cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Huautepec (razvrstavanje)
Huautepec ima više značenja:
Biloxi
Biloxi (Baluxa, Beluxi, Bilocchi, Bolixe, Paluxy).- Maleno pleme Siouan Indijanaca nekada naseljeno u južnom Mississippiju, danas gotovo izumrlo. Za Biloxije se vjerovalo da su pripadali porodici Muskhogean sve dok preživjele članove Gatschet nije 1886 godine posjetio u južnoj Louisiani, i otkrio mnoge riječi koje ukazuju da su Siouanske. Za najbliže srodnike ovih Indijanaca, prema Dorseyu, su Dhegiha, grupa plemena kojima pripadaju Osage, Kansa, Ponca, Quapaw i Omaha. Danas se smatra da su najsrodniji plemenu Mosopelea, poznatima i pod imenima Ofo ili Ofogoula. Prvi zapisi o njima potječu od Ibervillea, koji ih 1699. nalazi kod zaljeva Biloxi Bay, zajedno u društvu sa plemenima Pascagoula i Moctobi. Sva tri plemena zajedno tada su imala 20 koliba.
Biloxe kroz njihovu povijest nalazimo na raznim lokacijama. U Louisianu odlaze 1764, i nakon mnogo lutanja u ranom 19. stoljeću (prije 1825), prodaju svoju zemlju i odlaze na Biloxi Bayou u Teksas. Neki se kasnije vrate u Louisianu, gdje još njihovi potomci žive kod Lecompte u župi Rapides. Drugi su 1886. otišli u Oklahomu gdje su ušli u sastav plemena Choctaw. Rana populacija iznosila je oko 500 (1699). Popisom iz 1908 bilo ih je 7; procjenom iz 2000 ima ih oko 50 u Louisiani.
mini|200px|Govorno područje jezika plemena Biloxi
Ime
Ime Biloxi dolazi možda od njihovog vlastitog naziva za sebe, Taneks anya, "first people," od čega su rani Francuzi napravili izraze Ananis, Anaxis i Annocchy. Indijanci Muskogee zvali su ih Polu'ksalgi.
Etnografija
Biloxi nikada nisu bili veliko pleme, oko 500 duša, koji su živjeli blizu današnjeg Biloxija. Njihove nastambe bili su šatori. Oruđe su izrađivali od drveta i kamena. Društvo je bilo matrilinearno. Danas su u Louisiani udruženi sa nesrodnim plemenom Tunica, narodom iz nekadašnje provincije Quizquiz, na rezervatu blizu Marksvillea. U Marksvilleu se nalazi plemenski muzej.
Rancho el Maguey, Cabo Corrientes
Rancho el Maguey je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Cabo Corrientes.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 682 m.
Fosso San Biase, Isernia
Fosso San Biase je naselje u Italiji u provinciji Isernia, u regiji Molise.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 42 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 806 m.
La Coma, Nuevo Morelos
La Coma je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Nuevo Morelos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 281 m.
Mija, I. L. Caragiale
Mija je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini I. L. Caragiale.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 2719 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 255 m.
Kraljevski park Studley
Kraljevski park Studley u blizini Alfielda engleske regije Yorkshire i Humber, Engleska (Ujedinjeno Kraljevstvo), je park koji zajedno sa pripadajućom Opatijom Fountains čini kulturni spomenik koji je upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi 1986. godine.
Historija
Opatija Fountains je osnovana 1132. godine kao cistercitski samostan koji je djelovao 407 godina, dok je u duhu anglikanske protestantske reforme nije dao zatvoriti engleski kralj Henrik VIII. Opatijsko zemljište je kralj prodao 1540. godine londonskom trgovcu Richardu Greshamu. Nakon nekoliko generacija u vlasništvu obitelji Gresham, prodano je Stephenu Proctoru koji na njemu gradi paladijansku vilu Fountains Hall od 1598.-1604. godine od kamena s opatijskih zgrada.
God. 1699. imanje Studley naslijeđuje uspješni parlamentarac John Aislabie koji je nakon financijske afere bankrotirao i biva protjeran iz parlamenta, nakon čega se posvećuje svom imanju i započinje formalni park 1718. godine. Nakon njegove smrti, njegov sin William proširuje park kupnjom Opatije Fountains i Fountains Hall, a park dobiva romantičarski slikoviti izgled.
Park je postao najvažnijim primjerom vodenog engleskog parka iz 18. stoljeća i kao takvog ga je 1966. godine otkupilo Vijeće zapadnog jahačkog kraja (West Riding County Council) koji ga prodaju Nacionalnom povjerenstvu kulturne i prirodne baštine (National Trust for Places of Historic Interest or Natural Beauty) 1983. godine koji ga čine Spomenikom kulturne baštine i naposlijetku kao UNESCO-va svjetska baština 1986. godine.
Glavne odlike
Vodeni park Studleya je dao izraditi John Aislabie 1718. godine, a proširio njegov sin Wiliam s elegantno oblikovanim jezerima, kanalima, hramovima i kaskadama. U parku se, pored slikovite ruine opatije Fountains i vile Fountains Hall nalazi par paviljona poput neo-gotičkog dvorca i paladijanske banket-kuće.
Lady Ripon je unutar parka podigla neo-gotičku Crkvu sv. Djevice Marije u spomen na muža Vynera Ripona kojeg su ubili grčki otmičari 1870. godine. Arhitekt je bio William Burges i crkva je posvećena 1871. godine u tzv. Jelenjskom parku. Jelenjski park je bio dom za oko 500 jelena, ali je izgorio 1716. godine i biljni i životinjski svijet se morao potpuno obnoviti, samo je velika štala iz 1728.-32. preživjela.
Ivan Zoričić
Ivan Zoričić (Pakovo Selo kraj Drniša, 26. II. 1937. – Pula, 10. IV. 2018.), jugoslavenski i hrvatski kroatist. Osnovnu školu polazio je u Drnišu, a gimnaziju je završio u Šibeniku. Na Filozofskom fakultetu u Zadru diplomirao je hrvatskosrpski jezik i književnost i ruski jezik. Magistrirao je na Filozofskom fakultetu u Zagrebu i doktorirao filologiju na Filozofskom fakultetu u Rijeci. Od 1961. do 1971. bio je nastavnik u Osnovnoj eksperimentalnoj školi Nevena Kirca u Puli, a zatim u srednjoj ekonomskoj školi i gimnaziji u Puli. Od 1978. vanjski je suradnik Pedagoške akademije u Puli, gdje se 1980. zaposlio u stalnom radnom odnosu i predavao standardni hrvatski. Na Pedagoškom (Filozofskom) fakultetu u Puli izabran je 1988. za docenta, 1993. za izvanrednog profesora i 1999. za redovitog profesora. God. 2007. dodijeljeno mu je zvanje professor emeritus. Uz znanstveni, stručni i nastavni rad na matičnom fakultetu, obnašao različite upravne, organizacijske i stručne dužnosti na sveučilištima u Rijeci i Puli; prodekan i dekan (1994–98) Pedagoškog fakulteta u Puli. Od obnove Matice hrvatske u Puli sudjeluje u radu njezina odbora. Na njegov poticaj obnovljen je rad Hrvatskog filološkog društva u Puli. Na više znanstvenih projekata bio je glavni suradnik, a od 2003. bio je glavni istraživač na projektu Hrvatsko standardno naglašavanje u teoriji i praksi. Pročelnik Odsjeka za kroatistiku Pedagoškog (Filozofskog) fakulteta u Puli (1996–2007), gdje je utemeljio i do 1998. bio glavni urednik bibliotekâ Priručnici i Posebna izdanja. U znanstvenom i stručnom radu bavio se normativnom akcentologijom, sabravši znanja u djelima Naglasni odnosi i norma (1990), Naglasak pridjeva u hrvatskome književnom jeziku (1998) i Naglasak u hrvatskome književnom jeziku (2007; sa S. Vukušićem i M. Grasselli-Vukušić). Različita pitanja jezične norme obradio je u knjigama Hrvatski u praksi (1998), Tragom jezičnih nedoumica (2004) i brojnim člancima. U novinskim rubrikama Bilješke o jezičnoj kulturi u Glasu Istre i Jezični savjetnik u Vjesniku objavio više od 170 članaka o različitim gramatičkim i pravopisnim pitanjima. Na Hrvatskom radiju Pula snimio je 1997. i 1998. osamdesetak petnaestominutnih emisija pod skupnim naslovom Hrvatski na našem radiju. Član Vijeća za normu hrvatskoga standardnog jezika (2005–12) i Znanstvenog povjerenstva Nacionalne zaklade za znanost.
Colonia la Doce, San Andrés Tuxtla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 296 m.
Boley, Oklahoma
Boli je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.184, što je 58 (5,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
El Zapote, San Luis Potosí
El Zapote je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Luis Potosí.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1933 m.
Proksifan
Proksifan je ligand histaminskog H3 receptora, koji je „proteanski agonist“. On proizvodi različite efekte u opsegu od punog agonista do antagonista, do inverznog agonista u različitim tkivima, u zavisnosti od nivoa konstitutivne aktivnosti histaminskog H3 receptora. To mu daje kompleksan profil aktivnosti in vivo.
Pregnan
Pregnan je, indirektno, roditelj progesterona. To je ugljeno hidratna osnova dve serije steroida zasnovane na 5α-pregnanu (originalno alopregnan) i 5β-pregnan (17β-etiletiokolane).
Pregnani
300 px|thumb|center|[[Steroid nomenklatura: Pregnani imaju ugljenike 1 do 21.]] Pregnani su steroidni derivati sa ugljenicima prisutnim na pozicijama 1 do 21.
Većina biološki signifikantnih pregnan derivata pripada jednoj od dve grupe: pregneni i pregnadieni. Postoji i treća manja klasa pregnatrieni. Pregneni sadrže dvostruku vezu, na primer: kortizon, hidrokortizon, i progesteron. Pregnadieni imaju dve dvostruke veze, na primer: ciproteron, danazol, i fluocinonid.
Agnos, Pyrénées-Atlantiques
Anjo je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Atlantski Pirineji koja pripada prefekturi Oloron Sen Mari.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 751 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 82 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 9 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 250 metara (maksimalnoj 535 m, a minimalnoj 247 m).
Sassen
Zasen je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 109 opštinskih središta okruga Vulkanajfel. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 82 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7233236.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vulkanajfel Zasen se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Vulkanajfel. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 550 metara. Površina opštine iznosi 3,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 82 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 25 stanovnika/km².
A`c'araho
A`c'araho' (Ashalahó; Many-Lodges), jedna od dviju i najvažnija skupina Crow Indijanaca, koja zajedno sa Kicked-in-their-Bellies čini skupinu Mountain Crow koja je bila brojnija i superiornija od skupine Binesupede (Binnéassiippeele) ili River Crow. U povijesno doba živjeli su u planinama Bighorn u južnoj Montani i sjevernom Wyomingu.
Toharski jezici
Toharski jezici su izumrla grana indoeuropske jezične porodice kojima su se služili Tohari na području oaza sjevernih predjela Tarimske zavale (današnji Xinjiang - Autonomna regija Ujgurskog naroda). Dokumenti datirani na period šestog do osmog stoljeća bilježe dva bliskosrodna jezika nazvana toharski A (istočnotoharski, agnijski ili turfanski) i toharski B (zapadnotoharski ili kučanski). Glavna tematika kojom se bave tekstovi sugerira da je toharski A bio arhaičniji i korišten kao budistički liturgijski jezik, dok je toharski B bio aktivno govoren na cijelom prostora od Turfana na istoku pa sve do Tumshuqa na zapadu. Korpus posuđenica i imena pronađenih u prakrtskim dokumentima nose naziv toharski C (tzv. kroränijski). Ovi jezici su izumrli nakon širenja turkijskih plemena Ujgura u Tarimsku zavalu u devetom stoljeću. thumb|Tarimska zavala.
Otkriće i njegova važnost
Postojanje toharskih jezika i pisma nije bilo naslućivano sve do arheoloških istraživanja Tarimske zavale. Ta istraživanja je vršio britansko-mađarski arheolog Aurel Stein početkom 20. stoljeća a otkrio je fragmente i rukopise sa zapisima na nepoznatom jeziku a datirane na period između 6. i 8. stoljeća.
Akvedukt Pontcysyllte
Historija
Akvedukt su izgradili inženjer mostogradnje Thomas Telford i inženjer za kanale William Jessop, usprkos velikom nepovjerenju javnosti da mogu uspjeti premostiti ovaj nepoćudan krajolik koristeći nesvakidašnje i dotada nekorištene materijale. Prije toga Telford je isprobao ovu tehniku samo jednom, na kanalu Longdon-on-Tern na kanalu Shrewsbury, koji je odavno napušten. Dana 26. studenog 1805., kanal je nakon otvoren nakon 10 godina izgradnje i troškova od 47.000 £, što bi danas iznosilo oko 2,930.000 £. Nakon završetka prepoznan je kao inovativan inženjerski sklop koji je inspirirao mnoge slične projekte širom svijeta.
Toharski jezici
Otkriće i njegova važnost
Uskoro se ispostavilo da zapisi sadržavaju tekstove pisane dvama različitim ali srodnim jezicima koji pripadaju dotada nepoznatoj grani indoeuropske porodice, sada poznate kao toharski:
Antipater Idumejac
Antipater Idumejac (preminuo 43. pne.) je bio savetnik glavnog sveštenika Hirkana II, upravnik Idumeje a od 47. pne. nadglednik Judeje. Osnivač je dinastije Irodovaca i otac Iroda Velikog.
Toharski jezici
Otkriće i njegova važnost
Prakrtski dokumenti iz trećeg stoljeća s područja Kröran (Loulansko kraljevstvo) na jugoistoku Tarimske zavale sadržavaju posuđenice i imena za koje se čini da dolaze iz treće varijante toharskog, nazvane toharski C.
Sauerthal
Zauertal je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 137 opštinskih središta okruga Rajn-Lan. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 205 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7141122.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rajn-Lan Zauertal se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Rajn-Lan. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 208 metara. Površina opštine iznosi 3,6 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 205 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 57 stanovnika/km².
Antipater Idumejac
Antipater je bio uveren da se, nakon Pompejevog osvajanja Judeje (63. pne.), ništa ne može postići bez rimske naklonosti. To je i olakšalo dolazak na vlast njega i njegovih sinova. Za vreme vladavine Hirkana II, on je bio taj koji je doista vladao Judejom, a glavni mu je takmac bio Aristobul II
Otrovan je 43. godine pne.
Toharski jezici
Otkriće i njegova važnost
Otkriće toharskog početkom 20. stoljeća je pobilo neke teorije o odnosima indoeuropskih jezika i ponovno oživilo to područje istraživanja. Prije otkrića toharskog mislilo se da je podjela na kentumske i satemske jezike jednostavna geografska podjela na zapad i istok. No, toharski jezici su bitna geografska iznimka takvom poimanju jer su najistočnija grana indoeuropske jezične porodice, a pripadaju kentumskoj skupini. Rezultat ovoga je bila nova hipoteza temeljena na tzv. teoriji valova (njem. Wellentheorie) njemačkog lingvista Johannesa Schmidta, koja sugerira da satemizacija predstavlja jezičnu inovaciju iz središnjeg dijela govornog prostora indoeuropskog prajezika. Tako bi kentumske jezike na istočnom i zapadnom dijelu ta promjena jednostavno zaobišla.
Toharski je najvjerojatnije izumro nakon 840. godine. Tada u Tarimsku zavalu dolaze Ujguri koje Kirgizi protjeruju iz Mongolije. Ovu teoriju podržavaju otkrića prijevoda toharskih tekstova u ujgurski jezik. Za vrijeme ujgurske vladavine Tohari se miješaju s Ujgurima te se time dobiva velik dio modernog stanovništva današnje provincije Xinjiang.
Nazivi
Kolofon budističkog rukopisa na staroturkijskom jeziku tvrdi da je preveden iz sanskrta posredstvom jezika nazvanog twγry, kojeg Friedrich W. K. Müller čita kao toxrï i kojeg povezuje s novootkrivenim jezikom iz okolice Turfana. Dalje povezuje toxrï s etnonimom Tócharoi (starogrčki: Τόχαροι) koji dolazi je indoiranskog porijekla. Müller predlaže naziv toharski. Ptolomejeve Tócharoi učestalo današnji istraživaći povezuju sa skupinom Yuezhi iz kineskih spisa, utemeljiteljima Kušanskog carstva. Danas je poznato da su oni govorili baktrijskim jezikom, jezikom iz istočnoiranske skupine, a ne toharskim. Unatoč tomu, naziv toharski se koristi kao uobičajen naziv za jezik rukopisa otkrivenih u Tarimskoj zavali.
Naziv toxrï je vjerojatno staroturkijski naziv za Tohare i ne pronalazi se u samim toharskim tekstovima. Endonim kojeg pronalazimo u tekstovima toharskog A je ārśi, a u tekstovima toharskog B pronalazimo pridjev kuśiññe koji dolazi od kuśi ili kuči. Potonji naziv je poznat i iz kineskih i turkijskih dokumenata. Povjesničar Bernard Sergent se služio nazivom Arśi-Kuči, no u međuvremenu ga je zamjenio s Agni-Kuči. thumb|Drvena ploča sa zapisom na toharskom B jeziku. Kuča, Kina, 5.-8. stoljeće (Tokyo National Museum)
Pismo
Toharski je zabilježen u fragmentarnim rukopisima, većinom iz 8. stoljeća, koji su zapisani na listovima palme, drvenim pločama te kineskom papiru, očuvanom zbog iznimno suhe klime u Tarimskoj zavali. Primjerci su otkriveni na nalazištima u Kuči i Karašaru, zajedno s muralnim natpisima. thumb Veći dio toharskog pisma je izveden iz slogovnog pisma (abugide) Brahmi i obično se naziva kosi Brahmi. Manji dio tekstova je pisan i manihejskim pismom u kojem su bilježeni manihejski tekstovi. Ubrzo po otkriću postalo je očito da je velik dio tekstova u stvari prijevod već poznatih sanskrtskih budističkih djela, a neki su dijelovi čak bili i dvojezični što je uvelike pomoglo dešifriranju novootkrivenog jezika. Osim budističkih i manihejskih religijskih tekstova, otkrivene su i samostanske prepiske, računi, komercijalni dokumenti, karavanske putovnice, medicinski i magičarski tekstovi te jedna ljubavna pjesma.
1998. godine je kineski lingvist Ji Xianlin objavio prijevod i analizu fragmenata toharskog zapisa Maitreyasamiti-Nataka otkrivenog 1974. godine u Yanqiju.
Najznačajniju inovaciju u odnosu na postojeće Brahmi pismo predstavlja korištenje tzv. Fremdzeichena (u prijevodu strani znakovi) za prikazivanje kombinacija suglasnika i samoglasnika ä.
Nalazišta
Glavno nalazište rukopisa na toharskom B je na području Kuče. Na tom području je oko 7. stoljeća postojalo Kraljevstvo Kuča čiji je službeni jezik bio toharski B. Najvažnije nalaziše kod Kuče je Miŋ-öy (u prijevodu tisuću špilja) u blizini Qizila, gdje je pronađeno 230 budističkih špilja. Drugo najvažnije nalazište je Duldur Aqur. Osim ta dva nalazišta postoji i niz drugih manje važnih nalazišta kao što su npr. Subeši, Qumtura i Qizil Qaya.
Velik broj rukopisa je pronađen na relativno malom nalazištu s područje Korla, sjeverno od naselja Šorčuq i južno od naselja Šigšin. Većina rukopisa s područja Turpana pronađena su na nalazištima Siŋgim, Bezäklik i Xočo, a nešto manji broj na nalazištu Maralbeši, između gradova Kašgar i Aksu.
Toharski A i B
Toharski A je pronađen samo na istoku toharskog govornog područja i svi otkriveni tekstovi su religijske naravi. S druge strane, toharski B je pronađen diljem zavale i osim religijskih tekstova pronađeni su i sekularni tekstovi. Zato se pretpostavlja da je toharski A bio liturgijski jezik i da u vrijeme kada su pisani otkriveni tekstovi više nije imao izvorne govornike, dok bi se toharski B govorio na cijelom području.
Pretpostavljeni odnos toharskog A i B kao liturgijskog i govornog oblika se ponekad uspoređuje s odnosom latinskog jezika i raznih romanskih jezika, ili pak s klasičnim kineskim i mandarinskim. No, u oba navedena slučaja liturgijski jezik je također i jezični predak govornog oblika, dok takvog odnosa nema između toharskog A i toharskog B. Štoviše, s fonološkog gledišta toharski B (živući u vrijeme pisanja otkrivenih rukopisa) je znatno konzervativniji od toharskog A, i koristi se kao glavni izvor rekonstrukcije toharskog prajezika. Jedino toharski B održava pratoharske karakteristike poput razlikovanja naglaska, dočetnog samoglasnika u riječima, diftonga i razlike između o i e. Kao rezultat gubitka završnih samoglasnika u toharskom A je došlo i do gubljenja određenih pratoharskih gramatičkih kategorija koje su i dalje opstale u toharskom B, među njima padež vokativ i određene imenske i pridjevske deklinacije te glagolske konjugacije.
I jedan i drugi jezik su inovirali na području deklinacijskih i konjugacijskih svršetaka. Oba jezika imaju značajne inovacije kod sufiksa prezenta aktiva indikativa, no inovacije su posve različite prirode. Zbog toga je jedino nastavak drugog lica jednine srodan među jezicima, a u većini slučajeva nijedna od varijanata se ne podudara s praindoeuropskim oblikom. Paralelno razvijaju aglutinativne sekundarne padežne nastavke no nastavci im dolaze iz različitih izvora. Glagolske klase također pokazuju različite izvore, tako se npr. za drugu klasu preterita u toharskom A koristi reduplikacija (možda od redupliciranog aorista) dok se u toharskom B koristi praindoeuropsko ē (možda od perfekatskog oblika na dugi samoglasnik, kao u latinskom lēgī, fēcī, itd.).
Periodizacija
Ne zna se sa sigurnošću kad se toharski B govorio no vjerojatno ne zadugo nakon zadnjih tekstova. Pronađene tekstove datiramo na tri načina: U datiranju nam pomaže i činjenica da se Sanskrt piše istim pismom. Kako se to pismo mijenjalo kroz vrijeme, moguće je usporediti razne inačice pisma korištenog za Sanskrt i onog korištenog za toharski B te ustanoviti u kojim su svojim varijantama ta pisma najbliža. Navedenom usporedbom pisama dolazi se do zaključka da je toharski B pisan varijantom koja je korištena od 6. do 8. stoljeća za Sanskrt.
Uz to imamo i mjestimično spominjanje nadnevaka. Tako se u jednoj putnoj propusnici spominju kraljevi Kuče, Suvarnapuspa i njegov sin Suvarnadeva. Zahvaljujući natpisu u Qizil Qayu, vladavina ovih kraljeva se može povezati i s kineskim kalendarom čijim daljnjim istraživanjem dolazimo do točnog nadnevka, a taj bi bio 8. kolovoz 642. godine.
Neki rukopisi su datirani ugljikom-14, no ishodi se ne poklapaju u potpunosti s ostalim zaključcima jer se u to vrijeme često papir reciklirao za ponovno uporabu. Rezultati datiranja ugljikom-14 stavljaju najranije tekstove u vrijeme oko 400. godine a najkasnije tekstove i u 12. stoljeće.
Fonologija
Na fonološkoj razini toharski pripada kentumskim jezicima indoeuropske porodice što znači da se gube palatalno-velarni suglasnici (*ḱ, *ǵ, *ǵʰ) i umjesto njih se koriste obični velarni suglasnici (*k, *g, *gʰ). Kentum jezike pretežito pronalazimo na zapadu i na jugu Europe (grčki, italski, keltski, germanski). S obzirom na to, toharski bi (poput djelomično grčkog i anatolijskih jezika) bio izoliran u području gdje prevladavaju satemske populacije indoeuropske porodice (tj. gdje palatalno-velarni suglasnici prelaze u sibilante). Otkriće toharskog je doprinjelo sumnjama o dotadašnjoj pretpostavci da se praindoeuropski u jednom trenutku podijelio na zapadnu i istočnu granu.
Diftonzi
Diftonzi se pojavljuju samo u toharskom B.
Suglasnici
Potonja tabela sadržava rekonstruirane foneme u toharskom zajedno s njihovom transkripcijom. S obzirom da je toharski pisan pismom koje je izvorno namijenjeno za Sanskrt i njegove potomke, transkripcija glasova je temeljena izravno na transkripciji odgovarajućih sanskrtskih glasova. Toharsko pismo ima znakove koji predstavljaju sve preostale sanskrtske glasove ali oni se pojavljuju samo u posuđenicama iz Sanskrt i najvjerojatnije nisu imali poseban izgovor u toharskom. Za neke od znakova se ne može sa sigurnošću reći kako su se izgovarali, pogotovo u slučaju palataliziranih obstruenata.
Morfologija
Sustav imenica u toharskom razlikuje dva roda (muški, ženski) i dodatnu imensku klasu "alternirajućeg" roda. Alternirajuće imenice u jednini imaju sklonidbu muškog roda a u množini sklonidbu ženskog roda. Alternirajuća klasa dolazi od praindoeuropskih imenica srednjeg roda.
Imenice se sklanjaju po devet padeža. Tri padeža smatramo primarnima (nominativ, genitiv i kosi padež) i oni dolaze iz praindoeuropskog (od nominativa, akuzativa i genitiva). Preostalih šest padeža su sekundarni i aglutinativni. To su alativ, perlativ, ablativ, lokativ, komitativ i kauzal. Dodaju se na kraj riječi u akuzativu, i to samo na posljednju riječ unutar imenske skupine. Potonji fenomen se naziva Gruppenflexion (skupno sklanjanje) a pronalazimo ga također i u turkijskim jezicima, japanskom te korejskom jeziku. Kao primjer, u imenskoj skupini kektseñ reki palsko-sa svaka pojedina riječ se nalazi u perlativu (-sa sufiks, u značenju se podudara s našim instrumentalom), ali samo poslednja (palsko) je i morfološki obilježena za taj padež a ostale ga dobivaju kao članovi skupine. Značenje cijele imenske skupine je tijelom, riječju i mišlju.
Nastavci sekundarnih padeža su nastali gramatikalizacijom postpozicija (poslijeloga).
Sintaksa
Za red riječi u toharskom možemo izvesti nekoliko tendencija (ali ne nužno i striktnih pravila)
Luksor (muhafaza)
Muhafaza Luksor ( / Muḥāfāzah Al Aqṣar) je jedna od 27 muhafaza na koje je Egipat administrativno podjeljen.
Geografske karakteristike
Muhafaza Luksor se nalazi na jugu Gornjeg Egipta, proteže se dužinu od nekih stotinjak km duž uske doline Nila.
U njoj živi 1,282,590 stanovnika na površini od 2,960 km²
Administrativna podjela
Muhafaza Luksor je administrativno podjeljena na 6 okruga; Karnak, Luksor, (urbani), Luksor, Armant, Esna i Tiba
Administrativni centar muhafaze je grad - Luksor, udaljen 670 km južno od Kaira i 220 km sjeverno od Asuana.
Historija
Muhafaza Luksor je osnovana tek 2009. dekretom predsjednika Mubaraka, odvajanjem južnog dijela Muhafaze Kena. Muhafaza je ime dobila po gradu Luksoru (, a to se odnosilo na ruševine antičke Tebe, što znači palače, ali postoji mogućnost da je ime derivat od rimskog - kastrum.
Privreda
Turizam i poljoprivreda su najvažnije privredne grane muhafaze.
Atrakcije
Luksor je zajedno sa ostalim tebanskim lokalitetima; Karnakom, Dolinom kraljeva i Dolinom kraljica - 1979., proglašen UNESCO-ovom Svjetskom kulturnom baštinom.
Veintidós de Febrero, San Andrés Tuxtla
Veintidós de Febrero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini San Andrés Tuxtla.
Deglio Faraldi, Imperia
Deglio Faraldi je naselje u Italiji u provinciji Imperia, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 334 m.
El Santuario, Tocumbo
El Santuario je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tocumbo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 27 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 868 m.
Maiorisi, Caserta
Maiorisi je naselje u Italiji u provinciji Caserta, u regiji Campania.
Porfin
Porfin je osnovno hemijsko jedinjenje iz porfirinske klase, koja sadrži niz biohemijski značajnih jedinjenja. Hemijska formula porfina je C20H14N4. Porfin je aromatično i heterociklično jedinjenje. Njegova hemijska struktura se sastoji od četiri pirolna prstena spojena putem četiri metinske (=CH–) grupe, čime se formira veći makrociklusni prsten.
Strukturne karakteristike porfina
Oko oboda makrociklusnog prstena, postoji ciklični lanac sp2 hibridizovanih ugljenikovih atoma, svi od kojih su deo sistema konjugovanih dvostrukih veza, koje daju molekulu njegov aromatični karakter. Rezonantne strukture porfina se mogu prikazati na sledeći način Datoteka:Porphin resonance structures.PNG Aromatični karakter porfina potiče od konjugacije, kao i od njegove planarne geometrije, što znači da svi atomi leže u jednoj ravni. Vezani za ciklični lanac ugljenika su četiri atoma azota u centru molekula, dva od kojih su vezana za atome vodonika, dok su druga dva atoma azota deo sistema konjugovanih dvostrukih veza.
Institucije Bosne i Hercegovine
Federacija BIH
thumb|Federacija BIH
Republika Srpska
thumb|Republika Srpska
Moerna, Brescia
Moerna je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 70 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 981 m.
Albany, Louisiana
Olbani je grad u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.088, što je 223 (25,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Chiwere
Chiwere (ŧΩiwe're), Grupa plemena Siouan Indijanaca u prerijskim područjima Sjeverne Amerike, koja su po njihovoj tradiciji, porijeklom od nekad Velikog Winnebago naroda. Danas žive po rezervatima na zapadu SAD-a i dijelom u Oklahomi.
Ime
Ime chiwere u značenju  'belonging to this place,'  ili ' the home people'  prvi je upotrijebio J. O. Dorsey da označi grupu Siouan plemena, do čijeg je raspada moglo doći negdje 1700.-tih godina, i koja su govorila dva ili tri veoma srodna dijalekta.
Povijest
Prema Chiwere tradiciji oni su bili dio Velikog Winnebago naroda koji su živjeli u krajevima sjeverno od Velikih Jezera. Migracijama na jug doći će do raspadanja Winnebago naroda, a prvo se moglo desiti možda cirka 1500, kada se Chiwere na području Wisconsina odvajaju od Winnebaga. Chiwere plemena nastaviti će put na jug ,da bi se negdje 1700.-tih Ajove (Iowa) odvojili od otoa i Missourija. Ajove je inače još 1685 u Wisconsinu susreo Nicolas Perrot a Radisson Otoe još 1655. sjeverno od ušća Wisconsina. U svakom slučaju tri Chiwere plemena do dolaska ekspedicije Lewisa i Clarka sredinom prvih godina 19. stoljeća već se nalaze na svojim tradicionalnim lokacijama.
Etnografija
Chiwere su tipična prerijska plemena nastanjena na središnjim područjima Velikih prerija ili ravnica na jugozapadu Iowe, koja je dobila ime po plemenu Iowa; na sjeverozapadu Missourija (koji nosi ime po istoimenom plemenu) i sjeveroistoku Kansasa gdje su obitavali Missouri ili Niutachi; i na jugoistoku Nebraske, gdje su obitavali Oto ili Otoe Indijanci, koja je dobila ime po njihovom nazivu za rijeku Platte, a glasio je  'ñįbraske' . Chiwere plemena dovodi se i u vezu sa Oneota Indijancima, i neki ih stručnjaci smatraju direktnim potomcima drevnih Oneota, o čemu nam obrazlažu američki arheolog James B. Griffin (1937) u svojem The Archaeological Remains of the Chiwere Sioux [u American Antiquity 2(3):180-181] i Joseph Ralston Caldwell (1959) u The Mississippian Period (Illinois Archaeological Survey Bulletin 1: 33-39). Vidi karta plemena Preijski Indijanaca i Prerijski Indijanci, Oneota.
Waccamaw
Waccamaw (Waccamau, Waccamawe, Waccomassee, Wacemaus, Waggamaw, Wicomaw, Wigomaw), pleme američkih Indijanaca porodice Siouan i srodno Catawbama, naseljeni duž rijeke Waccamaw u okruzima Georgetown i Horry, osobito u kraju poznatom kao Dog Bluff u Južnoj Karolini. Populacija Waccamawa 1600.-te iznosila je oko 900. Prvi puta ih spominje Francisco de Chicora, pod imenom Guacaya, kojega su 1521. zarobili Španjolci u provinciji Chicora. Godine 1715. imaju šest sela i broje 610 duša, a pet godina kasnije 1720. ulaze u kraći rat sa kolonistima u kojemu su uzgubili 60 ratnika, žena i djece. Godine 1755. pobijeno ih je nešto u naseljima bijelaca prilikom napada Cherokee i Natchez Indijanaca. Dio Waccamawa moguće da se otopio u Croatan Indijancima, a dio se priključio Catawbama. -Suvremena populacija plemena Waccamaw-Siouan tribe u Sjevernoj Karolini u okruzima Bladen i Columbus iznosi oko 2,000, a glavna naselja su im St. James, Buck Head, Council, i Chadbourn. Druga grupa u Južnoj Karolini  'Waccamaw Indian People' , priznati od Južne Karoline 2005, broje oko 400 duša, i ne smiju se brkati sa plemenom Varnertown Indijancima, službeno nazivani  'Wassamasaw Tribe of Varnertown Indians' , a vuku porijeklo od Catawba, Cherokee, Edisto i Etiwan Indijanaca.
Waccamawi sebe nazivaju i "People of the Fallen Star," pozivajući se na legendu o vatrenol 'lopti' koja je udarila u zemlju, gdje je nastalo jezero Waccamaw (vidi ).
Velika nagrada Njemačke
Velika nagrada Njemačke održava se od 1926. godine.
Višestruki pobjednici (vozači)
Podebljani vozači su i dalje aktivni u natjecanju Formule 1.
Višestruki pobjednici (konstruktori)
Podebljani konstruktori su i dalje aktivini u natjecanju Formule 1
Camiac-et-Saint-Denis
Kamjak et Sen Deni je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Žironda koja pripada prefekturi Liburn.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 255 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 38 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,6 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 62 metara (maksimalnoj 114 m, a minimalnoj 28 m).
Huautla (razvrstavanje)
Huautla ima više značenja:
Jay Silverheels
Jay Silverheels (26. maj 1912 – 5. mart 1980) bio je kanadski filmski i televizijski glumac rodom iz indijanskog naroda Mohawk, poznat po ulozi Tonta u popularnoj vestern TV-seriji The Lone Ranger.
Santa Mónica, Cabo Corrientes
Santa Mónica je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Cabo Corrientes.
Feministički pokret
Feministički pokret (također poznat kao Ženski pokret ili Oslobođenje žena) je niz političkih pokreta, organizacija i inicijativa kojima je cilj sprovesti ideje feminizma u društvo. Pod time se najčešće podrazumijevaju pokreti koji se bore za reproduktivna prava (uključujući abortus), porodiljni dopust, jedankost u plaćama, odnosno za suzbijanje nasilja u porodici, seksualnog uznemiravnja i seksualnog nasilja. Ciljevi pokreta variraju od države do države, od zabrane genitalnog sakaćenja žena u Sudanu do ukidanja tzv. staklenog plafona u zapadnim zemljama.
Santa Mónica, Cabo Corrientes
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 599 m.
Józef Piłsudski
Jozef Klemens Pilsudski (Zalavas, 5. decembar 1867 — Varšava, 12. maj 1935) je bio poljski državnik, maršal, prvi predsednik Poljske (1918 — 1922) i inicijator rata protiv sovjetske Rusije (1920 — 1921).
Od Prvog svetskog rata pa sve do svoje smrti Pilsudski je imao presudan uticaj u spoljnoj i unutrašnjoj politici Poljske, a bio je i važna politička ličnost u međuratnoj Evropi. Smatra se zaslužnim za ponovno stvaranje nezavisne poljske države, 123 godine nakon podele ostataka Kraljevine Poljske između susednih zemalja.
Od mladosti je bio zagovornik poljske nezavisnosti, a rano je postao uticajan član (kasnije i vođa) Poljske socijalističke partije. Glavnu pretnju video je u Ruskoj Imperiji pa je u početku sarađivao s Nemačkom i Austrougarskom kako bi doprineo ruskom porazu u ratu; nakon toga se udaljio od Centralnih sila i sarađivao sa zapadnim silama Antante. U Poljsko-sovjetskom ratu, kao maršal, izvojevao je pobedu i dodatne teritorijalne dobitke.
Od 1918. do 1922. bio je načelnik države, nakon čega se nakratko povukao iz politike prepuštajući vlast političkim protivnicima. U politički život se vratio 1926. državnim udarom, nakon kojeg je postao diktator i dva puta predsednik vlade (1926—1928. i 1930). Od tada pa do svoje smrti bavio se prvenstveno vojnim i spoljanopolitičkim pitanjima nastojeći očuvati poljsku nezavisnost od mogućih ekpanzionističkih posezanja Nemačke i Sovjetskog Saveza. 1934. je sklopio s Hitlerom desetogodišnji pakt o saradnji i nenapadanju. Bio je na vlasti do smrti 1935.
Institucije Republike Crne Gore
thumb|right thumb|linsk
Gradovi
Najveći gradovi u Republici Crnoj Gori su:
Ojo de Agua, Amanalco
Ojo de Agua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México, u opštini Amanalco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2882 m.
Bugojanska grupa
Bugojanska grupa je naziv za paravojnu formaciju, odnosno 19 pripadnika hrvatske ekstremne emigrantske organizacije Hrvatsko revolucionarno bratstvo (HRB) koji su u ljeto 1972. godine ušli na teritoriju tadašnje Jugoslavije s ciljem dizanja ustanka koji bi srušio tu državu, odnosno obnovio NDH. Akcija, koja je bila poznata pod šiframa Operacija Raduša i Operacija Feniks, započela je 20. juna 1972. kada je grupa - prethodno naoružana i obučena u logorima u Zapadnoj Njemačkoj - prešla tadašnju austrijsko-jugoslavensku granicu kod Dravograda, a nekoliko dana kasnije grupa je došla na predviđenu lokaciju na području planine Raduše u Centralnoj Bosni. Međutim, gotovo odmah je Bugojanska grupa postala predmetom opsežne sigurnosne operacije tadašnjih jugoslavenskih vlasti pod šifrom Raduša 72; jugoslavenske vlasti su, prema nekim izvorima, radi akcije hvatanja mobilizirali 30.000 pripadnika JNA, milicije i Teritorijalne obrane SR BiH. Do 28. jula je u okršajima s Bugojanskom grupom poginulo 15 jugoslavenskih vojnika, teritorijalaca i milicionera, ali je i sama grupa likvidirana. Prema službenim podacima jugoslavenskih vlasti, 15 pripadnika Bugojanske grupe je poginulo u oružanim okršajima, a četvorica su zarobljeni i odvedeni na Vojni sud u Sarajevu. Trojica su osuđeni na smrt, a samo je jedan - Ludvig Pavlović - osuđen na 20 godina zatvora.
Akcija Bugojanske grupe je izazvala veliki publicitet u SFRJ, odnosno tadašnje vlasti su je iskoristile u propagandne svrhe kako bi hrvatsku političku emigraciju prikazili kao teroriste. O njoj je TV Sarajevo godine 1985. snimila mini-seriju Brisani prostor, a novinar Đorđe Ličina je napisao knjigu Dvadeseti čovjek. Usprkos toga, cijeli je događaj postao predmetom brojnih teorija zavjere, urbanih legendi i alternativnih tumačenja, pogotovo nakon raspada SFRJ. Među dijelom Hrvata, pogotovo u BiH, pripadnici Bugojanske grupe se smatraju herojima i mučenicima, a po Ludvigu Pavloviću je za vrijeme rata u BiH nazvano nekoliko jedinica HVO.
Saulheim
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Alcej-Vorms Zaulhajm se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Alcej-Vorms. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 154 metra. Površina opštine iznosi 18,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.163 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 378 stanovnika/km².
Laghi, Treviso
Laghi je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 120 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 236 m.
Distant Voices (Star Trek: Deep Space Nine)
Distant Voices je epizoda američke science fiction TV-serije Star Trek: Voyager, premijerno prikazana 10. aprila 1995. godine. Radnja prikazuje kako dr. Bashir na svoj 30. rođendan postane metom napada telepatskog vanzemaljca, a nakon čega počne naglo stariti, a njegovi kolege i prijatelji se počnu neobično ponašati.
Hrvatska nogometna liga - sezona 2010./11.
Prva hrvatska nogometna liga 2010./11. je natjecanje Prve hrvatske nogometne lige koje je započelo 24. srpnja 2010., a završilo 21. svibnja 2011. Prvak sezone je GNK Dinamo Zagreb.
Yegogola, Santa Cruz Mixtepec
Yegogola je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa Cruz Mixtepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1578 m.
Santa Catalina, San Andrés Tuxtla
Santa Catalina je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini San Andrés Tuxtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 216 m.
Lucieni, Lucieni
Lucieni je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini Lucieni.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 6286 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 253 m.
Justice League (film)
Justice League je američki science fiction film snimljen 2017. godine u režiji Zacka Snydera. Predstavlja adaptaciju istoimenog stripa u izdanju DC Comics, peti film iz ciklusa o superherojima DC Extended Universe i neposredni nastavak filma Batman v Superman: Dawn of Justice. Radnja prikazuje kako nakon Supermanove smrti Batman (čiji lik tumači Ben Affleck) nastoji okupiti ostale superheroje kako bi se zajedno oduprli prijetnjama Zemlji iz svemira, te kako ih dolazak Steppenwolfa (čiji lik tumači Ciarán Hinds) i njegovih Parademona navede na očajnički čin oživljavanja Supermana. Justice League je, slično kao i neki prethodni filmovi iz ciklusa, bio obilježen poteškoćama tokom snimanja, dijelom vezanim uz porodičnu tragediju režisera Snydera, dijelom nastojanja da se ublaži previše "mračan" ton. Nakon premijere je ostvario daleko lošije komercijalne rezultate od previšenih, te se smatra najmanje uspjelim od svih filmova iz ciklusa.
Pedee
mini|Pedee princeze u vrijeme [[powwowa.]] Pedee (Peedee, Pee Dee, Peadea, Pidees), pleme Siouan Indijanaca sa srednjeg toka rijeke Pee Dee u Južnoj Karolini. Nestali su do ranog 19. stoljeća, a 1808. godine preostala je tek jedna polu-krvna pripadnica podrijetlom od Cape Fear i Pedee Indijanaca. U novije vrijeme osnovana su dva Pedee plemena, koja vuku podrijetlo od njihovih mješanaca, to su Pee Dee Indian Tribe of South Carolina koje je država Južna Karolina priznala 27 siječnja 2006., i Pee Dee Indian Nation of Upper South Carolina, državno priznati u drugom mjesecu 2005. godine.
Ime
Naziv Pedee nije razjašnjen. Speck (1935) navodi da bi moglo dolaziti od Catawba pi'ri, "something good," ili pak od pi'here, "smart," "expert," "capable."
Jezik
Nije sačuvana nijedna riječ iz pedee jezika, ali prema Swantonu postoje razlozi zbog kojih se sumnja da su članovi jezične porodice Siouan.
Povijest
Pedee prvi spominju kolonisti iz Južne Karoline, ali o njihovoj povijesti malo je poznato. Na jednoj mapi iz 1715. godine njihovo selo ucrtano je na istočnoj obali rijeke blizu današnjeg Cherawa. Godine 1744. Pedee i Natchez Indijanci pobili su neke Catawba Indijance, pa su zbog toga protjerani sa svoje zemlje, a zaklon nalaze po naseljima kolonista. Uskoro nakon toga inkorporirat će se u Catawbe, dok ih je dio ostao živjeti u blizini bijelaca sve do negdje 1755. Pedee populacija iznosila je 1600. oko 600. Popisom iz 1715. godine nisu posebno popisivani, nego vjerojatno zajedno sa plemenima Waccamaw (kojih je izbrojeno 610) i Winyaw (106).
Kultura
Pedee su bili sjedilački lovci i farmeri koji su negdje oko 1000. prije Krista zajedno sa ostalim istočnim Siouan Indijancima prešli planine Appalachian i nastanili se u atlantskom priobalju Sjeverne Amerike. Kuće im bijahu kružnog oblika načinjene od kore drveta a sela podizana uz obale rijeka. Većina ovih sela imala je i parne kupelji za ritualna čišćenja. Uz uzgoj kukuruza i graha bavili su se i sakupljanjem divljeg bilja, oraha, jagoda i drugog, a lovili su i ribe, jelene i drugu manju divljač.
Nova levica
desno|mini|170p|Demonstracije protiv rata [[1968. godine u Vankuveru]]
Nova levica ili Nova ljevica (engleski jezik: New Left) je pojam za modernu, progresivnu, radikalno-demokratsku i široku političku filozofiju nastalu na osnovu ideja koje su promovisali različiti aktivistički pokreti na Zapadu u drugoj polovini dvadesetog veka, ali i teorija savremenih teoretičara levice.
Uvod i nastanak
levo|mini|200p|Demonstracije protiv [[rata u Vijetnamu 21. oktobra 1967. godine u Vašingtonu]]
desno|mini|190p|Demonstrantkinja nudi [[cvet vojnoj policiji na protestu protiv rata u Vijetnamu u Arlingtonu, Virdžinija, 21. oktobra 1967. godine]]
Nova levica je izraz kojim se opisuju nove zamisli, ideje i pokreti koji su se 1960-ih i 1970-ih pojavili ili razvili na levom delu političkog spektra, pre svega u zapadnom svetu, a kojima je bilo zajedničko to da su, bilo po svojim krajnjim ciljevima ili taktici, predstavljali otklon od dotada dominantnog jednopartizma, boljševizma i lenjinizma različitih struja (tj. politike koja je u manjoj ili većoj meri uglavnom završila u staljinizmu). Zagovornicima nove levice je bilo zajedničko to da se kapitalističkom poretku suprotstavljaju ne samo kroz kontekst klasne borbe, nego i kroz borbu za prava i slobode pojedinca, odnosno kroz insistiranje na emancipatorskim ljudskim pravima i slobodama, slobodi izražavanja, slobodi okupljanja i protesta, rasnoj i rodnoj ravnopravnosti, seksualnim slobodama (pravo na korišćenje kontracepcije, pravo na abortus ili legalizacija prava LGBT+ osoba). Kao izvorište nove levice se najčešće spominju Sjedinjene Američke Države sredinom 1960-ih gde je upravo sazrevala tzv. generacija bejbi-bumera, prva koja je odrasla u društveno-ekonomskim okolnostima poratnog ekonomskog buma, dramatično drugačijim okolnostima od svojih roditelja, a što se odrazilo kroz generacijski jaz i odbacivanje njihovih vrednosti, te prihvatanje potkulture, kontrakulture i pokreta hipika, dece cveća i šezdesetosmaša, koji će često biti blisko povezivani sa novom levicom. Pokreti toga vremena su se protivili tradicionalnom autoritetu i neprikosnovenim vođama, podržavali slobodnu ljubav i legalizaciju pojedinih psihoaktivnih supstanci, protivili su se ratovima i militarizmu, promovisali mir, poštovanje različitosti, rodnu ravnopravnost, slobodu izražavanja, slobodu okupljanja i protesta, te zahtevali zaštitu i održivost prirode i životne sredine.
levo|mini|250p|Marš ženskog oslobođenja u [[Vašingtonu 1970. godine]]
desno|mini|100p|[[Zastava duginih boja|Dugina zastava, simbol različitosti i LGBT+ zajednice, čija ljudska prava podržava i savremena levica]]
Na osnovu jakih i uticajnih iskustava širokog socijalnog pokreta javile su se leve ideje o postojanju međupovezanosti klasnog antagonizma sa diskriminacijom lica ili grupe lica po nekom stvarnom ili percipiranom osnovu različitosti, kao što su rasne, polne, rodne, seksualne, verske, etničke, nacionalne, dobne i druge različitosti, te je na taj način nastala nova levica koja pored svog primarnog promišljanja o klasnoj borbi i pored zalaganja za interese radničke klase (politika socijalne pravde) razvija i proširuje svoju sferu interesovanja zalaganjem i za ostvarenje, poštovanje, zaštitu i unapređenje emancipatorskih ljudskih i manjinskih prava i sloboda (politika identiteta i ljudskih prava i sloboda), zatim, insistiranjem na većoj demokratskoj participaciji stanovnica i stanovnika od najnižeg nivoa odlučivanja do najvišeg nivoa odlučivanja (participativna demokratija), te insistiranjem na većoj zaštiti životne sredine i održivom razvoju (zelena politika).
Studentski pokreti, pokreti za ženska prava i žensko oslobođenje, mirovni i antiratni pokreti, radnički i sindikalni pokreti, ekološki pokreti i pokreti za emancipatorska ljudska prava i slobode, te prava svih neravnopravnih i potlačenih grupa društva (antirasistički, LGBT+ i ostali pokreti) čine široki socijalni pokret koji u svojim redovima okuplja onih 99 posto izrabljivanih u kapitalizmu, odnosno pokret koji se može izboriti za suštinsku promenu društvenog uređenja i prenošenje celokupne političke moći u ruke naroda - iz ruku političke elite, krupnog kapitala i banaka.
Savremena i nova levica u 21. veku
desno|mini|150p|[[Zastava|Crvena zastava, simbol pokreta socijalne pravde i levice]] Nova levica teži umanjenju ili prevazilaženju svih društvenih stratifikacija. Nova levica se zalaže za umanjenje neslobode, nejednakosti i nesolidarnosti u društvu, koje uzrokuje kapitalizam, a kao krajnji cilj svojih ideala zagovara prevazilaženje, koreniti raskid sa sistemom svetskog kapitalizma i uspostavljanje društveno-ekonomskog uređenja globalnog karaktera utemeljenog na demokratiji u političko-ekonomskoj sferi, te na demokratski planiranoj svetskoj proizvodnji i raspodeli. U pitanju je, dakle, sistem proizvodnje i raspodele globalnog karaktera koji bi bio u skladu sa potrebama svake pojedinke i svakog pojedinca, te globalne zajednice kao celine, i koji bi uzimao u obzir nosive kapacitete i uslove regeneracije životne sredine. Koreniti raskid sa svetskim kapitalizmom bi uspostavio nekapitalističko besklasno uređenje zajednice, čija bi glavna obeležja trebala biti: globalni karakter, zajedničko vlasništvo, demokratsko upravljanje, proizvodnja samo za potrebe i besplatan pristup.