cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Krhkost
Krhkost je svojstvo materijala koje je u suprotnosti sa žilavošću, a to znači da se materijal lomi bez prethodne plastične deformacije. Mjera za žilavost materijala je udarni rad loma. Za krhke materijale (staklo, keramika, polistiren) potreban je mali udarni rad loma materijala. Udarni rad loma određuje otpornost materijala krhkom lomu i mjera je za žilavost materijala. Udarni rad loma je energija utrošena za lom ispitnog uzorka kod ispitivanja. Označava se sa KU (ispitni uzorak s U zarezom) ili KV (ispitni uzorak s V zarezom) i izražava se u džulima (J).
Kod žilavog loma prisutna je snažna plastična deformacija u svim koracima loma materijala. Nastaje pri malim brzinama djelovanja naprezanja i pri naprezanju koje je znatno iznad granice razvlačenja materijala.
Decherd, Tennessee
je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Krhkost
Faktori koji utječu na krhkost
Na krhkost čelika i drugih materijala utječe prije svega radna temperatura (radni uvjeti) i vrsta materijala (kemijski sastav, nečistoće u čeliku, mikrostruktura, toplinska obrada i drugo).
Decherd, Tennessee
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.361, što je 115 (5,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Krhkost
Utjecaj temperature
Radna temperatura ima najveći utjecaj na krhkost. Sa snižavanjem temperature krhkost raste.
El Terrero, Guazapares
El Terrero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guazapares.
Krhkost
Utjecaj temperature
Prijelazna temperatura ispitivanja označava temperaturu na prijelazu s visokih prema niskim vrijednostima udarnog rada loma, odnosno to je temperatura koja odvaja područje žilavog od područja krhkog ponašanja materijala.
El Terrero, Guazapares
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1442 m.
Rimske katakombe
thumb|250px|Katakombe sv. Sebastijana, Rim. thumb|250px|[[Jan Styka, propoved sv. Petra u katakombama.]]
Krhkost
Utjecaj kemijskog sastava
Legure koje imaju plošno centriranu kubičnu kristalnu rešetku imaju uglavnom visoku žilavost (npr. gama-željezo (γ-Fe) ili austenit). Materijali s velikom čvrstoćom obično imaju nisku žilavost ili krhkost. Kod legura s volumno centriranom kubičnom kristalnom strukturom žilavost ovisi o temperaturi (sa snižavanjem temperature žilavost opada).
Utjecaj mikrostrukture
Određivanje veličine kristalnih zrna izvodi se ASTM (engl. American Society for Testing and Materials) E 112 metodom:
Rimske katakombe
Rimske katakombe (Catacombe di Roma) je prvotno bio naziv za lokalitet sa ranokršćanskim grobljem kraj današnje crkve sv. Sebastijana u Rimu. Danas se prije svega misli na podzemno groblje u kojima su sahranjivani stari kršćani, često velikih dimenzija, naročito u ranokršćansko doba (najpoznatije su katakombe u Rimu Sebastijanove, Domiciline, Prisciline i dr.). Isklesane su u mekoj stijeni na svetom području koje okružuje Rim.
Santa Blanca, Culiacán
Santa Blanca je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Culiacán.
Rimske katakombe
Kršćani, kojima je vjera bila zabranjena, skrivali su se u podzemlju rimskih katakombi, gdje su spojili svoje potrebe propovijedanja nove vjere i sahranjivanja mrtvih u grobnice i svetišta. Kad je car Neron počeo progoniti kršćane, za molitvu su se sastajali u grobnicama – u to je vrijeme svaki građanin na groblju bio siguran. Prema rimskom zakonu, grobna mjesta su bila sveta (sacrosanct), te su Rimljani rijetko progonili kršćane u katakombama.
Krhkost
Utjecaj mikrostrukture
gdje je: N – broj kristalnih zrna na površini od 1 inč2 (četvorni palac), pri povećanju mikroskopa od 100 puta, n – broj veličine kristalnog zrna po ASTM-u. Veličine kristalnih zrna se kreću od 00 do 14.
Santa Blanca, Culiacán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 68 m.
Rimske katakombe
U doba cara Konstantina završava progon kršćana te katakombe počinju posjećivati tisuće hodočasnika. U 5. stoljeću se ulazi u katakombe zatrpavaju kako bi ih se zaštitilo od Gota koji su u to vrijeme osvojili i opustošili Rim. Nakon 8. stoljeća katakombe su se prestale koristiti i zaboravljene su sve do njihova slučajna otkrića 1578.; sustavno se istražuju tek od 19. stoljeća.
Krhkost
Metode ispitivanja materijala udarom
Metode ispitivanja materijala udarom su:
Rimske katakombe
Uređenje i izgled
S vremenom su se proširile u sustav podzemnih hodnika, izgrađenih u nekoliko katova s proširenjima (cubicule, cryptae). One su se sastojale od tijesnih hodnika u čije su se zidove usijecale niše, u koje su se smještali ostaci tijela, a zatvarale se kamenim pločama. Neke katakombe imaju dvije ili više razina – katakombe svetog Sebastijana imaju čak četiri razine. Tijela umrlih stavljala su se u šupljine u zidovima, koje su prvobitno bile zazidane ciglama ili kamenjem. Kako su mnoge od tih pregrada u međuvremenu popustile i popucale, današnji se posjetitelji često moraju provlačiti između dugih redova kostura.
Opština Șirineasa, Vâlcea
Șirineasa je opština u Rumuniji u okrugu Valča.
Perpiana, Vicenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 810 m.
Acatán de las Piñas, Santiago Ixcuintla
Acatán de las Piñas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini Santiago Ixcuintla.
Flucitrinat
Flucitrinat je organsko jedinjenje, koje sadrži 26 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 451,462 Da.
Opština Șirineasa, Vâlcea
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 220 m.
Acatán de las Piñas, Santiago Ixcuintla
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 228 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 143 m.
Videorekorder
mini|desno|250px|VHS videorekorder marke Philips Videorekorder u najširem smislu označava svaki uređaj za snimanje, odnosno bilježenje elektromagnetskih video signala na za to pogodan medij, koji može biti magnetoskopska vrpca, DVD ili hard disk. U užem smislu se pod time podrazumijeva videorekorder koji sliku bilježi na magnetoskopske video kazete; takvi su se uređaji prvi put pojavili sredinom 1970-ih, s time da je sistem poznat kao VHS postao standard za njihovu upotrebu. Videorekorderi su postali izuzetno popularni kao medij za snimanje i naknadno reproduciranje televizijskog programa, a što je sa vremenom promijenilo način na koji publika konzumira popularne televizijske sadržaje. Videorekordere su 2000-ih počeli istiskivati DVD rekorderi, da bi se sa vremenom prestali proizvoditi s obzirom na široku rasprostranjenost online streaminga.
Miramar, Atzalan
Miramar je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Atzalan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 171 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1202 m.
Rimske katakombe
Uređenje i izgled
Grobovi u katakombama imaju različite oblike: niša u zidu sa sarkofagom; četvrtasta niša loculi zatvorena vertikalnom pločom; veća nadsvođena niša arcosolia s grobom na dnu zatvorenim horizontalnom pločom; redovito s natpisom pokojnika, a često i ranokršćanskim simbolima (tzv. kriptojezik – znakovlje razumljivo samo poklonicima nove vjere).
Platforma za reproduktivnu pravdu
Platforma za reproduktivnu pravdu zastupa feminističke vrijednosti pravednosti, nenasilja, solidarnosti i slobode kroz organiziranu političku borbu za zaštitu i unapređenje reproduktivnih i seksualnih prava i zdravlja. Okuplja organizacije koje se bave pravima žena, ljudskim pravima, zagovaranjem sekularnosti, LGBTIQ* pravima te pojedince/ke iz akademske, aktivističke i umjetničke sfere, liječnice_ke, i dr. Broji trideset aktivnih članica iz preko deset organizacija i preko pedeset podržavajućih članica iz više od petnaest organizacija.
Akcije
Platforma je od svog osnutka organizirala niz akcija kojima ukazuje na stanje reproduktivnih prava u Hrvatskoj i kojima zahtijeva legalan, dostupan pobačaj bez naplate za pacijentice.
Akcije su za cilj imale pozivanje na otpor ograničavanju reproduktivnih i drugih prava žena  , upozoravanje na posljedice odbijanja izvršavanja pobačaja iz vjerskih razloga , problematiziranje stigmatizacije pobačaja i žena koje se na pobačaj odlučuju  , osvještavanja socio-ekonomskog konteksta reproduktivnih prava , zagovaranje medikamentoznog pobačaja, zagovaranje sveobuhvatne seksualne edukacije, itd.
Platforma je 2019. u suradnji sa Ženskom sobom, Inicijativom #Spasi me i Zakladom Solidarna pokrenula kampanju #PravdaZaDjevojčice
Hram Ananda
thumb|Pogled na Anandin hram
Hram Ananda je budistički hram koji je godine 1105. u doba vladavine kralja Kyanzitthe podignut u Baganu u današnjem Mjanmaru. Ime Ananda dolazi od Budinog rođaka i pomoćnika, Časnog Anande, iako se u prošlosti zvao i Hram Ananta, što dolazi od fraze ananta pinya ili 'beskrajna mudrost'. Hram je sagrađen u indijskim arhitektonskim stilovima. U hramu ima četiri stojeće Bude od kojih je svaki pozlaćen i gleda u različitu stranu svijeta.
Capannacce, Roma
Capannacce je naselje u Italiji u provinciji Roma, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 229 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 254 m.
Usirare, Carichí
Usirare je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Carichí.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2079 m.
La Herradura, San Felipe
La Herradura je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini San Felipe.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2329 m.
Maddalena, Cuneo
Maddalena je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 144 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1612 m.
Trout Valley, Illinois
Traut Vali je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 537, što je 62 (-10,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
La Joya, Coxcatlán
La Joya je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Coxcatlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1081 m.
Bălușești, Icusești
Bălușești je naselje u Rumuniji u okrugu Njamc u opštini Icusești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 2262 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 261 m.
Ruhr
Ruhr (njemački: Ruhrgebiet) je velika konurbacija na sjeverozapadu Njemačke u federalnoj državi Sjeverna Rajna-Vestfalija, na ušću rijeka; Rajne i Ruhr u kojoj živi preko 5.1 miliona ljudi.
Geografske karakteristike
Na površini od 4 435 km², sraslo se 53 gradova i naselja, to je današnji Ruhr, peti po veličini grad u Evropi, nakon Velikog Pariza (Ile-de-France), Moskve, Velikog Londona i Istanbula.
Historija
thumb|260px|left|[[Metro stanica u Essenu]] Početci oblikovanja jedinstvenog grada sežu do 1920. kad je osnovan Savez ruhrskih ugljenokopa (Siedlungsverband Ruhrkohlenbezirk - SVR) iz kojeg je nastao današnji Ruhrski regionalni savez (Regionalverbandes Ruhr - RVR) koji upravlja sa 53 naselja, 11 većih gradova (Bochum, Bottrop, Dortmund, Duisburg, Essen, Gelsenkirchen, Hagen, Hamm, Herne, Mülheim an der Ruhr i Oberhausen) i četiri okruga Ennepe-Ruhr, Recklinghausen, Unna i Wesel sa svojih 42 grada i naselja.
Opština Tatatila, Veracruz
Tatatila je opština u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 4025 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1753 m.
El Encinal, Cuautepec de Hinojosa
El Encinal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Cuautepec de Hinojosa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2663 m.
Kvaliteta vode
mini|desno|250px|Uređaj za uzimanje uzoraka vode u dubini, u [[jezero|jezerima i morima, za ispitivanje kakvoće vode.]] mini|desno|250px|Automatska stanica za uzorkovanje vode ugrađena na rijeci Milwaukee blizu mjesta New Fane ([[Wisconsin).]] mini|desno|250px|Ručno uzimanje uzorka vode za ispitivanje. mini|desno|250px|Izmjerenom vrijednošću [[električna vodljivost|električne vodljivosti na električnom uređaju za mjerenje električne vodljivosti vode možemo procijeniti stupanj mineralizacije vode i tako ocijeniti o kojoj je vrsti vode riječ.]] mini|desno|250px|Mineralna voda ima veći udio [[Ukupne otopljene tvari|ukupno otopljenih tvari od pitke vode iz slavine.]] mini|desno|250px|Taloženje uslijed [[tvrdoća vode|tvrdoće vode (kamenac).]] mini|desno|250px|Kada je voda u maloj količini (u čaši vode) ona izgleda bezbojna za ljudsko [[oko.]] mini|desno|250px|pH metar. mini|desno|250px|Zamućenje vode koje ima vrijednosti 5, 50 i 500 NTU (od lijeve strane na desnu).
Kvaliteta vode ili kakvoća vode se ispituje prema preporukama, smjernicama i pravilnicima mjerodavnih ustanova i zavoda na međudržavnoj i državnoj razini. U Hrvatskoj kakvoća vode za piće propisana je Pravilnikom o zdravstvenoj ispravnosti vode za piće (NN. RH, br. 46/94) koji je u suglasju s istovrsnim pravilnicima Europske Unije. Ovim se pravilnikom propisuje:
Pravilnikom su dodatno za vrijeme izvanrednog stanja, ratnog stanja ili neposredne ratne opasnosti propisane maksimalno dopuštena koncentracija bojnih otrova u vodi za piće i radiološka svojstva vode za piće. Kakvoću vode za piće treba ispitivati na izvoru, nakon postupka pročišćavanja i dezinfekcije, u vodospremi i vodu u razdjelnoj mreži (na određenim mjestima vodovoda). Voda se ispituje terenskim uviđajem i analizom pojedinih uzoraka u laboratoriju.
U prirodi nema idealno čiste vode. Voda već pri nastanku iz vodene pare otapa plinove i krute čestice koje se nalaze u atmosferi. Sastav tla, i onečišćenje tla ima veliki utjecaj na sastav i kakvoću vode. Već u toku padanja, kiša upija atmosfersko onečišćenje zbog povećane količine ugljikovog dioksida CO2 u atmosferi, te pH pada do vrijednosti od 5,6 pa čak i do 4, te nastaju kisele kiše. Samo u kraškim područjima karbonatne stijene neutraliziraju tu kiselost, te voda ima pH oko 7, što je čini neutralnom. Onečišćenje podzemne vode uvijek je nepovoljno, jer ako se voda onečisti otrovnom tvari ona je izvan upotrebe ne samo desetljećima, već i stoljećima ili zauvijek. Zato mjere obvezne zaštite vode kod planiranja, gradnje i održavanja objekata moraju biti učinkovite, zakonski provedive, i određene Pravilnikom o zdravstvenoj ispravnosti vode za piće, te Uredbom o maksimalno dopuštenim koncentracijama opasnih tvari u vodama. Oni propisuju granične vrijednosti pojedinih kemijskih elemenata i spojeva, što vodu čine opasnom za ljudsko zdravlje ako se nalaze u koncentracijama većih od dopuštenih.
Analiza vode za piće
Analiza vode za piće obuhvaća slijedeća određivanja:
Berville-sur-Seine
Bervil na Seni je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Ruan.
Kvaliteta vode
Učestalost uzorkovanja
Učestalost uzorkovanja prema Pravilniku o zdravstvenoj ispravnosti vode za piće je:
Pokazatelji kakvoće vode
U određivanju kakvoće vode istraživači se vrlo često koriste svojim osjetilima da bi odredili neka fizička svojstva vode: miris, okus, boju, zamućenost, temperaturu i drugo, koristeći se pritom stečenim iskustvima i spoznajama o vrstama i jačini (intenzitetima) različitih osjeta. Jačina doživljenog mirisa, okusa, boje, zamućenosti ili temperature određuje se uspoređivanjem jačine organoleptičkih svojstava uzorka sa skalom poznatih standarda.
Električna vodljivost
Električna vodljivost vode je sposobnost vode da provodi električnu energiju. Ta sposobnost ovisi o prisutnosti iona, o njihovoj ukupnoj koncetraciji, o pokretljivosti i valenciji iona i o temperaturi mjerenja. Otopine većine anorganskih spojeva relativno su dobri vodići. Nasuprot tome molekule organskih spojeva, koje se ne razlažu u vodenoj otopini, električnu struju provode vrlo slabo (ako je uopće provode).
Jedinica mjere elektrovodljivosti je mikrosimens po centimetru (mS/cm), što je obrnuta vrijednost jedinici električnog otpora, mikroomu po centimetru, tj.: 1 S/cm = 1/(1 om/cm). Izmjerenom vrijednošću električne vodljivosti možemo procijeniti stupanj mineralizacije vode i tako ocijeniti o kojoj je vrsti vode riječ.
Ukupne otopljene tvari
Ukupne otopljene tvari ili TDS (engl. Total Dissolved Solids) su u vodi otopljene anorganske soli. Mjerna jedinica je miligram na litru (mg/l). Glavninu soli čine kationi kalcija, magnezija, natrija i kalija, te anioni karbonata, hidrogenkarbonata, klorida, sulfata i nitrata. Otopljene tvari uvodi mogu utjecati na njen okus. Na temelju izmjerenih vrijednosti ocjenjuje se ukusnost vode za piće.
Ukupne otopljene tvari u vodi potječu kako od prirodnih izvora tako i od onećišćenja. Na vrijednost ukupno otopljenih tvari mogu utjecati i miješanje morske vode sa slatkom, a i soli upotrebljene za odleđivanje cesta. Neki sastojci ukupno otopljenih tvari, kao što su kloridi, sulfati, magnezij, kalcij i karbonati utječu na koroziju ili na stvaranje nakupina na vododistribucijskim sustavima (kamenac).
Slanost ili salinitet vode
Slanost ili salinitet je važno svojstvo vode, a iskazuje se u promilima težine, tj. salinitet od 1 promila kazuje da je u kilogramu vode otopljen 1 gram soli (natrijev klorid). Slanost se najčešće povezuje s morskom vodom i s njenim utjecajem na slatke vode. Što je veći utjecaj morske vode slanost se povećava. Obično se smatra da se vode koje imaju slanost manju od 0,5‰ mogu koristiti za piće. Povišena slanost može negativno utjecati na razvodne sustave, crpke, ventile, gdje se na metalnim površinama stvaraju naslage ili nastaje korozija.
Tvrdoća vode
Tvrdoća vode je mjerilo učinka vode za njeno reagiranje sa sapunom. Tvrdoj vodi potrebno je prilično više sapuna za stvaranje pjene. Uzrok tome nije jedna tvar, nego raznoliki otopljeni polivalentni metali ioni, uglavnom kationi kalcija i magnezija, iako znatno manje tome doprinose i drugi kationi, npr. barija, željeza, mangana, stroncija i cinka. Tvrdoća vode se najčešće izražava u mg/l kalcijevog karbonata CaCO3, ali i preko njemačkih, francuskih i engleskih stupnjeva tvrdoće:
Boja vode
Boju vode možemo odmjeriti od oka ili spektrometrijski (odnosno kolorimetrijski). Spektrometrijska analiza se temelji na tome da određeni kemijski spojevi svojstveno upijaju (apsorbiraju) svjetlosno zračenje. Boja može biti prava; potječe od otopljene tvari, i prividna; može se uklonit filtriranjem (suspenzija). Boja vode je vrlo često fizikalno svojstvo koje se određuje u laboratorijskim pretragama. Promatranjem (vizualno) se boja uspoređuje prema standardnim skalama, a opisno se određuje jačina (intenzitet) obojenja. Boja vode, bez vezanih željeznih i magnezijevih spojeva, je žućkasta, a može biti: slabo žućkasta, žućkasta, žuta, žućkastosmeđa, smeđa, žućkastozelena ili zelena. Boja vode se određuje u čistoj staklenoj boci tako da se promatra uzorak držeći ga ispred sebe okrenut leđima izvoru svjetla.
pH vode
Kiselost ili pH pitke vode treba biti u granicama od 6,5 do 8. Kiselost vode je najbolje mjeriti pH metrima; elektroda se uranja u vodu i brzo se dobe jako točni rezultati. Kiselost je dobro mjerit odmah nakon uzimanja vode. Prirodne vode rijetko imaju neutralnu reakciju zbog prisutnosti elektrolita kiselog i bazičnog (alkaličnog) karaktera koji narušavaju ravnotežu izmenu (H+) i (OH-) iona. U kiselim sredinama koncentracija vodikovih iona je veća (pH < 7), a u bazičnim je manja (pH > 7). Visina pH u prirodnim vodama ovisi o fizikalno-kemijskim i biološkim čimbenicima. Od kemijskih čimbenika najvažniji su ugljikov dioksid CO2 i soli ugljične kiseline. Oni određuju aktivnu reakciju sredine (pH). Otapanjem slobodnog CO2 u vodi nastaje ugljična kiselina, koja se razlaže stvarajući ione (H+) i (HCO3-). Vodikovi ioni zakiseljuju vodu. I soli ugljične kiseline, karbonati i bikarbonati, u rastvoru se razlažu i stvaraju hidroksilne (OH-) ione, a rezultat je povećanje alkalične vrijednosti vode.
Sve kopnene vode možemo, prema pH, podijeliti na dva osnovna tipa: vode s neutralno-alkaličnom reakcijom i vode s kiselom reakcijom. U prvu skupinu spadaju vode a kojima pH rijetko pada na manje od 6, a u nizu slučajeva povisi se i do 10. Drugoj skupini pripadaju vode s pH manjim od 5,0, a takve su vode uglavnom sfagnumskog porijekla. Vrijednost pH nije postojana veličina, nego se tijekom godine znatno mijenja. Naročito su važna sezonska variranja. Također, i dnevna kolebanja pH mogu biti dosta velika, naročito u uvjetima masovno razvijenog vodenog bilja.
Miris vode
Miris vode je vrlo važno obilježje vode, posebno u vodoopskrbi. On potječe od različitih hlapljivih tvari otopljenih ili suspendiranih u vodi. U prirodnim vodama najčešći su mirisi po sumporovodiku i zemlji, a u otpadnim vodama po fekalijama, i različitim hlapljivim kemijskim tvarima. Miris vode može biti zemljani, pljesnivi, truležasti, riblji ili kemijski. Kemijski mirisi vode mogu biti po sumpornim tvarima, kloru, mineralnim uljima, amonijaku, fenolu, klorofenolu (miris apoteke), katranu i drugo.
Zamućenje vode
Zamućenje vode uzrokovana je suspendiranim tvarima, kao što su mulj, pijesak, fina otopljena organska i anorganska tvar, topljive obojene organske tvari, plankton i drugi mikroskopski organizmi. Zamućenje je mjera optičkog svojstva vode koje uzrokuje da se svjetlo rasprši i absorbira više nego što se prenosi (transmitira) u oštrim linijama duž uzorka. Bistrina vode važna je za izradu proizvoda namijenjenih za upotrebu od strane čovjeka kao i u mnogim proizvodnim djelatnostima. Zamućenje vode glavna je značajka za stanje i produktivnost vodenog sustava. Stupanj zamućenja izražavamo kao: prozirno, jasno, gotovo jasno, slabo opalescentno, opalescentno, slabo zamućeno i jako zamućeno.
Temperatura vode
Najveća temperatura vode za piće je 25 °C, a najbolja je 15 °C.
Okus vode
Okus vode se određuje samo kod bakteriološki i kemijski ispravne vode.
Bakteriološka analiza
Uzorci za bakteriološku analizu se pakiraju u sterilne boce. Boce se ne pune do vrha kako se ne bi namočio čep. Uzorke za bakteriološku analizu treba dostaviti u laboratorij što prije (unutar 6 sati!). Obično se mjere koliformne bakterije, fekalne koliformne bakterije, fekalni streptokoki, sulfitoreducirajuće klostridije, aerobne mezofilne bakterije.
Kemijski pokazatelji kakvoće vode
Kemijskim analizama vode se dobivaju čimbenici koji ukazuju na prisustvo organske tvari u vodi. Kod početnog onečišćenja organska tvar potječe od biljnih i životinjskih vrsta. Naknadno onečišćenje podrazumijeva prisustvo organske tvari koja je ljudski, životinjski ili industrijski otpad. Organsko onečišćenje je značajno ukoliko dovodi zarazne (patogene) mikroorganizme, otrovne (toksične) ili kancerogene tvari.
Prisustvo dušika
Nitrati (NO3-) su kancerogeni. Amonijak (NH3, NH4+) je izrazito otrovan za ribe. Nitriti (NO2-) uzrokuju methemoglobinemiu i posljedičnu methemoglobinuriju. Maksimalna dopuštena koncentracija NH4+ iznosi 0,1 mg/l, a za NO2- je 0,03 mg/l.
Potrošak kalijevog permanganata
Potrošak kalijevog permanganata je koristan kako bi se mogla odrediti količina organske tvari u vodi. Razgradnjom kalijevog permanganata (KMnO4) u vodi oslobađa se kisik. Oslobođeni kisik oksidira prisutnu organsku tvar. Na osnovi količine potrošenog kalijevog permanganata, odnosno količine kisika utrošenog (potrebnog) za oksidaciju organske tvari, izračuna se količina organske tvari.
Prisustvo klorida
Kloridi se normalno nalaze u tlu u količini ovisnoj o slanoći (salinitetu) tla. Stoga kloridi nisu pokazatelji zagađenja. Najveća dopuštena koncentracija klorida je 25 mg/l.
Zagađenje vode
Danas voda sadrži razne otrovne (toksične) proizvode ljudske civilizacije. Voda je zagađena putem benzina, fluorida, farmaceutskih lijekova, pesticida, olova, azbesta, nitrata, pa čak i radioaktivnog otpada, a sve to djeluje na našu vodu. Dosada je utvrđeno više od 800 nečistoća u vodi, a broj još uvijek raste.
Kloriranje vode
Klor je jedna od tih nečistoća, a moguće ga je prepoznati po njegovom poznatom, neugodnom mirisu. Kloriranje vode široko je prihvaćeno i primjenjuje se zbog svojih baktericidnih svojstava. Ironično je da je taj postupak nekad oslobađao vodu od zaraznih organizama, a sada je odgovoran za stvaranje nove vrste opasnih zagađivača. Trihalometani su nusprodukti dezinfekcije vode, koji se stvaraju kada klor u vodi reagira s otopljenim organskim kemikalijama. Zbog njihove otrovne prirode u vodi za piće, svaka pronađena prisutnost trihalometana je neprihvatljiva. Nažalost, oni su postali vrlo uobičajeni sastojci pitke vode. Ove kemikalije kao i širu obitelj kloriranih ugljikovodika, kao što su DDT, PCB, TCE, povezuje se sa srčanim bolestima, senilnošću i rakom. Vrijedno je spomena da su bolesti izazvane otrovnim tvarima iz vode dugotrajne (kronične) naravi, a obično se otkrivaju nakon dugog vremena izloženosti.
Teški metali
Živa je još jedan teški metal koji se nalazi u vodi. Iako gradski vodovod normalno uklanja živu, ljudi koji vodu povlače iz privatnih bunara, potpuno su nezaštićeni, posebno u područjima razvijene poljoprivrede. Otrovanje živom izaziva kožne probleme, unutarnja krvarenja, gubitak zubi, oštećenje jetre i bubrega. Olovo i živa su samo dvije od više od 800 štetnih i, možda, otrovnih kemikalija, koje se nalaze u pitkoj vodi. Mnoge druge zagađivače voda pokupi na svom putu kroz često staru mrežu gradskog cjevovoda.
Voda koja protječe polako rastvara materijal cijevi s kojim dolazi u dodir npr. olovo ili azbest. Isto se događa i zbog brojnih oštećenih, propuštajućih cjevovoda ili, jednostavno, zbog korozije na zastarjeloj hidrauličkoj opremi.
Las Higueras, Santiago Ixcuintla
Las Higueras je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini Santiago Ixcuintla.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 223 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 64 m.
Carfizzi, Crotone
Carfizzi je naselje u Italiji u provinciji Crotone, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 745 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 501 m.
Rancho de Engorda, Culiacán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 31 m.
Cavazzona, Modena
Cavazzona je naselje u Italiji u provinciji Modena, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1522 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 42 m.
Santa Teresa, Las Margaritas
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 87 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1457 m.
Jaraleña, Ocampo
Jaraleña je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Ocampo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2246 m.
Pettinà, Vicenza
Pettinà je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 35 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1092 m.
El Rincón, Atzalan
El Rincón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Atzalan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 169 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 383 m.
Marchesino, Verona
Marchesino je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 388 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 41 m.
Centar za ženske studije Rijeka
Centar kroz svoj rad doprinosi stvaranju društva jednakih prilika za sve građanke i građane, širi svijest o važnosti rodne jednakosti, o ženskim ljudskim pravima, kao i pravima drugih ranjivih skupina. Primarni cilj Centra kontinuirano je informiranje i educiranje svih dionika društvene zajednice, kao i poticanje suradnje među znanstvenicama/ima koji djeluju pri Sveučilištu u Rijeci, na Filozofskom fakultetu u Rijeci, a čiji se znanstveni rad temelji na ili se dotiče feminističke i rodne teorije, bez obzira na disciplinu ili polja znanja (primjerice filologija, psihologija, studiji medija i kulture itd.). 361x361px|Brigita Miloš, koordinatorica Centra za ženske studije|mini Brigita Miloš, poslijedoktorandica pri Odsjeku za kulturalne studije Filozofskog fakulteta Sveučilišta u Rijeci, gdje je zaposlena od 2012. godine, prva je, i za sada jedina, koordinatorica Centra.
Tijekom akademske godine 2015./2016. aktivno sudjeluje u inicijativi za pokretanjem nekog oblika akademski prepoznatog rodnostudijskog i feminističkog poučavanja i učenja. Inicijativa se okončala uspostavom Centra za ženske studije pri Filozofskom fakultetu u Rijeci (Odluka Senata Sveučilišta u Rijeci o uspostavi  Centra od 1. ožujka 2016.), kao prve akademske ustrojbene jedinice u tom području u Republici Hrvatskoj.
Vanjske poveznice
Centar za ženske studije pri Filozofskom fakultetu u Rijeci
Udruga za pomoć ovisnicima "Vida" Rijeka
El Avión, Tlalixcoyan
El Avión je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tlalixcoyan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 30 m.
Pian Zocchi, Vicenza
Pian Zocchi je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 25 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 160 m.
Erika Spirić
Erika Spirić (rođena 1955.) umirovljena je hrvatska babica. Za svoj rad u primaljstvu primila nagradu od UNICEF -a i grada Varaždina. Jedna je od osnivačica Hrvatske komore primalja. Zalaže se za kvalitetno primaljstvo i pravo žena na izbor u porođaju.
Shuqualak, Mississippi
je grad u američkoj saveznoj državi Misisipi.
Erika Spirić
Biografija
Završila je primaljsku školu u Zagrebu (1974.) i Višu školu za ginekologiju i porodništvo na Zdravstvenom veleučilištu u Zagrebu (1983.). Radni vijek provela je radeći na Odjelu za ginekologiju i porodništvo Opće bolnice Varaždin kao babica.
Shuqualak, Mississippi
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 501, što je 61 (-10,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Erika Spirić
Biografija
Aktivna je na području obrazovanja primalja, kao voditeljica prakse i mentor. Koautorica je nastavnog programa prvostupničkog programa primaljstva u Zagrebu i Splitu, a članica je radne grupe Hrvatskog saveza za promicanje primaljstva, koja želi pokrenuti sveučilišne programe primalja u Zagrebu, Rijeci i Splitu. Radila je na nacrtu Zakona o primaljstvu i jedna je od osnivačica Hrvatske komore primalja.
Uspostavila je i vodila program predporođajnog obrazovanja u Općoj bolnici Varaždin. Aktivna je na području primaljstva i zalaže se za visokokvalitetnu primaljsku skrb i pravo žena na izbor tijekom poroda.
Nagrade i priznanja
2016 UNICEF -ova nagrada "Prijatelj generacijama djece"
2016 Nagrada Grada Varaždina
Sindrom toksičnog šoka
Sindrom toksičnog šoka je rijetka, po život opasna komplikacija bakterijske infekcije. Često je povezana s korištenjem upijajućih tampona i kontracepcijskih spužvi. Uzrokuju ga egzotoksini stafilokoka ili streptokoka. Simptomi mogu uključivati groznicu, osip, ljuštenje kože, nizak krvni tlak, višestruko zahvaćanje organa koje može brzo napredovati u teški i nepopravljivi šok. Mogu postojati i simptomi povezani sa specifičnom infekcijom, poput mastitisa, osteomijelitisa ili upale pluća. Sindrom je prvi put opisan 1927.
Sindrom toksičnog šoka sa streptokokom ponekad se naziva sindromom sličnim toksičnom šoku. Temeljni mehanizam za njegov nastanak uključuje proizvodnju superantigena tijekom invazivne streptokokne infekcije ili lokalizirane stafilokokne infekcije. Rizični faktori za stafilokokni tip su uporaba visoko upijajućih tampona i kožne lezija kod male djece karakteriziranih povišenom temperaturom, niskim krvnim tlakom, osipom, povraćanjem i/ili proljevom te zatajenjem više organa. Dodatni faktori za šok sindrom uključuju i ozlijede na koži ili operacije. Dijagnoza se postavlja klinički i izolacijom uzročnika hemokulturama (za streptokok) ili iz uzoraka s mjesta upale. U Sjedinjenim Državama streptokokni toksični šok javlja se u 3 od 100.000 slučajeva godišnje, a stafilokokni TSS u oko 0.5 na 100.000 godišnje. Pojava toksičnog šoka je češća u zemljama u razvoju.
Liječenje
Liječenje uključuje intravenoznu terapiju, uzimanje antibiotika, inciziju i drenažu apscesa te intravenozno uzimanje imunoglobulina. Preporučuje se da se odmah odstrane tamponi, dijafragme i druga strana tijela. Sumnjiva mjesta primarne infekcije treba pomno dekontaminirati. MR ili CT mekog tkiva pomaže pri lokalizaciji mjesta infekcije. Dekontaminacija obuhvaća reinspekciju i ispiranje kirurških rana, čak i ako se doimaju zdravima; ponovljeni debridman nekrotičnih tkiva i ispiranje mjesta koja mogu biti kolonizirana prirodnim putem (sinusi, rodnica). Za sprječavanje ili liječenje hipovolemije, hipotenzije ili šoka daju se tekućine i elektroliti. Budući da se po cijelom tijelu može dogoditi gubitak tekućine u tkiva, šok može biti težak i otporan. Ponekad je potrebno agresivno oporavljanje tekućinama i potpora cirkulacije. Ukupni rizik od smrti iznosi oko 50% kod streptokokne bolesti, a 5% kod stafilokokne bolesti. Smrt može nastupiti u roku od 2 dana.
Povijest
Godine 1982. pokrenut je slučaj Kehm v. Proctor & Gamble, gdje je obitelj Patricije Kehm tužila Procter & Gamble za njenu smrt od TSS-a 6. rujna 1982. Pacijentica je koristila tampone marke Rely. To je bio prvi uspješan slučaj protiv tvrtke Procter & Gamble, koja je platila 300.000 dolara kompenzacijske štete obitelji Kehm. Ovaj se slučaj može pripisati povećanju broja propisa i ispitivanja sigurnosnih protokola za trenutne zahtjeve FDA -e.
Faktori rizika
FDA predlaže sljedeće smjernice za smanjenje rizika od dobivanja TSS-a pri upotrebi tampona:
FDA također savjetuje onima s poviješću TSS-a da ne koriste tampone, te da ih zamijene drugim proizvodima intimne higijene za upijanje i prikupljanje menstrualne krvi. Ostali dostupni proizvodi za menstrualnu higijenu su ulošci, menstrualne čašice, menstrualni diskovi i menstrualne gaćice.
Slučajevi TSS-a povezanih s tamponima vrlo su rijetki u Velikoj Britaniji  i Sjedinjenim Državama. Kontroverzna studija koju je proveo Tierno otkrila je da će tamponi od pamuka rjeđe dovesti do TSS-a od tampona proizvedenih u uvjetima u kojima TSS može rasti. To je učinjeno izravnom usporedbom 20 marki tampona, uključujući konvencionalne tampone od pamuka/rajona i tampone od 100% organskog pamuka. U nizu studija provedenih nakon ove početne tvrdnje pokazalo se da su svi tamponi (bez obzira na sastav) slični po svom učinku na TSS i da tamponi napravljeni od rayona nemaju povećanu incidenciju TSS -a. Umjesto toga, tampone je potrebno odabrati na temelju minimalne ocjene upijanja potrebne za apsorpciju protoka koji odgovara pojedincu.
Morske spužve se prodaju i kao proizvodi za menstrualnu higijenu. Studija Sveučilišta u Iowi iz 1980. otkrila je da komercijalno prodane morske spužve sadrže pijesak, šljunak i bakterije. Stoga bi morske spužve također mogle uzrokovati sindrom toksičnog šoka.
Sajlonci (1978)
Sajlonci ili Cylonci su fiktivna rasa vanzemaljskih robota koji predstavljaju glavne antagoniste u originalnoj verziji TV-serije Battlestar Galactica i njenom nastavku Galactica 1980. Sajlonci su smrtni neprijatelji čovječanstva okupljenog u Dvanaest Kolonija koje u mučkom napadu unište, a njihove ostatke, okupljene u izbjegličku flotu progone i nastoje dokrajčiti u svemiru.
Sajlonci su originalno stvoreni od reptilske rase koja se također zvala Sajlonci. Ona je, međutim, izumrla, ostavivši svoje mehaničke nasljednike da preuzmu njihovo mjesto u univerzumu, odnosno imperij koji se službeno naziva Sajlonska Alijansa.
Tipovi
Postoji nekoliko tipova Sajlonaca koji se pojavljuju u originalnoj seriji, odnosno njenim adaptacijama u obliku romana i stripova.
Svemirski brodovi
Sajlonci koriste nekoliko klasa svemirskih brodova, od kojih su se u seriji pojavili sljedeći:
Fludeoksiglukoza (18F)
Fludeoksiglukoza (18F) je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 181,149 Da.
Nolorabo, Guazapares
Nolorabo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guazapares.
Yemassee, South Carolina
je grad u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.027, što je 220 (27,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Jiggle TV
Jiggle TV ili jiggle television (doslovno: "Poskakujuća televizija") je, u pravilu pejorativni, izraz kojim se, prije svega u SAD, nastoje opisati igrane TV-emisije (filmovi i serije) koji publiku nastoje privuči implicitno ili eksplicitno seksualnim sadržajima, najčešće kroz učestalo prikazivanje oskudno odjevenih ili, rjeđe, golih žena, uključujući njihove protagonistice. Izraz je prvi put u drugoj polovici 1970-ih iskoristio Paul Klein, jedan od direktora američke TV-mreže NBC kako bi izrazio negodovanje programom suparničke mreže ABC odnosno uređivačkom politikom njenog producenta Freda Silvermana koji je bio oličen u tada izuzetno uspješnoj TV-seriji Charlie's Angels, čije su protagonistice u brojnim scenama nastupale u kupaćim kostimima ili omotane ručnicima. Klein je način na koji su ABC i Silverman promovirali tu seriju usporedio sa nedavno legaliziranim pornografskim filmovima; iako su takvi stavovi dobili podršku i od vjerskih fundamentalista i od radikalnih feministica, Silvermanova praksa se, u manjoj ili većoj mjeri nastavila na američkoj televiziji sve do današnjih dana.
Las Pailitas, San Felipe
Las Pailitas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini San Felipe.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 71 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2141 m.
Gojko Đogo
Gojko Đogo (Vlahovići, opština Ljubinje, 1. novembar 1940) je bosanskosrpski književnik pesnik i esejista, poznat kao jedan od najvatrenijih srpskih nacionalista i pristaša Radovana Karadžića i njegove politike. Danas je član Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske i član Senata Republike Srpske.
Život
Đogo je široj javnosti postao početkom 1980-ih, kada je njegova zbirka poezije Vunena vremena od strane tadašnjih jugoslovenskih vlasti protumačena kao vređanje lika i dela nedavno preminulog komunističkog vođe Josipa Broza Tita, a zbog čega je bio uhapšen te stekao reputaciju antikomunističkog disidenta. U vreme raspada komunističkog sistema u Jugoslaviji je postao jedan od trinaest intelektualaca koji su 1989. godine obnovili rad predratne Demokratske stranke.
U oktobru 1991 snimljen je telefonski razgovor između Đoge i  Radovana Karadžića u kom Karadžić kaže da bi avionski napadi na Sarajevo mogli rezultirati pogibijom oko 300.000 Muslimana, na šta Đogo odgovara: „To treba sve pobiti. Sve pobiti.“
Potpredsednik je Međunarodnog odbora za istinu o Radovanu Karadžiću.
Mnogo puta optuživan da pomaže skrivanje ovog haškog begunca, a u vezi sa tim na promociji knjige „Ratna pisma“ Radovana Karadžića je izjavio: „Radovan Karadžić je pregledao pisma koja smo nameravali da objavimo, ali je iz opravdanih razloga stigao da stavi izvesne beleške na samo neka od njih. U knjizi nema nikakvih tragova koji bi upućivali na veze i odnose sa Karadžićem, ali je evidentno da oni postoje. Zašto bismo to skrivali? To je jasno svakome ko uzme u ruke knjigu Ratna pisma“ Ova njegova izjava je izazvala velike reakcije, kako simpatizera Radovana Karadžića, tako i političara koji su apelovali na policiju da ispita Đoga povodom ovih tvrdnji.
Na suđenju predsedniku Miloševiću u Hagu su, takođe, puštani snimci telefonskih razgovora između Radovana Karadžića i Gojka Đoga, koji je te 1991. godine (kada su razgovori načinjeni) bio predsednik Udruženja Srba iz BiH u Srbiji.
2005. godine povodom poziva Karadžićeve supruge svome mužu da se doborvoljno preda, Đogo je izjavio: „Zašto Tužilaštvo u Hagu ne objavi dokumenta koja ima i koja dobrim delom obesnažuju optužnicu protiv Karadžića, a posebno deo za Srebrenicu“. Ovom izjavom Đogo je podigao pitanje da li Tužilaštvo Haškog tribunala skriva oslobađajuća dokumenta protiv optuženika. Ovim povodom sud u Hagu se nije oglasio.
Za dopisnog člana Akademije nauka i umjetnosti Republike Srpske izabran je 27. juna 1997, a za redovnog 21. juna 2004. Gojko Đogo je član Senata Republike Srpske od 1996. godine. Upravni odbor Udruženja književnika Srbije ga je 30. marta 2012. predložio za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti. Član je Srpskog PEN centra. Dobitnik je više nagrada za svoj rad, među njima je i Nagrada Jovan Dučić 2016. godine.
Ojo de Agua, Coxcatlán
Ojo de Agua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Coxcatlán.
Suhoj Su-30
Suhoj Su-30, (NATO naziv ) je višenamenski borbeni avion, dvomotorni dvosed, generacije 4+. Karakteriše ga super-manevarbilnost, veliki radijus dejstva, savremena avionika i motori sa promenljivim vektorom potiska kao opcija. Proizvodi ga Ujedinjena avio-proizvodna korporacija, a konstruisao ga je OKB Suhoj. Avion je veliki izvozni uspeh, a prodat je u deset zemalja, u preko 500 primeraka. U Irkutsku je pored aviona za izvoz, u toku proizvodnja 60 aparata za Rusko ratno vazduhoplovstvo, sa rokom isporuke do 2016. godine.
Ojo de Agua, Coxcatlán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1071 m.
Suhoj Su-30
Razvoj, oprema, namena
Organizovanje efikasne zaštite nenaseljenih prostranstava sovjetskog severa i Dalekog istoka bio je jedan od glavnih zadataka vojske PVO. Mnogobrojni aerodromi koji ne ispunjavaju ni osnovne, a teške klimatske uslove, stavili su pred vazduhoplovnu industriju težak zadatak da obezbedi lovačke avione velikog doleta, opremljene kvalitetnom navigacijskom opremom i sposobne za što samostalnije obavljanje zadataka. Povoljna početna iskustva u upotrebi Su-27UB pokazala su da taj avion po mnogim svojstvima odgovara zahtevima dugotrajnog patroliranja. U drugoj polovini osamdesetih godina Crvena armija, naručila je posebnu varijantu dvoseda, koja je mogla da služi kao leteće komandno mesto za navođenje grupe lovaca Su-27. Ovo posebno dolazi do izražaja kod važnih zadataka presretanja krstarećih raketa i strateških bombardera naoružanih takvim oružjem. Rad na projektu aviona Su-30 je počeo u OKB Suhoj sredinom 80-ih godina dvadesetog veka pod rukovodstvom, a ispitivanje ovih aviona, obavljeno je u jesen 1988. godine.
Piloti su zapazili da trenažni dvosedi Su-27UB, uz pune borbene mogućnosti izvorne varijante, daju priliku za podelu poslova između dva člana posade tokom dugotrajnih letova. Početkom 1987. godine na jedan Su-27UB ugrađen je sistem za utakanjem goriva u vazduhu što je trajanje leta produžilo na 10 časova. Prvi prototip aviona Su-27 PU, koji je kasnije preimenovan u Su-30, završen je 1990. godine. Oprema aviona dopunjena je taktičkim pokazivačem koji je smešten u drugoj kabini, na instrumentalnoj tabli komandira lovačke grupe. Uređaj za vezu i navođenje obezbeđuje prijem podataka, kao što su koordinate i karakteristike ciljeva i položaj grupe Su-27. Oni stižu iz operativnog centra sistema PVO i letećih radarskih osmatračkih stanica A-50. Poseban navigacijski sistem upotpunio je opremu za patroliranje. U grupnoj borbi u vazduhu, jedan Su-30 može da predvodi 4 lovca Su-27. Takva borbena grupa, osim suprostavljanja protivničkim avionima može da postavlja blokadu na pretpostavljenim pravcima leta krstarećih raketa. U podeli odgovornosti između članova posade, pilot Su-30 na prvom sedištu je zadužen za upravljanje avionom i naoružanjem kao i za vođenje vazdušne borbe na malim udaljenostima, a komandir, na drugom sedištu, osim vođenja grupne vazdušne borbe, odlučuje o upotrebi raketa većeg dometa protiv ciljeva izvan vizuelnog kontakta, na distanci.
Tehnički opis
Avion Su-30 je dvomotorni avion dvosed, sa klasičnom aerodinamičkom šemom, razvijen na osnovu višenamenskog lovca Su-27 i prilagođen za lovačku namenu, sa velikim radijusom dejstva ili lovca za ulogu komandnog mesta. U avione Su-30SM (Serijski Modernizovani) su ugrađeni motori AL-31FP, koji imaju promenljiv vektor potiska (sa dopunskim sagorevanjem, iznosi 123-{kN}-) u odnosu na motore koji su ugrađeni u osnovi Su-30 (AL-31FL). Motori su smešteni u razmaknutim gondolama na zadnjem delu trupa, dovoljno udaljeni jedan od drugo da jedan drugom ne smetaju u toku rada i da se poveća preživljavanje u slučaju pogotka jednog od njih sa raketom. Zbog ugradnje težeg radarskog sistema u kljunu, na trupu aviona su ispred krila postavljen kanard, u cilju poboljšalja uzdužne stabilnosti aviona, ali se u toku ispitivanja pokazalo da isti povećava uzgon aviona u toku poletanja, pa je odlučeno da se ugrađuje u buduće modifikacije aviona Su-30(SM, MKI, MKM, MKA). Tehnički opis aviona Su-30 uglavnom odgovara tehničkom opisu aviona Su-27 u odnosu na njega ima nekih poboljšanja proistekla iz prilagođavanja novoj nameni.
Zemlje korisnice
mini|desno|Korišćenje aviona Suhoj Su-30 u svetu
Su-30 u ruskoj avijaciji
VVS Ruske federacije poseduje samo 19 primeraka serijskih aviona Su-30 koji su izrađeni od 1994. do 1996. godine. Nalaze se u upotrebi u sastavu 54. gardijskog kerčanskog lovačkog avijacijskog puka iz baze Sevaslejka koji pripada 18. centru za borbenu opremu i preobuku letačkog sastava. Ta jedinica je zadužana za razradu taktike lovačke avijacije, pa Su-30 često učestvuju u vežbama kojima se proveravaju nove taktičke ideje borbene upotrebe. Jedan prototip Su-30 dodeljen je akrogrupi, u njoj lete piloti, koje predvodi čuveni Anatolij Nikolajevič Kvočur. Su-30 je korišćen u razvoju nekoliko izvoznih varijanti, koje su definisane kao višenamenski borbeni avioni osposobljeni za primenu raketnih sredstava vazduh-zemlja. U toku je ispitivanje prototipa koji će postati standard za modernizaciju aktivnih Su-27UB i Su-30. Rusko ratno vazduhoplovstvo i Rusko mornaričko vazduhoplovstvo dobija po 30 aviona Su-30SM, koji predstavljaju analog Su-30MKI, prilagođenih ruskim uslovima eksploatacije.
Reference
Avion Su-30MKI na izložbi sa naoružanjem .|desno|mini|250p
Opština Ștefănești, Vâlcea
Ștefănești je opština u Rumuniji u okrugu Valča.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 166 m.
Будиловина
Будиловина је насеље у Србији у општини Брус у Расинском округу. Према попису из 2002. било је 293 становника (према попису из 1991. било је 307 становника).
Демографија
У насељу Будиловина живи 225 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 42,1 година (38,7 код мушкараца и 45,4 код жена). У насељу има 90 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 3,26.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Enrico Dandolo
Enrico Dandolo (Venecija, oko 1107. - Konstatinopolis, 21. jun 1205.), bio je 41 mletački dužd koji je vladao od juna 1192. do svoje smrti zbog duboke starosti - 1205.
Enrico čije je latinsko ime bilo Henricus Dandolus, bio je jedan od najstarijih (za dužda je izabran sa 85 godina već gotovo slijep ) ali i najlukavijih venecijanskih mletačkih duždeva koji je sjajno iskoristio priliku koja mu se ukazala za Četvrtog križarskog rata, jer je napor te vojske usmjerio na zauzimanje Zadra, a nakon tog i Konstatinopolisa i tako udario temelje mletačkog imperija.