cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johann Sebastian Bach
Leipzig
thumb|200px|Crkva svetog Tome u Leipzigu Godine 1723. Bach prelazi u Leipzig, gdje biva imenovan kantorom i gradskim muzičkim direktorom u crkvama sv. Tome i sv. Nikole. To je za Bacha bio prvi posao za vladu u njegovoj karijeri kojim je uglavnom vršio usluge plemstvu. Ovaj zadnji posao, koji je radio 27 godina, sve do svoje smrti, doveo ga je u kontakt s političkim mahinacijama svog poslodavca, opštinskog savjeta Leipziga. Da bi uopšte dobio ovaj posao Bach je morao pristati na brojne ustupke vezane za njegov posao. Iako se čini da niko u opštinskom vijeću nije sumnjao u muzički genije Johanna sebastiana Bacha, ipak je bilo stalne napetosti između njega koji je sebe smatrao vođom crkvene muzike u gradu, i gradskih vlasti koji su ga vidjeli samo kao učitelja i željeli su smanjiti naglasak na izvođenje muzike kako u školi tako i u crkvama. Vijeće nikada nije ispoštovalo obećanje o plati od 1.000 zlatnih talira godišnje, iako su pružili Bachu i njegovoj porodici manje novčane prihode i dobar stan na jednom kraju školske zgrade. Posao je zahtijevao ne samo da uči učenike škole sv. Tome pjevanju, nego da i svake sedmice komponuje kantatu, koja bi se izvodila nedjeljom. Ovaj zahtjevan raspored, po kojem je u suštini svake sedmice trebao napisati muziku u trajanju od jednog sata (a povrh toga izvršiti svoje obaveze prema školi), rezultirao je nekim od njegovih najboljih kompozicija. Većine kantata iz ovog doba razjašnjavaju nedjeljna čitanja iz biblije za sedmicu tokom koje su bile napisane. thumb|upright|Statua Johanna Sebastiana Bacha ispred crkve svetog Tome. Za važnije vjerske praznike, kao što su Božić, Veliki petak, ili Uskrs, Bach je pisao naročito nadarene kantate, kao npr. Magnificat za Božić, Muka po Mateju za Veliki petak itd. Izvođenje ovih kompozicija često je zahtijevalo učestvovanje velikog broja muzičara u orkestru. Tokom boravka u Leipzigu, Bach je imao neslaganja s profesorima tamošnjeg fakulteta i nekim istaknutim članovima iz gradske uprave. Da bi ostvario veću umjetničku nezavisnost podnosi molbu na mjesto dvorskog komp ozitora. Uz molbu podnosi dijelove iz njegove "Mise u B-molu" i nekoliko sekularnih kantata. Nakon dužeg čekanja njegova molba je odobrena i dobija taj posao, ali on u međuvremenu gubi interes za ovu javnu službu.
Porodica
Bach je 1707. godine oženio svoju drugu rodicu, Mariu Barbaru Bach. Imali su 7 djece, od čega je 4 doživjelo odraslu dob. Umrla je iznenada 7. jula 1720. godine dok je Bach putovao sa knezom Leopoldom.
U vrijeme kad je Händel osvajao novu publiku sa svojim oratorijima Bach odustaje od neprestane borbe za svoje umjetničke principe. Zbog toga se povlači u sigurni krug svoje porodice. U zadnjoj deceniji svog života veliki kompozitor uživa u muzičkim sposobnostima svojih sinova. Bach je također bio u kontaktu sa mnogim muzičarima iz cijele Njemačke. Često ga posjećuje Georg Philipp Telemann, koji je bio kum C. Ph. E. Bachu. Međutim, Bach i Georg Friedrich Händel, koji su rođeni iste godine, nikada se nisu susreli.
Sedma banijska udarna brigada
Sedma banijska narodnooslobodilačka udarna brigada „Vasilj Gaćeša“ (također Sedma brigada NOV Hrvatske) formirana je 2. septembra 1942. godine u Moslavini, od boraca Trećeg, Petog i Udranog bataljona Banijskog partizanskog odreda. Na dan formiranja imala je je oko 850 boraca, naoružanih sa 554 puške, 19 puškomitraljeza i dva mitraljeza.
Od 22. novembra 1942. godine do kraja rata nalazila se u sastavu Sedme banijske udarne divizije. Septembra 1943. godine brigada je preimenovana i nosila je naziv - Prva brigada Sedme banijske udarne divizije.
Prvi komandant brigade bio je Nikola Maraković Nina, narodni heroj, a politički komesar Đuro Čizmek.
Brigada je nosila naziv „Vasilj Gaćeša“, u znak sećanja na Vasilija Vasilja Gaćešu, komandanta Banijsog partizanskog odreda i narodnog heroja, koji je poginuo 29. aprila 1942. godine u borbi protiv ustaša. Početkom januara 1944. godine brigada je proglašena „udarnom“.
Blue Sky, Colorado
Blu Skaj je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Sedma banijska udarna brigada
Za svoje zasluge tokom Narodnooslobodilačkog rata odlikovana je Ordenom zasluga za narod i Ordenom bratstva i jedinstva. Povodom petnaestogodišnjice bitke na Sutjesci, juna 1958. godine, odlikovana je i Ordenom narodnog heroja.
Blue Sky, Colorado
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 24.
Aligudarški okrug
Aligudarški okrug je jedan od 11 okruga u pokrajini Luristan na zapadu Irana. Glavni grad okruga je Aligudarz.
Bitka kod Ipsa
Bitka kod Ipsa odigrala se 301. pne. u Frigiji tokom rata dijadoha (naslednika Aleksandra Makedonskog). Antigon I i njegov sin Demetrije Poliorket se sukobljavaju sa Kasanderom (vladar Makedonije), Lizimahom (vladar Trakije) i Seleukom (vladar Vavilonije i Persije).
Početni raspored
Obe strane postavljaju falange u centar, a laku pešadiju i slonove isturaju napred. Kod strane saveznika Seleuk raspoređuje samo 100 slonova napred, a ostale drži u rezervi. Lizimah i Seleuk raspoređuju podjednako konjice na oba krila. S druge strane Antigon raspoređuje veđi deo i iskusniju konjicu na desnu stranu pod komandom [Demetrija Poliorketa.
Bitka
U centru su se sreli laka pešadija i slonovi. Svaka od strana je pokušavala da ubada neprijateljske slonove,a svoje da štiti. Demetrije Poliorket napada konjicom savezničku levu stranu pod komandom Seleukova sina Antioha. Demetrije napreduje kroz savezničku levu strane, ali Seleukovi slonovi iz rezerve blokiraju Demetrijevu nameru da napadne savezničke falange.
U centru Antigonove brojnije i iskusnije trupe su bile bolje u bici, ali saveznički strelci sa konja udaraju na Antigonovu nebranjeno levo krilo. Zasuti strelama Antigonovi ljudi počeše gubiti nadu. Ubrzo je mnogo njih napustilo bitku. Obe armije su postale neorganizovane. Antigon uzaludno pokušava organizovati svoji armiju, ali gine pod kišom strela.
Posledice
Antigon je pokušao ponovo ujedinti Aleksandrovo carstvo. Ovim porazom i njegovom smrću pokušaj ujedinjenja je propao, a carstvo se definitivno deli na tri važna centra. Lizimah i Seleuk I|Seleuk dele Antigonove azijske teritorije. Lizimah dobija zapadnu Malu Aziju, Kasandrov brat Kilikiju i Likiju, a Seleuk ostatak. Egipat ostaje pod Ptolemejidima, Makedonija i Grčka su drugi važan centar, a Seleuk sa Sirijom i Vavilonom predstavlja treći bitan centar.
Jurica Buljat
Jurica Buljat (Zadar, 12. rujna 1986.) je hrvatski nogometaš.
Klub
Stasiti je stoper krenuo s nogometom u rodnom mu Zadru, gdje ga je iz Zemunika doveo Stanko Mršić. Kod njega je i debitirao u utakmici protiv Hajduka (0:4). Prve je minute u prvih 11 zabilježio pod vodstvom Vjerana Simunića, igrajući sezone kada je Zadar ispao iz 1. lige. Nakon toga primijetio ga je sportski direktor Hajduka Igor Štimac, te ga doveo na Poljud. Prve sezone na Poljudu nije se baš iskazao, većinom varirajući između klupe i tribina, a momčad je nizala mizerne rezultate. U igru ga je uveo Luka Bonačić tek pred kraj sezone, kada više nije bilo velikog rezultatskog imperativa.
Pod vodstvom novog trenera Zorana Vulića dobio je više prilika koje je solidno iskoristio. Igrao je na poziciji stopera ili, eventualno, desnog braniča kada je izostao kapetan Darko Miladin. Iskazao se topovskim, no ne baš preciznim udarcem, te solidnim prodorima i centaršutevima s desne strane terene, ali ponekad i nervoznim i grubim prekršajima. Sam Vulić tvrdio je da od mladih igrača on najviše napreduje. No, iako je dobro igrao, zbog naglog karaktera trener ga je kasnije sve više ostavlja na klupi. Na proljeće se nije izborio za standardno mjesto u momčadi, ali je trener Ivan Pudar računao na njega i u novoj sezoni, više na desnom boku nego kao na stopera. I te naredne sezone s 3 trenera više je zamjena igračima iz prve momčadi nego među njima.
Faust
Faust je dramska poema koju je napisao poznati njemački pisac Johann Wolfgang Goethe. Objavljena je 1808. godine. To djelo sastoji se od dva dijela, a drugi dio objavljen je posthumno, 1832. godine.
O djelu
thumb|left|120px|Doktor Faust thumb|right|240px|Prvo izdanje Fausta U ovoj dramskoj poemi veliki njemački pjesnik Gete obradio je popularnu pučku legendu o dr. Faustu, koji je svoju dušu prodao vragu. Po toj legendi Faust je bio čovjek koji se svojim umom suprotstavio Božijem autoritetu. On je težio za dobrima ovoga svijeta, za bogatstvom, za moći, za vrhunaravnim znanjem. Da bi to postigao, sklopio je ugovor sa Mefistom, vrhovnim demonom, koji mu je sve to obezbijedio za života, a po smrti ga odnio u pakao. Ta se srednjovjekovna legenda u 16. vj. proširila naročito u protestantskim zemljama (Njemačkoj i Engleskoj).
Gete je tu legendu obradio u vrijeme kada su racionalizam i prosvjetiteljstvo 18. vijeka došli u krizu i kad se posumnjalo da razum može čovjeka dovesti do dubljeg saznanja. Geteov Faust je čovjek modernog doba, koji je izgubio ne samo vjeru u vrijednosti "onoga svijeta" već i vjeru u sposobnost razuma da dokuči neke druge, metafizičke vrijednosti. Zbog toga se on prepustio nasladama ovoga svijeta, ali kao učenjak i misaono biće ni tada nije prestao težiti za konačnim istinama i dubljim saznanjem života. Njegov ugovor sa Mefistom, u stvari, podrazumijevao je i težnju da proživi potpun život, ali i težnju da spozna život i njegove prave vrijednosti. Njegova lična tragedija je i bila u tome što je ostao rastrgan između težnje za nasladama "ovoga svijeta" i težnje za saznanjem metafizičkih vrijednosti života.
Jurica Buljat
Klub
Nakon šest godina na poljudu odlazi za milijun eura u izraelski Maccabi Haifu.
Reprezentacija
U mladoj reprezentaciji Hrvatske zabilježio je 4 nastupa, prvi u Đakovu, 19. travnja 2005. protiv Mađarske. Češće ga je počeo zvati Dražen Ladić, iako je ulazio s klupe. Nakon što njega i Tomislava Bušića Hajduk nije pustio na pripreme mlade reprezentacije, izbornik je zaprijetio da ih više neće zvati. Ipak, kasnije je došlo do kompromisa na relaciji izbornik-klub.
Za A reprezentaciju je debitirao 26. svibnja 2010. u prijateljskoj utakmici protiv Estonije ušavši umjesto Badelja u 88. minuti.
Borudžerdski okrug
Borudžerdski okrug je jedan od 11 okruga u pokrajini Luristan na zapadu Irana. Glavni grad okruga je Borudžerd.
Linz
Linz je grad na sjeveru Austrije od 191 767 stanovnika, treći po veličini austrijski grad i glavni grad savezne države Gornje Austrije.
Geografske karakteristike
Linz leži na sjeveru središnje Austrije, udaljen svega 30 km od granice sa Češkom, 160 km zapadno od Beča, duž obje obale Dunava. Rasprostranjen po dolini Linzer Becken okruženoj gorama, tako da se danas spojio sa okolnim gradovima (Amstetten, Wels i Steyr) i formirao malu metropolu.
Historija
Linz se razvio iz rimske vojničke utvrde - Lentia, koja je u srednjem vijeku postala važno trgovačko središte. Pod imenom Linz se prvi put spominje 799. godine kad se Bavarska proširila na jug i zauzela taj prostor. Do 13. vijeka Linz je poprimio sve vanjske karakteristike grada, ali još nije imao status grada. Taj status dobio je tek u 15. vijeku kad je u njemu stolovao car Svetog Rimskog Carstva - Fridrik III., tad je postao poznat po svojim sajmovima. left|240px|thumb|Nova katedrala sv. Marije Početkom 17. vijeka u Linzu je jedno vrijeme predavao matematiku poznati astronom Johannes Kepler, po njemu se danas zove lokalni Univerzitet Johanna Keplera osnovan 1966. U isto to vrijeme proširio se protestantizam po gradu i okolici, zbog tog su došli isusovci da provedu protureformaciju. U sklopu nje su u 17. vijeku izgrađene brojne barokne građevine. Od 1785. Linz je postao sjedište rimokatoličke biskupije. Za vrijeme Rata za austrijsko nasljeđe grad su 1741. okupirale bavarske i francuske trupe, 1800. je grad poharao požar. Pored Linza zbila se 1809. Bitka kod Ebelsberga između austrijskih i napoleonskih snaga u Ratu Pete koalicije.
Prva evropska željeznička pruga (izvan Engleske) koju su još vukli konji, izgrađena je između Linza i Budweisa - 1832. U tom razdoblju procvjetala je plovidba Dunavom, tako da je Linz postao velika luka za brojnu industrijsku robu iz Češke koja se željeznicom dovozila do Linza, a dalje prevozila brodovima po Dunavu širom monarhije. Veliki skok u razvoju grada bila je izgradnja pruga 1861. do Beča i Salzburga. Linz od 1880. ima tramvaj koji vuku konji, koji se 1897. elektrificira. Od sredine 19. vijeka počinje razvoj industrije i to metaloprerađivačke i tekstilne. right|280px|thumb| Panorama grada Adolf Hitler proveo je dio djetinjstva i mladost u Linzu, tu je pohađao gimnaziju zajedno sa Ludwigom Wittgensteinom - ljubomora na njegov lagodni život, navodno je presudno uticala na njegove kasnije stavove o židovima. U Linzu su još 1934. su u hotelu Schiff nacisti pokušali pobunu protiv austrijske vlasti. Nakon Anschlussa Austrije u Treći Reich u Linzu je 1938. počela izgradnja čeličane i drugih pogona teške industrije kao filijala paradržavnog dioničkog društva "Hermann Göring" iz Berlina taj veliki kompleks otpočeo je sa proizvodnjom ratnog materijala 1941. i stalno se dograđivao uz hiljade stranih radnika, od kojih su neki sami dobrovoljno došli, ali i uz veliki broj prisilno regrutiranih radnika i zatvorenika koncentracijskih logora su korišteni za izgradnju postrojenja za proizvodnju i naoružanje. Pred kraj Drugog svjetskog rata upravo su ti pogoni bili meta teških savezničkih bombardiranja, - tako da su ti pogoni nakon rata dugo obnavljani.
Klimatske karakteristike
Linz ima tipičnu Kontinentalnu klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime, sa toplim ljetima, oštrim hladnim zimama i kišnim proljećima i jeseni.
Znamenitosti i kultura
Nakon Drugog svjetskog rata Linz je izrastao u važno kulturno i obrazovno središte, uz spomenuti univerzitet Johannes Kepler, u gradu djeluju brojne umjetničke i muzičke škole, Akademija industrijskog dizajna i umjetnosti (1947), sjemenište, brojni naučni instituti, muzeji i umjetničke galerije, knjižnice, arhivi, opera i teatri. Od novih građevina valja spomenuti Muzej suvremene umjetnosti Lentos i koncertnu dvoranu Brucknerhaus
Linz je 2009. je zajedno s Vilniusom proglašen Evropskim glavnim gradom kulture. right|280px|thumb| Muzej Lentos noću right|280px|thumb| Centar grada
Stanovništvo
U samom gradu živi 191 767 stanovnika, a u široj okolici 271 000 gotovo trećina svih stanovnika Gornje Austrije.
Privreda
Linz je jedan od najvećih austrijskih industrijskih centara, poznat po svojoj velikoj čeličani koncerna Voestalpine, koja je izgrađena u vrijeme Trećeg Reicha
Pored Voestalpine u Linzu djeluju brojni drugi manji pogoni koji proizvode strojeve, električnu opremu, tekstil, staklo, namještaj, pića, obuću, gumu i duhanske proizvode. Sa brojnim trgovačkim centrima i velikim veleprodajnim objektima, Linz je centar trgovine tog dijela Austrije.
Transport
Kako leži na koridoru koji povezuje željeznicom Baltik i Jadran, a i na Dunavu, Linz je odavno izrastao u veliku tranzitnu riječnu luku.
Pored grada u mjestu Hörsching (14 km jugozapadno) nalazi se Aerodrom Plavi Dunav (IATA: LNZ, ICAO: LOWL) sa direktnim linijama za Frankfurt, Düsseldorf i Beč.
Gradovi prijatelji
Linz je zbratimljen sa slijedećim gradovima;
Villaggio Aurora, Torino
Villaggio Aurora je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 116 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 399 m.
Kalijum bikarbonat
Kalijum bikarbonat je organsko jedinjenje, koje sadrži 1 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 100,115 Da.
NGC 7335
NGC 7335 je lentikularna galaksija u sazvežđu Pegaz koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.
Deklinacija objekta je + 34° 26' 54" a rektascenzija 22h 37m 19,5s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 7335 iznosi 13,8 a fotografska magnituda 14,7. NGC 7335 je još poznat i pod oznakama UGC 12116, MCG 6-49-47, CGCG 514-69, NPM1G +34.0449, PGC 69338.
Poldohtarski okrug
Poldohtarski okrug je jedan od 11 okruga u pokrajini Luristan na zapadu Irana. Glavni grad okruga je Pol-e Dohtar.
Sebastjan Cimirotič
Započeo karijeru u Slovanu, a potom ljubljanskoj Olimpiji. U HNL dolazi na zimu 1997. potpisavši za Rijeku. U prvoj polusezoni u 10 utakmica zabija 2 gola, ostaje do narednog zimskog transfer roka i bilježi identičan omjer nastupa i golova. Nakon toga nastupa u Izrael igrajući za Hapoel iz Tel Aviva gdje ga i danas pamte kao velikog igrača. Potom se vraća u Olimpiju, pa seli u Italiju gdje igra u Lecceu. Poslije Italije uslijedio je još jedan povratak u slovensku ligu, gdje se zadržava do 2005. igrajući i u Publikumu. Pred početak naredne sezone odlazi u korejski Incheon United odakle ga tokom zime sezone 2005./06. šalju na posudbu u splitski Hajduk. U Hajduku radi ozlijede propušta velik broj utakmica, od 4 čak 3 bila su derbiji sa Dinamom, u kojima je postigao jedan pogodak, za pobjedu u Splitu 1:0. Uslijedila je ponovna posudba u NK Domžale.
Prvi mu je službeni nastup za hajduk prvenstvena utakmica protiv zagrebačkog Dinama. Nastupio iu početnom sastavu. U reprezentaciji debitira 25. ožujka 1998. protiv Poljske. Bilježi i pogodak protiv Španjolske na Svjetskom prvenstvu 2002.
Mr. & Mrs. Smith (film, 2005)
Gospodin i gospođa Smit je američka akciona komedija s Bredom Pitom i Andželinom Žoli u naslovnim ulogama.
Radnja
Džon i Džejn Smit su prosečan bračni par iz predgrađa koji uživa u svom običnom braku u provinciji. Međutim, jedno od drugog kriju ono zbog čega bi se poubijali da znaju: gospodin i gospođa Smit su zapravo veoma dobro obučeni i plaćeni izuzetno efikasni atentatori koji rade za suparničke organizacije. Gospodin i gospođa Smit otkrivaju nova uzbuđenja u braku kada ih organizacije unajme da ubiju jedno drugo. Tada počinje prava zabava. Rezultat je vrhunski akcioni spektakl, dok gospodin i gospođa Smit u svom braku isprobavaju i svoje veštine.
Film počinje tako što Džon i Džejn Smit posećuju bračnog savetnika. Oni su u braku pet ili šest godina. Upoznali su se u Bogoti, Kolumbija i na brzinu su se venčali. Jedno drugome su lagali o svom poslu. Oboje su plaćene ubice koje rade za suparničke agencije, ali su živeli zajedno pet ili šest godina ne znajući za to. Kada su oboje dobili zadatak da ubiju Bendžamina Denca otkrili su da su plaćene ubice. Poslodavci su im naredili da ubiju jedno drugo. Njih dvoje morali su da biraju između svog supružnika i profesije. Nameravali su da ubiju jedno drugo, ali kada su uperili oružje jedno u drugo Džon nije mogao da puca i rekao je da Džejn ako želi može da ga ubije. Džejn je shvatila da je to čovek koga je volela i da ga još uvek voli. U međuvremenu njihovi poslodavci su ucenili njihove glave na 400,000 $. Smitovi su odlučili da se bore protiv svojih. Uhvatili su Denca da im on kaže šta zna. On im je otkrio kako su njihovi šefovi kada su otkrili za njihov brak poslali njega kao metu u cilju da se Džon i Džejn poubijaju. Kasnije su Smitovi u jednoj velikoj robnoj kući pobili veliki broj specijalaca poslatih od strane njihovih poslodavaca da ih ubiju. Film se završava tako što su oni opet kod bračnog savetnika i govore mu kako im se u poslednje vreme brak mnogo poboljšao.
Božidar Stošić
Božidar "Bole" Stošić (Skoplje, 21. jul 1937. - Beograd, 13. decembar 2018.) bio je srpski glumac.
Geudertheim
Gojderthajm je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Donja Rajna koja pripada prefekturi Strazbur Kampanj.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2243 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 199 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,27 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 145 metara (maksimalnoj 188 m, a minimalnoj 133 m).
Massimo Girrotti
Masimo Điroti (Massimo Girotti; 18. maj 1918 — 5. januar 2003.) je bio jedan od najpopularnijih filmskih umetnika u posleratnoj italijanskoj kinematografiji. Zapravo u filmsku industriju upustio se još davne 1939. godine, ali je tek od 1943. počeo da dobija ozbiljnije uloge. 60ih i 70ih godina je počeo da dobija sporedne role i glumio je u manje popularnim filmovima.
Matfield Green, Kansas
Matfild Grin je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 47, što je 13 (-21,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Zlatno doba islama
thumb|right|250px|Palača Alhambra u Granadi, jedan od najpoznatijih primjera islamske arhitekture Zlatnog doba.
Zlatno doba islama je izraz za period historije islamskog svijeta (područja Bliskog Istoka, Sjeverne Afrike, Centralne Azije i al-Andalusa) koji otprilike odgovara srednjom vijeku u evropskoj (i svjetskoj) historiji, a koga je karakterizirao intenzivan razvoj kulture i nauke, odnosno brojna tehnološka i druga civilizacijska dostignuća koja su s vremenom preuzele i druge, odnosno ne-islamske kulture i civilizacije. Izraz "zlatno doba" se obično koristi kako bi se istaklo kako je upravo u tom periodu islamski svijet doživio vrhunac samostalnih kulturnih i naučnih dostignuća, vezanih uz razvoj specifične arhitekture, filozofije, medicine, astronomije i matematike. U širem smislu se taj period vezuje uz period koji počinje sa nastankom islama (7. vijek), a završava s početkom Novog vijeka (oko 1500. godine). U užem smislu, i među historičarima daleko češćoj, upotrebi se pod "Zlatnim dobom" podrazumijeva period od 750. do 1257. godine.
Početak Zlatnog doba se najčešće vezuje uz dolazak dinastije Abasida na čelo Arapskog Carstva, odnosno Kalifata godine 750. Iako je time, s obzirom na nastavak vladavine prethodne dinastije Omejada na Iberijskom polutoku (al-Andalus), trajno okončano političko jedinstvo islamske države odnosno islamske zajednice (umma), ono je za posljedicu imalo preorijentiranje muslimanskih vladara sa džihada, odnosno vanjskih osvajanja na unutrašnje reforme i konsolidaciju već osvojenih prostora na kojima počinje postepena arabizacija i islamizacija tamošnjeg stanovništva. Tako stvoreni islamski svijet je, s jedne strane, iz religijskih razloga (institucija hadždža) i kroz razvijenu trgovinu sačuvao međusobne ekonomske, a preko njih i kulturne veze; s druge strane je političko nejedinstvo omogućilo policentrični razvoj, odnosno stvaranje nekoliko suparničkih središta trgovine, kulture i nauke u različitim dijelovima islamskog svijeta. Od svih njih je najvažniji bio Bagdad, koji je samo nekoliko godina nakon osnivanja postao abasidska prijestolnica i najveći grad na svijetu; veliki značaj su, međutim, zadržali i stara prijestolnica Damask, ali i alternativna politička središta kao što su Kairo, Kairuan, Kordoba, Buhara i Samarkand. Nove okolnosti su, također, omogućile arapskim učenjacima i umjetnicima da postepeno asimiliraju, ali preuzmu obilježja ranijih kultura na prethodno osvojenim područjima; Zlatno doba je karakteriziralo intenzivno nastojanje da se sačuvaju ili islamu prilagode dostignuće ranije starogrčke i perzijske kulture, a preko trgovine su se preuzimala i kineska i indijska dostignuća kao što su papir i decimalni brojevi. Osim Arapa, važnu ulogu za razvoj kulture i nauke u ovom periodu su imali i muslimanski ne-Arapi, ali i ne-muslimanski podanici Kalifata i muslimanskih država - kršćani i Jevreji. U tom periodu se na području islamskog svijeta kao lingua franca nametnuo arapski jezik.
Kraj zlatnog doba je predmet rasprave među historičarima, kako po pitanju točnog datuma, tako i po njegovim uzrocima. Kao najčešći datum se navodi pustošenje Bagdada od strane Mongola 1258. godine, prilikom koga je ne samo uništena znamenita biblioteka, nego islamskom svijetu zadat psihološki udarac poslije koga se počeo sve više okretati samom sebi. Među historičarima je široko rasprostranjeno mišljenje da je islamski svijet tada počeo gubiti civilizacijsku utrku sa dotle zaostalim i inferiornim zapadnim svijetom, koji je u sljedećim vijekovima kroz Renesansu pokazao daleko više intelektualne fleksibilnosti i oko 1500. počeo s njime ravnopravno nadmetati da bi kasnije stekao tehnološku i drugu superiornost.
NPS
Termin NPS ima više značenja.
Apama
Apama i Seleuk su imali dvije kćeri - Apamu i Laodiku - te dva sina - Antioha koji je naslijedio prijestolje i Ahej. Nakon Apamine smrti Seleuk se oženio za Stratoniku, kći Demetrija I od Makedonije, s kojom je imao kći Filu. Apami je Seleuk odao počast podigavši nekoliko gradova po imenu Apameja.
Horamabadski okrug
Horamabadski okrug je jedan od 11 okruga u pokrajini Luristan na zapadu Irana. Glavni grad okruga je Horamabad.
Castellano, Frosinone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 60 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 690 m.
Dorudski okrug
Dorudski okrug je jedan od 11 okruga u pokrajini Luristan na zapadu Irana. Glavni grad okruga je Dorud.
Bricquebosq
Brikbok je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 414, a gustina naseljenosti je iznosila 51 stanovnika/km².
Pescara
Pescara (latinski: Aternum) je glavni grad istoimene talijanske provincije Pescare. Grad ima 117.166 stanovnika.
The Score (film)
The Score je američki kriminalistički film iz 2001. koji je distribuirao Paramount Pictures. Glavne uloge su imali Robert De Niro, Edward Norton, Marlon Brando i Angela Bassett. Film govori o kriminalcu Nicku Wellsu koji odlazi u mirovinu od kaznenih djela, te obavlja zadnji posao za svog prijatelja Maxa.
Pescara
Geografija
Pescara leži na ušću rijeke Pescare u Jadransko more, udaljena 210 km sjeveroistočno od glavnog grada Rima.
The Score (film)
Film je poznat po posljednjoj ulozi Marlona Branda, kao i jedini u kome su Brando i De Niro glumili zajedno. Režiser je bio Frank Oz. Zaradio je 113,579,918 dolara.
Pescara
Historija
mini|lijevo|250px| Centar grada Rimski grad Aternum, na kome danas leži moderna Pescara, potpuno su razorila barbarska plemena za provala na Apeninski poluotok. Za ranog srednjeg vijeka na istom mjestu izniknulo je novo naselje Piscaria (mjesto bogato ribom) koje je također često razarano u kasnijim vremenima. Sve do 1927. Castellammare Adriatico, dio grada na lijevoj obali rijeke, bio je zaseban grad, a tada su se spojili u zajednički grad. Za vrijeme Drugog svjetskog rata Pescara je pretrpila teška bombardiranja od strane savezničke avijacije, pa je odmah nakon rata nanovo građena.
The Score (film)
U Hrvatskoj je distribuiran pod naslovom Tko je kome smjestio?, a u Srbiji pod naslovom Plen.
Pescara
Znamenitosti i školstvo
Za razliku od većine talijanskih gradova, Pescara nema puno starijih građevina jer je teško razorena za Drugog svjetskog rata od strane savezničke avijacije, tako da je najveća znamenitost grada rodna kuća pjesnika Gabrielea D’Annunzija iz 19. vijeka. Atrakcija je i nova katedrala San Cetteo podignuta od 1933. do 1938. na mjestu starije romaničke Santa Gerusalemme (na nagovor D’Annunzia). U gradu se nalazi kamp regionalnog Univerziteta D’Annunzio, kog Pescara dijeli sa Chietijem.
Privreda
Turizam uz ribarstvo, danas je najvažnija privredna grana Pescare. Grad ima i nešto industrije koja proizvodi tekstil, prehrambene artikle, strojeve i električne aparate. Pescara ima i manje brodogradilište.
Petrolej
Petrolej (kerozin) takođe poznat kao parafin je jako zapaljiva ugljovodonična tečnost. Naziv mu potiče od Grčke reči -{keros}- što znači vosak.
Kerozin (petrolej) se najviše koristi kao gorivo za vazduhoplovna vozila kao što su avioni, rakete i druge vrste letjelica. Njegova temperatura sagorevanja je slična kao kod dizela, tačka mržnjenja im je ispod -{-60 °C}-. Kerozin je bistra providna tečnost gustine od -{0,78 do 0,85 gr/cm3}- pri stalnoj temperaturi od -{20 °C}-.
Dobija se frakcionom destilacijom nafte na temperaturi od -{150 °C}- do -{270 °C}- može da unutar svoje hemijske formule ima od 6 do 16 ugljenikovih atoma unutar jednog molekula.
NGC 7331
NGC 7331 je spiralna galaksija u sazvežđu Pegaz koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.
Deklinacija objekta je + 34° 25' 13" a rektascenzija 22h 37m 5,1s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 7331 iznosi 9,5 a fotografska magnituda 10,3. Nalazi se na udaljenosti od 14,249 miliona parseka od Sunca. NGC 7331 je još poznat i pod oznakama UGC 12113, MCG 6-49-45, CGCG 514-68, PGC 69327.
Kuhdaštanski okrug
Kuhdaštanski okrug je jedan od 11 okruga u pokrajini Luristan na zapadu Irana. Glavni grad okruga je Kuhdašt.
Selselski okrug
Okrug Silsila je jedan od 11 okruga u pokrajini Luristan na zapadu Irana. Glavni grad okruga je Aleštar.
Umjetni satelit
Umjetni ili vještački satelit je tijelo koje je čovjek napravio i lansirao u orbitu Zemlje ili nekog drugog planeta. Prvi zabilježeni umjetni satelit bio je Sputnik 1 koji je bio lansiran iz SSSR-a 1957. godine.
Kalijum bifluorid
Kalijum bifluorid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 78,103 Da.
Delfanski okrug
Delfanski okrug je jedan od 11 okruga u pokrajini Luristan na zapadu Irana. Glavni grad okruga je Delfan.
Florin Lucian Cernat
Florin Cernat (Galati, 10. ožujka 1980.), rumunjski je nogometaš koji trenutno nastupa za turski klub Kaydemir Karabukspor.
Za prvu momčad Otelula zaigrao je s 18 godina, da bi nakon manje od dvije sezone prešao u redove bukureštanskog Dinama. Već 2001. godine odlazi u Ukrajinu, točnije Dinamo Kijev, gdje odmah osvaja naslov prvaka države, postigavši 5 golova u 13 utakmica. U međuvremenu postaje kapetan nacionalne U-21 vrste. Naredne je sezone s dva gola u trećem pretkolu Lige prvaka izbacio Levski iz Sofije te odveo svoj klub u ovo cijenjeno nogometno natjecanje. Daljnji uspon zaustavila mu je ozljeda, zbog koje je morao na operaciju u prosincu 2002. godine.
U Splitu je već nakon prve utakmice zaradio simpatije zahtjevne publike. Tokom sezone igra redovito u prvoj momčadi, iskazavši se sjajnom tehnikom, te vrsnim izvođenjem prekida, no i nešto slabijim trkačkim sposobnostima i igrom u obrani. Ipak, sezonu završava sa odličnom bilancom od 12 golova i 10 asistencija. Iskazao je svoju želju za ostankom u Splitu, čemu je jedina prepreka bila 2 milijuna dolara teška odšteta koju je Hajduk morao platiti kijevskom Dinamu. Kako se do tog novca nikad nije došlo, Cernat se vratio u Kijev. Inače, kada je došao u kijevski Dinamo Cernat je zatražio dres s cijenjenim brojem deset, jer je to, navodno, njegov sretni broj. Istu praksu nastavio je i u Hajduku.
Nakon isteka ugovora sa Dinamom iz Kijeva 1. srpnja 2009. vratio se u Hajduk potpisavši trogodišnji ugovor, ali je u ljeto 2010. godine prodan u turski klub Kaydemir Karabukspor za 500.000 eura.
Prvi mu je službeni nastup za Hajduk 19. srpnja 2007. protiv Budućnosti.
Patrick Süskind
Patrick Süskind (Ambach na Starnberger See, 26. 3. 1949.), je njemački književnik i scenarist.
Patrick Süskind je odrastao kao sin uglednog njemačkog književnika i novinara Wilhelma Emanuela Süskind. Studirao je srednjovjekovnu i suvremenu historiju na minhenskom Univerzitetu i u Aix-en-Provence 1968-1974. 1980-ih je radio kao scenarist, pri čemu se ističu TV-serija "Kir Royal" i "Monaco Franze". Najpoznatiji je po međunarodnom bestseleru Parfem (1985), a koji je 2006. adaptiran u igrani film.
NGC 7320
NGC 7320 je spiralna galaksija u sazvežđu Pegaz koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.
Deklinacija objekta je + 33° 56' 54" a rektascenzija 22h 36m 3,5s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 7320 iznosi 12,5 a fotografska magnituda 13,2. Nalazi se na udaljenosti od 16,035 miliona parseka od Sunca. NGC 7320 je još poznat i pod oznakama UGC 12101, MCG 6-49-42, CGCG 514-63, VV 288, ARP 319, HCG 92A, Stephan's quintet, PGC 69270.
Abadanski okrug
Abadanski okrug je jedan od 27 okruga u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Glavni grad okruga je Abadan.
Andimeškanski okrug
Andimeškanski okrug je jedan od 27 okruga u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Glavni grad okruga je Andimešk.
Col Cumano, Belluno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 377 m.
Roswell, South Dakota
Rozvel je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 15, što je 6 (-28,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Spring House, Pennsylvania
Spring Haus je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.804, što je 514 (15,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Berlinsko geografsko društvo
Berlinsko geografsko društvo (njem. Gesellschaft für Erdkunde zu Berlin) osnovano je 1828. i drugo je najstarije geografsko društvo.
Društvo su osnovali jedni od najistaknutijih geografa tog vremena. Osnivač Karl Ritter i osnivateljski član Alexander von Humboldt također se smatraju utemeljiteljima moderne znanstvene geografije.
Do danas je cilj društva ostao nepromijenjen – promicanje razmjene i širenja geografskog znanja.
Društvo objavljuje znanstveni časopis Die Erde (Zemlja) koji izlazi od 1853. Također sponzorira mlade znanstvenike dodijeljujući Humboldt-Ritter-Penck-Preis.
Homo antecessor
Homo antecessor je izumrla vrsta (ili podvrsta) roda Homo procijenjene starosti od 800 000 do 1,2 milijuna godina, koju je otkrio Eudald Carbonell, Juan Luis Arsuaga i J. M. Bermúdez de Castro. Jedna je od najstarijih poznatih ljudskih vrsta pronađenih u Europi.
C23H23N3O5
Molekulska formula C23H23N3O5 se može odnositi na:
Homo antecessor
Mnogi su arheolozi i antropolozi raspravljali o evolucijskom odnosu Homo antecessora s ostalim vrstama roda Homo u Europi, sugerirajući da je on evolucijska poveznica između Homo ergastera i Homo heidelbergensisa, iako paleontolog Richard Klein misli da je ovo različita vrsta koja je evoluirala od Homo ergastera. Neki znanstvenici smatraju da se Homo antecessor podudara s vrstom Homo heidelbergensis, koji je živio u Europi prije 250 000 do 600 000 godina tijekom pleistocena.
Najbolje očuvani fosil ove vrste je gornja čeljust desetogodišnje jedinke pronađene u Španjolskoj. Na temelju palaeomagnetskih mjerenja, procijenjeno je da je stariji od 780 – 857 000 godina. Prosječni moždani obujam iznosio je 1 000 cm3. U 1994. i 1995. na arheološkom lokalitetu Atapuerca u Španjolskoj, pronađeno je 80 fosila šest jedinki koje pripadaju istoj vrsti. Pronađeni su brojni dokazi na kostima pronađenih fosila da su meka tkiva skidana kamenim alatom, što ukazuje na to da je Homo antecessor prakticirao kanibalizam.
Stope nogu za koje se pretpostavlja da pripadaju Homo antecessoru datirane starosti veće od 800 000 godina, pronađene su Happisburghu na obali Norfolka, u Engleskoj.
Broc (Primorski Alpi)
Brok je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Primorski Alpi koja pripada prefekturi Gras.
Homo antecessor
Fiziologija
Homo antecessor je bio visok oko 1,6 do 1,8 metara, a mužjaci su težili oko 90 kg. Njihov je moždani volumen bio oko 1 000 – 1 150 cm³, nešto manji od 1 350 cm³ prosječnog modernog čovjeka. Zbog oskudnosti pronađenih fosila, ne zna se puno o njegovoj anatomiji i fiziologiji, osim što je bio robustniji od Homo heidelbergensisa.
Broc (Primorski Alpi)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1023 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 54 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 18,65 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 450 metara (maksimalnoj 1.024 m, a minimalnoj 91 m).
Homo antecessor
Fiziologija
Prema riječima Juana Luisa Arsuage, jednog od zamjenika rukovoditelja iskopa u Burgosu, čini se da je Homo antecessor bio desnoruk, što čini ovu vrstu različitom od ostalih čovjekolikih majmuna. Ova se hipoteza temelji na tehnikama tomografije. Arsuagada također navodi da je raspon frekvencija osjeta sluha bio sličan Homo sapiensovom, što sugerira da je Homo antecessor posjedovao jezik temeljen na simbolima i da je bio razuman. Arsuagin tim stručnjaka trenutno pokušavaju mapirati Homo antecessorov DNK.
Sudeći po obrascu izlaza zubiju, znanstvenici su zaključili da je Homo antecessor prolazio kroz jednake faze razvoja kao i H. sapiens, samo ubrzanim tempom. Ostale važne morfološke karakteristike ove vrste bile su izraženije zatiljno izbočenje, nisko čelo, i nedostatak jake brade. Neke od ostataka je gotovo nemoguće razlikovati od fosila koji pripadaju 1,5 milijuna godina starom dječaku iz Turkane, najpoznatijem fosilnom nalazu Homo ergastera.
Fosilna nalazišta
Jedini poznati fosili Homo antecessora pronađeni su na dva lokaliteta u planinama Atapuerca, u sjevernoj Španjolskoj. Riječ je o nalazištima Gran Dolina i Sima del Elefante. Ostala nalazišta u kojima su pronađeni neizravni fosilni tragovi ovog hominina nalaze se u Ujedinjenom Kralevstvu i Francuskoj.
Gran Dolina
Arheolog Eudald Carbonell i Roura iz Sveučilišta Rovira i Virgili u Tarragoni i paleoantropolog Juan Luis Arsuaga Ferreras iz Madridskog sveučilišta Complutense otkrili su ostatke Homo antecessora na lokalitetu Gran Dolina u Sierri de Atapuerca, istočno od Burgosa u Španjolskoj. Ostaci Homo antecessora pronađeni su u tzv. nivou 6 (TF6) u nalazištu Gran Dolina.
Između 1994. i 1995. iskopano je više od 80 fragmenta kostiju koje pripadaju šesterima različitim jedinkama. Pronađeno je također oko 200 komada kamenog alata i 300 životinjskih kostiju. Kameni alat, uključujući i potpuno očuvan kameni nož, otkriven je zajedno s ljudskim ostacima. Svi su ostaci datirani na najmanje 900 000 godina starosti. Najbolje sačuvani ostaci su gornja čeljust i čeona kost desetogodišnje individue.
Sima del Elefante
Dana 29. lipnja 2007. španjolski su znanstvenici izvijestili o otkriću jednog kutnjaka starog 1 do 1,2 milijuna godina na jednom drugom lokalitetu u gorju Atapuerca, u Simi del Elefante. Kutnjak je opisan kao "dobro očuvan" i pripada jedinki između 20 i 25 godina starosti. Kasnija otkrića opisana 27. ožujka 2008. u časopisu Nature su fragment ljudske donje čeljusti, krhotine od obrade kamenog oruđa, i dokazi o obradi životinjskih kostiju.
Suffolk
Godine 2005. na stijenama Pakefield u blizini Lowestofta u okrugu Suffolk, pronađen je kameni alat i zub vodenog štakora Mimomys savini, ključne vrste za datiranje ovog razdoblja. Ovaj podatak daje naznake da su hominini obitavali teritorij Engleske prije 700 000 godina, u razdoblju prijelaza od Homo antecessora na Homo heidelbergensisa.
Norfolk
Godine 2010. u blizini Happisburgha u okrugu Norfolk u Engleskoj pronađeno je kameno oruđe, za koje se misli da ga je koristio Homo antecessor, pretpostavljajući tako da je ova rana vrsta hominina nastanjivala današnji teritorij Engleske prije oko 950 000 godina. Ovo bi bila najstarija poznata pouplacija roda Homo u Sjevernoj Europi.
U svibnju 2013. otkriveni su i fosilizirani otisci stopala u happisburškom estuariju. Njihova je starost procijenjena na 800 000 godina, a ostavila ih je mala skupina ljudi, nekoliko mlađe djece i jedan odrasli muškarac. Ovi su tragovi najstariji poznati ljudski otisci stopala izvan Afrike i prvi izravni dokaz postojanja čovjeka u Ujedinjenom Kraljevstvu i Sjevernoj Europi (prijašnji su dokazi bili neizravni, putem kamenog oruđa). Oko dva tjedna nakon otkrića, bujica vode je uništila ove fosilizirane tragove, ali znanstvenici su ih uspjeli obilno dokumentirati i izvesti trodimenzionalne fotogrametrijske slike otisaka i dokazati da pripadaju Homo antecessoru.
Lézignan-la-Cèbe
Godine 2008. pronađeno je dvadeset komada kamenog alata iz donjeg paleolitika procijenjene starosti od 1,6 milijuna godina.
Elvis Brajković
Elvis Brajković (Rijeka, 12. lipnja 1969.), bivši hrvatski nogometaš.
Krenuo je kao igrač Rijeke u čijoj se prvoj momčadi brzo ustalio došavši do poziva u reprezentaciju za koju debitira 20. travnja protiv Slovačke. Nakon toga odlazi u Bundesligu igrati za 1860 München za kojeg debitira u porazu 1:5 od Borussije Dortmund. Nakon Njemačke opet se vraća na Kantridu ali u par mjeseci bilježi tek 5 nastupa za momčad. Potom opet ide u inozemstvo, ovaj put u Italiju gdje igra kratko i malo.
Brajković prvi službeni nastup za Hajduk, i to u početnom sastavu, ima 26. rujna 1997 protiv HD-a, a Hajduk ju je dobio jednim pogotkom Računice.
Zabio je 2 prvenstvena zgoditka, prvi Šibeniku 19. studenog 1997. (završilo sa 1:4 za Hajduk) i drugi je dao Samoboru 29. studenog 1997. (završilo sa 2:1 za Hajduk u Splitu).
Iški okrug
Iški okrug je jedan od 27 okruga u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Glavni grad okruga je Ize.
Skorbut
Kroz istoriju, skorbut je bio čest među mornarima, gusarima, vojnicima i drugima koji bi dugo bili izolovani od voća i povrća - primarnih izvora vitamina C. Skorbut je prvi opisao Hipokrat. Džejms Lind je prvi dokazao da se skorbut može lečiti agrumima. Svoje eksperimente je opisao 1753. u knjizi „Traktat o skorbutu“. Ova bolest ne napada većinu životinja koje same sintetizuju vitamin C. Od nje oboljevaju ljudi, primati i par drugih životinja.
Etiologija i patogeneza
Skorbut nastaje posle dugotrajnog nedovoljnog unošenja vitamina C hranom. Organizam čoveka nije sposoban da sintetiše vitamin C, te zbog toga mora da se unosi hranom. Ukupne količine vitamina C u organizmu zdrave odrasle osobe kreću se od 4 do 5 grama. Pošto dnevne potrebe iznose se oko 1mg na kilogram telesne težine, te se rezerve utroše za nekoliko nedelja ako askorbinska kiselina prestane da se unosi hranom. Nedostatak askorbinske kiseline u hrani može da bude posledica njenog razaranja pri kuvanju ili čuvanju namirnica. U toku trudnoće i u perodu laktacije potrebe za askorbinskom kiselinom se udvostručuju i ukoliko se njeno unošenje ne poveća mogu se javiti znaci hipovitaminoze.
Patogeneza
Najveća koncentracije askorbinske kiseline (vitamina C) utvrđene su u nadbubrežnim žlezdama, jetri, slezini i mozgu. Vitamin C igra značajnu ulogu u reakcijama intracelularnog transporta, omogućava hidroksilaciju u mnogobrojnim reakcijama, biosintezi kortikosteroida, održavanju folne kiseline u redukovanom obliku i u metabolizmu tirozina.
U dečjem skorbutu osnovni poremećaji se odigravaju u kostima. Oni se ispoljavaju nedovoljnim stvaranjem osteoidnog tkiva. Zona okoštavanja je tanka, zato što nedostaje osteoidno tkivo čije je stvaranje poremećeno. Korteks je istanjen, koštane trabekule su smanjene, a krvarenja u periost su vrlo česta.
Klinička slika
Prvi simptomi i znaci u odraslih osoba sa skorbutom su malaksalost, brzo zamaranje i nezainteresovanost. Otežano disanje, bolovi u mišićima, zglobovima i kostima, naročito noću javljaju se kasnije. Ti poremećaji su udrženi sa hiperkeratozom kože i petehijalnim krvarenjima u njoj, a naročito oko folikula dlake. Kožna krvarenja su naročito izražena na nogama i na mestima izloženim pritisku.
Biohemijski poremećaj
Smanjena koncentracija askorbinske kiseline ne može da se uzme kao kriterijum za utvrđivanje hipovitaminoze jer se vrednosti u zdravih osoba kreću između 0 i 3 mg%. Kao što je već pomenuto, vitamin C deluje katalitički u stvaranju hijaluronske kiseline, glavnog sastojka cementske međuendotelske supstancije zidova kapilara. Usled smanjenog stvaranja hijaluronske kiseline, odnosno poremećenog stvaranja cementeske međuendotelske supstancije nastaje pojačana propustljivost krvnih sudova i pojava znakova hemoragijskog sindroma (Centigil i sar., 1958). Različit stepen anemije se javlja u bolesnika koji boluju od skorbuta. Anemija je uslovljena gubitkom krvi i poremećenim stvaranjem eritrocita u kostnoj srži usled nedostatka vitamina C.
Dijagnoza
Hipovitaminoza C se dosta teško otkriva zbog toga što su promene na desnima vrlo često uzrokovane drugim etiološkim činiocima: bolesti zuba, zapaljenski gingivitis, trovanje olovom, uzimanje lekova za lečenje epilepsije (Dilantin i dr.). Kao pomoć u dijagnostici služi činjenica da je sluznica otečenih desni u hipovitaminozi C crvenocijanotične boje, dok je u drugim bolestima crvene ili nepromenjene boje.
Hemoragijski sindrom u koži i sluznicama u bolesnika s hipovitaminozom C treba da se detaljnim ispitivanjem hemostaze i koagulacije krvi diferencira od drugih vaskulnih, trombocitopatskih i koagulopatskih hemoragijskih sindroma.
Laboratorijske karakteristike skorbuta su pozitivan Rumpel-Ledeov znak i normalni rezultati svih testova hemostaze.
Lečenje i profilaksa
Skorbut se leči tako što se u ishranu vrati normalna količina vitamina C. Terapija skorbuta se sastoji u oralnom davanju preparata askorbinske kiseline, 3x500 mg dnevno. Askorbinska kiselina ne mora se dodavati parenteralno jer se dobro apsorbuje iz digestivnog trakta kao pripadnik grupe hidrosolubilnih vitamina. Kada se askorbinska kiselina daje intravenski, ona se brzo izlučuje putem urina tako da je efekat slabiji nego kada se daje per os. Zasićenje organizma se postiže brzo, jer je za to potrebno oko 5 grama askorbinske kiseline.
Preventivne mere u suzbijanju hipovitaminoze C sastoje se u zdravstvenom prosvećivanju trudnica u pogledu pravilne ishrane odojčeta odmah nakon rođenja. Izvesna opasnost od oboljevanja preti novorođenčadi jer termička obrada mleka uništava vitamin C, ali se on veštački nadoknađuje. Danas je skorbut gotovo iskorenjena bolest.
Mahšaherski okrug
Mahšaherski okrug je jedan od 27 okruga u pokrajini Huzestan na jugozapadu Irana. Glavni grad okruga je Mahšaher.
Creighton, Missouri
Krajton je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Arischia, L'Aquila
Arischia je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 992 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 848 m.
Kalijum bis(trimetilsilil)amid
Kalijum bis(trimetilsilil)amid je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 199,483 Da.
Neuropeptid S
Neuropeptid S (NPS) je neuropeptid nađen u mozgu ljudi i sisara. Njega uglavnom proizvode neuroni amigdale, mada NPS-responsivni neuroni pružaju projekcije u mnoge druge oblasti mozga. NPS se specifično vezuje za NPSR G protein-spregnuti receptor. Ispitivanja na životinjama su pokazala da NPS umanjuje anksioznost i apetit, indukuje budnost i hiperaktivnost, što obuhvata hiper-seksualnost, i ima znatnu ulogu u iskorenjivanju uslovljenog straha. Takođe je bilo pokazano da znatno uvećava dopaminsku aktivnost u mezolimbnom putu.
Sintetički ligandi
Ne-peptidni antagonist NPS receptora, SHA-68, blokira NPS dejstvo kod životinja i proizvodi anksiogene efekte. Nekoliko peptidnih agonista u antagonista izvedenih iz NPS je takođe poznato.
Peptidna sekvenca
Sekvence neuropeptida S u nekoliko životinjskih vrsta:
Carl Sagan
thumb|Dr. Carl Sagan Dr. Carl Edward Sagan (9. novembar 1934. - 20. decembar 1996.) bio je američki astronom, astrobiolog, i veoma uspješan popularizator nauke. Rođen je u Brooklynu u New Yorku.
Toplina
mini|desno|300px|[[Temperatura Sunčeve površine (fotosfera) je 5 778 K (5 505 °C). Toplina se od Sunca do Zemlje prenosi toplinskim zračenjem (Sunčeva svjetlost).]]
mini|desno|300px|[[Sunčeva svjetlost svijetli kroz oblake.]]
mini|desno|300px|[[Temperatura idealnog plina je mjera prosječne kinetičke energije molekula.]]
mini|desno|300px|Toplinske [[vibracije dijelova bjelančevine: amplituda vibracija raste s temperaturom.]]
mini|300px|desno|Linearni tok topline kod [[Toplinska vodljivost|provođenja ili kondukcije topline.]]
300px|mini|desno|Iz vrućeg tijela rasprostire se toplina na sve strane nevidljivim [[Toplinsko zračenje|toplinskim zrakama.]]
mini|desno|300px|[[James Prescott Joule|Jouleov uređaj iz 1845.]]
mini|desno|300px| Prvi svjetski ledeni [[kalorimetar, koji se počeo upotrebljavati 1782., a napravili su ga Antoine Laurent de Lavoisier i Pierre-Simon Laplace, da bi odredili količinu topline koja prati određene kemijske procese, a konstrukcija se zasniva na prethodnim proračunima Josepha Blacka kada je otkrio latentnu toplinu.]]