cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jean d'Alembert
Filozofija
U filozofsko-povijesnom izlaganju o fenomenu ljudskoga znanja, njegovu nastanku, redoslijedu i povezanosti Alembert obrazlaže različite dijelove ljudske spoznaje i njezine osobine, te genealoško ili enciklopedijsko stablo koje ih povezuje. Sve znanje dijeli u tri opće grane (dugujući svoju podjelu filozofu Francisu Baconu), s obzirom na tri temeljne čovjekove sposobnosti: povijest (pamćenje), koju dijeli na onu koja se odnosi na Boga (sveta i crkvenu povijest), čovjeka (političku i kulturnu povijest) i prirodu (mnoštvo grana); filozofiju (sposobnost razmišljanja i rasuđivanja), uključujući tu znanost o Bogu, čovjeku i prirodi, kao i fizikalno-matematičke znanosti; lijepe vještine (mašta), kamo ulaze slikarstvo, skulptura, arhitektura, pjesništvo i glazba.
D’Alembertovo načelo
D’Alembertovo načelo jedno od općih načela teorijske mehanike iz kojeg se izvode jednadžbe gibanja ili ravnoteže za materijalnu česticu ili sustav takvih čestica, napose jednadžbe gibanja mnoštva vezanih čestica. Postavio ga je d’Alembert 1743. Omogućava da se dodavanjem d’Alembertove virtualne (prividne) sile zakoni dinamike svedu na zakone statike, odnosno da se rješavanje mnogih dinamičkih problema svede na rješavanje jednostavnijih jednadžbi ravnoteže u svakoj točki putanje. Ako se zamisli da na česticu u sustavu vezanih čestica, osim stvarne sile Fi, istodobno djeluje i virtualna sila po iznosu jednaka umnošku mase čestice i ubrzanja (akceleracije), ali suprotna smjera (– mi ai), čestica će, pod djelovanjem tih dviju sila, mirovati. Utjecaj vanjskih sila prenosit će se na sve čestice u sustavu, što se može izraziti jednadžbom statike:
gdje δ ri označava virtualni (prividni) infinitezimalni pomak čestice, a simbol δ u njoj simbol je varijacije.
D’Alembertovo načelo ekvivalentno je drugomu Newtonovu zakonu gibanja za nevezane čestice i sustave. Za sustave potpuno slobodnih čestica d’Alembertovo načelo postaje:
ili poznatije kao:
Sally Kirkland
Sally Kirkland (31. oktobar 1941 - ) je američka glumica, koja se istakla epizodnim ulogama u mnogim zapaženim filmovima 1970-ih. Za ulogu u filmu Anna iz 1987. je nagrađena Zlatnim globusom.
Kölnska katedrala
Kölnska katedrala (njemački: Kölner Dom), službenog imena: Katedralna crkva Svetog Petra i Djevice Marije (Hohe Domkirche St. Peter und Maria) je rimokatolička crkva u Kölnu, Njemačka. Ona je sjedište Kölnske biskupije (trenutačni kardinal Joachim Meisner), pod upravom Kölnske nadbiskupije. Posvećena je Svetom Petru i Blaženoj Djevici Mariji i slavna je kao spomenik njemačkog kršćanstva, gotičke arhitekture te ustrajne vjere i opstojnosti građana Kölna.
Katedrala je 1996. god. upisana na UNESCOv popis mjesta svjetske baštine u Europi kao jedno od najpoznatijih građevina u Njemačkoj i znamenitost grada Kölna, te kao "iznimno djelo ljudske kreativne genijalnosti".
|mini|lijevo| Pogled iz zraka na katedralu. mini|240px| Kölnska katedrala 1900. god.
Povijest
Izgradnja Kölnske katedrale je započela 1248. god. i trajala je, s brojnim prekidima, do 1880. god., što čini razdoblje od 600 godina. Ona je duga 144.5, široka 86.5 metara, a njena dva tornja su visoka 157 metara Katedrala je jedna od najvećih svjetskih crkava i najveća gotička crkva u sjevernoj Europi. Godinama je, točnije od 1880. do izgradnje Washingtonskog obeliska 1884. god., bila najvišom ljudskom građevinom. Još uvijek ima drugi po visini crkveni toranj, od kojega je viši samo katedrale u Ulmu, koji je dovršen 10 godina poslije (1890.). Zbog svojih dvojnih tornjeva ona ima najveću fasadu od svih svjetskih crkava. Također njezin kor između stupova ima najveći omjer visine u odnosu na širinu, od svih srednjovjekovnih crkava (3.6:1), nadmašivši čak i katedralu u Beauvaisu koja ima malo viši glavni brod.
Njeni srednjovjekovni arhitekti su isplanirali veličanstvenu građevinu koja bi udomila relikvije Sveta tri kralja koje je Fridrik I. Barbarossa donio iz Milana, te tako postala mjestom hodočašća u Svetom Rimskom Carstvu. Iako nije bila dovršena u srednjem vijeku, katedrala je "remek-djelo i snažno svjedočanstvo kršćanskog vjerovanja srednjovjekovne, ali i moderne Europe".
God. 2004., katedrala je dospjela na popis "svjetske baštine u opasnosti", kao jedina zaštićena građevina u zapadnoj Europi, zbog planova izgradnje nebodera u njezinoj blizini koji bi znatno narušio njezin izgled. No, nakon što su gradske vlasti 2006. god. odlučile ograničiti visinu planiranih građevina, katedrala je skinuta s tog popisa.
Dana 18. kolovoza 2005. god., papa Benedikt XVI. je posjetio katedralu tijekom svoje apostolske posjete Njemačkoj i tada se vjeruje da je katedralu pohodilo oko milijun hodošasnika.
Odlike
Kölnska katedrala je značajno hodočasničko odredište, ali i prigodna turistička atrakcija koja privlači veliki broj posjetitelja godišnje. Otvorena je svakim danom od 6 sati izjutra do 7.30 poslijepodne, a ulaz je slobodan, osim za uspon tornjem i za riznicu. Posjetitelji se mogu popeti spiralnim stubištem s 509 stuba do vidikovca na platformi koja se nalazi na visini od 98 metara. mini|220px|lijevo| Zapadno pročelje prvostolnice (travanj 2009.). mini|240px| Pogled na katedralu preko rijeke [[Rajna|Rajne.]] mini|200px| Tlocrt katedrale. Arhitektura Kölnske katedrale je zasnovana na onoj u Amiensu, osobito vjeran u tlocrtu, stilu i širini središnjeg broda u odnosu na njenu visinu. Tlocrt je upisanog latinskog križa, što je uobičajeno za gotičke katedrale. Ima dva bočna broda s obje strane glavnog broda, čime je poduprt jedan od najviših gotičkih križnih svodova, skoro visine katedrale u Beauvaisu, koja je većinom porušena. Izvana je teret vanjske opne poduprt kontraforima u francuskom stilu, a istočni kraj ima jedinstven deambulatorij čiji se prohod rastače u apsidu sa sedam radijalnih kapela.
Izvana, a osobito iz velike udaljenosti, katedralom dominiraju njeni visoki tornjevi koji imaju osobit njemački karakter jer su otvorni poput onih na katedralama u Ulmu, Beču i Regensburgu.
Blago katedrale
mini|lijevo| Oltar [[Sveta tri kralja.]] mini|200px| Glavni [[brod (arhitektura)|brod prema istoku.]] Jedno od najvećih blaga katedrale je visoki oltar iz 1322. god. koji je izrađen od crnog mramora sa jedinstvenim krovnim pločama dugima preko 4,5 metra. Sprijeda i sa strana je prekriven nišama od bijelog mramora u kojima se nalaze figure od kojih je „Krunidba Djevice Marije“ u središtu.
Najslavniji je ipak veliki pozlaćeni Oltar Sveta tri kralja u obliku sarkofaga iz 13. stoljeća, koji je ujedno i najveći relikvijar u zapadnoj Europi. U njemu se nalaze kosti i 2,000 godina stara odjeća za koje se vjeruje da je pripadala trojci svetih kraljeva, a izloženi su na otvorenju crkve 1864. god.
Pored sakristije nalazi se Geronovo Raspelo (Gero-Kreuz),, veliko raspelo izrezbareno iz hrasta s tragovima boje i pozlate. Vjeruje se kako ga je naručio nadbiskup Geron 960. god., i ono je najstarije veliko raspelo sjeverno od Alpa, te najranije poznata slobodno stojeća skulptura na sjeveru srednjovjekovne Europe.
U sakramentnoj kapeli nalazi se Milanska Madona (Mailänder Madonna), drvena skulptura Blažene Djevice Marije s Djetetom koja datira iz oko 1290. god. Oltar s likovima svetaca zašitinika Kölna djelo je Internacionalnog gotičkog stila slikara S. Lochnera, a nalazi se u Kapeli Svete Marije (Marienkapelle), dok su ostala djela u riznici katedrale.
U vanjskom zidu katedrale nalazi se par ploča na kojima se ističe kako je nadbiskup Englebert II. (1262.-67.) dozvolio naseljavanje židova u Köln.
Melanie Smith (glumica)
Melanie Smith (16. decembar 1962 - ) je bivša američka glumica, najpoznatija po ulogama na televiziji, među kojima je najpoznatiji lik Emily Stewart u sapunici As the World Turns. Također je imala zapažene nastupe kao protagonistova djevojka Rachel u sitkomu Seinfeld, odnosno kao lik Tore Ziyal u TV-seriji Star Trek: Deep Space Nine.
Huicochi, Uruachi
Huicochi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Uruachi.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1564 m.
Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff
Enno Friedrich Wichard Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff (22. decembar 1848. ‒ 25. septembar 1931) bio je nemački klasični filolog. Wilamowitz, kako je poznat među naučnicima, smatran je velikim autoritetom za antičku Grčku i za grčku književnost.
Studije
Do 1869. Wilamowitz je studirao klasičnu filologiju na Univerzitetu u Bonu. Veliki formativni uticaj na njega izvršili su profesori Otto Jahn i Hermann Usener. Willamowitzov odnos s Usenerom bio je napet. Sa Friedrichom Nietzscheom, svojim kolegom sa studija, razvio je suparništvo, koje je potrajalo do kraja njegovog života, a sa Hermannom Dielsom, svojim savremenikom, razvio je bliske prijateljske odnose. S Dielsom je 1869. prešao na Humboldtov univerzitet u Berlinu, gde je doktorirao 1870. godine. Nakon dobrovoljne službe u francusko-pruskom ratu, krenuo je na studijsko putovanje po Italiji i Grčkoj.
Sukob s Nietzscheom i Wagnerom
Još pre no što je postao profesor Wilamowitz se upustio u naučnu raspravu o Nietzscheovom delu Rađanje tragedije, koje je privuklo dosta pažnje. Tokom 1872. i 1873. objavio je neuobičajeno oštar polemički spis (nemački: "Zukunftsphilologie" = "Filologija budućnosti"), u kojem se obrušio na Nietzschea (tada profesora na Univerzitetu u Bazelu) i profesora Erwina Rohdea (s Univerziteta u Kielu). Richard Wagner, čiji su umetnički pogledi uticali na Nietzschea i Rohdea, reagovao je objavljivanjem otvorenog pisma, a Rohde je objavio snažan odgovor. U suštini spora nalazila se osuda Euripida, koga je Nietzsche smatrao odgovornim za propast grčke tragedije. Wilamowitz je metode svojih protivnika držao napadom na same temelje naučne misli, pa ih je stoga odlučio demaskirati kao neprijatelje naučne metode. Njegova polemika smatrala se odgovorom klasične filologije na izazov koji joj je uputio Nietzsche.
Kad je Wilamowitz, već u dobi od 80 godina, pisao memoare, na svoj sukob s Nietzscheom gledao je s manje strasti, ali ključne elemente svoje kritike nije povukao. Izjavio je da u to vreme nije u potpunosti shvatio da Nietzschea nije toliko zanimalo naučno razumevanje koliko Wagnerova muzička drama, ali i da je ipak bio u pravu što se suprotstavio Nietzscheovom "silovanju historijskih činjenica i celog historijskog metoda".
Greifswald, Göttingen i Berlin
Willamowitz je 1875. stekao zvanje profesora zahvaljujući svom radu Analecta Euripidea, a iste je godine održao i svoje prvo javno akademsko predavanje u Berlinu. Godine 1876. postavljen je za redovnog profesora klasične filologije na Univerzitetu Ernst-Moritz-Arndt u Greifswaldu. U tom se periodu oženio Marijom Mommsen, najstarijom kćerkom Theodora Mommsena. Tu je objavio i svoje Homerske studije (Homerische Studien).
Godine 1883. postao je i profesor na Univerzitetu Georg-August u Göttingenu, gde je takođe predavao klasičnu filologiju, ali je povremeno držao i predavanja iz antičke istorije. Za prorektora univerziteta izabran je 1891, a sledeće godine postao je član göttingenske Kraljevske akademija nauka. Kad je Wilamowitz otišao iz Göttingena, nasledio ga je Georg Kaibel, njegov blizak saradnik iz studentskih dana, koji ga je ranije nasledio i u Greifswaldu.
Rad u naučnim ustanovama
Wilamowitz je 1891. izabran za dopisnog članaka Pruske akademije nauka, a 1899. postao je pun član. Za predsednika akademije izabran je 1902. godine. Kao član Akademije u Göttingenu snažno se zalagao za objavljivanje Zbornika latinskog jezika (Thesaurus linguae Latinae). Od 1897. učestvovao je i u radu Akademijinog odbora za patristiku. Godine 1894. izabran je za punopravnog člana Nemačkoh arheološkog instituta. Takođe je bio urednik edicije Philologische Untersuchungen od 1880. do 1925. godine. Osim toga, Wilamowitz je kao gostujući predavač bio na Univerzitetu u Oxfordu (1908) i Uppsali (1912), bio je dopisni član Norveške akademije nauka i književnosti (1909) i Naučnog društva Lunda (1921).
Сибач
Сибач је насеље у Србији у општини Пећинци у Сремском округу. Према попису из 2011. било је 468 становника.
Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff
Inscriptiones Graecae
Tokom predsedavanja Pruskom akademijom Wilamowitz je uspeo da obnovi izdavanje Grčkih natpisa (Inscriptiones Graecae), edicije koju su ranije pokrenuli August Böckh i Adolf Kirchhoff. Wilamowitz je izvršio formativni uticaj na dalji razvoj tog projekta, kojim je upravljao sve do smrti.
Сибач
Историја
Село се у историјским изворима први пут помиње 1397. године. После тога, дуго нема помена, а следећа година помињања је 1713. У почетку припада румском властелинству грофа Пејачевића, а касније 1733. митровачком властелинству. По попису из 1736. село је наведено као чисто српско.
Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff
Porodica
Wilamowitz se 1878. oženio Marijom Mommsen, najastarijom kćerkom Theodora Mommsena, čuvenog istoričara starog veka, kome je aktivno pomagao u radu na njegovoj Istoriji Rima.
Poslednje godine života Wilamowitz je proveo van očiju javnosti, budući da je patio od ozbiljnih problema s bubrezima. Umro je u Berlinu 25. septembra 1931, nakon što je kratko vreme proveo u komi. Pokopan je u svom rodnom selu, zajedno sa suprugom Marijom (1855–1936) i njihovim jedinim sinom, Tychom. Imao je i kćer po imenu Dorothea Freifrau Hiller von Gaertringen, koja se kasnije udala za arheologa Friedricha Hillera von Gaertringena, a preminula je 24. marta 1972.
San Cataldo, Messina
San Cataldo je naselje u Italiji u provinciji Messina, u regiji Sicilija.
Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff
Značaj
Wilamowitz je jedna od središnjih ličnosti klasične filologije u 19. i 20. veku. Kao veliki autoritet za književnost i istoriju antičke Grčke, Wilamowitz se suprotstavio tradicionalnoj metodologiji i kritici teksta. Kao predstavnik postklasicizma, manje se bavio istorijom književnosti, već se radije trudio u sačuvanim tekstovima pronaći što više biografskih obaveštenja o pojedinim antičkim piscima. Tako je upotrebio historijsku perspektivu za filološka proučavanja. Pored svojih primarnih radova (Antička grčka književnost, Helenistička poezija), objavio je mnogobrojne detaljne studije o Euripidu, Homeru, Eshilu, Pindaru i Aristotelu. Kao naučni organizator, bio je odgovoran i za objavljivanje važnih dela s materijalom iz primarnih izvora, kao što je edicija Inscriptiones Graecae. Takođe je strasno branio očuvanje grčkog i latinskog jezika u nemačkom školskom sistemu.
Сибач
Историја
Сибач је у почетку био мало село, да би 1910. имао највише у својој историји- 785 становника. У послератном периоду, број становника константно опада. Сибачани су масовно учествовали у Другом светском рату. Као жртве фашизма, живот је дало 112 мештана, а неке породице су буквално десетковане.
Ulrich von Wilamowitz-Moellendorff
Značaj
Među njegovim studentima su Felix Jacoby, Karl Mittelhaus, Wolfgang Schadewaldt, Eduard Fraenkel, Werner Jaeger, Johannes Geffcken, Paul Maas, Eduard Schwartz, Gilbert Murray, Paul Friedländer, Friedrich Solmsen i Johannes Sykutris.
San Cataldo, Messina
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 39 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 134 m.
Сибач
Демографија
У насељу Сибач живи 438 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 40,7 година (38,1 код мушкараца и 43,3 код жена). У насељу има 191 домаћинство, а просечан број чланова по домаћинству је 2,85.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године).
4. grupa hemijskih elemenata
4. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze: Sva četri elementa ove grupe su prelazni metali. Titanijum, cirkonijum, ihafnijum se javljaju u prirodi a raderfordijum je veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 22 i 104.
Ova grupa nosi naziv i IVB grupa hemijskih elemenata
Kugličasta munja
Kuglasta munja odnosno kugličasta munja je malo poznata pojava atmosferskog elektriciteta, o kojoj se izvještava kao svijetlećem kuglastom objektu koji može biti od veličine graška do nekoliko metara u promjeru. Povezuje se s grmljavinskom olujom, ali traje duže od bljeska munje. Mnogi stari izvještaji govore da kugličasta munja može eksplodirati, ponekad s teškim posljedicama, ostavljajući nakon nestanka miris sumpora. U nekim izvještajima se govori da se znala pojaviti i bez prisutnosti grmljavinskih oblaka, kao što je Hessdalenska vatra u Norveškoj.
Neki laboratorijski eksperimenti su dobili slične pojave kugličastoj munji, ali do danas se još ne zna jesu li povezane s prirodnim pojavama. Znanstvenih podataka o tim pojavama u prirodi je vrlo malo zbog neprevidljivosti i rijetkosti. Sve do nedavno se smatralo da su kugličaste munje stvar mašte i prevare.
Historijski izvještaji
desno|mini|300px|Srednjovjekovni prikaz kugličaste munje
Velika grmljavinska oluja u mjestu Widecombe-in-the-Moor
To je jedan od najranijih izvještaja o Velikoj grmljavinskoj oluji koji datira od 21. listopada 1638. u mjestu Widecombe-in-the-Moor, Devon, Velika Britanija. U crkvi je umrlo 4 vjernika i oko 60 ih je ranjeno. Opisano je da je “vatrena kugla” promjera 2,4 m udarila u crkvu i gotovo je uništila. Nekoliko velikih kamena sa zida je srušeno na tlo, zajedno s par greda. Navodno je “vatrena lopta” uništila klupice i dosta prozora, napunivši crkvu s tamnim, debelim dimom i mirisom sumpora. “Vatrena kugla” se zatim raspala na dva dijela, od koje je jedan izašao kroz prozor razbivši ga, a drugi je nestao unutar crkve.
Brod Catherine and Mary
U prosincu 1726. godine, brojne novine u Velikoj Britaniji objavile su izvadak iz pisma Johna Howella koji je plovio na jedrenjaku Catherine and Mary. On piše da su dolazeći u zaljev u Floridi, 29. kolovoza, velika “vatrena kugla” je razbila glavni jarbol u puno dijelova, uništila par greda i dasaka, ubila jednog pomorca, a drugog ranila.
Brod Montague
Dana 4. studenog 1749., admiral Chambers je vršio promatranja nešto prije podneva. Vidio je veliku “plavu vatrenu kuglu” oko 5 km od broda. Brzo su počeli spuštati velika jedra, ali je “vatrena kugla” vrlo brzo stigla iznad broda i eksplodirala, puknuvši kao sto topova i ostavljajući jaki miris sumpora. Zbog te eksplozije gornji dio glavnog jarbola je polomljen u komade. Pet pomoraca je oboreno na pod, a jedan je bio pun masnica. “Vatrena kugla” je bila velika poput mlinskog kamena.
Profesor Georg Richmann
Izvještaji 1753. opisuju da je kugličasta munja bila smrtonosna, kada je professor Georg Richmann iz Sankt Peterburga, Rusija, napravio uređaj u obliku zmaja, slično kao Benjamin Franklin godinu ranije. Dok je Richmann bio na sastanku čuo je grmljavinu, pa je potrčao kući sa svojim graverom, koji je trebao nacrtati gravuru za buduće naraštaje. Dok su obavljali eksperiment, kugličasta munja se pojavila i krenula prema dolje niz konop od zmaja, udarila Richmanna u čelo, cipele su mu otpuhane i odjeća uništena. Njegov graver je pao u nesvijest. Okvir vrata je otpao i krila vrata su ispala iz nosača.
Brod Warren Hastings
Engleski časopis je izvijestio da su za vrijeme oluje 1809., tri “vatrene kugle” se pojavile i “napale” britanski kraljevski brod Warren Hastings. Posada je vidjela da je jedna “vatrena kugla” sišla dolje, ubivši jednog mornara i zapalivši glavni jarbol. Posada je skočila da podigne nesretnog mornara, ali je došla druga “vatrena kugla” i srušila ih, ostavljajući osrednje opekotine na njima. Treća “vatrena kugla” je ubila još jednog mornara. Posada je poslije osjetila jaki miris sumpora.
Velečasni Ebenezer Cobham Brewer
Englez Ebenezer Cobham Brewer je 1864. u svom djelu “A Guide to the Scientific Knowledge of Things Familiar” raspravljao o kugličastim munjama. On ih opisuje kao sporopokretne vatrene kugle ili kugle eksplozivnog plina, koje ponekad padnu na tlo i kreću se iznad tla za vrijeme grmljavinskih oluja. Napisao je da ponekad se kugle razdvoje na manje i eksplodiraju poput topa.
Znanstveni pisac Wilfred de Fonvielle
Francuz Wilfred de Fonvielle je 1875. u svom djelu “Thunder and Lighting” napisao da je zabilježeno 150 izvještaja o kugličastoj munji. On piše da postoji privlačenje između kugličastih munja i metala, kao npr. ograda balkona ili vodenih i plinskih cijevi. Kugličaste munje su se javljale u raznim bojama. M. Colon, potpredsjednik Geološkog udruženja iz Pariza, je vidio kugličastu munju kako se spušta niz grupu topola i čim je dotakla tlo, nestala je bez eksplozije. 10. rujna 1845. je kugličasta munja ušla u kuhinju jedne kuće u selu Salagnac, u dolini Correze. Ta se kugličasta munja vrtila duž kuhinje, ne ranivši dvije žene i mladića, ali kasnije kad je prešla u štalu, eksplodirala je i ubila jednu svinju. Jedna kugličasta munja je ušla u crkvu u Stralsundu i kada je eksplodirala, stvorila je čitav niz malih kugli.
Car Nikola II
Nikola II., ruski car je opisao da je vidio “vatrenu kuglu” dok je bio s njim njegov djed, Aleksandar II., ruski car, dok su bili u crkvi njihove palače. Za vrijeme službe, stvorila se snažna grmljavinska oluja i naglo je nastao mrak, jer je vjetar otvorio vrata i ugasio svijeće. Nakon jedne jake munje, “vatrena kugla” je ušla kroz prozor i krenula prema njegovom djedu. Ona se vrtjela oko poda, prošla pokraj viseće lampe i prošla kroz vrata u park.
Mistik Aleister Crowley
Englez Aleister Crowley je vidio 1916. “kuglasti elektricitet” za vrijeme grmljavinske oluje na jezeru Pasquaney, u New Hampshireu. Nalazio se u maloj kolibi, kada je iznenada ugledao “kuglasti elektricitet” promjera 15 do 30 cm, kako je stajao oko 15 cm od njegovog desnog koljena. Nakon toga je eksplodirao i uništio dio kolibe. Osjetio je lagani udarac u svojoj desnoj ruci.
Inženjer Nikola Tesla
Nikola Tesla u svom laboratoriju u Coloradu Springsu je prema izvještajima redovito bio u mogućnosti dobivati kugličastu munju promjera 100 mm, ali to je za njega bila više stvar znatiželje, budući da se više bavio visokonaponskim prijenosom energije.
U Hrvatskoj
Zabilježeno je da je jedne godine kuglasta munja pogodila u crkveni toranj glavne crkve u Rogoznici. U krugu od preko 200 m od crkve po okolnim domaćinstvima otišlo je sve što je bilo spojeno u struju: elektronika, hladnjaci, perilice i dr. Vidjeti i ovo
Osobine
Opisi o kugličastim munjama su dosta različiti. Neki opisi govore da su se kretale kroz čvrste zidove bez ikakvog utjecaja, dok drugi govore o razornom uništavanju drva, cigle ili čelika. Neki opisi su povezani i s visokonaponskim dovodnim kabelima za električnu struju, za vrijeme grmljavinskih oluja, ali za mirnog vremena. Različiti su opisi i za njen oblik, kao i za način kretanja. Različiti su isto izvještaji o tome jesu li kugličaste munje opasne za ljude ili ne.
Bitno je napomenuti da kugličastu munju ne treba miješati s pojavom Vatre svetog Ilije, koja je objašnjena.
Laboratorijski pokusi
Znanstvenici već dugo pokušavaju dobiti kugličastu munju u laboratorijskim uvjetima, ali još uvijek ne mogu povezati pokuse s prirodnom pojavom. Nikola Tesla u svom laboratoriju u Coloradu Springsu je prema izvještajima redovito bio u mogućnosti da dobije kugličastu munju promjera 100 mm, ali to je za njega bila više stvar znatiželje, budući da se više bavio visokonaponskim prijenosom energije. Međunarodni odbor za kugličastu munju redovito održava savjetovanja, i zadnji je održan u Kalinjingradu, Rusija 2008. Oni je nazivaju “nekonvenkcionalna plazma”.
mini|300px|Pokus s električnim izbijanjem vode
Pokus s električnim izbijanjem vode
Neke grupe znanstvenika, posebno s Instituta Max Planck, mogu stvoriti efekt tipa kugličaste munje izbijanjem visoko naponskog električnog kondenzatora u posudu s vodom (vidi sliku!).
Pokus s mikrovalnom pećnicom
Mnogi današnji pokusi ukljućuju mikrovalnu pećnicu da dobiju malu užarenu kuglu, koja se često naziva “kugla plazme”. Uglavnom, upaljena šibica se smjesti unutar mikrovalne pećnice, pokrije se staklenom posudom (dno čaše s gornje strane) da se ne uništi strop pećnice i kad se uključi pećnica, dobije se “kugla plazme” na vrhu čaše. Pokusi, koje su proveli Eli Jerby i Vladimir Dikhtyar iz Izraela, su pokazali da se mikrovalna kugla plazme sastoji od nanočestica s prosječnim promjerom od 50 nm. Izraelski tim je radio pokuse i s užarenim bakrom, solju, vodom i ugljikom.
Pokus sa silicijem
Pokusi iz 2007. uključuju udaranje pločica silicija s elektricitetom, koji zatim isparava i para se oksidira. Ono što se dobije može se vidjeti kao mala užarena kuglica koja se okreće. Dva brazilska znanstvenika, Antonio Pavao i Gerson Paiva s Državnog sveučilišta u Pernambucu su redovito dobivala dugotrajnu užarenu kuglicu.
Usporedba s transkranijskom dopler magnetskom stimulacijom
Teorijski proračuni sa Sveučilišta u Innsbrucku predlažu da magnetska polja, koja se stvaraju pri nekim vrstama udara munje, mogu stvoriti vizualne halucinacije slične kugličastoj munji. Oni su otkrili da neka magnetska polja mogu direktno utjecati na neurone ili živčane stanice koje se nalaze u vizualnom dijelu mozga da se aktiviraju, rezultirajući u magnetsko induciranim vizualnim halucinacijama. To znači da promjenjiva magnetska polja mogu stvoriti slabu struju u mrežnici oka ili vizualnom dijelu mozga, stvarajući iluziju svjetla.
Teorijska objašnjenja
Danas još nema opće prihvaćenog objašnjenja ove prirodne pojave. Postoji čitav niz hipoteza, a najpoznatije su stvorene na osnovu gornje navedenih pokusa, pa tako imamo : Hipotezu isparenog silicija, Hipoteza nanobaterija, Hipoteza transkranijalne magnetske stimulacije itd. Postoji još vrlo zanimljiva Hipoteza crne rupe.
Hipoteza crne rupe
Mario Rabinowitz u časopisu Astrophysics and Space Science iz 1999. pokušava objasniti kugličastu munju s prolazom mikroskopske prvobitne crne rupe. On je bio nadahnut izvještajem M. Fitzgeralda o pojavi kugličaste munje na dan 6. kolovoza 1868. u Irskoj. Ona je stvorila jedan jarak 90 m dug i 6 m dubok, drugi jarak 25 m dug i jednu rupu u blatnjavom tresetištu. Pace Van Devender, fizičar plazme sa Sandia National Laboratories smješten u Albuquerque, Novi Meksiko i njegov tim, su zaključili da su dokazi iz Irske proturječni s termalnim (kemijskim ili nuklearnim) i elektrostatskim djelovanjima. Prema njihovim proračunima, to bi mogla stvoriti npr. nabijena elektromagnetska masa koja lebdi, 20 000 kg teška, ali bi bila 2 000 puta gušća od zlata – što je nemoguće. Zato ovaj događaj više naslućuje na pojavu minijaturne crne rupe. 1982. isti tim je pronašao još jedan sličan događaj i pokušavali su pronaći geološke elektromagnetske emisije koje bi odgovarale ovoj teoriji. Oni isto navode da iako ova hipoteza izgleda nemoguća, ipak je ne bi trebalo odbaciti.
El Palmar, Santa María Petapa
El Palmar je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa María Petapa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 104 m.
Marina di Campagna, Salerno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 186 m.
Carry On Abroad
Carry On Abroad je britanska filmska komedija snimljena 1972. godine u režiji Geralda Thomasa. Predstavlja 24. film po redu iz ciklusa Carry On. Radnja se događa u jednom španskom odmaralištu u koji dolazi grupa Britanaca provesti praznike te shvaća kako hotel uopće nije dovršen, a i njegovo osoblje se čudno ponaša.
Llano de la Pitahaya, Tampico Alto
Llano de la Pitahaya je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tampico Alto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 34 m.
Las Jícamas, Tonalá
Las Jícamas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tonalá.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1489 m.
Opština Dămienești, Bacău
Dămienești je opština u Rumuniji u okrugu Bakau.
Collorgues
Kolorg je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Gar koja pripada prefekturi Nim.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 359 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 38 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 9,27 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 152 metara (maksimalnoj 216 m, a minimalnoj 109 m).
Reeves, Louisiana
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 232, što je 23 (11,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Fossa Lojera, Brescia
Fossa Lojera je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 71 m.
Marlee Matlin
Marlee Bethany Matlin (24. august 1965 -) je američka glumica, koja je, usprkos gluhoće koja ju je pogodila u najranijem djetinjstvu, ostvarila uspješnu karijeru. Njena kruna je bila Oscar za najbolju glumicu, dobijen za film Children of a Lesser God iz 1986. godine. On predstavlja rekord, s obzirom da je Matlin sa 21 godinu bila najmlađa dobitnica u toj kategoriji i jedina gluha dobitnica Oscara uopće.
Garber, Oklahoma
Garber je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Cionți, Bustuchin
Cionți je naselje u Rumuniji u okrugu Gorž u opštini Bustuchin.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 68 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 366 m.
Napuchi, Balleza
Napuchi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Balleza.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2249 m.
El Huipil, Soto la Marina
El Huipil je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Soto la Marina.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 81 m.
5. grupa hemijskih elemenata
5. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze: Sva četri elementa ove grupe su prelazni metali. vanadijum, niobijum i tantalijum se javljaju u prirodi a dubnijum je veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 23 i 105.
Ova grupa nosi naziv i VB grupa hemijskih elemenata
3-Metilglutakonska kiselina
3-Metilglutakonska kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 144,125 Da.
Staudt
Štaudt je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 192 opštinska središta okruga Vestervald. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.099 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7143073.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vestervald Štaudt se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Vestervald. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 265 metara. Površina opštine iznosi 2,6 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.099 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 415 stanovnika/km².
Jablanovača
Jablanovača (Agrocybe aegerita) ili topolovka je jestiva gljiva iz porodice Bolbitiaceae. Može biti saprofit i parazit.
Opis
Klobuk je širok 3-10 cm i dosta mesnat. U mladosti je polukuglast, zatim zvonolik a na kraju raširen. Obod je često vijugav, a ponekada je udubljen. Tamniji je na sredini a prema krajevima sve svjetliji. Površina je vrlo često kapljasto udubljena. Listići su vrlo gusti sa mnogo lamelula. Bjelkaste su do žućkastosive boje, a na kraju su smeđi. Nepravilno se drže za stručak ili lagano silaze jednim zupcem. Stručak je visok 3-15 cm i često je savinut. Pri dnu je tanji nego pri vrhu. Pun je i bijele ili malo smećkaste boje. Ispod klobuka postoji slabašan vjenčić. Meso je u klobuku bijelo, a u stručku postaje smalo smeđasto. Miriše po brašnu i ima slatkast okus.
Spore su eliptične, okerastosmeđe boje, veličine 8-11x4,5-6 μm.
Raste busenasto već od početka proljeća sve do jeseni na panjevima, žilama ili izravno iz stabla jablana, ali se može naći i na panjevima drugog drveća.
Postoji mogućnost uzgoja ove gljive u vrtu na panjevima ili trupcima topole, vrbe ili drugog drveća.
Može se zamijeniti sa razornom čehavkom (Pholiota destruens), ali ona nema trajan vjenčić, čehava je i obično raste pojedinačno ili u malenim grupama na raspadajućem drvetu.
6. grupa hemijskih elemenata
6. grupa hemijskih elemenata je jedna od 18 grupa u periodnom sistemu elemenata. U ovoj grupi se nalaze:
Sva četri elementa ove grupe su prelazni metali. hrom, molibden, volfram se javljaju u prirodi a siborgijum je veštački dobijen. Atomske mase ovih elemenata kreću se između 24 i 106.
Ova grupa nosi naziv i VIB grupa hemijskih elemenata
Huazalingo, Tamazunchale
Huazalingo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamazunchale.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 581 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 307 m.
Plan Maguey II, Xochistlahuaca
Plan Maguey II je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Xochistlahuaca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 363 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 284 m.
Autoput Bratstva i jedinstva
Autoput/autocesta Bratstva i jedinstva ili autoput/autocesta "Bratstvo i jedinstvo" (slo-Avtocesta Bratstvo in enotnost) je bio autoput koji je povezivao većinu republika SFRJ. Prostirao se od Jesenica preko Ljubljane, Novog Mesta, Zagreba, Slavonskog Broda, Vinkovaca, Beograda, Niša, Skoplja do makedonsko-grčke granice.
Izgradnja je započeta posle Drugog svetskog rata kako bi se Jugoslavija dobro saobraćajno povezala, jer je do tad imala samo lokalne i regionalne puteve slabog kvaliteta. U izgradnji autoputa su učestvovale omladinske radne brigade, koje su sačinjavali jugoslovenski i inostrani omladinci i pripadnici Jugoslovenske narodne armije. Jedan strani posmatrač je zapisao da Autoput Beograd-Zagreb nisu izgradile samo omladinske radne brigade, "kako se trubilo na sve strane", nego je njima obilato pomagala i prisilna radna snaga, "klasni neprijatelji" iz buržoaskih redova, "što je možda i jedan od razloga što je auto-put tako loše izgraden." Skoro 300.000 ljudi je učestvovalo u izgradnji. Prva izgrađena deonica je bila Zagreb-Beograd u dužini od 382 km, otvorena 27. jula 1950.
Iako se ovaj put zvao autoput, imao je samo dve saobraćajne trake (svaka za po jedan smer). Raskrsnice sa lokalnim putevima su uglavnom bile van nivoa, mada je bilo i raskrsnica u nivou i serpentina. Put je bio predviđen za oko 9000 automobila dnevno, a kasnije i do 40.000 vozila. Veći deo puta je bio izgrađen od betonskih ploča, a negde je bilo asfalta.
U decenijama posle izgradnje, autoput je spao na veoma loše stanje, ali pre ratova devedesetih je već počelo unapređivanje kolovoza i pretvaranje u pravi autoput, sa po dve trake u oba smera. Do 1990. godine deonica Šid-Beograd-Niš je bila završena, kao i Zagreb-Slavonski Brod-Županja i manji izolovani delovi u Sloveniji i Makedoniji.
Od sredine 1991. do jeseni 1995, autoput je bio zatvoren na srpsko-hrvatskoj granici. Danas je autoput skoro kompletan, izuzimajući manje deonice između Grdelice i Kumanova. Godine 1992. autoput je bio, prilikom rata u Hrvatskoj, zatvoren sve do 1995.
Ovaj put je deo evropske mreže puteva:
Opatija Lorsch
mini|250px|lijevo| Ulazna vrata (Torhalle) iz 9. st. je jedinstven ostatak [[Karolinška država|karolinških vremena. U njoj su spojeni elementi rimskog slavoluka (lučni prolaz, polustupovi) s elementima autohtone teutonske ostavštine (slijepe arkade bez baza, polikromni zidovi).]] Kraljevska opatija Lorsch (njemački: Reichsabtei Lorsch, latinski: Laureshamense Monasterium) poznata i kao Laurissa i Lauresham, u Lorschu, oko 10 km istočno od Wormsa, je jedan od najpoznatijih i najcjenjenijih samostana Karolinškog carstva. Čak i danas, kad je polusrušena, ostaje kao jedan od najvažnijih predromaničkih građevina u Njemačkoj. Kronike opatije u Lorschu, koje se nalaze u kodeksu (Lorscher Codex) sastavljenom 1170ih (danas u državnom arhivu u Würzburgu) i smatra se jednim od ključnih dokumenata o njemačkoj srednjovjekovnoj povijesti. Još jedan slavni dokument iz opatije je Codex Aureus. God. 1991. Ova razrušena opatija je upisana na UNESCOv popis mjesta svjetske baštine u Europi.
Povijest
Opatiju je osnovano 764. god. Franački grof Cancor sa svojom majkom Williswindom kao crkveno vlasništvo (Eigenkirche), tj. ženski samostan koji će nositi njeno ime - Laurissa. One su povjerile upravu samostana nadbiskupu Metza, Chrodegangu, koji je posvetio samostan i crkvu Svetom Petru te je postao njenim prvim opatom. Osnivači su obogatili novu opatiju mnogim donacijama, a na mjestu opata Chrodeganga je 766. god. zamijenio njegov Gundeland koji je doveo četrnaest benediktinskih svećenika. Kako bi opatija postala i hodočasničkim mjestom on je od pape Pavla I. tijelo svetog Nazarijusa, rimskog mučenika, zajedno s njegova tri prijatelja, koji su ubijeni za vrijeme cara Dioklecijana. Svete relikvije su stigle 11. srpnja 765. god., te su pažljivo smješte u baziliku samostana. Bazilika i samostan su tada preimenovane u čast sv. Nazarijusa, te je crkvu Svetog Petra i samostan Svetog Nazarijusa nadbiskup Mainza posvetio 774. god., čemu je prisustvovao i Karlo Veliki.
mini|lijevo| Prva stranica Lorsch Codexa, [[kodeksa koji detaljno opisuje posjede i bogatstvo opatije.]]mini|240px| Opatija Lorsch na bakropisu iz 1615. god. ([[Matthäus Merian).]] Kako su mnogi posvjedočili brojnim čudima u prisustvu ostataka sv. Nazarijusa, iz svih krajeva Europe počeli su dolaziti hodočasnici da posjete oltar. U slijedećih devet stoljeća samostan sa skriptorijem u Lorschu su postali jedno od važnijih kulturnih središta Njemačke. U katalozima iz 9. st. vidi se kako su bili bogati ne samo vjerskim nego i antičkim tekstovima. Pape i carevi su opetovano darivali opatiju brojnim posjedima od Alpa do Sjevernog mora, te je vrlo brzo postala ne samo bogata, već i jako politički utjecajna. Dostigla je i stupanj Reichsabtei (neovisna politička jedinica odgovorna samo caru). Važnost opatije opisuje činjenica kako su dva cara, Ludvig Njemački i Ludvig III. Mlađi, sahranjeni pod njenim krovom.
Opatija je, zbog svoje neovisnosti, bila upletena u nekoliko feudalnih razmirica i ratova. A nakon što je 46 opata upravljalo opatijom neovisno, papa Grgur IX. je svrgnuo posljednjeg opata 1226. god., i zahvaljujući podršci cara Fridrika II., Lorsch je došao u posjed nadbiskupa Mainza (Siegfried III.) 1232. god., čime je okončano doba velikog kulturnog i političkog utjecaja opatije Lorsch.
No, opatija je najviše stradala za vrijeme rata protiv francuskog kralja Luja XIV. od 1679. do 1697. god. Cijela okolna sela su bila spaljena, seljani protjerani, a francuski vojnici su zapalili sve opatijske zgrade. Jedini dio opatije koji nije izgorio služio je kao skladište duhana sve do Prvog svjetskog rata. Drevni ulaz u opatiju (Königshalle), koji je izgradio Ludovik III., je najstariji i najvrijedniji primjer karolinške arhitekture.
Opatija Maulbronn
mini|lijevo|250px| Izgled samostana Maulbronn u 19. st.
Opatija Maulbronn (njemački: Kloster Maulbronn) je najbolje očuvani srednjovjekovni samostanski kompleks cistercita u Europi, ponajviše zbog opsežnog sustava vodoopskrbe, brojnih rezorvoara i kanala. Nalazi se na obronku grada Maulbronna u Njemačkoj pokrajini Baden-Württemberg, a od grada je odijeljen utvrdbenim zidovima.
Samostan je osnovan 1147. godine pod nadležnošću prvog cistercitskog pape, Eugenija III.. Glavna crkva je izgrađena u prijelaznom stilu između romanike i gotike, a posvetio ju je 1178. god. Arnold, biskup Speyera. Brojne druge građevine, poput: liječilišta, spavaonica, podruma, prijemne dvorane, trijema, južnog klaustra, dvorane, utvrde, menze, mlina i kapele, izgrađeni su tijekom 13. stoljeća. Zapadni, istočni i sjeverni klaustar su iz 14. stoljeća, poput i većine utvrda i fontane.
Kada je izbila protestantska reformacija, vojvoda od Württemberga je okupirao samostan i 1504. god. u njemu izgradio svoju lovačku kuću s konjušnicom. Pola stoljeća kasnije, bivša opatija je predata na uporabu protestantskom sjemeništu, danas Evanđelističko sjemenište Maulbronna i Blaubeurena, u čijem je vlasništvu sve do danas. Protestanstski svećenici su prihvatili cistercitske građevine i nadogradili još neke prostorije.
Samostan je mjesto radnje u noveli Ispod kotača (Hermann Hesse), a na UNESCOv popis mjesta svjetske baštine u Europi upisan je 1993. god. Prikaz opatije Maulbronn će se naći na stražnjoj strani kovanice od €2 pokrajine Baden-Württemberg za Njemačku 2013. godine.
Chuzelles
Šizel je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Izer koja pripada prefekturi Vjen.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1958 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 150 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 13,03 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 212 metara (maksimalnoj 361 m, a minimalnoj 165 m).
Julie Walters
Julie Walters, CBE (rođ. 22. februara u Smethwicku (krajBirminghama), Staffordshire) je engleska glumica i spisateljica. Slavnom je pistala zahvaljujući naslovnoj ulozi u filmu Educating Rita iz 1983. godine, gdje joj je partner bio Michael Caine. Istu je ulogu prije toga bila stvorila za potrebe kazališne predstave na West Endu; za nju je nagrađena BAFTA-om i Zlatnim globusom. Kasnijim generacijama je poznata po ulozi Molly Weasley u sedam od osam filmova o Harryju Potteru.
Giallonardo, Benevento
Giallonardo je naselje u Italiji u provinciji Benevento, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 42 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 591 m.
La Huizachera, Uruapan
La Huizachera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Uruapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 98 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1594 m.
Kalanikauleleiaiwi
Kalanikauleleiaiwi je bila rođena kao princeza. Njezina je majka bila kraljica vladarica Keakealaniwahine, a otac njezin muž Kaneikaiwilani.
Plazma monitor
Plazma monitor ili Plazma ekran (engl. plasma display panel – PDP) je vrsta plosnatog ekrana koja je tipična za plazmu TV. Naziv “plazma” dolazi od građe svakog piksela (točke) koja je u biti fluorescentna cijev. U stvarnosti plazma TV ima par milijuna takvih malih fluorescentnih cijevi. Fluorescentna cijev je svjetlosni izvor u kojem se vidljiva svjetlost dobiva na fluorescentnom sloju pobuđenim ultraljubičastim zračenjem koje nastaje električnim izbojem u smjesi živine pare i plemenitih plinova. Svaki piksel zapravo sadrži tri ćelije koje imaju tri različite primarne boje i kombinacijom napona signala može se postići različita boja koju vidimo na ekranu. Plazmu ekran ne bi trebalo miješati sa ekranom od tekućih kristala ili LCD (engl. liquid crystal display), koji koristi sasvim drukčiju tehnologiju. LCD TV koristi zapravo jedno ili dva velika fluorescentna svjetla kao pozadinsko svijetlo, koje osvijetljava crvenu, zelenu ili plavu boju na prednjem dijelu LCD ekrana.
Kalanikauleleiaiwi
Smatra se da je bila pretkinja velikog kralja Kamehamehe I.
Plazma monitor
Glavne osobine
Plazma TV ima vrlo svijetli ekran (1000 luksa ili više), ima širok raspon boja i proizvodi se u velikom rasponu veličina, sve do dijagonale 3.75 m. Ona nudi bolji prikaz crne boje i samim time bolji kontrast. Osim toga, plazma TV nudi bolji prikaz boja, zbog činjenice da boje dobivate “direktno iz izvora”, isijavanjem iz fluorescentnih piksela, dok recimo LCD TV ekrani dobivaju boje filtriranjem bijelog svijetla, koje je kombinacija svih boja. Crna boja kod LCD TV-a se dobiva blokiranjem bijele svijetlosti. Plazma TV koristi više snage od klasičnog TV ekrana sa staklenom katodnom cijevi ili LCD ekrana. Proizvođači najnovije generacije plazma TV procjenjuju da vijek trajanja je 100 000 radnih sati, nakon koje će boje biti upola svijetlije nego u početku, a to znači oko 27 godina sa 10 sati rada svaki dan. Plazma TV se izrađuje sa prednjim staklom koje reflektira više svijetla nego LCD ekrani. Trenutačno, zbog ekonomske isplativosti, plazma TV se izrađuje s najmanjom dijagonalom 80 cm (32 inča).
HD i SD razlučivost
HD Ready je akronim za suvremene televizore barem za diretni prikaz video sadržaja visoke (HD) razlučivosti 720p (1280 x 720 piksela progresivno), bez postupka skaliranja i 1080i s primjenom skaliranja. Dakako, prikazuju i sadržaje svih nižih razlučivosti, u kvaliteti koju te razlučivosti omogućuju. HD je akronim za visoku razlučivost (720p, 1080i, 1080p, 1440p). Osigurava daleko bolju kvalitetu TV ili računalne slike, odnosno preciznije razlaganje sitnih detalja od strandardne (SD) razlučivosti zaslona (480i/p u Europi ili 576i/p u Americi). Ima daleko veće memorijske potrebe u skladištenju i prijenosu podataka od standardne razlučivosti, kao i znatno veće zahtjeve na brzinu računalne obrade video sadržaja. Koristi se u pravilu zajedno s drugim srodnim akronimima (HDTV, HD DVD, HDMI i dr.).
Kalanikauleleiaiwi
Njezin prvi muž bio je Kaulahea II., a njihova je kći bila Kekuiapoiwa I.
Plazma monitor
HD i SD razlučivost
Televizijski prijenos se za sada ne emitira u 1080p kvaliteti, ali tu razlučivost (1920 x 1080 progresivno) koriste Blu-ray i HD DVD optički diskovi za distribuciju video sadržaja (filmova i računalnih igara) visoke kvalitete.
Kalanikauleleiaiwi
Svom je polubratu rodila Kalanija Kamu Keeaumoku-nuija, koji je bio otac Keoue, a taj se smatra ocem Kamehamehe I. Imala je i kćer Kekelaokalani I.
Plazma monitor
HD i SD razlučivost
Kvaliteta 1080i slike neprimjetno je slabija od iste na Full HD televizorima, koji je prikazuju bez skaliranja.
Kalanikauleleiaiwi
Treći joj je muž bio Kauaua-a-Mahi, s kojim je imala dva sina: Alapainuija i Haae-a-Mahija.
Plazma monitor
HD i SD razlučivost
Neki HD Ready televizori mogu prikazati i 1080p sadržaj uz primjenu skaliranja, što ima primjenu samo za prikaz filmova sa Blu-ray diskova.
Kalanikauleleiaiwi
Na kraju se udala za poglavicu Lonoikahaupua, koji je imao visoko porijeklo. Njihova su djeca bili Keawepoepoe i Kanoena. Bila je pretkinja kraljice Kaʻahumanu.
Plazma monitor
HD i SD razlučivost
Hrvatska radio-televizija HD sadržaje od 2008.g. kodira MPEG-4 / H.264 codec-om, koga praktički ne podržava gotovo ni jedan tip suvremenih televizora na tržištu, pa se prijem signala treba osigurati dodatnim zemaljskim (DVB-T) prijemnicima (tuner-ima) koji podržavaju MPEG-4, uz primjenu "obične" analogne antene, prikladne i za "hvatanje" digitalnog signala visoke razlučivosti. Trenutno nije poznato kada će kabelski operateri isporučivati HD programe na kabelskoj (DVB-C) televizijskoj mreži.
Svega nekoliko nekodiranih televizijskih programa vidljivih iz Hrvatske je dostupno na satelitskoj televiziji u HD kvaliteti (Astra HD Promo, Anixe HD, BBC HD, HD Visio Promo, Melody Zen, Luxe TV HD, HD 5 Promo i Venice HD).
HD DVD standard izlazi iz uporabe nakon 2008.g. kada se ustaljuje Blu-ray kao prihvaćeni standard za video sadržaje visoke kvalitete