cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jan Hus
Osuda i pogubljenje
Obučen je bio u svešteničko odelo i traženo je da se odrekne svog učenja. Jan Hus je odbio. Počelo je ponižavanje skidanjem svih svešteničkih obilježja sa njega i proglašavaju da ga se crkva odriče i da ga predaju svetovnim vlastima. Stavljen je šešir na njegovu glavu sa natpisom „Jeres“. Odatle je odveden do lomače.
Tu je kleknuo i glasno se molio. Neki ljudi su tražili da mu budu ispovednici, ali sveštenik je rekao da jeretici ne zaslužuju ispoved. Svukli su ga i zavezali za stup usred lomače. Ponovo je traženo da opozove svoje učenje. Hus je odbio rečima: „Bog mi je svedok da ja nikad nisam učio ono za što su me lažni svedoci optužili. Sa verom u boga s kojom sam pisao, učio i propovedao umirem danas s radošću."
Goreći na lomači još se molio bogu. Njegov prah je razbacan okolo po Rajni. Papa Jovan Pavle II izvinio se 18. decembra 1999. za spaljivanje Jana Husa.
Gasperini, Alessandria
Gasperini je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 141 m.
Serapeum u Aleksandriji
Serapeum (starogrčki: Σεραπεῖον / Serapeion) je bio grčki hram podignut u čast boga zaštitnika Aleksandrije - Serapisa, u ptolemejsko doba na periferiji tadašnje Aleksandrije.
Historija
thumb|left|240px| [[Sfinga Horemheb]] thumb|left|240px| [[Vrata|Ulaz u lokalitet]] Skulptura Serapisa od crnog diorita, prikazanog u liku Apisovog bika, pronađena je na tom lokalitetu 1895.
Natpis na malom stupcu koji podupire bika govori da je napravljen u doba cara Hadrijana (117-138).
Prva iskapanja obavljena su 1944. kod Pompejevog stupa (Dioklecijanovog stupa), tad su iskopani temelji hrama. Na dubini od 77 metara pronađeno je deset plaketa, sa paralelnim tekstovima isklesanim - Egipatskim hijeroglifima i Grčkim alfabetom pa se tako saznalo da je Serapeion podigao Ptolemej III (246. pne.-221. pne.) i da je arhitekt bio Parmaniskos. Saznalo se i kako je hram izgledao, ali ništa nije ostalo ispod zemlje što bi to moglo potvrditi.
Na sjeveroistočnoj strani Serapeiona, iskopani su temelji hrama posvećenog Harpokratu, koji je podignut za Ptolemeja IV.
Hram je zatvoren u julu 325., vjerojatno po naredbi rimskog cara Konstantina Velikog.
Razorili su ga kršćani je 391. za velikog progona pagana.
Colonia Niños Héroes, San Pedro Tlaquepaque
Colonia Niños Héroes je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini San Pedro Tlaquepaque.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 249 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1580 m.
Vladari Provanse
thumb|Karta prikazuje marku i grofoviju Provansu te [[grofovija Forcalquier|grofoviju Focalquier kao dijelove Arelatskog Kraljevstva u 12. i 13. vijeku]]
Provensa ima historiju koja se razlikuje od velikih nacija Evrope. Njeno postojanje kao nezavisnog entiteta potiče od graničnog karaktera kao vojvodstvo u merovinškoj Galiji. Zahvaljujući svom položaju je uticala i bila pod uticajem raznih kultura, a Provansalci su zadržali jedinstvo ojačano kao zasebno kraljevstvo nastalo raspadom karolinške države krajem 9. vijeka. Provansa je s vremenom inkorporirana u obnovljeno burgundsko kraljevstvo, ali je zadržala vlastite, prilično autonomne grofove.
U 11. vijeku je Provansa postala predmetom spora između tradicionalne loze i grofova Toulousea koji su za sebe svojatali titulu "markgrofova Provanse." U razvijenom srednjem vijeku, titula grof od Provanse pripadala je lokalnim porodicama franačkog porijekla, Kući Barcelona, Kući Anjou i bočnom ogranku Kuće Valois. Nakon 1032. grofovija je bila dio Svetog Rimskog Carstva. Naslijedio ju je kralj Louis XI od Francuske 1481. godine a konačno je inkorporirana u francusku kraljevsku domenu od strane njegovog sina Charlesa VIII 1484.
Merovinški vojvode i patriciji
Za vrijeme merovinškog perioda u Galiji, Provansa je bila provincija kojom su vladali duces (vojvode), vojni guverneri koji su branili kraljevstvo i upravljali velikim teritorijama nasuprot comitesa (grofova), koji su vladali gradovima i njihovom okolinom. Provansa je pripadala dijelu Franačke poznatom kao Kraljevina Burgundija, koji je predstavljao zasebni državnopravni entitet. Titula upravljača je uključivala i izraze kao rector Provinciae.
Ovo je nepotpun popis vojvoda Provanse koji su imenovali Merovinzi.
Karolinški vojvode i markgrofovi
Provensa je za vrijeme jedinstva Karolinške države - do Verdunskog sporazuma 843. godine - bila pd vlašću niza opskurnih vojvoda.
Karolinški kraljevi
Nakon što je Karolinško Carstvo podijeljeno sporazuimom u Verdunu (843), prvi od tri braće - djelitelja carstva koji je umro bio je Lotar I. On je svoje srednje kraljevstvo podijelio u skladu sa franačkim običajima između tri sina. Odatle je nastala Kraljevina Burgundija, koja je pripala Lotarovom najmlađem sinu Charlesu. Tako je u Provansi uvedena kraljevska vladavina, pa je Provansa, iako često pod vlašću susjednih kraljevstava, često proglašavala vlastite suverene.
Kraljevina Provansa je također bila poznata kao Donja Burgundija (ili Cisjuranska Burgundija). Glavni grad joj je prvo bio Vienne, potom Arles zbog čega se ponekad naziva Arelatsko Kraljevstvo.
Grofovi unutar Carstva
Jedna od posljedica smrti Louisa Slijepog je bila ta da su Provansom počeli vladati lokalni grofovi stavljeni pod nominalni nadzor markgrofa. Prvo je Hugo od Arlesa služio kao vojvoda i regent za vrijeme dugog Louisevog sljepila. Potom je Hugo dao marku Vienne i vojvodstvo Provansu Rudolfu II od Burgundije sporazumom iz 933. godine. Rudolfa lokalno plemstvo, međutim, nikada nije priznalo i umjesto toga je imenovalo vojvodu Huga od Burgundije za svog prvog markgrofa.
U to vrijeme su glavni grofovi oblasti bili grofovi od Arlesa i Avignona. Od Rotbolda I od Arlesa je nastala loza čiji će članovi prvi nositi titulu comes Provinciae ili "grof Provanse." Guillaume I i Rotbold II nisu podijelili očeve domene i princip nedjeljivosti su očuvali njihovi potomci. Tako nije moguće točno utvrditi tko je naslijedio koga jer se različite vladavine podudraraju. Markgrofovska titula je također ostala u njihovoj porodici sve do vremena Bernarda od Toulousea 1062.
Kuća Barcelona
Suočeni s neuspjesima u Reconquisti na južnoj granici, Katalonci su se okrenuli mediteranskom primorju i sjevernim područjima. Žudili su za oblašču između Cévennesa i Rhône, tada pod vlašću Toulousea. Godine 1112. je grof od Barcelone, Ramon Berenguer III, oženio nasljednicu Provanse Douce, koja je bila kćer grofice Gerberge od Provanse, Gévaudana, Carladaisa i dijela Rodeza. Brak je vjerojatno sklopljen na zahtjev Crkve koja je bila u sukobu sa Kućom Toulouse. Godine 1076. je grof Raymond IV ekskomuniciran, ali je svejedno podržavao Aicarda, svrgnutog nadbiskupa Arlesa (od 1080). Dok je grof bio na Prvom križarskom pohodu, Crkva je iskoristila priliku da izmijeni ravnotežu sula u regiji. Tim je brakom Provansa efektivno stavljena pod katalonsku vlast.
Godine 1125. je Raymondov nasljednik Alfonso Jordan sklopio ugovor kojm je tradicionalni zahtjev njegove porodice za titulom "markgrof Provanse" službeno priznat a Markgrofovija Provansa priznata kao teritorij sjeverno od donje Durance i na desnoj obali Rhône, uključujući zamkove Beaucaire, Vallabrègues i Argence. Oblast između Durance, Rhône, Alpa i mora je tako postala jedna grofovija i pripala Kući Barcelona. Avignon, Pont de Sorgues, Caumont i Le Thor su ostali nepodijeljeni.
Provansu su međutim mučili unutrašnji sporovi o nasljedstvu. Douce i Ramon Berenguer su zajedno potpisivali sve povelje do njene smrti 1127, a on ih je sam potpisivao do smrti 1131. U to vrijeme je Douceina mlađa sestra Stephanie bila udata za Raymonda od Bauxa, koji je odmah odlučio preuzeti nasljedstvo njene majke, iako je Provansa mirno prešla u ruke njenog nećaka Berenguera Ramona I.
Dinastija Valois-Anjou
Nakon što je umro bez nasljednika, Charles du Maine je grofovije Provence-Forcalquier ostavio kralju Louisu XI od Francuske. Otada je titula grof od Provanse postala tek jedna od mnogih nasljednih titula francuske monarhije. Jedini put kada se koristila od vladara je biula korištena od budućeg Louisa XVIII, koji je bio poznat kao Comte de Provence do smrti svog nećaka Louisa XVII 1795, kada je preuzeo francusko prijestolje.
Guverneri
Godine 1790. je položaj guvernera ukinut za vrijeme Revolucije.
Ja, ja, die Liebe in Tirol
Ja, Ja, die Liebe in Tirol je zapadnonjemačka filmska komedija snimljena 1955. godine u režiji Geze von Bolvaryja. Predstavlja svojevrsni remake nijemog filma Kohlhiesels Töchter iz 1920. godine. Protagonist, koga tumači Gerhard Ridemann je berlinski pijanist koji sticajem okolnosti dođe u Tirol i tamo se zaljubi u jednu lijepu mještanku (koju tumači Doris Kirchner) te je misli oženiti. Radnja, međutim, pokazuje komplikacije koje nastanu zbog običaja da se prvo mora udati njena starija sestra (koju tumači Carla Hagen), a koju muči teška narav zbog koje od nje bježe muškarci. Iako je film snimljen u Cinemascope tehnici te sadržavao neke od muzičkih brojeva tada najpopularnijih izvođača s njemačkog govornog područja (uključujući Antona Karasa), kritika ga je, kao i slična ostvarenja tzv. Heimatfilm žanra tog vremena, loše ocijenila, te smatrala inferiornim nijemoj verziji.
Proputovanje
Proputovanje je srpski omnibus film snimljen 1999. godine u režiji Dušana Popovića, Srđana Radojkovića i Marka Šopića. Sastoji se od tri segmenta pod naslovima Nataša, Proputovanje i Srebrni metak.
Uloge
Ostale uloge ▼
Opština Albeștii de Argeș, Argeș
Albeștii de Argeș je opština u Rumuniji u okrugu Arđeš.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 489 m.
Tosanachi, Batopilas
Tosanachi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Batopilas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 48 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1498 m.
Piastroso, Lucca
Piastroso je naselje u Italiji u provinciji Lucca, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 670 m.
Fragneto L'Abate, Benevento
Fragneto L'Abate je naselje u Italiji u provinciji Benevento, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 769 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 475 m.
Molino de los de Alba, El Salto
Molino de los de Alba je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini El Salto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1527 m.
La Fragua, Tzitzio
La Fragua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tzitzio.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1907 m.
Elburn, Illinois
Elburn je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.602, što je 2.846 (103,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Gavanni, Alessandria
Gavanni je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 45 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 187 m.
Slobozia Blăneasa, Negrilești
Slobozia Blăneasa je naselje u Rumuniji u okrugu Galac u opštini Negrilești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 961 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 45 m.
2C-T
2C-T je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 227,323 Da.
Francia, Tamiahua
Francia je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tamiahua.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 66 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 8 m.
Cuenca Lechera, Playas de Rosarito
Cuenca Lechera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Playas de Rosarito.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 270 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 55 m.
Asturleonski jezik
Аsturleonski je romanski jezik. Blizak je španjolskom i portugalskom. U literaturi ga se može naći i kao asturski i asturijski jezik.
Govori se u Španjolskoj, u pokrajinama Leonu (izv. León) i Asturiji (izv. Asturias) te u Portugalu, u pokrajini Miranda do Douro.
Podjela
Asturleonski jezik, ili tačnije rečeno, grupa asturleonskih jezika se deli na:
Dompierre-les-Eglises
Dompjer lez Egliz je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Limuzan, u departmanu Gornja Vijena koja pripada prefekturi Belak.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 371 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 12 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 30,62 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 350 metara (maksimalnoj 348 m, a minimalnoj 225 m).
Hörschhausen
Heršhauzen je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 109 opštinskih središta okruga Vulkanajfel. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 150 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7233032.
Folsom, Louisiana
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 716, što je 191 (36,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Hörschhausen
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vulkanajfel Heršhauzen se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Vulkanajfel. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 456 metara. Površina opštine iznosi 2,4 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 150 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 63 stanovnika/km².
Europa, Brescia
Europa je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 55 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 230 m.
Нова Црња
Нова Црња је насеље у Србији у општини Нова Црња у Средњобанатском округу. Према попису из 2011. било је 1509 становника.
Демографија
У насељу Нова Црња живи 1512 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 42,4 година (40,4 код мушкараца и 44,1 код жена). У насељу има 723 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 2,57.
Ово насеље је углавном насељено Мађарима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Lu Battente
Lu Battente je naselje u Italiji u provinciji Ascoli Piceno, u regiji Marche.
Monte Verde, Soto la Marina
Monte Verde je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Soto la Marina.
Lu Battente
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 113 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 116 m.
Monte Verde, Soto la Marina
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 82 m.
Tanjir vrućih čvaraka
Tanjir vrućih čvaraka je jugoslovenska TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1975. godine. Režirao ju je Milenko Maričić, a scenario je napisao Radomir Subotić.
Los Reyes, Arteaga
Los Reyes je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Arteaga.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2217 m.
La Sierrita de Barraza, Batopilas
La Sierrita de Barraza je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Batopilas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 48 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1514 m.
El Carpintero, Tamasopo
El Carpintero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamasopo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 348 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 293 m.
Fumihiko Maki
Fumihiko Maki (槇 文彦; Maki Fumihiko rođen 6. rujna, 1928.) je japanski arhitekt i dobitnik Pritzkerove nagrade za arhitekturu 1993. godine, koji predaje arhitekturu na Sveučilištu Keio u Fujisawi (Kanagawa, prefektura). Svjetsku slavu je stekao pionirskom upotrebom novih materijala i spajanjem zapadnjačke i istočnjačke kulture. mini|lijevo| Internacionalna škola Sv. Marije, [[Tokijo|Tokyo (1971.)]]
Fasti (Ovidije)
Fasti su epska pesma u šest knjiga koju je napisao rimski pesnik Ovidije, a koja je bila posvećena Fastima, odnosno svetkovinama vezanim uz tradicionalni rimski kalendar. Ovidije je, u duhu aleksandrijske etiološke elegije, hteo da objasni rimske praznike i kultove, da nađe etimologiju imenima meseca itd. Svoje delo započeo je verovatno vrlo rano. Kada je pošao u izgnanstvo, Fasti još nisu bili dovršeni. U Tomima Ovidije je preradio Faste i posvetio ih Germaniku, nadajući se da će mu ovaj izdejstvovati pomilovanje (prvo izdanje bilo je posvećeno Avgustu). Međutim, pesnika je pretekla smrt, pa je delo ostalo nezavršeno, a trebalo je da ima dvanaest knjiga – po jednu za svaki mesec. Kao izvor za Faste poslužili su Ovidiju Fasti Verija Flaka, Ovidijevog savremenika, Marko Terencije Varon, a možda i Eratosten i Kalimah. Međutim, Ovidije je – pošto mu je više stalo do forme nego do sadržine – svoje izvore koristio vrlo površno, pa je napravio više pogrešaka.
Fumihiko Maki
Životopis
mini|lijevo| Spiralna zgrada u Tokyju (1985.) Nakon što je 1952. godine diplomirao arhitekturu na Sveučilištu u Tokiju, Fumihiko Maki je otputovao u SAD gdje je magistrirao na Likovnoj akademiji Cranbrook (Bloomfield Hills, Michigan) 1953., te arhitekturu na Harvardu 1954. god. God. 1956. dobio je mjesto profesora-asistenta na Sveučilištu Washington (St. Louis), gdje je izgrađen njegov projekt Umjetničke dvorane Steinberg na kampusu Danforth. God. 1960. vratio se u Japan gdje je okupio mlade japanske arhitekte u pokretu „metabolizma”. potom je radio za tvrtku Skidmore, Owings & Merrill u New Yorku, te za arhitekta Josepa Lluísa Serta u Cambridgu, a 1965. god. je osnovao svoju tvrtku Maki and Associates. U 28 godina, njegovo osoblje je naraslo na oko 35 ljudi, od kojih su gotovo svi kasnije osnovali svoje vlastite prakse.
Djela
mini|lijevo| [[Tokijska metropolska gimnazija (1990.)]] mini| Republičko politehničko sveučilište, [[Singapur (2006.)]] Lakoća, kako u stvarnosti tako i metaforično, je bila oduvijek temom Makijeve arhitekture i danas njegov rad manifestira prostornost koja proizlazi u velikoj mjeri iz nematerijalnosti modernih materijala (...) „tako je njegova arhitektura prisutna i odsutna u isto vrijeme, poput prolaznih iluzija kino zaslona za koje oduvijek gaji određenu strast”.
Njegova arhitektura se mijenjala iz neformalnog, kubičnog racionalizma početnih zgrada, očito pod utjecajem Serta, preko teselacijskog minimalizma srednjeg razdoblja do slojevitih, svjetlih membrana posljednjih radova. Prva dva njegova rada koja jasno pokazuju temu lakoće u arhitekturi su Paviljon znanosti Tepia, u Minatou iz 1989., i zgrada Tokijske metropolske gimnazije, dovršene 1990. god. Ove građevine imaju slične dematerijalizirane ljuskaste strukture i podsjećaju na japansko ukiyo-e slikarstvo.
God. 2006. bio je jedan od članova žirija za izgradnju parka Gardens by the Bay u Singapuru gdje je izgradio Republičko politehničko sveučilište. Projektirao je i proširenje Medijskog laboratorija (MIT Media Lab), Cambridge, Massachusetts.
Nakon što je 2008. god. započeo gradnju Tornja 4 novog Svjetskog trgovačkog centra u New Yorku, čije se otvaranje očekuje tijekom 2013. god. , Maki se 2011. god. upustio u proširenje Sjedišta Ujedinjenih naroda od 330 milijuna $.
Katedrala u Hildesheimu
Katedrala Svete Djevice Marije (njemački: Dom St. Maria) u Hildesheimu (Njemačka), je značajna srednjovjekovna katolička katedrala koja je, zajedno s crkvom sv. Mihovila u Hildesheimu, dospjela na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi 1985. godine. mini|lijevo| Katedrala Djevice Marije u Hildesheimu 1890. god.
Povijest
Katedralu je započeo graditi biskup Altfried 872. god.,a najobilnije je građena između 1010. i 1020. godine u romaničkom stilu, za biskupa Bernwarda. Dovršio ju je biskup Hezilo 1061. god. i ima simetrični plan s dvije apside, što je karakteristično za otonsku arhitekturu stare Saske. Nakon obnove i proširenja u 11. 12. i 14. stoljeću, katedrala je bila potpuno uništena u Drugom svjetskom ratu tijekom savezničkog bombardiranja 1945. godine. Nakon čega je obnovljena tijekom 1950-ih. mini| Brončana vrata biskupa Bernwalda iz 1015. god.
Znamenitosti
U katedrali se nalaze slavna remek-djela srednjovjekovne umjetnosti kao:
U sredini klaustra katedrale nalazi se gotička kapela sv. Ane (Annenkapelle), podignuta 1321. godine. Također, preko zidova katedrale penje se legendarna 1000-godišnja ruža, koja simbolizira uspješnost grada Hildesheima Prema legendi, dok ružin grm cvate, Hildesheim neće propasti. God. 1945., saveznici su uništili katedralu, ali je legendarna ruža preživjela. Njeni korijeni su ostali netaknuti ispod ruševina katedrale i uskoro je ponovno procvjetala i ojačala.
Katedralni muzej posjeduje jednu od najvećih kolekcija sednjovjekovnog blaga u Europi.
Brončana vrata biskupa Bernwarda
Brončana vrata biskupa Bernwarda u crkvi sv. Mihovila u Hildesheimu (1015.) su rijetki primjer monumentalnog kiparskog rada u ranom srednjem vijeku. Ova vrata izlivena u jednom komadu, visoka pet metara, su jedno najveće i jedno od najvažnijih ostvarenja ranog srednjeg vijeka. Podijeljena su na 16 polja (prizora), a svaku vratnicu čini 8 polja vertikalno postavljenih jedan iznad drugog. Polja prikazuju biblijske prizore (po uzoru vrata crkve Svete Sabine u Rimu) koji su u ranom srednjovjekovlju bile najvažnije, od Stvaranja čovjeka do Kristova raspeća. Kiparski jezik koji ih tumači opor je i reduciran, kako u oblikovanju volumena tako i u uprizorenju radnje, pa se scene s plošnih pozadina, bez prostornih naznaka, odvajaju s naporom. Zato su ljudski likovi, iako voluminozne forme, lelujavi kao da su poneseni nekim čudesnim nebeskim vjetrom ili kao da gmižu prema svjetlu zbilje, u nadi da će pobjeći iz plošnosti koja ih stišće. U svom nadljudskom naporu grče se iskazujući pojačan ekspresivni duh i dramatičan naboj što je općenito obilježje germanskog snoviđenja svijeta. Još samo mali korak i evo nas u novom dobu, usred romaničkog stvaranja reda i čvrstih aditivnih struktura umjetničkog oblikovanja.
Piandifontana, Genoa
Piandifontana je naselje u Italiji u provinciji Genoa, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 809 m.
Galicijski jezik
Galicijski jezik (galicijski: galego) je jedan od jezika Španije. To je matični jezik autonomne pokrajine Galicije, gde je zvaničan zajedno sa kastiljanskim (španskim. Veoma je blizak portugalskom jeziku.
Osim Galicije, govori se u ruralnim zonama El Bjersa (Provincija Leon), u jednoj arhaičnoj formi koja je slična portugalskom i leonskom leonskom jeziku, u tri opštine u Provinciji Kaseres u Dolini Halima (Valverde del Fresno, Elhas i San Martin de Trebeho), i u Hispanoamerici, u zajednicama u kojima je broj galicijskih emigranata velik, posebno Buenos Airesu (Argentina).
Istorija
Galicijski je romanski jezik, koji je nastao od nekadašnjeg galicijsko-portugalskog jezika, srednjovekovnog jezika koji je nastao od latinskog u severozapadnim oblastima Iberijskog poluostrva, konkretno u rimskoj provinciji Galaeciji, tj. u današnjoj Galiciji, severnom Portugalu, Asturiji, Leonu i delu Provincije Zamora.
Eksterni linkovi
Novine na galicijskom:
Lomas Altas Uno y Dos, Playas de Rosarito
Lomas Altas Uno y Dos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Playas de Rosarito.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 350 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 208 m.
Brentwood, New York
Brentvud je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 60.664, što je 6.747 (12,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Los Potreros, Tzitzio
Los Potreros je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tzitzio.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1990 m.
Alejandro Selkirk
Alejandro Selkirk (španjolski: Isla Alejandro Selkirk) je najveći otok arhipelaga Juan Fernández.
Otok administrativno podpada pod čileansku regiju Valparaíso i provinciju Valparaíso. Sve do 1966. otok se zvao Másafuera (Otok dalje od kopna), a onda ga je čileanska vlada iz komercijalnih razloga prezvala u otok Alejandro Selkirk, iako taj danas slavni škotski mornar Alexander Selkirk nije živio na njemu već na udaljenijem otoku Másatierri (Robinson Cruso). Kako je čitav arhipelag postao poznat po romanu Robinson Crusoe Daniela Defoa, dobio je ime po pravom brodolomcu koji je poslužio Defou kao inspiracija.
Karakteristike
Otok Alejandro Selkirk ima površinu od 49,5 km², pravilnog je ovalnog oblika, dug je 11 km u smjeru sjever-jug, širok 6 km i vrlo brdovit. Najviši vrh Cerro Cerro de Los Inocentes ima 1650 metara. Obale su mu teško pristupačne, pa nema nijednu poštenu luku. Otok je udaljen oko 850 km od čileanskog kopna i oko 180 km, zapadno od druga dva otoka arhipelaga Robinson Cruso i Santa Clara. Otok je vrlo šumovit, ali vrlo slabo naseljen, na njemu stalno živi tek oko 20 stalnih stanovnika koji se bave ribolovom na jastoge. Otok je kao i cijeli arhipelag vulkanskog porijekla, rezultat erupcije iz podmorske litosferne ploče Juan Fernández.
Klima
Kao i čitav arhipelag, otok Alejandro Selkirk ima mediteransku klimu sa sušnom sezonom od 4 do 5 mjeseci. U najsušnijem mjesecu januaru padne oko 28 mm, a u najkišovitijem junu 173 mm. Prosječna godišnja temperatura je 15 °C, ljeti se temperature penju do prosječnih 18,7 ° C, a zimi padnu do 7,3 °C. Maksimalne temperature ljeti ne prelaze 25 °C u februaru i ne padnu ispod 3 °C u augustu.
Historija
Otok kao i čitav arhipelag otkrio je 1564. španjolski pomorac Juan Fernández.
Planinska ševa
Planinska ševa (Eremophila alpestris) je vrsta vrapčarke iz roda Eremophila. Postoji oko 40 priznatih geografskih rasa ili podvrsta, od kojih su mnoge izolirane ili selice.
Rasprostranjenost
Nastanjuje većinu Sjeverne Amerike od Arktika do juga Meksika, daleki sjever Europe i Azije i planine jugoistočne Europe. Postoji i izolirana populacija na platou u Kolumbiji. Uglavnom je stanarica na jugu svog areala, ali sjeverne populacije su selice i sele se na jug zimi.
Ovo je ptica otvorenih prostora. U Euroaziji nastanjuje planine iznad linije gdje drveće može opstati (oko 5200 metara) i daleki sjever. U većini Europe se često vidi na morskim obalama zimi. U Americi, gdje nema konkurentnih vrsta ševa, također živi na farmama, u prerijama, pustinjama, golf terenima, aerodromima i sličim mjestima.
Opis
Za razliku od drugih ševa, ova upadljiva vrsta je uglavnom smeđesiva odozgo i bijela odozdo, sa upadljivim crno-žutim licem. Duga je oko 16 cm. Mužjak ljeti ima crne "rogove" na glavi, koji ovoj ptici daju američki naziv "Horned Lark" (rogata ševa). U Americi postoji velik broj podvrsta sa drugačijom šarom na licu i drugačijom bojom leđa. Planinska podvrsta iz Južne Europe Eremophila alpestris penicillata je sivlja odozgo, a žutu boju na licu zamjenjuje bijela.
Hrane se sjemenjem, pupoljcima, kukcima, larvama, malenim beskralježnjacima i školjkama.
Glasaju se sa pištavim "ćiip-ćiip".
Razmnožavanje
Grade gnijezdo oblika šalice u rupi u tlu, od biljnih materijala. Ženka nese obično četiri jajeta i uglavnom ih ona inkubira oko 12 dana.
Na otvorenim prostorima Sjeverne Amerike planinske ševe najčešće stradaju od vjetroelektrana.
Piazza al Serchio-San Michele, Lucca
Piazza al Serchio-San Michele je naselje u Italiji u provinciji Lucca, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1071 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 513 m.
Rodijum
Rodijum (Rh, grčki - rhodium) - je metal VIIIB grupe. Ima 34 izotopa čije se atomske mase nalaze izmađu 94-112. Postojan je samo izotop 103 koji predstavlja 100% prirodnog sastava izotopa rodijuma.
Rodijum je dobio ime po grčkoj reči rhodon što znači ruža. Otkriven je 1803 godine od strane W.H. Wollastona u Londonu.
U čistom obliku je sjajan, srebrnosiv metal. Ne reaguje sa vodom, vazduhom i kiselinama, ali reaguje sa jakim bazama. U čistom obliku se ne koristi zbog njegove veoma visoke cene.
Stabna
Stabna je naselje u opštini Plužine u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 66 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 91 stanovnika).
Baragazza, Bologna
Baragazza je naselje u Italiji u provinciji Bologna, u regiji Emilia-Romagna.
Stabna
Demografija
U naselju Stabna živi 56 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,0 godina (41,8 kod muškaraca i 49,5 kod žena). U naselju ima 26 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,54.
Baragazza, Bologna
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 598 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 673 m.
Stabna
Demografija
Ovo naselje je uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Cléguérec
Klegerek je naselje i opština u severozapadnoj Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Morbijan koja pripada prefekturi Pontivi.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2749 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 43 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 62,99 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 155 metara (maksimalnoj 281 m, a minimalnoj 55 m).
Amfiteatar u Trieru
Amfiteatar u Trieru je rimski amfiteatar koji je nakon završetka oko 100. god. mogao primiti oko 18,000 posjetitelja. Od 1986. god., amfiteatar je UNESCO-va svjetska baština, uz druge Trierske rimske spomenike, Katedralu i Gospinu crkvu. mini|lijevo|275px| Izgled amfiteatra u antičkom Trieru Kazalište je izgrađeno oko 100. god. i ubrzo je postalo dio svakodnevnog života mnogih građana Triera. Pohodili su ga lokalni uglednici, kraljevi službenici, te u doba kasne antike osobno i poneki Rimski car. Nudio je lov na životinje (venationes) i borbe gladijatora na život i smt, te pogubljenja i važne carske obavijesti. Amfiteatar je jedinstven jer je imao još jednu funkciju, kao nijedan drugi, naime služio je kao Istočna gradska vrata. Amfiteatar je dakle bio dio rimskih zidina, ispod planine Petri (sv. Petra), te je iskorištena prirodna padina brda. Ulazi u ovalnu građevinu su na sjeveru i jugu, a ispod arene nalazi se podrum koji je još uvijek sačuvan. Imao je dizala kako za glumce, tako i za iznenadno dovođenje životinja i gladijatora u gladijatorskim borbama.
Nakon propasti Zapadnog Rimskog Carstva (5. stoljeće) u srednjem vijeku, kao i mnoge druge Trierske građevine, korišten je kao kamenolom, nije bilo sve do 5Jh.benutzt.
Danas je amfiteatar turistička atrakcija, s najvećim njemačkim rimskim igrama (Kruha i igara) u kolovozu koje uključuju odglumljene gladijatorske bitke. Rijetko se održavaju koncerti, mjuzikli i druga događanja.
Verde Valle, San Pedro Tlaquepaque
Verde Valle je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini San Pedro Tlaquepaque.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 259 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1554 m.
La Mesita, Balleza
La Mesita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Balleza.
Monticelli, Ascoli Piceno
Monticelli je naselje u Italiji u provinciji Ascoli Piceno, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 8528 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 121 m.
Agua Zarca, La Unión de Isidoro Montes de Oca
Agua Zarca je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini La Unión de Isidoro Montes de Oca.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 52 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 149 m.
San Bartolo, El Salto
San Bartolo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini El Salto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1567 m.
Fasti
thumb|400px|Fasti Antiates Maiores, natpis koji sadrži [[rimski kalendar. Ovaj kalendar prethodi julijanskoj reformi; sadrži mjesece kao Quintilis iSextilis te dozvoljava upotrebu interkalarnog mjeseca.]]
Fasti je latinska riječ koja se koristila u drevnom Rimu kako bi označila službene zapise, odnosno s njima povezane planirane i vjerski sankcinonirane javne događaje. Svi javni poslovi su se morali odvijati u vrijeme dies fasti odnosno "dozvoljenim danima", a sve te poslove i događaje se bilježilo u fastima. S vremenom je riječ postala oznaka za specifičnu vrstu javnih zapisa. Blisko povezan s fastima su bile podjele vremena koje su služile kao temelj rimskog kalendara.
Koncept fasta imao značajan uticaj na rimsku književnost. Historičari su analitički prilaz svojim djelima temeljili proširivanjem godišnjih zapisa u fastima. Znameniti pjesnik Ovidije je napisao dugu pjesmu posvećenu vjerskim festivalima u rimskoj godini i njihovim mitološkim temeljima.
U antici su fasti bili množina latinskog pridjeva fastus, ali su se češće koristili kao imenica s korijenom fas, a što je značilo "dozvoljeno" prema božanskom pravu, a za razliku od jusa koji je označavao ljudske zakone. Fasti dies su stoga označavali dane kada se posao mogao obavljati bez straha od svetogrđa; nasuprot dies fasti su bili dies nefasti za vrijeme kojih, na primjer, iz vjerskih razloga nisu mogli raditi sudovi. Riječ fasti su se vremenom počeli označavati spiskove vezane uz bilježenje i označavanje vremena. Oni su se razlikovali od regesta, odnosnos popisa koji su označavali vlasništvo ili stvari, kao što su zemlja ili dokumenti, odnosno ugovore o prijenosu vlasništva.
Opština Albeștii de Muscel, Argeș
Albeștii de Muscel je opština u Rumuniji u okrugu Arđeš.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 717 m.
Ed Begley, Jr.
Edward James Begley Jr. (16. septembar 1949 -) je američki glumac najpoznatiji po ulozi dr. Victora Ehrlicha u St. Elsewhere, kao i brojnim nastupima u hollywoodskim filmovima gdje je uglavnom tumačio epizodne uloge.
Sant'Antonio, Treviso
Sant'Antonio je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 182 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 123 m.
900–909
900-e su decenija koja je počela 1. januara 900. i završila 31. decembra 909.
Hübingen
Hibingen je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 192 opštinska središta okruga Vestervald. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 542 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7143036.
Barbarolo, Bologna
Barbarolo je naselje u Italiji u provinciji Bologna, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 493 m.
Future's End
Future's End je dvodijelna epizoda američke science fiction TV-serije Star Trek: Voyager, premijerno prikazana 6. i 13. novembra 1996. godine. Radnja prikazuje kako Voyager bude napadnut od broda čiji kapetan to obrazlaže nastojanjem da se spriječi kataklizma u 29. vijeku, ali kako oba broda budu usisana u vremensko-prostornu anomaliju i završe na Zemlji 1996. godine, gdje posada Voyagera mora pokušati pronaći način da se vrati u svoje vrijeme ali i suočiti sa beskrupuloznim tajkunom koji nastoji iskoristiti tehnologiju iz budućnosti.
Lik kapetana Braxtona, koga je u epizodi tumačio Allan Royal, se u kasnijoj epizodi Relativity pojavio u tumačenju Brucea McGilla.
Kaiserthermen
Carske kupke ili Kaiserthermen u njemačkom gradu Trieru su rimske terme izgrađene početkom 4. stoljeća, za vladavine Konstantina Velikog. Nalaze se u blizini Muzeja rajnske oblasti (Rheinisches Landes Museum). mini|250px|lijevo| Carske terme u 4. st. (model) Bile su treće terme po veličini u Rimskom Carstvu, a ostaci zidova i temelja danas pokazuju originalni dizajn. Apsidijalni zidovi caldariuma (soba s bazenom tople vode), izgrađeni naizmjeničnim redovima bijelog kamena i crvene opeke, su najbolje sačuvani. Tu su i tepidarium (topla vrela s kupolom visine od 16,45 m koja nije sačuvana), prostrani frigidarium (hladna kupka) i velika arena (otvoreni prostor za tjelovježbu), a važan dio kupališta bio je i hipokaust (hypocaustum), sustav grijanja gdje se zrak grijao pećima i provodio kroz pločice zidova i podova.
Poiana, Poiana, Galați
Poiana je naselje u Rumuniji u okrugu Galac u opštini Poiana.
Kaiserthermen
Kako nikada nisu dovršene, koristile su se kao vojni garnizon carske garde i svojevrsna utvrda. U srednjem vijeku služile su kao kamenolom za gradnju drugih građevina, a koncem 13. st. vanjski zidovi su iskorišteni za gradnju crkve sv. Gervase i samostana sv. Agneze. Tijekom sekularizacije u 18. st., obje građevine su srušene da bi u 19. st. započela arheološka iskapanja i obnova kupki koje su otvorene za javnost 1984. god., na 2000 obljetnicu grada Triera. Godine 1986., Carske kupke su, uz druge rimske spomenike sačuvane u Trieru (Porta Nigra, Amfiteatar u Trieru, Konstantinova bazilika u Trieru, Barbarathermen, Rimski most u Trieru, Igelerski stup), Katedralu i Gospinu crkve u Trieru, dospjele na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi.
Poiana, Poiana, Galați
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1453 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 288 m.
Marko Nešić
Marko Nešić (ćirilica: Марко Нешић) (Novi Sad,2. ožujak 1873 - 30. travanj 1938, Novi Sad) je bio srpski skladatelj, kapelnik. esperantista, berber i tamburaš. Napisao je i komponovao preko 200 kompozicija. Jedno vreme je vodio tamburaški zbor Srpskog Zanatlijskog Pevačkog Društva "Neven" u Novom Sadu.
Ovom društvu je 1911.godine posvetio kompoziciju "Neven Kolo" i ona je faktički himna društva iako se u narodu peva kao stara gradska pesma. Pod terminom stare gradske pesme, varoške, ili kako su ih još nazvali pesme koje večno žive, peva se veliki broj kompozicija čiji je autor Marko Nešić, ali malo ljudi zna da ih je on napisao.
Život i rad
Nešić je bio istaknuti aktivista u radničkom, kulturnom i društvenom životu svoga vremena ali će ostati upamćen po harmonizaciji vojvođanskih pesama. Iako je završio berberski i stolarski zanat od 1890. godine isklučivo se posvetio muzici. Sam je pisao, komponovao i štampao svoja dela o vlastitom trošku, te ih slao tamburaškim orkestrima u austro-ugarskoj, a kasnije kraljevini Jugoslaviji. Svirao je tamburicu, šargiju. Bio je šef tamburaških prkestara Bratimstvo, Beli Orao, Excelsior.
Čuveni kompozitor i tamburaš iz Novog Sada napisao je i štampao "Školu za tamburu", napisao je i komponovao preko 200 pesama i instrumentalnih kompozicija koje su i danas prihvaćene u narodu. Najčuvenije su "Žabaljka", "Bogata sam imam svega", "Dones' mi vina krčmarice", "Idem kući", "Kad sam bio mlađan lovac ja", "Neven Kolo", Đuvegije gde ste da ste", a "Biće skoro propast sveta" je poslužila kao lajt motiv za istoimeni kultni film Aleksandra Saše Petrovića.
Sa tamburaškim orkestrom Vase Jovanovića nastupao je u glavnim gradovima Evrope i postao vatreni pobornik esperanto jezika. Osnivač je društva esperantista u Novom Sadu, koje dnas nosi njegovo ime. Kao veliki simpatizer radničkog pokreta i njegov aktivista, bio je omiljen u Novom Sadu a novosađani su ga zvali jednostavno čika Marko. Na njegovoj sahrani 1938. godine, baš pred prvomajske praznike, na Almaškom groblju u Novom Sadu, okupio se veliki broj građana i radnika iz raličitih radničkih organizacija, sa poslednjim pozdravima na vencima, svome preminulom drugu.
Abukir
Abukir (arapski: أبو قير /Abu Qir, koptski: Apakyri) je grad od 37 997 stanovnika na sjeverozapadu Egipta u muhafazi Aleksandrija.
Geografske karakteristike
Abukir leži udaljen 23 km sjeveroistočno od centra Aleksandrije, sa kojom je povezan lakom gradskom željeznicom.
Historija
Za antičkih vremena nedaleko od današnjeg grada nalazila se važna luka - Kanopus, od koje ništa nije ostalo, jer je potopljena vodama Zaljeva Abu Kir. thumb|left|240px| Centar grada Današnji Abukir niknuo je uz istoimenu utvrdu podignutu za Mameluka. Ona je proširena za vladavine Muhameda Alija, a njegov nasljednik kediv Abas II dogradio je uz nju i bolnicu.
Akron, Iowa
Akron je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.486 stanovnika.
Abukir
Historija
Ime je dobio po koptskom raonokršćanskom martiru (kasnijem svecu) - Kiru (Abu Kir znači sveti Kir). U Zaljevu se 1798. odvila pomorska Bitka za Nil, u kojoj britanska flota pod zapovjedništvom admirala Nelsona uništila francusku Mediteransku flotu.
Akron, Iowa
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 1.486 stanovnika, što je 3 (0,2%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Abukir
Historija
Današnji Abukir je industrijsko predgrađe Aleksandrije, mjesto velike termoelektrane, snage 1300 MW i velike tvornice umjetnih gnojiva.
On je i pomorska baza egipatske ratne mornarice i luka za fosfate za potrebe tvornice gnojiva. U Abukiru se nalazi i Pomorska akademija i kineziološki fakultet.
Tinkomar
thumb|[[Stater Tinkomara, kralja Atrebata.]]
Energija nuklearne fuzije
Energija nuklearne fuzije je energija koja se dobiva nuklearnom fuzijom. Kod nuklearne fuzije, dvije lagane atomske jezgre se spoje zajedno da stvore jednu težu jezgru, i uz to se oslobađa velika količina energije. Dobivena energija bi se trebala koristiti za dobivanje topline, kojom se može pokretati parna turbina, koja zatim pokreće generator i stvara električnu energiju. Slično se koristi i nuklearna fisija u elektranama koje koriste nuklearnu energiju.
Laja Prieta, Tamiahua
Laja Prieta je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tamiahua.
Energija nuklearne fuzije
Oblici energije fuzije
Osnovna ideja za stvaranje energije fuzije je dovesti dvije ili više jezgre atoma dovoljno blizu, da može djelovati jaka nuklearna sila, koja može stvoriti novu veću jezgru, i koje su na maloj udaljenosti jače od elektrostatičkih odbojnih sila. Ako se dvije lagane jezgre spoje, stvorit će jednu novu jezgru, koja će imati uglavnost nešto manju masu nego suma dviju laganih jezgri. Razlika u masi se oslobađa kao energija prema formuli Alberta Einsteina, ekvivalenciji mase i energije E = mc2. Kod velikih atoma, jezgra koja se stvara će imati veću masu od sume dviju ulaznih jezgri, tako da je potrebna velika vanjska energija. Granica je željezo-56. Iznad te granice nuklearna energija se može dobiti nuklearnom fisijom, a ispod te granice nuklearnom fuzijom.
Laja Prieta, Tamiahua
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 64 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 35 m.
Energija nuklearne fuzije
Oblici energije fuzije
Fuzija između dvije jezgre je suprotna po djelovanju elekrostatičkoj sili, i zato da bi došlo do nuklearne fuzije, prvo treba savladati Coulombovu barijeru, a za to je potreban vanjski izvor energije. Najjednostavniji način je da se atomi griju, nakon čega se elektroni odvajaju i jezgra ostane slobodna. U većini pokusa, jezgre i elektroni ostaju u obliku plazme. Temperatura koja je potrebna da se stvori plazma je ovisna o količini električnog naboja, tako da vodik ostaje bez elektrona na najnižoj temperaturi. Osim toga, helij je vrlo pogodan za nuklearnu fuziju.
Fuzijska reakcija može održavati samu sebe ukoliko se dovoljna količina proizvedene energije koristi za održavanje goriva na visokoj temperaturi. Pošto su plazme vrlo dobri električni vodiči, magnetska polja mogu također zadržavati fuzijsko gorivo. Ovisnost broja fuzija u jedinici vremena i po jedinici volumena <σv> ovisi o temperaturi u uređaju, s određenim vremenom zadržavanja energije, izvodi se uzimajući u obzir Lawsonov kriterij. Lawsonov kriterij je važna mjera sistema koja definira uvjete koji su potrebni za fuziju, da dostigne paljenje, kada je grijanje plazme zbog fuzije dovoljno da održava temperaturu plazme, s obzirom na gubitke grijanja, bez dovođenja vanjske energije.
Nuklearna fuzija D-T (deuterij – tricij)
Prema Lawsonovom kriteriju, fuzija D-T je najlakša i najobećavajuća za dobivanje energije nuklearne fuzije:
2H + 3H → 4He + 1n
Deuterij (vodik-2) je izotop vodika koji je vrlo zastupljen na Zemlji. Tricij (vodik-3) je izotop vodika koji se u prirodi pojavljuje u samo neznatnim količinama, zato što je njegovo radioaktivno vrijeme poluraspada 12,32 godine. Zbog toga, potreban je dodatni “uzgoj” tricija, koji se može dobiti od litija:
1n + 6Li → 3H + 4He
1n + 7Li → 3H + 4He + 1n
Neutron koji reagira sa litijem se može dobiti iz fuzije D-T. Reakcija sa 6Li je eksotermna, što znači da treba dodatnu vanjsku energiju, također iz fuzije D-T. Reakcija sa 7Li je endotermna, što znači da stvara višak energije preko neutrona. Većina reaktora koristi mješavinu litijevih izotopa. Nedostatak je što nabava litija je ogranićena zbog povećane proizvodnje litijevih baterija.
Nekoliko nedostataka je značajno za nuklearnu fuziju D-T:
Nuklearna fuzija D-D (deuterij – deuterij)
Ova nuklearna fuzija ima dva oblika, od kojih svaki ima skoro jednaku vjerovatnost:
2H + 2H	→ 3H	+ 1H
2H + 2H	→ 3He + n
Optimalna temperature je 15 keV, samo nešto više nego kod D-T fuzije. Prvi oblik ne stvara neutrone, ali stvara tricij, tako da nije potrebno dodatno stvaranje tricija ili uvođenje litija. Većina tricija će izgoriti prije nego napusti reaktor, što smanjuje problem sa njegovim rukovanjem, ali isto znači da se stvara više neutrona, od koji su neki visoko energetski. Neutroni drugog oblika imaju energiju samo 2,45 MeV, dok neutron iz D-T fuzije imaju energiju od 14,1 MeV, koja rezultira u većem stupnju stvaranja izotopa i uništenja materijala. Nedostatak ovog procesa u odnosu na D-T fuziju je da energija samoodržavanja plazme (kod istog pritiska) mora biti 30 puta bolja i dobivena energija (kod istog pritiska i volumena) je 68 puta manja.
Nuklearna fuzija D-3He (deuterij – helij-3)
Noviji pristup kontroliranog dobivanja energije fuzije ukljućuje kombinaciju helij-3(3He) i deuterija (2H). Ta reakcija stvara helij-4 jezgru (4He) i visoko energetski proton. Ova reakcija se zove aneutronska fuzija, budući da dobiveni neutroni ne nose više od 1% oslobođene energije. Većina dobivene energije se oslobađa preko električki nabijenih čestica, smanjujući radijaciju kućista reaktora. U praksi, od aneutronskih fuzija, fuzija p-11B je ipak povoljnija.
Nuklearna fuzija p-11B (proton – bor-11)
Kada bi aneutronska fuzija bila cilj, onda najviše obećava fuzija vodika-1(proton) i bora: