cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sturmius
Pretpostavlja se da je rođen u mjestu Lorch u današnjoj Austriji, te da je vjerojatno imao određene rodbinske veze a bavarskim vojvodama dinastije Agilolfing.
Sturm je Svetog Bonifacija sreo oko 735. godine, kada je Bonifacije provodio crkvenu reorganizaciju na području današnje Bavarske i Austrije (pri čemu su osnovane biskupije Salzburg, Regensburg i Würzburg). Tada se priključio Bonifaciju te obrazovao u benediktinskom samostanu Fritzlar gdje ga je poučavao opat Sv. Wigbert. Potom je radio kao misionar u današnjem sjevernom Hessenu gdje je 736. osnovao monastičko naselje "Haerulfisfeld" (Hersfeld). Godine 740. je zaređen kao svećenik u Fritzlaru, a godine 744. mu je Bonifacije naredio da osnuje samostan u oblasti Eichloha, koju je Bonifaciju darovao franački majordom Karloman. Sturm je za mjesto odabrao ruševine merovinškog kraljevskog logora iz 6. vijeka na obalama rijeke Fulda, a koje su 50 godina ranije uništili Saksonci. thumb|left|220px| Crkva sv. Lullusa i sv. Sturmiusa u Bad Hersfeldu iz 1885. Nakon što je 747-748. studirao u Benediktovom samostanu Monte Cassino, Sturm je od strane Bonifacija imenovan prvim opatom samostana Fulda. Godine 751. su Bonifacije i njegov pomoćnik Lullus ishodili poseban status za Fuldu, koja je došla neposredno pod nadležnost Papske stolice, učinivši je nezavisnom od uticaja lokalnih biskupa i svjetovnih vladara. Nakon smrti Sv. Bonifacija je to vodilo do ozbilni sukoba između Lullusa, tadašnjeg nadbiskupa Mainza i Sturmija. Usprkos toga je Sturm prevladao, te usprkos protivljenja biskupa Mainza i Utrechta, ishodio da se Bonifacije kao "apostol Njemačke", sahrani u Fuldi. Tako je Fulda postalo mjesto hodočašća za brojne narode, uključujući Bonifacijeve anglosaksonske zemljake, a što je dovelo do brojnih darova za Fuldu.
Iako je Sturm uglavnom uspijevao da se othrva pokušajima biskupa Mainza i Würzburga da Fuldu stave pod svoju vlast, od 763. do 765. je bio prognan u Jumièges (Normandija). Godine 765. ga je rehabiltirao franački kralj Pipin Mali, a godine 774. je Opatija Fulda dobila službenu kraljevsku zaštitu od Karla Velikog. Iste godine je Fulda dobila zadatak da šalje misionare na područje paganske Saksonije, te tako postala važno uporište za dalju Karlovu ekspanziju franačke države na to područje i nasilno pokrštavanje njenih stanovnika. Sturm je uspostavio opatiju sv. Bonifacija u Hamelnu (Hamelin). Godine 779. je pratio Karla na pohodu u Saksoniju, ali se tada razbolio i umro nakon povratka 17. decembra 779. Sahranjen je u tamošnjoj katedrali.
Sturma je godine 1139. kanonizirao papa Inocent II. Njegov život je postao predmetom hagiografije Vita Sturmi čiji je autor četvrti opat Fulde, [Eigil] (? - 822 ), njegov rođak koji je 20 godina proveo kao redovnik pod Sturmovim vodstvom.
Exit Wounds
Exit Wounds je američki igrani film snimljen 2001. u režiji Andrzeja Bartkowiaka. Po žanru je akciona komedija, a temelji se po romanu Johna Westermanna. Protagonist, čiji lik tumači Steven Seagal, je detroitski policajac premješten u stanicu u problematičnoj četvrti, gdje će doći u sukob s narko-dilerima i svojim korumpiranim kolegama. Iako je kritika prema filmu bila negativna, publici se dopao te je često tumačen kao svojevrsni preporod Seagalove karijere nakon niza promašaja.
Recenzija
Lingvistika
U lingvistici riječ recenzija označava oblik staroslavenskog jezika s elementima drugog jezika (bugarska recenzija, češka, hrvatska, ruska...).
Exit Wounds
U Srbiji je distribuiran pod naslovom Izlazne rane, a u Hrvatskoj pod naslovom Do kraja.
Cuq (Tarn)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 436 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 29 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,99 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 200 metara (maksimalnoj 322 m, a minimalnoj 152 m).
Recenzija
Lingvistika
Također označava kritičko revidiranje i obradu teksta nekog djela na temelju proučavanja i uspoređivanja različitih rukopisa i izdanja.
1358 Gaika
1358 Gaika je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 19,96 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,476 astronomskih jedinica (AJ).
1359 Prieska
1359 Prieska je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 51,98 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,320 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,923 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,063, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 11,098 stepeni, a orbitalni period iznosi 2014,790 dana (5,516 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 10,50 a geometrijski albedo 0,041.
Asteroid je otkriven 22. jula 1935. godine.
Bojan Plut
Bojan Plut (Ljubljana, 1967. – 1986), slovenački ubica.
Plut je bio u maju 1986. godine na odsluženju vojnog roka u Ljubljani, kad je provalio u oružarnicu kasarne i ukrao jurišnu pušku i pripadajuću municiju.
Zatim je pobegao iz kasarne, što je izazvalo veliku kampanju za poternicu, koja je održana u Sloveniji i Hrvatskoj. Tokom bekstva je ukrao više automobila i ubio dva policajca.
Nakon što mu je policija ušla u trag, počinio je samoubistvo. Pre samoubistva napisao je na pušku da mu u glavi bruji i da policajce nije želio ubiti.
Njegov rođak Silvo Plut je višestruki ubica.
Donji Zebanec
Donji Zebanec (mađarski Alsóhideghegy) je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Selnica, Međimurska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 190 stanovnika te 60 obiteljskih kućanstava.
Merine, Lecce
Merine je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
1360 Tarka
1360 Tarka je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 29,84 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,632 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 22,819 stepeni, a orbitalni period iznosi 1560,198 dana (4,271 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,216. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 11,00 a geometrijski albedo 0,079.
Asteroid je otkriven 22. jula 1935. godine.
Tönning
Tening je grad u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 132 opštinska središta okruga Nordfrizland. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 4.936 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1054138, NUTS (DEF07) i LOCODE (DE TOE) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Nordfrizland Tening se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Nordfrizland. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 2 metara. Površina opštine iznosi 44,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.936 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 111 stanovnika/km².
Fulda
Fulda je grad od 64 590 stanovnika u njemačkoj pokrajini Hessen, na rijeci Fuldi. Grad je administrativno sjedište istoimenog administrativnog okruga kreis Fulda.
Fulda u srednjem vijeku
Razvoj Fulde neraskidivo je vezan uz benediktinsku Opatiju Fulda (Kloster Fulda), koju je osnovao sv. Sturm (Sturmius) - 744., učenik sv. Bonifacija, pokrštavatelja germanskih pleme]]na. Opatija Fulda je bila izuzetno važna u tom vremenu ranog kršćanstva, jer je služila kao rasadnik misionara koji su kasnije pratili vojske Karla Velikog i na taj način pokrstili poganske Sase.
Početnu donaciju za izgradnju samostana dao je sin Karla Martela - Karloman. Ta podrška, kao i ona majordoma dvora, koju su kasnije preuzeli na sebe pipinski i karolinški vladari, bila je neobično važna za uspjeh misije sv. Bonifacija. Uz to je Opatija Fulda dobijala donacije i uživala podršku mnogih vodećih porodica karolinškog svijeta. Sv. Sturm, koji je bio opat samostana najvjerojatnije od 747. do 779., dobivao je velike donacije od brojnih feudalaca od Bavarske do Alsacea. Te su donacije pomogle Opatiji Fulda da osnuje sestrinske samostane u Johannesbergu i Petersbergu u neposrednoj blizini Fulde (danas su to zapravo dijelovi grada Fulde). thumb|left|200px|Kip sv. Bonifacija iz 1830. Nakon njegove mučeničke smrti kod Frižana, relikvije sv. Bonifacija donijete su u Fuldu. Zbog slave koju je uživao, važnost Opatije je porasla, a time i njezini prihodi, tako da je uprava opatije i nadalje osnivala sestrinske samostane čak i u vrlo udaljenim krajevima, na primjer u Hamelnu (Donja Saska). Sv Lullus, jedan od sljedbenika sv. Bonifacija je kao nadbiskup Mainza pokušao podvrgnuti Opatiju Fulda pod vlast svoje nadbiskupije, ali nije uspio u svojoj namjeri. Zbog toga je osnovao samostan Hersfeld u neposrednoj blizini, kako bi ograničio utjecaj Fulde. thumb|right|280px|Stara gradska vijećnica Rathaus
Fulda u novom dobu
Od samog osnivanja Opatija Fulda, sa svojim posjedima, imala je ekluzivni status, i bila podložna jedino rimsko-njemačkom caru i Vatikanu. Fulda je postala sjedište biskupije 1752. godine, a opati samostana time su dobili dodatnu titulu kneza-biskupa. Oni su vladali Fuldom i okolicom (biskupijom) sve do 1802. godine, kad ih je Napoleon razvlastio.
Od samog početka protureformacije Fulda je dobila posebno značajnu ulogu, kao jedan od njemačkih katoličkih centara borbe protiv luteranske reformacije. Zbog tog je 1734. osnovan univerzitet (Adolphs-Universität Fulda) za vrijeme vladavine kneza opata Adolpha von Dalberga. Univezitet je egzistirao 71 godinu, kroz njega je prošlo oko 4 100 studenata, koji su studirali na jednom od njegova četiri fakulteta: teološkom, filozofskom, medicinskom i pravnom, u baroknoj zgradi koju je od 1731 - 1734 izgradio Andreas Gallasini. Grad je doživio i vanjski redizajn i potpuno je barokiziran u 18. vijeku, zbog tog danas nosi u njemačkoj epitet baroknog grada, poput hrvatskog Varaždina. Gradska katedrala je barokizirana od 1704. do 1712. po nacrtima arhitekta Johanna Dientzenhofera, on je izgradio i biskupski dvorac Stadtschloss (1707.-1712. U istom stilu izgrađena je i župna crkva St. Blasius, između 1771.-1785. godine.
Za vladavine kneza-biskupa Heinricha von Bibra -1764. osnovana je manufaktura porculana, ali je ubrzo nakon njegove smrti 1789. godine zatvorena za njegova nasljednika Adalberta von Harstalla. Zbog svoje kvalitete, ali i malobrojnih očuvanih primjeraka, porculan ove manufakture je izuzetno cijenjen kod kolekcionara. thumb|right|280px|Barokni Stadtschloss Fulda
Fulda za weimarske republike i nacionalsocijalizma
Od 1927. grad je dobio autonomiju (kreisfreie Stadt). Na saveznim izborima za njemački parlament - Reichstag, u martu 1933. hitlerovi Nacionalsocijalisti (NSDAP) nisu uspjeli dobiti više od četvrtine glasova u Fuldi, ali su uz neodlučno Gradsko vijeće, radili što su htjeli. Tako su u svojoj akciji glajhšaltovanja 1933, uništili gradsku dioničarsku arhivu i štampariju. A za Kristalne noći 9. novembra 1938., porušili su židovsko groblje i zapalili sinagogu u tadašnjem židovskom kvartu. Sljedeći dan, pohod smeđekošuljaša se nastavio uništavanjem brojnih židovskih trgovina i domova. Od 1100 Židova, koliko ih je živjelo tada u Fuldi (od tadašnjih 31 000 stanovnika) do maja 1939. ostalo ih je samo 415.
Od 1941. uslijedile su deportacije preostalih Židova tako da je do 1942. ukupno 243 stanovnika poslano u konclogore. Za Drugog svjetskog rata Fulda je u nekoliko navrata bila meta savezničkih aviona. Najteži napadi zbili su se 11. i 12. septembra 1944. i 27. decembra 1944., kad je porušena trećina grada, i poginulo 1 595 stanovnika, uz velik broj ranjenih i nestalih.
Fulda za Hladnoga rata
Fulda je na izuzetno važnom strateškom putu, preko kojeg su uvijek išle invazije istok-zapad. Preko Fulde je išao i napoleonov pohod na istok, a i mnogi drugi. Za vrijeme Hladnog rata, granica između Istočne i Zapadne Njemačke protezala se 20 kilometara istočno od Fulde, tako da su s obje strane granice bile koncentrirane velike vojne snage (sovjetske te američke i njemačke snage). Američka vojska držala je u Fuldi isprva 14., a nakon toga 11. oklopno-konjički puk koji je trebao svojim tenkovima i helikopterima primiti na sebe prvi udar eventualnog tenkovskog napada iz Istočne Njemačke u ime američkog V. korpusa i omogućiti mu daljnju borbu.
Privreda
Do kraja 19. vijeka Fulda je bila trgovačko središte poljoprivrednog kraja, sa brojnim obrtnicima koji su proizvodili i bojali tkanine, svijeće, gudačke instrumente. Krajem 19. vijeka u Fuldi su se 9 put godišnje održavali stočni sajmovi, a tjedno po jedan svinjogojski.
S početkom industrijalizacije krajem 19. vijeka, otpočele su raditi prve tvornice u Fuldi, Adam Gies je 1899. izgradio tvornicu svijeća - Wachsindustrie Fulda Adam Gies, a Valentin Mehler 1887. tekstilnu tvornicu, tad su izgrađeni i prvi pogoni za obradu metala.
Još i danas je Fulda, sjedište tekstilne industrije, i danas posluje firma Mehler AG i velika kompanija Wirth Gruppe, koja ima u Fuldi dvije velike tvornice FilzFabrik Fulda i Dura Tufting (tepisi). Veliki poslodavac u gradu i regiji je pozata firma Fulda Reifen (nekadašnji Gummiwerke Fulda), u Fuldi rade i par poduzeća za proizvodnju živežnih namirnica i tvornica EDAG koja proizvodi automobilske karoserije i njihove dijelove i tvornica Eika koja proizvodi svijeće.
S druge strane ne ide u Fuldi baš sve bajno, veliki medicinski koncern Fresenius preselio je svoje sjedište iz Fulde u Berlin, početkom 2007. I kompanija Adecco je preselila svoje njemačko središte iz Fulde u decembru 2006. u Düsseldorf.
Marion County, Alabama
je okrug u američkoj saveznoj državi Alabama.
Cancale
Kankal je naselje i opština u severozapadnoj Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Il i Vilen koja pripada prefekturi Saint-Malo.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 5203 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 413 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 13 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 45 metara (maksimalnoj ? m, a minimalnoj 0 m).
Debra Paget
Debra Paget (19. august 1933 - ) je američka glumica koja je vrhunac popularnosti uživala 1950-ih i ranih 1960-ih. Najpoznatija je po ulogama u historijskim epovima kao što su Demetrius and the Gladiators i The Ten Commandments. Glumačku karijeru je prekinula nakon udaje za naftnog tajkuna Louisa C. Kunga, s kojim je imala jednog sina. Kao preporođena kršćanka je nastupala u religijskim TV-emisijama 1990-ih.
Klofeksamid
Klofeksamid je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 284,782 Da.
Popis američkih vojnih intervencija
Popis američkih vojnih intervencija je popis svih službeno potvrđenih američkih vojnih intervencija bez obzira da li je riječ o klasičnoj vojnoj akciji ili specijalnom ratu. Te akcije u vremenskom periodu 1775 - 1975 se najčešće temelje na službenom popisu sastavljenom od američkog kongresa, dok se kasniji događaji temelje na drugim službenim podacima.
Nakon 1945
{| class="wikitable" style="text-align: center;" ! Država ! Godina ! Razlog intervencije ! Vrsta intervencije ! Broj vojnika/agenata ! Rezultat ! Broj žrtava
Acetilendikarboksilatna dekarboksilaza
Acetilendikarboksilatna dekarboksilaza (, acetilendikarboksilatna hidrataza, acetilendikarboksilatna hidraza, acetilendikarboksilatna karboksilijaza) je enzim sa sistematskim imenom acetilendikarboksilat karboksilijaza (formira piruvat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Mehanizam rado ovog enzima je zavistan od hidracije acetilena i dekarboksilacije formirane oksaloacetinske kiseline.
Ezana od Aksuma
250px|right|thumb|Ezana na kovanici
Ezana Aksumski (giški: እዛና bez samoglasnika ዐዘነ) (također Aezana, Ezena, Azanas, Aizan, * oko 330, † oko 356) bio je kralj Aksuma.
Ezana je bio 10. poznati vladar Aksumskog Kraljevstva koje se prostiralo u današnjoj Eritreji, sjevernoj Etiopiji, Jemenu, sjevernoj Somalij, Džibutiju, sjevernom Sudanu i južnom Egiptu. Za sebe je koristio titulu "kralja Sabe i Salhena, Himjarja i Dhu-Rajdana. Prema tradiciji je naslijedio svog oca Ela Amida. Njegova majka Sofija je bila regentkinja. Ezana je u mladosti nosio ime Zábřeh.
Ezana je bil prvi aksumski monarh koji je prihvatio kršćanstvo i prvi nakon Zoskala koga spominju njemu suvremeni historijski izvori. Stuart C. Munro-Hay ga je zato opisao kao "najpoznatijeg aksumskog kralja prije Kaleba". "Ezana je svoga učitelja, grčko-sirijskog svećenika Frumencija imenovao prvim poglavarom Etiopske crkve. Iz tog perioda datira i pismo u kome arijanski rimski car Konstancije II traži od Ezane da Frumencija pošalje u Aleksandriju kako bi se ispitale eventualne doktrinarne pogreške. PremaMunro-Hayu je Ezana taj zahtjev najvjerojatnije odbio.
Ezana je poduzeo i nekoliko vojnih pohoda koje je opisao u svojim natpisima. Dio historičara upravo njima pripisuje propast države Meroe.
Izdao je i nekoliko kovanica na kome se pojavljuju grčki natpis TOYTOAPECHTHXWPA - "Neka ovo zadovolji nnarod." Neki od tih kovanica su 1990-ih pronađene u današnjoj Indiji, što svjedoči o razvijenoj pomorskoj trgovini. Kovanice su zanimljive i zbog toga što je u njima postepeno poganski motiv diska i polumjeseca zamijenjen sa križem.
Ezani se pripisuje izgradnja nekoliko zgrada i obeliska, koji su tipični za aksumsku umjetnost.
Ezana se također slavi i kao svetac u Etiopskoj pravoslavnoj crkvi.
Wolverine, Michigan
Vulverin je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 244, što je 115 (-32,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Položaj LGBT osoba u Armeniji
Armenija (ili Jermenija) ukinula je zakon koji je kriminalizovao homoseksualnost tek 2003. Od tada se položaj gejeva, lezbejki, biseksualnih i transrodnih (LGBT) osoba nije bitno promenio. Odnos javnosti prema homoseksualnosti takođe nije promenjen. U državi ne postoji zakon koji štiti prava LGBT osoba, koja se konstantno krše.
Mnoge LGBT osobe se plaše nasilja na radnom mestu ili od strane svojih porodica i ne prijavljuju slučajeve nasilja i kršenja prava.
Dekriminalizacija homoseksualnosti
Kao deo SSSR-a, Armenija je kažnjavala seksualne odnose između muškaraca (lezbejski odnosi, kao i u mnogim drugim državama, nikada nisu bili eksplicitno zabranjeni zakonom). Ukidanje anti-gej zakona, kao i smrtne kazne bio je uslov koji je postavio Savet Evrope pred uključenje Armenije, 2001. Skupština je usvojila novi krivični zakon decembra, 2002. Zakon je stupio na snagu 1. avgusta, 2003.
Prema izveštajima Saveta Evrope na osnovu anti-gej zakona je 1996. godine osuđeno 7 osoba, a 1996. i 1999. po četiri.
Godine 2001. Helsinška asocijacija je objavila priču dvadesetogodišnjeg Hovika Minassiana, koji je bio poslednja osoba krivično osuđena zbog seksa sa drugim muškarcem. Minassian je 1999. godine osuđen na tri meseca zatvora u kome je trpeo zlostavljanja od strane zatvorskih čuvara. U njegovom saopštenju se pominje i korumpiranost sudije, koji mu je umanjio kaznu zatvora nakon primanja mita od 1000 američkih dolara.
Ciago, Pordenone
Ciago je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Položaj LGBT osoba u Armeniji
Antidiskriminacioni zakon
Iako je Armenija podržala Deklaraciju Ujedinjenih nacija o seksualnoj orijentaciji i rodnom identitetu, još uvek ne postoji zakon koji štiti građane i građanke od diskriminacije na osnovu seksualne orijentacije.
Ciago, Pordenone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 130 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 270 m.
D-laktatna 2-sulfataza
D-laktatna 2-sulfataza (, (S)-2-O-sulfolaktat 2-sulfohidrolaza) je enzim sa sistematskim imenom (R)-2-O-sulfolaktat 2-sulfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je visoko specifičan.
1363 Herberta
1363 Herberta je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,903 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,6 a geometrijski albedo 0,066.
Marshall County, Alabama
je okrug u američkoj saveznoj državi Alabama.
Dragoslavec
Dragoslavec (mađarski Kedveshegy) je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Sveti Juraj na Bregu, Međimurska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 460 stanovnika te 162 obiteljskih kućanstava.
1361 Leuschneria
1361 Leuschneria je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 30,25 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,469 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,696 AJ.
Klofezon
Klofezon je organsko jedinjenje, koje sadrži 33 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 593,156 Da.
1361 Leuschneria
Ekscentricitet orbite iznosi 0,125, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 21,591 stepeni, a orbitalni period iznosi 1977,193 dana (5,413 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 10,80 a geometrijski albedo 0,092.
Asteroid je otkriven 30. avgusta 1935. godine.
Rušenje USAF CT-43 (1996)
Dana 3. aprila 1996. avion tipa CT-43 američkog ratnog zrakoplovstva se srušio u Hrvatskoj za vrijeme prevoženja američkih funkcionara na trgovačkoj misiji. Modificirani Boeing 737 je prevozio ministra trgovine Rona Browna i još 34 osobe. Prilikom pokušaja instrumentalnog slijetanja na dubrovački aerodrom, avion je udario o obližnje brdo. Narednica Shelly Kelly je preživjela pad, ali je nekoliko sati kasnije umrla u bolnici.
Avion je bio pri 86. vingu za zračni transport sa sjedištem u zračnoj bazi Ramstein u Njemačkoj.
Donji Skrad
Donji Skrad je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Barilović, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 12 stanovnika te 5 obiteljskih kućanstava.
Industry, Texas
Industry je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 304 stanovnika.
Risorgive, Padova
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 31 m.
Hewlett, New York
Hjulit je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.819, što je 241 (-3,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Buissard
Bisar je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Gornji Alpi koja pripada prefekturi Gap.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 100 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 34 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,92 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 1240 metara (maksimalnoj 1.340 m, a minimalnoj 1.026 m).
Galway, New York
Golvej je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Istočnoaramejski jezici
Istočnoaramejski jezici, jedna od dvije podskupine aramejskih jezika koja se dijeli na tri uže podskupine, centralnu sa 14 jezika, mandejsku sa dva i zasebni sirjački jezik. Ukupno obuhvaća 17 jezika među kojima je najgovoreniji kaldejski novoaramejski.
Eksterni linkovi
Источни арамејски јазици
1364 Safara
1364 Safara je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 3,012 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 10,6 a geometrijski albedo 0,066.
Telur trioksid
Telur trioksid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 175,598 Da.
Donji Velemerić
Donji Velemerić je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Barilović, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 149 stanovnika te 49 obiteljskih kućanstava.
Cuq-Toulza
Kik Tulza je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Tarn koja pripada prefekturi Kastr.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 519 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 22 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 23,05 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 270 metara (maksimalnoj 296 m, a minimalnoj 182 m).
4-Hidroksifenilpiruvatna dekarboksilaza
4-Hidroksifenilpiruvatna dekarboksilaza (, 4-hidroksifenilpiruvatna karboksilijaza) je enzim sa sistematskim imenom 4-hidroksifenilpiruvat karboksilijaza (formira 4-hidroksifenilacetaldehid). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim reaguje sa dopaminom i formira osnovu benzilizohinolinskog alkaloida.
4-Hidroksibenzoat geraniltransferaza
4-hidroksibenzoat geraniltransferaza (, PGT1, PGT2, 4HB geraniltransferaza, 4HB:geraniltransferaza, p-hidroksibenzoat geraniltransferaza, PHB geraniltransferaza, geranil difosfat:4-hidroksibenzoat geraniltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom geranil-difosfat:4-hidroksibenzoat 3-geraniltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim učestvuje u biosintezi šikonina.
1365 Henyey
1365 Henyey je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,248 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,7 a geometrijski albedo 0,066.
Narodnooslobodilačka borba u Srbiji
minijatura|Streljanje komunista u Ćupriji, septembra 1941. godine. minijatura|Divezantska akcija partizana na pruzi u blizini Leskovca, 16. oktobra 1941. Srbija je u toku Narodnooslobodilačke borbe, od 1941. do 1945. godine, za okupatora predstavljala jedno od glavnih strateških pozicija u Jugoslaviji.
Perth Amboy, New Jersey
Pert Amboj je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 50.814 stanovnika.
Narodnooslobodilačka borba u Srbiji
Ustanak u Srbiji izbio je jula 1941. godine i ubrzo je zahvatio skoro čitavu zemlju. Stvorena je prva slobodna teritorija u tad okupiranoj Evropi pod nazivom „Užička republika“. Neprijatelj je okupio veće snage i ubrzo pod strašnim terorom pokušao da uguši ustanak, ali se glavnina pertizanskih snaga prebacila u Bosnu. Na jugu Srbije je opstalo žarište partizanske borbe u kontinuitetu sve do oslobođenja. Diverzije i napadi u ostalim oblastima su se nastavili u toku čitavog rata, a početkom 1944. godine jače partizanske snage ponovo prelaze u Srbiju. Konačno oslobođenje Srbije odigralo se nakon Bitke za Srbiju 1944. godine, uz pomoć zapadnih Saveznika i Crvene armije.
Perth Amboy, New Jersey
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 50.814 stanovnika, što je 3.511 (7,4%) stanovnika više nego 2000. godine.
Narodnooslobodilačka borba u Srbiji
Tokom Bitke za Srbiju 1944. godine, partizani su, uz podršku saveznika, vodili borbu za oslobođenje od okupatora i dolazak na vlast, dok su četničke jedinice, ostavši bez savezničke podrške, ušle u potpunu kolaboraciju na svim nivoima u pokušaju da spreče dolazak komunističkih konkurenata na vlast.
Okupacija i pripreme za ustanak
Prelazak Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije, iz Zagreba u Beograd, krajem maja, bio je od velikog značaja za razvoj Narodnooslobodilačke borbe u Srbiji. Pripreme za ustanak počele su odmah posle Majskog savetovanja CK KPJ u Zagrebu, a Vojni komitet pri Pokrajinskom komitetu KPJ za Srbiju formiran je sredinom maja. Održanvane su Okružne i Mesne konferencije KPJ, formiran je veliki broj mesnih desetina i nekoliko partizanskih odreda. Prikupljene su znatne količine oružja i municije. Vojni komitet je prerastao u Štab Narodnooslobodilačkih partizanskih odreda, a posle savetovanja u Stolicama, septembra meseca, u Glavni štab Narodnooslobodilačkih partizanskih odreda Srbije.
Ustanak
minijatura|Diverzantska akcija partizana u Srbiji na pruzi Čačak - Užice 1941. Posle sednice Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije od 4. jula 1941. godine na kojoj je donesena odluka o otpočinjanu oružanog ustanka i naređenja komandanta Glavnog štaba Josipa Broza Tita, da ustanak treba započeti u zapadnoj Srbiji i tamo stvoriti oslobođenu teritoriju koja će poslužiti kao baza razvijanju ustanka u drugim krajevima. Partizanskom akcijom u selu Bela Crkva, kod Krupnja 7. jula otpočeo je organizovani ustanak u Srbiji. Iz Bele Crkve brzo se proširio prvo na zapadnu, a zatim i na druge krajeve Srbije. Do septembra 1941. godine formirana su 24 partizanska odreda sa oko 14.000 boraca. Stvorena je povezana velika slobodna teritorija u zapadnoj Srbiji, Šumadiji i Pomoravlju, kao i prvi organi „narodne vlasti“.
Akcije su izvođene i u gradovima (u Beogradu, Nišu i drugim mestima), mnoge diverzije u rudnicima i na komunikacijama. Savetovanje u Stolicama, septembra 1941. godine, bilo je značajan događaj za dalji razvoj Narodnooslobodilačkog pokreta, a posebno prisustvo Vrhovnog štaba NOPOJ i Centralnog komiteta KPJ na slobodnoj teritoriji Srbije. Užice je skoro dva i po meseca bilo centar rukovodstva Narodnooslobodilačke borbe Srbije i Jugoslavije i najveće slobodne teritorije u Jugoslaviji, poznate kao Užička republika. Stvoreni su mesni, sreski i Glavni Narodnooslobodilački odbor Srbije.
Prva neprijateljska ofanzva
Svi pokušaji okupatora da uguši ustanak u Srbiji, ostali su bez uspeha, zbog čega su Nemci bili prisiljeni da sa drugih frontova prebace dve kompletne divizije, jedan puk i dva bataljona da bi likvidirali ustaničke snage. Krajem septembra Nemci su sa oko 80.000 vojnika otpočeli prvu veću ofanzivu u zapadnoj Srbiji i Šumadiji (poznatu kao Prva neprijateljska ofanziva), sprovodeći, istovremeno, najgrublji masakr nad stanovništvom, naročito u Kragujevcu, Kraljevu i Šapcu. U ovim akcijama Nemcima su sadejstvovale kvislinške formacije - Srpske državne službe i Srpskog dobrovoljačkog korpusa. Uporedo sa ovom akcijom, došlo je i do otvorenog neprijateljstva između Narodnooslobodilačkog pokreta i Ravnogorskog pokreta, pod vođstvom pukovnika Dragoljuba Draže Mihailovića.
Pod udarom daleko nadmoćnijih snaga, Vrhovni štab NOPO Jugoslavije i Glavni štab NOPO Srbije, bili su prinuđeni da napuste Srbiju i da se sa delom snaga povuku u Sandžak i istočnu Bosnu. Od ovih i crnogorskih bataljona formirana je u Rudom 21. decembra Prva proleterska udarna brigada. Znatan deo partizanskih snaga ostao je u Srbiji, a Pokrajinski komitet KPJ za Srbiju u Beogradu, gde se vratio iz Sandžaka.
Borbe tokom 1942. i 1943. godine
General Dragoljub Mihailović je 2. marta 1943. godine, u jeku četvrte neprijateljske ofanzive, naredio svim svojim komandantima u Srbiji uništenje komunista uz pomoć Nedićeve policije:
U toku 1943. godine došlo je do razvoja Narodnooslobodilačkog pokreta u skoro svim krajevima Srbije. Formirane su Prva šumadijska i Prva južnomoravska brigada. Pokrajinski komitet KPJ za Srbiju je prešao iz Beograda na oslobođenu teritoriju, a Glavni štab NOV i PO Srbije je uspeo da organizovanije deluje. Južna Srbija je bila najjače uporište, naročito područja Jablanice, Toplice i Crne Trave. Zato su Glavni štab i Pokrajinski komitet prešli na taj prostor i tu ostali sve do oslobođenja Beograda, oktobra 1944. godine.
U toku 1942. i 1943. godine da bi oslobodili svoje snage, Nemci su u dva navrata širili okupacionu zonu u korist Bugarske. U to vreme četnički pokret je u Srbiji, predstavljao protivnika koji se nije smeo ni vojnički ni politički potceniti, prvenstveno zbog njegove klasne i kontrarevolucionarne uloge u odnosu na Narodnooslobodilački pokret. Kvisling Milan Nedić se sve čvršće poveza sa četničkim pokretom. Borba za pozicije u masama protiv uticaja snaga kontrarevolucije postale su najvažniji zadatak Komunističke partije Jugoslavije u Srbiji. I u strategijskim planovima Vrhovnog štaba NOV i POJ Srbija je postala sve značajniji činilac.
Oslobođenje Srbije
minijatura|Sa formiranja 6. južnomoravske brigade, 8.III 1944. Govori Živojin Nikolić Brka, komandant brigade. Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito ukazivao je da od razvoja prilika u Srbiji zavisi dalji razvoj događaja, ne samo u Jugoslaviji, već i na Balkanu. Zato je Vrhovni štab NOV i POJ u novembru 1943. godine uputio Drugu proletersku i Petu krajišku diviziju da izvrše prodor u zapadnu Srbiju, a u 1944. godine pojačava snage NOVJ prema Srbiji. Istovremeno, Narodnooslobodilački pokret u Srbiji, je sve više jačao. Broj novoformiranih brigada u južnoj i istočnoj Srbiji stalno se povećavao. U leto 1944. godine formirane su 21, 22, 23, 24, 25, 45, 46. i 47. divizija, a zatim 13. i 14. korpus. Ove divizije su zajedno sa Operativnom grupom divizija koju je Vrhovni štab NOV i POJ iz Crne Gore, istočne Bosne i Sandžaka uputio prema Srbiji, angažovane u razbijanju nemačkih i kvislinških snaga u Srbiji i u njenom potpunom oslobođenju.
Jedinice Narodnooslobodilačke vojske Srbije tesno su sadejstvovale s jedinicama Narodnooslobodilačke vojske Makedonije i na Kosovu u borbama protiv nemačkih snaga koje su se povlačile iz Grčke. Prodorom Grupe divizija preko Ibra u Srbiju, jula 1944. godine nemačke i kvislinške snage su razbijene na nekoliko grupacija. Prvi proleterski i Dvanaesti vojvođanski korpus NOVJ oslobodili su zapadnu Srbiju, 14. srpski korpus i 57. sovjetska armija istočnu Srbiju, a 13. srpski korpus NOVJ Niš i druga mesta u južnoj Srbiji. Dok su Prvi proleterski i 12. vojvođanski korpus sa sovjetskim snagama izvodili Beogradsku operaciju, 13. srpski korpus je posle oslobođenja Niša i Leskovca, uz sadejstvo snaga pod komandom Glavnog štaba NOV i PO Makedonije i Kosova, vodio uporne borbe protiv nemačke grupe armija „E“ koja je bila prisiljena da se povlači dolinom Ibra, preko Sandžaka za Bosnu. Delovi Prvog proleterskog i 14. vojvođanskog korpusa oslobodili su Kragujevac, a početkom decembra i sve ostale delove Srbije do Drine. Time je bila oslobođena čitava Srbija. Glavni štab NOV i PO Srbije je po naređenju Vrhovnog komandanta od divizija 14. srpskog korpusa formirao Južnu operativnu grupu za prodor preko Drine u istočnu Bosnu. Od tih snaga je 1. januara 1945. formirana Druga armija NOVJ.
U oslobođenom Beogradu je od 9. do 14. decembra 1944. godine održana Antifašistička skupština narodnog oslobođenja Srbije, na kojoj su prihvaćene odluke Oblasnog odbora Narodnooslobodilačkog odbora Kosova i Metohije i Glavnog Narodnooslobodilačkog odbora Vojvodine da Kosovo i Vojvodina budu u sastavu federalne Srbije i odluka Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Sandžaka da se veći deo Sandžaka pripoji Srbiji. U toku aprila obrazovana je prva Vlada federalne Srbije, a od 8. do 12. maja 1945. godine održan je Prvi osnivački kongres Komunističke partije Srbije.
Narodni heroji i istaknute ličnosti
desno|mini|Plakat „Srbija se umirit ne može“
Inez, Texas
Inez je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2.098 stanovnika.
Narodnooslobodilačka borba u Srbiji
Savremena tumačenja
Osvrćući se na tezu da je u okupiranoj Jugoslaviji vođen građanski rat, profesor Miodrag Zečević kaže:
Revenge (1990 film)
Revenge (naslov preveden kao Osveta) je američki igrani film snimljen 1990. u režiji Tonyja Scotta. Temelji se na istoimenom romanu Jima Harrisona, a protagonist, čiji lik tumači Kevin Costner, je američki mornarički pilot koji nakon završetka karijere odlazi na hacijendu svog prijatelja, meksičkog tajkuna (čiji lik tumači Anthony Quinn), gdje se zaljubi u njegovu suprugu (čiji lik tumači Madeleine Stowe). Radnja prati nasilne i tragične posljedice koje izaziva novostvoreni ljubavni trokut. Revenge je doživio loše kritike i komercijalni neuspjeh kod publike.
Mobile County, Alabama
je okrug u američkoj saveznoj državi Alabama.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 412.992, što je 13.149 (3,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Villa Sant'Angelo, L'Aquila
Villa Sant'Angelo je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 372 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 589 m.
Lake Kathryn, Florida
Lejk Katrin je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Florida.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 920, što je 75 (8,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Brian Eno
Eno je studirao na umjetničkoj školi, uzimajući inspiraciju iz minimalističkih slika, kada se ranih 1970-ih, s malo muzičkog obrazovanja, pridružio bendu Roxy Music svirajući klavijature i sintesajzere. Roxy Music je brzo postala uspješna na glam rock sceni, ali se Eno brzo umorio od stalnih sukoba s pjevačem Bryanom Ferryjem, kao i turneja, te je napustio bend nakon albuma For Your Pleasure (1973), započevši solo karijeru s art rock pločama Here Come the Warm Jets (1974) i Taking Tiger Mountain (By Strategy) (1974). Eno je proširio opus prema eksperimentalnim muzičkim stilovima sa (No Pussyfooting) (1973) (u surdadnji s Robertom Frippom), uticajnim Another Green World (1975) i Discreet Music (1975). Njegovi pionirski pokušaji stvaranja ambijentalne muzike sa "zvučnim pejzažima" su ga počeli zaokupljati nakon Ambient 1/Music for Airports (1978) i kasnijim Apollo: Atmospheres and Soundtracks (1983) koga je komponirao za dokumentarni film For All Mankind. Eno je usprkos toga nastavio pjevati na nekim od svojih ploča, kao što su Before and After Science (1977) i Another Day on Earth (2005).
Enov solo opus je bio prilično uticajan, zahvaljujući pionirskom radu na ambijentalnoj i generativnoj muzici, inovativnim tehnikama produkcije kao naglašavanju "teorije pred praksom". Također je uveo koncept muzike šanse zahvaljujući radu s drugim muzičarima. Do kraja 1970-ih Eno je radio s Davidom Bowiejem na slavnoj avangardnoj "Berlin Trilogy," pomogao popularizaciji američkog punk rock bend Devo i novog muzičkog žanra "New Wave", te često surađivao s Haroldom Buddom, Johnom Caleom, Clusterom, Robertom Frippom i Davidom Byrneom, kome je producirao znameniti album My Life in the Bush of Ghosts (1981). Producirao je i izvodio muziku na tri albuma grupe Talking Heads, uključujući Remain in Light (1980), producirao sedam albuma za U2, uključujući The Joshua Tree (1987), te, između ostalih, radio ploče za James, Laurie Anderson, Coldplay, Paul Simon, Grace Jones i Slowdive.
Kao umjetnik Brian Eno je paralelno s muzičkom karijerom radio na nekoliko multimedijskih projekata, kao što su umjetničke instalacije, novinska kolumna u The Observeru i "Oblique Strategies" (napisane s Peterom Schmidtom), špilu karata opd kojih svaka sadrži kriptičku primjedbu ili opservaciju vezanu uz rješavanje dilema. Također piše redovnu kolumnu za časopis Prospect.
Mezzagrande, Lecce
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 224 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 34 m.
Drage (Rakovica)
Drage je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Rakovica, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 30 stanovnika te 15 obiteljskih kućanstava.
Ustanak u Crnoj Gori 1941.
minijatura|[[Ustanak u okupiranoj Jugoslaviji septembra 1941. godine.]]
Trinaestojulski ustanak naroda Crne Gore je bio do tada najveći ustanak u porobljenoj Evropi. Otpočeo je 13. jula 1941. godine, pod rukovodstvom KPJ, a trajao je do polovine avgusta, kada je ugušen jakom italijanskom ofanzivom. Borbe su nastavljene daleko nakon toga.
Ustanak je izbio 13.7. 1941. godine, neposredno nakon početka formiranja proitalijanske crnogorske marionetske vlade. Ustaničke formacije su, koristeći iznenađenje, napale italijanske snage, zadale im teške gubitke i preuzele vlast nad mnogim oblastima Crne Gore. Iako planiran u mnogo manjoj meri, ustanak je od prvog dana dobio karakter opštenarodnog ustanka u kojem je učestvovalo oko 30.000 ljudi. Ustanici su razbili i zarobili do tada najveći okupatorski garnizon u porobljenoj Evropi, od oko 1000 talijanskih vojnika i starješina. Ustanak je dobrim delom ohrabren napadom Nemačke na SSSR.
Centralni istočnoaramejski jezici
Centralni istočnoaramejski jezici jedna od tri glavne skupine istočnoaramejskih jezika koji se govore na područjuSirije, Turske, Iraka, Irana i Izraela.
Ustanak u Crnoj Gori 1941.
Italijanska vojska je na to odmah reagirala pokretanjem tzv. julske ofanzive te je, koristeći nadmoć u tehnici, uspjela brzo preuzeti nadzor nad dijelovima crnogorske teritorije, ustanicima nanijeti gubitke i poduzeti represalije nad crnogorskim stanovništvom. Ustanak je krajem jula i početkom avgusta ugušen intervencijom 6 italijanskih divizija, a od septembra je počela ponovna organizacija partizanskih odreda od preostalih ustaničkih grupa.
Centralni istočnoaramejski jezici
Obuhvaća 14 jezika podijeljenih u dvije uže podskupine, sjeverozapadnu sa dva jezika i sjeveroistočnu sa 12. Njezini predstavnici su:
Ustanak u Crnoj Gori 1941.
U vreme SFRJ, 13. juli, se obeležavao kao Dan ustanka naroda Crne Gore, a danas kao Dan državnosti.
Centralni istočnoaramejski jezici
Sa sirjačkim jezikom i mandejskim jezicima čine istočnoaramejsku skupinu jezika.
Tornesch
Torneš je grad u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 49 opštinskih središta okruga Pineberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 12.995 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1056048, NUTS (DEF09) i LOCODE (DE TNH) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Pineberg Torneš se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Pineberg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 13 metara. Površina opštine iznosi 20,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 12.995 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 631 stanovnika/km².
Ustanak u Crnoj Gori 1941.
Pozadina
Na Cetinju je 12. jula 1941. godine održan Petrovdanski sabor koji su održali crnogorski separatisti i zelenaši pod predsedništvom Jove Popovića. Na ovom saboru je izglasano, poništenje odluke Podgoričke skupštine iz 1918. godine, ukunut Ustav Kraljevine Jugoslavije i sve njene institucije, i potom proglašena Nezavisna Država Crna Gora. Istom dekleracijom je upućena molba italijanskom kralju Viktoru Emanuelu da „odredi namesnika kraljevine Crne Gore“. Čim se saznalo za ove odluke stanovništvo se već u noći 12. i 13. jula 1941. godine podiglo na masovan ustanak.
Pripreme oružanog ustanka
Pripreme ustanka u Crnoj Gori su počele još u maju mesecu 1941. godine. Pokrajinski komitet Komunističke partije Jugoslavije za Crnu Goru je, u duhu sprovođenja odluka sa Majskog savetovanja CK KPJ održanog u Zagrebu, doneo odluku o formiranju pripremnih udarnih grupa za oružanu borbu. Grupe su formirane ilegalno i imale su različit sastav (od 10 do 30 ljudi), u njih su prvenstveno uključivani članovi KPJ, SKOJ-a i simpatizeri. Do otpočinjanja ustanka formirano je 290 grupa, sa oko 6.000 ljudi, među kojima je bilo 1.800 članova KPJ i oko 3.000 članova SKOJ-a.
Posle napada Trećeg rajha na Sovjetski Savez, 22. juna 1941. godine, u Crnoj Gori je, kao i u celoj Jugoslaviji, još više poraslo neraspoloženje prema okupatoru, a kod velikog broja članova Partije, kao i simpatizera SSSR-a, javila se vera u brz poraz Nacističke Nemačke i njenih saveznika.
Pokrajinski komitet je krajem juna, uputio proglas crnogorskom narodu pozivajući ga „da se pod rukovodstvom KPJ zbije u redove, ostvari čvrsto jedinstvo u borbi protiv okupatora i njegovih slugu, za svoje nacionalno oslobođenje, udružen sa svim porobljenim narodima Jugoslavije i Balkana, a u savezu sa velikim Sovjetskim Savezom“. Pokrajinski komitet je takođe izdao direktivu Mesnim komitetima da napuste gradove i pređu u sela, u blizini gradova i da rade u strogoj ilegalnosti, a ostalim članovima Partije da „ne spavaju kod svojih kuća, već da budu na oprezu, kako ne bi nili pohapšeni“.
Tokom maja i jula održano je nekoliko mesnih partijskih konferencija (Pljevlja, Bijelo Polje, Prijepolje i dr) na kojima je diskutovano o aktuelnoj političkoj situaciji i vršene analize dotadašnjih rezultata na pripremama ustanka.
Završne pripreme ustanka
minijatura|Popaljena sela od strane italijanskog okupatora u Boki Kotorskoj 1941. godine. Posle sednice Politbiroa Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije, održane 4. jula 1941. godine u Beogradu, na kojoj je donesena odluka o podizanju ustanka protiv okupatora, Milovan Đilas, član Politbiroa CK KPJ i Glavnog štaba NOP odreda Jugoslavije, upućen je u Crnu Goru da tamo izvrši završne pripreme i rukovodi ustankom. On je tada kao delegat Centralnog komiteta za Crnu Goru dobio specijalna ovlašćenja po partijskoj i vojnoj liniji, s pravom da smenjuje i kažnjavanja partijskih rukovodstava.
Milovan Đilas je, po dolasku u Crnu Goru, 8. jula 1941. godine u Stijenama Piperskim, kod Podgorice, održao sastanak Pokrajinskog komiteta KPJ za Crnu Goru i Boku, kojem su prisustvovali: politički sekretar PK Božo Ljumović, organizacioni sekretar PK Blažo Jovanović, kao i članovi Pokrajinskog komiteta: Radoje Dakić, Savo Brković, Budo Tomović, Vido Uskoković, Krsto Popivoda i Periša Vujošević.
Na sednici je jednoglasno prihvaćena odluka Centralnog komiteta o podizanju ustanka i rešeno da što pre otpočnu oružane akcije. Postojeće oružane grupe, sada kao gerilski odredi, trebali su da stupe u dejstvo protiv italijanskog okupatora. Na satanku je takođe odlučeno da članovi Pokrajinskog komiteta odu na teren i rukovodstvima Okružnih i Mesnih komiteta prenesu direktive za ustanak i pruže pomoć pri planiranju prvih akcija. Prema prvobitnom planu težište oružanih akcija je trebalo da bude usmereno na uništenje manjih okupatorskih posada, na rušenje komunikacija, kidanje TT veze i dr.
Ustanak
Tokom 15. jula oslobođen je Mojkovac, Bioče, Spuž i Lijeva Rijeka, a kod sela Košćela gerilski odredi su napali motorizovani bataljon italijanske divizije "Mesina" i tom prilikom ubili 70, ranili 110 i zarobili 290 italijanskih vojnika. Andrijevica je oslobođena 16. jula; Bijelo Polje, Berane, Danilovgrad, Žabljak i Kolašin, 20. jula; Šavnik, 22. jula i Grahovo 24. jula.
Jedna od najvećih borbi tokom Trinaestojulskog ustanka vođena je na putu između Cetinja i Budve, kod sela Brajića, kada su gerilski bataljoni iz zasede napali italijansku motorizovanu kolonu, jačine 20 kamiona, 6 tenkova, 7 motocikala i jedan putnički automobil. Posle višečasovne borbe italiajni su pretrpeli gubitke od 220 izbačenih iz stroja, dok su gerilci imali 2 mrtvih i 7 ranjenih.
Aktivnost KPJ tokom ustanka
thumb|Partizanski odred [[Sava Kovačević|Save Kovačevića kraj tenka zaplenjenog u borbi sa Italijanima kod Vilusa, oktobra 1941.]]
Pokrajinski komitet KPJ je 18. jula 1941. godine imenovao privremenu Vrhovnu komandu nacionalnooslobodilačkih trupa Crne Gore, Boke i Sandžaka čije je sedište u početku bilo u Piperima, kod Podgorice. Komandant Privremene komande je bio Arso Jovanović, politički komesar Milovan Đilas, a članovi: Božo Ljumović, Blažo Jovanović, Budo Tomović i Bajo Sekulić. Njen uticaj, se u početku, osećao jedino u okolini Podgorice. U većini srezova su obrazovane čete i bataljoni, po ugledu na plemenske formacije Crnogorske vojske, do 1916. godine, njima su rukovodili Mesni komiteti KPJ i delegati Pokrajinskog komiteta.