „Spomenica palih boraca“. Ukupno je dodeljeno 27.629 spomenica.
Istorija
„Zakon o Partizanskoj spomenici 1941.“, koji je donet 5. maja 1946. godine, dopunio je i precizirao odredbe o Partizanskoj spomenici. Ona je tada utvrđena kao - „znak državnog priznanja organizatorima narodnog ustanka i prvoborcima narodnooslobodilačke borbe za velike zasluge stečene na delu oslobođenja naših naroda“. Pravo na dobijanje Partizanske spomenice 1941, po ovom zakonu, uz podnošenje dokaza, imali su svi oni koji su u partizanske odrede stupili 1941. godine i neprekidno bili u NOV i POJ i Jugoslovenskoj armiji, na dužnostima van vojske, ili na oslobođenoj ili okupiranoj teritoriji neprekidno organizovano radili za Narodnooslobodilački pokret do kraja rata, uhapšeni ili internirani, ako su dokazali da nisu mogli izbeći hapšenje ili internaciju i ako su nastavili da rade za NOP. Ovim zakonom je uveden i novi tip spomenice, koji su dizajnirali Antun Augustinčić i Đorđe Andrejević Kun, i on je trebao da zameni stari tip - izrađivan u Sovjetskom Savezu, od 1944. do 1946. godine.
„Zakonom o pravima nosilaca Partizanske spomenice 1941.“ od 28. marta 1956. godine i naknadnim uredbama regulisana su prava nosilaca spomenice. Prema „Zakonu o osnovnim pravima nosilaca Partizanske spomenice 1941.“ od 21. decembra 1972. godine, nosioci Partizanske spomenice 1941. su imali pravo na zdravstvenu zaštitu i druga prava iz zdravstvenog osiguranja, dodatak uz penziju, stalno mesečno novčano primanje, godišnje novčano primanje za oporavak, besplatnu i povlašćenu vožnju sredstvima javnog saobraćaja i godišnji odmor.
Partizansku spomenicu 1941. izdavalo je Ministarstvo narodne odbrane, odnosno Državni sekretarijat za narodnu odbranu. Krajnji rok za podnošenje zahteva za dodelu bio je 31. decembar 1957, a posao oko dodele završen je 1963. godine. Partizanska spomenica 1941. je izrađivana od srebra sa pozlaćenim delovima, a nosi se na levoj strani, na džepu bluze ili kaputa. Uz Partizansku spomenicu 1941. izdavana je i Knjižica nosioca Partizanske spomenice 1941. koja je bila dokaz prava nošenja i korišćenja predviđenih povlastica. Ukupno je dodeljeno 27.629 spomenica.
U „Zakonu o ordenima i medaljama Demokratske Federativne Jugoslavije“, od 9. juna 1945. godine Partizanska spomenica 1941. je stavljena na poslednje, 18 mesto odlikovanja, a kasnijim zakonima o odlikovanjima FNRJ i SFRJ više se nije tretirala kao odlikovanje. Posle raspada SFRJ, nosioci Partizanske spomenice su nastavili da koriste stečene povlastice i u novonastalim državama.
Chukchansi
Chukchansi (Shukshansi, Shukshanchi, Suksanchi, ), vodeće pleme Chukchansi Yokutsa, porodica mariposan, koja su govorila koja su govorila jezikom chikchansi. Chukchansi vlastiti pripadaju užoj skupini Northern Foothill Yokuts a u 19. stoljeću bili su naseljeni na Coarsegold Creeku i gornjem Cottonwood Creeku.
Partizanska spomenica 1941.
Istorija
Na Trgu partizana u Užicu, nalazi se veliki mozaik „Partizanska spomenica 1941.“ koji je 1961. godine, povodom 20-o godišnjice ustanka, izradio slikar Marinko Benzon.
Chukchansi
Od njihovih sela poznmata su Hapasau (blizu Fresno Flatsa), Chukchanau ili Suksanau (na Fresno Riveru), Tsuloniu (na izvorima Coarsegold Creeka), Kowoniu ili Kohoniu (na Picayune Creeku), Kataniu (mjestu današnje Picayune Rancherije) i Ch'eyau (na Cottonwood Creeku blizu Batesa).
Partizanska spomenica 1941.
Istorija
Muzej pobjede i oslobođenja Dalmacije u Šibeniku je otvorio svoja vrata izložbom 'Nosioci partizanske spomenice sa šibenskog područja'. Izložba je prikazivala fotografije ukupno 268 nosioca partizanske spomenice, a neki od njih bili su odlikovani kao narodni heroji.
Chukchansi
Njihovi potomci danas žive na rezervatu Picayune Rancheria. Plemensko vijeće sastoji se od sedam članova. današnji viječnici su: Patrick Hammond III, Harold Hammond Sr., Sam Lawhon, Janice Devine, Morris Reid, Mark Emerick i Dora Jones. Federalno su priznati.
El Pinzán, Tumbiscatío
El Pinzán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tumbiscatío.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1385 m.
Tres Palmas, San Martín Chalchicuautla
Tres Palmas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Martín Chalchicuautla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 94 m.
Dârza, Crevedia
Dârza je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini Crevedia.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1869 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 109 m.
Mannaione, Livorno
Mannaione je naselje u Italiji u provinciji Livorno, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 17 m.
Buri i Englezi
Buri i Englezi je kratka pripovijetka Stevana Sremca u kojoj na humorističan način, prema stvarnom događaju tj. zgodi za koju je čuo, govori o simpatijama Srba njegova vremena (1899.) prema Burima, koji si se čvrsto suprotstavili grebežljivom osvajačkom nasrtaju Engleza tj. Britanskog Carstva na ovu južnoafričku zemlju.
Pripovjetka također uspješno prenosi slikovit život kafane onoga vremena, ali i odnos supružnika, kao i roditelja i djece.
Längtan till havet
Längtan till havet je francusko-švedski crno-bijeli snimljen 1931. u režiji Johna W. Bruniusa i Alexandera Korde. Predstavlja adaptaciju kazališnog komada Marius Marcela Pagnola, odnosno švedsku verziju filma Marius koji se istovremeno bio snimao na francuskom. Po žanru je kombinacija drame i romantične komedije. Radnja je smještena u Marseille, odnosno u bar koji vodi César Olivier (koga glumi Carl Barcklind) i u kome navraća cijeli niz živopisnih likova. Protagonist je njegov sin Marius, koga tumači Edvin Adolphson, koji ljubav prema ribarevoj kćeri Fanny (koju glumi Inga Tidblad) pokušava pomiriti sa životnom željom da kao pomorac putuje po svijetu.
Zajedno sa originalom i njemačkom verzijom je istovremeno snimljena i njemačka verzija pod naslovom Zum goldenen Anker.
Sudska vlast Savezne Republike Nemačke
Sudsku vlast uključuje Savezni ustavni sud Nemačke (Bundesverfassungsgericht), Savezni vrhovni sud (Budesgerichtshof), Savezni administrativni sud (Bundesverwaltungsgericht) i nekoliko saveznih sudova, odgovornih za kontrolisanje nižih sudova. Svi niži sudovi su napravljeni od strane saveznih država.
Tom Hanks
Thomas Jeffrey Hanks (Concord, 9. juli 1956. godine) je američki filmski glumac i producent, dvostruki dobitnik Oskara. Hanks je prije uspjeha s filmovima  Philadelphia i Forrest Gump glumio u televizijskim i porodičnim komedijama. Financijski je najuspješnija filmska zvijezda u historiji. Osim toga, jedan je od dvojice glumaca čiji su filmovi sedam puta uzastopno zaradili 100 miliona dolara.
Rani život
Hanks je rođen u Concordu, Kalifornija. Njegov otac, Amos Mefford Hanks, bio je kuhar i rođak majke američkog predsjednika, Abrahama Lincolna. Njegova majka, Janet Marylyn Frager, bila je bolničarka; par se razveo 1960. godine Troje najstarije djece, Sandra, Rufus i Tom, otišli su živjeti s ocem, dok je najmlađi Jim ostao s majkom u Red Bluffu, Kalifornija. Oboje roditelja su se ponovno vjenčali. Prva pomajka Sandri, Larryju i Tomu ušla je u brak s petero svoje djece. Hanks je jednom izjavio za časopis Rolling Stone: "Svi su u mojoj obitelji voljeli jedni druge. Ali u kući je uvijek bilo pedeset ljudi. Nisam se osjećao kao autsajder, ali sam uvijek bio malo izvan toga". Taj brak završio je razvodom dvije godine poslije, a Amos Hanks postao je samohrani otac, radeći dugo i računajući da će se djeca pobrinuti jedni za druge. Bila je to pouka o oslanjanju na sebe koja će im svima dobro doći.
Amos Hanks ponovno se oženio 1965. godine s Frances Wong, domorotkinjom iz San Francisca, kineskog podrijetla. Frances je imala troje djece, od kojih je dvoje živjelo s Tomom dok je bio u srednjoj školi. Hanks je glumio u školskim predstavama, među ostalim i Južni Pacifik, dok je pohađao srednju školu Skyline u Oaklandu, Kalifornija. Hanks je studirao glumu na koledžu Chabot, a nakon dvije godine se preselio u Sacramento. Hanks je rekao za New York Times: "Razredi glume bili su najbolje mjesto za čovjeka koji voli puno vikati, a u isto vrijeme je i plemenit. Puno sam vremena proveo gledajući predstave. Nisam vodio djevojke sa sobom. Samo bih se odvezao u pozorište, kupio sebi ulaznicu, sjeo, pročitao program i potpuno se uživio u predstavu. Puno sam vremena proveo tako, gledajući djela Bertolta Brechta, Tennesseeja Williamsa, Henrika Ibsena i ostalih."
Castanet-le-Haut
Kastane l'O je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Ero koja pripada prefekturi Bezje.
Tom Hanks
Rani život
U to vrijeme je upoznao Vincenta Dowlinga, šefa kazališnog festivala u Clevelandu. Na Dowlingov nagovor, Hanks je počeo nastupati na festivalu, što je postalo trogodišnje iskustvo u kojem je radio sve vezano za pozorište. Zbog toga je Hanks odustao od koledža, ali je već čvrsto odlučio da će postati glumac.
Castanet-le-Haut
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 167 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 6 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 27,55 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 450 metara (maksimalnoj 1.124 m, a minimalnoj 389 m).
Gawia
Gawia (Kawia), pleme Chukchansi Yokutsa, uže skupine Tule-Kaweah, koje je obitavalo sjeverno od rijeke Kaweah u |Kaliforniji. Prema Amerikancima ovo pleme je bilo neprijateljsko. Godine 1851., prema nepotvrđenom ugovoru, utemeljen je rezervat za plemena između rijeka Kaweah i Chowchilla, a po kojemu moraju napustiti svu nerezervatsku zemlju. Ne smiju se brkati sa plemenom Kawia ili Cahuilla iz kalifornijskog okruga Riverside. Danas se vode kao nestali.
Tom Hanks
Rana karijera
Nastupima u Prisnim prijateljima i epizodi serije Happy Days (1982.), u kojoj je glumio bivšeg Fonzovog mrzovoljnog kolegu iz razreda, privukao je pozornost redatelja Rona Howarda. Howard je radio na filmu Splash (1984. godine), fantastičnoj romantičnoj komediji o sireni koja se zaljubi u čovjeka. Howard je prvo mislio Hanksu dati ulogu duhovitog brata glavnog junaka, ulogu koja je na kraju pripala Johnu Candyju. Umjesto toga, Hanks je dobio glavnu ulogu koja mu je lansirala karijeru budući da je film postao hit, zaradivši 69 miliona dolara.
El Morillo, Santiago Tuxtla
El Morillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Santiago Tuxtla.
Tom Hanks
Period pogodaka i promašaja
Slijedilo je još nekoliko komedija, ali nijedna nije pogodila interes publike. U filmu Ništa zajedničko (1986. godine) - o mladiću otuđenom od svojih roditelja koji mora ponovno uspostaviti odnos s ocem, kojeg je glumio Jackie Gleason - Hanks je zaradio reputaciju glumca koji može iznijeti i ozbiljne uloge, a ne samo one komične.
El Morillo, Santiago Tuxtla
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 342 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
Tom Hanks
Period pogodaka i promašaja
Nakon još tri promašaja, Hanks je uspio s fantastičnim filmom Veliki (1988.), koji je predstavio Hanksa kao veliki holivudski talent. "Nije lako biti uspješan u ovom gradu," rekao je njegov prijatelj Scolari za Rolling Stone, "posebno za savjesnog čovjeka. Počnu vam laskati. Dobivate stvari koje ne moraju nužno biti loše ili otrovne. Ali vas ne zanimaju. Morate stati i reći, 'Samo malo - nisam to tražio.' Morate uhvatiti svoj život za rogove. Imate obaveze koje nemaju nikakve veze s glumačkom profesijom. Tom Hanks se uspješno nosio s uspjehom. Nikad nije bio sretniji."
Hanksov izbor uloga nastavio ga je uvaljivati u nevolje. Ponovno je nizao samo promašaje. Prvo je bio film The Burbs (1989. godine), zatim Joe protiv vulkana (1990. godine) i konačno Vatromet taština (1990. godine).
Okretanje dramskim ulogama
Hanks se vratio na vrh ulogom neuspješnog bejzbolskog trenera u filmu Ženska liga (1992. godine). Priznao je da njegova gluma u ranijim ulogama nije bila sjajna, ali da se poboljšao. U intervjuu za Vanity Fair, Hanks je rekao da mu gluma u "modernoj eri snimanja" nije više pretenciozno lažna.
Ova "moderna era" podrazumijevala je spektakularnu 1993. godinu za Hanksa, prvo s filmom Romansa u Seattleu, a onda s  Philadelphiom. Prvi je bio blockbuster o udovcu koji pronalazi pravu ljubav (s Meg Ryan). Richard Schickel iz Timea nazvao je njegovu izvedbu "čarobnom", a mnogi su složili kako mu je ta uloga donijela status jedne od najvećih zvijezda svoje generacije. U Philadeplphiji, Hanks je glumio advokata homoseksualca koji je obolio od AIDS-a te se bori protiv diskriminacije (Hanks je smršavio i stanjio kosu kako bi izgledao bolesno).
Hanks je 1994. godine dobio Oskara za najbolju glavnu ulogu u filmu  Philadelphia. Tokom govora zahvale, otkrio je da je njegov učitelj drame u srednjoj školi bio homoseksualac. Ovo priznanje bilo je temelj za film In & Out (1997. godine) s Kevinom Klineom u ulozi profesora engleske književnosti kojeg je na sličan način odao bivši učenik.
Forrest Gump
Hanks je osvojio svog drugog Oskara za najboljeg glumca za ulogu u Forrest Gumpu, postavši tako jedan od dvojice glumaca koji su osvojili dva uzastopna Oscara (prvi je bio Spencer Tracy, pobjedivši 1937. i 1938. godine).
1996. do danas
Hanks je bio jedan od producenata, scenarista i redatelja HBO-ove dokumentarne drame Od Zemlje do Mjeseca. Serija u dvanaest dijelova opisuje svemirski program od njegovog početka, kroz poznate letove Neila Armstronga i Jima Lovella, do osobnih osjećaja oko stvarnih slijetanja na Mjesec. Projekt od 68 miliona dolara dobio je nagradu Emmy, a bio je jedan od najskupljih projekata namijenjenih za televiziju. Hanksov sljedeći projekt bio je još skuplji.
Za Spašavanje vojnika Ryana udružio se sa Stevenom Spielbergom kako bi snimili film o Danu D, točnije iskrcavanju na plažu Omaha i probijanju kroz Francusku kako bi se spasio vojnik koji ima dopuštenje da se vrati kući. Film je odlično primljen i od strane kritike i publike; nazvan je jednim od najkvalitetnijih ratnih filmova uopće. Spielberg je dobio svog drugog Oscara za režiju, a Hanks je zaradio još jednu nominaciju za najbolju glavnu ulogu. Krajem 1998. godine, Hanks se pridružio svojoj kolegici iz filma Romansa u Seattleu, Meg Ryan, za još jednu romantičnu komediju, Imaš poruku, remake filma iz 1940. godine, Trgovina iza ugla, u kojem su nastupili James Stewart i Margaret Sullavan.
2002. godine, on i supruga Rita Wilson producirali su hit-film Moje grčko vjenčanje. Hanks neko vrijeme nije nastupao na filmu, da bi se konačno pojavio u tri filma: Gangsterska petorka, braće Coen, još jednom Spielbergovom filmu,  Terminal, i u Polar Express, obiteljskom filmu Roberta Zemeckisa. U intervjuu za USA Weekend, Hanks je rekao kako bira projekte: "Od Ženske lige, ne može to biti bilo kakav film. Mora me privući... Mora me obuzeti želja da snimim taj film. Volim misliti kako sam spreman na sve kako bih to napravio kako treba."
12. juna 2002. godine postao je najmlađi dobitnik nagrade za životno djelo Američkog filmskog instituta. U kolovozu 2005., Hanks je izabran za potpredsjednika Akademije filmskih umjetnosti i znanosti.
Hanks se pojavio i u dugoočekivanom filmu  Da Vincijev kod, temeljen na najprodavanijem romanu Dana Browna. Film je objavljen 19. maja 2006. godine u Americi, a u svijetu je zaradio više od 750 miliona dolara. Hanks je bio pripovijedač u dokumentarcu Kena Burnsa iz 2007. godine, Rat, čitajući izvatke iz kolumni koje je Al McIntosh pisao za vrijeme Drugog svjetskog rata.
Contrada S. Arcangelo, Benevento
Contrada S. Arcangelo je naselje u Italiji u provinciji Benevento, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 36 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 479 m.
Silicijumska dolina
mini|250px|San Jose, najveći grad Silicijske doline Silicijska dolina (engl. Silicon Valley) naziv je doline smještene u južnome dijelu Zaljevskog područja San Francisca u sjevernoj Kaliforniji. Naziv "Silicijska dolina" nastao je zbog velikog broja tvrtki visoke tehnologije u regiji, a dolazi od kemijskog elementa silicija koji je osnova za izradu čipova. Danas je Silicijska dolina područje s najvišom koncentracijom važnih visokotehnoloških (hi-tech) tvrtki u svijetu, te su neke od svjetski najpoznatijih tvrtki smještene upravo ovdje. Komparativne prednosti doline su velik broj visokoobrazovanih inženjera, inovatora i ulagača u razvoj novih proizvoda.
Naziv
Naziv "Silicijska dolina" skovao je Ralph Vaerst, poduzetnik iz središnje Kalifornije. Prvi put ga je u tjedniku Electronic News objavio novinar Don Hoefler, Vaerstov prijatelj, 11. siječnja 1971. u seriji članaka pod nazivom "Silicon Valley USA,". Pojam "Silicijski" odnosi se na već tada veliku koncentraciju tvrtki koje se bave poluvodičima i računalima. Te su tvrtke polako zamjenjivale voćnjake koji su bili na tom području i zbog kojeg se nekad nazivalo Valley of Heart's Delight ("dolina radosti srca").
Poznate tvrtke
mini|280px|Sjedište tvrtke Google u Mountain Viewu Tisuće tvrtki ima svoje sjedište u Silicijskoj dolini, a mnoge od njih su na listi najbogatijih. Najpoznatije tvrtke su: • 4
Gradovi
Brojni se gradovi nalaze u Silicijskoj dolini: • 2
Gradovi povezani s regijom:
Peña Negra Nopalera, Santa Lucía Monteverde
Peña Negra Nopalera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa Lucía Monteverde.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 284 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1106 m.
La Ciudad, Mezquitic
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1379 m.
Leitzweiler
Lajcvajler je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 96 opštinskih središta okruga Birkenfeld. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 105 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7134051.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Birkenfeld Lajcvajler se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Birkenfeld. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 485 metara. Površina opštine iznosi 3,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 105 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 35 stanovnika/km².
Rancho el Risco, Amecameca
Rancho el Risco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México, u opštini Amecameca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2490 m.
33. pne.
Godina '''33. pne.''' bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Oktavijana ili Tula ili, rjeđe, '''godina 721. Ab urbe condita'''. Oznaka 33. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Torchiera, Brescia
Torchiera je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Villa Romana del Casale
mini|275px|lijevo| Plan rimske vile u Casaleu (4. st.) Starorimska vila u Casaleu (Villa Romana del Casale ili Villa Rumana dû Casali) koja se nalazi oko 3 km jugozapadno od središta grada Piazza Armerina. Na tom lokalitetu se nalaze slojevi povijesnih građevina od 4. do 18. stoljeća. Rimska vila sadrži najbogatije i najkompleksnije rimske mozaike. Ogromna vila je izgrađena u prvoj polovici 4. stoljeća kao središte velikog latifundiuma (poljoprivredni posjed) oko kojega je niknulo selo Platia (izvedenica od palatium, "palača"). Vjerojatno je pripadala bogatom rimskom senatoru, a možda i članu carske obitelji. Imala je stambene, službene i tajanstvene sobe organizirane oko velikog atrija s peristilom i vjerojatno je bila povremenom rezidencijom vlasnika. Terme su otkrivene na jugozapadnom kraju, gostinjske sobe na sjeveru, te privatne sobe i velika bazilika na jugu ispod kojih, pomalo odvojena, je stajao eliptični peristil, sobe za sluge i veliki tricilinium (trpezarija).
Vilu su vjerojatno oštetili Vandali i Vizigoti, te se tijekom bizantske i arapske vlasti postupno napuštala sve do 12. stoljeća kada je klizište skoro potpuno prekrilo. Otkrivena je slučajno u 19. stoljeću prilikom obrađivanja polja, a prva službena arheološka iskapanja su izvedena od 1929.-39. godine.
Gino Vinicio Gentili je 1959.-60. otkrio mozaik "Djevojke u bikinijima" u "Sobi deset dama" (Sala delle Dieci Ragazze) koji prikazuje djevojke koje se bave sportom (dizanje utega, bacanje diska, trčanje, loptanje) u rimskom ritualu "Krunidbe zime".
Milena Dapčević
Milena Dapčević, devojačko Vrsajkov, (2. septembar 1930, Despotovo, Srbija, Jugoslavija - 3. decembar 2018, Beograd, Srbija) je bila srpska glumica.
Skraćenje dužine
thumb|desno|450px|Levo: posmatrač u mirovanju meri vreme 2L/c između lokalnih događaja stvaranja svetlosnog signala u A i dolaska u A. Desno: događaji prema promatraču koji se kreće levo od postavke: donje ogledalo A kada se signal stvara u trenutku t '= 0, gornje ogledalo B kad se signal reflektira u vremenu t '= D/c, donje ogledalo A kad signal vraća u vremenu t '= 2D/c. thumb|desno|[[Lorencov faktor kao funkcija brzine (u prirodnim jedinicama gde je c = 1). Za male brzine (manje od 0,1) γ je približno jednako 1.]]
Skraćenje (kontrakcija) dužine je pojava skraćenja fizičkog tela u smeru kretanja, pri brzini uporedivoj sa brzinom svetlosti.
Na primer, ako bi posmatrač na raketi A bio u mogućnosti da izmeri dužinu rakete B kada se one jedna prema drugoj kreću brzinom v, rezultat koji daju Lorencove transformacije kaže da će B izgledati kao da se skratila.
Hipotezu je prvi postavio G. F. Ficdžerald 1892, a nezavisno od njega i H. A. Lorenc 1895. godine, koji je do 1904. razvio teorijski pristup. A. Ajnštajn je Lorenc-Ficdžeraldovu postavku uzeo kao jednu od osnova posebne teorije relativnosti.
Dimenzije nekoga tela ne mogu se isto tako apsolutno odrediti kao ni vreme, jer i one zavise od stanja posmatrača.
Milena Dapčević
Bila je supruga generala JNA i narodnog heroja Peka Dapčevića.
Skraćenje dužine
Formula
Do pojave skraćenja dužine dolazi pri kretanju brzinom bliskoj brzinom svetlosti, za faktor
gde je:
Njezina dužina L u sistemu mirovanja meri se kraćom od one vlastite L0 u sistemu koji se kreće brzinom v, po jednakosti:
Istorija
Kontrakciju dužine su postulirali Džordž Ficdžerald (1889) i Hendrik Anton Lorenc (1892) da bi objasnili negativni ishod Majkelson—Morlijevog eksperimenta i da bi spasli hipotezu o stacionarnom etru (Lorenc–Ficdžeraldovu kontrakcionu hipotezu). Iako su Ficdžerald i Lorenc aludirali na činjenicu da su elektrostatička polja u pokretu deformisana („Hevisajdov elipsoid” po Oliveru Hevisajdu, koji je izveo ovu deformaciju iz elektromagnetne teorije 1888), to se smatralo ad hoc hipotezom, jer u to vreme nije bilo dovoljno razloga da se pretpostavi da se međumolekularne sile ponašaju na isti način kao i elektromagnetne. Godine 1897. je Žosef Larmor razvio je model u kojem se smatra da su sve sile elektromagnetnog porekla, i smanjenje dužine se pojavilo kao direktna posledica tog modela. Međutim, Anri Poenkare je pokazao 1905. godine da same elektromagnetne sile ne mogu da objasne stabilnost elektrona. Tako da je morao da uvede još jednu ad hoc hipotezu: neelektrične vezivne sile (Poenkareova naprezanja) koje obezbeđuju stabilnost elektrona, daju dinamičko objašnjenje kontrakcije dužine i tako sakrivaju kretanje stacionarnog etra.
Prostorna i vremenska dilatacija
thumb|desno|Otklon zraka [[svetlosti u gravitacijskom polju Sunca se meri pri pomračenju Sunca, kad je glavnina snažne Sunčeve svetlosti zaklonjena. Prvi put je to merenje izvršeno 29. maja 1919, čime je bila potvrđena Ajnštajnova teorija relativnosti.]] thumb|desno|S obzirom na [[Frame of reference|referentni sistem (plavi sat), u relativno ubrzanom crvenom satu vreme će teći sporije.]]
Ukidanjem apsolutne istovremenosti (Majkelson—Morlijev eksperiment) relativizovane su nužno i dužine fizičkih tela. U klasičnoj mehanici dužina tela, kao udaljenost dve tačke, ima istu vrednost za sve posmatrače. Da bi se izmerila dužina nekog štapa koji se kreće prema posmatraču, moraju se u isto vreme učvrstiti oba kraja štapa. Merenje dužina koje se kreću nerazrešivo je povezano s određivanjem istovremenosti dve tačke u sistemu koji se kreće. Ako se posmatra brzi voz sa putnicima i izmeri udaljenost prednjeg i zadnjeg putnika, oni se nalaze tačno na početku i kraju voza, u tačkama A i B. Pre polaska voza putnici i posmatrač mogu da usporede svoje metre i da tačno izmere dužinu između A i B. Dužina voza je d. Kada se voz pokrene od posmatrača s jednolikom (konstantnom) brzinom v, dužina se može meriti pomoću optičkih signala koji su za posmatrača istovremeno odaslani iz tačke A i tačke B. Signal iz bliže tačke B dolazi do posmatrača pre, signal iz prednje tačke voza A dolazi kasnije. Mereni vremenski razmak između dolaska ta dva signala može se označi sa t '. Tada je c∙t ' dužina voza (jer je u vremenu t ' signal s prednjeg dela voza prošao upravo put jednak c∙t '). Dakle, merenjem vremenske razlike između dva optička signala koja su istovremeno ostavila prednji i zadnji kraj voza može se tačno izmeriti dužina voza. Međutim, izmerena veličina d ' = c∙t ' je manja od dužine voza d merene pre polaska voza. Mereći optički signalima, stiče se utisak da je voz u kretanju skraćen. Greška u merenju je nastala jer nisu primljeni signali koji su istovremeno napustili prednji i zadnji kraj voza. Signal s prednjeg kraja voza otišao je pre nego onaj sa zadnjeg kraja. To „objašnjenje” nije međutim zadovoljivajuće za posmatrača, jer su za njega signali zaista napustili istovremeno oba kraja voza. Za posmatrača uistinu putnici u vozu imaju neispravne satove. Prednji putnik ima kasnije vreme od posmatračevog. Ne samo dakle da se menjaju vremenski razmaci u brzom vozu, već i dužine. Voz u kretanju posmatraču izgleda skraćen.
Prilično jednostavno može se matematički pokazati, za koliko puta se posmatraču na zemlji čine dužine u brzom vozu skraćene, odnosno njihovi satovi usporeni. Neka su putnici u vozu pre polaska voza namestili na prednji i stražnji kraj voza dva paralelna ogledala. Između tih paralelnih ogledala reflektuje se svetlosni signal (bela mrlja) amo-tamo. Budući da je udaljenost između prednjeg i zadnjeg kraja jednaka D, svetlosti je potrebno vreme t = 2∙D/c da se nakon refleksije vrati na isto ogledalo. Vreme:
je stroga mera vremena. Posmatrač na Zemlji može pomoću dva paralelna ogledala takođe da konstruiše isti sat. Ta svetlosna mrlja koja se jednoliko neprekidno reflektuje od jednog ogledala ka drugome, najtačniji je sat, koji se može zamisliti.
Ono što na satu odgovara povratku velike kazaljke na isto mesto, dakle jednom satu, to na gore opisanom satu odgovara povratku svetlosti nakon jedne refleksije na isto ogledalo. U atomskim procesima postoji približno ostvarenje takvog tačnog periodičnog sata. Sada neka se voz s putnicima i tim idealnim satom pokrene s konstantnom brzinom. Promatrajmo trenutke odlaska i povratka svetlosne mrlje na zadnjem ogledalu u vozu. Oba ta događaja, odlazak i povratak svetlosnog signala u krajnoj tački voza, za putnika u vozu i za posmatrača su dva ista događaja. Koincidencija svetlosne mrlje i ploče ogledala događaj je stvaran i isti za sve posmatrače. Na takvim osnovnim pojmovima zasniva se teorija relativnosti. Putnici u vozu mogu po načelu relativnosti s punim pravom tvrditi da oni miruju. Prema tome, za njih je dužina voza ostala ista, a takođe i vreme između odlaska i povratka svetlosne mrlje na zadnje ogledalo: t = 2∙D/c. Za razliku od toga, spoljašnjem posmatraču se dužina voza u kretanju čini skraćenom za faktor γ. Dužina voza u kretanju se može označiti sa D ', a posmatračeva vremenska jedinica sa t '. Tada je:
Ernte
Ernte, također poznat i pod naslovom Die Julika, je austrijski crno-bijeli igrani film snimljen 1936. u režiji Geze von Bolvaryja. Po žanru je ljubavni film, a radnja prikazuje kako se konjički oficir (čiji lik tumači Attila Hörbiger) zbog očeve smrti vraća na njegov veleposjed gdje mu srce osvaja lijepa seljanka po imenu Julika (čiji lik tumači Hörbigerova supruga Paula Wessely).
Skraćenje dužine
Prostorna i vremenska dilatacija
Nepoznati faktor γ može se lako odrediti. Promatrajmo najpre put svetlosne mrlje od zadnjeg ogledala ka prednjem. Prednje ogledalo se odmiče od svetlosnog signala sa brzinom v. Dakle, za posmatrača se svetlosna mrlja kreće sa relativnom brzinom c - v prema prednjem ogledalu. Sa tom relativnom brzinom c - v, mora svetlost preći dužinu voza, koja se posmatraču čini da je D '. Vreme između odlaska svetlosti od zadnjeg ogledala i dolaska do prednjeg ogledala iznosi prema tome D'/c - v. Pri povratku svetlosti kreće se zadnje ogledalo u susret svetlosnom signalu sa brzinom v. Svetlost koja ima u prostoru uvek konstantnu brzinu c, kreće se dakle s relativnom brzinom c + v prema zadnjem ogledalu. Vreme od odlaska sa prednjeg ogledala do dolaska na zadnje ogledalo iznosi dakle D'/c + v. Svetlosti je potrebno od odlaska do povratka na zadnje ogledalo vreme jednako:
Uvrstivši u tu jednačinu t ' = γ∙t i D' = D/γ dobija se:
Budući da je 2∙D/c jednako vremenu t, iz gornje jednačine dobija se za nepoznati faktor γ vrednost (Lorencov faktor):
To je i razlog što se Njutnova mehanika pokazuje ispravnom u svakodnevnom životu. Dok je odnos između brzine tela i brzine svetlosti mali, dotle nije neophodno voditi računa o tom skraćivanju dužina u smeru kretanja. Suprotno od dužina, vreme se kretanjem produžuje. Postoje radioaktivne materije koje se nakon jedne sekunde gotovo potpuno raspadnu, to jest iščeznu. Kad bi se komad takve radioaktivne materije stavio u kretanje sa brzinom od 260 000 km/s, tada bi se „život” radioaktivne materije udvostručio. Vremenski odseci sistema u kretanju posmatraču izgledaju duži nego u mirovanju.