cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Concorde
Operativna karijera
Rekord u letu prema istoku postavio je isti Air Franceov Concorde F-BTSD unajmljen od Concorde Spirit Toursa (USA), 15 i 16. augusta 1995. Taj posebni promotivni let obletio je svijet iz New Yorka/JFK za 31 sat, 27 minuta i 49 sekundi, uključujući šest slijetanja za snabdijevanje gorivom u Toulouse, Dubai, Bangkok, Andersen AFB (Guam), Honolulu i Acapulco. Concorde i dalje drži oba rekorda.
Do 2003. Air France i British Airways nastavili su s dnevnim letovima za New York. Concorde je također letio za Grantley Adams International Airport na Barbadosu za vrijeme zimskih praznika. Dok pariška nesreća nije okončala sve čarter letove i Air Francea i British Airwaysa, više tour operatora redovno su ugovarali brojne čartere za razne europske destinacije.
Iskustvo putnika
Iskustvo putnika razlikovalo se na mnoge načine od letova na podzvučnim komercijalnim letovima. Air France i British Airways konfigurirali su putničku kabinu kao jednu klasu s 100 sjedala - po četiri u redu sa središnjim prolazom. Visina kabine iznad prolaza bila je 1.8 m, te su kožna sjedala bila neobično uska. Razmak redova sjedala u putničkoj kabini bio je 970 mm, što je samo oko 180 mm više prostora za noge nego u standardnoj međunarodnoj ekonomskoj klasi. S malo prostora na stropu kabine, priručna prtljaga bila je strogo ograničena.
1990-ih, značajki uobičajenih u prvoj klasi i poslovnoj klasi u kabinama zrakoplova dugog doleta, kao video zabava, okretna ili oboriva sjedišta ili šetne zone, u Concordeu nije bilo. Ipak, znatno kraće vrijeme leta od cca 3,5 sata kompenziralo je te nedostatke. Plazma ekran u prednjem dijelu kabine prikazivao je visinu, vanjsku temperaturu i brzinu leta u km/h i Mach (Air France imao je samo jedan displej koji je prikazivao samo broj Macha).
Da bi se nadoknadio nedostatak komfora održavan je visoki nivo usluge. Putnicima je nuđen besplatan šampanjac te su obroci posluživani u malom Wedgwood posuđu s kratkim srebrnim jedaćim priborom.
Iskustvo prolaska kroz zvučni zid pratio je lagni trzaj u akceleraciji, što je najavljivao jedan od pilota.
Radi dvostruko veće visine u odnosu na visinu krstarenja konvencionalnog zrakoplova, pogled kroz prozore jasno je prikazivao zaobljenost Zemlje, te su turbolencije bile rijetke. Za vrijeme nadzvučnog krstarenja, iako je vanjska temperatura bila oko -60 °C, kompresija zraka zagrijavala bi vanjsku oplatu na otprilike +120 °C, što je prozore činilo vrućim na dodir i stvaralo primjetan porast temperature duž kabine.
Concordeova brzina krstarenja premašivala je maksimalnu brzinu sumračnice, te je bio sposoban prestići rotaciju Zemlje. Na letovima prema zapadu bilo je moguće stići po lokalnom vremenu ranije u odnosu na vrijeme polaska leta. Na pojedinim rano večernjim transatlantskim letovima iz Pariza ili Londona, bilo je moguće poletjeti neposredno nakon sumraka i potom sustići sunce sletjevši po danu. British Airways je to znatno koristio u promotivne svrhe sloganom "Stignite prije nego što krenete" (Arrive before you leave).
Karakteristike leta
Dok je konvencionalnim zrakoplovima za let New York-Pariz potrebno osam sati, prosječno vrijeme nadzvučnog leta na transatlantskoj ruti bilo je 3,5 sata, više od dvostruko brže u odnosu na podzvučne avione.
U redovnoj službi, Concorde je koristio relativno efikasni profil leta "penjanja-krstarenja". Dok zrakoplov gubi na težini trošeći gorivo, može progresivno letjeti na većim visinama, što stvara generalno manju potrošnju. Konvencionalni zrakoplovi koriste strmiji profil penjanja gdje kontrola leta odobrava promjenu na viši nivo dok let napreduje.
Za vrijeme prilaženja slijetanju Concorde je bio na "stražnjoj strani" krivulje sile otpora gdje bi podizanje nosa povećalo stopu gubitka visine. Delta krila omogućavala su Concordeu postizanje višeg napadnog kuta u odnosu na konvencionalne zrakoplove, jer su se stvarali veliki zračni vrtlozi niskog tlaka nad cijelom gornjom površinom krila, što je održavalo uzgon. Radi tog niskog pritiska, Concorde je znao po vlažnim danima nestati u oblaku magle kojeg je sam stvarao. Vrtlozi su se stvarali samo po niskim brzinama, što je značilo da je za vrijeme početnog penjanja i prilaženja Concorde mogao iskusiti lakše turbolencije i podrhtavanje.
Bez drugih civilnih zrakoplova na visini krstarenja od oko 17 000 m, Concorde je koristio posebne transatlantske pruge. Takve SST, ("Super-Sonic Transport") pruge bile su označene:
Radi prirode vjetrova na velikim visinama, nadzvučne transatlanstke pruge bile su fiksirane na svojim koordinatama, za razliku sjevernoatlantskih pruga na manjim visinama čije se koordinate dnevno mijenjaju u skladu s prognozom vremena. Concorde je također imao dozvolu za uspon u bloku od 4600 m, što je radi smanjenja opterećenja gorivom omogućavalo polagani uspon na 18 000 m tijekom prelaska Atlantika.
Concorde je letio dovoljno brzo da se za vrijeme istočnog leta tjelesna težina svih osoba prisutnih u zrakoplovu privremeno smanji oko 1%, što je stvarao efekt centrifuge koji je brzini leta dodavao brzinu rotacije zemlje. Pri zapadnom letu težina se povećavala za oko 0.3% jer je poništavan efekt rotacije i centifuge, što se zamijenilo manjom rotacijom u suprotnom smijeru. Također je letio dovoljno visoko da se svakome u zrakoplovu dodatno smanji težina za 0.6% radi veće udaljenosti od središta Zemlje.
Concordeovi letovi British Airwaysa, pored standardnog Speedbird pozivnog signala, koristili su i dodatnu Concorde dezignaciju, radi upozorenja kontroli leta na jedinstvene restrikcije i sposobnosti zrakoplova. Brojevi leta British Airwaysa za/iz SAD-a bili su 001-004; te su BA Concordei koristili pozivne signale od "Speedbird Concorde 1" do "Speedbird Concorde 4". Posebni čarteri za Barbados, i posebni pokusni letovi za vrijeme servisiranja koristili su prefiks "Speedbird Concorde" s dodatkom četveroznamenkastog broja leta. S povlačenjem iz prometa, BA brojevi leta 001 - 004 više se ne koriste. Air Franceovi Concordei koristili su standardne "Airfrans" pozivne signale.
Pariška nesreća
Dana 25. jula, 2000, Air Franceov let 4590, registarska oznaka F-BTSC, srušio se u Gonesseu kraj Pariza. Poginulo je svih 100 putnika, 9 članova posade i četiri osobe na zemlji. To je bio jedini fatalni incident s takvim avionom.
Prije nesreće Concorde je bio je statistički najsigurniji operativni putnički zrakoplov na svijetu prema odnosu poginulih na pređeni kilometar, tada na nuli. Nakon nesreće odnos se popeo na 12.5 poginulih na milijun letova što je više od tri puta toliko za drugi najnesigurniji avion. Ipak, sigurnost niti jednog zrakoplova ne može se mjeriti jednim incidentom, te su mjere sigurnosti poboljšane nakon nesreće. Unatoč tome, pariška katastrofa ipak je bila početak kraja za taj tip aviona.
Modifikacije nakon nesreće uključivale su sigurnije električne komande, optočenje rezervoara kevlarom, i posebno razvijene gume otporne na bušenje. U julu 2008. jedan francuski istražitelj podigao je optužbu za ubojstvo iz nehaja protiv Continental Airlinesa i pet osoba, te im je sudac naložio da se pojave na suđenju. Glasnogovornik Continental Airlinesa optužbe je nazvao "nečuvenima". Suđenje je odgođeno nekoliko puta. 6. decembra, 2010., Continental Airlines i John Taylor, jedan od Continentalovih mehaničara, proglašeni su krivima za ubojstvo iz nehaja.
Povratak u službu
Prvi pokusni let nakon modifikacija uzletio je s londonskog Heatrowa 17. jula 2001. sa šefom službe Concordeovih pilota British Airwaysa Mikeom Bannisterom za upravljačem. Za vrijeme 3 sata i 20 minuta leta sredinom Atlantika prema Islandu, Bannister je postigao brzinu od Mach 2.02 prije povratka u bazu britanske avijacije Brize Norton u južnoj Engleskoj. Pokusni let, koji je simulirao rutu London-New York proglašen je uspješnim, te je bio praćen i uživo na televiziji s publikom na lokacijama polijetanja i slijetanja.
Prvi let s putnicima obavljen je 11. septembra, 2001, te je bio u zraku za vrijeme napada u SAD-u. To nije bio komercijalni let, već su svi putnici bili zaposlenici British Airwaysa.
Redovni komercijalni letovi ponovo su uspostavljeni 7. novembra, 2001. s British Airwaysom i Air Franceom (zrakoplovi G-BOAE i F-BTSD) za New York gdje je putnike dočekao tadašnji njujorški gradonačelnik Rudy Giuliani.
Povlačenje iz službe
10. aprila 2003, Air France i British Airways simultano su najavili povlačenje Concordea iz prometa kasnije te godine. Kao razloge naveli su mali broj putnika nakon nesreće 25. maja, 2000, krizu zračnih putovanja nakon napada na Sjedinjene Države 11. septembra, 2001, i povećavanje troškova održavanja.
Istoga dana, Richard Branson ponudio je otkupiti cijelu flotu British Airwaysovih Concordea, za službu u Virgin Atlantic Airwaysu, za njihovu "originalnu cijenu od jedne funte". Branson je tvrdio da je to ista simbolična cijena koju je British Airways platio britanskoj vladi, ali BA je demantirao i odbio ponudu. Stvarni trošak nabave zrakoplova bio je 26 miliona funti po komadu, ali sredstva je pozajmila britanska vlada, te zadržala 80% profita. British Airways je kasnije nabavio dva zrakoplova za knjigovodstvenu cijenu od jedne funte kao dio 16,5 milijuna vrijednog otkupa iz 1983.
Richard Branson 23. oktobra 2003, napisao je u The Economistu da je njegova krajnja ponuda bila "preko 5 milijuna funti", te da je namjeravao flotu Concordea koristiti "još mnogo godina." Bilo kakva nada da bi mogao ostati u službi bila je dodatno onemogućena nevoljkošću Airbusa da osigura daljnje održavanje za ostarjelu strukturu.
Postojale su špekulacije da Concorde nije povučen iz navedenih razloga, već su za vrijeme prisilnog prizemljenja avio kompanije primjetile da se ostvaruje veća zarada podzvučnim prevoženjem svojih putnika prve klase..
Rob Lewis ukazao je da je naglo povlačenje Air Franceovih Concordea iz prometa direktni rezutat tajnog dogovora između predsjednika i glavnog menađera Air Francea Jean-Cyrila Spinette i tadašnjeg AIRBUS-ovog glavnog menađera Noela Forgearda, koji je proizlazio iz straha od, prema francuskom zakonu, moguće krivične odgovornosti za buduće AF Concordeove incidente, kao i iz ekonomskih razloga. Dodatno, na strani British Airwaysa, također je ukazano da je pomanjkanje angažiranja na održavanju Concordea tadašnjeg direktora održavanja Alana MacDonalda, pokopalo izunutra namjeru BA-a da nastavi koristiti Concorde.
Air France
Air France, svoje posljednje komercijalno slijetanje u SAD-u na letu Pariz-New York, obavio je 30. maja 2003. Vatrogasna vozila prskala su tradicionalne vodene lukove nad F-BTSD na asvaltu aerodroma JFK. Posljednji putnički let bio je čarter nad Biskajskim zaljevom. Tijekom idućeg tjedna, 2. i 3. juna 2003, F-BTSD letio je posljednju turu iz Pariza za New York i natrag radi prijevoza osoblja kompanije i dugogodišnjih zaposlenika u Concordeovom pogonu Air Francea, te je posljednji let obavljen 27. juna 2003, povratkom F-BVFC u Toulouse.
Nakon kraja službe, francuski Concorde F-BVFC, povučen je u Toulouse i neko vrijeme održavan u pogonu (uključujući motore), za slučaj potrebe istrage nesreće 2000. godine. Zrakoplov je sada potpuno umirovljen, više nije u funkciji i otvoren je za javnost.
F-BTSD smješten je u "Zračni i svemirski muzej" ("Musée de l'Air et de l'Espace") na Le Borgetu kraj Pariza, gdje su za razliku ostalih Concordea u muzejima, neki sistemi u zrakoplovu ostali u funkciji, kao "spuštajući nos" koji se i dalje može spuštati i podizati.
To je proizvelo glasine da bi mogao biti osposobljen za buduće letove na posebnim prilikama, no bez potrebne službe održavanja ili rezervnih dijelova, to više nije moguće.
British Airways
British Airwaysov posljednji polazak s Grantley Adams International Airport na Barbadosu bio je 30. augusta 2003. BA je proveo malu sjevernoameričku oproštajnu turneju u oktobru 2003. G-BOAG posjetio je Toronto 1. oktobra 2003, nakon čega je letio za njujorški JFK, i 14. oktobra za Washington. G-BOAD posjetio je Boston 8. oktobra 2003, te je taj let postavio rekord najbržeg transatlantskog leta prema zapadu od 3 sata, 5 minuta i 34 sekunde.
Uveče 23. oktobra, 2003, kraljica Elizabeta II., dozvolila je noćno osvjetljavanje dvorca Windsor, za vrijeme Concordeovog preleta ubrzo nakon polijetanja iz Londona, na svom posljednjem zapadnom komercijalnom putovanju. Takva počast rezervirana je samo za najveće državne događaje i strane dostojanstvenike.
British Airways povukao je svoje zrakoplove idućeg dana, 24. oktobra 2003. G-BOAG napustio je New York uz slične počasti kao što su dodijeljene Air Franceovom F-BTSD, dok su još dva obavila kružna putovanja: G-BOAF iznad Biskajskog zaljeva s uglednicima među kojima je bilo mnogo bivših Concoredeovih pilota, i G-BOAE za Edinburgh. Tri zrakoplova potom su kružila nad Londonom, nakon što su dobili posebnu dozvolu za niski let, prije uzastopnog slijetanja na Heathrow. Dva aviona na kružnim letovima sletjela su u 16.01 i 16.04 po britanskom ljetnjem vremenu (BST), praćeni letom iz New Yorka koji je sletio u 16.05. Sva tri zrakoplova provela su 45 minuta na rulanju prije što su iskrcali posljednje nadzvučne putnike koji su platili kartu. Kapetan posljednjeg leta New York-London bio je Mike Bannister.
Nakon štu su prizemljeni, svi British Airways Concordei izgubili su uvjerenje o plovidbenosti, te im je ispražnjena hidraulička tekućina. Bivši šef pilota i menađer flote, Jock Lowe, 2004. je procijenio da bi trošak vraćanja G-BOAF-a (u Filtonu) u plovidbeno stanje bio 10-15 milijuna funti. BA zadržava vlasništvo nad flotom, no izjavio je da više nikada neće letjeti, jer je Airbus obustavio podršku 2003. godine.
Dana 1. decembra 2003, aukcijska kuća Bonhams održala je aukciju predmeta s British Airwaysovih Concordea u Kensington Olympiji u Londonu, uključujući machmetar, nosni konus, pilotska i putnička sjedala, jedaći pribor, pepeljare i deke korištene u avionu, s prihodom od oko 750 000 funti od kojih 500 000 za dobrotvorne svrhe.
BA objavio je u martu 2007. da neće obnavljati ugovor za reklamu na istaknutom mjestu na ulasku u londonski aerodrom Heathrow, gdje je od 1990. bio izložen model Concordea u 40% omjeru. Vlasnik lokacije BAA Airports Ltd. tražio je za obnovu ugovora 1,6 milijuna funti godišnje. Model je uklonjen i prevezen u Surrey, gdje je izložen pod nadzorom lokalnog muzeja Brooklands.
Historija pojedinih zrakoplova
Ukupno je izrađeno 20 Concordea, 6 za razvoj i 14 za komercijalnu službu.
Svi, osim dva od navednih aviona, sačuvani su, što je izvanredno visok postotak za bilo koju komercijalnu flotu. Dva koji nisu sačuvani su F-BVFD (cn 211), prizemljen 1982. i korišten kao izvor dijelova, izrezan 1994, te F-BTSC (cn 203) koji se srušio u Parizu 25. srpnja, 2000.
Obnavljanje
Posvećena grupa francuskih inženjera volontera jedan od novijih Concordea (F-BTSD) održava u skoro letnom stanju u Zračnom i svemirskom muzeju na Le Bourgetu, Pariz. Iako samo kao "statični" primjerak, Concorde G-BBDG u potpunosti je restauriran u muzeju Brooklands u Surreyu.
Utjecaj na okoliš
Concorde je u svom ispustu stvarao dušične okside, što se, unatoč složenim kemijskim interakcijama s drugim supstancama koje osiromašuju ozon, smatra da stvara mrežnu degradaciju ozonskog sloja na stratosferskim visinama gdje je letio. Također je istaknuto da drugi putnički zrakoplovi na nižim visinama stvaraju ozon za vrijeme leta u troposferi, ali vertikalni tranzit plinova vrlo je ograničen. Mali obim flote značio je da je bilo kakva mrežna degradacija ozonskog sloja koju je prouzročio Concorde zanemariva.
Iz tog kuta gledanja, Concordeov tehnički skok unaprijed može se smatrati katalizatorom shvaćanja javnosti (i medija) sukoba između tehnologije i okoliša. U Francuskoj, moguće je da bukobrani duž TGV željezničkih pruga ne bi bili postavljeni bez polemike iz 1970-ih oko buke zrakoplova. U Britaniji od 1990, kampanja za očuvanje ruralne Engleske (Campaign to Protect Rural England) objavljivala je zemljopisne karte mira, te i javne službe počinju raditi slično. Concorde je po putniku letio 100 km s 17 litara goriva, što je usporedivo s potrošnjom poslovnog aviona Gulfstream G550 (100 km s 15 litara goriva po putniku), ali je znatno manje efikasno u odnosu na Boeing 747-400 (100 km s 2.6 litre po putniku).
Javna percepcija
Concorde je redovno percipiran kao privilegija bogatih i slavnih, ali posebni jednosmjerni kružni čarteri (s povratkom vlakom ili autobusom) bili su organizirani s namjerom da zrakoplov postane dostupan i srednje imućnim entuzijastima.
Concorde ostaje snažan simbol, kao kombinacija tehničkog savršenstva, nenadmašne estetike koja mu podaruje istovremeno elegantan i agresivan izgled, i činjenice da niti nakon povlačenja u brzini nema konkurencije. Posjeduje rijetku osobinu među tehničkim ostvarenjima - nadahnjuje, te je poznato da polijetanja i slijetanja na velikim međunarodnim aerodromima nisu nikada prolazila nezapaženo. Bio je izvor velikog nacionalnog ponosa za Britance i Francuze, obije zemlje u Concordeu su vidjele malu ali simboličnu kompenzaciju tada nedavnom gubitku kolonijalnog carstva.
Concorde British Airwaysa često je obavljao prelete na biranim kraljevskim ceremonijama, velikim zračnim mitinzima i drugim posebnim prilikama, ponekad u formaciji s akrobatskom grupom "Crvenim strijelama". Posljednjeg dana komercijalne službe interes javnosti bio je toliko velik da su izgrađene tribine za publiku na aerodromu Heathrow, kada su uz znatnu medijsku pratnju, mase ljudi ispunile okolne ceste da bi prisustvovale događaju.
Trideset sedam godina nakon prvog leta, proglašen je pobjednikom Velikog britanskog dizajnerskog istraživanja, kojeg su organizirali BBC i londonski Design Museum. S ukupno 212 000 glasova, Concorde je pobijedio ikone dizajna kao Mini, Mini suknja, Jaguar E-Type, Plan londonske podzemne željeznice i Supermarine Spitfire.
Usporedba s ostalim nadzvučnim zrakoplovima
Jedini drugi nadzvučni putnički zrakoplov, kao direktni suparnik Concordeu bio je sovjetski Tupoljev Tu-144. Uveden je u službu ranije, te je bio povučen 1978. Lockheed, North American Aviation i Boeing razvijali su svoje projekte nadzvučnih putničkih zrakoplova, ali samo je Boeingov projekt napredovao do modela u prirodnoj veličini, kao jedini američki pokušaj u međunarodnom nadzvučnom nadmetanju.
Američki projekti (Boeing 2707 i Lockheed L-2000) s 300 sjedala trebali su biti veći i brži do Mach 3.0, što je izradu činilo težom: visoke temperature isključile su upotrebu duraluminija, dok su izračuni pokazali da bi dodatna brzina Concordeov let skratila za samo 20 minuta. S nekoliko godina zakašnjenja iza Concordea, pobjednički Boeing 2707 redizajniran je na odrezani delta raspored; dodatni troškovi ovih promjena dokrajčili su projekt. Otkriće prilikom testiranja eksperimentalnog bombardera XB-70 Valkyrie da je nadzvučni bum sposoban dostići zemlju te negativna iskustva iz testiranja u Oklahoma Cityju (Oklahoma City sonic boom tests) doveli su do zabrinutosti za utjecaj na okoliš koji je spriječio Concordeov komercijalni uspjeh. Nakon više od milijarde dolara investicija, američka vlada otkazala je projekt 1971.
Jedini veliki zrakoplovi usporedivi s Concoredom strateški su bombarderi, ponajprije ruski Tupoljev Tu-22/Tu-22M i Tu-160, te američki B-1B Lancer; samo su ruski bombarderi sposobni održavati brzinu Mach 2, te niti jedan nije dizajniran za duži nadzvučni let kao Concorde.
Moguće zamjene
U novembru 2003, EADS, kompanija koja sadrži zrakoplovnu industriju Airbus, najavila je da razmatra mogućnost suradnje s japanskim kompanijama na razvoju veće i brže zamjene za Concorde, međutim, nedavni medijski izveštaji ukazuju na samo 1 milijun Američkih dolara godišnjih investicija u razvoj, znatno manje od potrebnih milijardu za razvoj održivog nadzvučnog putničkog zrakoplova.
U oktobru 2005, Japanska zračna i svemirska istraživačka agencija Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA), poduzela je aerodinamička testiranja s modelom zrakoplova dizajniranog za 300 putnika na brzini Mach 2. Ukoliko se nastavi s projektom, može se očekivati u prometu oko 2020.-2025. Britanska kompanija Reaction Engines Limited, s 50% finaciranja Europske unije, zaposlena je u razvojnom programu nazvanom LAPCAT, koji istražuje dizajn zrakoplova na pogon vodikom s 300 putnika nazvanog Reaction Engines A2 ili A2, sposobnog za neprekidni let od Bruxellesa do Sydneya za 4.6 sati pri brzini većoj od Mach 5. Svibnja 2008, objavljeno je da Aerion ima narudžbe vrijedne 3 milijarde američkih dolara za svoj nadzvučni poslovni avion Aerion SBJ.
Specifikacije
desno|290px|Concorde G-BOAC
Popularna kultura
Concorde je često prikazivan u raznim medijima. Posebno se ističu:
Riblji mjehur
thumb|right|300px|Riblji mjehur Riblji mjehur ili vazdušni mjehur je neparan organ koji ima većina košljoriba i koji predstavlja evaginaciju crijeva ispunjenu vazduhom. Homolog je plućima kopnenih kičmenjaka. Može biti izdjeljen na na dva ili tri dijela koji su međusobno u kontaktu, kao što je npr. kod porodice šarana podjeljen na dva dijela. Sastav vazduha u njemu se može mijenjati, a time se mijenja specifična težina tijela što uslovljava održavanje tijela na različitim dubinama u vodi. Kod riba plućašica ili dvodihalica u uslovima suše funkcioniše kao pluća i omogućava ovim ribama korištenje atmosferskog vazduha.
El Padrino, Granja, La Piedad
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1735 m.
Ciclova Montană, Oravița
Ciclova Montană je naselje u Rumuniji u okrugu Karaš-Severin u opštini Oravița.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 713 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 280 m.
Burcioaia, Adjud
Burcioaia je naselje u Rumuniji u okrugu Vranča u opštini Adjud.
Colonia Barrios, Puente Nacional
Colonia Barrios je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Puente Nacional.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 173 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 231 m.
Civilization (razvrstavanje)
Civilization je video-igra objavljena 1991. godine, i koja je postala temelj za istroimenu seriju koju čine:
Вошановац
Вошановац је насеље у Србији у општини Петровац на Млави у Браничевском округу. Према попису из 2002. било је 473 становника (према попису из 1991. било је 707 становника).
Демографија
У насељу Вошановац живи 392 пунолетна становника, а просечна старост становништва износи 46,2 година (44,2 код мушкараца и 48,3 код жена). У насељу има 154 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 3,07.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Vrhovčak
Vrhovčak je naselje koje se nalazi u sastavu Grada Samobora, Zagrebačka županija. Površina naselja iznosi 1,49 km2.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 285 stanovnika te 92 obiteljskih kućanstava.
Kosmos-1205
Kosmos-1205 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-1205 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 12. avgusta 1980. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 6300 kilograma. Kosmos-1205 je bio osmatrački satelit.
NGC 2097
NGC 2097 je otvoreni skup u zviježđu Zlatnoj ribi.
Campodarco, Pesaro e Urbino
Campodarco je naselje u Italiji u provinciji Pesaro e Urbino, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 787 m.
Colonia Luis Donaldo Colosio, Ciudad Valles
Colonia Luis Donaldo Colosio je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Ciudad Valles.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 82 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 109 m.
Chorreras, Cruillas
Chorreras je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Cruillas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 83 m.
Staunton, Illinois
Staunton je град u američkoj saveznoj državi Ilinois. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 5.139 stanovnika.
Baldo, Treviso
Baldo je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 6 m.
Giallo
Giallo (fonetski: đalo) je izraz kojim se opisuje filmski žanr, odnosno specifičan stil kriminalističkih filmova i trilera karakterističan za italijansku kinematografiju na kraju 1960-ih i 1970-ih. Specifičnost mu je bilo korištenje značajnih žanrovskih primjesa horora te, ponekad fantastike, odnosno izuzetna eksplicitnost u prikazu nasilja, prije svega kroz razne maštovite i bizarne metode ubijanja, pri čemu su žrtve često bile oskudno odjevene ili gole privlačne žene. Giallo je svoj nastanak velikim dijelom dugovao kolapsu dotadašnjih cenzorskih standarda 1960-ih, te je zbog inzistiranja ne eksplicitnosti nasilja i seksa često prozivan kao eksploatacijski žanr. Uaprkos toga, u takvim filmovima su nastupale neke od najuglednijih glumačkih imena, a režiseri kao Mario Bava i Dario Argento su zahvaljujući njima stekli ugled širom svijeta. Giallo filmovi su stekli široku popularnost, te su, između ostalog, uticali i na američku kinematografiju gdje se krajem 1970-ih razvio podžanr tzv. slasher filma.
Noceno, Lecco
Noceno je naselje u Italiji u provinciji Lecco, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 816 m.
Kosmos-1206
Kosmos-1206 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-1206 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 15. avgusta 1980. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 3800 kilograma. Kosmos-1206 je bio satelit namijenjen za elektronsko izviđanje, javljanje i navođenje.
Mooresville, Mississippi
Mursvil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Misisipi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 650.
Dragan Kapičić
Dragan Kapičić, (rođen 7. avgusta 1948. godine) je bivši jugoslovenski košarkaš. Igrao je za košarkaški klub Crvena zvezda od 1966. do 1975. godine. Igrao je i u Košarkaškom klubu Saturn iz Kelna u Nemačkoj. Najbolji strelac u istoriji Crvena zvezda. Sa KK Crvena zvezda je osvojio dva puta domaći šampionat (1969. i 1972. godine). Osvajač domaćeg Kup takmičenja tri puta (1971, 1973. i 1975. godine). Krunu klupske karijere čini osvajanje Kupa pobednika kupova 1974. godine u Udinama protiv Zbrojovke iz Brna.
Na Evropskim prvenstvima za reprezentaciju Jugoslavije igrao je na 30 utakmica, na Svetskim prvenstvima odigrao je 13 utakmica, 9 utakmica na Olimpijskim igrama i 19 na Balkanskim igrama. Ukupno je odigrao 169 utakmica za reprezentaciju Jugoslavije. Postigao je na tim utakmicama ukupno 1.484 koša. Osvajač je sedam zlatnih medalja: 1968 - Balkanijada, 1969 - Balkanijada, 1970 - Balkanijada, 1970 - Svetsko prvenstvo u Ljubljani (gde je Jugoslavija osvojila prvo zlato), 1972 - Balkanijada, 1973 - Balkanijada, 1975 - Evropski šampionat u Beogradu. Osvojio je i tri srebrne medalje: 1969 - Evropsko prvenstvo u Kazerti i Napulju (Italija), 1971 - Evropsko prvenstvo u Esenu Nemačka i 1974 - Svetsko prvenstvo u San Huanu (Portotiko).
Diplomirao na Višoj ekonomskoj školi odsek spoljna trgovina. Oženjen je Bebom Žugić, glumicom sa kojom ima dva sina. Po završetku košarkaške karijere otvorio kafić "Galerija" poznat po okupljanju sportista.
Dragan Kapičić je 19. aprila 2007. izabran za predsednika Košarkaškog saveza Srbije. Otac mu je poznati Jovo Kapičić.
Njegov sin je glumac Stefan Kapičić.
Agua Escondida, Tuxtla Gutiérrez
Agua Escondida je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tuxtla Gutiérrez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 822 m.
Williamsburg County, South Carolina
je okrug u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 34.423, što je 2.794 (-7,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Eretrija
Eretrija (Ερέτρια) je bio polis u Drevnoj Grčkoj, smješten na zapadnoj obali otoka Eubeja (suvremena Evvoia ili Evia), južno od Halkide, a nasuprot obale Atike preko uskog Eubejskog zaljeva. Eretrija je bila važan grčki polis u 6. i 5. vijeku pne.. Međutim, još je u antici izgubila svoju važnost.
Današnja istoimena Eretrija je grad od 13,053 stanovnika, izrastao na ruševinama starog.
Dragan Škrbić
Dragan Škrbić (srpski: Драган Шкрбић; Kula, 29. rujna 1968.) je bivši srpski rukometaš i reprezentativac. Visok je 1,90 m i igrao na poziciji kružnog napadača. Karijeru je počeo 1988. u RK Crvena Zvezda. Posljednji klub mu je bio CB Barcelona za koji je igrao od 2002. do 2008. godine. Sa reprezentacijom SR Jugoslavije osvojio je dve brončane medalje na svjetskim prvenstvima (1999. u Egiptu i 2001. u Francuskoj), te jednu na europskom (1996. u Španjolskoj). Pored srpskog posjeduje i španjolsko državljanstvo.
Dragana Škrbića je 2000. godine Međunarodna rukometna federacija izabrala za najboljeg igrača na svijetu.
Marko Milovanović
Nakon što je igrao za FK Kolubara, FK Javor Ivanjica i FK Smederevo, preseliose u Ukrajinu gdje je igrao za FK Tavrija Simferopolj te Rusiju gdje je igrao FC Amkar Perm. Poslije se vratio u Srbiju gdje ponovno igra za FK Javor. Na pocetku 2012. je presao u Tursku ekipu Gencerberligi. Inace, decko je veliki saljivcija. Deo je Ekipe iz Tasa.
Tierra Santa, Ensenada
Tierra Santa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Ensenada.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 107 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 325 m.
Montemaggiore, Udine
Montemaggiore je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 91 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 937 m.
Div
Div može da se odnosi na:
Ghārib Muwayd, Hajjah
Ghārib Muwayd je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 2 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1426 m.
Brush Prairie, Washington
Braš Preri je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Vašington.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.652, što je 268 (11,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Palazzone, Ferrara
Palazzone je naselje u Italiji u provinciji Ferrara, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 64 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2 m.
El Ojo de Agua, San Martín de Bolaños
El Ojo de Agua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini San Martín de Bolaños.
San Isidro, Puente Nacional
San Isidro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Puente Nacional.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 147 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 159 m.
El Ojo de Agua, San Martín de Bolaños
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1086 m.
Kosmos-1207
Kosmos-1207 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-1207 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 22. avgusta 1980. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 7200 kilograma. Kosmos-1207 je bio osmatrački satelit.
Tulliano, Arezzo
Tulliano je naselje u Italiji u provinciji Arezzo, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 329 m.
Požega (Srbija)
Požega je grad u Srbiji i središte istoimene opštine. Prema popisu stanovništva iz 2002. godine, Požega ima 13.206 stanovnika. Nalazi se 180 km od Beograda i 25 km od Užica.
Od 1921. do 1991. se za grad neslužbeno koristio naziv Užička Požega, da bi se razlikovao od Požege u Hrvatskoj, odnosno Slavonske Požege.
Wingst
Vingst je opština u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 57 opštinskih središta okruga Kukshafen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 3.553 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3352056.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Kukshafen Vingst se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Kukshafen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 9 metara. Površina opštine iznosi 55,6 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.553 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 64 stanovnika/km².
Momir Ilić
Momir Ilić (srpski: Момир Илић; Aranđelovac, 22. prosinca 1981.) je srpski rukometaš i reprezentativac koji igra za njemački THW Kiel. Visok je 2 metra i igra na poziciji lijevog vanjskog. Član je reprezentacije koja sudjeluje na Svjetskom prvenstvu 2009. u Hrvatskoj. Prije Gummersbacha igrao je za RK Šamot Aranđelovac, RK Kolubara, RK Fidelinka i RK Velenje. Na Europskom prvenstvu 2012. proglašen je za najboljeg igrača turnira.
Požega (Srbija)
Plodna zemlja i blizina reka verovatno je uticala da se na ovom mestu ljudi rano nasele. Ispitivanja pokazuju da su na mestu današnje Požege postojala naselja 2.600 godina pre nove ere. Od 7. veka ove krajeve naseljavaju Sloveni.Požega je po starom predanju nazvana tako zato sto su bile jake vrućine i žege pa otuda i naziv Požega.
Aleksandar I od Makedonije
Aleksandar I je bio kralj Makedonije od 498. pne. do 454. pne. Bio je sin kralja Aminte I.
Prema Herodotu je bio u neprijateljskim odnosima s Perzijom te dao pogubiti izaslanike Darija I koji su došli na njegov dvor tražiti pomoć u gušenju Jonskog ustanka. Međutim, Perziji se morao pokoriti kada je Grčku invaziju poduezo Darijev sin Kserks I. Kao perzijski vazal je bio predstavnik perzijskog guvernera Mardonija za vrijeme mirovnih pregovora poslije perzijskog poraza u bitci kod Salamine godine 480. pne. Iako je formalno surađivao s Perzijom, Aleksandar je često pružao pomoć, informacije i savjete Grcima te odao Mardonijev plan pred bitku kod Plateje godine 479. pne. Nakon perzijskog poraza, Aleksandrove snage su kod rijeka Strumice uništile veliki broj perzijskih vojnika koji su se pod vodstvom Artabaza povlačili prema Maloj Aziji. Po završetku perzijskih ratova Aleksandar je konačno uspostavio nezavisnost Makedonije.
Iako se Makedonija smatrala polubarbarskom zemljom od strane Grka (pogotovo onih koji su imali kolonije u blizini Makedonije i bili ugroženi od makedonske ekspanzije), Aleksandar je za sebe tvrdio da je Grk navodeći porijeklo iz Argosa i od Herakla. Odlukom suda helanodikai priznat mu je grčki status, te je godine 504. pne. sudjelovao na Olimpijskim igrama. Vlastiti je dvor preuredio po uzoru na Atenu te bio pokrovitelj pjesnika Pindara.
Godine 454. pne. ga je naslijedio sin Alketa II.
Vrbovo Posavsko
Vrbovo Posavsko je naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u Zagrebačkoj županiji.
Zemljopis
Administrativno je u sastavu općine Orle. Naselje se proteže na površini od 4,32 km².
Cleveland Barons (NHL)
Cleveland Barons je naziv za hokejaški tim koji se natjecao u Nacionalnoj hokejaškoj ligi (NHL) u periodu 1976-78.
Nastao je kada su propali planovi da se sagradi nova sportska dvorana u San Franciscu, te je Mel Swig, vlasnik California Golden Sealsa, odlučio klub premjestiti u svoj rodni grad Cleveland. Ime klubu je promijenjeno u Clevelands Barons, prema popularnom clevelandskom klubu koji se natjecao u Američkoj hokejaškoj ligi. Slaba posjećenost i financijski problemi su natjerali Swiga da klub proda braći Georgeu i Gordonu Gundu, koji su kupovinom kvalitetnih igrača nakratko oživjeli performanse kluba. Međutim, i oni su ubrzo shvatili da klub ne može samostalno opstati, pa je 14.6. 1978. NHL odobrila njegovo spajanje s klubom Minnesota North Stars koji je zadržao staro ime.
Tolpropamin
Tolpropamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 253,382 Da.
Sterling, Illinois
Sterling je град u američkoj saveznoj državi Ilinois. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 15.370 stanovnika.
La Presa, La Piedad
La Presa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini La Piedad.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1768 m.
NGC 2098
NGC 2098 je otvoreni skup u zviježđu Zlatnoj ribi.
Northrop F-5
F-5E Tiger II je predstavljao poboljšani lovac druge generacije te su ga kao i njegovog prethodnika primarno koristili američki saveznici u Hladnom ratu dok je u limitiranim količinama služio i u američkom ratnom zrakoplovstvu kao trener i borbeni avion. On je proizveden u 1.400 primjeraka (uključujući sve inačice) a njegova proizvodnja je prekinuta 1987. godine.
Sam avion je kasnije bio polazna točka na temelju koje su razvijeni mornarički lovci Northrop YF-17 i F/A-18 Hornet namijenjeni nosačima aviona. Northrop F-20 Tigershark je bio naprednija verzija F-5E koja međutim nije pronašla vlastito tržište. Danas u SAD-u inačice F-5N/F koriste ratna mornarica i marinski korpus.
Dizajn i razvoj
Sredinom 1950-ih korporacija Northrop je krenula s razvojem lovca male cijene, malih troškova održavanja s oznakom N-156 kako bi se zadovoljile potrebe američke ratne mornarice za lovcem koji bi vršio zadaće eskorta nosača aviona. Nakon što je mornarica objavila da će povući eskort lovce, Northrop je odlučiuo da nastavi s projektom N-156 odlučivši razviti napredni dvosjedni trener (N-156T) i lovac jednosjed (N-156F). Avion se temeljio na motoru General Electric J85. Riječ je o veoma malome motoru s vrlo visokim naknadnim potiskom. N-156T je odabralo američko ratno zrakoplovstvo u srpnju 1965. kao zamjenu za postojeći T-33 Shooting Star.
Razvoj N-156F je nastavljen ali kao manji prioritet te privatni pothvat Northropa. Na tom principu su stvorena tri prototipa kao perspektivni lovci niske cijene koji bi se na temelju vojne pomoći mogli distribuirati manje razvijenim zemljama i američkim saveznicima. Prvi N-156F je poletio u zračnoj bazi Edwards 30. srpnja 1959. oborivši brzinu zvuka prilikom svojeg prvog leta.
York County, South Carolina
Okrug Jork je okrug u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Northrop F-5
Dizajn i razvoj
Iako je testiranje N-156F bilo uspješno, pokazavši pouzdanost lovca te njegovu superiornost prilikom napada ciljeva na tlu, službeni interes za N-156 je oslabio te je 1960. izgledalo da će cijeli program njegova razvoja biti ukinut. Interes za F-5 je ponovo oživio 1961. kada ga je američka vojska testirala zajedno sa Douglas A-4 Skyhawk i Fiat G.91 za potrebe izviđanja i bliske podrške. Iako su se sva tri aviona pokazala dobrima na testiranju, za zračne snage je postala upitna uporaba borbenog aviona s fiksnim krilima. Tijekom administracije američkog predsjednika Johna F. Kennedyja, 1962. je obnovljen zahtjev za lovcem niske cijene čime je N-156F 23. aprila 1962. pobijedio na natjecanju F-X. Ime aviona je promijenjeno u F-5, a njegova proizvodnja je započela u oktobru iste godine.
York County, South Carolina
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 226.073, što je 61.459 (37,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Northrop F-5
Dizajn i razvoj
Northrop je izgradio 636 primjeraka F-5A (uključujući i YF-5A prototip) a proizvodnja je završena 1972. godine. Tu su bila i 200 dvosjeda F-5B. Riječ je o operativnim trenerima koji nisu imali montirani top na nosu i druge borbene sposobnosti. Proizvedeno je i 86 RF-5A (inačica F-5A) koji su na nosu imali montirane četiri kamere. Osim Northropa, na temelju licence je kanadski Canadair proizveo 240 inačica F-5 prve generacije dok je španjolska CASA proizvela 70 primjeraka F-5.
F-5E i F-5F Tiger II
mini|desno|250px|Ranija inačica F-5E. 1970. godine Northrop je pobijedio na javnom natječaju za poboljšani Međunarodni borbeni avion kojim bi se zamijenio postojeći F-5A. Aavion su krasile bolje zrak-zrak performanse protiv protivničkih lovaca kao što je sovjetski MiG-21. Novi avion je u početku bio poznat kao F-5A-21 a poslije je postao F-5E. Avion je imao snažnije General Electric J85-21 motore, trup je proširen i produljen čime je omogućeno više prostora za gorivo. Na krilima su također rađene dizajnerske promjene kojima je povećana upravljivost. Avionika aviona bila je sofisticiranija u odnosu na prethodnika te je uključivala i radar (u početku Emerson Electric AN/APQ-153) kojeg F-5A i B nisu imali. Zadržana su dva M39 topa (po jedan sa svake strane nosa).
Na zahtjev kupca mogla se dodavati nadogradnja avionike, primjerice inercijalni navigacijski sustav, zračni navigacijski sustav (TACAN) te ECM oprema. Prvi F-5E je poletio 11. augusta 1972.
Trenerski dvosjed F-5F (sposoban i za borbu) je poletio 25. septembra 1974. te je imao novi, duži nos na koji se za razliku od F-5B nije montirao top, ali je zadržan jedan M39 s manjom količinom streljiva od prethodnika. Dvosjed je bio opremljen s Emerson AN/APQ-157 radarom koji je derivat starijeg radara AN/APQ-153 s dvostrukom kontrolom i sustavom prikaza za dvočlanu posadu. Novi radar je kao i onaj stariji imao isti domet - 10 nautičkih milja. Izviđačka inačica, RF-5E Tigereye sa sustavom senzora smještenim u nosu te jednim topom je također ponuđena. Posljednja radarska nadogradnja je uključivala model Emerson AN/APG-69 koji je imao sposobnost mapiranja. Međutim, mnoge zemlje koje su kupile tu inačicu nisu odabrale i njegovu nadogradnju zbog financijskih razloga tako da se taj radar u ograničenim količinama koristio kod USAF-a i švicarskih zračnih snaga.
F-5E je na kraju dobio službeno ime Tiger II. Tijekom svoje operativne službe, F-5E je imao mnogobrojne nadogradnje a najznačajnija je noviji radar Emerson AN/APQ-159 s dometom od 20 nautičkih milja (umjesto originalnog AN/APQ-153).
Northrop je ukupno proizveo 792 F-5E, 140 F-5F i 12 RF-5E. Također, mnogo ih je licencno proizvedeno izvan SAD-a: 91 F-5E i F u Švicarskoj, 68 u Južnoj Koreji i 308 na Tajvanu.
F-5 se pokazao uspješnim borbenim avionom kod američkih saveznika ali je imao ograničenu jurišnu zadaću kod USAF-a tijekom Vijetnamskog rata.
Nadogradnje
Različite inačice F-5 ostale su u službi mnogih zemalja diljem svijeta. Singapur je modernizirao i 49 F-5S (jednosjed) te F-5T (dvosjed). Nadogradnja je obuhvaćala novi talijanski FIAR Grifo-F X-band radar, redizajnirani kokpit s višefunkcionalnim zaslonima te kompatibilnost sa AIM-120 AMRAAM i Rafael Python zrak-zrak projektilima.
Isti programi nadogradnje su provedeni u Brazilu i Čileu a u njima je sudjelovala izraelska tvrtka Elbit Systems. U brazilskom programu modernizacije, "novi" avioni su nazvani F-5M. U avione su uvedeni GRIFO radar, zasloni u kokpitu i navigacijska elektronika a mogli su koristiti Derby i BVR projektile. U virtualnoj simulaciji provedenoj 2006., brazilski F-5M je uspio oboriti dva francuska Dassault Mirage 2000N. Bio je opremljen s E-3 Sentry te ga je pratio Dassault Mirage 2000C.
Modernizirani čileanski lovci su nazvani F-5 Tiger III Plus te su imali nove Elta EL/M-2032 radare i druga poboljšanja.
Kraljevske tajlandske zračne snage također su modernizirale vlastite F-5 uz izraelsku suradnju te je nastao F-5T Tigris koji za razliku od nekih prijašnjih nadogradnji nije mogao koristiti BVR projektile.
Jedan F-5E (sa izmijenjenim oblikom trupa) je koristila i NASA za potrebe znanstvenih istraživanja. Taj avion je danas izložen u Muzeju zračnog zapovjedništva Valiant u floridskom gradu Titusvilleu.
SAD
mini|desno|270px|F-5 korišten u Vijetnamu 1971. Prvi ugovor za proizvodnju F-5A je potpisan 1962. Oni su 1964. ušli u službu 4441. škole borbenog letenja pri USAF-u. Tamo je uloga aviona bila obuka stranih pilota i kopnenih posada zemalja kupaca F-5. Tada USAF još nije namjeravao kupnju velikih količina lovaca.
USAF je 1965. započeo s testiranjima lovca te je prelimenarna borbena procjena F-5A provođena u zračnoj bazi Eglin na Floridi u sklopu projekta Sparrow Hawk a jedan avion je izgubljen zbog greške pilota 24. juna 1965. U oktobru iste godine USAF je započeo s petomjesečnim borbenim testiranjem F-5A u projektu Skoshi Tiger. Za potrebe testiranja je dostavljeno dvanaest aviona 4503. taktičko-borbenom eskadronu a nakon nekih tehničkih izmjena (npr. oprema za zračno nadolijevanje gorivom, okop te bolji instrumenti) avioni su označeni kao F-5C. Tijekom sljedećih šest mjeseci avioni su sudjelovali u Vijetnamskom ratu izvršivši više od 2.600 letova. F-5C je sudjelovao u sklopu 3. taktičko-borbenog krila koje je djelovalo iz zračnih baza u južnom Vijetnamu i Laosu. U borbi je izgubljen jedan lovac. Iako su bili uspješni, vodstvo zračnih snaga je procijenilo da je F-100 sposobniji za zračne napade ciljeva na tlu iako je imao manji domet. Taj potez se smatrao političkom gestom kojoj je cilj izvoz američkih F-5 zemljama saveznicama.
Od aprila 1966. lovac F-5 je nastavio s operacijama u Vijetnamu u sklopu 10. borbeno-komandnog eskadrona te se broj F-5 povećao na 17 aviona. Nekoliko F-5 koji su se koristili u Vijetnamu kasnije su poslani u Rusiju i Poljsku s ciljem istraživanja američke avio tehnologije dok su ostali povučeni iz službe te se nalaze u vijetnamskim muzejima.
Model F-5E je bio u službi USAF-a od 1975. do 1990. u sklopu 64. i 65 eskadrona u zračnoj bazi Nellis u Nevadi kao i u američko-britanskoj zračnoj bazi Clark na Filipinima. Američki marinci su naručili bivše USAF-ove modele F-5E 1989. godine kako bi zamijenili njihov F-21 u bazi Yuma. Američka mornarica je koristila F-5E u svojoj pilotskoj školi za mornaričke lovce u Kaliforniji.
Danas američka ratna mornarica leti s moderniziranim F-5E/F posuđenim od Švicarske 2006. godine. Avioni imaju poboljšani sustav te moderniziranu avioniku. Lovci se koriste u mornaričkim bazama u Kaliforniji i Nevadi.
Prema izvorima od FAA, 18 F-5 lovaca se nalazi u privatnom vlasništvu u Americi, uključujući i kanadsku kopiju Canadair CF-5D.