cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paul Bader
Drugi svetski rat u Jugoslaviji
Nakon malo više od mesec dana što je postao komandant korpusa, Bader je dostigao najviše zvanje svoje vojne karijere, postajući general artiljerije 1. jula. Tokom leta i jeseni 1941. godine Baderov osnovni zadatak je bio borba protiv ustanka u Srbiji. Kao komandant više komande, Paul Bader je postao zamenik vojnog komandanta Srbije. Od 11. decembra 1941. je postao komandant svih jedinica Vermahta u Srbiji i glavni rukovodilac operacija protiv partizana.
Glenwood, Utah
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 464, što je 27 (6,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Paul Bader
Drugi svetski rat u Jugoslaviji
Početkom aprila 1942. godine, usled jačanja partizanskih borbi u Bosni, Operativni štab Baderove borbene grupe je premestio svoje sedište iz Beograda u Sarajevo. Neposredno po partizanskom zauzimanju istočne Bosne, od 8. travnja do 14. lipnja usledila je združena osovinska Operacija Trio, prva anti-ustanička operacija većeg obima u NDH, poznata kao Treća neprijateljska ofanziva. Tokom operacije Bader je privremeno preuzeo komandu nad delom italijanskih i hrvatskih snaga, čisteći područje od partizanskih jedinica.
Beauregard, Ain
Borgar je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu En (Rona-Alpi).
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 868, a gustina naseljenosti je iznosila 923 stanovnika/km².
General artiljerije
mini|300px|Oznaka čina generala topništva u [[Hrvatsko domobranstvo|Hrvatskom domobranstvu Nezavisne Države Hrvatske.]] General topništva (njem. general der artillerie, rus. генерал от артиллерии) je vojni čin karakterističan za njemačku i rusku vojsku.
U Njemačkoj je navedeni čin postojao u njemačkoj vojsci za vrijeme Njemačkog carstva (Deutsches Heer), njemačkoj vojsci za vrijeme Weimarske Republike (Reichswehr), te njemačkim oružanim snagama u Trećem Reichu (Wehrmacht). Časnici u pješaštvu imali su ekvivalentni čin generala pješaštva, dok su časnici u konjaništvu imali ekvivalentni čin generala konjice. Prema hijerarhiji čin ispod generala artiljerije bio je čin general-lajtnanta, dok je neposredno viši čin bio čin general-pukovnika. Čin je također korišten u Hrvatskom domobranstvu Nezavisne Države Hrvatske tijekom drugog svjetskog rata.
Botto, Biella
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 64 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 239 m.
Pedro Hernández Moreno, Saltillo
Pedro Hernández Moreno je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Saltillo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1847 m.
Capoggi, Ancona
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 40 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 447 m.
Томањ
Томањ је сеоско насеље у Србији у општини Крупањ у Мачванском округу. Према попису из 2011. било је 357 становника.
Кроз село протиче река Богоштица.
Председник села је Љубица Стакић.
Од 2012. године у току су радови у изради еко-бајк стазе.
Демографија
У насељу Томањ живи 341 пунолетни становник, а просечна старост становништва износи 38,5 година (37,8 код мушкараца и 39,3 код жена). У насељу има 121 домаћинство, а просечан број чланова по домаћинству је 3,58.
Ово насеље је у потпуности насељено Србима (према попису из 2002. године).
Opština Coșereni, Ialomița
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 56 m.
Pčinja (Makedonija)
Pčinja je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Pčinja pripada opštini Kumanovo.
Prirodni uslovi
Pčinja je smeštena u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kumanova, selo je udaljeno 10 kilometara južno.
Selo Pčinja se nalazi u istorijskoj oblasti Blatija, na približno 280 metara nadmorske visine. Selo je smešteno u dolini istoimene reke Pčinje. Zapadno od sela izdiže se pobrđe Kotorci, a istočno se izdiže Gradištanska planina.
Mesna klima je kontinentalna sa slabim uticajem Egeja (žarka leta).
Stanovništvo
Pčinja je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 793 stanovnika, što je porast za 2,1% u odnosu na popis iz 1994. godine (777 st.).
Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%), a ostalo su mahom Srbi.
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Stanetinci (Sveti Jurij ob Ščavnici, Slovenija)
Stanetinci je naselje u slovenskoj Općini Svetom Juriju ob Ščavnici. Stanetinci se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Pomurju.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 95 stanovnika.
Ecuatzintla, Huejutla de Reyes
Ecuatzintla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Huejutla de Reyes.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 134 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 272 m.
Arsenije III Crnojević
Arsenije III Crnojević (slavenoserbski: Арсенїй Чарноевичь; 1633, Bajice — Beč, 27. oktobar 1706) je bio pećki patrijarh (1674 — 1690) i vođa velike seobe Srba, a potom mitropolit i patrijarh Srba u Austriji (1690 — 1706).
Na osnovu privilegija koje je dobio za srpski narod od Leopolda I (1690, 1691. i 1695) izvršio je prvu organizaciju Srpske crkve na prostoru Austrijskog carstva. Prema mnogim istoričarima, Arsenije Crnojević je bio treća najznačajnija figura u srpskoj istoriji posle svetog Save osnovača autokefalne Srpske crkve (1219) i Makarija Sokolovića prvog srpskog patrijarha posle obnavljanja Pećke patrijaršije 1557.
Život
Arsenije je rođen na Cetinju ("od Cetinja roždenijem", kako je govorio). Poreklom je bio od crnogorske vladarske porodice Crnojevića.
Kao patrijarh putovao je 1683 u Jerusalim.
Rana karijera
Iguman Pećkog manastira postao je 1665, a za episkopa hvostanskog sa sedištem u Peći izabran je 1669. Pošto je tadašnji patrijarh Maksim onemoćao od teške bolesti, Arsenije je istovremeno postavljen i za pomoćnika (koadjutora) patrijarha, da bi krajem 1672. bio izabranza patrijarha srpskog. Preduzeo je niz kanonskih vizitacija (Bosna 1674, Braničevo i Srem 1674, Žiča i Braničevo 1677, Smederevo 1680, Budisavci 1682). Uoči rata između Turske i Austrije krenuo je na poklonjenje Hristovom grobu (1682). Na putu su ga srdačno dočekali mitropolit skopski Teofan i kratovski i štipski Ananinja. U Jerusalimu je bio gost patrijarha jerusalimskog Dositeja Notara (1669 — 1707). Za vreme ovog putovanja vodio je dnevnik koji ima vrednost dokumenta i književnog teksta. Vratio se u Peći posle Vaskrsa kada je austrijsko-turski rat već počeo (1683).
Austrijsko-turski rat i Velika Seoba
thumb|[[Paja Jovanović, Seoba Srbalja. Srbi napuštaju Kosovo pod vodstvom patrijarha Arsenija Crnojevića.]]
Kada se Leopold I 1687. obratio carigradskom parijarhu Kaliniku VII da podrži hrišćansku stvar, Arsenije III se našao u nezavidnoj situaciji. Trebalo je pristati uz zapadne sile, Austriju i Mletke. Međutim, na toj strani pretila je opasnost pravoslavlju. Naime, pećka patrijaršija već je ranije to iskusila u Vojnoj granici. Tamo je pravoslavlje bilo izloženo dvojakoj agresiji, Rimske kurije i Bečkog dvora. Sem toga patrijarh je u dva maha bio u opasnosti da izgubi glavu. Naime, Porta nije imala u njega poverenja. Stoga je on bio prinuđen da u novembra 1689. ode iz Peći u Nikšić. Odatle je vršio kanonske vizitacije.
U to vreme zapovednik austrijske vojske Eneja Silvije Pikolomini prodro je sve do Prištine. Apelovao je na Srbe da se dignu na oružje. Trudeći se da stupi u vezu sa predstavnicima Mletačke republike, patrijarh je dobio poruku na Cetinju od monaškog bratstva iz Peći da se vrati u Peć, jer će u protivnom car pristupiti izboru drugoga lica za patrijarha da bi zadovoljio narod koji je primio njegovu zaštitu. Vrativši se natrag, patrijarh se u Prizrenu sastao sa generalom Pikolominijem. Pošto drugog izbora nije bilo, patrijarh Arsenije je napustio pomirljivu politiku svojih prethodnika i počeo voditi ratobornu politiku prema Turcima.
Međutim, smrću generala Pikolominija ratna sreća se okrenula u korist Turaka. Njegovog naslednika hercega Đorđa Hristijana, zbog oholosti i nadmenosti prema Srbima, srpska vojska ne samo što nije prihvatila, već je počela i napuštati carsku vojsku. Srbi u njoj više nisu videli oslobodilačku već ugnjetačku silu. Kada je patrijarh Arsenije III video da se carska vojska povlači, krenuo je sa velikim brojem naroda u januaru mesecu 1690. prema Beogradu.
Iseljavanje je u najvećim razmerama bilo sa Kosova, okoline Karadaga, Morave, topličkog i jednog dela vranjskog okruga. Bogatija ravničarska sela iz tih krajeva ostala su sasvim pusta, dok su se ona planinska znatno proredila. Iseljavanje je bilo veće iz ravničarskih sela iz tog razloga što su ona bila izloženija turskim napadima. Velike mase izbeglica kretale su se prema Beogradu dolinom Ibra, preko Novog Pazara i Studenice, niz Zapadnu i Južnu, odnosno Veliku Moravu. Pošto se saznalo u Beču da Srbi napuštaju svoja ognjišta, Leopold I je 6. aprila 1690. izdao Manifest kojim sve porobljene narode pozvao na oružje. Zajemčivši im slobodu, povlastice, pravo na svoju veroispovest i na izbor vojvode, obećao im je da će biti izuzeti od svakog javnog tereta i danka izuzev u slučaju ratne nužde.
Na vest da Turci napreduju prema Beogradu a carska vojska odstupa, patrijarh je odlučio da spasi ono što se spasiti može. Sazvao je u Beogradu crkveno-narodni sabor. Na njemu su uzeli učešća episkopi, sveštenici, sveštenomonasi i narodni glavari sa obe strane Save i Dunava. Odlučeno je da se u Beč pošalje episkop jenopoljski Isaija da utvrdi uslove pod kojima će pravoslavni Srbi živeti u Austriji. Zahtevalo se da srpska Crkva u novoj zemlji dobije onaj položaj koji je imala pod Turcima. Odgovor na ove zahteve je povelja cara Leopolda I od 21. avgusta 1690.
Posle dobijanja privilegije, Srbi su počeli u velikim grupama da prelaze preko Save i Dunava. Poslednja grupa prešla je na lađama iz Beograda za Slankamen i Petrovaradin dva dana pre nego što su Turci ponovo zauzeli Beograd (8. oktobar 1690).
Koliki je broj onih koji su prešli u Austriju, teško je tačno odrediti.
Sačuvana su dva pismena svedočanstva od Arsenija koja navode broj iseljenika. Krajem 1690. naveo je da je bilo više od 30.000 duša, a šest godina docnije napisao je da ih je bilo više od 40.000.
El Ojo de la Canoa, Cusihuiriachi
El Ojo de la Canoa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Cusihuiriachi.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2216 m.
Arsenije III Crnojević
Rad na uspostavljanju mitropolije u Austriji
Punih 11 godina patrijarh nije imao u Ugarskoj stalno sedište, nego je stanovao u Sentandreji, Kovinu, Sirigu, Hopovu, Sečuju, Futogu i Pakracu, uređujući srpsku crkvu. 8/10 1701. naložio mu je car da mora stanovati u Sentandreji. Sproveo je reorganizaciju pravoslavne crkve u Ugarskoj, Hrvatskoj i Slavoniji, koja je kao sastavni dio pećke patrijaršije bila organizovana u tim krajevima i za vreme Turaka, osnivao je nove episkopije, postavljao je episkope i sređivao u srpskoj crkvi haotičko stanje, ratom prouzrokovano. Neretko je dolazio u sukob sa katoličkim klirom, koji je ometao njegov rad i propagirao uniju. Borba protiv unijaćenja srpskog naroda u Austriji bila je patrijarhov primarni posao. Stoga ga je Leopold I sklonio iz Slavonije (1701), zatočio u Sentandreju, oduzeo mu patrijaraški naslov i ograničio prava.
Rakocijev ustanak i smrt
Za vreme Rakocijeva ustanka (1703—1711) Crnojević je sa Srbima ostao uz cara i poslao je u Beč proglas, od 9. avgust 1704, kojim je Rakoci pozvao Srbe, da mu se pridruže. Vernost i usluge Crnojevića i njegovih Srba nagradio je car, poklanjajući patrijarhu spahiluke Sirač i Dalj (u zamenu za Sečuj) i dajući Srbima nove patente i privilegije, koji su većim delom ostali na papiru. Crnojević je umro u Beču, odakle je prenesen u Srem i sahranjen u manastiru Krušedol.
Rezultat
mini|desno|200p|Spomenik Arseniju Čarnojeviću Posle smrti patrijarha Arsenija III sledeća pitanja izbila su na dnevni red: ko će ga naslediti, kako će se zvati nova crkvena oblast i kakav će biti njen odnos prema Pećkoj patrijaršiji. Iako je bečki Dvor radio na tome da se srpska pravoslavna crkva u Monarhiji izuzme iz duhovne jurisdikcije Pećke patrijaršije, carski komesar koji je prisustvovao na saboru ocenio je da nije potrebno da se otvoreno suprotstavi pristalicama zajedništva sa Pećkom patrijaršijom. Sabor koji je održan u manastiru Krušedolu osnovao je Krušedolsko-karlovačku mitropoliju, jednoglasno izabrao za naslednika patrijarha Arsenija III episkopa jenopoljskog Isaiju Đakovića, koji je bio vrlo zaslužan čovek, upoznat sa prilikama u monarhiji i sav u duhu i tradicijama Pećke patrijaršije, i odlučio da ostane u neraskidivoj crkveno-kanonskoj zavisnosti od Patrijaršije u Peći. Pošto su Turci 1716. zapalili manastir Krušedol i isekli mošti srpskih despota, središte Krušedolsko-karlovačke mitropolije preneto je iz manastira Krušedola u Sremske Karlovce. Privilegije od 21. avgusta 1690, 11. decembra 1690, 20. avgusta 1691. i 4. marta 1695. koje je Leopold I izdao Srbima kasnije su potvrdili Josif I, Karlo VI i Marija Terezija.
ODESSA
ODESSA-u je godine 1972. u svom romanu Slučaj ODESSA opisao britanski književnik Frederick Forsyth, te se nakon toga pojavljuje kao element radnje još nekoliko filmova i romana među kojima su najpoznatiji Momci iz Brazila.
Lista vrhovnih vođa Sjeverne Koreje
Titula vrhovnog vođe Sjeverne Koreje nije službena titula u političkom sustavu te zemlje. U tom kontekstu, ona se koristi kao naziv za pripadnike obitelji Kim koji su imali vrhovnu vlast u državi od njezina formiranja 1948. godine. No, svi članovi obitelji Kim koji su imali status vrhovnog vođe držali su, tokom svojih vladavina, različite političke funkcije i to bez nekog jasnog kontinuiteta u kontekstu nasljeđivanja titula.
Nakon smrti, svaki član obitelji Kim bio bi proglašen vječnim nosiocem određene funkcije, koja bi se od tog trenutka gasila, dok bi za nasljednika bile formirane nove političke funkcije.
Gąsawka
Gąsawka je rijeka u sredini Poljske u Kujavsko-pomeranskom vojvodstvu, lijeva pritoka Rijeke Noteć duga 57 km.
Hidrologija
Gąsawka izvire iz Jezera Głęboczek Wielki. Od tamo teče prema sjeveru, preko gradova Żniń i Szubin do ušća u Noteć kod sela Rynarzewo.
Porječje rijeke veliko je 590 km² i prostire se po Kujavsko-pomeranskom vojvodstvu. Duž njenog toka formirano je preko dvadesetak akumulacijsko jezero, površine od 1 do 431 hektara.
Ellhöft
Elheft je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 132 opštinska središta okruga Nordfrizland. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 113 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1054027.
Grgur Branković
Grgur Branković je najstariji sin Đurađa Brankovića rođen 1416. ili 1417. godine. Pošto je brat Todor (1415-1428.) umro godinu dana posle Đurđevog stupanja na presto, smatran je prestolonaslednikom.
Ellhöft
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Nordfrizland Elheft se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Nordfrizland. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 6 metara. Površina opštine iznosi 7,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 113 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 14 stanovnika/km².
Grgur Branković
Po dolasku na vlast Đurađ je potpisao sa Turcima vazalni ugovor po kome je dao neke već od turaka osvojene teritorije i plaćao harač Turcima kao i njegov ujak Stefan Lazarević a Grgur je bio obavezan da komanduje odredima koji pomažu Turke u pohodima. Posle pohoda na Solun 1430. godine Grgur se u boju istakao i bio posebno nagrađen od sultana Murata II. U to vreme Turci su pomogli Đurđu i zajedno sa Grgurom povratili izgubljene teritorije u Zeti koje je uzurpirao dalji rođak Balšića Stefan Maramonte.
Turski napad na srpsku prestonicu Smederevo počeo je 1439. godine. Muratu II je dosadilo da Đurađ sve vreme sedi na dve stolice – ugarskoj i turskoj. Grgurova brat Stefan bio je zadržan u Turskoj kao talac, sestra Mara je bila u Muratovom haremu a majka, otac i najmlađi brat Lazar krenuli su u bekstvo u Ugarsku. Grgur je sa narodom branio Smederevo uz pomoć svog ujaka Tome Kantakuzen. Posle tri meseca borbe utvrđeni grad je pao zbog nedostatka namirnica i Grgur se predao Turcima. Dobio je kao vazal veći deo zemlje koji je posedovao njegov deda Vuk Branković. Da ovo nije vazalstvo već sužanjstvo Turci su brzo pokazali jer su ga odveli u zatočeništvu kod brata Stefana koji je u Turskoj bio još od Marine „udaje“.
Kada je despotovina već bila u rasulu pod turskim naletom a samo Novo Brdo se još uvek branilo Đurađ se tajno dopisivao sa decom u Turskoj. Ovo je bio povod da Murat II 1441. naredi oslepljenje Grgura i Stefana u dalekom gradu Tokatu, a uzrok je bilo stalno Đurđevo šurovanje sa Ugarima. Sultanija Mara, kada je saznala, molila je za poštedu braće i sultan se sažali ali već je bilo kasno jer glasnik nije stigao da javi poništenje kazne. Godine 1443. Đurađ je na strani Ugara protiv Turaka i posle tog rata dogovara se sa sultanom da mu vrati srpske zemlje, gradove i zarobljene sinove. Kad je video slepe sinove Đurađ je pao u nesvest od žalosti.
Tokom 1446. godine najmlađi brat Lazar se oženio sa Jelenom, ćerkom morejskog despota Tome Paleologa, sinovicom cara Jovana VIII i ovim činom Grgur je izgubio pravo nasleđa prestola jer se znalo da Vizantinci udaju princeze isključivo za prestolonaslednike. Lazar je imenovan i Đurđevim savladarem.
Posle smrti Đurđa 1456. Grgur sa sestrom Marom beži u Tursku kod sultana Mehmeda II ne bi li spasao život od brata despota Lazara koji je za saradnju sa Ugarima. Zajedno sa sestrom koja ima zavidan ugled kog sultana traži despotsku titulu. Već 1458. godine umro je i despot Lazar a Grgur sa Turcima i sinom Vukom napada Smederevo.
Ipatele, Ipatele
Ipatele je naselje u Rumuniji u okrugu Jaš u opštini Ipatele.
El Ahuacate Zimatepec, Teloloapan
El Ahuacate Zimatepec je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Teloloapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 83 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1630 m.
Grgur Branković
Posle dolaska Tomaševića na čelo despotovine, a zatim pada pod tursku vlast, živi neko vreme kod sestre, zamonašuje se pod imenom German pa ubrzo umire u Hilandaru 16. oktobra 1459. godine. Grgur je iz vanbračne veze dobio sina Vuka – Zmaj Ognjenog Vuka, potonjeg titularnog srpskog despota.
Poum
Poum je naselje u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Poum pripada opštini Struga.
Prirodni uslovi
Naselje Poum je smešteno u jugozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Struge, naselje je udaljeno 15 km severno.
Poum se nalazi u istorijskoj oblasti Srednji Drimkol, koja obuhvata klisurast deo Crnog Drima nizvodno od Struge. Naselje se obrazovalo na zapadnim padinama planine Karaorman. Nadmorska visina naselja je približno 1.070 metara.
Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.
Stanovništvo
Poum je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 168 stanovnika.
Većinu stanovništva čine Albanci (97%).
Većinska veroispovest je islam.
Bor trioksid
Bor trioksid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 69,620 Da.
Projevce
Prirodni uslovi
Projevce je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kumanova, selo je udaljeno svega 2 kilometra jugoistočno, pa je zapravo gradsko predgrađe.
Selo Projevce se nalazi u istorijskoj oblasti Žegligovo, u ravničarskom kraju, na približno 320 metara nadmorske visine. Južno od sela protiče reka Pčinja.
Mesna klima je kontinentalna sa slabim uticajem Egeja (žarka leta).
Stanovništvo
Projevce je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 2.311 stanovnika, što je porast od 18,9% u odnosu na popis 1994. godine (1.944 st.).
Savremeni etnički sastav:
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Los Horcones, Santo Domingo Teojomulco
Los Horcones je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santo Domingo Teojomulco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 862 m.
El Pino, Xilitla
El Pino je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Xilitla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 105 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1065 m.
Bordo la Luz, Doctor Mora
Bordo la Luz je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Doctor Mora.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 128 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2077 m.
Colonia los Ocotes, Tepoztlán
Colonia los Ocotes je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Tepoztlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 193 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1969 m.
Istočna Rumelija
Istočna Rumelija (bugarski: Източна Румелия, turski: روم الى شرقى, Rumeli-i Şarkî; grčki: Ανατολική Ρωμυλία}}, Anatoliki Romylia) bila je autonomna pokrajina (vilajet) unutar Osmanskog carstva od 1878. do 1908. godine.
Već 1885. godine - Rumelija je potpala pod potpunu kontrolu Kneževine Bugarske. Bugari su bili apsolutno većinsko stanovništvo s manjim postotkom Turaka i Grka. Glavni grad pokrajine bio je Plovdiv (turski: Filibe, po Europi poznat po svom grčkom imenu: Philippopolis). Danas je Istočna Rumelija dio Bugarske.
Povijest
Istočna Rumelija nastala je produkt Berlinskog kongresa iz 1878. godine, Teritorij te autonomne pokrajine obuhvaćao je zemlje između planina Balkan - Rodopi i Strandža, kraju koji je do tada bio poznat svojim stanovnicima (Bugarima, Turcima, Romima, Grcima, Armencima i Židovima) - kao Sjeverna Trakija. Istočna Rumelija je ime koje je pokrajini dato na inzistiranje britanske delegacije, naime turski toponim Rumelija, odnosio se na sve europske pokrajine carstva, tj. na sve one koje su u antici bile u sklopu Rimskog carstva. Dvadesetak pomačkih sela (Muslimanski Bugari) u brdima Rodopa odbili su priznati Istočnu Rumeliju vlast i osnovali su svoju Republiku Tǎmrǎš.
Za ovu pokrajinu danas najviše znaju filatelisti zbog raritetnog izdanja maraka iz 1880. godine
Ujedinjenje s Bugarskom
mini|lijevo|200px|Organski Ustav Istočne Rumelije Nakon krvavih nemira 6. rujna 1885., Istočna Rumelija je pripojena Kneževini Bugarskoj. Međutim i nakon tog je Istočna Rumelija službeno bila pokrajina pod osmanskim suverenitetom sve do proglašenja Bugarske neovisnosti 22. rujna 1908. Taj dan slavi se kao nacionalni praznik u Bugarskoj - Dan ujedinjenja.
Uprava
Prema klauzalama Berlinskog Kongresa, Istočna Rumelija imala je ostati pod političkom i vojnom nadležnosti Osmanskog carstva sa značajnom upravnom autonomijom (članak 13.). Zakonski okvir Istočne Rumelije definiran je Organskim Ustavom koji je usvojen 14. travnja 1879. i bio na snazi sve do ujedinjenja s Bugarskom 1885. Prema Statutu na čelu pokrajine trebao je biti kršćanski Generalni guverner, kojeg bi imenovala Visoka Porta uz odobrenje velikih sila. Zakonodavni organ pokrajine imala je biti pokrajinska skupština od 56 zastupnika, od kojih su 10 bili imenovani od strane guvernera, 10 bili stalni a 36 je izravno birao narod.
Istočna Rumelija je upravno bila podijeljena na sandžake (bugarski: департаменти); Plovdiv (Filibe), Pazardžik (Tatarpazarcığı), Haskovo (Hasköy), Stara Zagora (Eski Zağra), Sliven (İslimye) i Burgas (Burgaz), oni su trebali prerasti u kadiluke (nešto poput županija).
Generalni guverner
U razdoblju ujedinjenja s Bugarskom, Georgi Stranski je postavljen za Povjerenika južne Bugarske (9. rujna 1885. - 5. travnja 1886.)
Stanovništvo Istočne Rumelije
Istočna Rumelija bila je većinski naseljena Bugarima, to se najbolje vidi iz izbornih rezultata za zastupnike prve Pokrajinske skupštine 17. listopada 1879. Od 36 izabranih zastupnika, 31 su bili Bugari (86,1%), 3 su bili Grci (8,3%) a 2 su bili Turci (5,6%). Po rezultatima loše provedenog popisa stanovništva iz 1880., oko 590.000 ljudi (72,3%) izjasnilo se kao Bugari, 158.000 (19,4%) kao Turci, 19.500 (2,4%) kao Romi a 48.000 (5,9%) pripadali su drugim nacijama (Grci, Armenci, Židovi) Na ponovljenom popisu stanovništva iz 1884. dobijeni su približno isti podatci: 69,9% Bugara, 20,6% Turaka i 2,8% Roma.
Hercegovački partizanski odred
Hercegovački partizanski narodnooslobodilački odred je bio partizanski odred koji je formiran četiri meseca posle početka ustanka 1941. u Hercegovini.
Borbeni put
Hercegovački NOP odred formiran je u drugoj polovini oktobra 1941. preimenovanjem Hercegovačke brigade NOP odreda u duhu Savjetovanja u Stolicama 26.11.1941. Pri formiranju imao je tri bataljona: Prvi (srez Nevesinje), Drugi (Bileća i Stolac) i Treći (Trebinje i Ljubinje). Konjički bataljon, formiran u septembru, ušao je u sastav Hercegovačkog NOP odreda krajem 1941, jer je u međuvremenu bio uključen u Bosansko-hercegovačku brigadu NOP odreda.
Početkom novembra Hercegovački NOP odred se naglo omasovio. Do kraja godine od 2. bataljona stvoreni su bataljoni Vladimir Gaćinović, Bilećki, Sitnički i Stolački, a od Trećeg bataljoni Nedo Čabrinović i Luka Vukalović. Formirana su u gatačkom srezu još dva bataljona: Gatački i bataljon 6. jun, tako da je odred na kraju 1941. imao deset bataljona. U decembru 1941. je odred izveo nekoliko krupnijih akcija, stavio pod svoju kontrolu veći dio komunikacija i izolovao neprijateljeve garnizone u istočnoj Hercegovini. Radi bolje koordinacije dejstava u istočnoj Hercegovini i zapadnom dijelu Crne Gore u Lastvi je 4.1.1942. formiran Privremeni operativni štab za Hercegovinu (zajednički za Hercegovački i Nikšički odred).
Podela na severni i južni odred
Početkom februara 1942 formiran je Operativni štab za Hercegovinu i partizanske jedinice u Hercegovini podjeljene na dva odreda: sjeverno od linije Mostar – Nevesinje – Gacko (srezovi: Gacko, Nevesinje, Konjic i istočni dio Mostarskog sreza) pripale su Sjevernohercegovačkom NOP odredu, dok su jedinice na teritoriji južno od linije Mostar – Nevesinje – Gacko (srezovi: Bileća, Trebinje, Stolac i južna Dalmacija) ušle u sastav Južnohercegovačkog NOP odredu. Do kraja aprila na 1942. na području svakog odreda formirana su po četri udarna bataljona koji su kao pokretne jedinice dejstvovali pod neposrednom komandom Operativnog štaba.
U sastav Sjevernohercegovačkog NOPO ušli su bataljoni: Nevesinjska puška, Bišina, Konjički i Gatački bataljon, a JužnoHercegovačkog NOPO: Bilećki, Stolački, Luka Vukalović, Ljubomir, Šuma i Sitnica bataljon i Neretvanska četa, a u toku aprila i maja formirani su još i Ljubinjski terenski bataljon i 1. muslimanska četa Mustafa Golubić. Sjevernohercegovački i djelovi Južnohercegovačkog NOPO učestvovali su sredinom aprila 1942. u napadu na Borač, koji je propraćen velikim zločinima i masakrom Bošnjačkog civilnog stanovništva. Tada još su partizani i četnici još uvek nastupali skupa pod nazivom ustanici.
Treća neprijateljska ofanziva i osipanje
Oba odreda su se u trećoj neprijateljskoj ofanzivi brzo osuli, čemu su mnogo doprinijele političke greške rukovodstva NOP u Hercegovini, koje su sužavale opštu političku platformu NOP, (vidi lijeva skretanja). Od Sjevernohercegovačkog odreda ostali su samo omladinska četa i Konjički bataljon. Pa i u tom bataljonu došlo je do četničkog puča, kada je poginulo 70 partizana. Ipak Konjički bataljon se, uz stalno vođenje borbi, održao do izbijanja Grupe proleterskih brigada sa Vrhovnim štabom na prugu Sarajevo – Mostar. Od Južnohercegovačkog odreda samo se mali broj boraca probio do Zelengore kao i djelovi 1. i 2. udarnog bataljona. Od tih snaga formiran je 14.6.1942 u s. Suhoj novi Hercegovački NOP odred jačine 330 boraca, koji je sa Konjičkim bataljonom ušao u sastav 10. Hercegovačke brigade formirane 10. avgusta u Šujici.
Od preostalih boraca i partijskih radnika formiran je, kasnije, bataljon Sloboda (30 – 50 boraca), koji se uprkos teroru četnika i okupatora održao do dolaska 10. hercegovačke brigade u Hercegovinu poslije pete neprijateljeve ofanzive. Za to vrijeme bataljon Sloboda izveo je niz diverzija i napada na manja neprijateljeva uporišta. Tek poslije kapitulacije Italije, septembra 1943, stvoreni su u Istočnoj Hercegovini povoljni uslovi za masovnu mobilizaciju i razbijanje četnika.
Stara Gora (Sveti Jurij ob Ščavnici, Slovenija)
Stara Gora je naselje u slovenskoj Općini Svetom Juriju ob Ščavnici. Stara Gora se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Pomurju.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 71 stanovnika.
Münster (Lech)
Minster je opština u nemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 43 opštinska središta okruga Donau-Ris. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.061 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9779187.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250p|Položaj opštine u okrugu Donau-Ris Minster se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Donau-Ris. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 412–434 metra. Površina opštine iznosi 16,1 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.061 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 66 stanovnika/km².
Cervicati, Cosenza
Cervicati je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Bojan Tomović
Bojan Tomović (Sombor, 25. studenog 1982.), srpski turbofolk izvođač.
Mara Branković
Mara Branković (1401, Vučitrn – Ježevo tj. Dafni kod Sera 14. septembar 1487.) bila je ćerka despota Đurđa Brankovića i jedna od sedam znanih princeza koje su ušle u harem turskog sultana Murata II gdje se nalazilo 300 žena.
Bojan Tomović
Mladost
Bojan Tomović je rođen 25. studenog 1982. u Somboru u Vojvodini, a odrastao je u Kuršumliji gdje je završio osnovnu i srednju glazbenu školu. 1996., 1997. i 1998. godine Bojan pobjeđuje na putujućem festivalu dječje glazbe "Prolećna pesma" i s 14 godina nastupa u beogradskom Domu sindikata, Novosadskom Spensu, Prištini, u Narodnom kazalištu u Užicima, Kladovu, Leskovcu, Jagodini, Boru i Čačku. Osvaja Zlatni Glas Festivala (nagrada za najbolju interpretaciju), nagrade publike, a u to vrijeme autori njegovih pjesama su Rade Vučković i Neša Galija. "Bliži se toplo leto", "Moj deda Solunac", "Gramatika" neke su od Bojanovih dječjih pjesama, zbog kojih je tada bio nagrađivan. Slično kao sa "Prolećnom pesmom", Bojan nastupa i na raznim narodnjačkim festivalima u Somboru, Kuršumliji, Prolom Banji, gdje također pobjeđuje i osvaja nagrade publike.
Mara Branković
Biografija
Po dolasku njenog oca na presto Srbije, dolazi do pregovora o njenom venčanju za turskog sultana Murata II a 1435. odlazi u harem u kome ima oko 300 žena. Mara je druga srpska princeza koja je ušla u harem nekog turskog sultana. Prva je bila princeza Olivera Lazarević kći kneza Lazara i kneginje Milice, koja je ušla u harem sultana Bajazita I 1390-1402. Pokušavala je da spreči oslepljenje zarobljene braće Stefana i Grgura. U Turskoj boravi sve do smrti Murata II 1451. godine.
Bojan Tomović
Početak karijere
2002. godine Bojan dolazi u Beograd (Zemun), upisuje turizam i počinje nastupati po Beogradskim splavovima, ali i raznim Vojvođanskim klubovima, u Novom Sadu, Odžacima, Ratkovu, Kuršumliji itd. 2003. i 2004. godine sve više komponira i piše tekstove za pjesme koje će se naći na njegovom prvom albumu. Krajem 2004. Bojana je u Grandu predstavila Divna Karleuša. Bojan se sa vodećim ljudima Granda brzo dogovorio o suradnji i sve je bilo spremno za prvi album. Tada su Saša Popović, Bojan i njegov producent Sonja Mitrović Hani izabrali osam najboljih pjesama i uvrstili ih na Bojanov prvijenac, koji je izašao u travnju 2005.
Mara Branković
Biografija
Po povratku u Srbiju od sultana Mehmeda II dobija oblast oko Dubočice i Leskovca za svoje izdržavanje. Posle smrti oca 1456. predstavlja važan i najrealniji politički faktor u Srbiji. Ipak zbog sukoba sa prougarski raspoloženim bratom despotom Lazarom beži kod sultana Mehmeda II.
Bojan Tomović
Početak karijere
Album je postigao veliki uspjeh, a hitovi su: "S prijateljima na sto", "Na distanci", "Plava Motorola", "Nisam te zaboravio", "Ode jedna dođu dve"... Uspjehu je doprinio i Bojanov tinejdžerski imidž. Bojan kreće na svoju prvu promotivnu turneju po Srbiji, Bosni i Hercegovini, Crnoj Gori, Austriji, Švicarskoj itd. Krajem 2005. u Crnoj Gori obara rekorde po posjećenosti nastupa (Bijelo Polje, Nikšić, Pljevlja, Danilovgrad), zatim u Srbiji (Mladenovac, Surdulica, Trstenik, Kruševac, Beočin, Bačka Palanka, Bački Petrovac, Starčevo, Bačka Topola), u Bosni i Hercegovini (Pale, Teslić, Bosanska Gradiška), a početkom 2006. održao je veliki koncert u Zürichu. Već u lipnju 2006. izlazi drugi Bojanov album, pod nazivom "Ko to tamo peva", također u produkciji Granda i studija Pink. Pjesme: "Ko je taj" i "Nemoj da me ostaviš" ubrzo postaju hitovi, a album biva duplo tiražniji nego prvi. U Zemunu, snima spot za pjesmu "Ko to tamo peva".
Svibnja 2007. promovirao je svoj novi singl, Crnogorsku pjesmu "Jela", koja u Crnoj Gori i Bosni i Hercegovini ubrzo postaje mega hit, ali u Srbiji ta pjesma baš i nije najbolje prihvaćena, zbog tamošnje političke situacije. Bojan se na nekoliko mjeseci povlači iz javnosti, odlazi u Kuršumliju i u Crnu Goru. Održava dosta humanitarnih koncerata u Novom Sadu, Temerinu, Beogradu, a za doček 2008. nastupa u Bijeljini na Gradskom trgu, gdje više od 10000 ljudi pjeva s Bojanom njegove najbolje hitove.
Sa novim suradnicima Bojan priprema novi, treći album, čiji se izlazak nekoliko puta odgađao, prvo zbog Bojanovih problema sa sinusima, pa zbog loše političke situacije u Srbiji (veljača 2008.), zbog koje je čak Bojan morao izbaciti jednu pjesmu s albuma, koji je konačno izašao u svibnju 2008., ovog puta u izdanju Gold produkcije, koji su Bojanu ponudili najbolje uvijete, iako se Bojan nastavio pojavljivati i u Grandovim emisijama. Treći album pod imenom "Tika tak", donosi nove hitove: "Maki", "Čuvaj mi je, Bože moj" i "Jugić".
Mara Branković
Biografija
Odmah nakon dolaska uspela je da dobije imanje u Ježevu] u blizini Sera i tu je provodila svoje dane. Bio je to njen izbor budući da se ova zemlja nalazila na putu iz Srbije u Svetu goru, a tu su bila i imanja svetogorskih manastira. To je bilo mesto gde su svraćali pobožni putnici na svom putovanju do Svete gore, a Mara im je pomagala i pružala odmorište. Osim njih pomagala je brata Grgura, ujaka Tomu Kantakuzina, despoticu Jelenu (udovicu brata Lazara), a u Ježevu je utočište našla i bosanska kraljica Mara-Jelena (ćerka despota Lazara). Ova umna žena je imala utehe i utočište za svakoga, pa čak i za despoticu Jelenu. Doživela je starost od oko 70 godina i umrla je 1487. godine.
Romani
O njenom životu od početka osamdesetih godina dvadesetog veka napisano je više istorijskih romana:
Klisurica (Vranje)
Klisurica je naseljeno mesto grada Vranja u Pčinjskom okrugu u Srbiji. Prema popisu iz 2002. bilo je 173 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 264 stanovnika).
Opština San Juan Cieneguilla, Oaxaca
San Juan Cieneguilla je opština u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 602 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1459 m.
Klisurica (Vranje)
Demografija
Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Prisad
Prisad je naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Prisad pripada opštini Prilep.
Prirodni uslovi
Prisad se nalazi na istočnom obodu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naseljski atar je planinski, bez većih vodotoka. Severno od naselja izdiže se planina Treskavac, a istočno se izdiže planina Babuna. Nadmorska visina naselja je približno 850 metara.
Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 2002. godine, Prisad je imao 5 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).
Većinska veroispovest u naselju je pravoslavlje.
Preglovo
Preglovo je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Preglovo pripada opštini Plasnica.
Prirodni uslovi
Naselje Preglovo je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Kičeva, naselje je udaljeno 18 km istočno.
Reljef: Preglovo se nalazi u Donjekičevskom kraju, koja obuhvata središnji deo slika reke Treske. Selo je položeno na desnoj obali reke Treske. Južno od sela izdiže se Buševa planina. Nadmorska visina naselja je približno 680 metara.
Klima u naselju je kontinentalna.
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 2002. godine, Preglovo je imalo 1.079 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju su Turci, tačnije Torbeši (99%).
Većinska veroispovest u naselju je islam.
Vuk Branković (despot)
Despot Vuk Branković (Vuk Grgurević, Zmaj Ognjeni Vuk), srpski despot (1471—16. april 1485), sin je slepog Grgura Brankovića, sina despota Đurđa. U mladosti je bio sa Turcima, koji su pomagali njegovom ocu da dobije despotstvo Srbije posle smrti despota Đurđa (1456).
Kada je 1465. godine u Beograd stiglo jedno tursko poslanstvo da ponudi mir, bio je među njima i Vuk. Tu je on prešao u službu mađarskog kralja Matije i postao zapovednik srpskih četa u Sremu i okolini. Veoma hrabar i požrtvovan, Vuk je stekao veliki ugled, koji najbolje pokazuje njegovo, u narodu poznato ime, Zmaj Ognjeni Vuk. Junak je mnogih narodnih pesama, bugarštica i deseteračkih.
Ratovao je sa Mađarima protiv Čeha, Poljaka i Austrijanaca, a naročito protiv Turaka. Imenovan je za despota Srbije 1471. godine i dobio je velike posede na području današnje Vojvodine, koji su nekad bili svojina despota Đurđa: Kupinik (Kupinovo), Slankamen, Berkasovo, Bečkerek (Zrenjanin), Bijelu Stijenu i druge.
Po legendi, osnovao je fruškogorski manastir Grgeteg i crkvu Sv. Nikole u Slankamenu.
Vuk je bio oženjen Barbarom Frankopan. Kao despot, Vuk se osobito proslavio 1476. godine, provalivši u Srebrenicu i boreći se ispod Šapca i Smedereva.
Godine 1479. zapoveda srpskom konjicom u Boju kod Kenjermeza. Hrabrim napadom na turski centar mađarska i srpska konjica su razbile tursku vojsku i naterale je na povlačenje. Ova bitka suzbila je turske napade na Mađarsku za nekoliko narednih godina.
Naročito je čuven njegov smeo pohod 1480 na Sarajevo. Ratovao je sa uspehom protiv Turaka po Srbiji i 1481. godine doveo odatle, iz okoline Kruševca, oko 50.000 ljudi, koji su naseljeni oko Temišvara. U stalnoj borbi s Turcima, despot je umro 16. aprila 1485. godine.
Katun (razvrstavanje)
Katun ima više značenja:
Masovna izumiranja
right|thumb|300px|Intenzitet izumiranja živih vrsta u zadnjih 540 milijuna godina Masovno izumiranje je pojam za oštro smanjenje broja živih vrsta (sisavci, ptice, gmazovi, vodozemci, ribe, beskralješnjaci) u relativno kratkom vremenskom razdoblju. Preko 97 % svih vrsta koje je ikada živjelo na našem planetu je danas izumrlo, no izumiranja se javljaju u nejednakim intervalima. Prema evidenciji fosila, rata izumiranja na Zemlji je oko dva do pet taksonomskih obitelji morskih beskralješnjaka i kralješnjaka svakih milijun godina. Morski fosili se većinom koriste kako bi se izmjerila rata izumiranja jer su svestraniji i pokrivaju veći vremenski razmak od fosila kopnenih organizama.
Otkada je počeo život na Zemlji, bilo je nekoliko masovnih izumiranja koje je prekoračilo normu rate izumiranja. Nedavno je bilo na prijelazu Krede u Tercijar, prije 65 milijuna godina, koje je privuklo najviše pažnje te je najpoznatije zbog istrebljenja dinosaura. U zadnjih 540 milijuna godina bilo je 5 masovnih izumiranja gdje je odumrlo oko 50 % životinjskih vrsta, a najveće izumiranje u povijesti dogodilo se prije 251 milijun godina kada je prema procjenama fosiliziranih dokaza oko 96 % tadašnjeg života u moru izgubljeno, dok je na kopnu više od tri četvrtine svih živih bića izumrlo, čime uzrok izumiranja vjerojatno nije bio vezan isključivo za događaj na kopnu. Vjerojatno je bilo i nekoliko izumiranja i u Arhaiku, no prije Fanerozoika nije bilo životinja sa čvrstim dijelovima tijela koji bi ostavili tragove fosila.
Procjene o broju masovnih izumiranja u zadnjih 540 milijuna godina sežu od pet do više od dvadeset, ovisi o tome koji se kriteriji uzimaju kad se jedno izumiranje nazove “masovnim”.
Masovni događaji izumiranja
right|thumb|130px Klasičnih “Velikih pet” masovnih izumiranja koje su 1982. utvrdili Jack Sepkoski i David M. Raup, znanstvenici općenito prihvaćaju kao najznačajnije: kraj Ordovicija, kasni Devon, kraj Perma, kraj Trijasa i kraj Krede. To su sljedeči:
Neki su predložili das u navodne varijacije bioraznolikosti morskog života zapravo samo tvorevina, sa procjenama izobilja koje su izravno povezane s kvantitetom kamenja raspoloživog za uzorke kroz različita vremenska razdoblja. Ipak, mnogi dokazi ukazuju da su se masovna izumiranja doista dogodila.
Manja izumiranja
Manji slučajevi izumiranja uključuju: Prekambrij Kambrij Silur Karbon Jura Kreda Paleogen Neogen
Navodno smanjenje učestalosti izumiranja
lijevo|thumb|200px|Prijelaz Perma u Trijas označio je najveće izumiranje u povijesti Zemlje: fosil izumrle biljke Rhachyphyllum schenkii Dijagram izumiranja pokazuje da: Ideja da masovna izumiranja postaju sve rijeđa je prilično spekulativna – kroz perspektivu statistike primjerak od oko 10 događaja izumiranja je premalen da bi bio značajan znak za bilo kakav trend. No prosječne pozadinske rate se oslanjaju na stotine primjeraka kroz period dug 550 milijuna godina, pa je očito da se treba objasniti smanjenje tih rata. Oba fenomena se mogu objasniti na više od jednog načina :
R.E. Martin smatra da su oceani postali gostoprimljiviji za život u zadnjih 500 milijuna godina a manje osjetljivi na masovna izumiranja: rastopljen kisik se proširio te je penetrirao velike dubine; razvoj života na kopnu smanjio je hranjive tvari i rizik povećanja kemijskih tvari i iscrpljivanja kisika. Isto tako, morski ekosistem je postao više raznolik tako da su hranidbeni lanci postal stabilni i teže se mogu narušiti.
Uzroci
right|thumb|250px|Dinosauri su najpoznatija izumrla vrsta Znanstvenici imaju nekoliko teorija o uzrocima masovnih izumiranja. Macleod je sažeo odnos između masovnih izumiranja i događaja koji se često spominju kao uzroci tih izumiranja, upotrebljavajući podatke iz Courtillot et al (1996.) , Hallam (1992.) i Grieve et al (1996.) :
Bujica bazalta
Razni znanstvenici su iznjeli svoje mišljenje da su masovne erupcije vulkana mogle uzrokovati i pridonjeti tim izumiranjima pred kraj Krede, Perma, Trijasa i Jure.
Pad razine mora
Označavaju često svjetske sekvence istodobnog sedimentiranja koja pokazuju prijelaz od jedne razine mora do zone plime i oseke do plaže do kopna - a gdje nema dokaza da su se stijene u relevantim područjima uzdignuli geološkim procesima kao što je orogen. Pad razine more mogao je smanjiti područje kontinentalnog grebena dovoljno da uzrokuju masovno izumiranje morskog života, te su mogle poremetiti vremenske uzorke dovoljno da uzrokuju izumiranje na kopnu. No pad razine mora je vjerojatno rezultat globanog hlađenja ili potonuća tektonike ploča.
Globalno zahlađenje ili zatopljenje
Globalno zahlađenje moglo je ubiti mnoge polarne i umjerene vrste, te prisiliti druge da se počinju kretati prema ekvatoru, ali i smnajiti tropska područja. Voda bi se zarobila na polovima te bi tako klima postala sušna. Kraj Ordovicija, Trijasa i Devona je povezan sa takvom vrstom izumiranja. S druge strane, globalno zatopljenje bi imalo suprotan učinak: ubilo bi mnoge vrste sa svojom prevelikom temperaturom, proširilo pustinje po planetu i klimu učinilo vlažnijom. To se dogodilo pri prijelazu Palocena u Eocen te Trijasa u Juru, tijekom kojeg je izumrlo 20 % svih morskih vrsta. right|thumb|180px|Pad asteroida ili kometa je mogao uzrokovati izumiranje dinosaura Royal Society smatra da bi trenutačno globalno zatopljenje moglo uzrokovati masovno izumiranje živih vrsta.
Pad asteroida
Pad većeg asteroida ili kometa mogao je uzrokovati katastrofalne štete na Zemlji koje bi dovele do kolapsa hranidbenog lanca na kopnu i u moru zbog izbacivanja prašine i čestica u atmosferu. Kisele kiše bi otrovale mnoge organizme dok bi prestanak fotosinteze doveo do izumiranja biljaka. Pad je mogao uzrokovati i ogromne tsunamije ili požare prašume. Jedino se izumiranje dinosaura i drugih organizama pri prijelazu Krede u Tercijar smatra posljedicom takvog pada.
Anoksikacija mora
Nedostatak kisika u gornjim ili srednjim slojevima oceana moglo je uzrokovati masovno izumiranje morskih vrsta. Posljedica tog postupka su komplicirane i kontroverzne, ali su povezane sa globalnim zatopljenjem zbog masovne vulkanske aktivnosti. Izumiranja pri prijelazu Perma u Trijas i Trijasa u Juru mogao je biti posljedica takvog procesa.<ref name="Six steps" >
Pomicanje Kontinenata
Pomicanje Kontinenta moglo je doprinjeti izumiranju na nekoliko načina: poticanjem stvaranja ili završavanja ledenog doba; promijenom ocena i smjera vjetra koje bi promijenili klimu; otvaranjem morskih pravaca koji bi razotkrili prije izolirane vrste; stvaranjem novog super-kontinenta koji bi smanjio područje epikontinentalnog pojasa i povečao suha pustinjska područja u unutrašnjosti. Znanstvenici smatraju da je stvaranje Pangeje doprinjelo masovnom izumiranju pred kraj Perma.
Zračenje
right|thumb|180px|Obližnja supernova mogla je teoretski uzrokovati izumiranja u prošlosti Obližnja erupcija gama zraka (udaljenosti manje od 6.000 svjetlosnih godina) mogla je uzrokovati zračenje površine Zemlje dovoljno jako da ubije neke organizme i uništi ozonski omotač. Prema statističkim podacima, otprilike 1 erupcija gama zraka se trebala dogoditi u bilizine našeg planeta u proteklih 540 milijuna godina.
Astrofizičar Brian Thomas, sa sveučilišta Washburn u Kansasu, pretpostavlja da je erupcija gama zraka odgovorna za izumiranje pri kraju Ordovicija prije 488 milijuna godina, kada je oslabljen ozonski omotač, prouzrokovana kisela kiša i pokrenuto globalno zahlađenje. Prema njemu, trenutno je WR104, masovna zvijezda u zviježđu Strijelac, potencijalni kandidat za izbacivanje gama zraka, ali je na sreću udaljena preko 8,000 svjetlosnih godina od Zemlje.