cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Scintilator
Foton apsorbiran fotoefektom ostavit će veću energiju u scintilatoru od fotona koji je doživio Comptonovo raspršenje. Višestruka Comptonova raspršenja ostavljaju razmazani, prostorno slabo definirani trag u apsorberu. Uklanjanje registracije tih događaja (putem propuštanja samo onih pulseva koji su posljedica foto efekta) znatno poboljšava rezoluciju scintigrama.
Povijest
Prvi uređaj za promatranje radioaktivnih zraka je konstruirao William Crookes 1903. i nazvao ga spintariskop (grčki spinter znači iskra). On se sastoji od metalnog valjka duljine oko 40 mm, na čijem dnu se nalazi fluorescentni zaslon prevučen slojem cinkovog sulfida (ZnS). Scintilacije nastaju uslijed toga što alfa-čestice, kao i druge vrste ionizirajućeg zračenja, nailaskom na atome cinkovog sulfida predaju im svoju energiju. Uslijed toga atomi se pobuđuju, te zrače luminiscentnu svjetlost. Na taj način pri svakom udaru alfa-čestice ili neke druge ionizirajuće čestice, na zaslonu se pojavi bljesak svjetlosti u vidu iskre, koja se odmah ugasi.
Kristal natrijevog jodida
Najpogodniji scintilator je kristal natrijevog jodida aktiviran s oko 5 % talijevog jodida (NaJ-Tl). Dodatak talija omogućava scintilacije pri sobnim temperaturama. Prednosti kristala NaJ-Tl su: Naravno, gama zrake se mogu detektirati i drugim vrstama detektora, kao što se kristal NaJ-Tl može koristiti i za registraciju ostalih ionizirajućih zračenja. Kada se kristal NaJ-Tl koristi u dijagnostici, najčešće je u obliku tzv. brojača s rupom (engl. well counter). Uzorak se postavlja u šupljinu u sredini kristala, koji ga gotovo potpuno okružuje. Time se maksimalizira osjetljivost mjerenja, dok se pozadinsko zračenje smanjuje masivnom olovnom zaštitom.
Mjerenje volumena tjelesnih tekućina pomoću razrjeđenog radioindikatora
Obujme tjelesnih tekućina možemo procijeniti iz razrjeđenja intravaskularno (unutar krvnih žila) ubrizganog radioindikatora. Naprimjer, ispitaniku ubrizgamo 9 MBq tehnecija-99m, vezanog za humani serum albumin, u fiziološkoj otopini obujma 1 ml. Nakon nekoliko minuta taj će se radioobilježivač jednoliko razrijediti u obujmu plazme. Potom ispitaniku uzmemo uzorak krvi, odvojimo 1 ml plazme i izmjerimo njegovu radioaktivnost. Uzmimo da je rezultat 3 kBq. To znači da se 1 ml injektata razrijedio u 3000 puta većom obujmu (9 MBq:3 kBq=3000), tj. da je ubujam plazme našeg ispitanika 3 litre. Na sličan način, korištenjem radioindikatora koji se veže za eritrocite (Cr-51), možemo procijeniti ukupan obujam eritrocita. Također, ako je obujam raspodjele radioindikatora ukupan obujam vode u tijelu (kao što je to u slučaju tricija), moguće je procijeniti i taj fiziološki parametar. Prednost korištenja radioindikatora pred drugim, neradioaktivnim indikatorima jest visoka osjetljivost detekcije ionizirajućeg zračenja. Koristeći male količine radioaktivne tvari, izbjegavamo alergijske reakcije i druge neželjene posljedice.
Kolimatorom izabiremo zračenje iz dijela tijela
U nuklearno-medicinskoj direktnoj dijagnostici mjerimo zračenja iz tijela ispitanika. Najčešće je radionuklid prostorno raspršen (npr. u krvi i u bubrezima), dok nas zanima zračenje iz samo jednog dijela tijela (npr. bubrega). U tu svrhu koristimo tzv. otvoreni kolimator gama zraka. Čini ga debeli plašt olova koji apsorbira sve gama fotone izvan vidnog polja, definiranog njegovom šupljinom.
Radiohistogram je graf funkcije organa
Ako na izlaz sustava kolimiranog scintilacijskog brojača priključimo pisač, možemo registrirati vremenske promjene radioaktivnosti (koja je razmjerna količini radioindikatora/radioobilježivača) unutar vidnog polja kolimatora, tzv. radiohistogram. U praksi se koriste radioobilježivači čiji transport kroz neki organ ukazuje na njegovu funkciju.
Skener stvara scintigram postepenim pretraživanjem
U još zahtjevnijoj primjeni, kada želimo napraviti sliku distribucije radionuklida (npr. scintigram štitnjače), potrebno je da na dio osjetljivog medija (scintilacijskog kristala) pada zračenje iz samo jednog, malog obujma štitinjače. Jezgre radioizotopa koji se nalazi posvuda u štitnjači zrače u svim smjerovima. Stoga se koristi tzv. fokusirajući kolimator koji priječi put svim gama zrakama izvan malog obujma u svom žarištu. Slika cijelog organa može se dobiti tako da detektor s fokusirajućim kolimatorom polako prelazi preko područja iznad organa. Istodobno se fotografski film osvjetljuje pokretnim izvorom, čije je gibanje mehanički povezano s detektorom. Intenzitet svjetla razmjeran je učestalosti obilježavanja scintilacijskog brojača, dakle i količini radioobilježivača u trenutnom žarištu kolimatora. Takav se detekcijski sustav naziva skener.
Scintigram dobiven skenerom dvodimenzionalni je prikaz gustoće radioobilježivača u sloju tijela definiranom dubinom žarišta kolimatora. Uporaba fokusirajućeg kolimatora drastično smanjuje osjetljivost mjerenja (u usporedbi s otvorenim kolimatorom) i relativno slabu rezoluciju, jer mu žarište nije točka, već konačan obujam. Stvaranje slike postepenim pretraživanjem je sporo, te je mogućnost registracije vremenskih promjena isključena. Zbog svega toga se skener danas više ne koristi.
Chicora, Pennsylvania
Čikora je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.043, što je 22 (2,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Scintilator
Gama kamera
Revolucija u nuklearno-medicinskoj dijagnostici dogodila se konstrukcijom tzv. gama kamere. Sastoji se od oko 40 cm velikog kristala NaJ-Tl, ispred kojeg je najčešće tzv. paralelni kolimator. Radi se o nekoliko centimetara debeloj olovnoj ploči s tisućama izbušenih, uskih kanalića (promjera reda veličine milimetra), postavljenih okomito na površinu kristala. Na taj se način omogućava da gama zraka koju apsorbira određeni dio kristala potiče od izvora upravo ispod njega. Još je potrebno odrediti mjesto pojedinih scintilacija. Zbog toga je na polenini kristala (debelog oko 1 cm) nalijepljeno nekoliko desetaka (do 75) fotomultiplikatorskih cijevi. Pojedina će scintilacija obasjati više fotokatoda, ali najviše one najbliže. Mjesto scintilacije elektronički se određuje iz raspodjele izlaznih veličina pojedinih fotomultiplikatorskih cijevi.
Za razliku od skenerskog postepenog pretraživanja, gama kamera je u svakom trenutku osjetljiva na cijelo područje ispod kristala. Time je otvorena mogućnost praćenja brzih promjena, tj. kinetike radioobilježivača. Za snimanja malih organa (najčešće štitnjače) koriste se posebni, tzv. kolimatori s rupicom, koji na principu tamne komore stvaraju uvećanu, obrnutu sliku u ravnini kristala.
Kompjuterska tomografija
Scintigrami dobiveni gama kamerom planarne projekcije su trodimenzionalne raspodjele radioobilježivača. Aktivnosti iznad i ispod superponiraju se s aktivnostima iz područja koje nas interesira. Te aktivnosti možemo smatrati biološkim šumom, koji smanjuje uočljivost lezija (lezijom nazivamo patološki promijenjeno nakupljanje radioobilježivača u dijelu) organa i povećava pogreške u numeričkim analizama scintigrama.
Zbog toga su razvijene metode dobivanja slika tankih slojeva tijela. To su tzv. tomografije (grčki: tomos - režanj i grafein - pišem), dok se slika sloja (presjeka) tijela zove tomogram. Jedna od dviju takvih nuklearno-medicinskih metoda je jedno-fotonska emisijska računalna tomografija (SPECT, od engleski: Single Photon Emission Computed Tomography). Pojam "jednofotonska" razlikuje ovu metodu od pozitronske tomografije, gdje se koristi fotonski par. Pojam "emisijska" naglašava da je izvor zračenja u tijelu, nasuprot transmisijskoj radiološkoj tomografiji, gdje je izvor zračenja izvan tijela.
U SPECT-u se koristi gama kamera, kao i u običnoj, ravninskoj scintigrafiji. Međutim, kamera ne miruje, već se okreće oko tijela ispitanika. Scintigrami koji se pri tome snimaju nisu konačne slike, već samo ulazni podaci iz kojih računalo stvara slike presjeka tijela. Obično se radi o slojevima u ravnini koja je okomita na dugu os tijela (frontalna), oko koje se okreće detektor. Tomogram nastaje matematičkom analizom stotinjak scintigrama.
Ixteamel, Tamazunchale
Ixteamel je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamazunchale.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 925 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 244 m.
Milpas Viejas, Tzitzio
Milpas Viejas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tzitzio.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1090 m.
La Primavera, Tomatlán
La Primavera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tomatlán.
Katherine McNamara
Katherine Grace McNamara (rođena 22. studenoga 1995. ) je američka glumica. Poznata je po ulozi Harper Munroe u MTV-jevoj komediji Happyland i po ulozi Clary Fray u Freeformovoj fantastičnoj seriji Shadowhunters.
La Primavera, Tomatlán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 51 m.
Katherine McNamara
Rani život
McNamara je pođena u Kansas Cityju, kao jedino dijete Ursule i Evana McNamare, koji je služio u američkim oružanim snagama. Odrasla je u Lee's Summitu,, a 2011. godine se seli u Los Angeles.
Martini, Alessandria
Martini je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 49 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 168 m.
467. pne.
Godina '''467. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Mamerka i Vibulana (ili, rjeđe, godina 287. Ab urbe condita). Oznaka 467. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Ellen Burstyn
Ellen Burstyn (7. decembar 1932 -) je američka kazališna, filmska i televizijska glumica poznata kao jedna od rijetkih koja je uspjela osvojiti i Oscar, Tony i Emmy. Karijera joj je započela kasnih 1950-ih, ali ju je publika zapazila tek 1971. nastupom u drami The Last Picture Show za koji je nominirana za Oscar za najbolju sporednu glumicu. Drugi oskarovsku nominaciju je dobila za glavnu žensku ulogu u znamenitom horor-filmu The Exorcist (1973), da bi potom konačno osvojila Oscara kao naslovna protagonistica Scorsesjeve drame Alice Doesn't Live Here Anymore. Godine 1975. je za nastup u broadwayskoj predstavi Same Time, Next Year osvojila Tonyja, a 1978. je dobila još jednu nominaciju za nastup u njenoj filmskoj verziji. Svi ti nastupi su Burstyn učinili jednom od najuglednijih glumica tzv. Novog Hollywooda, ali je priznanja nastavila primati i u kasnijim periodima, uključujući oskarovsku nominaciju za film Requiem for a Dream (2000). Njena nominacija za Emmy za nastup u TV-filmu Mrs. Harris 2005. je izazvala kontroverze zbog toga što se u tom ostvarenju pojavljuje samo 15 sekundi te potakla promjenu pravila. Emmyja je konačno dobila kategoriji gostujuće glumice u dramskoj seriji, i to za lik Bernie Stabler, majke detektiva Ernieja Stablera u TV-seriji Law & Order: Special Victims Unit.
467. pne.
mini|Sedmorica protiv Tebe, moderna ilustracija antičkog teksta
Peña de Letra Tepantepec, Santa María Peñoles
Peña de Letra Tepantepec je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa María Peñoles.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 137 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2529 m.
Antoine Bourdelle
Delo
mini|desno|Spomenik [[Adam Mickijevič|Adamu Mickijeviču]] U dobi od 24 godina, osvojio je stipendiju na Školi lepih umetnosti u Parizu. Burdelovi vajarski radovi su evoluirali do impresionističkih radova i glavni izvor inspiracije su mu bili arhaične grčke skulpture. Karakteriše ga čvrsta skulptura i osećanje za ritam. Bio je učenik Rodena i uživao njegovo priznanje. 1924. godine je dobio orden Legije časti. Bio je pokopan na groblju Monparnas u Parizu. Tokom vremena je osvojio veliku prepoznatljivost svojih dela i pod njegovim vodstvom vaspitao je mnoge vajare iz celog sveta. Poznati srpski skulptor akademik prof. dr Sreten S. Stojanović (1898. – 1960.), bio je upravo njegov student.
Učenici
Među studentima Burdela ističu se posebno:
Ferit (magnet)
mini|desno|300px|Feriti su izrazitih [[magnetskih svojstava.]]
Ferit (prema lat. ferrum: željezo) je elektrokeramički tehnički materijal, mješoviti oksid koji se sastoji od spoja željeznog(III) oksida (Fe2O3), s jednim ili dva oksida nekoga najčešće dvovalentnog metala (kobalt, mangan, magnezij, kadmij, olovo, bakar, nikal, cink, barij). Feriti su izrazitih magnetskih svojstava, feromagnetični poput željeza, ali s mnogostruko većom električnom otpornošću, pa se zato u njima gotovo ne stvaraju vrtložne struje. Svojstva im ovise o sastavu, pa neki imaju malu koercitivnu silu i strmu krivulju magnetizacije (na primjer Zn, Mn-feriti), a neki veliku koercitivnu silu i remanenciju (na primjer Ba-ferit). Obično se lako magnetiziraju i demagnetiziraju, vrlo su prikladni za primjenu u tehnici visokih frekvencija i upotrebljavaju se kao magnetski materijali za memorije elektronskih računala te za jezgre zavojnica, visokofrekventnih transformatora i magnetskih antena (takozvanih feritnih antena).
Menții din Dos, Borăscu
Menții din Dos je naselje u Rumuniji u okrugu Gorž u opštini Borăscu.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 533 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 182 m.
Specifična snaga
Specifična snaga (omjer snage i težine) je izračun koji se obično primjenjuje na motore i pokretne izvore napajanja a omogućuje usporedbu jednog sklopa ili njegovog dizajna s drugim dizajnom. Omjer snage i težine je mjerenje stvarnih osobina bilo kojeg motora ili izvora napajanja. Također se koristi mjerenje osobina sredstva kao cjeline, s izlaznom snagom motora podijeljenom s težinom sredstva, kako bi se procijenilo njegovo ubrzanje.
Formula specifične snage (omjer snage i težine) za motor je snaga (P) koju je motor proizveo podijeljena s njegovom težinom (W):
Tipični V-8 Dieselov motor s turbo-punjačem može imati motor snage 250 KS (190 kW) i težinu od 450 kg (1.000 lb) što daje specifičnu snagu od 0,42 kW/kg (0,25 KS/lb).
Primjeri omjera visoke specifične snage često se može naći kod turbina. To je zbog njihove sposobnosti rada na vrlo velikim brzinama. Na primjer, glavni motori Space Shuttlea koristite turbo-crpke (sklopovi koji se sastoje od crpki pokretanih turbinskim motorom) za dovod pogonskog goriva (tekući vodik i tekući kisik) u komore izgaranja motora. Turbo-crpka tekućeg vodika je neznatno veća od automobilskog motora (težine oko 320 kg (700 lb)) i proizvodi gotovo 70.000 KS (52,2 MW) sa specifičnom snagom od 164 kW/kg (100 hp/lb).
Vozila
Specifična snaga za vozila se obično izračunava s težinama bez težine osoba i bilo kakvog tereta. To može dovesti do odstupanja, osobito s obzirom na motocikle, gdje vozač može imati 1/3 do 1/2 težine samog vozila.
Arroyo los Pozos, Balleza
Arroyo los Pozos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Balleza.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2357 m.
3-Hloroftalni anhidrid
3-Hloroftalni anhidrid je organsko jedinjenje, koje sadrži 8 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 182,561 Da.
Caius Aquillius Tuscus
Gaj Akvilije Tusk (C. Aquillius Tuscus) bio je rimski konzul godine 487. pne. zajedno s Titom Sicinijem Sabinom. Vodio je rat protiv Herničana, koje je porazio, a za što je ovjenčan trijumfom.
Opština Comănești, Bacău
Comănești je opština u Rumuniji u okrugu Bakau.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 388 m.
Fiesse, Brescia
Fiesse je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1585 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 41 m.
Gioncoli, Salerno
Gioncoli je naselje u Italiji u provinciji Salerno, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 945 m.
Villa de Guadalupe, Zapotitlán Tablas
Villa de Guadalupe je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Zapotitlán Tablas.
Maccabei Valle, Benevento
Maccabei Valle je naselje u Italiji u provinciji Benevento, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 214 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 154 m.
Uruapan, Uruapan
Uruapan je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Uruapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 237308 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1622 m.
Ron Kovic
Ronald Lawrence Kovic (4. jul 1946 - ) je američki mirovni aktivist i publicist koji je služio u američkim marincima u vijetnamskom ratu prije nego što je paraliziran te se okrenuo protiv rata. Najpoznatiji je po autobiografskoj knjizi Born on the Fourth of July koja je adaptirana u istoimeni film gdje je njegov lik tumačio Tom Cruise.
Kovic je odrastao u katoličkoj porodici gdje su se njegovale tradicionalne vrijednosti, uključujući patriotizam. Zbog toga je nakon završetka srednje škole 1964. godine odlučio da, umjesto na koledž, kao dobrovoljac pristupi marincima. U decembru 1965. je poslan u Vijetnam, gdje je služio godinu dana, te se, opet kao dobrovoljac, vratio godine 1967. U oktobru iste godine je njegova jedinica upala u zasjedu sjevernovijetnamsku zasjedu i okršaju je Kovic slučajno ubio pripadnika vlastite jedinice. 20. januara 1968. je prilikom napada na jedno selo pogođen sa dva metka, od kojih mu je jedan oštetio kičmenu moždinu i učinio ga trajno paraliziranim.
Poslije završetka rata, Kovic je nastavio sa antiratnim aktivizmom, organizirajući protestne akcije uoči i za vrijeme prvog zaljevskog rata (1990 - 1991), te uoči i za vrijeme rata u Iraku. Učestvovao je i u akcijama podrške Palestincima u Pojasu Gaze.
Kirijum
Kirijum (Cm, latinski - curium) -je aktinoid. Ime je dobio po prezimenu Marije Sklodovske Kiri (Marie Skłodowskie-Curie) i Pjera Kirija (Pierre Curie). Kirijum je hemijski veoma aktivan, raѕlaže vodu, i njegova hemijska aktivnost je slična manganu. Kirijum se obično javlja sa oksidacionim brojem + IV. Njegove soli su rastvorljive u vodi. Gradi rastvorljive nitride, nitrite, sulfide, sulfite, hloride, bromide, nerastvorljiva jedinjenja sa ugljenikom silicijumom i fosforom. U prirodi se javlja u količinama približno istim kao kalifornijum. Celokupna količina kirijuma na Zemlji iѕnosi 0,0001 grama. Kirijum nastaje bombardovanjem plutonijuma 241 helijumom 4. Gradi jon 2+. Ovaj jon je vrlo jako redukciono sredstvo. Oksiduje zlato,jod, brom, hlor, sumpor kao i mnoge metale.
Decize
Desiz je naselje i opština u istočnom delu centralne Francuske u regionu Burgonja, u departmanu Nijevr koja pripada prefekturi Never.
Woodward, Oklahoma
Vudvard je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 12.051, što je 198 (1,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Standenbühl
Štandenbil je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 81 opštinskog središta okruga Donersberg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 227 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7333074.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Donersberg Štandenbil se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Donersberg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 224 metra. Površina opštine iznosi 1,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 227 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 182 stanovnika/km².
Santa Librada, Soto la Marina
Santa Librada je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Soto la Marina.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 30 m.
Morenitos, Ojuelos de Jalisco
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 402 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2156 m.
Nueva Jiménez Lote 11, Comondú
Nueva Jiménez Lote 11 je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California Sur, u opštini Comondú.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 174 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 64 m.
Berklijum
Berklijum (Bk, latinski - berkelium) -je aktinoid. Ime je dobio po gradu Berkeley u Kaliforniji, koji je bio središte kalifornijskog univerziteta i jednog od navećih središta za ispitivanje jezgara na svetu.
Hrvatski nacionalizam
mini|400px|[[Hrvatska zastava s grbom s prvim bijelim poljem danas je jedan od simbola hrvatskih nacionalista]]
Hrvatski nacionalizam je izraz pod kojim se podrazumijevaju nacionalistički pojedinci, organizacije i ideologije kojima je zajedničko zalaganje za Hrvatsku kao nacionalnu državu koja bi sadržavala sve ili najveći dio teritorija na kojima Hrvati čine većinu ili koji su u prošlosti bili dio hrvatskih državnopravnih entiteta.
Nastanak
mini|lijevo|Dr. Ante Starčević, začetnik je modernog hrvatskog nacionalizma te najveći ideolog [[Velika Hrvatska|Velike Hrvatske]]
Ante Starčević
Kao otac modernog hrvatskog nacionalizma smatra se Ante Starčević, čija je Stranka prava promicala koncept tzv. hrvatskog državnog prava, čiji se sljedbenici nazivaju pravašima. Taj je koncept s vremenom došao u sukob sa srpskim nacionalizmom, koji će posebno eskalirati stvaranjem Jugoslavije kao zajedničke nacionalne države Srba i Hrvata.
Uspostava demokracije i raspad Jugoslavije
Hrvatski nacionalisti počinju ponovno otvoreno djelovati nakon uspostave demokracije u Hrvatskoj, pri čemu im snažan poticaj daje antibirokratska revolucija i s njim vezana eksplozija srpskog nacionalizma. Kao glavna nacionalistička stranka profilira se Hrvatska demokratska zajednica (HDZ), koja će pod vodstvom Franje Tuđmana tokom raspada Jugoslavije ostvariti cilj: stvaranje nezavisne hrvatske države.
Nastojanje da se njoj državnopravno priključi BiH - bilo cijela, bilo područje Hrvatske Republike Herceg Bosne - za vrijeme rata u BiH doživjelo je neuspjeh, a službena hrvatska politika, uključujući sam HDZ, zbog nastojanja što bržeg priključenja zapadnom svijetu, odnosno euro-atlantskim organizacijama, odriče se maksimalističkog koncepta hrvatskog nacionalizma.
Danas
Hrvatski nacionalizam se danas u eksplicitnim oblicima u Hrvatskoj može pronaći tek kod pravaških i stranaka radikalne desnica. U implicitnim oblicima odražava se kroz protivljenje obnovi kulturnih, ekonomskih i drugih veza s državama bivše Jugoslavije, radikalnim pozicijama u graničnim sporovima (uključujući spor sa Slovenijom), a tek u posljednje vrijeme kroz euroskepticizam, odnosno protivljenje Europskoj Uniji (EU) zbog zatiranja hrvatskog suvereniteta. Hrvatske nacionalne stranke u BiH se, pak, također nazivaju nacionalističkima.
Marijan Badel
Marijan Badel (1920 — 1944), student, politički komesar brigade „Franjo Ogulinac Seljo“ i narodni heroj Jugoslavije.
Biografija
Rođen je 3. jula 1920. godine u Koprivnici. Potiče iz imućne trgovačke porodice. Njegov otac Slavko i stric su, u neposrednoj blizini Zagreba, u Sesvetama, osnovali fabriku alkoholnih pića. Školu je učio u Zagrebu, a četvrti razred gimnazije i niži tečajni ispit s uspehom je položio 1934/35. u gimnaziji na ostrvu Krk.
Posle toga se upisao u Trgovačku akademiju u Zagrebu. Tu se opredelio za ideje revolucionarnog omladinskog pokreta. I pored školovanja, bio je prisno vezan s mladim radnicima u očevoj i stričevoj fabrici. S njima je drugovao, pokušavao im osigurati bolji položaj, pa je 1939. godine bio i organizator, inicijator nameravanog štrajka. Okupio je te radnike i oko Narodne pomoći, a jedna od njegovih značajnijih akcija bilo je skupljanje i za preživele interbrigadiste iz Jugoslavije, koji su se, poslije završenog rata u Španiji, nalazili u logorima u Francuskoj.
U takvom angažmanu Marijana je zatekla i kapitulacija zemlje posle Aprilskog rata. Na poziv Komunističke partije, među prvima se uključio u akcije na skupljanju oružja, a zatim i na okupljanju boraca protiv okupatora i njihovih pomagača. Bio je veza boraca Zagrebačko-sesvetskog odreda i zagrebačke partijske organizacije. Tada je postao i član Komunističke partije Hrvatske. Često je odlazio u Zagreb, izvršavajući razne partijske zadatke; na tom poslu bio je nekoliko puta uhapšen. Uvek ga je iz ustaškog zatvora spašavalo bogatstvo njegove porodice, koja je uspela potkupiti ustaške oficire.
U decembru 1941. godine odlazi na rad u Hrvatsko primorje; odatle u zimu 1942. godine stiže u Gorski Kotar, gde se uključuje u partizanski odred.
U oktobru 1942. postaje borac Trinaeste proleterske brigade, koja je nosila ime brigada "Rade Končar". Tu se, među drugim borcima, istakao kao odličan puškomitraljezac; kao aktivan skojevac, ubrzo postaje rukovodilac SKOJ-a u jednom od bataljona te brigade. Nije bio dugo u Gorskom Kotaru: zbog bolesti je upućen u Komandu žumberačko-pokupskog područja, u kraj koji je dobro poznavao.
Na ovom području, Badel je radio najpre kao politički komesar Turopoljsko-posavskog odreda, a zatim i komesar Operativnog štaba za Žumberak i Pokupje. Organizira i razne vojničke akcije - jedna od takvih bilo je i razoružavanje cele puka domobrana u selu Sopnici.
Kad je, u januaru 1944. godine, po naređenju štaba žumberačko-posavskog sektora, formirana brigada "Franjo Ogulinac Seljo", po slavnom španskom borcu i partizanskom rukovodiocu, Marijan Badel postao je njen politički komesar. Učestvovao je u napadima na neprijateljska uporišta Goli Breg i Brezovica.
Istakao se i u okršaju, koji je za njega bio poslednji, kad je njegova brigada vodila bitke na sektoru Plješivice i posle toga proglašena udarnom. Poginuo je kod sela Sveta Jana, 22. juna 1944. godine.
Ukazom Predsedništva Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ), 6. jula 1944. godine, među prvim borcima Narodnooslobodilačke vojske, proglašen je za narodnog heroja.
Hoti
Hoti (albanski Hoti i Kujit [ˈhoti i ˈkujit]), naselje u opštini Plav u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 169 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 414 stanovnika).
Demografija
U naselju Hoti živi 93 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 25,2 godina (24,7 kod muškaraca i 25,7 kod žena). U naselju ima 37 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,57.
Ovo naselje je uglavnom naseljeno Albancima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Mascatagliata, Alessandria
Mascatagliata je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prince George, Virginia
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.066.
San Giuseppe, Lucca
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 334 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 59 m.
Chijol, Tampico Alto
Chijol je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tampico Alto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 60 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 14 m.
Appius Claudius Sabinus Inregillensis
Apije Klaudije Sabinjanin Inregilensis (Appius Claudius Sabinus Inregillensis) (cca. 500. pne.) bio je polulegendarni osnivač rimskog roda Klaudijevaca (Claudii). Rođen je kao Attius Clausus na sabinjanskoj teritoriji. Rimski izvori navode da je svoje sunarddnjake nastojao nagovoriti na mir s Rimskom Republikom, što nije bilo popularno, te je sa sljedbenicima napustio domovinu i otišao u Rim. Tamo su oni proglašeni građanima, a Klaudije postao senator. Godine 495. pne. postao je konzul Rima. Prema Livijevoj Historiji Rima, bio je "tvrde naravi" i "volio tiraniju", što je rezultiralo borbom patricija i plebejaca.
Njegovo oštro provođenje zakona o dugovima je dovelo do secesije plebsa godine 494-493. pne. Plebejci su otišli na obližnje "sveto brdo", te su patriciji poslali Menenija Agripu da ih nagovori da se vrate. Shakespeareova drama Koriolan je inspirirana tim događajima.
Sinovi su mu bili Apije Klaudije Sabinjanin, konzul godine 471. pne. i Gaj Klaudije Sabinjanin, konzul godine 460. pne.
Bruno Sattler
Bruno Sattler (izgovor: Bruno Zatler; Šmargendorf, 17. april 1898 - Lajpzig-Morsdorf, 15. oktobar 1972) je bio šef beogradskog Gestapoa u drugom svetskom ratu, odgovoran za ubistva jevrejskih žena i dece iz logora Staro Sajmište.
Biografija
Bruno Zatler je pre izbijanja Drugog svetskog rata, tokom 1930-ih, bio aktivni pripadnik političke policije (od 1928) i član NSDAP (od 1931). Nakon dolaska nacista na vlast bio je zadužen za progone pristalica levičarskih organizacija (komunisti, socijaldemokrate, anarhisti, sindikalisti), da bi 1938. pristupio SS-jedinici Gestapoa i Službi bezbednosti rajhsfirera SS.
U Beograd je došao februara 1942. i uz manje prekide ostao do oktobra 1944. Smatra se jednim od najodgovornijih za zločine nad jevrejskim stanovništvom u Beogradu i Srbiji 1942, a posebno za sprovođenje likvidacija u „dušegupkama“ nad zatočenicima „Jevrejskog logora Zemun“ (Judenlager Semlin), odnosno logora na Starom Sajmištu.
Uhvaćen je od strane sovjetske obaveštajne službe u Berlinu 1947. i tajno prebačen u Sovjetski Savez. Na tajnom procesu održanom u Istočnoj Nemačkoj 1952, osuđen je na doživotnu robiju. Tokom izdržavanja kazne zatvoru Lajpcig-Mojsdorf je 1972.godine smrtno stradao u nikada razjašnjenim okolnostima.
Choreachi, Balleza
Choreachi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Balleza.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 48 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2324 m.
Žuti kolač
mini|desno|250px|Žuti kolač mini|desno|250px|Žuti kolač
Žuti kolač (engl. Yellowcake) je pročišćeni koncentrat uranijeve rude, koji sadrži uglavnom uranijev oksid U3O8 (70% do 90%). U preradi uranijeve rude iskorištava se velika topljivost uranija u kiselim i karbonatnim medijima. Uranij se nalazi u Zemljinoj kori, gdje je prilično raširen, iako u vrlo malim koncentracijama. Uranijeva se ruda najprije drobi i melje, te se odstranjuje jalovina. Uranijevi minerali tope se u otopinama kiselina (kiseli postupak sa sumpornom kiselinom) ili lužina (karbonatni postupak s natrijevim karbonatom). Žuti kolač se topi otprilike na 2878 °C. Iako je uranij kao metal jedan od najgušćih kemijskih elemenata, žuti kolač je relativno lagan (9 055 kg/m3).
Žuti kolač ima 70% do 90% triuranijevog oktoksida (U3O8) težinski, a od ostalih oksida ima uranijevog dioksida (UO2) i uranijevog trioksida (UO3). Od ostalih kemijskih tvari ima uranil hidroksida [UO2(OH)2], uranil sulfata (UO2SO4), natrijevog parauranata [Na2O (UO3)2•6H2O] i uranil peroksida (UO4•nH2O).
Nuklearno gorivo
Za teškovodne nuklearne reaktore žuti kolač se koristi za dobivanje nuklearnog goriva, tako da se topi i pročišćava u uranijev dioksid (UO2).
Za lakovodne nuklearne reaktore žuti kolač se prvo miješa s fluorom da se dobije uranijev heksafluoridom (UF6), koji se zatim koristi u postrojenjima za obogaćivanje uranija. Za obogaćivanje uranija danas se uglavnom koristi postupak plinskih centrifuga, dok se u vrijeme hladnog rata koristio postupak plinske difuzije. Srednje obogaćeni uranij ima do 20% izotopa uranij-235 i on se koristi za nuklearne elektrane. Visoko obogaćeni uranij se koristi za nuklearne pogone podmornica i brodova, a daljnjim obogaćivanjem uranija dobiva se uranij za nuklearno oružje, koji ima više od 80% uranija-235. Danas postoji ogromna količina visoko obogaćenog uranija, pa se velik dio razrjeđuje i koristi za nuklearne elektrane.
Žuti kolač se proizvodi u svim zemljama koje imaju i rudnike uranija.
Susegana, Treviso
Susegana je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3414 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 69 m.
Agua Amarilla, Uruachi
Agua Amarilla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Uruachi.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1841 m.
Spalacija
mini|desno|300px|Spalacija kao rezultat udara, a može biti sa ili bez prodora tijela koji udara. Pritisni na sliku da bi vidio animaciju.
300px|desno|mini|Nakon što uđu u [[Zemljina atmosfera|Zemljinu atmosferu, kozmičke čestice se sudaraju s molekulama, uglavnom dušikom i kisikom.]]
300px|desno|mini|[[Kozmičke zrake stvaraju pljusak elementarnih čestica koje nastaju kao rezultat spalacije.]]
300px|desno|mini|[[Maglena komora s vidljivim linijama ionizirajućeg zračenja (kratke, debele: alfa-čestice; duge, tanke: beta-čestice).]]
mini|300px|desno|Atmosferski [[ugljik-14 u Novom Zelandu i Austriji. Atmosferski nuklearni pokusi su skoro udvostručili količinu ugljika-14 na sjevernoj polutci. ]]
Spalacija (engl. spallation: rasprskavanje) je nuklearna reakcija pri kojoj atomska jezgra izbacuje nekoliko lakih čestica (fragmenata), obično neutrona. Najčešće se zbiva nakon nuklearne fisije, jer jezgre koje nastaju kao proizvodi (produkti) fisije imaju prevelik broj neutrona, što ih čini nestabilnima. Spalacija se tumači teorijom složene jezgre.
Današnja nuklearna astrofizika s velikom pouzdanošću prihvaća da su za nastanak većine nuklida na Zemlji odgovorne kozmičke zrake. Način njihovog nastanka su reakcije spalacije ili rasprskavanja. Čestice kozmičkog zračenja (najčešće proton ili alfa-čestica) vrlo velike energije pogađaju manje - više nepokretne (stacionarne) jezgre (u međuzvjezdanom materijalu, ali i u atmosferi zvijezda i planeta), koja se udarca doslovce rasprsne. Pri tom se izbaci više (pa i desetak) nukleona, a od početne jezgre-mete preostaje najčešće samo jedan veći komad. Kod reakcija rasprskavanja jezgre ugljika-12, dušika-14 i kisika-16 (a to su najzastupljenije jezgre s atomskim brojem većim od 4 u svemiru) skoro je uvijek komad koji preostaje nakon reakcija neki od izotopa litija, berilija i bora!
Mo Yan
Guan Moye (Gaomi, 17. veljače 1955.), poznatiji po pseudonimu Mo Yan, je kineski pisac romana i kratkih priča, dobitnik Nobelove nagrade za književnost 2012. godine. Mo Yan je izrazito popularan pisac, kog je Donald Morrison iz TIME-a opisao kao "jednog od najpoznatijih, često zabranjivanih i naširoko piratiziranih kineskih pisaca", dok ga je Jim Leach opisao kao kinesku verziju Franza Kafke i Josepha Hellera. Zapadnoj publici najpoznatiji je po svom romanu Crveni sirak iz 1987. godine, koji je doživio i filmsku adaptaciju. Švedska akademija, koja je Yanu dodijelila Nobela 2012. godine, opisala je Yana kao pisca "koji, svojim magijskim realizmom spaja narodne priče, povijest i suvremenost."
Spalacija
Nuklearne reakcije
Nuklearna reakcija je proces kod kojeg dolazi do vanjskog utjecaja na atomsku jezgru, koji izaziva njezinu pretvorbu. To može biti međudjelovanje dva nuklida, nuklida i nukleona ili nuklida i gama-zraka. U nuklearnim reakcijama može nastati nekoliko novih materijalnih čestica ili gama-zraka. Uz iste početne uvjete, nuklearna reakcija se može odvijati na više dopuštenih načina. Proces se odvija prema zakonima kvantne fizike, a u nekim slučajevima vrijede i zakoni klasične fizike, uz uvjete određene zakonima očuvanja energije, električnog naboja, količine gibanja (zaleta) i kutne količine gibanja (zamaha), kao i nekih drugih dodatnih kvantnih brojeva.
Da bi se dogodila nuklearna reakcija, nukleoni upadne čestice, moraju međudjelovati s neutronima u jezgri mete. Energija upadne čestice mora biti dovoljno velika kako bi se svladalo elektromagnetsko odbijanje protona. Takva se “barijera” naziva Coulombovom barijerom. Ako je energija premala, tada će se nukleoni samo međusobno otkloniti od upadnih putanja. U prvim se eksperimentima Ernesta Rutherforda upravo događalo samo skretanje alfa-čestica.
Brojne su nuklearne reakcije i one se mogu podijeliti na:
Međudjelovanje sa Zemljinom atmosferom
Nakon što uđu u Zemljinu atmosferu, kozmičke čestice se sudaraju s molekulama, uglavnom dušikom i kisikom, stvarajući slapove manjih čestica, koje zovemo još pljusak elementarnih čestica. Broj sekundarnih čestica koje nastaju nakon sudara jedne primarne čestice, može biti i na milijarde. Uglavnom nastaju pioni (pi-mezoni) i K-mezoni, nestabilni mezoni koji brzo prelaze u mione.
Kozmičke zrake drže količinu ugljika-14 u atmosferi uglavnom stalnim (70 tona) u zadnjih 100 000 godina, sve do 1950-ih, kada se započelo s testiranjem nuklearnog oružja. Ta se činjenica koristi u arheologiji, za datiranje ugljikom-14 ili utvrđivanje starosti nekog nalaza.
Kozmičke zrake stalno stvaraju i nestabilne izotope u Zemljinoj atmosferi, kao što je ugljik-14:
Produkti reakcije sekundarnih kozmičkih zraka i vijek trajanja:
Nuklearna spalacija
Nuklearna spalacija se koristi i za proizvodnju snopova neutrona pomoću akceleratora nabijenih čestica. Korištenjem debelih meta žive, tantala, volframa i slično, po svakom upadnom protonu nastaje 20 do 30 neutrona. Ovo je bitno skuplji način stvaranja neutrona od nuklearne fisije, ali moguće je koristi pulsirani snop protona (pa tako dobiti neutrone dobro određene u vremenu), što je velika prednost!
Bremenski Roland
mini|lijevo|150px| Bremenski Roland
Bremenski Roland je najpoznatiji od četiri skulpture Rolanda, zaštitnika grada Bremena. Postavljen je 1404. god. na tržišnom trgu (Rathausplatz), ispred Gradske vijećnice i nasuprot bremenske katedrale. Vitez Karla Velikog, Roland nosi "mač pravde" Durendart i štit ukrašen dvoglavim carskim orlom. Kipovi Rolanda pojavljuju se u mnogim gradovima bivšeg Svetog Rimskog Carstva, kao simboli slobodnih gradova (Stadtrechte). Lik od vapnenca dao je izraditi bremenski izborni princ-nadbiskup Albert II. nakon što je izvorni drveni izgorio u požaru 1366. god. Skulptura je okrenuta prema crkvi u simboličnom prikazu otpora grada protiv teritorijalne pretenzije kneza-nadbiskupa.
Kao simbol građanskih sloboda, ovaj prikaz se iz Bremena proširio na druge gradove (tako i u Dubrovnik) i postao simbol nove Europe. U srpnju 2004. god., uz gradsku vijećnicu, kip je upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi.
Kip je visok 5,47 metara, a stoji na 60 cm visokom podestu. S potpornim stupom, okrunjen baldahinom, doseže visinu od 10,21 m.
Prema legendi, Bremen će ostati slobodan i nezavisan sve dok Roland bdije nad gradom. Iz tog razloga, prema nekim navodima, drugi Rolandov kip se čuva skriven u podzemnim trezorima gradske vijećnice. Tako da može vrlo brzo biti instaliran kao zamjena, u slučaju pada originalnog kipa.
Postoji još jedan kip sličan ovomu u gradu na jugu Brazila, Rolandiji. Ovaj grad je bio raj za stotine njemačkih izbjeglica koji su bježali od gladi i Drugog svjetskog rata.
Ostali projekti
ブレーメンのマルクト広場の市庁舎とローラント像
Scorușu, Borăscu
Scorușu je naselje u Rumuniji u okrugu Gorž u opštini Borăscu.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 271 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 165 m.
Congénies
Konženije je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Gar koja pripada prefekturi Nim.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1072 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 124 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,64 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 75 metara (maksimalnoj 145 m, a minimalnoj 49 m).
Zlatni globus za najboljeg sporednog glumca u seriji, miniseriji ili televizijskom filmu
1970-e
Najbolji sporedni glumac – televizijska serija
1970: James Brolin – Marcus Welby, M.D.
1971: Edward Asner – The Mary Tyler Moore Show
1972: James Brolin – Marcus Welby, M.D.
1973: McLean Stevenson – M*A*S*H
1975: Edward Asner – The Mary Tyler Moore Show i
1975: Tim Conway – The Carol Burnett Show
1976: Edward Asner – Rich Man, Poor Man
1977: nije dodeljena
1978: Norman Fell – Three's Company
El Sube y Baja, Tomatlán
El Sube y Baja je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tomatlán.
Zlatni globus za najboljeg sporednog glumca u seriji, miniseriji ili televizijskom filmu
1970-e
1979: Danny DeVito – Taxi and
El Sube y Baja, Tomatlán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 268 m.
Zlatni globus za najboljeg sporednog glumca u seriji, miniseriji ili televizijskom filmu
1970-e
1979: Vic Tayback – Alice
1980-e
Najbolji sporedni glumac – Serija, miniserija ili TV film
1980: Pat Harrington - One Day at a Time i
1980: Vic Tayback - Alice
1981: John Hillerman - Magnum, P.I.
1982: Lionel Stander - Hart to Hart
1983: Richard Kiley - The Thorn Birds
1984: Paul Le Mat - The Burning Bed
1985: Edward James Olmos - Miami Vice
1986: Jan Niklas - Anastasia: The Mystery of Anna
1988: Barry Bostwick - War and Remembrance i
1988: John Gielgud - War and Remembrance
1989: Dean Stockwell - Quantum Leap
Višeanodni proporcionalni brojač
mini|desno|250px|Povlačna komora (Muzej umjetnosti u Parizu) - jedan oblik višeanodnog proporcionalnog brojača mini|desno|250px|Dio povlačne komore
Višeanodni proporcionalni brojač (engl. multi-wire proporcional counter - MWPC) je mjerni instrument za otkrivanje i mjerenje elementarnih čestica ionizirajućeg zračenja, a prestavlja usavršeni oblik Geigerovog brojača i proporcionalnog brojača. Proporcionalni brojači obično su naprave koaksijalnog geometrijskog rasporeda: tanka žica (anoda), postavljena je uzduž osi valjkaste katode. Sustav je nepropustan za zrak i puni se inertnim plinom (obično smjesa argona i ugljikovog dioksida, argona i metana i sližno).
Georgij Harpak (Georges Charpak) sa suradnicima je razvio 1968. višeanodni proporcionalni brojač, u kojem je niz usporednih tankih žica (anoda), bilo razapeto simetrično, između dviju paralelnih ploča (katoda), za što je dobio Nobelovu nagradu za fiziku 1992. Prolaskom neke čestice ionizirajućeg zračenja kroz sustav (okomito na ravninu anoda), stvaraju se parovi elektron-ion u području dviju anodnih žica, uz koje se sekundarnom ionizacijom (kao i u običnom proporcionalnom brojaču), stvara lavina parova elektron-ion. Omjer električnih impulsa na dvjema anodama je mjera mjesta prolaska žestica između njih. Kako je razmak žica malen (oko 2 mm), moguće je u dimenziji okomito na anode, odrediti položaj putanje električki nabijene čestice s točnošću oko 0,5 mm.
Između katoda i anoda je visok napon oko 5 kV. Svaka anoda je spojena na posebno predpojačalo, a impulsi iz predpojačala vode se u elektroničko računalo radi obrade i registriranja. Donje anode određuju trag čestica u smjeru x, a gornje u smjeru y. Takvi detekcijski sustavi upotrebljavaju se u mnogim složenim sustavima za istraživanje u fizici elementarnih čestica i u nuklearnoj fizici. Koristi se i za magnetske spektrometre, koji se primjenjuju u istraživanju nuklearnih reakcija u području energije iznad 20 MeV, te za određivanje prostorne raspodjele rendgenskog zračenja (na primjer za proučavanje ogiba rendgenskog zračenja).
Povlačna komora
Povlačna komora (engl. drift chamber) ima slična svojstva kao višeanodni proporcionalni brojač. Jednostavnija je po konstrukciji, ali i nešto sporija u radu. Sastoji se od komore s električnim poljem, koja služi za povlačenje elektrona, proporcionalnog brojača, kojim se određuje trenutak dolaska elektrona na kraj komore i scintilacijskog detektora u pozadini komore, kojim se utvrđuje trenutak ulaska ionizirajuće čestice u sustav, tj. trenutak početka povlačenja elektrona.
Žice za oblikovanje električnog polja na različitim su potencijalima, kako bi proizvodile približno homogeno električno polje, usmjereno prema anodi proporcionalnog brojača. Između katoda i anoda je visok napon oko 5 kV, pa je u neposrednoj blizini anode električno polje vrlo snažno, te ona služi kao anoda proporcionalnog brojača. Prolaskom električki nabijene čestice kroz sustav, scintilacijski detektor daje impuls koji označuje trenutak prolaska čestice. Elektroni, koji se uz ione stvaraju prolaskom čestice, povlače se električnim poljem prema anodi i sa zakašnjenjem proizvode električni impuls. Kašnjenjem tog impulsa prema impulsu iz scintilacijskog detektora, određuje se položaj traga čestice u smjeru poprečno na anodu. Vrijeme povlačenja elektrona (od mjesta ulaska čestice do dolaska elektrona u proporcionalni brojač) služi za određivanje mjesta prolaska čestice u dimenziji u smjeru električnog polja. Povlačne se komore također upotrebljavaju u parovima s okomitim poljima, radi određivanja točke u ravnini komora kroz koju je čestica prošla. Točnost određivanja mjesta prolaska upadne čestice je do 0,1 mm.
Starkenburg
Štarkenburg je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 107 opštinskih središta okruga Bernkastel-Vitlih. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 254 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7231120.