cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Težina
Ubrzanje Zemljine sile teže
Ubrzanje Zemljine sile teže (oznaka: g) ubrzanje je slobodnog pada u gravitacijskom polju Zemlje. Srednja vrijednost na površini Zemlje (razini mora) iznosi oko 9,81 m/s², a zbog vrtnje i spljoštenosti Zemlje mijenja se sa zemljopisnom širinom. Dogovorom utvrđena standardna vrijednost od 9,80665 m/s² koristi se kao fizikalna konstanta i mjerna jedinica, a označava se kao gn, g0 ili g.
Argininska racemaza
Argininska racemaza (, Arginine racemase) je enzim sa sistematskim imenom arginin racemaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je piridoksal-fosfatni protein.
Malvern, Ohio
Malvern je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.189, što je 29 (-2,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
254 Augusta
254 Augusta je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 12,11 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,194 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 4,513 stepeni, a orbitalni period iznosi 1187,620 dana (3,251 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,120. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 12,13 a geometrijski albedo 0,169.
Osteria Pesce, Padova
Osteria Pesce je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 15 m.
Aurora, Colorado
Orora je treći po veličini grad u američkoj saveznoj državi Kolorado. Broj stanovnika po popisu iz 2007. godine je 309.416.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 325.078, što je 48.685 (17,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ubrzanje
Ubrzanje ili akceleracija u fizici opisuje kako se mijenja brzina gibanja. U svakodnevnom govoru iste riječi opisuju kako se mijenja brzina odvijanja bilo kakvog procesa; no, tu pojam nije precizno definiran nego samo podrazumijeva povećavanje brzine (npr. "treba ubrzati postupak...").
U fizici je ubrzanje vektorska veličina koja se dobiva deriviranjem brzine po vremenu (koja je također vektor). U nekim situacijama, međutim, koristi se riječ ubrzanje da označi samo iznos vektora ubrzanja, ako je iz konteksta jasno o čemu se radi, npr. kod gibanja po pravcu.
Najjednostavnije je opisivati ubrzanje i brzinu gibanja točke. Takav se opis odnosi i na tijela kojima su dimenzije zanemarivo male (čestice) i na kruta tijela koja ne rotiraju, tj. gibaju se samo translacijski. Ako tijelo još i rotira, njegove različite točke imaju različita ubrzanja. Tada se pojam ubrzanje tijela odnosi na ubrzanje njegovog centra masa (a kaže se još da je to translacijsko ili linearno ubrzanje), a usto se još promatra i kutno ubrzanje.
U ovome tekstu opisuje se samo ubrzanje točke (čestice), tj. samo translacijsko ubrzanje.
Formalna definicija
Ubrzanje je derivacija brzine po vremenu:
Analiza gibanja u dinamici često polazi od 2. Newtonovog aksioma, koji (u nerelativističkoj aproksimaciji) glasi "suma sila jednaka je umnošku mase i akceleracije" (tj. ). Odatle se, iz sila koje djeluju na materijalnu česticu, izravno dobiva njezina akceleracija. Potom se iz akceleracije brzina čestice računa integriranjem:
Prosječno i trenutno ubrzanje
Za gore navedenu definiciju ponekad se kaže da opisuje trenutno ili pravo ubrzanje. Ti se termini koriste (umjesto jednostavnog naziva ubrzanje) kada se želi naglasiti razlika u odnosu na prosječno ili srednje ubrzanje, koje se definira kao omjer promjene brzine i vremenskog intervala u kojemu se brzina promijenila:
gdje simbol označava promjenu, tj. razliku između kasnije i ranije vrijednosti. Tu je promjena brzine od trenutka  do trenutka, dok je  vremeski interval (proteklo vrijeme) između ta dva trenutka.
Tijekom promatranog vremenskog intervala točka (ili tijelo) je mogla kojekako ubrzavati i usporavati svoje gibanje, pa će se istim postupkom dobiti različita prosječna ubrzanja u kraćim vremenskim podintervalima, što ograničava upotrebnu vrijednost prosječnog ubrzanja na zadani vremenski interval (i njegov zadani početni trenutak).
Nasuprot tome, "pravo" ubrzanje ("trenutno") ne ovisi o vremenskom intervalu jer se dobiva njegovim zamišljenim skraćivanjem na "beskonačno mali interval" oko pojedinog trenutka. Postupak se općenito (u različitim primjenama) naziva graničnim prijelazom i definira pojam derivacije. Trenutno ubrzanje je derivacija brzine po vremenu, tj. "granična vrijednost" (limes, simbol "lim") omjera promjene brzine i pripadnog vremenskog intervala kada vremenski interval "teži" prema nuli:
Definicija "promjena brzine u jedinici vremena"
Najjednostavnija definicija ubrzanja, koja je dobro polazište za razumijevanje pojma, jest uobičajena definicija iz osnovne škole: "Ubrzanje je promjena brzine u jedinici vremena”. Pritom se obično promatra pravocrtno gibanje, pa se riječ brzina odnosi samo na iznos brzine (jer ne mijenja smjer) a i riječ ubrzanje samo na iznos ubrzanja. Takva definicija vrlo nepotpuno opisuje ubrzanje: to je samo broj koji je jednak prosječnom iznosu ubrzanja u toj jedinici vremena.
No ako promatramo jednoliko ubrzano pravocrtno gibanje, kod kojega se iznos ubrzanja ne mijenja, onda je on doista jednak prosječnom iznosu, i računa se tako da se promjena brzine podjeli s vremenom. Npr. ako za 3 sekunde brzina naraste s 5 m/s na 17 m/s, ukupna promjena je 12 m/s, a ubrzanje se dobiva dijeljenjem (12 m/s) : (3 s) = 4 m/s2, i označava da brzina naraste za 4 m/s svake sekunde. Odatle se vidi i da je metar u sekundi na kvadrat (m/s2) mjerna jedinica za ubrzanje u SI sustavu
Tangencijalno i centripetalno ubrzanje
desno|mini|300px|Rastav sile i ubrzanja na tangencijalnu i normalnu komponentu U svakoj točki proizvoljno zakrivljene putanje neke materijalne čestice može se njezino ubrzanje rastaviti na dvije komponente: na tangencijalno ubrzanje  koje je paralelno s tangentom na putanju, i na normalno ubrzanje  koje je u smjeru normale na putanju. Na skici desno prikazano je u gornjem dijelu ukupno ubrzanje (i sila koja ga uzrokuje), a u donjem dijelu to ubrzanje rastavljeno je na tangencijalnu i normalnu komponentu (kao i sila). Prikazane su i tangenta i normala (t i n) kao koordinatne osi: tangenta je u smjeru brzine, a normala je okomita na tangentu, leži u ravnini koju određuju brzina i ukupno ubrzanje, i usmjerena je prema "udubljenom" dijelu putanje. (Uobičajeno korištenje istog slova t i za tangentu i za vrijeme ne bi smjelo dovesti do zabune: ono se u tekstu odnosi na tangentu samo ako je indeks tangencijalnog vektora ili komponente.)
Tangencijalno ubrzanje opisuje kako se brzo mijenja iznos brzine:
Tu je skalarna tangencijalna komponenta ubrzanja, dok je  iznos brzine.
Normalno ubrzanje opisuje kako se brzo mijenja smjer brzine:
Tu je skalarna normalna komponenta ubrzanja,  je iznos brzine, dok je  radijus zakrivljenosti putanje u promatranoj točki.
Na skici su prikazane vektorske komponente, a u gornjem tekstu se koriste skalarne komponente. Odnos između njih i ukupnog ubrzanja je sljedeći:
Tu je jedinični vektor u smjeru tangente (dakle, i u smjeru brzine), dok je  jedinični vektor u smjeru normale (jedinični vektori imaju iznos jednak 1). Kada se skalarna komponenta pomnoži s jediničnim vektorom, dobije se vektorska komponenta, npr. .
Za razumijevanje uloge komponenti ubrzanja korisno je razmotriti njihovu vezu sa silama na temelju 2. Newtonovog zakona. Ako je ukupna (rezultantna) sila koja djeluje na česticu, ona joj daje ubrzanje  u smjeru sile prema formuli. Temeljno svojstvo vektora jest da među njihovim komponentama na pojedinoj osi koordinatnog sustava vrijede isti odnosi (jednadžbe) kao i među samim vektorima. To znači da tangencijalna sila daje tangencijalno ubrzanje, a normalna sila daje normalno ubrzanje (kao na skici).
Odatle se lako razumije zašto tangencijalno i normalno ubrzanje imaju gore navedeni smisao. Tangencijalna sila djeluje u smjeru brzine (ili u suprotnom smjeru); dakle, ona povećava iznos brzine (ili ga umanjuje). Zato tangencijalno ubrzanje opisuje promjenu iznosa brzine (povećanje ili umanjenje). Dakle, nema razloga da se te tangencijalne komponente dovode u vezu s promjenom smjera brzine.
Nasuprot tome, normalna sila okomita je na brzinu: ona ne povećava brzinu jer ne vuče nimalo prema naprijed, niti umanjuje brzinu jer ne vuče nimalo prema natrag. A ipak mijenja brzinu jer daje čestici ubrzanje (normalno ubrzanje). Budući da nema promjene iznosa brzine, očito je da to mora biti promjena smjera brzine.
Formalni izvod
Formule za tangencijalno i normalno ubrzanje mogu se dokazati deriviranjem brzine ako se ona prikaže kao umnožak iznosa i jediničnog vektora
Jedinični vektor tangente ima smjer brzine, i može se dobiti tako da se brzina podijeli sa svojim iznosom (zato što je njegov iznos jednak 1). Deriviranjem gornjeg izraza za brzinu, prema pravilu deriviranja umnoška, dobije se:
Odmah se vidi da lijevi pribrojnik izgleda kao ranije definirana tangencijalna komponenta ubrzanja. No, da bi se to dokazalo, treba pokazati da je desni pribrojnik jednak normalnoj komponenti ubrzanja. U tu svrhu treba objasniti što se dobiva deriviranjem jediničnog vektora u desnom pribrojniku.
Derivacija jediničnog vektora
desno|mini|300px|Derivacija jediničnog vektora Derivacija bilo kojeg jediničnog vektora mora biti okomita na njega, kako se vidi iz skice desno, koja prikazuje promjenu  nekog jediničnog vektora u vremenskom intervalu. Na skici je ta promjena približno okomita na jedinični vektor, a u graničnom prijelazu kada vremenski interval teži nuli (kad se računa derivacija), promjena postaje točno okomita na jedinični vektor (i to u smjeru njegova zakretanja). Iznos derivacije dobije se tako da se iznos promjene podijeli s  i provede granični prijelaz u kojemju vremenski interval teži nuli. Na skici se vidi da je iznos promjene približno jednak duljini kružnoga luka kojega prekriva, a u graničnom prijelazu postaju točno jednaki. Duljina tog dijela kružnoga luka jednaka je kutu zakreta kako slijedi iz definicije kuta u radijanima (luk kroz polumjer), budući da je iznos polumjera jednak 1 (iznos jediničnog vektora). Dakle, iznos derivacije jediničnog vektora je granična vrijednost, a to je iznos kutne brzine zakretanja jediničnog vektora.
256 Walpurga
256 Walpurga je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 63,34 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,208 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,790 AJ.
Ubrzanje
Derivacija jediničnog vektora
Odatle se vidi da desni pribrojnik gornje jednadžbe za ubrzanje ima smjer jediničnog vektora normale te da ima iznos. To je, dakle, doista normalna komponenta ubrzanja, i ona ima oblik:
Analogija s kružnim gibanjem
Kod kružnog gibanja iznos kutne brzine jednak je omjeru iznosa brzine i polumjera kružnice,. Tu kutna brzina opisuje zakretanje polumjera (radij-vektora) povučenog do točke koja se giba po kružnici. No, ista kutna brzina opisuje i zakretanje vektora brzine točke, jer je taj vektor stalno okomit na polumjer kružnice. Zato se normalna komponenta ubrzanja može izraziti preko iznosa brzine i polumjera:.
256 Walpurga
Ekscentricitet orbite iznosi 0,069, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 13,309 stepeni, a orbitalni period iznosi 1897,597 dana (5,195 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 9,80 a geometrijski albedo 0,053.
Max Euwe
Machgielis (Max) Euwe bio je holandski šahist. Bio je peti igrač koji je postao svjetski prvak u šahu.
Kvorum-sensing N-acil-homoserinska laktonaza
Kvorum-sensing N-acil-homoserinska laktonaza (, acil homoserin degradirajući enzim, acil-homoserin laktonska acilaza, AHL laktonaza, AHL-degradirajući enzim, AHL-inaktivirajući enzim, AHLaza, AhlD, AhlK, AiiA, AiiA laktonaza, AiiA-sličan protein, AiiB, AiiC, AttM, delaktonaza, laktonazi sličan enzim, N-acil homoserin laktonaza, N-acil homoserin laktonska hidrolaza, N-acil-homoserin laktonska laktonaza, N-acil-L-homoserin laktonska hidrolaza, kvorum-sensing laktonaza, kvorum-sensing N-acil homoserin laktonska hidrolaza) je enzim sa sistematskim imenom N-acil-L-homoserin-lakton laktonohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Max Euwe
Rođen je u Watergraafsmeeru, blizu Amsterdama. Diplomirao je na Univerzitetu u Amsterdamu, gdje je stekao i doktorat iz matematike. Bio je gimnazijski profesor u Rotterdamu, a kasnije je upravljao računskim IBM-centrom u Amsterdamu. Primjenjivao je svoje znanje matematike na problem beskonačne partije šaha koristeći Thue-Morse sekvencu.
Pobijedio je na svim holandskim prvenstvima na kojima je učestvovao od 1921. do 1952, a osvojio je titulu i 1955. Jedini ostali pobjednici u ovom periodu bili su Salo Landau (1936) i Jan Hein Donner (1954). Ukupno je pobijedio rekordnih 12 puta. Postao je amaterski šahovski prvak 1928. 15. 12. 1935, poslije 30 partija koje je igrao u 13 različitih gradova za 80 dana, pobijedio je vladajućeg svjetskog prvaka Aleksandra Aljehina. Ova titula bila je veliki podstrek za razvoj šaha u Holandiji.
Titulu je izgubio od Aljehina 1937. Poslije Aljehinove smrti 1946. smatralo se da Euwe ima moralno pravo da bude svjetski prvak, ali je on galantno pristao učestvovati na turniru s pet učesnika koji će dati novog svjetskog prvaka, održanom 1948, na kojem je zauzeo posljednje mjesto. Njegov posljednji veliki turnir bio je u Zürichu 1953.
Iako je bio više od 40 godina stariji od Bobbyja Fischera, imao je snage i istrajnosti da izvuče neriješen rezultat protiv njega (1:1).
Od 1970. (kad je imao 69 godina) do 1978. godine bio je predsjednik FIDE i odigrao je važnu ulogu u organiziranju čuvenog meča između Borisa Spaskog i Fischera.
Njegova unuka, Esmee Lammers, napisala je dječiju knjigu pod naslovom Lang Leve de Koningin (Neka živi kraljica), koja je vrlo popularna među mladima.
Kvorum-sensing N-acil-homoserinska laktonaza
Acil-homoserinske laktone (AHL) formiraju gram negativne bakterije i obično ih koriste kao signalni molekul za međusobnu komunikaciju u procesu kvorum-sensinga. AHL se vezuje za transkripcione faktore i na taj način utiče na ekspresiju gena. Ovim vidom komunikacije bakterije regulišu brojne biološke funkcije, uključujući i sekreciju faktora virulencije.
Ubrzanje
Analogija s kružnim gibanjem
Po analogiji s kružnim gibanjem, i kod gibanja po krivulji opisuje se zakretanje vektora brzine pomoću iznosa brzine, i to relacijom. Ta relacija zapravo definira polumjer zakrivljenosti krivulje u promatranoj točki. Polumjer zakrivljenosti krivulje je polumjer tzv. oskulatorne kružnice, a to je kružnica koja najbolje prianja uz krivulju u toj točki (imaju jednaku zakrivljenost). Definiranje polumjera zakrivljenosti omogućuje da se normalna komponenta ubrzanja na krivulji izrazi na sličan način kao na kružnici:
256 Walpurga
Asteroid je otkriven 3. aprila 1886. godine.
Ubrzanje
Alternativni geometrijski izvod
desno|mini|440px|Rastav promjene brzine na tangencijalnu i normalnu komponentu Prethodni izvod orijentiran je na matematičku korektnost i potpunost, pa mu zato nedostaje neposrednog geometrijskog zora. Na skici desno, međutim, zorno je prikazano gibanje točke po krivulji tako da se vide vektori položaja i brzine na početku i na kraju vremenskog intervala (lijeva strana skice), kao i promjena brzine  na desnoj strani skice. Pritom je promjena brzine rastavljena na tangencijalnu i normalnu komponentu:
Ubrzanje je derivacija brzine po vremenu, tj. granična vrijednost omjera promjene brzine i pripadnog vremenskog intervala  kada vremenski interval teži nuli:
I bez punog matematičkog formalizma, može se razumjeti kako lijevi pribrojnik daje tangencijalnu komponentu a desni normalnu komponentu ubrzanja. Iz skice je očito da samo mijenja iznos brzine (u prikazanom primjeru povećava brzinu). Smjer brzine mijenja samo komponenta, ali ona malo doprinosi i promjeni iznosa, jer prevodi katetu pravokutnog trokuta u hipotenuzu. Međutim, kada u graničnom prijelazu teži prema nuli (kod izračuna ubrzanja), taj pravokutni trokut postaje jednakokračan, pa  mijenja samo smjer vektora brzine.
Odatle je jasno da je skalarna tangencijalna komponenta ubrzanja jednaka derivaciji iznosa brzine po vremenu - te da je pozitivna kad se brzina povećava, a negativna kad se brzina umanjuje. Skalarna normalna komponenta ubrzanja uvijek je pozitivna, jer se brzina zakreće u smjeru normale. Njezin iznos, međutim, određuje se na temelju gornjeg formalnog izvoda, ili na temelju analize kružnog gibanja. (Ipak, i sa skice se razabire da taj iznos treba biti jednak, zato što je iznos približno jednak umnošku iznosa brzine i kuta njezinoga zakretanja.)
Tangencijalno i centripetalno ubrzanje
Brzina čestice koja se kreće na zakrivljenom putu kao funkcija vremena se može zapisati kao:
Rajnska operacija
Operacija Plunder (doslovno: Operacija plijen), poznata i kao Rajnska operacija, je naziv za prelazak Rajne koga su pred kraj drugog svjetskog rata, noću 23. marta 1945. izvele Druga britanska armija general-pukovnika Sir Miles Dempseyja kod Reesa, Wesela i južno od rijeke Lippe (operacije Turnscrew, Widgeon i Torchlight) te američka Deveta armija pod general-pukovnikom Williamom Simpsonom (operacija Flashpoint), te američki XVIII zračnodesantni korpus (britanska 6. zračnodesantna divizija i američka 17. zračnodesantna divizija) koji je podržao napad zračnim desantom iza istočne obale (operacija Varsity). Sve te formacije su pripadale 21. grupi armija pod feldmaršalom Sir Bernardom Montgomeryjem. Njihov uspješni prelazak Rajne je doveo do sloma posljednje linije obrane Njemačke i otvorio put Zapadnim saveznicima u srce Njemačke, prisiljene na kapitulacija mjesec i pol dana kasnije.
Ubrzanje
Tangencijalno i centripetalno ubrzanje
je jedinična vektorske tangenta na putu, koja je usmerena u pravcu kretanja datog momenta. Uzimajući u obzir promenu brzini v(t) i promenu smera ut, ubrzanje čestice koja se kreće duž zakrivljenog puta se može zapisati koristeći lančano pravilo diferencijacije za proizvod dve funkcije vremena kao:
Domino, Texas
Domino je gradić u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 93 stanovnika.
Ubrzanje
Tangencijalno i centripetalno ubrzanje
gde je un jedinica normalnog vektora na trajektoriju čestice (koja se takođe naziva principalnom normalom), i r je njen trenutni prečnik krive baziran na dodirnoj kružnici u vremenu t. Te komponente se nazivaju tangencijalnim ubrzanjem i normalnim ili radijalnim ubrzanjem (ili centripetalnim ubrzanjem kružnog kretanja, vidi takođe kružno kretanje i centripetalnu silu).
Geometrijska analiza trodimenzionalnih krivih, koja objašnjava tangencijalno, (principijalno) normalno i binormalno kretanje, je opisana Frenet–Seretovim formulama.
Jednostavni slučajevi: ubrzanje na pravcu i na kružnici
Ubrzano gibanje po pravcu i jednoliko gibanje po kružnici zanimljivi su primjeri zato što sadrže samo jednu od opisanih komponenata ubrzanja. Kod gibanja po pravcu, to je samo tangencijalno ubrzanje (jer brzina ne mijenja smjer). Kod jednolikog gibanja po kružnici, to je samo normalno ubrzanje (jer brzina ne mijenja iznos), a ono se na kružnici naziva centripetalnim ili radijalnim ubrzanjem.
Jednoliko i jednoliko ubrzano gibanje po pravcu najjednostavniji su primjeri gibanja, na kojima učenici osnovnih i srednjih škola tek upoznaju veličine pomoću kojih se gibanje opisuje - znatno prije nego što će učiti npr. o vektorima ili o derivacijama. Na toj razini znanja, i brzina i ubrzanje se opisuju kao skalarne veličine. Kaže se da je ubrzanje promjena brzine u jedinici vremena, te da je pozitivno kada brzina raste a negativno kad se brzina umanjuje. Za jednoliko ubrzano gibanje po pravcu, takve su definicije "operativno korektne" jer omogućuju točan izračun brzine i pređenoga puta (barem za gibanje tijela na istu stranu; manje komplikacije nastaju ako se počne vraćati). U konceptualno korektnom opisu, ubrzanje je vektor koji ne može biti niti pozitivan niti negativan; a skalar koji se koristi u formulama je skalarna tangencijalna komponenta ubrzanja.
Kod jednolikog gibanja po kružnici uvodi se pojam centripetalnog ubrzanja koji i bez punog vektorskog formalizma jasno ocrtava smisao normalne komponente ubrzanja. A kod jednoliko ubrzanog gibanja po kružnici mora se - pored centripetalnog ubrzanja - uvesti i tangencijalno ubrzanje za opis promjene iznosa brzine. Time je zapravo obuhvaćen glavni smisao rastava ubrzanja na normalnu i tangencijalnu komponentu, čak i ako se ne koristi formalni vektorski opis.
Srebro jodid
Srebro jodid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 234,773 Da.
Beotija
thumb|Položaj Beotije u [[Grčka|modernoj Grčkoj]] Beotija (pravilnije) ili Beocija (grč. Βοιωτία) bila je jedna od tradicionalnih oblasti antičke Grčke, severno od istočnog dela Korintskog zaliva. Na jugu se graničila s Atikom i Megaridom, na severu s Lokridom Opuntskom i Euripskim moreuzom, a na zapadu s Fokidom. Kopaidsko jezero je bilo veliko jezero koje se nalazilo u središtu Beotije.
Prefektura Beotija je prefektura moderne grčke države i obuhvata otprilike isto područje.
Mitologija
Beotija igra važnu ulogu u grčkoj mitologiji: grad Teba, sa svojim kadmejskim stanovništvom, u mitovima je predstavljena kao važan centar vojne moći, a Orhomen, rodni grad Minijaca, pojavljuje se kao značajan trgovački centar. Takođe, prema mitu, Teba je bila rodno mesto mitskoga junaka Herakla.
Graja (Γραία), što znači "stara" ili "drevna", bila je navodno najstariji grad u Grčkoj. Neki autori reč Γραικός (= Grk ili grčki) povezuju s terminom "Graja". Aristotel kaže da je taj grad osnovan pre velikog potopa. Na istu napomenu o poreklu grada Gaje nailazi se i na antičkom natpisu na mermeru pod imenom Parska hronika, otkrivenom 1687. godine, koji potiče iz perioda između 267. i 263. godine stare ere i koji se sada čuva u Oxfordu i na Parosu. Ovaj drevni grad spominju i drugi grčki autori, među njima Homer, Pausanija i Tukidid.
Arhajsko doba
thumb|desno|200px|Antička Beotija i njeni [[polisi]]
Arheološka istraživanja na teritoriji Beotije, naročito u oblasti Kopaidskog jezera i na prostoru grada Orhomena, otkrila su mnogobrojne spomenike mikenske kulture, a ispod njih neolitski sloj iz trećeg milenija stare ere. U mitovima koji se odnose na Beotiju, pored niza najstarijih plemena nekad nastanjenih u Beotiji, pominju se i Miniji. U 8. veku stare ere Beoćani su jedan narod koji govori beotskim dijalektom. U prvo vreme među naseljima najznačajnije je bilo Orhomen, gde predanje smešta pomenute Minije, i Teba, o kojoj se u homersko doba govori kao o značajnom centru koji je kasnije pokorio naselje Orhomen. Prema Tukididu, stanovništvo Beotije došlo je iz Tesalije, mada se on pomalo ograđuje od ove tvrdnje napomenom da je izvestan deo Beoćana još od ranije stanovao u ovoj oblasti. Očigledno je da se seoba iz Tesalije, ako je nje uopšte bilo, samo neznatno odrazila na unutrašnji razvoj Beotije.
U Beotiji nije dolazilo do socijalnih prevrata koji su karakteristični za razvoj grčkih polisa u 7. i 6. veku st. e. Uzrok tome leži u posebnom ekonomskom razvoju ove oblasti. U plodnoj Beotiji, i pored promene ekonomskih uslova do koje je došlo u većem delu Grčke, osnovu privrede i dalje je činila zemljoradnja u kojoj je preovladavao uzgoj žitarica. Beotski zemljoradnik mogao je da živi čak i ako je posedovao mali zemljišni posed, naravno pod uslovom relativno intenzivnog vođenja ovog gazdinstva. Takođe je bilo razvijeno stočarstvo i, naročito, konjogojstvo. U trgovinskoj razmeni javljaju se samo poljoprivredni proizvodi, jer je zanatstvo bilo slabo razvijeno. Međutim, i u Beotiji su se socijalno raslojavanje i porast imovinske nejednakosti odrazili na položaj seljaštva. Radi očuvanja oranica dodeljenih seljacima rano zakonodavstvo je predviđalo vanredne mere. Prema Aristotelu, tebanski zakonodavac po imenu Filolaj propisao je početkom 7. veka da, ako se u nekoj porodici rađa više dece nego što iznosi broj deonica koje joj stoje na raspolaganju, tada je otac dužan, pod pretnjom smrtne kazne, da prekobrojno dete ne odgaja sam, već da ga preda nekom drugom, tj. onome, ko za njega bude hteo da plati bar mali iznos. To simbolično plaćanje predstavljalo je ostatak nekadašnje prodaje u ropstvo.
Beotski savez
Politički život Beotije karakteriše se pojavom saveza beotskih polisa, koji je nikao davno i u kome je rukovodeća uloga pripadala Tebi, najvećem beotskom gradu. Postojanje Beotskog saveza već u 6. veku stare ere samo po sebi predstavlja važan faktor u istoriji Grčke uopšte. U Beotiji je postojala amfiktionija, tj. savez susednih polisa sklopljen radi zaštite zajedničkih svetilišta, koja su se grupisala najpre oko hrama Posejdona, a zatim oko hrama Atene Itonske. Osnovne funkcije ove amfiktionije bile su briga o beotskim svetilištima, o svetkovinama koje su tamo priređivane i koje su i isto vreme predstavljale sajmove gde su se bez straha mogli sastajati trgovci iz raznih delova Beotije i gde su se, konačno, rešavali sporovi (naročito sporovi oko granica) između pojedinih beotskih polisa. Organi amfiktionije raspolagali su ovlašćenjima u pogledu kažnjavanja onih članova koji su zahvatali teritoriju hrama, narušavali bezbednost vršenja obreda, a time i slobodu trgovine, ili uopšte onih koji se nisu pokoravali odlukama saveta.
Plodno tle Beotije privlačilo je njene susede, te je Beotija stalno trepela od napada sa svih strana. Verovatno su već u prvoj polovini 6. veka severni susedi Beotije Tesalci pokušali da je pokore i u tom cilju su upali u Beotiju, ali su u bici do koje je došlo pretrpeli strahovit poraz. U isto vreme Beotski savez morao je da vodi tešku i dugotrajnu borbu sa Orhomenom, koji je u to doba bio jedna od najmoćnijih država srednje Grčke, i koji je takođe posedovao plodno zemljište i jaku vojsku. Beotski savez je uspeo da otme Orhomenu jedan za drugim gradove koji su mu pripadali, i početkom 6. veka Orhomen je bio prisiljen da se priključi Beotskom savezu, pošto mu je pošlo za rukom da sebi obezbedi neke privilegije. Manje uspešna bila je dugotrajna borba sa južnim susedom – Atinom. Beoćani su najpre izgubili grad Eleuteru sa starim Dionisovim hramom, zatim i celu oblast južno od reke Asopa sa gradom Platejom na čelu, a takođe i primorski grad Orop.
Vođenje tolikih ratova bilo je moguće samo uz postojanje jedinstvene vojske, jakog rukovodstva i mogućnosti da se članovi saveza prisile na regrutovanje velikih vojnih kontigenata u savezničku vojsku. Ovi su zadaci uslovili pretvaranje Beotskog saveza polisa u najstariju saveznu državu, koja je već bila u znatnoj meri centralizovana. Najjača u ovom savezu bila je Teba, koja je i u ratu imala rukovodeću ulogu. To je učinilo da je Teba postala i politički rukovodilac saveza i dovelo ju je do finansijske hegemonije, a pored toga i do narušavanja nezavisnosti malih polisa. Međutim, u Beotiji nije došlo do sinoikizma po atičkom uzoru, odnosno nije se izrodila jedinstvena centralizovana tebanska država. To se delimično objašnjava relativnom zaostalošću Beotije, a delimično i time što je amfiktionija smetala Tebi u uspostavljanju hegemonije nad ostalim gradovima Beotskog saveza.
Svi članovi Beotskog saveza bili su dužni da daju svoje kontingente u saveznu vojsku. Veličinu tih kontingenata utvrđivali su organi saveza prema posebnoj raspodeli, u skladu sa snagama svakog polisa. Pripadnost savezu već nije predstavljala stvar dobre volje svakog od njegovih članova: za neizvršenje vojnih obaveza, a pogotovo za otpadništvo od saveza organi saveza izricali su vrlo oštre kazne, oduzimajući teritorije, preseljavajući stanovništvo itd. Pošto nije bilo opštesavezne zemlje, deonice oduzete krivcu pripajale su se teritoriji Tebe koja je, zahvaljujući tome, postajala sve moćnija. Pravo na održavanje odnosa sa nebeotskim polisima takođe je bilo oduzeto od pojedinih beotskih država i sva međunarodna politika nalazila se u rukama saveza. Pravo na kovanje moneta pojedinih beotskih država očuvano je sve do vremena grčko-persijskih ratova, ali je svaka od njih morala da na svoje monete stavlja opštebeotski grb – štit boginje Atene Itonske; jedino je Orhomen sačuvao pravo na kovanje novca sa vlastitim grbom – žitnim klasom.
Do grčko-persijskih ratova svaki beotski polis čuvao je svoje državno uređenje; na čelu većine polisa stajao je arhont; na čelu Tespije nalazio se starinski kolegijum aristokrata koji se sastojao od sedam demuha ili basileusa biranih iz nekoliko plemićkih rodova; na čelu Oropa stajao je sveštenik boga Amfijareja. Tek posle 446. godine st. e. državno uređenje pojedinih beotskih polisa ujednačeno je prirodnim putem.
Organizacija društvenih ustanova dovoljno nam je poznata iz odlomka traktata nepoznatog autora, kome je dato ime Oksirinhijski autor. U tom odlomku opisano je uređenje koje je vladalo u Beotiji od 446. godine. Postoje svi razlozi za pretpostavku da je ustav 446. godine u svojoj osnovi predstavljao obnovu ustava koji je bio na snazi od grčko-persijskih ratova. Prema tom uređenju, na čelu države nalazili su se beotarsi, vlada saveza. Svega ih je bilo (barem od 446) jedanaest; ugledniji članovi saveza birali su po dva beotarha; izbori su obavljani svake treće godine. Pored beotarha funkcionisalo je savezno veće; svaka beotska država birala je po 60 poslanika na svakog beotarha i snosila je sve troškove oko izdržavanja tih poslanika. Na istom se principu formirao i savezni sud, a takođe i vojska (1000 hoplita i 100 konjanika na svakog beotarha). Plemstvo koje se krajem 6. veka st. e. nalazilo na čelu Tebe ne samo da je vršilo stalan pritisak na narodne mase grada već je tlačilo i ostale beotske polise. To je bio uzrok da se od Tebe odvoje Eleutera i Plateja i da pređu na stranu Atine. Spartanski arbitražni sud, koji je pretresao taj konflikt, priznao je Plateji pravo na nezavisnost od saveza, pošto je Sparta nastojala da omete svako udruživanje. Politika Tebe izazvala je u Beotiji jaku opoziciju protiv hegemonije tebanskog plemstva, što je navelo Beotiju da potraži podršku čak kod Persijanaca. Takvo stanje vladalo je u Beotiji do početka 5. veka stare ere.
Mas, Pordenone
Mas je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 151 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 254 m.
Bunker Hill, Kansas
Banker Hil je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 95, što je 6 (-5,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Hilchenbach
Hilhenbah je grad u njemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 11 opštinskih središta okruga Zigen-Vitgenštajn. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 15.920 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5970020, NUTS (DEA5A) i LOCODE (DE HIH) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Zigen-Vitgenštajn Hilhenbah se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Zigen-Vitgenštajn. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 360 metara. Površina opštine iznosi 80,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 15.920 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 197 stanovnika/km².
255 Oppavia
255 Oppavia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 57,40 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,744 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 9,485 stepeni, a orbitalni period iznosi 1660,778 dana (4,546 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,079. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 10,39 a geometrijski albedo 0,037.
Asteroid je otkriven 31. marta 1886. godine.
Brest pod Učkom
Brest pod Učkom je selo u općini Lupoglav, u Istri.
Po popisu iz 2001, u selu je živjelo 46 stanovnika.
Castagnède (Gornja Garona)
Katanjed je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornja Garona koja pripada prefekturi Sen Godan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 185 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 55 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,32 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 330 metara (maksimalnoj 442 m, a minimalnoj 312 m).
Brbinj
Brbinj je naselje u istoimenoj uvali na sjeveroistočnoj obali Dugog otoka, 12 km južno od Božave. Gospodarska je osnova poljodjelstvo i ribarstvo. Sjeverni dio uvale zaštićen je od svih vjetrova, a vanjski je izložen buri. U uvalu mogu uploviti manje jahte. Naselje okruženo borovima i maslinicima. Svakodnevna trajektna linija Zadar-Brbinj te sezonsko pristajanje dužobalnih trajekata na liniji Rijeka-Split-Grčka i Zadar-Ancona.
Župna crkva sv. Kuzme i Damjana prvi put se spominje 1195. Na njoj je 1435.-1442. radio zadarski graditelj Petar Franić-Hacuc.
Desert Edge, California
Desert Edge je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 3,822 stanovnika.
Donna, Texas
Donna je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 15.798 stanovnika.
Acquarica del Capo, Lecce
Acquarica del Capo je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 4813 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 114 m.
Srebro molibdat
Srebro molibdat je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 381,722 Da.
Millheim, Pennsylvania
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 904, što je 155 (20,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
257 Silesia
257 Silesia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 72,66 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,470 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,767 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,112, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 3,636 stepeni, a orbitalni period iznosi 2011,969 dana (5,508 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 9,47 a geometrijski albedo 0,054.
Asteroid je otkriven 5. aprila 1886. godine.
PreQ1 sintaza
PreQ1 sintaza (, YkvM, QueF, preQ0 reduktaza, preQ0 oksidoreduktaza, 7-cijano-7-deazaguaninska reduktaza) je enzim sa sistematskim imenom 7-aminometil-7-karbaguanin:NADP+ oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Reakcija se odvija u revernom smeru. Ovaj enzim katalizuje jedan od ranih koraka sinteze kjuozina (Q-tRNK). Njemu sledi reakcija posredovana enzimom EC 2.4.2.29, kjuozin tRNK-riboziltransferaze.
Lista radio-stanica u Hrvatskoj
Lista radio-stanica u Hrvatskoj broji 140 radio stanica s dodjeljenom koncesijom za određeno područje i koji su večinom u privatnom vlasništvu.
Hrvatski radio je javni servis, a emitira 3 nacionalna programa i 8 regionalnih radio stanica.
Brebrovac
Brebrovac je smješten 7,9 km zračne linije od Jastrebarskog. Do njega se dolazi pravcem za Svetu Janu, iz mjesta Petrovina od kojeg je i udaljen 2,6 km. Administrativno pripada gradu Jastrebarskom.
Monoterpen epsilon-laktonska hidrolaza
Monoterpen epsilon-laktonska hidrolaza (, MLH) je enzim sa sistematskim imenom izoprop(en)ilmetiloksepan-2-on laktonohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Brebrovac
Kraj je umjereno brdovit, sa okolnim potocima i izvorima pitke vode.
Monoterpen epsilon-laktonska hidrolaza
Ovaj enzim katalizuje otvaranje prstena epsilon-laktona koji se formira tokom degradacije dihidrokarveola u Gram-pozitivnoj bakteriji Rhodococcus eritropolis DCL14.
Brebrovac
Stanovništvo
Prema popisu stanovnika iz 2001. ima 121 stanovnika.
258 Tyche
258 Tyche je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 64,78 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,614 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 14,296 stepeni, a orbitalni period iznosi 1544,349 dana (4,228 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,205. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 8,50 a geometrijski albedo 0,167.
Asteroid je otkriven 4. maja 1886. godine.
Faiella, L'Aquila
Faiella je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 45 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 413 m.
Perlit
mini|desno|300px|Prikaz izbrušenog perlita pod povećanjem od 2000 puta. mini|desno|300px|Prikaz martenzita kod niskolegiranog čelika 42CrMo4 (AISI 4140). mini|desno|300px|Prikaz bainita kod smirenog (dezoksidiranog) čelika.
Perlit je eutektoidna mješavina ferita i cementita koja sadrži 0,8 % ugljika i nastaje kod 723 ºC pri vrlo polaganom hlađenju. Lamelarna struktura perlita sastoji se od bijele feritne osnove ili matrice (koja čini većinu eutektoidne mješavine) i tankih pločica cementita. Perlit se sastoji od 88% ferita i 12% cementita (Fe3C). Lamele ferita su oko sedam puta deblje od lamela (listića) cementita i mogu se vidjeti samo kod većeg povećanja optičkog mikroskopa.
Perlit ima vlačnu čvrstoću od 700 do 900 N/mm2 i tvrdoću oko 220 HV (tvrdoća po Vickersu). Istezljivost perlita je do 10%. Perlit je prvi opazio Henry Clifton Sorby i nazvao ga u početku sorbit, ali sličnost mikrostrukture s perlama i posebno optički učinak je doveo do naziva perlit.
Eutektoidni čelik
Eutektoidni čelik je čelik s 0,8% ugljika (masenih udjela), a naziva se i perlit. Perlit se sastoji od 88% ferita i 12% cementita (Fe3C). Eutektoidni čelik ili perlit ima u uvjetima polaganog hlađenja perlitnu mikrostrukturu, koja se sastoji od naizmjenično raspoređenih lamela ferita i cementita. Lamele ferita su oko sedam puta deblje od lamela cementita i mogu se vidjeti samo kod većeg povećanja optičkog mikroskopa.
Doolittle, Texas
Doolittle je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2.769 stanovnika.
Perlit
Podeutektoidni čelik
Polagano hlađenje podeutektoidnog čelika s 0,4% C (masenih udjela) karakterizira slijedeće:
Nadeutektoidni čelik
Polagano hlađenje nadeutektoidnog čelika s 1,2% C (masenih udjela) karakterizira slijedeće:
Brzina hlađenja čelika
Ukoliko se čelik hladi s povećanom brzinom nedostatno je vrijeme za završetak procesa difuzije; ili ovaj proces ne započinje, zbog pada temperature na onu vrijednost kod koje je difuzija "beskonačno" spora. To se često događa u proizvodnji, gdje uslijed ubrzanog hlađenja fazni preobražaji nastupaju pri nižim temperaturama od ravnotežnih ili do njih uopće ne dolazi. Mikrostruktura takvog čelika razlikuje se od one koju daje ravnotežni dijagram stanja, tim više što je veća brzina hlađenja, a ovisi još o sastavu legure i temperaturi zaustavljanja brzog hlađenja.
Utjecaj brzine hlađenja na temperature faznih prijelaza odnosno na raspad austenita kod jednog podeutektoidnog čelika s 0,45% C (maseni udjel) prikazan je na slici. Kod malih brzina hlađenja (< 50 ºC/s) linije Ar3 i Ar1 su značajno udaljene. Ispod linije Ar3 izlučuje se proeutektoidni ferit, a kod Ar1 preostali austenit pretvara se u perlit.
S povećanjem brzine hlađenja u ovom području izdvaja se sve manje ferita. Kod brzine hlađenja od 50 ºC/s dolazi do spajanja dviju linija u jednu točku, jer se više ne izdvaja proeutektoidni ferit, već nastaje samo finolamelarni perlit. Struktura nastalog perlita tako je fino heterogena, da pod mikroskopom malog povećanja izgleda homogena i različita od strukture perlita. Taj strukturni sastojak čelika dobio je svojevremeno naziv sorbit, prema engleskom metalurgu Henry Clifton Sorbyu, koji se danas više ne upotrebljava.
Daljnjim porastom brzine hlađenja smanjuje se temperatura Ar1. Kod brzine hlađenja od 250 ºC/s dolazi do nagle promjene mikrostrukture: pored perlita koji nastaje kod 600 ºC (Ar') pojavljuje se novi mikrostrukturni sastojak čelika martenzit kod 300 ºC (Ms), koji je dobio naziv prema njemačkom metalurgu Adolfu Martensu. On nastaje kada se čelik austenitne strukture ohladi na određenu, dovoljno nisku temperaturu Ms (temperaturu početka stvaranja martenzita) brzinom hlađenja koja se naziva donja kritična brzina hlađenja. U mikrostrukturi takvog tzv. kaljenog čelika martenzit se javlja u obliku nakupina igličastih kristala, koji se sijeku pod određenim kutevima.
Kod martenzitne reakcije transformira se γ-faza s plošno centriranom kubičnom kristalnom rešetkom u α-fazu s bazno-centriranom tetragonskom rešetkom. Uslijed velike brzine hlađenja i pada temperature brzina difuzije približava se praktički nuli, pa ugljik više nema mogućnosti da difundira kroz kristalnu rešetku ferita (α-Fe). Zbog viška atoma ugljika u prezasićenoj čvrstoj otopini kubična struktura α-Fe deformira se u tetragonsku. Tetragonska kristalna struktura martenzita zapravo je prezasićena čvrsta otopina ugljika u α-Fe. Nastala struktura ima određenu unutrašnju napetost, kojom se objašnjavaju visoka tvrdoća i otpornost martenzita prema nagrizanju s metalografskim reagensima.
Martenzitna transformacija ne nastaje procesom difuzije već spada u veoma brze, nedifuzijske procese. Temperatura početka stvaranja martenzita Ms ne ovisi o brzini hlađenja, već o sastavu legure, temperaturi s koje se čelik hladi (temperaturi kaljenja) i postupku kojem je čelik podvrgnut prije samog hlađenja. Ipak, da bi uopće mogao nastati martenzit mora biti dosegnuta i određena brzina hlađenja (donja kritična brzina hlađenja).
S porastom brzine hlađenja između donje i gornje kritične brzine ne mijenja se mikrostruktura čelika, već samo odnos između udjela perlita i martenzita. Pod mikroskopom relativno malog povećanja vide se tamne mrlja u obliku rozeta (tj. perlit koji se lako nagriza s metalografskim reagensima) uložene u svijetli martenzit, koji je otporan prema nagrizanju. Kako se fina lamelarna struktura perlita nije mogla vidjeti bez elektronskog mikroskopa ova mikrostruktura nazvana trostit, prema američkom metalurgu Geraldu Troostu opet je pogrešno proglašena novim strukturnim sastojkom čelika.
Iznad gornje kritične brzine hlađenja (od 600 ºC/s) ne nastaje više perlit već se dobiva samo martenzit. Ako se čelik ohladi na temperaturu između A1 i A3 brzinom iznad kritične dobivaju se strukture koje pored martenzita (eventualno trostita) sadrže ferit, odnosno sekundarni cementit.
Kada se čelik hladi brzinom između gornje i donje kritične brzine hlađenja na nižim temperaturama (između temperature stvaranja perlita i martenzita) tada se dobiva struktura sastavljena od ferita i cementita, ali različita od perlita. To je struktura međustupnja ili međustruktura nazvana bainit, prema američkom metalurgu Edgaru Bainu, koja nije jako izražena kod nelegiranih čelika. Struktura bainita razlikuje se od strukture perlita, jer je brzina difuzije atoma ugljika na ovoj temperaturi tako mala da se atomi ugljika ne mogu pomicati na veće udaljenosti i stvoriti lamele cementita. Zbog toga se umjesto lamela ferita i cementita stvaraju samo lamele ferita na čijim granicama se izdvaja cementit u obliku sitnih, kuglastih čestica vidljivih samo pomoću elektronskog mikroskopa. Razlika u strukturi između perlita i bainita posljedica je razlike u procesima njihovog nastajanja.
Aminokiselinska racemaza
Aminokiselinska racemaza (, L-aminokiselinska racemaza) je enzim sa sistematskim imenom aminokiselina racemaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je piridoksal-fosfatni protein.
Horn-Bad Meinberg
Horn-Bad Majnberg je grad u njemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 16 opštinskih središta okruga Lipe. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 18.006 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5766032.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Lipe Horn-Bad Majnberg se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Lipe. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 207 metara. Površina opštine iznosi 90,2 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 18.006 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 200 stanovnika/km².
Winslow, Maine
Vinslou je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Mejn.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 7.794, što je 51 (0,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Hilden
Hilden je grad u njemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 10 opštinskih središta okruga Metman. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 55.961 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5158016, NUTS (DEA1C) i LOCODE (DE HID) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Metman Hilden se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Metman. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 50 metara. Površina opštine iznosi 26,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 55.961 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 2.156 stanovnika/km².
Desert Hot Springs, California
Desert Hot Springs je grad u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 25.938 stanovnika.
262 Valda
262 Valda je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,552 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,67 a geometrijski albedo 0,114.
Ostiglia, Padova
Ostiglia je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 72 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 21 m.
NMDA receptor
thumb|170px|[[Glutaminska kiselina ]] right|thumb|Stilizovani opis NMDAR aktivacije. [[Glutamat i glicin su u svojim mestima vezivanja. Alosterna mesta koja bi uzrokovala inhibiciju receptora nisu zauzeta. Za aktivaciju receptora neophodno je vezivanje dva molekula glutamata ili aspartata i dva glicina. ]]
NMDA receptor (NMDAR) je glutamatni receptor koji omogućava predominantni molekulski mehanizam kontrole sinaptičke plastičnosti i memorijskih funkcija.
NMDAR je specifičan tip jonotropnog glutamatnog receptora. NMDA (N-metil-D-aspartat) je selektivni agonist koji se vezuje za NMDA receptore, a ne za druge glutamatne receptore. Aktivacija NMDA receptora rezultira u otvaranju jonskog kanala koji je neselektivan za katjonne sa ravnotežnim potencijalom blizo 0 mV. Jedinstvena osobina NMDA receptora je njegova od napona zavisna aktivacija koja je rezultat blokiranja jonskog kanala ekstracelularnim Mg2+ jonima. Ovo omogućava protok Na+ i malih količina Ca2+ jona u ćeliju, i K+ iz ćelije, na od napona zavistan način.
Smatra se da je kalcijumski fluks kroz NMDAR kritičan u regulisanu sinaptičke plastičnosti, ćelijskog mehanizma za učenje i memoriju. NMDA receptor je osoben na dva načina: prvo on je ligandom i naponski kontrolisan; drugo, neophodna je koaktivacija sa sa dva liganda: glutamatom i glicinom.