cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bačka
Istorija
Doseljavanje Srba sa južnih srpskih političkih oblasti počelo je u većoj meri u 15 veku za vladavine kralja Sigmunda. U prvoj polovini 16 veka stradala je Bačka prilikom seljačke bune 1514, a zatim i od provala Turaka.
1526. godine Bačka je bila centralni region jedne prolazne nezavisne države, kojom je vladao samozvani srpski car, Jovan Nenad. Prestonica njegove države bila je Subotica.
Privreda
Bačka, a naročito njen južni deo, vrlo je plodan, i spada među najplodnije delove Evrope. Stanovništvo se bavi u prvom redu zemljoradnjom. Proizvode se sve vrste žitarica, a naročito su čuveni bačka pšenica i kukuruz. U manjim količinama kultiviraju se i ostala žita. Pirinač uspeva oko Krstura i Torže. Znatna je proizvodnja kudelje, šećerne repe, kupusa i bostana. Veoma je razvijeno vrtlarstvo, a značajno je i voćarstvo. Vinogradarstva ima nešto oko Subotice. Šuma ima nešto pokraj Dunava, inače je Bačka gotovo potpuno bez šuma i ruda. Stočarstvo je sve do kraja 19. veka bilo glavno zanimanje stanovništva. Naročito je znatno gajenje konja, rogate marve krupnog zuba, ovaca i svinja. Bački su konji čuveni u Evropi, a najbolje se timare u kulskoj i bečejskoj opštini. Ima nekoliko državnih ergela, a ima i čuvenih privatnih staja sa glasovitim svetskim rasama. Kod rogate marve je više zastupljena marva bele boje (takozvana podolska rasa), naročito u ritovima, kao vrlo izdržljiva, dok se u stajama drže zapadne, plemenitije vrste. Svinjogojstvo je veoma važno. Znatno je zastupljeno gajenje živine, ribarstvo, svilarstvo, lov. Najviše stanovništva se bavi zemljoradnjom i stočarstvom, a u mnogo manjoj meri zanatstvom, trgovinom i industrijom.
Od industrije je značajna mlinska, a važna je i industrija kudelje, svile i uopšte tekstilna industrija. Isto tako značajna je lončarska, cementna, ciglarska, pivarska, kožna, itd. Trgovina je vrlo živa, naročito poljoprivrednim proizvodima, stokom i industrijskim proizvodima.
Messier 12
Messier 12 (M12 ili NGC 6218) je kuglasti skup u zviježđu Zmijonosac. Otkrio ga je Charles Messier 30. svibnja 1764. godine. Messier ga je opisao kao maglicu bez zvijezda, a prvi koji ga je razlučio je bio William Herschel 1783. godine.
Svojstva
Messier 12 je gotovo blizanac prividno susjednog kuglastog skupa Messier 10, nešto je veći i malo tamniji. Nekad se smatralo da je na pola puta od gustog otvorenog skupa, poput Messiera 11, do kuglastog skupa.
Messier 12 je tip IX kuglasti skup, što znači da nije jako koncentriran (Messier 10 je tip VII). Skup se nalazi na udaljenosti od 16,000 ly s stvarnim promjerom od 75 ly. Trenutačno nam se približava brzinom od 16 km/s. Dosad je otkriveno 13 promjenjivih zvijezda u skupu.
Najnovije studije iz 2006. godine pokazale su da je Messier 12 izgubio gotovo milijun zvijezda što je razlog neobično malom broju zvijezda. Vjeruje se da je Mliječni Put gravitacijskim utjecajem zarobio neke zvijezde.
Rancho Viejo, Bocoyna
Rancho Viejo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Bocoyna.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2384 m.
Jacales de Abajo, Guadalupe y Calvo
Jacales de Abajo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guadalupe y Calvo.
Messier 13
300px|thumb|right|Kuglasti skup M13, fotografija kroz 250 mm teleskop.
Messier 13 (M13 ili NGC 6205) također Veliki Herkulov Skup je kuglasti skup otkriven 1714. godine. Skup je otkrio Edmond Halley, Charles Messier ga je uvrstio u katalog 1. lipnja 1764. godine.
Svojstva
Messier 13 se nalazi u zviježđu Herkul, na udaljenosti od 25,100 ly. Prividni promjer skupa je 20' što na toj udaljenosti odgovara linearnim dimenzijama od 146 ly. Skup se sastoji od nekoliko stotina tisuća zvijezda. Prema njegovoj jezgri, koncentracija zvijezda je 500 puta veća nego u okolici Sunčeva sustava. Dosad su u skupu otkrivene 33 promjenjive zvijezde od kojih je najsjajnija zvijezda V11 sa prividnim sjajem od + 11.95 magnituda. Messier 13 se kroz prostor kreće brzinom od 245.6 km/s i trenutno nam se približava. Godine 1974. radioteleskop u Arecibu je poslao poruku poruku mogućim stanovnicima neke planete u skupu.
Vidljivost
Messier 13 je poznat po ljepoti kada se promatra teleskopom. Njegov prividni sjaj iznos +5.8 magnituda što znači da ga je moguće vidjeti golim okom u tamnim noćima, daleko od ulične rasvjete. Lako ga je primijetiti u dvogledu kao sjajnu mutnu mrlju. U manjim teleskopima moguće je nazrijeti granulaciju pri rubovima, teleskopi s objektivima od 100 - 150 mm razlučuju najsjajnije zvijezde pri rubovima. Veći teleskopi, s objektivima od 200 do 250 mm razlučuju rubove i djelomično jezgru. Veliki amaterski teleskopi mogu u potpunosti razlučiti skup. Zanimljiva pojava su 4 regije siromašne zvijezdama u skupu i mogu se uočiti vizualno.
Llano Grande, Cosalá
Llano Grande je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Cosalá.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 262 m.
Hurtmuhle, Bolzano
Hurtmuhle je naselje u Italiji u provinciji Bolzano, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 56 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 908 m.
Finca Elemento, Ocozocoautla de Espinosa
Finca Elemento je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Ocozocoautla de Espinosa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1132 m.
Општина Грачаница (Косово и Метохија)
Општина Грачаница је општина на Косову и Метохији. Површина јој је 131,25 км².
Историја
Формирана је по Закону о административним границама општина Скупштине Косова, од 20. фебруара 2008. године. Избори за локални парламент су одржани 15. новембра 2009. године. Ова је општина настала по плану Мартија Ахтисарија за децентрализацију на Косову и Метохији и требало је да створи општину са српском етничком већином на подручју општина Липљан, Косово Поље и Града Приштине. Влада Србије не признаје ову општину по важећем Закону о територијалној организацији Републике Србије од 27. децембра 2007. године.
Насеља
Општина обухвата следећа насељена места и катастарске општине, из општине Косово Поље насеља: Батусе и Угљаре, из општине Липљан насеља: Горња Гуштерица, Добротин, Доња Гуштерица, Лепина, Ливађе, Радево, Скуланово и Суви До из Града Приштине насеља Грачаница (као седиште општине), Бадовац, Лапље Село, Преоце, Сушица и део Чаглавице. Део насеља Чаглавица које улази у састав општине Грачаница обухвата насељени део насеља источно од магистралног пута Приштина-Липљан, до индустријске зоне која је на уласку у село од стране Приштине, а која је остала у саставу општине Приштина, насељу не припада насељени део поред пута којим се иде у албанско насеље Ајвалија и део западно од магистралног пута Приштина-Липљан. Постоји сумња међу локалним српским становништвом да је део Чаглавице који је остао у општини Приштина остао због разлога што у њему живи политичар Агим Чеку. По косовским законима у општини постоји и насеље Кишница, која не постоји по законима Србије, већ је у саставу насеља Грачаница.
Shellsburg, Iowa
Šelsburg je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 983 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 983 stanovnika, što je 45 (4,8%) stanovnika više nego 2000. godine.
Општина Грачаница (Косово и Метохија)
Демографија
Међународна организација -{OSCE}-, на основу података општинских служби, процењује број становника општине на 21.534, при чему би удео Срба био око 85%. .
Noah Hathaway
Noah Hathaway (13. novembar 1971 -) je američki glumac, najpoznatiji po ulozi Atreyua u filmu Beskrajna priča. Prije toga je stekao popularnost ulogom Boxeya u originalnoj verziji TV-serije Battlestar Galactica.
Општина Грачаница (Косово и Метохија)
Демографија
По подацима Централне изборне комисије на Косову и Метохији, у општини је регистровано на локалним изборима 2009. године 16.317 гласача, па би под условом да је бирачки списак ажуриран и уредно вођен у општини требало да живи нешто преко 20.000 становника.
¹-1948-1991 подаци садржани у насељу Грачаница. ²-1948-1991 обухвата и део насеља Чаглавица у општини Приштина.
Messier 9
Messier 9 (M9 ili NGC 6333) je Kuglasti skup u Zmijonoscu, pripada u originalna otkrića Charlesa Messiera. Otkrio ga je 28. svibnja 1764. i opisao kao maglicu bez zvijezda s promjerom od 3'. U zvijezde ga je prvi razlučio William Herschel oko 20 godina kasnije.
Svojstva
Messier 9 se nalazi 26,000 ly od Zemlje i samo 5,500 ly od središta naše galaksije. Njegov prividni promjer je 12' što znači da njegov stvarni promjer iznosi 90 ly. Sjeverni i zapadni rubovi su zaklonjeni oblakom prašine koji se nalazi u doglednici.
Messier 9 udaljava se od nas velikom brzinom od 224km/s. Siromašan je promjenjivim zvijezdama, tek 13 ih je otkriveno.
Amaterska promatranja
Messier 9 se može vidjeti u dvogledu kao mala mutna zvijezda. Zbog velike udaljenosti i međuzvijezdane prašine, najsjajnije zvijezde u skupu imaju prividan sjaj od +13.5 magnituda. Većina zvijezda ima još slabiji sjaja, +16.2. Teleskop s objektivom od 100 mm u stanju je pokazati središnje dijelove skupa, za razlučivanje zvijezda potreban je barem 150 mm objektiv. Veći teleskopi, s zrcalima od 250 mm i više, u stanju su razlučiti i jezgru skupa.
Messier 14
Amaterska promatranja
Zbog velike udaljenosti zvijezde su znatno tamnije u ovom skupu nego u ostalim kuglastim skupovima. Skup je moguće vidjeti u dvogledu kao malenu, tamnu mrlju koja naglo blijedi prema rubovima. Teleskop s 100 mm objektivom pokazuje naznake granulacije u dobrim uvjetima. S objektivom od 200 mm moguće je vidjeti naznake rezolucije i granu astu teksturu skupa. Veći teleskopi mogu razlučiti tek rubove skupa.
Grotte di Castro, Viterbo
Grotte di Castro je naselje u Italiji u provinciji Viterbo, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2560 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 478 m.
Opština Giera, Timiș
Giera je opština u Rumuniji u okrugu Timiš.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 73 m.
El Ocotal, Amixtlán
El Ocotal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Amixtlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 483 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 991 m.
Ovčjarsko
Ovčjarsko je naseljeno mjesto u okrugu Žilina, u Žilinskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2021. godine naselje je imalo 709 stanovnika.
Enterolakton
Enterolakton je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 298,333 Da.
Opština La Antigua, Veracruz
La Antigua je opština u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 2099 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 7 m.
Los Trejo, Alfajayucan
Los Trejo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Alfajayucan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1957 m.
Los Bules, Del Nayar
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 577 m.
Mari Natsuki
Junko Nakajima (中島 淳子), bolje poznata pod umjetničkim imenom Mari Natsuki (夏木 マリ), japanska je pjevačica, plesačica i glumica. 2007. je objavila zaruke sa Nobuom Saitōm, a vjenčali su se na proljeće 2008.
Povremeno i posuđuje glasove za anime filmove ili serije, kao što je Spirited Away.
Costa Trucchi, Cuneo
Costa Trucchi je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 332 m.
Boissy-lès-Perche
Boasi le Perš je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Centar (region), u departmanu Er i Loar koja pripada prefekturi Dre.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 534 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 15 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 33,66 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 188 metara (maksimalnoj 233 m, a minimalnoj 165 m).
Portile, Modena
Portile je naselje u Italiji u provinciji Modena, u regiji Emilia-Romagna.
Nolčovo
Nolčovo je naseljeno mjesto u okrugu Martin, u Žilinskom kraju, Republika Slovačka.
Гараши
Гараши је село на северозападним обронцима планине Букуље у општини Аранђеловац у Шумадијском округу. Према попису из 2011. било је 482 становника. Од центра села до Аранђеловца има 11 km.
Curețe, Râciu
Curețe je naselje u Rumuniji u okrugu Mureš u opštini Râciu.
Гараши
Етимологија
Највероватније да је име Гараши настало од речи „гар“ због начина обраде земље тј. претварања шума у њиве паљењем, а постоји верзија и да је први становник села био Никола Гараш. Први писани траг о овом месту сеже у XV век, тачније у годину 1476. а уцртано је на војној аустријској карти из XVIII века када се на њој нису налазила многа данашња већа места. Највећи прилив становништва је крајем XVIII и почетком XIX века, тачније за време Првог српског устанка.
Curețe, Râciu
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 370 m.
Гараши
Историја
Уз историју овог шумадијског села је везана и породица Савић која је после сеобе из овог села понела са собом и презиме Гарашанин. Политичку историја породице Гарашанин почиње Хаџи Милутин Савић-Гарашанин (1762-1842), устаник из оба српска устанка, обор-кнез јасенички и члан Државног савета за време кнеза Милоша. Његов син је Илија Гарашанин (1812-1874), вођа уставобранитеља, писац „Начертанија“, министар спољних и унутрашњих послова и председник владе код обе српске династије. Илијин син Милутин (1843-1898) један је од оснивача Напредне странке и њен председник, председник скупштине, председник владе за време краља Милана Обреновића, посланик у Паризу и академик. Осим ове чувене породице Гараши се могу подичити и једним од највећих српских реалиста Светоликом Ранковићем, сином гарашког свештеника Павла. За време свог кратког живота Ранковић је српској реалној књижевности подарио романе „Горски цар“, „Сеоска учитељица“, „Поручени идеали“, сада екранизовану приповетку „Стари врускавац“, затим „Ђавоља посла“, прозно дело „Јесење слике“ као и збирке песама. У скоро свим својим делима бавио се својим селом и његовим људима. У овом низу личности треба додати и Љубомира Плећевића, једног од првих српских авијатичара.
Знаменитости
На 10 km од Аранђеловца је 1976. године подигнуто акумулационо Гарашко језеро за снадбевање водом Аранђеловца и околине. Језеро лежи на површини од око 65 ha, највеће дубине 22 m, порибљено је и представља омиљено излетиште грађана Аранђеловца заједно са базеном поред самог језера који у свом садржају има и спортске терене и угоститељски објекат. Даље путем ка центру села налази се спомен чесма подигнута Гарашанима палим у ослободилачким ратовима (Друга армија српске војске је 1914. године пред Колубарску битку била једно време смештена у овом селу под командом војводе Степе Степановића). Иза чесме, поред школе „Илија Гарашанин“ налази се храст лужњак стар око 300 година који је под заштитом државе и представља праву реткост српске флоре. Преко пута је необична атракција Паун-стена, а низводно низ реку Букуљу налази се воденица из Ранковићеве приповетке „Ђавоља посла“. У селу постоји и црква св. Пророка Илије освештана 2005. године поред које треба да се гради споменик Илији Гарашанину и Светолику Ранковићу.
Демографија
У насељу Гараши живи 488 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 44,2 година (43,1 код мушкараца и 45,4 код жена). У насељу има 211 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,87.
Ово насеље је скоро у потпуности насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Nolčovo
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 243 stanovnika.
Portile, Modena
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 984 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 53 m.
Granja Número 16, Apaseo el Alto
Granja Número 16 je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Apaseo el Alto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2013 m.
Messier 15
Messier 15 (M15 ili NGC 7078) je Kuglasti skup u zviježđu Pegaz koji je otkrio Jean-Dominique Maraldi 1746. godine. Charles Messier u svoj ga je katalog uvrstio 3. lipnja 1764. godine kao maglicu bez zvijezde, a William Herschel 1783. prvi razlučio na pojedine zvijezde.
Svojstva
Messier 15 je jedan možda najgušći kuglasti skup u Mliječnoj Stazi. Nalazi se na udaljenosti od 33,600 ly, a sjaj mu je 336,000 puta veći od Sunčeva. Promjer skupa je oko 175 ly.
Jezgra ovog skupa je doživjela urušavanje zbog čega su zvijezde u središtu veoma gusto zbijene. Vjeruje se da u središtu ovog skupa se nalazi crna rupa. Crna rupa u Messieru 15 se nalazi na otprilike istoj udaljenosti kao i galaktičko središte ali je znatno manje zaklonjena međuzvjezdanim plinom i prašinom. Zato je moguća crna rupa u Messieru 15 pogodna za promatranje.
Messier 15 je jedan od četiri kuglasta skupa naše galaktike koji u sebi imaju planetarnu maglicu. Planetarna maglica Pease 1 je otkrivena 1928. godine.
Amaterska promatranja
Zbog velikog prividnog sjaja od +6.2 magnitude, za promatranje Messiera 15 nije potreban jak teleskop. Kroz manji dvogled se može vidjeti kao sjajna mutna zvijezda. Za razlučivanje pojedinih zvijezda pri rubovima skupa potreban je teleskop s promjerom 114mm. Veći teleskopi pokazat će veći broj zvijezda pri rubovima ali jezgra skupa ostati će ne razlučena i u velikim amaterskim teleskopima. Najsjajnije zvijezde u ovom skupu su prividnog sjaja od +12.6 magnituda.
Los Cuates, Angel R. Cabada
Los Cuates je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Angel R. Cabada.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 282 m.
Andrea del Verrocchio
Andrea del Verrocchio, rođen kao Andrea di Michele di Francesco de' Cioni, (Firenca, oko 1435. – Venecija, 1488) je bio utjecajan talijanski kipar, zlatar i slikar koji je radio na dvoru Lorenza Medicija u Firenci. Njegovi još slavniji učenici bili su: Leonardo da Vinci, Perugino, Ghirlandaio i Sandro Botticelli; također je utjecao i na Michelangela. Radio je u zrelom klasičnom stilu renesanse.
Biografija i djela
thumb|left|200px|Madona s Djetetom, oko 1470., Verrocchiova radionica, [[Metropolitan muzej, New York.]]
Verrocchijev otac bio je Michele di Francesco Cioni koji je radio kao opekar i kasnije kao poreznik. Nije se nikada ženio i skrbio je za članove šire obitelji. Michele je postao poznat kad se pridružio dvoru Medicija u kojemu je ostao dok nije premjestio svoju radionicu u Veneciju.
thumb|200px|Nevjerni Toma, Or San Michelle, Firenca. Andrea je započeo svoj rad u zlatarskoj radionici Giulija Verrocchija od kojega je preuzeo svoje prezime. Mogućnost da je šegrtovao s Donatellom ostaje neprovjerena. Njegovi pokušaji u slikarstvu datiraju od 1460tih kad je radio u Pratu uz Lippija.
Oko 1465. radi na fontani stare sakristije u bazilici sv. Lorenca u Firenci. Između 1465. i 1467. odradio je grobni spomenik Cosimu Mediciju za kriptu ispod oltara iste crkve, a 1472. dovršio je spomenik Pieru i Giovanniju Mediciju u staroj sakristiji.
Godine 1466. trgovački ceh naručio je brončanu grupnu skulpturu Nevjerni Toma za vanjsku nišu crkve Or San Michele. Skulptura je smještena 1483. Verrocchio je napravio grupu od dvije figure s ciljem da izbjegne puku frontalnost i u želji da likovi budu prepoznatljiva karaktera; Krist je u središtu niše, a sv. Toma izlazi izvan okvira niše.
Godine 1468. Verrocchio je napravio slavni kandelabar, sada u Amsterdamu, za hodnik firentinske gradske vijećnice (Palazzo Vecchio). U ranim 1470tima otputovao je Rim, dok je 1474. dovršavao spomenik Forteguerri ispred katedrale u Pistoi koji je ostao nedovršen. Jedino potpisano Verrocchijevo djelo je slika Madona s Djetetom i svecima u katedrali u Pistoi.
thumb|left|250px|Nevjerni Toma, detalj, Or San Michelle, Firenca.
Od 1474.-1475. radio je svoju najpoznatiju sliku: Krštenje Krostovo, danas u galeriji Uffizi u Firenci. U ovom djelu pomagao mu je njegov učenik Leonardo da Vinci, tada tek mladić. On je završio pozadinu na slici i lijevog anđela, detalji koji su nadmašili kvalitetu ostatka slike. Prema Vasariju, Andrea je bio toliko zapanjen Leonardovim umijećem da se zarekao kako nikada više neće dotaknuti kist.
Nakon polovice 1470tih Verrocchio se potpuno posvetio kiparstvu u kojemu je bio dosljedan stilu na firentinskom kanonu. To se može vidjeti na brončanim skulpturama kao što je njegov David. Naručen od Lorenza i Giuliana Medicija oko 1476. (danas u galeriji Bargello), Verrocchijev David je maloljetan i stidljiviji u odnosu na Donatellovog provokativnog David. Pomalo gotički u oblikovanju, idealistička ljepota njegovih crta je Ghibertiju nego inovativnosti Donatella. Danas se vjeruje da je Verrocchiju kao model za Davida poslužio sam Leonardo.
Oko 1478. završio je Krilatog kerubina s dupinom namijenjenog za fontanu u vili Medici u Careggi, danas u Gradskoj vijećnici. Ova izvanredna grupna skulptura inspirirana je dinamičnim naturalizmom koji je Verrocchio naučio od Settignana. Iz istog vremena je Dama s mazzolinom i reljef za nadgrobni spomenik Francesca Tornabuonija u crkvi sv. Marije (bivši Minervin hram) u Rimu (danas u galeriji Bargello).
thumb|300px|Konjanička skulptura [[kondotjera Colleonija iz 1478., Venecija.]]
Bartolomeo Colleoni
Godine 1478. Verrocchio je započeo svoje najslavnije djelo, konjaničku skulpturu kondotjera Colleonija, koji je preminuo samo tri godine ranije. Djelo je naručila Mletačka republika. Bio je to prvi pokušaj da se napravi konjanička skulptura u kojoj konj ne bi svim nogama bio oslonjen na bazu. Skulptura je osobita i zbog pažljivo urađenog zapovjednog pogleda na licu Colleonija.
Verrocchio je poslao model u vosku 1480. i 1488. se preselio u Veneciju kako bi pomogao konačnom odlijevanju skulpture. Nažalost, iste godine je i preminuo i nikada nije vidio dovršeno djelo.
Farni, Vibo Valentia
Farni je naselje u Italiji u provinciji Vibo Valentia, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 596 m.
Mesa de Jacales, Guadalupe y Calvo
Mesa de Jacales je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guadalupe y Calvo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2537 m.
Brilliant, Ohio
Brilijant je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.482.
Los Almendros, Tihuatlán
Los Almendros je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tihuatlán.
El Tecomate, Cosalá
El Tecomate je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Cosalá.
Los Almendros, Tihuatlán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 90 m.
El Tecomate, Cosalá
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 49 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 269 m.
El Retazo, Ocozocoautla de Espinosa
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 756 m.
Tale (TV serija)
Tale je jugoslavenska televizijska miniserija u produkciji TV Sarajevo emitirana 1979. godine. Temelji se na romanu Derviša Sušića, a po žanru je mješavina drame i komedije. Protagonist čiji lik tumači Miralem Zupčević, je partizan koji se po završetku rata vraća u svoje rodno mjesto u unutrašnjosti BiH gdje njegov povratak među sumještanima izaziva niz reakcija, od pozitivnih do negativnih.
Tale je poznat po tome što se prve epizode odigravaju u Sloveniji na samom kraju rata, odnosno završnih partizanskih operacija te prikazuju masovno zarobljavanje osovinskih vojnika i civila poznatih kao Blajburška predaja, a čija je sudbina u Jugoslaviji sve do kraja 1980-ih i početkih 1990-ih bila tabu tema.
Uloge
Ostale uloge ▼
Kompletna TV ekipa ▼
Dirk Benedict
Dirk Benedict (rođen kao Dirk Niewoehner 1. marta 1945) je američki glumac najpoznatiji po ulozi poručnika Templetona "Facemana" Pecka u TV-seriji The A-Team, kao i poručnika Starbucka u originalnoj verziji TV-serije Battlestar Galactica.
Benedict, koji se osim glume bavi i književnošću, je godine 2006. izazvao veliku pažnju člankom u kome je žestoko kritizirao novu verziju Battlestara Galactice navodeći da je vrijednosno kompromitirala original.
Messier 18
Messier 18 (M18 ili NGC 6613) je otvoreni skup smješten između Maglice Omega i Messiera 24. Otkrio ga je Charles Messier 3. lipnja 1764. godine.
Svojstva
Messier 18 je siromašan otvoreni skup. Udaljenost mu je procijenjena na 4,900 ly. Sastoji se od 20 zvijezda koje se protežu na prostoru od 17 ly.
Skup je relativno mlad, tek mu je 32 milijuna godina.
Amaterska promatranja
Messier 18 se najbolje može vidjeti na malom povećanju u manjem teleskopu. Kroz teleskop od 200 mm može se vidjeti 20 zvijezda rasutih na pozadini Mliječne staze. U dvogledu se može vidjeti kao mutna zvijezda među mnogobrojnim zvijezdama.
Guadalajara, Bocoyna
Guadalajara je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Bocoyna.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2211 m.
Messier 17
Messier 17 (M17 ili NGC 6618) je maglica koju je otkrio Philippe Loys de Chéseaux 1745. godine u zviježđu Strijelac. Charles Messier samostalno ju je otkrio 3. lipnja 1764. i uvstio u katalog kao 17. objekt.
Svojstva
Maglica se nalazi na udaljenosti od 5,000 ly i sjaji prividnim sjajem od +6.0 magnituda. Dimenzije najčitanijega dijela maglice su oko 15 ly, a tamnije izdanci se protežu na prostoru od 40 ly.
Messier 17 je regija u kojoj se odvija stvaranje zvijezda. Za razliku od M 16 gdje su te zvijezde vidljive, u ovoj maglici zvijezde su skrivene iza debelih oblaka prašine. Zračenje mladih zvijezda pobuđuje vodik koji intenzivno sjaji. Najtopliji dijelovi maglice su bijeli i nisu preeksponirani na fotografijama kako se čini.
Masa maglice je oko 800 puta veća od mase Sunca, dovoljno za stvaranje sjajnog otvorenog skupa i znatno većeg nego Orionova maglica.
Messier 17 se nalazi u istom spiralnom kraku kao i Messier 16. Messier 17 je bliža od te dvije maglice ali su one relativno blizu i možda su dio velikog oblaka plina.
Skup od 35 zvijezda nalazi se u blizini maglice.
Amaterska promatranja
Maglica je veoma svijetla i lako se uočava u običnom 10x50 dvogledu. Manji teleskopi će pokazati najsjajniji dio maglice koji izgleda kao labud ili kvačica. Tamnije dijelove moguće je uočiti s teleskopom od 200 mm u promjeru, a filteri poput UHC i OIII nisu na odmet.
Gambugliano, Vicenza
Gambugliano je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 287 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 147 m.
Messier 16
Svojstva
Messier 16 se nalazi na udaljenost od 7,000 ly od nas. On je jedan od najfascinantnijih objekata u Strijelčevom kraku Mliječne staze.
U maglici se sada odvija proces formiranja zvijezda. Proces formiranja se odvija uz tzv slonovske surle, stupce prašine koji zaklanjaju pozadinsko svijetlo. Snažno zračenje mladih zvijezda pobuđuje okolni plin i prašinu zbog čega on svijetli. Maglica se prostire na području od 70x55 ly.
Istraživanja pomoću svemirskog teleskopa Chandra u rendgenskom spektru pokazala su da vruća područja, vezana uz mlade zvijezde, se ne pokapaju s stupcima prašine. Čini se da je vrhunac formacije zvijezda se dogodio prije milijun godina. Danas u stupcima prašine nastaju zvijezde slične Suncu.
Zvjezdano jato je staro tek 5.5 milijuna godina i još se stvara. Zbog tako male starosti jata, još su vidljive veoma vruće zvijezde centralnog tipa O6. Najsjajnija od tih zvijezda ima prividni sjaj od +8.24 magnitude što na toj udaljenosti odgovara sjaju 20,000 puta većem od Sunca. Messier 16 je jedan od najsjajnijih otvorenih skupa s ukupnim sjajem koji je 165,000 puta veći od Sunčeva Otvoreni skup se proteže na nebu 7' ili oko 14 ly u stvarnosti.
Amaterska promatranja
Messier 16 je dosta lako naći, koristeći zvijezde u zviježđu Štit. Dvogled će pokazati skup kao mutnu mrlju na mjestu otvorenog skupa. Teleskop s 100 mm u promjeru pokazat će oko 20 zvijezda i naznake maglice. Veliki teleskopi, oko 300 mm u promjeru, mogu vidjeti stupove prašine. Korištenje filtera poput UHC ili OIII je preporučljivo.
Eksterni linkovi
Skica M16
New Market, Indiana
Nju Market je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 636, što je 23 (-3,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Pukotina raja (TV drama)
Pukotina raja je jugoslovenska crno-bela televizijska drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1959. godine. Režirao ju je Slavoljub Stefanović Ravasi, a scenario je napisao Milan Tutorov.
Iste je godine Tutorovljev predložak ekranizovan u obliku istoimenog celovečernjeg filma u režiji Vladimira Pogačića.
Omastina
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 40 stanovnika.
Fontanelle, Verona
Fontanelle je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 41 m.
Sulejman Čelebija
Sulejman Čelebija (, 1377 — 17. 2. 1411) je bio drugi sin sultana Bajazita I (1389 — 1403) i vladar dela Otomanske imperije (1402 — 1411), tokom građanskog rata koji usledio nakon Angorske bitke 1402. godine. U početku su njegovu vlast prihvatile sve zaraćene strane u srpskom dinastičkom sukobu - Brankovići, despot Stefan Lazarević i njegov pobunjeni brat Vuk Lazarević.
Prema navodima savremenika, Sulejman je bio poznat po svojoj ljubavi prema piću i razvratu, a smatra se da je gajio neku vrstu naklonosti prema hrišćanstvu, što su mu pojedini muslimanski saplemenici zamerali. Vizantijski hroničari ga karakterišu kao hrabrog vojnika (Halkokondil), ali i kao nežnog, prostodušnog, saosećajnog i velikodušnog čoveka (Duka).
Tercera Manzana la Ladera, Alfajayucan
Tercera Manzana la Ladera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Alfajayucan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 51 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1898 m.
Sulejman Čelebija
Život
Sulejman je svoj položaj učvrstio povezivanjem sa nekim hrišćanskim državama na Balkanu, prvenstveno Vizantijom, kojoj je, prema sporazumu sa početka 1403. godine, vratio Solun sa okolinom i niz gradova na obali Mramornog i Crnog mora, a vizantijskog cara je oslobodio vazalnih obaveza i plaćanja harača.
Tokom narednih godina, on je proširio svoju vlast i na deo Male Azije, možda pobedom nad svojim mlađim bratom Isom. Krajem 1408. godine primio je kneza Vuka Lazarevića i početkom iduće godine je pokrenuo ofanzivu na Srbiju, kao podršku Vukovim zahtevima da mu bude despot Stefan dodeli deo države na upravu. Novi napad je otpočeo u junu, a prethodno su se u borbe na despotovoj strani uključile snage kralja Žigmunda Luksemburškog (1387 — 1437). Posle žestokih borbi vođenih tokom leta, Sulejmanove snage su potisnule Stefana do samog Beograda, posle čega je on otpočeo sa pregovorima sa Vukom koji su doveli do podele zemlje. Mlađem bratu su pripali prostori južno od Zapadne Morave i on je u njima vladao kao samostalan vladar koji priznaje Sulejmanovu vrhovnu vlast.
Početkom 1410. godine, njegov brat Mehmed (I), koji je kontrolisao veći deo Male Azije, poslao je njihovog preostalog brata Musu u Evropu, da suzbije Sulejmana. Njegove pristalice i hrišćanski saveznici su početkom godine zauzeli Galipolj, a 13. 2. su potukli Sulejmanovog begler-bega Sinana, kod Jambola, što je primoralo Sulejmana, koji se tada nalazio u Maloj Aziji, da se vrati na Evropski kontinent.
On je u maju iste godine obnovio svoj sporazum sa vizantijskim carem Manojlom II, koji je prebacio njegove trupe u Evropu. Tom prilikom se on možda oženio i ćerkom Manojlovog brata, despota Teodora I. Njegove snage su 15. 6. potukle Musine, u bici kod Kosmidiona, u predgrađu Carigrada. Posle nje je ponovo pokušao da iskoristi odsustvo despota Stefana, koji se borio na Musinoj strani i da preko Vuka Lazarevića i Lazara Brankovića preuzme kontrolu nad Srbijom. Njegov plan su osujetile Musine pristalice koje su ih 5. 7. zarobile kod Filipolja i kasnije pogubile.
Iako je ponovo potukao Musine snage 11. 7. kod Hadrijanopolja, njegove pristalice su prelazile na Musinu stranu, prevashodno zbog njegovog beskompromisnog stava prema Vizantiji, sa kojom je Sulejman tesno sarađivao. Početkom 1411. godine Musa je kod Serdike potukao Sulejmanove snage, što je praktično predstavljalo i kraj rata među njima. Sulejman je nakon toga shvatio da gubi uporište i u samom Hadrijanopolju, zbog čega je pobegao iz grada i krenuo ka Carigradu. Na tom putu, on je 17. 2. poginuo kod Dugunči Ila, a u izvori se pojavljuje više verzija njegove smrti, prema kojima on ili ubijen tokom bekstva ili je uhvaćen i zadavljen po Musinom naređenju.
Njegov sin Orhan je, uz podršku Vizantije, pokušao da se posle njegove smrt umeša u borbe oko vlasti, u čemu nije uspeo. Sulejmanov unuk, koji se takođe zvao Orhan, je živeo u Carigradu i sa svojim ljudima je učestvovao u poslednjoj odbrani grada, koji su Osmanlije opsedale, tokom proleća 1453. godine. On je i poginuo, za vreme završnih borbi koje su usledile 29. 5., u kojima je stradao i poslednji vizantijski car Konstantin XI Dragaš (1449 — 1453), sin Manojla II.
Chaméane
Šamean je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Pij de Dom koja pripada prefekturi Isoar.
Costa, Cuneo
Costa je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 605 m.
Arroyo Barbón, Del Nayar
Arroyo Barbón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini Del Nayar.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 710 m.
Rukomet na Olimpijadi 2020. – Muškarci
Rukometni turnir za muškarce na Olimpijadi 2020. održao se od 24. srpnja do 7. kolovoza 2021. godine u Tokyu, u Nacionalnoj sportskoj dvorani Yoyogi. Turnir se inicijalno trebao održati 2020. godine, ali je zbog pandemije koronavirusa (COVID-19) odgođen za godinu dana, zajedno s cijelim Olimpijskim igrama. Format natjecanja ostao je nepromijenjen u odnosu na prethodno izdanje, što je značilo da je na njemu sudjelovalo ukupno 12 reprezentacija, koje su bile podijeljene u dvije skupine po šest reprezentacija. Po četiri reprezentacije iz svake grupe prošle su u sljedeći krug, koji se igrao po sustavu izbacivanja. Temeljem odluke organizatora, sve su se utakmice igrale bez prisustva gledatelja.
Aktualni branitelj naslova bila Danska, koja je 2016. godine u finalu pobijedila Francusku. Finale ovog turnira bila je repriza finala iz 2016. godine, s tim da je Francuska ovoga puta bila uspješnija (25:23) i tako osvojila svoje treće olimpijsko zlato, postavši prva muška reprezenetacija u historiji koja je osvojila tri olimpijska zlata u rukometu; bilo im je to, ujedno, i četvrto uzastopno finale. Treće mjesto, po četvrti puta u svojoj historiji, osvojila je Španjolska, koja je pobijedila Egipat; Egipat je bio prva afrička i tek druga neeuropska reprezentacija koja je došla do polufinala olimpijskog turnira. Najbolji strijelac, sa 61 postignutim golom, bio je danski reprezentativac Mikkel Hansen. Najboljim igračem turnira proglašen je mladi danski reprezentativac Mathias Gidsel, dok je Vincent Gérard proglašen najboljim golmanom turnira.
Pregled momčadi i kvalifikacija
MOO je odredio da će na turniru sudjelovati ukupno 12 reprezentacija. Po jedno mjesto imali su domaćin te svjetski prvak iz 2019. godine. Četiri kontinentalne zone (Amerike se ubrajaju pod jednu) održale su kontinentalne turnire kako bi se odredio po jedan kontinentalni predstavnik, dok je dodatnih šest reprezentacija, temeljem plasmana na drugim natjecanjima, plasman izborilo kroz posebne kvalifikacijske turnire. Konačni popis izgledao je ovako:
Ždrijeb
Nakon što su 14. ožujka 2021. godine bile poznate sve reprezentacije koje će sudjelovati na Igrama, objavljen je raspored momčadi po jakosnim skupinama; kao i ranije, reprezentacije su podijeljene u šest jakosnih skupina s po dvije reprezentacije. Konačni ždrijeb turnira održan je 1. travnja 2021. godine. Jakosne skupine izgledale su ovako:
Suci
IHF je 21. travnja 2021. godine objavio konačni popis sudaca za olimpijski turnir, koji je, kao i ranije, uključivao muške i ženske sudačke parove, odnosno jedinstveni popis za muški i ženski turnir. Popis je izgledao ovako:
Grupna faza
Napomena: Sva vremena prikazana su prema japanskom standardnom vremenu (UTC+9).
Kao i na prethodnom turniru, dvanaest reprezentacija podijeljeno je u dvije grupe po šest. U grupnoj fazi, svaka reprezentacija igra sa svakom po jednu utakmicu, nakon čega četiri najbolje reprezentacije iz grupa prolaze u četvrtfinale, gdje se igra sustav na izbacivanje. Dvije posljednjeplasirane reprezentacije iz svake grupe završavaju natjecanje.
Kriterij rangiranja
Ukoliko se u fazi po grupama dogodi da dvije ili više momčadi imaju jednak broj bodova nakon svih odigranih utakmicama, njihovo rangiranje izvršit će se prema sljedećem redoslijedu kriterija:
Polufinale
<section end=D2 />
Individualna postignuća
{| style="background-color: transparent; width: "
Potrero del Cerrito de la Cal, Apaseo el Alto
Potrero del Cerrito de la Cal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Apaseo el Alto.
Rukomet na Olimpijadi 2020. – Muškarci
Individualna postignuća
Izvor: ihf.info
Potrero del Cerrito de la Cal, Apaseo el Alto
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1926 m.
Mirasol, Amixtlán
Mirasol je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Amixtlán.
El Gallinero, Victoria
El Gallinero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Victoria.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1904 m.
Enterostatin
Enterostatin je organsko jedinjenje, koje sadrži 21 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 496,561 Da.
Centro 22, Roma
Centro 22 je naselje u Italiji u provinciji Roma, u regiji Lazio.
Pozza, Modena
Pozza je naselje u Italiji u provinciji Modena, u regiji Emilia-Romagna.
Rușii Munți, Rușii Munți
Rușii Munți je naselje u Rumuniji u okrugu Mureš u opštini Rușii Munți.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 2216 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 456 m.
Messier 19
Messier 19 (M19 ili NGC 6273) je kuglasti skup kojeg je otkrio Charles Messier 5. lipnja 1764. godine u zviježđu Zmijonosac. William Herschel je prvi koji ga je mogao razdvojiti u zvijezde 1784. godine.
Svojstva
Messier 19 je najeliptičniji poznati kuglasti skup. Uzrok ovome je blizina središtu Mliječne staze koji na skup djeluje plimnim silama. Od nas je udaljen 28,000 ly ali samo 5,200 ly od središta Mliječne staze. M10 se od nas udaljava brzinom od 146 km/s.
Messier 19 je poprilično gust i bogat skup. Jezgra skupa pripada među gušće jezgre kuglastih skupova. Njegov prividni promjer na nebu je 17' što iznosi 140 ly u stvarnosti.
Najsjajnije zvijezde skupa su +14. magnitude,a prosječan sjaj zvijezda na glavnom nizu je +15.3 magnitude. U skupu su pronađene samo 4 promjenjive zvijezde tipa RR Lyrae.
Amaterska promatranja
Prividni sjaj skupa je +7.2 magnitude što znači da ga je moguće vidjeti u dvogledu. Nažalost, njegova velika južna deklinacija ograničavajući je faktor u promatranju iz Hrvatske. Teleskop od 200 mm samo će pokazati naznake sjajnijih zvijezda.
Eksterni linkovi
Skica M19
Suhoj Su-25
Suhoj Su-25 (NATO naziv: Frogfoot) je zrakoplov namjenjen za blisku podršku, jurišne zadatke, te za protutenkovsku borbu. Ovaj se zrakoplov nalazi u aktivnoj službi u Rusiji, kao i u drugim zemljama koje su pripadale istočnom bloku, ili su nastale raspadom SSSR-a.
Opština Apazapan, Veracruz
Apazapan je opština u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz.
Suhoj Su-25
Su-25 je nastao na temelju istraživanja Suhoja u kasnim 1960.-ima zbog potrebe za vojnim zrakoplovom koji bi imao ulogu jurišnika. Prvi prototip je poletio 22. veljače 1975.
Opština Apazapan, Veracruz
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 1222 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 408 m.
Suhoj Su-25
Razvoj
Na početku 1968. sovjetsko ministarstvo brane shvaća da postojeći zrakoplovi i novi u razvoju ne zadovoljavaju zahtjeve novog oklopljenog jurišnika. Gledajući na primjerima iz WWII i drugih lokalnih ratova, dizajner su uvidjeli da svi tadašnji zrakoplovi su prebrzi (pilot izgubi metu iz vida) ili imaju premalo oklopa oko kokpita i vitalnih dijelova zrakoplova.
Grotte Santo Stefano, Viterbo
Grotte Santo Stefano je naselje u Italiji u provinciji Viterbo, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2802 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 292 m.
Suhoj Su-25
Razvoj
U ožujku 1969. sovjetsko zrakoplovstvo objavilo je natječaj za dizajn novog zrakoplova a natjecali su se: Iljušin, Jakovljev, Mikojan i Suhoj. Zadaća dizajniranja novog aviona zadana je Pavelu Sukhoiju a serijska proizvodnja započinje 1978. u tvornici Tbilisi u Gruziji.
U proljeće 1980. dva prototipa su poslana na 50-to dnevna testiranja u Afganistan, gdje su u tom razdoblju izvršili oko 100 borbenih letova. Zapovijednici su hvalili zrakoplov, posebno njegovu odličnu mogućnost manevriranja prilikom približavanja cilju u uskim klancima i planinama. Zapadni novinari koji su u to vrijeme pratili Muđahedine su uspjeli uslikati novi zrakoplov te je uskoro dobio NATO naziv "Froogfoot".
Dizajn
Su-25 ima dva spremnika za gorivo u trupu te po jedan u svakom krilu, što mu daje unutarnji kapacitet goriva od 3.660 litara no nema mogućnost nadolijevanja goriva u zraku. Ispod svakog krila se nalazi pet podvjesnih točaka za spajanje naouružanja a na rubnom nosaču može ponijeti i rakete zrak-zrak za samoobranu. Dva spojišta na krilima koja se nalaze najbliže trupu zrakoplova su pojačana i uglavnom su namjenjena nošenju vanjskih spremnika za gorivo, no najčešće se koriste samo dva spremnika zapremnine 1.150 litara svaki.
Zrakoplov nosi 250 komada streljiva za 30 mm top, a vanjsko naouranje uglavnom čini višenamjenska FAB bomba, RBK raspršavajuća bomba te nevođena raketna zrna kalibra 57 mm. U iznimnim slučajevima na vrhove krila može nositi dvije rakete zrak-zrak kratkog dometa (R-60M) te pametne laserski navođene bombe. mini|200px|Nosni dio
Ima noramalni aerodinamički dizajn s krilima na vrh trupa ("na ramenima"). U izradi se koristilo više različitih metala: 60% aluminij, 19% čelik, 13.5 titanij, 2% magnezijeve legure i 5,5 % ostalih materijala.
Pilotska kabina
Pilot sjedi na sjedala za katapultiranje Zvezda K-36. Pilotska kabina je okružen čeličnim pločama koje imaju ulogu zaštite pilota. Standardno, odmah iza pilota nalaze se "tračnice" po kojima ide sjedalo pri katapultiranju. Ispod pilotske kabine se nalazi top a sa strane ima ugrađene ljestve radi lakšeg pristupa. Poklopac kabine se otvara se otvara prema desno a izrađen je od neprobojnog stakla. Pilotska vidljivost iz kokpita je loša budući da pilot sjedi nisko kako bi bio zaštićen, a stražnji se dio uopće ne vidi. Zbog toga ima ugrađeni periskop koji mu omogućuje samo djelomičnu vidljivost. mini|lijevo|200px|Gruzijski Su-25 s raketom zrak-zrak Pilotska kabina je izrađena jako jednostavno tako da nema ni HUD a većina avionike je zaštićena dodatnim oklopom.
Motori
Su-25 je prvotno bio opremljen s dva R95Sh turbo-mlazna motora, koji nisu imali naknadno sagorijevanje. Motori su bili odvojeni, svaki u svom prosotru na lijevom i desnom dijelu trupa. Motori se hlade zrakom pomoću posebnih otvora. Su-25 ima i poseban sustav čiščenja motora nakon neuspjelog paljenja (pumpe sakupljaju ostatke goriva i ulja). Najnovije inače Su-25 opremljene su s motorima R-19 koji su se pokazali robustnijim te izdržljivijim u slučaju oštećenja u borbi.
Povijest korištenja
Čim su Su-25 dostavljeni zrakoplovstvu, poslani su u Afganistan gdje su počeli službu već od 1982. U ratu je bio dosta koristan zahvaljujući svojoj okretnosti i mogućnosti nošenja velike količine naoružanja te je često sudjelovao u akcijama zajedno s Mil Mi-24 jurišnim helikopterom pružajući vatrenu podršku ukoliko se Mi-24 nije mogao samostalno nositi s neprijateljima. Napade je vršio uglavnom pomoću nevođenih bombi i raketnih zrna, iako je predkraj rata počeo koristiti i Kedge navođene rakete. Neki zrakoplovi su imali i po dvije strojnice na sebi. Jednu u nosnom dijeli i jednu u repu koja je pružala zaštitnu paljbu nakon preleta neprijatelja kako ne bi pucali na zrakoplov u odlasku.
mini|200px|Su-25 s lanserima i dodatnim spremnikom za gorivo
U ratu su u zraku izgubljena 23 zrakoplova dok ih je određen broj uništen i na tlu. Jedan od 23 oborena je srušio Pakistanski F-16 dok je progonio Muđahedine prema Pakistanskoj granici. Piloti Suhoj Su-25 u ranom dijelu rata su bili prilično sigurni budući da su Muđahedini uglavnom koristili strojnice za napade na zrakoplove, no problemi su došli kasnije kada su Amerikanci počeli slati raketne sustave FIM-43 Redeye i Stinger te su se od tada gubici počeli povećavati. Najveći problem je bio, da kada bi raketa pogodila jedan motor on bi se zapalio a kako su motori bili blizu jedan drugoga vatra se lako širila na drugi pritom potpuno onesposobljavajući zrakoplov. Riješenje je bilo ugradnja metalne ploče debljine 5 mm između motora, ugradnja sustava za gašenje na bazi freona te dodatni izbacivači toplinskih mamaca kako bi zbunili rakete.
Su-25K
Inačica za komercijalni izvoz, dizajnirana na bazi osnovnog Su-25. Ovaj model se također proizvodio u tvornici u Tbilisiu (Gruzija). Od originalnog Su-25 se razlikuje samo po drugačijim unutranjim sustavima. Ukupno je izrađeno 180 primjeraka u razdoblju od 1984. do 1989.