cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Politička unija
Politička unija je tip složene države koji, za razliku od personalne ili realne unije, posjeduje vlastiti međunarodnopravni subjektivitet, odnosno tretira se kao jedinstvena cjelina. U njoj države-članice stvaraju zajedničke institucije s određenim ovlastima.
Ovisno o tome da li su države-članice prenijele suverenitet na zajedničke institucije političke unije se dijele na:
Kralj Shenjing od Zhoua
Kralj Shenjing od Zhoua, trad. kin.: 周慎靚王, poj. kin.: 周慎靓王, pinyin: zhaō shèn jìng wáng, Wade-Gilles: King Shenching of Chou bio je trideset peti vladar drevne kineske dinastije Zhou i dvadesetčetvrti vladar Istočnog Zhoua.
Callengeville
Kalanžvil je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Djep.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 455 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 26 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17,13 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 209 metara (maksimalnoj 231 m, a minimalnoj 154 m).
Ilamska pokrajina
Ilamska pokrajina (perz. استان ایلام; Ostān-e Īlām) je jedna od 31 iranske pokrajine. Nazvana je prema drevnom Elamu, a smještena je u jugozapadnom dijelu zemlje. Omeđena je Kermanšaškom pokrajinom na sjeveru, Luristanom na istoku, Huzestanom na jugu, te suverenom državom Irak na zapadu. Ilamska pokrajina ima površinu od 20.133 km², a prema popisu stanovništva iz 2006. godine u njoj je živjelo 548.787 stanovnika. Sjedište pokrajine smješteno je u gradu Ilamu.
Sočica
Istorija
Istorija Naziv mesta Sočice, Salokfalva (Szälokfalva) 1421g. Sočica 1690g. Solčica 1779g. Temes-Szölös 1911g. Sočica 1919g. Salokvalva u de Jankovom bila je u posedu od 1690g do 1700g.
Solčici bilo je 60 doma 1749g., a 1751. 64 doma. Godine 1779. pripojena je Sočica vršačkom diktritu (srez, oblast) Temišvarskog komitete. Te godine bila je propisana kontribucija 476 fl. 47 kr., koja je povišena na 885 fl.1kr. Godine 1832. otkupili su naselje od komore braća Cicko (Czicco). tada je popisano 842 stanovnika. U ataru je bilo 34 celih podaničkih sesija
Crkva je iz sredine 19-tog veka. Godine 1854. popisano je 845 stanovnika; povrišina katastralne opštine imala je 3109 lanaca,(1. lanac je 56 ari.)a bivši alodijalni posed 1207 lanaca.1865g. bilo je 155 maloposednika i 2 velikoposednika. Opštinski atar obuhvatao je 3146 lanaca. Godine 1865. bilo je 108 lanaca vinograda, a 1884g. već 498 lanaca. Ceo taj kompleks vinograda uništen je 1886g. od filoksere.
Brojno kretanje stanovništva u poslednjim decenijama:
Za vreme prevrata (1918) seljaci su opljačkali dvorac barona Majtenjia. U novembru 1918g. ušla je vojska u Sočicu, koja je pripojena torotalsko-tamiškoj županiji. 31 januara 1921g. popisano je 798 stanovnika, od kojih je bilo Srba 6,Čeha i Slovaka 5, Rumuna 772, Nemaca 9, Mađara 6.
Demografija
U naselju Sočica živi 142 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 47,9 godina (42,2 kod muškaraca i 53,2 kod žena). U naselju ima 68 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,50.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Rumunima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Splitska banka
Splitska banka d.d. je hrvatska tvrtka koja se bavi bankarstvom i koja je u 100-postotnom vlasništvu francuske banke Société Générale Group.
Povijest
Splitska banka osnovana je 1965. godine sa sjedištem u gradu Splitu. Privatizirana je i kupljena od strane UniCredita u travnju 2000. godine. Godine 2002. Bank Austria Creditanstalt AG je na temelju ugovora o kupnji Splitske banke pokrenula je proces spajanja svoje podružnice u Hrvatskoj, HVB Croatia, orijentirane na poduzetnike i veće privatne klijente i Splitske banke, s težištem na "retail" poslovanju. Nova banka, pod imenom HVB Splitska banka, usluživala je zajedničke klijente jedinstvenim povećanim katalogom proizvoda.
HVB Splitska banka je 2004. godine vrlo značajno proširila svoju mrežu poslovnica (ukupno 31 podružnica) potpisivanjem ugovora s Financijskom agencijom. Mreža HVB Splitske banke obilježena je snažnom penetracijom na području Dalmacije.
320. pne.
Godina '''320. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Kurzora i Filona (ili, rjeđe, godina 434. Ab urbe condita). Oznaka 320. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Personalna unija
Personalna unija je najlabaviji oblik složene države, odnosno državnopravni odnos između dvije ili više suverenih i samostalnih država temeljen na činjenici da im je državni poglavar jedna te ista osoba.
S obzirom da su državni poglavari u republikama u pravilu birani iz reda građana određene države, personalne unije su skoro u pravilu vezane uz monarhije, odnosno naslijeđivanje prijestolja neke druge države preko braka ili rodbinskih veza.
Personalna unija, slično kao i realna unija, ne posjeduje samostalni međunarodnopravni subjektivitet, koji je zadržan u njenim članicama.
Franjevačka crkva i samostan na Poljudu
'''Franjevačka crkva i samostan sv. Ante na Poljudu''' u Splitu nalazi se na sjevernoj strani splitskog poluotoka, u uvali u Kaštelanskom zaljevu.
Povijest
Na mjestu današnjeg samostana podigao je oko 1020. godine splitski nadbiskup Pavao crkvu Sv. Marije Poljudske (lat. S. Maria de Palude) i ostavio je, zajedno sa zemljištem svom ocu, splitskom prioru Prestanciju. Crkvu i zemljište naslijedio je njegov sin Crni (Črni, Černe), također splitski prior, a nakon njegove smrti dobio ju je njegov sin Dabro, opat benediktinskog samostana na Poljudu. Otada, od druge polovice 11. stoljeća, crkvom su upravljali benediktinci iz samostana Sv. Stjepana na Sustipanu. U 15. stoljeću sustipansku opatiju, crkvu i posjede na Poljudu dobio je učeni humanist i ekumenist kardinal Bessarion († 1472.) koji je dozvolio franjevcima da uz zapuštenu crkvu i hospicij podignu samostan. Splitsko gradsko vijeće je 2. srpnja 1449. godine dopustilo franjevcima izgradnju peći za vapno i sijeću grmlja na Marjanu u svrhu gradnje samostana. U drugoj polovici 15. stoljeća obnovljena je crkva posvećena Uznesenju Blažene Djevice Marije kao jednostavna, jednobrodna crkva dvoranskog tipa.
Dair-e Gačin
Historija
Karavan-saraj se spominje u djelima najranijih islamskih geografa, ponekad pod arapskim imenom Dair al-džes. Prema Kaisu Raziju, naziv Dair-e Gačin koji podrazumijeva gipsani hospicij temelji se gipsanoj kupoli koja je nekoć bila dijelom kompleksa. Istahri i Ibn Havkal karavan-saraj spominju u kontekstu fortifikacije izgrađene od pečene opeke i gipsa, te navode da je unutar zidina postojala česma sa slanom vodom odnosno dvije kružne cisterne s pitkom vodom izvan zidina. U blizini karavan-saraja bio je smješten i garnizon, vjerojatno zbog osiguranja prometnica između planina Kuh-Siaha na istoku i Kuh-e Karkasa na zapadu koje su prema pisanju Nezama al-Molka često bile metom pljačkaških napada. U Modžmal al-tavarihu, zbirci legendi i priča s početka 12. vijeka, Dair-e Gačin se povezuje i s iranskom mitologijom odnosno mjestom na kojem je zmaj ubio Bahmana, legendarnog iranskog vladara koji se spominje i u Firdusijevoj Šahnami.
Franjevačka crkva i samostan na Poljudu
Povijest
U 16. stoljeću dograđene su dvije bočne kapele na južnoj strani, a izgrađen je i klaustar, smješten sjeverno od crkve. Na zapadnoj strani klaustra izgrađena je četverokutna kula kao dio obrambenog sklopa koji je štitio crkvu i samostan od napada Turaka.
1767 Lampland
1767 Lampland je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 3,018 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,20.
Franjevačka crkva i samostan na Poljudu
Povijest
Crkva je u 17. stoljeću temeljito preuređena u baroknom stilu. Tada su podignuti brojni mramorni oltari, od kojih se po obliku i vrsnoći izvedbe isticao glavni oltar iz 1678. godine a u 18. stoljeću sagrađen je zvonik prislonjen na južnu stranu crkve.
Dair-e Gačin
Historija
Abu Dolaf, Jakut, Kazvini i Balasani gradnju karavan-saraja pripisuju sasanidskoj dinastiji (3. − 7. v.); prva trojica navode da je podignut za vrijeme vladavine Ardašira I. (vl. 224.−240.) kojeg imenuju Kerd-Ardaširom, dok primjerice Balasani (r. Komi) pripisuje izgradnju Hozroju I. Anuširvanu (vl. 531.−579.). Zbog oprečnog datiranja od strane ranoislamskih geografa, suvremeni stručnjaci prepostavljaju da je karavan-saraj izgrađen početkom 3. odnosno obnovljen sredinom 6. vijeka.
Over-Nite Sensation
Over-Nite Sensation album je Frank Zappe i grupe The Mothers of Invention koji izlazi u rujnu 1973.g. Ovim albumom Zappa najavljuje prekretnicu u svome dosadašnjem radu. Odlična glazbena ekipa izvodi kombinaciju jazza, swinga i bogatu vokalnu izvedbu. Ruth Underwood na udaraljkama ,Jean-Luc Ponty na violini i George Duke na klavijaturama dolaze do fantastičnog izražaja na ovom projektu. Zappa i ovim albumom pokazuje da njegov interes za modernom klasičnom glazbom ne opada.
Dair-e Gačin
Historija
Tokom islamskog razdoblja karavan-saraj obnavljan je još najmanje dvaput: prvo za vrijeme vladavine seldžučkog sultana Ahmada Sandžara (vl. 1118. − 1157.) čiji je vezir Abu Naser Ahmad Kaši bio zadužen za popravak ceste između Raja i Koma odnosno rekonstrukciju susjednog sela Kadža, te drugi put tijekom safavidske vladavine prilikom čega je većina starih svodova rastavljena i zamijenjena novima. Safavidske graditeljske intervencije primjetne su po korištenju manjih opeka (25 x 25 x 5 cm) u odnosu na sasanidske blokove veličine 36 x 36 x 8 cm. Velik broj potonjih starovjekovnih opeka ostavljen je u neposrednoj blizini karavan-saraja i korišten je za izgradnju susjednih objekata.
Sella, Udine
Sella je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Dair-e Gačin
Historija
Tokom 19. vijeka Dair-e Gačin gubi na značaju zbog ubrzane modernizacije iranske prometne infrastrukture i sljedećih stotinu godina biva u potpunosti zapušten, a propadanju građevine doprinijelo je i lokalno ruralno stanovništvo koje je karavan-saraj koristilo kao staju. Historijska vrijednost kompleksa prepoznata je u listopadu 2004. godine kada je uvršten na popis iranske kulturne baštine, a tri godine kasnije njegova šira okolica proglašena je Nacionalnim parkom Kavir. Iste godine započeo je opsežni proces arhitektonske konzervacije za koji se godišnje izdvaja između 70 i 100 tisuća USD, s ciljem da se karavan-saraj tijekom 2010-ih preobrazi u turističko odredište odnosno mjesto za održavanje kulturnih manifestacija.
Sella, Udine
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 36 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 12 m.
Dair-e Gačin
Arhitektura
Karavan-saraj Dair-e Gačin jedan je od najvećih u Iranu; približnih je dimenzija 110 x 110 m i ima površinu od oko 12.000 m². Tlocrtno je oblikovan kao kvadratična tvrđava s kružnim kulama na uglovima i dvije poluelipsaste kule uz glavni ulaz na južnom zidu. Nad njihovim pristupnim hodnicima nalaze se originalni sasanidski svodovi paraboličnog poprečnog presjeka, isto kao i kupole pod kulama. S druge strane, kupole pod ulaznim kulama elipsastog su tlocrta što je neobična karakteristika u iranskoj arhitekturi. Unutar zidina nalazi se veliko dvorište s četiri ajvana raspoređenim na središnjim osima, 40 introvertnih soba s nasvođenim trijemom, niz konjušnica sa 66 uzdignutih niša za spavanje, te četiri kutne prostorije različitih funkcija. Krovovi nad sobama i konjušnicama sastoje se od manjih segmentnih kupola poslaganih u tri reda. Raspored Dair-e Gačina sličan je drugim iranskim karavan-sarajima iz islamskog razdoblja, no danas je teško utvrditi koliko je elemenata izvornog sasanidskog podrijetla odnosno koliko je seldžučkih rekonstrukcijskih intervencija.
Over-Nite Sensation
Popis pjesama
Sve pjesme napisao je Frank Zappa.
Top lista
Album - Billboard (Sjeverna Amerika)
Franjevačka crkva i samostan na Poljudu
Povijest
Unatoč preinakama i obnovama, ovaj graditeljski sklop sačuvao je dobrim dijelom svoj izvorni izgled što ga čini navrednijom gotičko-renesansnom cjelinom u gradu Splitu.
Klaustar
Klaustar je sagrađen u prvim desetljećima 16. stoljeća i smješten je, prema pravilu, sjeverno od crkve. U sredini je cisterna s dvije krune; jedna s grbom splitskog kneza i mletačkog plemića Vittoria Delfina iz 1453., a druga je s franjevačkim grbom iz 18. stoljeća. Uokolo renesansni kanelirani piloni nose krov trijema. Uz istočni i južni zid trijema poredane su nadgrobne ploče koje su se nekoć nalazile u crkvi. Te nadgrobne ploče u samostanskom klaustru najveća su i najznačajnija zbirka renesansne sepulkralne plastike u Splitu. Pripadaju uglavnom splitskim plemićkim obiteljima Alberti, Benedetti, Cuteis, Capogrosso, Florio, Marulić, Petrachis i drugima, a podignute su krajem 15. i u prvoj polovici 16. stoljeća.
Muzejska zbirka
Premda broj izložaka nije velik, muzejska zbirka u poljudskom samostanu čuva nekoliko dragocjenih umjetnina. Ističu se portret biskupa Tome Nigrisa kojeg je 1527. izradio Lorenzo Lotto, Iluminacija iz Psaltira koju je ispisao i oslikao fra Bone Razmilović (Radmilović) (1626.-1678.), dva raspela fra Fulgencija Bakotića (1716.-1792.), gotička lađica za tamjan iz 15. stoljeća, slika ''sv. Ante Padovanskog s Djetetom'' (17. st.) i dr.
OSI model
OSI referentni model ili referentni model za otvoreno povezivanje sistema je najkorišćeniji apstraktni opis arhitekture mreže. Opisuje interakciju uređaja (hardware-a), programa, servisa (software-a) i protokola pri mrežnim komunikacijama. Koriste ga proizvođači pri projektovanju mreža, kao i stručnjaci pri izučavanju mreža. OSI model deli arhitekturu mreže u sedam logičkih nivoa, daje spisak funkcija, servisa i protokola koji funkcionišu na svakom od nivoa.
Slojevi OSI referentnog modela
<table width="65%" style="BORDER-RIGHT: #aaa 1px solid; BORDER-TOP: #aaa 1px solid; BACKGROUND: #f9f9f9; BORDER-LEFT: #aaa 1px solid; BORDER-BOTTOM: #aaa 1px solid; FONT-FAMILY: 'Arial' font-size:'10pt' text-align:center; BORDER-COLLAPSE: collapse; TEXT-ALIGN: center" border="1"> <b>OSI referentni model <tr bgcolor="#c0c0c0"> Slojevi Jedinica Protokoli <tr bgcolor="gray" style="height:5px"> <td width="50%" > Aplikacija Mrežni procesi vezani za aplikaciju <td width="20%" > Podatak <td width="30%" > HTTP, FTP, Telnet, DNS, DHCP, POP/SMTP Prezentacija Enkripcija i kodiranje podataka Podatak
Sesija Uspostavljanje sesije krajnjih korisnika Podatak NetBIOS, PAP, CHAP, SSH <tr bgcolor="gray" style="height:5px">
Fizički sloj Transmisija signala Bit Token Ring IEEE 802.11 <tr bgcolor="gray" style="height:5px">
3.Mrežni sloj
Na internetu je ogroman broj računara, a mi ih raspoznajemo po njihovim imenima u obliku ime.domen.vršni_domen (npr. sr.wikipedia.org) Naravno, taj sistem je napravljen radi ljudi, i takozvani DNS serveri pretvaraju takve upite veb preglednika u IP adrese, po trenutno važećem IPv4 standardu u adresu tipa a.b.c.d, gdje su a,b,c i d brojevi od 0 do 255 (veličina reči 1 bajt). Ali kao što znamo, mrežne kartice u računarima nemaju IP adrese, nego MAC adrese. To znači da je potreban još jedan sloj, koji će pretvoriti IP adrese u MAC adrese. Kad bi svaki računar na internetu imao tablicu pretvaranja IP adresa u MAC adrese, to bi bilo vrlo nepraktično, iz više razloga, kao što su veličina tablice, onda dodavanje novih adresa, pa je smišljeno drugo rešenje. Na svakom segmentu mreže (subnetu) postoji usmjernik (ruter), koji poseduje tabelu usmeravanja. Pakete koji dođu do njega, a cilj im nije na lokalnom mrežnom segmentu on prosleđuje dalje, a pakete koji su namijenjeni lokalnoj mreži, prosleđuju se na lokalnu mrežu. To se izvodi tako što dok ostali uređaji na mreži imaju jedan mrežni adapter (NIC), usmjernik ima dva. Jedan je povezan na lokalnu mrežu, a drugi na spoljašnju, pa usmjernik pakete koje dobije na lokalnoj mreži, a koji su namijenjeni vanjskom svijetu upućuje napolje, a pakete iz spoljašnjeg svijeta upućene lokalnoj mreži upućuje unutra.
4.Transportni sloj
Ovaj sloj vodi računa o paketima koji putuju između dva računara. Primjeri protokola na transportnom sloju su TCP i UDP. Ako se neki paket "izgubi" na putu, TCP će tražiti da se ponovo pošalje, pa je stoga pogodan za razmjenu podataka za koje je integritet podataka na višem nivou od brzine prijenosa. S druge UDP nema kontrolu da li se poneki paket zagubio, pa je zgodan za multimedijalne aplikacije, gdje nije toliko bitno da li se zagubi poneki paket, nego je bitna brzina komunikacije.
Chapelle-aux-Naux
Šapel O No je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Centar (region), u departmanu Endr i Loara koja pripada prefekturi Šenon.
Kumsko-manička depresija
thumb|300px|Kumsko–manička depresija Kumsko-manička depresija (ruski: Кумо-Манычская впадина), je geološka depresija u jugozapadnoj Rusiji, koja dijeli Rusku ravnicu (na sjeveru) od Predkavkazja na jugu.
Chapelle-aux-Naux
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 496 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 94 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,25 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od metara (maksimalnoj 41 m, a minimalnoj 36 m).
Kumsko-manička depresija
Ime je dobila po rijekama Kumi i Maniču.
Često ju se smatra prirodnom međom između Europe i Azije.
Jednom ju je službenom granicom proglasio ruski car 1730. godina nakon zemljopisnih radova Philip Johan von Strahlenberg.
Neck City, Missouri
Nek Siti je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 186, što je 67 (56,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Realna unija
Realna unija je labavi oblik složene države, odnosno državnopravni odnos dviju ili više samostalnih i suverenih država koje su temeljem međusobnog sporazuma neke zajedničke institucije u svrhu efikasnijeg obavljanja određenih poslova državne uprave.
Slično i kao personalna unija, a za razliku od političkih unija kao što su konfederacija i federacija, realna unija nije subjekt međunarodnog prava.
Najčešći oblik realne unije je vezan uz oblast carina, te se naziva carinska unija. Najpoznatiji primjer je carinska unija između Švicarske i Lihtenštajna.
Bošnjačko sijelo
Bošnjačko sijelo je kulturna i gastronomska manifestacija Hrvata u Mađarskoj, iz redova skupine bošnjačkih Hrvata.
Prvo se održalo 1995. godine u selu Kukinju, koji je bio domaćinom svih manifestacija (uz iznimku drugog, koje je održano u Salanti ), u središnjoj južnoj Mađarskoj. Organizira ju Hrvatske manjinske samouprave.
Program
Na malomskom jezeru se ujutro održava ribičko natjecanje. U prijepodnevnom dijelu programa slijedi nogometni turnir. Popodne je revijalni program u kojem se sudionici natječu u kuhanju tradicionalnih jela. Slijedi misa na hrvatskom jeziku u kukinjskoj crkvi za sve sudionike. U kasnijem popodnevnom dijelu programa slijedi kulturni dio: izložbe, folklorni program (pjesme i plesovi bošnjačkih Hrvata, a često gostuju i šokački Hrvati). Program se zaključiva zajedničkom večerom svih sudionika i balom, na kojem sviraju svi orkestri koji su sudjelovali na manifestaciji.
Sudjeluju domaćini i susjedna sela i gradova s hrvatskom manjinom (Duboševica, Pogan, Udvar, Vršenda, Mišljen, Salanta, Harkanj, Mohač), ali i gosti iz Hrvatske.
Veles (grad)
Veles (1946–96. Titov Veles), grad u središnjoj Makedoniji, na obali Vardara; 43 108 st. (2002).
Sjedište je istoimene Opštine Veles, koja ima oko 55 108 stanovnika (po popisu iz 2002.).
Historija
mini|levo|250px|Veles 1930. godine U svojoj historiji grad je često mijenjao ime: od Vilazora (grčki Βυλασωρα), preko Ćuprili do današnjeg Veles. Ovo današnje ime grad je dobio u 7. st. sa doseljavanjem Slavena na Balkanski poluotok, od slavenske riječi veles koja znači "u šumi" (zbog gustih šuma koje su ga okruživale). Prvo naselje pod imenom Vilazora osnovali su Tračani, nakon toga jedno vrijeme je dio Pajonskog kraljevstva, poslije toga postaje dio Bizantskog Carstva.
Za Otomanske vlasti grad je nazvan Ćuprili po Mehmedu Köprülü, Abancu Velikom veziru Otomanskog carstva. . Nakon liberalizacije otomanskog carstva za vrijeme reformi zvanih Tanzimat (1839. - 1876.) izgrađena je nova veća saborna crkva Sv. Pantelejmona, otvorena prva crkvena škola na narodnom jeziku (makedonskom - bugarskom) i osnovana prva biblioteka i štamparija 1867. (vlasnik Hristo Danov).
Veles je bio prvi makedonski grad koji je imao gimnaziju, kazalište, muzej i muzičku školu. Među sačuvanim srednjevjekovnim spomenicima, najpoznatiji je manastir Sv. Dimitrija (14. st.) pored grada. Nakon Drugog svjetskog rata gradu je promijenjeno ime u Titov Veles, po prvom predsjedniku socijalističke Jugoslavije Josipu Brozu Titu, nakon osamostaljenja Makedonije, grad je 14. septembra 1996. ponovno promijenio ime iz Titov Veles u Veles.
Kultura
thumb|left|220px|Spomenik Ilindenskom ustanku Najveća turistička atrakcija u okolici Velesa je antički grad Stobi. Pored toga, značajni su arheološki lokaliteti Breza i Pešti, sa svojim spiljama u kojima su pronađeni predmeti iz neolita i ranog kršćanstva.
Opština Veles ima osam osnovnih i četiri srednje škole, stadion, sportsku halu, bazen, kazalište, muzej, knjižnice, kina, deset crkava, par manastire i džamija.
U ime obitelji
U ime obitelji, hrvatska je građanska inicijativa, koja djeluje i kroz "Udrugu U ime obitelji" (osnovanu 15. svibnja 2013). U javnosti je postala poznata po inicijativi za promjenu hrvatskog Ustava uvođenjem odredbe prema kojoj se brak eksplicitno definira kao zajednica muškarca i žene i time implicitno zatvara mogućnost sklapanja istospolnih brakova.
U ime obitelji je u proljeće 2013. pokrenula masovno prikupljanje potpisa nužnih za referendum, temeljem koga bi se izglasao odgovarajući ustavni amandman. Akcija je trajala od 12. do 26. svibnja, kada je trebalo prikupiti 374.096 potpisa s pripadajućim podacima. Već 23. svibnja građanska inicijativa "U ime obitelji" objavila je kako je prikupljeno više od potrebnog broja potpisa, a 749.316 potpisa građana službeno je predano Hrvatskom saboru 14. lipnja 2013.
Dana 8. studenog 2013. Hrvatski sabor je, na temelju tog zahtjeva, formalno raspisao referendum održan 1. prosinca 2013, na kome je većina birača prihvatila prijedlog.
Kontroverze
Broj žiro-računa naveden na web-stranici građanske inicijative U ime obitelji ne pripada istoimenoj inicijativi, već udruzi pod imenom  Udruga Građani odlučuju, ad-hoc osnovanoj 3. travnja 2013. godine. Navodno dopredsjednik te udruge je Krešimir Miletić (on se ne spominje u Registru udruga Republike Hrvatske ), koji je i dopredsjednik političke stranke HRAST te je bio nositelj liste HRAST-a za Grad Zagreb. Zbog toga su neki upozoravali da se zapravo radi o prikrivenoj političkoj kampanji.
Glavna organizatorica građanske inicijative U ime obitelji je Željka Markić, koja je bila predsjednica HRAST-a, a od 2008. i potpredsjednica GROZD-a.
Zbog isključivosti kampanje, neki su građansku inicijativu U ime obitelji kritizirali da zapravo potiče na mržnju prema drugačijima, dok Petar Vidov navodi: "Pitanje koje vam ekipa iz 'U ime obitelji' zapravo postavlja na referendumu glasi otprilike ovako: 'Jeste li za to da homoseksualci u RH budu građani drugog reda?' Iza floskule o 'promicanju obiteljskih vrijednosti' ne krije se ništa drugo nego zloćudan pokušaj getoizacije manjine kakvog se ne bi posramili ni arhitekti Hitlerovog Reicha".
Aktivisti udruge u nekoliko su navrata bili izvrgnuti nasilju i huligalizmu, a Jutarnji list dao je otvorenu podršku takvim ispadima.
Chickasha, Oklahoma
Čičašej je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
1769 Carlostorres
1769 Carlostorres je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,179 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,9.
Roccascalegna, Chieti
Roccascalegna je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
1768 Appenzella
1768 Appenzella je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 20,86 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,450 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 3,263 stepeni, a orbitalni period iznosi 1400,890 dana (3,835 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,179. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 12,70 a geometrijski albedo 0,033.
Asteroid je otkriven 23. septembra 1965. godine.
Ileum
Ileum sledi duodenum i jejunum, i odvojen je od slepog creva ileocekalnin zalistkom. Kod ljudi je ileum oko 2–4 m dug, i njegov pH je obično između 7 i 8 (neutralan i blago alkalinan).
Chapelle-Blanche-Saint-Martin
Šapel Blanš Sen Marten je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Centar, u departmanu Endr i Loara.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 518, a gustina naseljenosti je iznosila 18 stanovnika/km².
Apostrophe (')
Apostrophe (') studijski je album američkog glazbenika Frank Zappe, koji izlazi u travnju 1974.g. To je prvi Zappin album koji je snimljen u stereo i kvadrofonik formatu. Naslovna pjesma "Don’t Eat the Yellow Snow" dovodi ih prvi put na Billboardovu top listu i nalazi se na 86. mjestu. Album Apostrophe (') zadržava se 43 tjedna na top listi i 1976.g. dolazi do 10. mjesta. Na albumu također sudjeluju izvrsni glazbenici, bivši i tadašnji članovi sastava "Mothers".
Unitarna država
Jednostavna ili unitarna država je izraz koji se koristi za svaku onu državu koja u državnopravnom, odnosno ustavnopravnom smislu predstavlja nedjeljivu cjelinu, odnosno u kojoj postoji samo jedna vlast koja je nositelj državnog suvereniteta.
Unitarne države kroz proces devolucije mogu svojim određenim dijelovima dati autonomiju na lokalnoj i regionalnoj razini, ali tako stvoreni entiteti se, bez obzira na eventualan sadržaj njihovih ovlasti, ne smatraju državama, pa se ni takve države ne smatraju federacijama.
Većina država u današnjem svijetu, uključujući Evropu, su unitarne države, što se objašnjava činjenicom da je većina njih relativno malena po površini i broju stanovnika, te stoga nema potrebe za pretjeranom decentralizacijom. S druge strane, velike države su u pravilu federacije, pri čemu NR Kina predstavlja izuzetak.
Roxy & Elsewhere
Roxy & Elsewhere uživo je album američkog glazbenika Frank Zappe i sastava "The Mothers", koji izlazi u rujnu 1974.g. Album je sniman sa istom postavom na koncertima 1973./'74.g. sa odličnim koncertnim verzijama na skladbama "Cheepnis", "Son of Orange County" i "Penguin in Bondage".
Jazdska pokrajina
Jazdska pokrajina (perz. استان یزد; Ostān-e Jazd) je jedna od 31 iranske pokrajine. Smještena je u središnjem dijelu zemlje, a omeđena je Semnanskom pokrajinom i Razavi Horasanom na sjeveru, Južnim Horasanom na istoku, Kermanskom pokrajinom i Farsom na jugu, te Isfahanskom pokrajinom na zapadu. Jazdska pokrajina ima površinu od 129.285 km², a prema popisu stanovništva iz 2006. godine u njoj je živjelo 958.323 stanovnika. Sjedište pokrajine nalazi se u gradu Jazdu.
Val della Torre, Torino
Val della Torre je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3529 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 493 m.
Deep Purple
Dip parpl je engleska hard rok grupa. Smatraju se pionirima i rodonačelnicima žanra hevi metal, zajedno sa grupama Led cepelin i Blek sabat, iako grupa sebe nikad nije smatrala pravim i autentičnim hevi metal bendom. Grupa je dobila ime po istoimenoj pesmi Pitera de Rouza, a do danas je prodala preko sto miliona albuma. Najpoznatija im je pesma Smoke on the Water sa albuma Machine Head.
Grupa je prošla kroz mnoge postave, osmogodišnju pauzu u radu i dva ponovna okupljanja. Njihova druga, i komercijalno najuspešnija postava je bila: Jan Gilan, Riči Blekmur, Džon Lord, Rodžer Glover i Jan Pejs. Jan Pejs je jedini član benda od samog početka.
Okupljanje (1967—1968)
Godine 1967. na predlog Krisa Kertisa, bivšeg bubnjara grupe Serčers, u grupu koju je on nazvao „Raunbdabauts“ (na srpskom „Vrteška“) su se uključili Jon Lord, na Hemond orguljama, Riči Blekmur kao glavna gitara, na bas gitari Nik Simper, pevač Rod Evans i na bubnjevima Jan Pejs iz grupe Mejz (eng. Maze). Kasnije su promenili naziv u Dip Perpl, na predlog Ričija Blekmura.
Proboj (1968—1970)
Njihov drugi album The Book of Taliesyn su izdali u Americi, da bi se poklopio sa njihovom turnejom, iako su ga izdali u rodnoj Britaniji tek posle godinu dana. Sledeće, 1969. godine su izdali treći album Deep Purple, na kom su se čuli i gudači i drveni duvački instrumenti u jednoj pesmi (April). Primećeno je nekoliko uticaja, pre svega grupe Vanilla Fudge i Lordovih klasičnih prethodnika Baha i Nikolaja Rimski-Korsakova.
Posle ova tri albuma i velikih turneja po SAD, njihova američka diskografska kuća Tetragrammaton je bankrotirala, ostavljajući grupu bez para i sa nesigrnom budućnošću. Vrativši se u Englesku 1969, snimili su singl "Emmaretta", nazvan po jednoj od glumica mjuzikla Hair, koju je Rod Evans pokušavao da zavede, pre nego što su on i Simper bili otpušteni iz benda.
Grupa je pronašla pevača Jana Gilana iz grupe Episode Six, koja je izdala nekoliko singlova, ali bez nekog većeg komercijalnog uspeha. Bubnjar Episode Six, Majk Andervud, stari Blekmurov drug je upoznao Gilana sa ostatkom grupe, a basista Rodžer Glover je ispomagao bend tokom nekoliko proba. Kada su ostali članovi grupe uspeli da ubede Glovera da se u potpunosti pridruži Dip Parplu, to je konačno uništilo Episode Six, zbog čega je Andervud dobio kompleks krvice koji je trajao gotovo deceniju, dok ga Gilan nije regrutovao za jedan od njegovih post-Parpl bendova.
Tako je nastala najpoznatija postava Dip Parpla, tzv. “ Druga Postava ”. Njihov prvi singl je bio "Hallelujah", koji se nije dobro pokazao.
Zanesen uspehom Jon Lord umalo nije napustio Deep Puple i vratio se prvoj ljubavi "klasičnoj muzici", ali uz nagovor ostalih članova benda on ostaje i sastav ubrzo snima antologisko i epohalno izdanje u kompletnoj rock istoriji.
Popularnost i raspad (1970—1976)
Ubrzo posle koncerta sa orkestrom, bend je intezivno počeo sa turnejama i snimanjem albuma, i sledeće tri godine su imali malo odmora. Na prvom studijskom albumu tog perioda, Deep Purple in Rock (ime koje su namerno izabrali da bi se distancirali od klasično orijentisanog ranijeg albuma), imali su nekoliko glavnih koncertnih pesama, kao što su "Speed King", "Into The Fire" i "Child in Time". Takođe, bend je izdao singl "Black Night" koji je dostigao plasman u prvih deset u Britaniji. Blekmurovo i Lordovo mešanje gitare i orgulja, sa Gilanovim “vrištanjem”, postalo je prepoznatljivo rok fanovima u celoj Evropi.
Drugi album, mekši i progrsivniji od prethodnog, Fireball (Gilanov omiljeni), su izdali u leto 1971. Sa njega su pesme “Fireball” i “Strange Kind of Woman” (koja nije bila na ploči, ali je bila snimljena na sesijama) izdate kao singlovi.
Nekoliko nedelja posle Fireballa, grupa je već svirala pesme planirane za sledeći album. Jedna pesma (kasnije imenovana “Highway Star”) je nastala u autobusu, dok su išli na svirku u Portsmut, kao odgovor na pitanje jednog novinara „Kako pišete pesme?“. Tri meseca kasnije, otišli su u Švajcarsku da snime album Machine Head. Snimanje je trebalo da bude u mobilnoj jedinici za snimanje Rolingstonsa u kazinu u Montrou, ali je zbog požara koji je izbio za vreme svirke Frenka Zape i „Maders ov invenšon“ (Majke izuma) morali su da snimaju u hotelu Grand. Taj incident je poslužio članovima benda kao inspiracija za pesmu "Smoke on the Water".
Nastavljajući odakle su prethodna dva albuma stala, Machine Head je postao jedan od najpoznatijih albuma druge postave, sadržavajući pesme koje su postale koncertni hitovi (kao npr. "Highway Star", "Space Truckin'", "Lazy" i "Smoke on the Water"). Dip parpl je nastavio sa neprekidnim turnejama i snimanjem u tempu koji neće biti nadmašen sledećih trideset godina: Machine Head je bio njihov sedmi album za tri i po godine postojanja. U međuvremenu, grupa je imala četiri turneje po SAD u 1972, a u avgustu iste godine, posle turneje po Japanu izdali su uživo album Made in Japan. Iako je taj album bio prvobitno namenjen japanskom tržištu, njegovo svetsko izdanje je odmah postalo hit. Made in Japan je i danas jedan od najpopularnijih i najprodavanijih uživo albuma.
Klasična postava „Br. 2“ je nastavila sa radom i izdala još i album Who Do We Think We Are (1973), sa hit pesmom "Woman from Tokyo", ali su unutrašnje tenzije i iscrpljenost uzimali sve većeg maha. Loši odnosi su kulminirali kad je Jan Gilan napustio grupu posle druge japanske turneje u leto 1973, dok je Rodžer Glover bio primoran da istupi zajedno sa njim. Njihova zamena su bili nepoznati pevač iz severo-istočne Engleske, Dejvid Kaverdejl, i basista i drugi vokal Glen Hjuz. Ova nova postava je nastavila sa radom i uskoro 1974. izdala tvrđi rok album Burn, još jedno veoma uspešno izdanje koje je sledila svetska turneja. Hjuz i Koverdejl su dodali vokalne harmonije i fanki zvuk bendu, što je postalo očiglednije u sledećem albumu Stormbringer, izdatom krajem godine. Tom prilikom su gostovali i u Beogradu.Ipak, Blekmur je izrazio nezadovoljstvo albumom, i napustio bend u proleće 1975. da oformi svoj bend Rainbow, sa Ronijem Džejmsom Dijom iz benda Elf.
S Blekmurovim odlaskom, bend je morao da popuni jednu od najvećih praznina u svojoj istoriji. Uprkos tome, nezamenljivog “Čoveka u Crnom” je zamenio američki gitarista Tomi Bolin.
Kao rezultat saradnje javio se album Come Taste the Band u oktobru 1975. Uprkos različitim ocenama, izvesno je da je ovaj album doneo ekstremniji fank zvuk u hard rok.
1770 Schlesinger
1770 Schlesinger je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,456 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,2.
Crkva sv. Martina u Splitu
mini|desno|225px|Unutrašnjost crkve Crkvica svetog Martina u Splitu je mala crkva smještena uz sjeverno pročelje Dioklecijanove palače, na mjestu stražarskih prostora, poviše Zlatnih vrata (Porta aurea). U taj prostor uklopljena je već u 5.-6. stoljeću, a posvećena je svetom Martinu, zaštitniku vojnika, krojača i suknara, što se povezuje s dokumentiranim postojanjem carske radionice za izradu sukna i tkanina (gynaeceum) koja je postojala upravo u tom dijelu Palače.
Na ulazu u crkvicu nalazi se natpis koji spominje svećenika Dominika, dok se na oltarnoj pregradi, jedinoj sačuvanoj in situ u Dalmaciji, nalazi natpis s posvetom crkve Bogorodici, Svetom Grguru papi i blaženom Martinu.
Predromaničkoj fazi, vjerojatno 9. stoljeća, pripada bačvasti svod, oltar u apsidi s uklesanim križem starokršćanskih oznaka i male tranzene, postavljene po sredini velikih zazidanih antičkih otvora na južnom zidu. Kasnijoj predromaničkoj fazi 11. stoljeća pripada oltarna pregrada te zvonik, koji je kasnije porušen.
Crkvica je u vlasništvu sestara dominikanki koje uz nju imaju samostan.
Pakala Village, Hawaii
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 294 stanovnika, što je 184 (38,5%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Anaksimen iz Lampsaka
Anaksimen (Άναξιμένης) iz Lampsaka (cca. 380 – cca. 320. pne.) bio je grčki retoričar i historičar, poznat kao miljenik Aleksandra Velikog, koga je pratio na njegovim pohodima po Perziji.
Zvjezdani katalog
Zvjezdani katalog je popis zvijezda napravljen u obliku kataloga koji uz njihova imena navodi i položaje. U astronomiji ogroman broj zvijezda ima kataloške brojeve. Članak navodi kataloge koji su se najčešće koristili kroz historiju. Većina suvremenih kataloga je dostupna u obliku baza podataka i lako se može dobiti u NASA-inom centru za astronomske podatke ili drugdje.
Najvažniji zvjezdani katalozi iz historije astronomije su:
V. također
Bonner Durchmusterung Bonner Durchmusterung Каталог звёздного неба
Kasni period Drevnog Egipta
Kasni period drevnog Egipta je naziv za posljednji period historije drevnog Egipta u kome je drevni Egipat postojao kao samostalna država pod domaćim vladarima.
Za početak se uzima kraj Trećeg prijelaznog perioda, odnosno oslobađanje od kušitske i asirske vlasti sredinom 7. vijeka pne. Često se navodi kao "posljednji veliki trzaj" jedne velike civilizacije, odnosno vrijeme kada je Egipat posljednji put pokušao steći svoju nekadašnju veličinu i važnost. Za taj period je također karakteristično sve čvršće ekonomsko povezivanje, a kasnije politički savezi i kulturna razmjena s grčkim svijetom.
Dvadeset šesta dinastija
240px|thumb|Egipatski bik iz 30 dinastije
XXVI. egipatska dinastija njeno je razdoblje poznato i kao Saitski period, po gradu Saisu iz kojeg su vladali faraoni te dinastije.
Dvadeset sedma dinastija
Razdoblje prve perzijske okupacije. U ovom je razdoblju Egipat pokorilo Perzijsko carstvo koje se širilo za vrijeme vladara Kambiza.
Dvadeset osma
XXVIII. dinastiju činio je samo jedan vladar, Amirtej (princ Saisa), koji se pobunio protiv Perzijanaca. Nisu pronađeni nikakvi spomenici s njegovim imenom.
Dvadeset deveta dinastija
XXIX. dinastija vladala je iz Mendesa.
Trideseta dinastija
Poraz XXX. dinastije doveo je do ponovne perzijske okupacije Egipta.
Trideset prva dinastija
Razdoblje druge perzijske okupacije (343.-332. pne.), XXXI. dinastija poznata je i kao Ahemenidska dinastija.
Hangenbieten
Hangenbiten je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Donja Rajna koja pripada prefekturi Strazbur Kampanj.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1299 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 316 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,11 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 175 metara (maksimalnoj 209 m, a minimalnoj 147 m).
Airbus A380
Airbus A380 je dvoetažni, širokotrupni, četveromotorni, putnički avion kojeg proizvodi europska korporacija Airbus, podružnica EADS-a. S kapacitetom od 525 do 853 putnika i maksimalnom težinom od 590 tona, najveći je putnički avion na svijetu. Prvi put poletio je 27. travnja 2005. u Toulouseu u Francuskoj, dok je prvi komercijalni let obavio 27. listopada 2007., na letu Singapur-Sydney, za kompaniju Singapore Airlines. Za vrijeme razvoja bio je poznat kao Airbus A3XX, dok se danas često koristi i nadimak Superjumbo.
Gornja paluba na A380 proteže se skoro cijelom dužinom trupa, te je široka kao širokotrupni avion. To omogućuje kabinu s 50% više prostora u odnosu na drugi najveći putnički avion, Boeing 747-400, s 525 mjesta u standardnoj konfiguraciji tri klase, ili do 853 mjesta u konfiguraciji s jednom, ekonomskom klasom. A380 proizvodi se u putničkoj i teretnoj verziji. Putnička verzija, A380-800, najveći je putnički avion, no kraćeg je trupa u odnosu na drugi najveći Airbusov avion, Airbus A340-600. Teretna verzija, A380-800F, jedan je od najvećih teretnih aviona, čiju nosivost nadmašuje samo Antonov An-225. A380-800 dizajniran je za dolet od 15.200 km (8.200 nmi), dovoljno za let od Bostona do Hong Konga pri brzini krstarenja od 0,85 Macha (oko 900 km/h na visini krstarenja), te prvi komercijalni mlažnjak koji kao gorivo može koristiti GTL (Gas-to-liquid) sintetičko gorivo.
Koncept
U ljeto 1988., grupa Airbusovih inženjera predvođenih Jeanom Roederom u tajnosti započinje rad na razvoju linijskog aviona ultra-visokog kapaciteta (Ultra-high-capacity airliner UHCA), radi kompletiranja vlastitog asortimana proizvoda i prekida dominacije Boeinga, koji je s modelom 747 u tom segmentu tržišta dominirao od ranih 1970-ih. McDonnell Douglas je 1990-ih neuspješno ponudio tržistu svoj dvokatni MD-12, te dok su proizvođači nastojali proizvesti nasljednika Boeinga 747, bilo je poznato da na tržištu aviona od 600 do 800 putničkih sjedala ima mjesta samo za jedan profitabilni avion. Oba proizvođača bili su svjesni tog rizika, kao što je to bilo demonstrirano simultanim uvođenjem u promet Lockheeda L-1011 i McDonnell Douglasa DC-10: oba aviona bila su namijenjena tadašnjim potrebama avio kompanija, no samo se jedan mogao profitabilno održati, što je rezultiralo povlačenjem Lockheeda iz proizvodnje putničkih aviona.
Nakon formalne prezentacije glavnom menadžeru Airbusa u lipnju 1990., Roeder je dobio odobrenje za daljnje istraživanje projekta UHCA, koji je javnosti predstavljen iste godine na avionnom sajmu u Farnboroughu, s ciljem od 15% manjih operativnih troškova u odnosu na Boeing 747-400. Airbus je organizirao četiri tima inženjera, svaki iz jednog od EADS-ovih partnera; Aérospatiale, DaimlerChrysler Aerospace, British Aerospace i EADS CASA, da predlože nove tehnologije za dizajn svojih budućih aviona. Projekti su trebali biti predstavljeni 1992. i najbolji od njih iskorišteni pri daljnjem razvoju.
Siječnja 1993., Boeing i nekoliko kompanija iz Airbusovog konzorcija započeli su zajedničko istraživanje izvedivosti projekta aviona poznatoga kao "Vrlo veliki komercijalni transport" (Very Large Commercial Transport VLCT), radi mogućeg partnerstva na podjeli ograničenog tržišta.
Lipnja 1994., Airbus započinje razvoj svog vrlo velikog aviona, tada nazvanog A3XX. Razmatrano je nekoliko mogućih dizajna, uključujući i kombinaciju dva trupa Airbusa A340, tada najvećeg Airbusovog mlažnjaka, postavljena paralelno jedan pored drugoga. A3XX je suprostavljen istraživanju Vrlo velikog komercijalnog transporta i Boeingovom projektu "Novog velikog aviona" (New Large Aircraft NLA), nasljedniku Boeinga 747, koji je kasnije evolvirao u 747X, produženu verziju 747 s dužim gornjim salonom radi mogućnosti prijevoza više putnika. Zajednički rad na VLCT-u završen je travnja 1995., dok je Boeing otkazao svoj program 747X siječnja 1997. Azijska financijska kriza 1997. - 2000. tržišnu je perspektivu znatno smračila, na što je Airbus usavršio dizajn A3XX, ciljajući na 15-20 % manje operativne troškove u odnosu na Boeing 747-400. Dizajn A3XX usmjeren je prema dvokatnom rasporedu koji omogućuje više prostora za putnike u odnosu na tradicionalni jednopalubni dizajn.
Projektiranje
thumb|thumb|Prvi dovršeni A380 na ceremoniji predstavljanja u Toulouseu, Francuska
Dana 19. prosinca 2000. nadzorni odbor novorestrukturiranog Airbusa izglasao je pokretanje 8,8 milijardi eura vrijednog programa izgradnje aviona A3XX, tada preimenovanog A380, sa 55 narudžbi šest prvotnih kupaca. Naziv novog aviona označio je prekid s tradicijom dezignacija Airbusovih aviona koje su do tada uzastopno napredovale od A300 do A340. Naziv A380 izabran je jer poprečni presjek dvopalubnog aviona podsjeća na broj 8, koji se smatra i sretnim brojem u nekim azijskim zemljama, potencijalnim kupcima A380. Konačna konfiguracija definirana je u prvoj polovici 2001., a izrada komponenti torzione kutije krila započela je 23. siječnja 2003. Do izgradnje prvog primjerka, trošak razvoja aviona narastao je na 11 milijardi eura.
Boeing je u međuvremenu proučavao razne dizajne izvedene iz 747-400, prije pokretanja projekta 747-8 u studenome 2005. (s planiranim uvođenjem u službu za 2009.), kao varijantu za tržište linijskih aviona kapaciteta 400-500 putnika, umjesto pariranja kapaciteta A380.
Proizvodnja
Glavne sekcije strukture izrađuju se u Francuskoj, Njemačkoj, Španjolskoj i Velikoj Britaniji. Radi njihove veličine dovode se u montažnu halu u Toulouseu površinskim transportom, umjesto zračnog prevoza avionom A300-600ST Beluga korištenim za dijelove drugih Airbusovih aviona. Komponente isporučuju dobavljači iz cijelog svijeta; pet su najvećih kooperanata, prema protuvrijednosti, Rolls-Royce, SAFRAN, United Technologies, General Electric i Goodrich Corporation.
left|thumb|thumb|A380 transportni brod Ville de Bordeaux
Prednje i stražnje sekcije trupa ukrcavaju se na Airbusov Ro-Ro brod Ville de Bordeaux, u Hamburgu u Njemačkoj, odakle se prevoze u Veliku Britaniju. Krila, koja se izrađuju u Filtonu kraj Bristola i Broughtonu u sjevernom Walesu, prevoze se teglenicom do Mostyna, također u Walesu gdje se ukrcavaju na brod. U Saint-Nazaireu u zapadnoj Francuskoj iskrcavaju se sekcije trupa iz Hamburga i ukrcavaju veće, montirane sekcije, među kojima i nos aviona, što se iskrcava u Bordeauxu. Kasnije, brod prevozi sekcije donjeg dijela trupa i repa koje prozvodi Construcciones Aeronáuticas SA u španjolskom Cádizu i isporučuje ih u Bordeaux. Od tamo se dijelovi A380 prevoze teglenicom do Langona u Žirondi te vangabaritnim cestovnim konvojima do hale za montažu u Toulouseu. Nove šire ceste, sistem kanala i teglenica razvijeni su za isporuku dijelova Airbusa A380. Nakon montaže, avioni lete u Hamburg radi opremanja i bojanja. Potrebno je 3.600 l boje za 3.100 m² oplate Airbusa A380. Proizvodna postrojenja i lanac oprskrbe namijenjeni su izradi četiri aviona mjesečno.
Testiranje
thumb|thumb|A380 MSN001 slijeće nakon svog prvog leta thumb|thumb|desno|A380 u letu iznad Toulousea
Izrađeno je pet A380 za testiranja i demonstrativne svrhe. Prvi A380, serijski broj MSN001 i registarske oznake F-WWOW, predstavljen je javnosti 18. siječnja 2005. u Toulouseu. Prvi let započet je u 10:29 po lokalnom vremenu 27. travnja iste godine. avion, opremljen motorima Rolls-Royce Trent 900, poletio je s aerodroma Toulouse Blagnac International Airport sa šesteročlanom posadom predvođenom glavnim pokusnim pilotom Jacquesom Rosayom. Nakon uspješnog slijetanja poslije 3 sata i 54 minute leta, Rosay je izjavio da je letjeti s A380 "kao upravljati biciklom".
Dana 1. prosinca iste godine A380 je postigao svoju maksimalnu predviđenu brzinu od Mach 0,96 (u odnosu na normalnu brzinu krstarenja od Mach 0,85), u blagom obrušavanju.
Dana 10. siječnja 2006., A380 je prvi puta preletio Atlantik na putu za Medellín u Kolumbiji, radi testiranja performansi motora pri slijetanju na velikim nadmorskim visinama. U Sjevernu Ameriku stigao je 6. veljače, sletjevši u Iqaluit, Nunavut u Kanadi radi testiranja pri hladnoj klimi.
left|thumb|thumb|A380 u nagnutom zaokretu za vrijeme Internationale Luft- und Raumfahrtausstellung (ILA) u [[Berlinu 2006.]]
Dana 14. veljače 2006., za vrijeme certifikacijskog testa ispitivanja čvrstoće krila razaranjem materijala na MSN5000, ispitivano krilo popustilo je na 145% maksimalnog opterećenja, nedovoljno za potrebnu certifikaciju u odnosu na traženih 150%, na što je Airbus odgovorio modifikacijama krila s 30kg dodatnog materijala.
A380 je 26. ožujka iste godine u Hamburgu prošao test evakuacije. Sa 8 blokiranih vratiju od ukupno 16, 853 putnika i 20 članova posade napustilo je zrakopov za 78 sekundi, manje od potrebnih 90, koliko propisuju standardi.
thumb|thumb|Stanica probnog inženjera leta na donjoj palubi A380 F-WWOW
Prvi let prvog A380 s motorima Engine Alliance GP7200, serijski broj MSN009 i registracijska oznaka F-WWEA obavljen je 25. kolovoza 2006.