cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jáchym Topol
Biografija
Jáchym Topol je godine 1989. sudjelovao u Baršunastoj revoluciji, i to kao izdavač nezavisnog časopisa Informační servis. Taj je časopis kasnije postao Respekt. Za Respekt, kao i Revolver Revue je radio kao novinar.
Pozmnat je i kao autor tekstova za albume Monike Naceve.
Trenutno živi u Pragu sa suprugom i dvije kćeri.
Romani
/ /
Zgornje Jezersko
Zgornje Jezersko (njemački: Ober-Seeland) je selo u Sloveniji od 541 stanovnika, ono je i administrativni centar Občine Jezersko.
Geografske karakteristike
Zgornje Jezersko leži na sjeveru Slovenije pored austrijske granice u planinama Kamniških Alpi. Selo se prostire po kotlini potoka Jezernice, udaljeno oko 28 km sjeverno od Kranja i 7 km južno od prijevoja Jezerski vrh.
Zgornje Jezersko je tipično raštrkano planinsko selo sa zaseocima oni su; Center, Grabnar, Kvance, Žabji trg, Stara pošta, Raven, Sibirija i Anclovo.
Porijeklo imena
Selo je svoje ime dobilo po glacijalnom jezeru koje je postojalo sve do velikog potresa 1348. kad se srušila južna morenska brana, pa je voda počela otjecati iz jezera. Posljednji ostatci voda isušeni su u 17. vijeku.
Ivan Montana
Ivan Montana (21.12.1906. Split Hrvatska - 19.1.1930.Split, Hrvatska) je bivši hrvatski nogometaš.
20-ih godina 20. stoljeća bio je igrač splitskog Hajduka sa kojim je osvojio naslov prvaka 1927. i 1929. godine.
Prvi službeni nastup za Hajduk (i to u početnom sastavu) bio mu je za proljetno prvenstvo Splitskog podsaveza 13. ožujka 1927. protiv Amatera u Splitu koju je Hajduk dobio sa 4:0 pogocima Benčića (2), A Bonačića i Š. Poduje
Jedina tri gola postigao je u prijateljskim utakmicama. Preminuo je od tifusa 1930. godine.
Messier 76
Messier 76 (M76 ili NGC 650) je planetarna maglica u zviježđu Perzej, jedan je od najtamnijih i najteže uočljivih objekata u Messierovom katalogu. Maglicu je otkrio Pierre Méchain 5. rujna 1780.
Svojstva
M76 je planetarna maglica koja svojom strukturom podsjeća na drugu planetarnu maglicu - M27. Maglica je poznata pod imenom Mala Bučica ili Maglica Leptir. Središnji dio maglice vjerojatno je rub blago eliptičnog prstena materijala kojeg mi vidimo skoro u ekvatorijalnoj ravnini. Prsten se širi brzinom od 24 km/s. Okomito na ravninu prstena materijal se širi mnogo brže i tvori krila leptira.
Središnji sjajni dio maglice ima dimenzije od 42" x 87", krila 157" x 87", a halo oko maglice pokriva regiju od 290" u promjeru. Materijal iz halo-a je vjerojatno zvijezda izbacila dok se nalazila u fazi crvenog diva. Danas središnja zvijezda ima prividni sjaj od + 16.6 magnituda i temperaturu površine od 60,000 K.
Vizualni prividni sjaj maglice M76 koji se mjeri u zelenom dijelu spektra mnogo je veći od fotografskog koji se mjeri u plavom dijelu spektra. Vizualni sjaj maglice je + 10.1 magnituda, a fotografski + 12.2 magnitude. Posljedica razlike u sjaju je taj da planetarne maglice sadrže velike količine dvostruko ioniziranog kisika, O III, u sebi koji zrači u valnim duljinama oko 500.7 nm, tj zelenom dijelu spektra.
Udaljenost M76 je slabo poznata. Procijene se kreću do 1,700 ly do 15,000 ly.
Amaterska promatranja
Maglicu je moguće uočiti u teleskopima s promjerom objektiva iznad 80 mm. U 200 mm teleskopu može se vidjeti cilindrična maglica sa svjetlijim zapadnim dijelom od istočnog. U sredini se može primijetiti tamnija regija. Maglica je vizualno duga oko 2' i široka oko 0.8'. UHC filter ne pomaže mnogo.
NGC 651
NGC 651 je planetarna maglica u zviježđu Perzeju. U stvari se radi o objektu NGC 650, odnosno maglici Messier 76 ili Maloj Bučici ili  Leptiru koja je jedan od najtamnijih najteže uočljivih objekata u Messierovom katalogu. Zbog tog se je razloga nekad mislilo da se radi o dvama objektima koja su u međusobnom dodiru, pa su dobila dva broja. NGC 651 je dobio "sjeverni" dio maglice koji se nastavlja na južnu.
Craon (Majen)
Kraon je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Majen koja pripada prefekturi Šato Gontje.
Messier 74
Messier 74 (M74 ili NGC 628) je spiralna galaksija u zviježđu Ribe. Galaksija je primjer spiralnih galaktika "veliko dizajna" u kojima su jasno vidljivi i izraženi spiralni krakovi. M74 nam je okrenuta naličjem pa su spiralni krakovi odlično vidljivi.
Pierre Méchain je otkrio galaksiju krajem rujna 1780. godine. Svoje otkriće otkrio je suradniku i prijatelju Charlesu Messieru. Messier je odredio položaj galaktike i unio je u svoj katalog 18. listopada 1780. godine. M74 je bila među prvih 14 tzv. "spiralnih maglica" koje je prepoznao Lord Rosse sredinom 19. stoljeća.
Svojstva
M74 se nalazi na udaljenosti od oko 30 milijuna ly. Prividne dimenzije galaktike su 10.2'x9.5' što znači da su linearne dimenzije oko 90,000. U usporedbi s našom galaksijom Mliječnom stazom, M74 je tek neznatno manja. Galaksija se od nas udaljava brzinom od 793 km/s.
Spiralni krakovi M74 su veoma simetrični i široki. Na fotografijama je moguće vidjeti plave grudice po spiralnim krakovima. Te grudice su mladi otvoreni skupovi, tek nastali iz oblaka plina i prašine. Simetričnost spiralnih krakova uzrokovana je tzv "valovima gustoće". Valovi gustoće nastaju kada na materijal koji kruži oko galaktike naleti spiralni krak. Taj materijal onda poprimi oblik luka i na kraju se stopi s materijom spiralnog kraka. Time se povećava gustoća spiralnih krakova i održava njihov prvotni oblik. Širina spiralnih krakova je oko 1000 ly.
M74 je dominantni član grupe od nekolicine galaksija. U grupi se nalaze galaktike NGC 660, UGC 891, UGC 1176, UGC 1195 i UGCA 20.
Seven Mile, Ohio
Seven Majl je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 751, što je 73 (10,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Case Cibba-Sciascia-Crocifisso-Tondarella-Virano, Frosinone
Case Cibba-Sciascia-Crocifisso-Tondarella-Virano je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 998 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 525 m.
Antonio Tabucchi
Antonio Tabucchi (23.9. 1943.-) je italijanski pisac i akademik koji predaje portugalski jezik i književnost na Univerzitetu Siene.
Tabucchi je poznat kao duboki poklonik portugalske kulture za što je najviše zaslužno djelo pisca Fernanda Pessoae od koga je preuzeo koncept saudade. Tabucchi se za Pessoino djelo počeo zanimati 1960-ih za vrijeme studija na Sorbonnei, te zbog toga naučio portugalski jezik.
Commerce, Missouri
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 67, što je 43 (-39,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Osman Karabegović
Biografija
Rođen je 7. septembra 1911. godine u Banjoj Luci. Pohađao je gimnaziju i bio aktivista udruženja „Mlada Jugoslavija“. U KPJ je primljen 1932. i iste godine istjeran iz škole zbog učešća u đačkom štrajku. Poslednji razred gimnazije završio je u Sarajevu 1933. godine.
Zbog aktivnosti u SKOJ-u i Partiji bio je uhapšen. Na saslušanju su ga tukli korbačem. Pušten je iz zatvora pod pritiskom demokratske javnosti. Osman je 1933. upisao veterinu u Zagrebu. Uključio se u rad SKOJ-a i Partije. Zbog te aktivnosti bio je više puta hapšen od zagrebačke policije. 1935. protjeran je u Banju Luku. Školske 1936/37. upisao se na medicinu u Beograd i postao jedan od najaktivnih studenata i komunista, pa je izabran za člana Univerzitetskog komiteta SKOJ-a i člana Akcionog odbora u Beogradu. Učesnik je svih demonstracija protiv režima, pa je više puta hapšen i premlaćivan. Kad je otpočeo Drugi svjetski rat, Osman se vraća u Banju Luku. Izabran je za člana Oblasnog komiteta KPJ za Bosansku krajinu.
Uoči samog ustanka, 25. jula 1941. prisustvovao je savjetovanju u Orlovcima kod Prijedora, gdje je izvršen raspored. Karabegović je, zajedno sa doktorom Mladenom Stojanovićem, upućen na Kozaru da organizuje ustanak. Sa doktorom Mladenom Stojanovićem, Josipom Mažarom Šošom i drugim prijedorskim, novskim i dubičkim komunistima organizovao je oružane grupe i akcije. Već u avgustu 1941, kada je formiran Drugi krajiški NOP odred, postao je njegov prvi politički komesar. Početkom oktobra 1941. učestvovao je na vojnom savjetovanju koje je održano u glavnom štabu za Bosnu i Hercegovinu na Romaniji.
Jedan je od organizatora oblasnog partijskog savjetovanja za Bosansku krajinu, održanom 22. februara 1942. u Kneževu. Tada je Osman postavljen za političkog komesara Operativnog štaba za Bosansku krajinu, a krajem 1942, kad je formiran Prvi bosanski korpus, postavljen je za njegovog političkog komesara. Do kraja rata, između ostalog, bio je sekretar Oblasnog komiteta KPJ za Bosansku krajinu, član Pokrajinskog komiteta KPJ i član Glavnog štaba NOV i PO za Bosnu i Hercegovinu. Učestvovao je kao vijećnik na I i II zasjedanju AVNOJ-a i na oba zasjedanja ZAVNOBiH-a.
Poslije oslobođenja Jugoslavije, vršio je niz odgovornih političkih dužnosti, kao što su:
Istovremeno bio je i član CK SKJ, od 1948. godine, a jedno vrijeme i član Predsjedništva CK SKJ.
Umro je 24. juna 1996. godine u Beogradu. Sahranjen je u Aleji narodnih heroja na Novom groblju.
Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i i drugih jugoslovenskih odlikovanja. Ordenom narodnog heroja Jugoslavije odlikovan je 23. jula 1952. godine.
Car Tenji
Car Tenji (天智天皇), također poznat i kao car Tenchi, bio je 38. po redu car Japana, prema tradicionalnom popisu.
Tenji je vladao od 661. do 671.
Bio je sin cara Jomeija, ali je naslijedio majku, caricu Saimei. Prije dolaska na prijestolje bio je poznat kao Princ Naka-no-Ōe (中大兄皇子). Kao princ, Naka no Ōe je igrao ključnu ulogu u događajima koji su doveli do pada klana Soga koji je prijašnjih decenija dominirao carskom porodicom. Kada je 644. vidio kako klan Soga jača, te kako bi mogao čak i zamijeniti carsku porodicu, zajedno sa Nakatomi no Kamatarijem je organizirao atentat na Soga no Iruku; ti i kasniji događaji, poznati kao Isshi incident, doveli su do jačanja carske vlasti.
Na vlast je došao 661. Sljedeće godine je izdao Zakonik Omi, prvi zakonik u japanskoj historiji. Njegova smrt je izazvala dinastijski sukob među četrnaestoro djece, koji je završen pobjedom princa Otomoa, koji je nastavio vladati kao car Kobun.
Opozicija (astronomija)
mini|desno|400px|Skica pokazuje [[kutove između Sunca i planeta s obzirom na položaj Zemlje: elongaciju, konjukciju, opoziciju i kvadraturu.]]
Opozicija u astronomiji je pojava pri kojoj se neko nebesko tijelo nalazi približno u suprotnom pravcu od Sunca, tj. Zemlja se nalazi približno na pravcu između Sunca i tog planeta. Samo gornji planeti mogu biti u opoziciji. U astrologiji, opozicija je aspekt s kutom od 180° i smatra se nepovoljnim aspektom.
Međusobni razmještaj planeta
Vidljivost planeta ovisi o njihovu položaju u Sunčevu sustavu prema Zemlji. Donji ili unutarnji planeti (koji su bliže Suncu od Zemlje) nalaze se u gornjoj konjukciji kada su na stazi točno suprotno, dalje, s druge strane Sunca, a u donjoj konjukciji kada su u smjeru Sunca, ali s njegove bliže strane. U vrijeme između dviju uzastopnih gornjih konjukcija (ili dviju uzastopnih donjih) ti planeti prolaze kroz sve faze, slično Mjesecu. No vrijeme kada ih možemo promatrati ograničeno je. Uvijek su blizu Sunca, s nevelikim kutnim otklonom (elongacijom). Najveća elongacija Merkura je 28°, a Venere 48°. Iz naših krajeva vide se ili ujutro prije izlaska Sunca ili uvečer poslije zalaska Sunca, a ne možemo ih vidjeti u ponoć.
Gornji ili vanjski planeti (oni koji su dalje od Sunca no što je Zemlja) mogu se naći u konjukciji, opoziciji i kvadraturi. Promatrati ih je najpogodnije u opoziciji jer je tada planet najbliži Zemlji. Javljaju se i posebno povoljne velike opozicije kada je planet zbog položaja na izduženoj stazi Zemlji najbliže. O kutu pod kojim se vidi tijelo planeta ovisi kako ćemo ih vidjeti i na njima razaznati detalje. Najveće kutne promjere postižu Venera i Jupiter, dok se ostali planeti vide mnogo manji. Planeti se svake godine ne vide u istim položajima. Stoga podatke o položajima moramo potražiti u godišnjacima i prirodoslovnim časopisima koji objavljuju skice trenutnih planetnih staza. Jednaki međusobni razmještaj planeta, Sunca i Zemlje ponavlja se u ritmu sinodičkih godina planeta.
The Southerner (film)
The Southerner je američki crno-bijeli film snimljen 1945. u režiji Jeana Renoira. Po žanru je drama, a radnja je smještena u Teksas. Protagonist, koga tumači Zachary Scott je siromašni napoličar koji sa ušteđenim novcem kupuje vlastitu farmu kako bi osigurao život za suprugu (koju glumi Betty Field) i dvoje djece, ali se nakon toga suočava sa bolešću, vremenskim neprilikama, zavidnim i zlobnim susjedima. Oporost i realistički pristup su prilično impresionirali tadašnje kritičare, te je The Southerner bio nominiran za nekoliko Oscara. Na obnovljenoj venecijanskoj Mostri godine 1946. je dobio novinarsku nagradu za najbolji film.
Kampesterol
Kampesterol je organsko jedinjenje, koje sadrži 28 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 400,680 Da.
Berneuil (Primorski Šarant)
Bernej je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Poatu-Šarant, u departmanu Primorski Šarant koja pripada prefekturi Sent.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 836 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 32 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 25,45 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 70 metara (maksimalnoj 72 m, a minimalnoj 5 m).
Case Pelagalli, L'Aquila
Case Pelagalli je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 331 m.
Velika Greda
Velika Greda je naselje u Srbiji u opštini Plandište u Južnobanatskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1374 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1508 stanovnika).
Geografski položaj i opis mesta
Velika Greda se nalazi u središnjem delu opštine Plandište. Kroz selo prolazi magistralni put i željeznička pruta Zrenjanin – Vršac. Velika Greda se nalazi u Ilanxanskoj deprsiji, a izgrađena je na višem i suvljem terenu. Prostire se na nekoliko gredica čije je apsolutna visina 77 m a južno od naselja nadmorska visina terena je niža i za 2 m. Pravac pružanja sela je jugozapad – severoistok. Selo je dugo 2800 m a široko oko 650 m. Atar je izdužen u pravcu sever - jug a dužina mu je 5,5 km a najveća širina 3,5 km. Podzemne vode u ataru su relativno visoke.
Sve su kuće prizemne, banatskog tipa sa gotovo istovetnim rasporedom i brojem prostorija. Uglavnom imaju po jednu veću sobu sa dva prozora i jednu manju, sa jednim prozorom do ulice, kuhinju u sredini i još jednu sobu do dvorišta. Kuće su imale i hodnik koji je ponegde bio i zastakljen. U dvorištu su se nalazile ekonomske zgrade za stoku i za skladištenje hrane.
Istorija
Velika Greda - Na području današnje katastarske opštine Velike Grede nalazile su se dve pustare: Velika Greda i Zeldeš. Obe pustare su krajem 18-tog veka ustupljene zagrebačkom Kaptolu u zamenu za oduzeta dobra oko reke Kupe prilikom arondacije Karlovačke i Banijske vojne granice. Kaptol je tu naselio svoje kmetove iz Hrvatske, a zemlju im je dodelio između Neuzine, današnje Velike Grede i Banloka u Rumuniji. Car Franja I 29. juna 1800. ovo poljsko dobro ustupio je zagrebačkom nadbiskupu za zagrabačke feudaliste. Takozvanim „Čanatskim poglavljem" izvršeno je uvođenje u posed. Na tom poljskom dobru naseljena je Mađarima kolonija Zeldeš. Na toj koloniji bilo je 1837- 35 stanovnika, 1838 - 123, 1841 - 319, od kojih je vićina bila katoličke vere. Pripadali su mariolanskoj parohiji. Ova kolonija je 1848. razrušena od strane Srba iz alibunarskog tabora pa je 1850. godine, pošto je samo 43 stanovnika ostalo, raseljena. Veleposednik Đurđe Pačetić, jedan od doseljenika iz Hrvatske, naselio je 1850. godine na području pustare Velika Greda, Nemce iz Bačke kao radnu snagu za svoj posed i tako osnovao novo naselje koje je po njemu nazvano Đerđhaza. Naselje je ime promenilo 1919. godine u Đurđevo Selo, zatim u Đurđevac, a od 1924. postaje Velika Greda. Ovi prvi stanovnici, Nemci iz Bačke, od spahije su dobili po 800 kvadratnih hvati kućišta, 400 kvadratnih hvati bašte i po 2 lanca izlaza – pašnjaka. Razvoj novog sela tekao je vrlo sporo.
Stanovnici su bili pretežno siromašni radnici. Za prvih pedeset godina podignute su 122 kuće, dok je za drugih pedeset godina izgrađeno 308, a osetnije povećanje broja kuća u selu zapaženo je 1935. godine kada je opštinska uprava dodelila 78 placeva za gradnju kuća. Još od prvih dana Velika Greda je administrativno pripadala Hajdučici, a crkveno mariolanskoj parohiji.
Krajem 1920. godine na posede J. Čavoši i Torontalske banke u Veliku Gredu došli su prvi naseljenici, a izgradnja novog naselja 1 km od starog, počelo je 1923. Novo naselje je nazvano Kolonija Velika Greda. Tada je doseljeno 143 porodice: iz Like 10, Korduna 113 i Bosne i Hercegovine 19 i iz Crne Gore 1, kao dobrovoljci, kolonisti i autokolonisti. Prvi se doselio Mane Milošević 12. oktobra 1920. godine, a ostali su dolazili u manjim ili većim grupama. Prva grupa stigla je 8. aprila 1921. a nju su činile porodice Mihajla i Grujice Vujovića i Marka Novčića. Nakon 6 dana prispela je grupa od 8 porodica sa Korduna i to: Milovan Dražić, Nikola Došen, Milan i Dušan Kresojević, Milovan Opačić, Miladin Lapov, Petar Poznan i Mane Sedlar.
Grupna doseljavanja vršena su sve do kraja 1926. godine. Svako doseljeno domaćinstvo dobilo je kućište od 800 kvadratnih hvati za podizanje kuće. Prva kuća na koloniji podignuta je 1923. godine, do 1929. izgrađeno je 58 kuća a do 1939. još 64 kuće. Prvu kuću je podigao Mitar Ivetić a načinio je od naboja i pokrio crepom. Nekoliko kuća napravljeno je od drveta koje su novi doseljenici doneli iz starog kraja.
Škola se prvi put pominje 1852. kada je ovo naselje brojalo 322 stanovnika. Železnička stanica je otvorena 1. jula 1896. godine. Bogomolja je podignuta dvadesetih godina ovog veka. Nešto kasnije izgrađena je i katolička crkva koja se nalazila na mestu današnje ambulante. Srušena je posle 2-gog svetskog rata. Katoličko groblje nalazilo se na mestu današnjeg školskog dvorišta koje je posle Drugog svetskog rata izmešteno. Srpska vojska je ušla u Veliku Gredu 1918. godine, 1919. pripojena je zičidorfskom srezu, a 1924. vršačkom. Godine 1921. popisano je 905 stanovnika, najviše Nemaca 624 pa Mađara 234, Rumuna 33, Slovena 12, Srba 1 i drugih 1. Zemlja veleposednika oduzeta je 1919. g. i podeljena narodu u zakup.
Tokom Drugog svetskog rata 87 stanovnika ovog sela oterano je u nemačko ratno zarobljeništvo. Aprila 1941. godine Velika Greda je zaposednuta od SS trupa i tada dobija nov naziv Đerđhaza. Taj naziv ostaje sve do 1. oktobra 1944. godine kada je ovo mesto oslobođeno i od tada je ponovo Velika Greda.
Posle Drugog svetskog rata od napuštene nemačke imovine i zemlje dobijene agrarnom reformom stvoren je zemljišni fond za nove doseljenike i mesne agrarne interesente. Godine 1948. iz Slovenije je doseljeno 63 porodice iz opština Trbovlje, Celje, Novo Mesto, Rakek, Krško, Litija i Ljubljana. Većina se vratila. Iz Makedonije iz opštine Kriva Palanka 1947. naseljeno je 18 porodica a iz Bosne iz okoline Jajca 8 porodica 1946. godine. Veliku Gredu je nakon 2 svetskog rata došlo ukupno 156 porodica i to: iz Banata 6, Bosne 13, Like 1, Korduna 4, Slovenije 105 i Makedonije 27 porodica. Od ovog broja 134 su doseljeni sa pravima spoljnih kolonista, a 22 porodice su autokolonističke. Prva grupa doseljenih došla je iz Slovenije s jeseni 1945. godine. Po Miloševu iseljeno je 80 slovenačkih porodica koje su se vratile u stari kraj i 2 makedonske porodice. Doseljeni stanovnici bavili su se uglavnom zemljoradnjom ali bilo je i rudara, krojača, mesara, kovača, stolara, trgovaca, najviše među Slovencima. mini|250p|Zdravstveni centar u Velikoj Gredi gde se do kraja 1940-ih nalazila katolička crkva
Što se tiče broja stanovnika Velika Greda je po prvom zvaničnom popisu 1869. godine imala 528 stanovnika, 1880 - 519 a 1890. čak 1069 stanovnika. Početkom ovog veka 1910. godine imala je 1133, 1921. godine nešto manje - 906 a 1931. g. - 1422 stanovnika. Posle 2-gog svetskog rata godine 1948. ovo naselje je brojalo 1808 stanovnika a 1953. g. - 1946 duša i to je najveći broj. Godine 1961. Velika Greda je imala 1942 stanovnika, 1971 - 1775, 1981 - 1585 i po poslednjem popisu 1991. godine - 1508. Po etničkoj strukturi danas ima najviše Srba - 69,86%, Makedonaca - 12,29%, Mađara 12,29%, Jugoslovena - 5,6% .Rumuna 0,80% Nemaca 0,24%
Demografija
U naselju Velika Greda živi 1099 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,1 godina (39,2 kod muškaraca i 43,0 kod žena). U naselju ima 479 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,87.
Ovo naselje je uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Korišćena Literatura
Napomene.
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do ulaska Banata u sastav Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čini Letopis i autor se trudio da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.
Traci Bingham
Trejsi Bingam je američka glumica, model i TV ličnost, rođena 13. januara 1968. godine u Kembridžu (Masačusets). Najpoznatiju ulogu je ostvarila kao Džordan Tejt u TV seriji Čuvari plaže.
Johnson Village, Colorado
Džonson Vilidž je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 246.
Histaminski receptor
Histaminski receptori su klasa G protein-spregnutih receptora čiji endogeni ligand je histamin.
Poređenje
Postoji nekoliko splajsnih varijanti H3 receptora koje su prisutne u raznim vrstama. Mada su svi ovi receptori 7-transmembranski G protein spregnuti receptori, H1 i H2 se znatno razlikuju od H3 i H4 u njihovim aktivnostima. H1 izaziva povišenje PIP2 hidrolize, H2 stimuliše sekreciju gastrične kiseline, i H3 posreduje povratnu inhibiciju histamina.
Nebeski pol
mini|desno|250px|Sjeverni i južni nebeski pol na [[nebeska sfera|nebeskoj sferi]] mini|desno|300px|Osnovna gibanja Zemlje. mini|desno|300px|U [[Horizontski koordinatni sustav|horizontskom koordinatnom sustavu položaj nebeskog objekta određen je azimutom i visinom (ili zenitnom daljinom = 90° - visina).]]
Nebeski polovi su probodišta Zemljine osi vrtnje (svjetske osi) s nebeskom sferom. Zbog Zemljine precesije, nebeski polovi opišu kružnicu na nebu oko ekliptičkoga pola, probodišta pravca okomitoga na ekliptiku, u vrijeme Platonove godine. U točki sjevernog nebeskog pola se približno nalazi zvijezda Sjevernjača. Oko nebeske osi se prividno okreće nebeska sfera (prividno okretanje nastaje zbog rotacije Zemlje). Sva nebeska tijela prividno se okreću oko nebeske osi.
Osnove orijentacije na nebeskoj sferi
Astronomija je vezana za orijentaciju u prostoru, a ona se sastoji u tome da gledajući u nebo, i prelazeći pogledom s jednog nebeskog tijela na drugo, mi povezujemo smjerove u kojima vidimo tijelo. Položaj tijela projiciramo na plohu jedne kugle, koju nazivamo nebeskom sferom. Zbog velikih daljina nebeskih tijela, možemo zamisliti da je i nebeska sfera na velikoj daljini. Bliski predmeti, kao što su avion ili umjetni satelit, na nebeskoj će sferi brzo mijenjati međusobni položaj, a mnogo udaljenije zvijezde, iako se i one ustvari gibaju, duže će zadržavati prividno jednak projicirani razmještaj. Dakle, položaj tijela određuje se smjerovima i kutovima između njih.
Za zapis položaja na nebeskoj sferi služe sferne koordinate, slično kao što za utvrđivanje položaja na površini Zemlje služe zemljopisne koordinate. Važne točke na globusu jesu polovi, točke kroz koje prolazi Zemljina os vrtnje. Veoma važno svojstvo, smjer vrtnje, ne možemo odrediti drukčije nego na osnovi iskustva. Kažemo da se Zemlja okreće kao desni vijak koji napreduje od Južnog pola prema Sjevernom polu. Smjer se može odrediti i s obzirom na način gibanja satne kazaljke. Gledajući na Sjeverni pol Zemlje, ona se vrti u smjeru suprotnom od kazaljke na satu. Pomoću meridijana odbrojavaju se zemljopisne dužine; računaju se kao istočne ili kao zapadne, od 0° do 180°. Početni meridijan je onaj koji, po dogovoru, prolazi zvjezdarnicom u Greenwichu, predgrađu Londona. Okomito na meridijane prolaze paralele (usporednice). Paralela najvećeg opsega je ekvator, a od njega se prema sjeveru i prema jugu odbrojavaju zemljopisne širine, kao sjeverne i južne, i to od 0° do 90°. Meridijana i paralela ima neizmjerno mnogo.
U astronomiji se primjenjuje nekoliko koordinatnih sustava (nebeski koordinatni sustavi). Svaki od njih ima osnovni krug (kao što je Zemljin ekvator) i početnu polukružnicu (kao što je početni Greenwichski meridijan) od kojih se odbrojavaju koordinate.
Dnevno gibanje neba
Neposredan izgled pojava na nebu uvjetovan je Zemljinim gibanjima. Zemljina vrtnja uzrok je prividnom okretanju nebeske sfere i izmjene dana i noći. Svakako, nije svejedno okreće li se Zemlja ili nebeska sfera, sa svim zvijezdama i galaktikama. U posljednjem bi slučaju relativne brzine zvijezda morale nadmašiti brzinu svjetlosti, a nedostajale bi mnoge sitne pojave koje pružaju fizičke i astronomske dokaze gibanja Zemlje. Te pojave jesu: zakretanje ravnine njihanja (Foucaultovo njihalo), otklon na istok pri slobodnom padu, spljoštenost Zemlje, pojava dnevne paralakse, dnevna aberacija svjetlosti i još neke. Bez razumijevanja fizičke suštine, a to znači ne znajući za ograničenu veličinu Zemlje i njezina gibanja, neposredno vidljive promjene na nebu nisu jednostavno protumačive. Zato je i trebalo mnogo vremena dok se čovjek nije izdignuo iznad neposredno danog.
Nebeska os, nebeski ekvator i nebeski meridijan
Vidljiv predio neba ovisi o položaju promatrača i o trenutku promatranja. Svaki promatrač na Zemlji stoji na vodoravnoj ravnini, a pravac sile teže, vertikala, okomit je na tu ravninu. Smjer vertikale pokazuje slobodno obješen, miran visak. Produži li se vertikala prema nebeskoj sferi, probost će je u točki koja ovisi o zemljopisnom položaju i o trenutku dana, jer se Zemlja okreće. Zbog Zemljina okretanja vertikala opisuje stožac oko produžene Zemljine osi ili nebeske osi. Nebeska os probada nebesku sferu u sjevernom i južnom nebeskom polu. Nebeska os je zamišljeni pravac identičan sa Zemljinom osi rotacije i probada nebesku sferu u sjevernom i južnom nebeskom polu. U točki sjevernog nebeskog pola se približno nalazi zvijezda Sjevernjača. Oko nebeske osi se prividno okreće nebeska sfera (prividno okretanje nastaje zbog rotacije Zemlje). Sva nebeska tijela prividno se okreću oko nebeske osi. Ravnina Zemljina ekvatora, protegnuta do nebeske sfere, isijeca na njoj kružnicu ili nebeski ekvator. Nebeski ekvator je projekcija Zemljinog ekvatora na nebesku sferu. Ravnina kojoj pripada nebeski ekvator okomita je na nebesku os. Ravnina meridijana na kojemu se promatrač nalazi presijeca nebesku sferu uzduž velike kružnice ili nebeskog meridijana. Nebeski meridijan je zamišljena velika kružnica na nebeskoj sferi koja prolazi sjevernim i južnim nebeskim polom i sadrži projekciju nebeskog tijela čiji meridijan promatramo. Meridijan promatrača prolazi nebeskim polovima, te sadrži zenit i nadir promatrača. Kako promatrač subjektivno ne osjeća Zemljinu vrtnju, činit će mu se da se nebeska sfera okreće oko Zemljine osi, i to u suprotnom smjeru.
Obzor, zenit i nadir
Vodoravna ravnina na kojoj se promatrač nalazi je ravnina obzora ili horizonta, a kružnica koju ona isijeca na nebeskoj sferi je obzor ili horizont. Obzor je velika kružnica nebeske sfere, nastaje presjekom ravnine koja prolazi stajalištem promatrača sa nebeskom sferom i okomita je na pravac zenit-nadir. Vidljivi horizont (na otovrenim površinama kao more) se zbog zakrivljenosti Zemljine površine nalazi ispod astronomskog horizonta (tome je uzrok i nadmorska visina te refrakcija Zemljine atmosfere). Točke u kojima okomica ili vertikala probada nebesku sferu jesu zenit i nadir. Zenit je točka na nebeskoj sferi koja se nalazi direktno iznad promatrača. Nadir je točka na nebeskoj sferi suprotno od zenita (ispod promatrača). Na arapskom znači suprotan, nasuprot. Zvijezde obilaze oko nebeske osi po kružnicama koje su nazvane dnevne kružnice. Neke zvijezde, one koje su blize sjevernom nebeskom polu, stalno su iznad obzora (cirkumpolarna zviježđa). Neke zvijezde izlaze iznad obzora i zalaze pod obzor.
Kao istočna točka obzora (E) i kao zapadna točka obzora (W) zadaje se presjecište nebeskog ekvatora s obzorom. Nebeski meridijan prolazi kroz zenit, sjeverni i južni nebeski pol. Presjecište meridijana i obzora bliže sjevernom nebeskom polu je sjeverna točka obzora (N), a njoj nasuprot, južna točka obzora (S). Četiri glavne točke obzora (N, S, W i E) određene su prividnim dnevnim gibanjem neba i razlikovanjem polova, a razmaknute su na obzoru za pravi kut. Zvijezde izlaze na istočnoj strani obzora, podižu se do nebeskog meridijana, gdje dostižu najveću visinu ili kaže se da prolaze kroz gornju kulminaciju. Nastavljajući kruženje, zalaze na zapadnoj strani obzora. Nakon toga će zvijezde proći i kroz najniži položaj ili donju kulminaciju. Iznad obzora zvijezde se premještaju od istočne strane prema zapadnoj. Cirkumpolarne zvijezde nikada ne zalaze, a anticirkumpolarne nikada ne izlaze. Sve zvijezde, promatrane na svim zemljopisnim širinama, bez obzira na to jesu li cirkumpolarne ili nisu, prolaze kroz gornju kulminaciju u onoj polovici meridijana (meridijan je raspolovljen sjevernim i južnim nebeskim polom) koja sadrži zenit; kroz donju kulminaciju zvijezda će proći u onoj polovici meridijana koja sadrži nadir. Dijelovi dnevnih kružnica iznad obzora jesu dnevni lukovi. Zvijezda koja se nalazi na dnevnoj kružnici sjevernije od nebeskog ekvatora izlazi između sjeverne (N) i istočne (E) točke obzora, a zalazi između sjeverne i zapadne (W) točke obzora. Južnije od istočno – zapadne linije, izlaze i zalaze one zvijezde koje su smještene južnije od nebeskog ekvatora.
Zenitna daljina
mini|desno|300px| Odnos između [[zenita, nadira i horizonta]]
mini|desno|300px|U [[Horizontski koordinatni sustav|horizontskom koordinatnom sustavu položaj nebeskog tijela određen je azimutom i kutnom visinom (ili zenitnom daljinom = 90° - kutna visina).]]
mini|desno|300px|[[Zenitni teleskop.]]
mini|desno|300px|[[Nebeski ekvator i ekliptika.]]
mini|desno|300px|Osnovna gibanja Zemlje.
Prividno kretanje planeta
mini|desno|250px| Kada [[Zemlja (plavo) prolazi gornji planet poput Marsa (crveno), kretanje gornje planete na nebu privremeno izgleda obrnuto]] Prividno kretanje planeta po našem nebu rezultat je kretanja kako samih planeta, tako i Zemlje.
Zenitna daljina
Zenitna daljina (oznaka: z) je dio velike vertikalne kružnice, od zenita do mjesta na prividnoj nebeskoj sferi (nebesko tijelo), mjeren lučnom mjerom. Koristi se u horizontskom koordinatnom sustavu uz azimut za izračunavanje položaja nebeskih tijela. Mjeri se tako da se od 90° odbije kutna visina tijela.
Prividno kretanje planeta
Još su stari narodi primjetili da se 5 planeta, ili zvijezda lutalica, kako su ih zvali stari Grci (grčki: plane = lutanje), pomiču u odnosu na zvjezdanu pozadinu. Mjesec i 5 planeta vidljivih golim okom (Merkur, Venera, Mars, Jupiter i Saturn) prolaze kroz 13 zviježđa, tzv. zviježđa zodijaka, vrlo blizu ekliptici, kružnici koja opisuje godišnji put Sunca po nebeskom svodu.
Zenitna daljina
Kutna visina (oznaka: h) je kut u središtu nebeske sfere koji se nalazi u ravnini okomitoj na ravninu obzora. Zamislimo li da je polumjer nebeske sfere jedinični, tada se kutna visina može odrediti i kao duljina luka na sferi, jer je u tom slučaju duljina luka brojčano jednaka pripadnom središnjem kutu. Isti postupak provodi se pri određivanju drugih sfernih koordinata. Kutna visina h je pozitivna iznad obzora i kreće se od 0° do 90°, a negativna ispod obzora, kada se kreće od 0° do -90°. Umjesto kutne visine h može se koristiti zenitna daljina z:
Zenitni teleskop
Zenitni teleskop je astrometrijski teleskop za vrlo točno mjerenje razlika zenitnih daljina zvijezda i određivanje zemljopisne širine. Jednostavno postavljanje u vertikalnoj ravnini dopušta korištenje zrcala velike mase. Koristio se za mjerenje kolebanja zemljopisnog pola (nutacija), što su danas preuzela mnogo točnija radioastronomska mjerenja položaja kvazara. Veliki zenitni teleskop s udubljenom površinom rotirajuće žive kao zrcalom (promjera 6 metara i mase oko 3 tone) izgrađen je 2004. u Kanadi (70 kilometara istočno od Vancouvera). Koristi se za astrofizička promatranja (mjerenje crvenoga pomaka galaktika i kvazara i za otkrivanje dalekih supernova).
Osnove orijentacije na nebeskoj sferi
Astronomija je vezana za orijentaciju u prostoru, a ona se sastoji u tome da gledajući u nebo, i prelazeći pogledom s jednog nebeskog tijela na drugo, mi povezujemo smjerove u kojima vidimo tijelo. Položaj tijela projiciramo na plohu jedne kugle, koju nazivamo nebeskom sferom. Zbog velikih daljina nebeskih tijela, možemo zamisliti da je i nebeska sfera na velikoj daljini. Bliski predmeti, kao što su avion ili umjetni satelit, na nebeskoj će sferi brzo mijenjati međusobni položaj, a mnogo udaljenije zvijezde, iako se i one ustvari gibaju, duže će zadržavati prividno jednak projicirani razmještaj. Dakle, položaj tijela određuje se smjerovima i kutovima između njih.
Za zapis položaja na nebeskoj sferi služe sferne koordinate, slično kao što za utvrđivanje položaja na površini Zemlje služe zemljopisne koordinate. Važne točke na globusu jesu polovi, točke kroz koje prolazi Zemljina os vrtnje. Veoma važno svojstvo, smjer vrtnje, ne možemo odrediti drukčije nego na osnovi iskustva. Kažemo da se Zemlja okreće kao desni vijak koji napreduje od Južnog pola prema Sjevernom polu. Smjer se može odrediti i s obzirom na način gibanja satne kazaljke. Gledajući na Sjeverni pol Zemlje, ona se vrti u smjeru suprotnom od kazaljke na satu. Pomoću meridijana odbrojavaju se zemljopisne dužine; računaju se kao istočne ili kao zapadne, od 0° do 180°. Početni meridijan je onaj koji, po dogovoru, prolazi zvjezdarnicom u Greenwichu, predgrađu Londona. Okomito na meridijane prolaze paralele (usporednice). Paralela najvećeg opsega je ekvator, a od njega se prema sjeveru i prema jugu odbrojavaju zemljopisne širine, kao sjeverne i južne, i to od 0° do 90°. Meridijana i paralela ima neizmjerno mnogo.
U astronomiji se primjenjuje nekoliko koordinatnih sustava (nebeski koordinatni sustavi). Svaki od njih ima osnovni krug (kao što je Zemljin ekvator) i početnu polukružnicu (kao što je početni Greenwichski meridijan) od kojih se odbrojavaju koordinate.
Dnevno gibanje neba
Neposredan izgled pojava na nebu uvjetovan je Zemljinim gibanjima. Zemljina vrtnja uzrok je prividnom okretanju nebeske sfere i izmjene dana i noći. Svakako, nije svejedno okreće li se Zemlja ili nebeska sfera, sa svim zvijezdama i galaktikama. U posljednjem bi slučaju relativne brzine zvijezda morale nadmašiti brzinu svjetlosti, a nedostajale bi mnoge sitne pojave koje pružaju fizičke i astronomske dokaze gibanja Zemlje. Te pojave jesu: zakretanje ravnine njihanja (Foucaultovo njihalo), otklon na istok pri slobodnom padu, spljoštenost Zemlje, pojava dnevne paralakse, dnevna aberacija svjetlosti i još neke. Bez razumijevanja fizičke suštine, a to znači ne znajući za ograničenu veličinu Zemlje i njezina gibanja, neposredno vidljive promjene na nebu nisu jednostavno protumačive. Zato je i trebalo mnogo vremena dok se čovjek nije izdignuo iznad neposredno danog.
Nebeska os, nebeski ekvator i nebeski meridijan
Vidljiv predio neba ovisi o položaju promatrača i o trenutku promatranja. Svaki promatrač na Zemlji stoji na vodoravnoj ravnini, a pravac sile teže, vertikala, okomit je na tu ravninu. Smjer vertikale pokazuje slobodno obješen, miran visak. Produži li se vertikala prema nebeskoj sferi, probost će je u točki koja ovisi o zemljopisnom položaju i o trenutku dana, jer se Zemlja okreće. Zbog Zemljina okretanja vertikala opisuje stožac oko produžene Zemljine osi ili nebeske osi. Nebeska os probada nebesku sferu u sjevernom i južnom nebeskom polu. Nebeska os je zamišljeni pravac identičan sa Zemljinom osi rotacije i probada nebesku sferu u sjevernom i južnom nebeskom polu. U točki sjevernog nebeskog pola se približno nalazi zvijezda Sjevernjača. Oko nebeske osi se prividno okreće nebeska sfera (prividno okretanje nastaje zbog rotacije Zemlje). Sva nebeska tijela prividno se okreću oko nebeske osi. Ravnina Zemljina ekvatora, protegnuta do nebeske sfere, isijeca na njoj kružnicu ili nebeski ekvator. Nebeski ekvator je projekcija Zemljinog ekvatora na nebesku sferu. Ravnina kojoj pripada nebeski ekvator okomita je na nebesku os. Ravnina meridijana na kojemu se promatrač nalazi presijeca nebesku sferu uzduž velike kružnice ili nebeskog meridijana. Nebeski meridijan je zamišljena velika kružnica na nebeskoj sferi koja prolazi sjevernim i južnim nebeskim polom i sadrži projekciju nebeskog tijela čiji meridijan promatramo. Meridijan promatrača prolazi nebeskim polovima, te sadrži zenit i nadir promatrača. Kako promatrač subjektivno ne osjeća Zemljinu vrtnju, činit će mu se da se nebeska sfera okreće oko Zemljine osi, i to u suprotnom smjeru.
Obzor, zenit i nadir
Vodoravna ravnina na kojoj se promatrač nalazi je ravnina obzora ili horizonta, a kružnica koju ona isijeca na nebeskoj sferi je obzor ili horizont. Obzor je velika kružnica nebeske sfere, nastaje presjekom ravnine koja prolazi stajalištem promatrača sa nebeskom sferom i okomita je na pravac zenit-nadir. Vidljivi horizont (na otovrenim površinama kao more) se zbog zakrivljenosti Zemljine površine nalazi ispod astronomskog horizonta (tome je uzrok i nadmorska visina te refrakcija Zemljine atmosfere). Točke u kojima okomica ili vertikala probada nebesku sferu jesu zenit i nadir. Zenit je točka na nebeskoj sferi koja se nalazi direktno iznad promatrača. Nadir je točka na nebeskoj sferi suprotno od zenita (ispod promatrača). Na arapskom znači suprotan, nasuprot. Zvijezde obilaze oko nebeske osi po kružnicama koje su nazvane dnevne kružnice. Neke zvijezde, one koje su blize sjevernom nebeskom polu, stalno su iznad obzora (cirkumpolarna zviježđa). Neke zvijezde izlaze iznad obzora i zalaze pod obzor.
Kao istočna točka obzora (E) i kao zapadna točka obzora (W) zadaje se presjecište nebeskog ekvatora s obzorom. Nebeski meridijan prolazi kroz zenit, sjeverni i južni nebeski pol. Presjecište meridijana i obzora bliže sjevernom nebeskom polu je sjeverna točka obzora (N), a njoj nasuprot, južna točka obzora (S). Četiri glavne točke obzora (N, S, W i E) određene su prividnim dnevnim gibanjem neba i razlikovanjem polova, a razmaknute su na obzoru za pravi kut. Zvijezde izlaze na istočnoj strani obzora, podižu se do nebeskog meridijana, gdje dostižu najveću visinu ili kaže se da prolaze kroz gornju kulminaciju. Nastavljajući kruženje, zalaze na zapadnoj strani obzora. Nakon toga će zvijezde proći i kroz najniži položaj ili donju kulminaciju. Iznad obzora zvijezde se premještaju od istočne strane prema zapadnoj. Cirkumpolarne zvijezde nikada ne zalaze, a anticirkumpolarne nikada ne izlaze. Sve zvijezde, promatrane na svim zemljopisnim širinama, bez obzira na to jesu li cirkumpolarne ili nisu, prolaze kroz gornju kulminaciju u onoj polovici meridijana (meridijan je raspolovljen sjevernim i južnim nebeskim polom) koja sadrži zenit; kroz donju kulminaciju zvijezda će proći u onoj polovici meridijana koja sadrži nadir. Dijelovi dnevnih kružnica iznad obzora jesu dnevni lukovi. Zvijezda koja se nalazi na dnevnoj kružnici sjevernije od nebeskog ekvatora izlazi između sjeverne (N) i istočne (E) točke obzora, a zalazi između sjeverne i zapadne (W) točke obzora. Južnije od istočno – zapadne linije, izlaze i zalaze one zvijezde koje su smještene južnije od nebeskog ekvatora.
Horizontski koordinatni sustav
Za određivanje položaja nebeskih tijela u odnosu na obzor (horizont) i strane svijeta služi horizontski koordinatni sustav. U horizontskom koordinatnom sustavu položaj nebeskog tijela određen je azimutom i kutnom visinom. Astronomski azimut je kut između mjesnog nebeskog meridijana i nebeskog tijela, mjeren od smjera juga po obzoru u smjeru dnevnog kretanja nebeskih tijela (u smjeru prema zapadu). Kutna visina h je kut u središtu nebeske sfere koji se nalazi u ravnini okomitoj na ravninu obzora. Zamislimo li da je polumjer nebeske sfere jedinični, tada se kutna visina može odrediti i kao duljina luka na sferi, jer je u tom slučaju duljina luka brojčano jednaka pripadnom središnjem kutu. Isti postupak provodi se pri određivanju drugih sfernih koordinata. Kutna visina h je pozitivna iznad obzora i kreće se od 0° do 90°, a negativna ispod obzora, kada se kreće od 0° do -90°. Umjesto kutne visine h može se koristiti zenitna daljina z:
Jedan od najjednostavnijih astronomskih instrumenata za mjerenje kutne visine Sunca i sjajnih noćnih nebeskih tijela je sekstant. Astronomski azimut A je koordinata koja se mjeri od južne točke obzora (S) prema zapadu, od 0° do 360° (u geodeziji i za druge svrhe, azimut se mjeri os sjeverne točke N prema zapadu i istoku, od 0° do 180°). Za mjerenje azimuta u našem zemljopisnom području može nam, iako ne baš najpreciznije, poslužiti kompas. Pri prvom noćnom izlasku i mjerenju horizontskih koordinatna nekog nebeskog tijela, ustanovit ćemo da se one neprestano mijenjaju, a ovise i o zemljopisnom položaju promatrača.
Prividno kretanje planeta
Donje planete
Donje planete se nalaze unutar Zemljine putanje, pa se na nebu nikada ne udaljuju previše od Sunca, zbog čega ih možemo vidjeti samo u sumrak ili u zoru. Kad jedna od donjih planeta prolazi iza Sunca kažemo da je u gornjoj konjunkciji. Prolazak Merkura ili Venere ispred Sunca zovemo donja konjunkcija.
Zbog činjenica da su putanje planeta nagnute prema ekliptici, donja planeta neće pri svakoj donjoj konjunkciji proći ispred Sunčeva diska, već sjeverno ili južno od njega. Pojava prelaska planeta ispred Sunca vrlo je rijetka i naziva se tranzit. Do tranzita Merkura može doći samo u maju i novembru, dok se tranziti Venere uvijek događaju u junu i decembru.
Kut između Sunca i planeta zovemo elongacija. Kada je planeta istočno ili zapadno od Sunca, kažemo da je u istočnoj odnosno zapadnoj elongaciji. Kada se planeta maksimalno (na Zemaljskom nebu) udalji od Sunca kažemo da je u maksimalnoj istočnoj (ili zapadnoj) elongaciji. Planeta se u istočnoj elongaciji može vidjeti samo predvečer, a u zapadnoj samo pred zoru. Donja planeta se nikada ne može vidjeti cijelu noć, jer bi to značilo da je na suprotnoj strani od Sunca, što nije moguće.
Gornje planete
Za razliku od donjih planeta, gornje planete mogu biti iznad obzora u bilo koje doba noći. Prolazak gornje planete iza Sunca zovemo konjunkcija, a prolaz Zemlje između Sunca i dane planete zovemo opozicija. U vrijeme konjukcije planeta je najdalje od Zemlje te je skrivena sjajem Sunca, dok je u vrijeme opozicije najbliže Zemlji, vidi se pod najvećim kutem i moguće ju je pratiti cijelu noć. Položaj u kojem je elongacija planete jednaka 90° naziva se kvadratura.
Planete bliži Suncu imaju kraću godinu (po 3. Keplerovu zakonu), pa uvijek "prestižu" planete dalje Suncu. Retrogradno kretanje planeta na nebeskom svodu događa se upravo u vrijeme kada jedna od donjih planeta (dok je u donjoj konjunkciji) prestiže Zemlju odnosno kada Zemlja prestiže gornju planetu (koja je tada u opoziciji).
Interval između dvije uzastopne konfiguracije (konjunkcija ili opozicija) planeta naziva se sinodička godina i uvijek je dulja od sideričke godine te planete (zato jer sve planete obilaze Sunce u istom smjeru).
Planete, kao i Mjesec, pokazuju faze. Faza planete se definira kao omjer širine vidljivog diska i stvarne širine diska (uključujući i dio koji je u tami). Donje planete mogu imati fazu između 0 i 1, dok gornje planete uvijek imaju fazu iznad određenog iznosa. Minimalna faza Marsa je 0.83, Jupitera 0.99, dok dalje planete imaju još manja odstupanja od pune faze.
Brûlatte
Brulat je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Majen koja pripada prefekturi Laval.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 607 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 39 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 15,24 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 111 metar (maksimalnoj 191 m, a minimalnoj 92 m).
Messier 77
Svojstva
M77 je jedna od najsjajnijih galaktika u Messierovom katalogu. Razlog za veliki sjaj ove galaktike je aktivna jezgra. M77 je zapravo prototip Sayfertove galaksije. Udaljenost M77 je oko 47 milijuna ly, njene kutne dimenzije su 7'x6' što odgovara stvarnim dimenzijama od 90,000 ly. Masa galaktike je oko 1 bilijun sunčevih masa i time je podjednake mase kao Andromeda ali manje mase od našeg Mliječne staze. M77 pokazuje jasnu spiralnu strukturu s širokim spiralnim krakovima i sjajnom jezgrom. Neobično je što se spiralni krakovi sastoje većinom od starijih, žutih zvijezda, a središte od mladih zvijezda.
U središtu M77 nalazi se izvor energije nevjerojatne snage. Izvor je toliko jak da tjera oblake prašine oko jezgre da se gibaju brzinama od nekoliko stotina kilometara u sekundi. U jezgri galaktike je otkriven jak izvor radiovalova nazvan Cetus A, poznat još i kao 3C 71. Istraživanja s teleskopima Hubble i Keck otkrila su snažan izvor zračenja s promjerom manjim do 12 ly, okružen s duguljasto strukturom dugom 100 ly (nakupina zvijezda ili prašine). Detaljna istraživanja radioteleskopima otkrila su disk materijala od 5 ly u promjeru kako kruži oko objekta. Istraživanja su potvrdila teoriju da se u središtu M77 nalazi mini kvazar. Vjeruje se da je masa središnjeg objekta oko 10 milijuna sunčevih masa.
Oko središta M77 smjestila se regija u kojoj se intenzivno formiraju zvijezde. Vjeruje se da je to najsvjetlija takva regija u krugu od 100 milijuna godina svjetlosti.
Amaterska promatranja
M77 može se lako uočiti već i 80 mm teleskopom. Njen prividni sjaj iznosi + 8.9 magnituda. Kod ove galaktike se posebno ističe sjajna jezgra. U 200 mm teleskopu moguće je vidjeti sjajnu jezgru okruženu tamnijim diskom. Jezgra galaktike je veoma svijetla, gotovo zvijezdolika.
Lug
thumb|right|Lug thumb|right|Lug duž pritoke [[Erie (jezero)|jezera Iri]]
Lug je šuma ili gaj, odnosno močvarna ili vlažna šuma.
Case Cocchi, Frosinone
Case Cocchi je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 722 m.
Korona
Korona ima više značenja:
13 slučaj u Srbiji. Lozničanin Darko N.
Anton Maglica
Anton Maglica (Brčko, 11. studenoga 1991.), hrvatski je profesionalni nogometaš koji trenutačno igra za splitski Hajduk. .