cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dromeosauridi
Alternativne teorije i neletači
Dromeosauridi su toliko slični pticama da su naveli neke znanstvenike na pomisao da bi ih se zapravo trebalo svrstati kao ptice. Prvo, budući da su imali perje, dromeosauri (zajedno sa mnogim drugim manjim teropodima) su “ptice” pod tradicionalnom definicijom riječi "ptica", tj. da one imaju perje. Međutim, drugi znanstvenici, kao što je Lawrence Witmer, smatraju da nazivanje teropoda poput Caudipteryxa pticom zato što je imao perje možda može proširiti definiciju šire od bilo kojeg korisnog značenja.
thumb|left|Fosilni ostaci primjerka NGMC 91 ekstenzivno pokrivenim perjem, vjerojatno primjerak Sinornithosaurusa
Barem dvije škole istraživača su predložili da su dromeosauri možda potekli od letećih predaka. George Olshevsky se obično smatra prvim autorom ove hipoteze. U svom radu, Gregory S. Paul je ukazao na mnoge osobine skeleta dromeosaurida koje je naveo kao dokaze da je cijela grupa evoluirala od letećih dinosaura, možda sličnih Archaeopteryxu. U tom slučaju, veći dromeosauri bili su sekundarno neletači, kao današnji nojevi. Godine 1988. Paul je predložio da su dromeosauridi možda u bližem srodstvu sa pticama nego Archaeopteryx. Do 2002. godine, međutim, Paul je svrstavao dromeosaure i Archaeopteryxa kao najbliže međusobne srodnike.
Godine 2002. Hwang et al. je otkrio da je Microraptor bio najprimitivniji dromeosaur. Xu i kolege su 2003. godine naveli primitivnu poziciju Microraptora, zajedno sa osobinama perja i krila, kao dokaze da su preci dromeosaurida mogli jedriti. U tom slučaju veći dromeosauridi bili bi sekundarno kopneni, izgubivši sposobnost jedrenja poslije u povijesti evolucije.
Također 2002. godine Steven Czerkas je opisao Cryptovolansa, iako je to vjerojatno sinonim Microraptoru. On je netočno rekonstruisano fosil sa samo dva krila i smatrao da su dromeosauri bili ptice, a da nisu jedrili. On je kasnije izdao prepravljenu rekonstrukciju.
Drugi istraživači, kao što je Larry Martin, vjeruju da dromeosauri, zajedno sa svim pripadnicima Maniraptora, uopće nisu dinosauri. Martin je desetljećima tvrdio da ptice nisu bile u srodstvu sa pripadnicima Maniraptora, ali je 2004. godine promijenio mišljenje i sada se slaže da su oni najbliži srodnici. Martin vjeruje da su maniraptore bili sekundarno neleteće ptice i da su ptice evoluirale od arhosaura, pa se većina vrsta nazvanih teropodima ne bi mogla svrstati ni kao dinosauri.
thumb|Primjerak Archaeopteryxa, koji pokazuje da je on imao vrlo pokretljiv drugi prst noge, kao i dromeosauridi.
Godine 2005. Mayr i Peters su opisali anatomiju veoma dobro očuvanog primjerka Archaeopteryxa i zaključili da je njegova anatomija bila sličnija teropodima nego što se prije smatralo. Specifično, otkrili su da je Archaeopteryx imao primitivan palatinus, neokrenut hallux i veoma pokretljiv drugi nožni prst. Njihova filogenetička analiza proizvela je kontroverzne rezultate da je Confuciusornis bio srodniji Microraptoru nego Archaeopteryxu, čineći Avialae parafiletičnim taksonom. Također su predložili da su dromeosauridi i trudontidi bili sekundarno neletači (ili izgubili sposobnost jedrenja). Corfe i Butler kritizirali su ovaj rad na metodološkoj osnovi.
Izazov svim ovim alternativnim scenarijima došao je kada su Turner i kolege 2007. godine opisali novog dromeosaurida, Mahakalau, koja se danas smatra najprimitivnijim pripadnikom Dromaeosauridae, primitivnijim i od Microraptora. Mahakala je imala kratke ruke i nije mogla jedriti. Turner et al. su također zaključili da je let evoluirao samo kod Avialae i ove dvije točke ukazale su na to da prvi dromeosaurid nije mogao ejdriti ili letjeti. Na osnovu kladističke analize, Mahakala pokazuje da dromeosauridi nisu bili letači.
Taksonomija i popis rodova
Autorstvo porodice Dromaeosauridae pripada Williamu Dilleru Matthewu i Barnumu Brownu, koji su je 1922. godine uzdigli kao potporodicu (Dromaeosaurinae) porodice Deinodontidae; tada je sadržavala samo jedan rod, Dromaeosaurus. Dromaeosauridae, zajedno sa Troodontidae, čine infrared Deinonychosauria.
Potporodice Dromaeosauridae često mijenjaju svoj sastav zbog novih analiza, ali obično se sastoje od sljedećih grupa. Veliki broj dromeosaurida nije priključen ni jednoj potporodici, često zato što su bili veoma loše očuvani da bi se zasigurno svrstali u filogenetičkoj analizi (vidi "Filogenija" ispod) ili zato što su primitivni srodnici tih potporodica (Mahakala, na primjer, je najprimitivniji poznati dromeosaurid i ispada iz svake podgrupe). Najprimitivnija potporodica dromeosaurida se obično smatra Unenlagiinae. Ova enigmatična grupa ima najmanje podrške među znanstvenicima i moguće je da neki ili svi njezini pripadnici ne spadaju u Dromaeosauridae. Veći pripadnici kao Buitreraptor i Unenlagia pokazuju izražene prilagodbe letu, iako su vjerojatno bili preveliki za polijetanje. Jedan pripadnik ove grupe, Rahonavis, je bio veoma malen, sa dobro razvijenim krilima na kojima postoje dokazi pernih kvržica, pa je vrlo vjerojano mogao letjeti. Sljedeći najprimitivniji kladus dromeosaura je Microraptoria. U ovu grupu spadaju mnogi od najmanjih dromeosaura, koji pokazuju prilagodbe životu na drveću. Svi poznati fosilizirani otisci koža potiču od pripadnika ove grupe i svi pokazuju ekstenzivnu pokrivenost perjem i dobo razvijena krila. Kao i pripadnici Unenlagiinae, neke vrste su možda bile u stanju za aktivan let. U potporodicu Velociraptorinae tradicionalno su se svrstavali Velociraptor, Deinonychus, i Saurornitholestes, i iako je otkriće Tsaagana donijelo podršku ovoj grupi, uključivanje Saurornitholestesa još uvijek nije potvrđeno. Dromaeosaurinae se sastoji od vrsta srednje do ogromne veličine, sa četvrtastim lubanjama (pripadnici ostalih potporodica imaju uže lubanje).
Sljedeća klasifikacija raznih rodova dromeosaurida slijedi tabelu koju je smislio Holtz, 2010.
Filogenija
Paul Sereno je 1998. godine Dromaeosauridae prvi put opisao kao kladus, kao najinkluzivniju prirodnu grupu u koju spada Dromaeosaurus, ali ne Troodon, Ornithomimus ili Passer. Razne "potporodice" su također bile ponovo definirane kao kladusi. Microraptoria je jedini podkladus dromeosaurida koji nije promijenio svoj status kao potporodice. Senter i kolege su stvorili naziv te potporodice bez sifuksa -inae, koji se inače koristi za potporodice. Sereno je predložio reviziranu definiciju podgrupe koja sadrži rod Microraptor kako bi osigurala da će on pasti u Dromaeosauridae, pa je uzdignuo potporodicu Microraptorinae.
El Paraíso, Montecristo de Guerrero
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 923 m.
Dromeosauridi
Filogenija
Kladogram ispod slijedi analizu paleontologa Nicholasa Longricha i Philipa J. Curriea iz 2009. godine.
U popularnoj kulturi
Deinonychus je prikazan u romanu Johna Brosnana Carnosaur i u njegovoj filmskoj adaptaciji, iako je sama knjiga dobila malo pažnje čitatelja. Velociraptor, dromeosaurid, dobio je mnogo pozornosti nakon što je istaknuto prikazan u fimu Jurski park (1993.) Stevena Spielberga. Međutim, dimenzije Velociraptora u filmu su mnogo veće nego i kod najvećih pripadnika tog roda. Robert Bakker je poslije naveo da je Spielberg bio razočaran dimenzijama Velociraptora, pa ga je povećao i nazvao Utahraptorom, koji je bio otprilike te veličine ili veći. Gregory S. Paul je, u svojoj knjizi Predatory Dinosaurs of the World (Dinosauri grabežljivci svijeta), smatrao vrstu Deinonychus antirrhopus vrstom Velociraptora, pa je preimenovao vrstu u Velociraptor antirrhopus. Ovo taksonomsko mišljenje se uglavnom ne slijedi. Michael Crichton je prihvatio ovu sinonimizaciju ova dva roda u svojim romanima, na kojima su se bazirala prva dva filma. Prikaz dromeosaurida u prvom filmu Jurski park, iako je bio ispravan za svoje vrijeme, sada se smatra netočnim u mnogim pogledima, uključujući i nedostatak perja. Iako je u Jurskom parku 3 pokušano ispraviti ove greške dodavanjem perja oko glava nekih dromeosaura (slično kao ćuba), to nije predstavljalo strukturu ili raspored perja dokazan fosilnim nalazima.
Colonia los Robles, Puerto Vallarta
Colonia los Robles je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Puerto Vallarta.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 102 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 88 m.
Električni automobil
250px|minijatura|desno|[[Rimac Concept S]] Električni automobil je automobil koji se pokreće elektromotorom, koristeći električnu energiju pohranjenu u akumulatoru, ili drugim uređajima za pohranu energije. Električni automobili su bili popularni krajem 19. i početkom 20. stoljeća, dok su unapređenja motora s unutarnjim izgaranjem i masovna proizvodnja jeftinijeg vozila na benzin doveli do smanjenja korištenja vozila na električni pogon. Energetske krize 1970-ih i 80-ih dovele su do kratkotrajnog zanimanja za električne automobile, te se sredinom 2000. obnovio interes u proizvodnji električnih automobila, uglavnom zbog zabrinutosti oko ubrzanog povećanja cijene nafte i potrebe za smanjenjem emisije stakleničkih plinova. Od rujna 2011. modeli serijske proizvodnje, dostupni u nekim zemljama, su Tesla Roadster, REVAi, Buddy, Mitsubishi i-MiEV, Nissan Leaf, Smart ED i Wheego Whip LiFe. Leaf i i-MiEV su, s ukupnom prodajom od više od 15.000 jedinica svaki, najprodavaniji električni automobili sposobni za vožnju po autocesti do rujna 2011. I Hrvatska je predstavila svoju inačicu električnog automobila, DOK-ING XD, na autosajmu u Ženevi u ožujku 2010.
Električni automobili imaju nekoliko mogućih prednosti u odnosu na konvencionalne automobile s unutarnjim izgaranjem, koje uključuju značajno smanjenje onečišćenja zraka u gradovima, jer oni ne ispuštaju onečišćenja iz svojih izvora energije tijekom rada,  smanjene emisije stakleničkih plinova, ovisno o gorivu i tehnologiji koja se koristi za proizvodnju električne energije za punjenje akumulatora,  manju ovisnost o nafti, što je u razvijenim zemljama i zemljama u razvoju uzrok zabrinutosti zbog njihove izloženosti naglim promjenama cijene i poremećaja u opskrbi. Također, za mnoge zemlje u razvoju, a posebno za najsiromašnije u Africi, visoke cijene nafte imaju nepovoljan utjecaj na bilancu plaćanja, ometajući njihov gospodarski rast.
Unatoč potencijalnim prednostima, široko prihvaćanje električnih automobila suočava se s nekoliko prepreka i ograničenja. Električni automobili su znatno skuplji od konvencionalnih vozila s unutarnjim izgaranjem i hibridnih električnih vozila zbog dodatnog troška njihovih litij-ionskih akumulatora. Međutim, cijena akumulatora pada s masovnom proizvodnjom i očekuje se da će nastaviti padati. Druge prepreke za opće korištenje električnih automobila su nedostatak javne i privatne infrastrukture za punjenje i strah vozača od nestanka energije prije dostizanja svog odredišta zbog ograničenog dosega postojećih električnih automobila. Nekoliko vlada je ponudilo političke i gospodarske poticaje za prevladavanje postojećih zapreka, promoviranje prodaje električnih automobila i za financiranje daljnjeg razvoja električnih vozila, isplativijih izvedbi akumulatora i njihovih komponenti. SAD je obećala 2,4 milijarde USD poticaja za razvoj električnih automobila i njihovih akumulatora. Kina je objavila da će osigurati 15 milijardi USD za pokretanje industrije električnih automobila unutar svojih granica. Nekoliko nacionalnih i lokalnih vlasti su uspostavile porezne olakšice, subvencije i druge poticaje kako bi se smanjila neto nabavna cijena električnih automobila i drugih dodataka.
Povijesno gledano
Električni automobili su uživali u popularnosti između kasnih 1800-tih i ranih 1900-tih. Ovo razdoblje za električne automobile je bilo zlatno zbog toga što su električni automobili davali više komfornosti i jednostavnosti prilikom korištenja nego automobili pokretani fosilnim gorivima. Promjene koje su usljedile u razvoju automobila s unutarnjim izgaranjem uskoro su dovele navedene prednosti električnog automobila u ozbiljnu krizu te uskoror te prednosti su postale zanemarive. Razvoj automobila s unutrašnjim izgaranjem doveo je do smanjenja prodaje električnih automobila zbog par razloga – za inicijalno pokretanje cilindara počeo koristio se električni motor, brže punjenje, bolji domet te masovna proizvodnja razlozi su zašto je konvencionalni automobil istisnuo električni automobil.
Rana povijest
Prije pojave boljih automobila s unutrašnjim izgaranjem električni su automobili bili odgovorni za mnoge brzinske rekorde i rekorde udaljenosti. Možda najpoznatiji brzinski rekord je 100 km/h – naime prvi automobil koji je probio 100 km/h brzinsku barijeru bio je upravo električni automobil. Ovaj rekord postavio je Camille Jenatzy 29. travnja 1899. u svojem električnom automobilu nalik raketi Jamais Contente kojim je uspio postaviti brzinski rekord od 106 km/h. Godine 1897. električni automobili pronašli su svoju prvu komercijalnu uporabu kao taksi vozila New York-a. Smanjenje vibracija, buke i neogodnih mirisa te promjene brzine što je u to doba na konvencionalnim automobilima bilo dosta komplicirano dali su električnim automobilima prednost nad svojom konkurencijom. Takokođer u gradskoj vožnji njihov domet kao općeniti nedostatak nije bio od toliko važnosti te su bili preferirani zbog mogućnosti pokretanja bez uporabe ručnog vitla. Pula je bila među gradovima u Hrvatskoj koji su prvi imali električne automobile. Nakon što je godinu prije prvi automobil stigao u Pulu, 1901. je stigao prvi električni automobil. Bio je u službi zapovjednika pulskog Arsenala, tj. ratne luke i brodogradilišta. Automobil se sastojao od električnih akumulatora i vozio je samo po tračnicama.
1911. godine New York Times prepoznao je idealnost električnog automobila zbog činjenice da su tiši, ekonomičniji i čišći. mini|right|Thomas Parkerov električni automobil 1880. mini|left|Prvi električni automobil mini|center|središte|Edisonov električni automobil
Usporedba s vozilima s motorom na unutarnje izgaranje
Važan cilj za električna vozila je prevladavanje razlika između troškova razvoja, proizvodnje i rada, u usporedbi s ekvivalentnim vozilima s motorom s unutarnjim izgaranjem. Kako automobili s unutrašnjim izgaranjem za pokretanje koriste smjesu naftnih derivata (dizel ili benzin) i zraka, tako električni automobili za pokretanje koriste električnu energiju. Električna energija se pohranjuje u baterije unutar automobila stoga je i cijena samog električnog i hibridnog automobila viša nego automobila s unutrašnjim izgaranjem, no cijene baterija počinju lagano padati stoga može i očekivati veći broj električnih automobila u skorijoj budućnosti. Prednosti električnih automobila nad konvencionalnim automobilima jest lokalno smanjenje zagađenja zraka. Električni se automobili pogone električnom energijom koja ukoliko se dobiva npr. obnovljivim izvorima energije uzrokuje minimalno zagađenje za okoliš. Stupanj iskorištenja električnog automobila je oko 80% dok je iskoristivnost konvencionalnog automobila oko 36%. Ne koristeći naftu kao sredstvo za dobivanje mobilnosti već električnu energiju uvelike se umanjuje ovisnost o nafti stranih zemalja.
Cijena
Električni automobili su općenito skuplji od benzinskih automobila. Glavni razlog tome je visoka cijena automobilskih akumulatora. Čini se da kupci automobila ne žele platiti više za električni automobil. To sprječava masovni prijelaz s benzinskih automobila na električne automobile. Istraživanje koje je proveo Nielsen za Financial Times pokazalo je da 65 posto Amerikanaca i 76 posto Britanaca ne želi platiti mnogo više od cijene benzinskog automobila za električni automobil. Također, izvješće JD Power and Associates tvrdi da oko 50 posto američkih kupaca automobila čak nije spremno potrošiti više od 5.000 USD iznad cijene benzinskih automobila na zeleno vozilo, bez obzira na njihovu zabrinutost za okoliš. Inicijalna cijena električnog automobila značajno je veća od cijene konvencionalnog automobila čak i nakon uzimanja u obzir subvencije države zbog koristenja električnog automobila koje su dostupne u nekoliko zemalja. Primarni razlog visokoj cijeni je baterija koje sežu i nekoliko stotina dolara. U 2013. godini istraživanje Američke agencije za energetsku efikasnost pokazalo je da se cijene baterija smanjuju. Cijena baterije u 2007. godini bila je 1,300 dolara po kWh, no već 2012. godine cijena je pala na svega 300 dolara. Američka agencija za energetiku najavljuje smanjenje cijena baterija na 125 dolara do 2022. godine. Smanjivanje cijene baterija može se postići napretkom u tehnologiju koja se koristi za izradu baterija što će uzrokovati veću kompetentnost električnih i hibridnih vozila.
Troškovi rada i održavanja
Većina tekućih troškova električnog vozila može se pripisati održavanju i zamjeni akumulatora zbog toga što električno vozilo ima samo oko 5 pokretnih dijelova u svom motoru, u usporedbi s benzinskim automobilom koji ima stotine dijelova u motoru s unutarnjim izgaranjem. Električni automobili imaju skupe akumulatore koji se moraju mijenjati, inače imaju vrlo niske troškove održavanja, posebno u slučaju trenutnog modela utemeljenog na litiju.
Za izračun troškova po prijeđenom kilometru električnog automobila potrebno je dodijeliti novčanu vrijednost trošenju akumulatora. To može biti teško zbog činjenice da će imati nešto manji kapacitet svaki put kada se napuni, i smatra se na kraju radnog vijeka kada vlasnik odluči da njegova učinkovitost više nije prihvatljiva. Čak i tada, "na kraju životnog vijeka", akumulator nije potpuno bezvrijedan jer se može ponovno upotrijebiti, reciklirati ili koristiti kao rezervni.
Budući da je akumulator sastavljen od mnogih individualnih ćelija, koje se ne moraju nužno ravnomjerno trošiti, povremenom zamjenom najgore od njih može se zadržati isti domet vozila.
Vrlo veliki akumulator u Teslinom Roadsteru ima očekivani životni vijek od sedam godina pri tipičnoj vožnji i košta 12.000 USD, ako se danas kupi unaprijed. Vožnja od 64 km po danu tijekom sedam godina, ili 164.500 km, dovodi do potrošnje akumulatora koja košta 0,0734 USD po 1 km ili 4,70 USD po 64 km. Tvrtka Better Place pruža još jednu usporedbu troškova dok očekuju ispunjavanje ugovornih obveza za isporukom baterija, kao i čiste električne energije za punjenje akumulatora po ukupnoj cijeni od 0,05 USD po 1 km u 2010., 0,025 USD po 1 km do 2015. i 0,0125 USD po 1 km do 2020. 64 km vožnje u početku će koštati 3,20 USD i pasti tijekom vremena na 0,80 USD.
U 2010 američka vlada je procijenila da će akumulator s dosegom od 160 km koštati oko 33.000 USD. I dalje postoje nedoumice o trajnosti i dugovječnosti akumulatora.
Nissan procjenjuje da će petogodišnji troškovi rada Leaf-a biti 1.800 USD u odnosu na 6.000 USD za benzinski automobil. Dokumentarni film "en:Who Killed the Electric Car?" pokazuje usporedbu između dijelova koji zahtijevaju zamjenu u automobilima na benzin i električnim automobilima General Motors EV1.
Troškovi punjenja
U Europi se punjenje električnih automobila naplaćuje ovisno o brzini priključka punjenja, tj. punjenje na AC priključku je jeftinije dok je punjenje na DC priključku skuplje. Punjenje na High Power Charging DC punionicama koje nude snagu punjenja do 175 kW je najskuplje dok u isto vrijeme nude i najveći komfor i brzinu punjenja. Naplata punjenja se najčešće vrši putem specijaliziranih aplikacija koje osim naplate nude i mogućnost pretraživanja slobodnih punionica. U Hrvatskoj je prvu takvu uslugu vozačima ponudila tvrtka EPunjači. Pretpostavlja se da će naplata punjenja putem aplikacija biti dominantan način naplate punjenja u budućnosti. minijatura|desno|Punjenje 2. generacijom punjača
Domet
Može se smatrati da automobili s unutarnjim izgaranjem imaju neograničeni domet, jer oni mogu biti napunjeni gorivom vrlo brzo i gotovo bilo gdje. Električni automobili često imaju manji maksimalni domet po punjenju od automobila koja pokreću fosilna goriva, a punjenje može potrajati znatno dulje. Stoga su mnogi proizvođači označili električni automobil na tržištu kao "dnevno vozilo", pogodno za gradske izlete i druga kratka putovanja. Prosječan Amerikanac vozi manje od 64 km po danu, tako da bi General Motors EV1 bio prikladan za dnevne potrebe za vožnjom oko 90% Amerikanaca. Ipak, ljudi bi mogli biti zabrinuti da će ostati bez energije prije dolaska na odredište. Domet električnog automobila definiran je njegovom baterijom za razliku od konvencionalnog automobila kod kojeg je domet definiran količinom goriva. Nestankom energenta za pokretanje konvencionalan automobil se jednostavno napuni novom količinom goriva što je relativno brzo, no kod električnog automobila to punjenje traje znatno duže. Stoga je električni automobil isplativiji u vožnje po gradu s puno stani-kreni vožnje. Mnoga vozila imaju mogućnost brzog punjenja koje je moguće s DC Fast Charging. Ovakvo punjenje električnog automobila može napuniti i 80% baterije za 30 min. Jedno od mogućih rješenja za mali kapacitet baterije je zamjena baterije. Ideja je da se po prvi put kupi puna baterija te se nakon pražnjenja ne puni već se zamjenjuje s punom baterijom na lokalnoj benziskoj crpki. Pogodnost ovoga modela je fleksibilnost i povečanje dometa. Zamjenom baterije korisnik bi plačao samo razliku. Drugo muguće rješenje dolazi od BMW-a. BMW je predstavio svoj električni automobil i-3 koji ima mogućnost povečanja dometa svojim benzinskim motorom. Ideja je da se u slučaju prazne baterije uključi benzinski motor koji bi radio kao agregat te napajao baterije. Dobra stvar oko ove ideje jest ta da takav agregat može raditi u idealnom točci te kao takav ima i maksimalnu iskoristivost.
Onečišćenja zraka i emisija ugljičnog dioksida
Električni automobili pridonose čišćem zraku u gradovima, jer oni ne ispuštaju štetne tvari u okolinu, kao što su čestice (čađa), hlapivi organski spojevi, ugljikovodici, ugljični monoksid, ozon, olovo, i razni dušikovi oksidi. Koristi od čistog zraka su najčešće lokalne, zbog toga što su, ovisno o izvoru električne energije koja se koristi za punjenje akumulatora, emisije štetnih tvari u zrak pomaknute na mjesto proizvodnje električne energije. Električni automobili nisu u potpunosti dobri za okoliš zbog baterija koje su teške, a proizvođaći automobila pokušavaju svoje automobile učiniti što lakšima te moraju koristiti materijale koju su veoma laki, ali i čvrsti kao npr. aluminij i kompoziti ugljičnih vlakana koji iziskuju mnogo energije za proizvodnju. Također sastavni dijelovi baterije koje se koriste u električnim automobilima imaju štetne posljedice za okoliš. Sastavne dijelove baterija litij, nikal i bakar nalazio u zemljinoj kori te za njihovu eksploataciju i obradu potrebno je koristiti mnogo energije što nije efikasno. Nepravilnim rukovanjem tih baterija možemo znatno naštetiti okolišu.
Energetska učinkovitost
Motori s unutarnjim izgaranjem su relativno neučinkoviti u pretvaranju energije goriva za pogon jer se većina energije troši u obliku topline. S druge strane, elektromotori su učinkovitiji u pretvorbi pohranjene energije u energiju potrebnu za vožnju. Vozila na električnu energiju ne troše energiju dok miruju, a dio od energije izgubljene prilikom kočenja se ponovno koristi kroz regenerativno kočenje, koje koristi do jedne petine energije normalno izgubljene tijekom kočenja. Obično konvencionalni benzinski motori učinkovito koriste samo 15% energetskog sadržaja goriva za kretanje vozila ili za napajanje dodatne opreme. Dizel motorima može se dosegnuti učinkovitost od 20%, dok je učinkovitost vozila na električni pogon oko 80%.
Ubrzanje i kočenje
Električni motori imaju veliku snagu u odnosu prema masi. Elektrilni automobili mogu koristiti za svaki kotač po jedan motor, što omogućava bolju raspodjelu snage i aktivnost prilikom skliskih uvijeta. Postavljanje električnih motora koji su direktno vezani za kotače smanjuje broj pokretnih dijelova što povečava i ovako veliku iskoristivost elekričnih motora (95%). Kočenje kod električnih automobila ima jednu veliku prednost. Protustrujno kočenje je vrsta kočinje električnih motora kod koji stroj razvija motorski moment u jednu stranu, a vrti se u drugu stranu, što za posljedicu ima – kočenje bez diranja papučice kočnice već samim dizanjem noge s papučice gasa. Konvencionalne kočnice se i dalje ugrađuju u električne automobila zbog sigurnosti. Drugi način kočenja je regeneracijsko kočenje koje se već koristi u raznim hibridnim automobilima, a ideja je da se prilikom kočenje po principu dinama puni baterija. Ovim kočenjem mogu se akumulirati i do 20% električne energije izgubljene prilikom kočenja.
Vozila kao ispomoć na mreži
Za ovakav princip punjenja potrebna je "pametna" distibutivna električna mreža no prednosti koje donosi su:
Bonnieux
Bonije je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Vokliz koja pripada prefekturi Apt.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1417 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 27 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 51,12 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 420 metara (maksimalnoj 715 m, a minimalnoj 153 m).
Boris Buden
Boris Buden (Garešnica, 1958.), hrvatski filozof, publicist, kulturni kritičar i prevodilac. Piše eseje i članke s područja filozofije, politike, kritike kulture i umjetnosti.
Na Zagrebačkom sveučilištu diplomirao je filozofiju, uz dopunske studije marksizma. Doktorirao je iz teorije kulture na Humboldtovu univerzitetu u Berlinu. Eseje je tokom devedesetih objavljivao uglavnom u Arkzinu, čiji je bio i urednik. Živi u Berlinu.
Smailagića Polje
Smailagića Polje je naselje u opštini Kolašin u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 937 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 738 stanovnika).
Demografija
U naselju Smailagića Polje živi 697 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 34,8 godina (33,3 kod muškaraca i 36,4 kod žena). U naselju ima 292 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,21.
Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.
Derramadero, Santa María Huatulco
Derramadero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa María Huatulco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 182 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 19 m.
Walker, Texas Ranger
Voker, teksaški rendžer je američka televizijska serija od 203 epizode podeljenih u 9 sezona, originalno emitovana na CBS televiziji od 21. aprila 1993 do 19. maja 2001. Kasnije su objavljena DVD izdanja svih sezona.
U Srbiji je serija bila emitovana na kanalu Pink, a trenutno se prikazuje na mreži Universal Channel (preko kablovske televizije). U Hrvatskoj je bila emitovana na programu HRT.
Uvodna špica emisije se zove "The Eyes of a Ranger" i peva je protagonista Chuck Norris.
"In the eyes of a ranger,
The unsuspecting stranger
Had better know the truth of wrong from right.
'Cause the eyes of a ranger are upon you,
Any wrong you do, he's gonna see.
When you're in Texas, look behind you,
'Cause that's where the rangers gonna be."
- Uvodna špica
Radnja
Glavni lik serije je Cordell Walker (Chuck Norris), teksaški rendžer iz Dalasa, koji zajedno sa rendžerom (i prijateljom) James Trivettom rešava najopasnije misije. Sarađuje takođe sa njim zamenik okružnog tužioca Alexandra Cahill, sa kojom će se Voker oženiti u osmoj sezoni. Likovi se obično sastavljaju u baru prijatelja C.D. Parkera, bivšeg rendžera, koji im ponekada pomaže u rešavanju slučajeva. U osmoj sezoni se pojavljuju i rendžeri Sydney Cooke i Francis Gage.
Teme serije su fokusirane na osnovnim vrednostima života, kao što su prijateljstvo, uzajamna pomoć i borba protiv nasilja, a posebno se koncentrišu na borbu protiv zlostavljanja žena, rasizma i bilo koje vrste diskriminacije i na udaljavanje mladih od droge i kriminalnih bandi. Osnovna poruka serije je razlika između onoga što je ispravno i onoga što je pogrešno.
Vibrometar
mini|desno|300px|Primjer [[mjerenje|mjerenja vibracija kod automobila.]]
Walker, Texas Ranger
Radnja
U seriji se daje veliki naglasak na borilačke veštine i indijanskoj kulturi (Voker je poreklom Cherokee), sa čestim pozivanjima na vestern (neke epizode su postavljene u 19. veku, u kojima Chuck Norris glumi rendžera Hayes Coopera).
Vibrometar
mini|desno|300px|Način rada laserskog Doppler vibrometra.
mini|desno|300px|Upotreba vibrometra za mjerenje [[Umor materijala|zamora materijala (eng. fatigue).]]
Walker, Texas Ranger
Zanimljivosti
U decembru 2010. guverner Teksasa Rick Perry je zvanično imenovo Chuck Norrisa i njegovog brata Aaron Norrisa (koproducenta serije) za počasne članove teksaških rendžera.
Vibrometar
mini|desno|300px|Primjer ravnih (linearnih) [[vibracije|vibracija jedne konzole.]]
mini|desno|300px|Primjer torzijskih vibracija [[Nosač|konzole koja je opterećena na uvijanje ili torziju.]]
Mehanički vibrometar
Mehanički vibrometar sastoji se od velike mase elastično ovješene u kućištu. Postavlja se tako da se kućište čvrsto oslanja na tijelo kojemu se mjere vibracije. Zbog velike tromosti (inercije) masa miruje s obzirom na kućište koje vibrira, pa relativni pomaci između mase i kućišta daju vrijednost vibracija.
Mehanooptički vibrometar
Mehanooptički vibrometar optički povećava i projicira na ljestvicu pomake ticala prislonjenog uz tijelo koji vibrira.
Električni vibrometar
Električni vibrometar pretvara mehaničke vibracije u električni napon promjenom električnog otpora, induktivnosti ili električnog kapaciteta mjernog elementa, pa se s pomoću promjena vrijednosti električnog napona mjere vibracije.
Laserski Doppler vibrometar
Laserski Doppler vibrometar s pomoću lasera, zrcala i fotodiode omogućava mjerenje vibracija bez dodira (kontakta) s površinom koja vibrira.
Vibracije
Vibracije (kasnolat. vibratio: drhtanje, treperenje) je periodično ili ciklično gibanje mehaničkih sustava (strojevi, građevine i drugo) oko ravnotežnog položaja prouzročeno vanjskom periodičnom silom ili otklonom iz ravnotežnoga položaja. Za razliku od titranja, vibracije se javljaju s relativno malim otklonima od ravnotežnog položaja s obzirom na razmjere mehaničkog sustava. U svakom se titraju potencijalna energija sustava pretvara u kinetičku i obrnuto, uz djelomičan gubitak energije zbog otpora i trenja, koja u obliku topline napušta sustav.
Kada se sustav, pomaknut iz ravnotežnoga položaja, prepusti daljem gibanju, vibracije su slobodne prigušene ili su u idealnom slučaju neprigušene. Ako na sustav djeluje vremenski promjenljiva poremećajna (uzbudna) sila, vibracije su prisilne. Vibracije se proračunavaju s pomoću diferencijalnih jednadžba iz kojih se dobivaju amplitude, te osobito važne vlastite frekvencije sustava, koje, ako su bliske frekvenciji poremećaja, dovode do znatnog povećanja amplituda to jest do rezonancije. Vibracije mogu djelovati štetno na ljudsko zdravlje, na udobnost vožnje i prouzročiti lomove konstrukcija. Namjerno izazvane koriste se kod mehaničkog sita, drobilica i drugog. Smanjivanje ili povećavanje utjecaja vibracija postiže se različitim tehničkim zahvatima vezanima uz promjene krutosti ili ugradnjom dodatne mase.
Torzijske vibracije pojavljuju se u rotorima strojeva, osovinama i drugim konstrukcijskim elementima opterećenima na uvijanje (torzija). Vibracije se mjere vibrometrima.
Heilenbach
Hajlenbah je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 235 opštinskih središta okruga Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 111 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7232048.
Gondvana
thumb|250px|[[Pangea je oformljena spajanjem više kontinentalnih masa, uključujući i ranu verziju Gondvane; kasnije se raspala da bi sačinila dva glavna kontinenta: Severnoatlantsko kopno i Gondvanu]] thumb|250px|[[Istočnoafrička orogeneza|Istočnoafrička i Kungan orogeneza]]
Heilenbach
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim Hajlenbah se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 390 metara. Površina opštine iznosi 7,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 111 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 14 stanovnika/km².
Gondvana
Južni superkontinent Gondvana je uključivao veći deo kopna koje se danas nalazi na južnoj polulopti, uključujući Antarktik, Južnu Ameriku, Afriku, Madagaskar, Australiju-Novu Gvineju i Novi Zeland, kao i Arabiju i Indiju, koje su na severnoj polulopti. Stvaranje Gondvane je bio dugačak proces. Više različitih orogeneza su dovele do njenog konačnog spajanja tokom intervala od 550 do 500 Ma (kambrijum). Ove orogeneze uključuju brazilsku, istočnoafričku i kungan orogenezu. Poslednje faze spajanja Gondvane su se preklopile sa otvaranjem Japet okeana između Kanadskog štita i zapadne Gondvane. Tokom istog ovog vremenskog intervala desila se i kambrijumska eksplozija. Ostale velike kontinentalne mase, uključujući severnoameričku (Kanadski štit), evropsku (Baltički štit) i sibirsku (Sibirski štit), kasnije su dodate kako bi se formirao superkontinent Pangea za vreme perma. Raspadom Pangee (uglavnom za vreme jure), formirale su sve dve velike mase, Gondvana i Severnoatlantsko kopno.
Tokom kasnog paleozoika, Gondvana se protezala od tačke blizu južnog pola pa sve do blizu ekvatora. Na većem delu ovog superkontinenta, klima je bila blaga. Indija sadrži oko 3% svetskih rezervi uglja i dobar deo vađenog uglja je izveden iz sedimentnog dela Gondvane iz kasnog paleozoika. Tokom mezozoika, prosečne globalne temperature bile su znatno veće nego danas. Gondvana je tada posedovala veliku raznovrsnost biljnog i životinjskog sveta milionima godina. Ipak, postoje jaki dokazi o glacijaciji tokom karbona do perma, posebno u Južnoj Africi.
Ovaj superkontinet je počeo da se raspada sredinom, odnosno krajem jure (pre oko 167 miliona godina) kada je Istočna Gondvana, koja je sastojala od Antarktika, Madagaskara, Indije i Australija, počela da se odvaja od Afrike tokom srednje jure. Južna Amerika je počela polako da se udaljava zapadno od Afrike, dok se južni Atlantski okean otvarao, što se desilo pre oko 130 miliona godina (rana kreda). Sama Istočna Gondvana je počela da se raspada tako što je Indija počela da se kreće severno u ranoj kredi (pre oko 120 miliona godina).
Indija se dalje raspala na madagaskarski blok i uski ostatak mikrokontinenta koga trenutno predstavljaju Sejšelska ostrva; elementi ovog raspada se skoro poklapaju sa velikim izumiranjem u kredi i tercijaru koje je pre 65 miliona godina zbrisalo oko 50% svih živih vrsta na zemlji, od kojih su najpoznatiji dinosaurusi. Odvajanje Indija-Madagaskar-Sejšeli mase se izgleda poklapa sa erupcijom bazalta iz Dekana, što je možda započelo vruću tačku Reiniona. Australija je počela da se odvaja od Antarktika možda čak i pre 80 miliona godina (kasna kreda), ali je širenje morskog dna između njih postalo najaktivnije tek pre oko 40 miliona godina tokom epohe eocen u periodi tercijar. Novi Zeland se verovatno odvojio od Antarktika pre između 130 i 85 miliona godina.
Kada se Pangea rastavila, ponovno formiran kontinent Gondvana nije bio isti kao onaj koji je učestvovao u formiranju Pangee; na primer, stene koje su prvobitno bile deo Gondvane, ali su ostale vezane za Severnu Ameriku kada se Pangea raspala, nalaze se u osnovi većeg dela Floride i južne Džordžije i Alabame.
Kako je doba sisara uzelo zamah, kontinent Australija-Nova Gvineja je počeo polako da se razdvaja i pomera severno (pre 55 miliona godina), rotirajući oko svoje ose i tako zadržavajući neke veze sa ostatkom Gondvane.
Pre oko 45 miliona godina, indijski potkontinent sudario se sa Azijom, što je izazvalo nabiranje kore i formiranje Himalaja. U otprilike isto vreme, najjužniji deo Australije (moderna Tasmanija) konačno se odvojio od onog što je danas Antarktik, što je dozvolilo okeanskim strujama da teku između ova dva kontinenta po prvi put. Ovo je za uzvrat prouzrokovalo hladnije i suvlje klime na ovim kontinentima.
Još jedan bitni svetski klimatski događaj bilo je konačno odvajanje Južne Amerike od Zapadnog Antarktika negde tokom oligocena, moguće pre 30 miliona godina. Sa otvaranjem Drejkovog prolaza, sada više nije postojala barijera koja bi terala hladne vode Južnog okeana severno da se mešaju sa toplijim tropskim vodama. Umesto toga, razvila se hladna cirkumpolarna struja, a Antarktik je postao ono što je danas: hladan kontinent koji zatvara dobar deo svetske sveže vode u vidu leda. Temperature mora su pale skoro 10 stepeni, a globalna klima je postala dosta hladnija. Treba napomenuti da glavne kontinentalne mase Južne Amerike i Istočnog Antarktika nisu bile povezane direktno, ali su mnoge mikroploče antarktičkog poluostrva ostale blizu severnog dela Južne Amerike - možda dovoljno blizu da dozvole biološku razmenu i da stvore barijeru okeanskom kruženju spomenutom gore.
Pre oko 15 miliona godina, Nova Gvineja je počela da se sudara sa južnom Azijom, još jednom stvarajući visoke planine, a još skorije, Južna Amerika se spojila sa Severnom Amerikom preko Panamskog zemljouza. Ovo je imalo za posledicu prekidanje kruženja tople vode, što je prouzrokovalo stvaranje Arktika.
Crveno more i istočnoafrički rov su moderni izrazi za nastavak raščlanjivanja Gondvane.
Kontinentu je ime dao Edvard Sus po Gondvani u Indiji, što bukvalno znači "Zemlja Gondova".
Minchicoscia, Benevento
Minchicoscia je naselje u Italiji u provinciji Benevento, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 756 m.
Škorpion
thumb|Androctonus crassicauda thumb|desno|Androctonus australis Škorpioni ili škorpije spadaju u najkrupnije paukolike životinje,a verovatno najstarije (fosili potiču još iz silura) i prve suvozemne zglavkare. Naseljavaju uglavnom suptropske i tropske predele mada ih ima i u umerenoj zoni (kod nas ih ima u Primorju). Preko dana miruju sakrivene ispod lišća i kamenja, a noću se aktiviraju u potrazi za hranom. Veličina im se kreće od 13mm do 25cm.
Otrov škorpije je neurotoksičan i kod većine vrsta nije smrtonosan za čoveka. Međutim, otrov pojedinih vrsta može ugroziti život čoveka: Serum koji se daje protiv otrova skorpije efikasan je samo u određenom vremenu.
Spoljašnja građa
Telo škorpije podeljeno je na dva regiona prozomu i opistozomu koje su široko spojene.
Prozoma je kratka, četvrtasta pokrivena na leđnoj strani čvrstim oklopom, karapaksom. Na leđnoj strani nalaze se oči: jedan par središnjih i nekoliko pari lateralnih. Na trbušnoj strani nema oklopa već je ona zaštićena osnovama nogu.
Na prozomi se nalaze sledeći ekstremiteti:
1. par su helicere smeštene ispred usnog otvora, u obliku klešta, sićišne i izgrađene od tri segmenta;
2. par su pedipalpi, snažno razvijeni, kleštoliko završeni i glavni znak raspoznavanja skorpija; služe za hvatanje plena;
3. četiri para nogu za hodanje od kojih se svaka sastoji od 7 članaka.
Opistozoma se sastoji od dva dela:
1. prednjeg, preabdomena (mezozoma) koga gradi 7 članaka;
2. zadnjeg, postabdomena (metazoma) koji je izgrađen od 5 članaka, na njegovom kraju se nalazi povijena bodlja.
Opistozomalni segmenti su svi dobro zaštićeni spoljašnjim skeletom koji je izgrađen od 4 ploče:
1. tergit na dorzalnoj (leđnoj) strani;
2. sternit, na ventralnoj (trbušnoj) strani;
3. pleure postavljene sa strane i membranozne.
Na opistozomi se nalaze ostaci ekstremiteta:
Unutrašnja građa
Varenje usmrćenog plena počinje radom helicera koje maceriraju plen i izlučivanjem sokova iz prednjeg creva na njega. Polusvarenu hranu usisavaju ždrelom iz koga hrana ide dalje u jednjak pa u srednje crevo i žlezde za varenje gde se vari do kraja, a zatim i apsorbuje. Nesvareni sastojci hrane se prebacuju u zadnje crevo i preko analnog otvora izbacuju u spoljašnju sredinu.
Izlučivanje se obavlja pomoću:
1. dva para Malpigijevih cevčica koje se izlivaju između srednjeg i zadnjeg creva;
2. para koksalnih žlezda koje se izlivaju u bazu trećeg para nogu za hodanje.
Krvni sistem je otvorenog tipa i sastoji se od:
Disanje se vrši pomoću 4 para listolikih pluća koja su utopljena u krvi ventralnog sinusa. U njemu se krv oksiduje, a zatim vraća u srce.
Nervni sistem se sastoji od:
Skorpije su odvojenih polova sa slabo izraženim polnim dimorfizmom koji se uglavnom ogleda u tome što mužjaci na operkulumu imaju kukice i po obliku bodlji i pedipalpi. Gonade kod mužjaka i ženki su vrlo slične građe, sastoje se od grupe cevčica od koje polaze odvodi koji se izlivaju u genitalni atrijum.
Prilikom kopulacije skorpije pokazuju vrlo specifično ponašanje poznato kao igra parenja. Mužjaci polažu spermatozoide na zemlju, a ženke ih unose u telo preko polnog otvora. Razviće oplođenih jaja odvija se u telu ženke i traje od nekoliko meseci do godinu dana, a nekada i duže. Posle završenog razvića rađa se od 6 do 90 mladih dužine nekoliko milimetara koji na leđima majke borave oko nedelju dana, odnosno, do prvog presvlačenja.
Klasifikacija
Red Scorpiones je podeljen na sedam familija sa preko 100 rodova i oko 700 vrsta. Najpoznatije su sledeće familije i rodovi:
Palmas del Mar, Puerto Rico
Palmas del Mar je grad u američkoj ostrvskoj teritoriji Portoriko, ostrvskoj državi Kariba.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.055.
Sputnjik 1
thumb|right|200px|Sputnjik 1
Sputnjik 1 (rus. Спутник-1 [ˈsputnʲɪk ɐˈdʲin]: satelit 1, odn. Простейший Спутник-1 [prɐˈsʲtʲejʂɨj ˈsputnʲɪk ɐˈdʲin]: jednostavni satelit 1, akr. ПС-1), prvi vještački satelit koji je u oktobru 1957. SSSR lansirao u svemir. Njegova pojava je iznenadila zapadne zemlje i dovela do svojevrsne utrke u razvoju vještačkih satelita i drugih kosmičkih letjelica između SAD-a i SSSR-a.
Manitou, Oklahoma
Manitu je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Jacques-Louis David
Život i djelo
mini|220px|lijevo| [[Zakletva Horacijeva, 1784., ulje na platnu, 329.8 x 424.8 cm, Louvre, Pariz. ]] Jacques-Louis David je rođen u pariškoj građanskoj obitelji trgovaca. Od 1775. do 1780. god. boravio je u Rimu gdje su na njega veliki utjecaj izvršili Rafaelova djela i antički kipovi. Oduševljen arheološkim otkrićima Pompeja i Herkulaneja, po povratku je studirao antičku umjetnost i crtao po njezinim motivima.
Manitou, Oklahoma
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 181, što je 97 (-34,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Jacques-Louis David
Život i djelo
Crtežom kao temeljnim likovnim elementom slika herojske i patetične kompozicije. Sliku gradi na liku odnosno grupi likova koje modelira u reljefnoj modelaciji, izrazito hladnim koloritom u jednostavnom arhitektonskom okruženju (Zakletva Horacijeva; Andromaha nad mrtvim Hektorom). David je najsnažnije od svih izrazio duh svoga vremena. On je bio jedan od prvih pobornika Francuske revolucije i Robespierrov prijatelj, te se njegov rad odlikuje moralnom strogoćom, trezvenošću i hladnom ozbiljnošću koje je preuzeo iz antičke umjetnosti pod tutorstvom Joseph-Marie Viena, pionira klasicizma i direktora Francuske akademije u Rimu. Njegova slika Zakletva Horacijeva, iako ju je naručio grof od Angivilliera za kralja, prepuna je osobnih republikanskih osjećaja. No, pored toga, slika izražava sklonost k intenzivnom iluzionizmu antike i slavi vrline kao što su hrabrost, suzdržanost, poštivanje zakona i domoljublje.
mini|200px|lijevo| [[Mrtvi Marat, 1793., ulje na platnu, 162 x 128 cm, Kraljevski muzej u Bruxellesu. ]] U doba Revolucije David je bio izrazito politički aktivan, te je bio i član Konventa, te je bio među onima koji su 1793. tražili kraljevu smrt. Godine 1790. dobio je narudžbu da naslika Zakletvu u dvorani Jeu de Paume, koja je ostala nedovršena. Tada je slikao i moderne teme (Mrtvi Marat, u nekoliko inačica); crtao je antičke kostime za kazališta i povorke; nacrte za pokućstvo i dekoracije.
David je Napoleona upoznao kao 28-godišnjeg generala kojeg je David vidio kao junaka. Kad je bio u opasnosti zbog svog prijateljstva s Robespierrom, upravo mu je Napoleon ponudio tajno skrovište u svom taboru u Italiji. Kako bi ovjekovječio njegov lik, David je naslikao njegov proboj preko Alpa (20. svibnja 1800.) 1801. god. u slici u kojoj se miješaju stvarnost i mašta, a lik Napoleona dobiva mitsku dimenziju.
mini|200px| [[Napoleon prelazi Alpe, 1801., ulje na platnu, 259 x 221 cm, Državni muzej u dvorcu Malmaisonu. ]] U doba Carstva Napoleon ga je imenovao dvorskim slikarom (1804.), te postaje glavni glorifikator Carstva (Krunidba Napoleona u Notre-Dame), portretira Cara, članove obitelji i predstavnike tadašnje društvene elite (Madame Récamier, harmonična kompozicija tipična za stil ampira). Davidov portret u punoj veličini - Napoleon u radnoj sobi, savršen je primjer čiste propagande. Napoleon kao kip antičke mirnoće uzdiže se na razinu junaka, uzor moralne vrline.
Nakon restauracije Bourbonaca prognan je iz Francuske i u Bruxellesu slika mitološke scene i portrete (Amor i Psiha, Tri dame iz Ganda). David je umro u izgnanstvu ne dočekavši carski ukaz koji bi mu omogućio da se vrati u Francusku. “Što sam morao učiniti za Francusku, učinio sam”, napisao je svom učeniku Grosu malo prije smrti. “Ustanovio sam divnu školu ... Stvorio sam klasična djela koja će svi proučavati.”
Presudno je utjecao na francusku i europsku umjetnost kao učitelj i uzor Gérardu, Grosu, Ingresu i dr. Diljem svijeta imao je brojne epigone.
13. vijek
13. stoljeće je period koji je trajao od 1201. do 1300. godine.
Via Fravita, Salerno
Via Fravita je naselje u Italiji u provinciji Salerno, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 70 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 39 m.
Ludizzo, Brescia
Ludizzo je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
López Mateos, Tomatlán
López Mateos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tomatlán.
El Arenal, Soledad de Graciano Sánchez
El Arenal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Soledad de Graciano Sánchez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1847 m.
537
Godina 537. (DXXXVII) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Druga godina poslije konzulstva Belizara (ili, rjeđe, godina 1290. Ab urbe condita). Oznaka 536. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.