cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rizah Mešković
789 minuta bez gola
Rizah drži na području bivše Jugoslavije i svojevrstan rekord da nije primio zgoditak 789 minuta kada ga je nadvladao Petković. Posljednji zgoditak kojega je primio bio je na utakmici sa željezničarom u Splitu 25. 11. 1973 (1:1). Bez primljenih golova odonda igraju se utakmice protiv Banjalučkog Borca (0:0), zatim Beograda u Splitu (2:0), Vojvodine u Splitu (3:0), Dinama u zagrebu (0:1), Bor u Splitu (3:0), Radničlog iz Niša u Nišu (0:1) i Čelika u Splitu (1:0). Tek u 22. kolu Hajduk gubi od Sarajeva sa 1:0. Ipak na toj su se utakmici osjetili nedostatak Oblaka, Buljana, Žungula i Jovanića. Nastupili su Mešković, Džoni, Rožić, Peruzović, Holcer, Boljat, Mijač, Mužinić, Gluić, Jerković i Šurjak.
Od AZ Alkmaara do Orebića
Nakon Hajduka Rizah Mešković odlazi od 1976. do 1979. u AZ Alkmaar i onda se vraća natrag u Tuzlu i priključuje Slobodi sve do 1983. godine, nakon čega odlazi u još nekoliko domaćih klubova, to su FK Budućnost iz Banovića od 1983.–1984., zatim u FK Radnik Bijeljina iz Bijeljine 1984.–1985., NK Bratstvo Gračanica iz Gračanice 1985.–1987. i karijeru završava u NK Orebiću iz Orebića 1987.–1988. godine
Trenerska karijera
Trenersku karijeru započinje završetkom trenerske škole u Sarajevu, a već 1988. godine trenira jugoslavenku B reprezentaciju a iduće godine Slobodu iz Tuzle, i konačno 1990. jugoslavensku A reprezentaciju.
Godine 1991. kao član stručnog stožera reprezentacije odlazi u Ujedinjene Arapske Emirate gdje trenira neko vrijeme nekoliko klubova i A i B reprezentacije. Jedno vrijeme provodi i u Saudijskoj Arabiji (Al Nasr iz Riyada, 1993.–1994.; Al Hilal iz Riyada, 1996.–1997. i Al Ahli iz Jeddaha, 2001.–2002.), zatim u Kataru (Al Saad u Dohi, 2002.–2005.). Ipak najviše vremena proveo je u Emiratima gdje je trenirao klubove Al Wahda (1991.–1992.) u Abu Dhabiju, Al Shabab Al Arabi (1992.–1993., 1999.–2001. i 2005.–2007.) u Dubaiju, Al Sharjah (1994.–1996.) iz Šardže, Al Wasl (1997.–1998.) iz Dubaija i Al Nasr (1998.–1999.) također u Dubaiju. Bio je trener i u Budućnosti iz Banovića. Profesionalnu trenersku karijeru završava 2007. godine.
Privatni život
U privatnom životu Rizah Mešković danas živi u Tuzli i još je aktivan u sportskom životu, pa tako sudjeluje i u humanitarnim utakmicama u sklopu akcije prikupljanja novca za liječenje teško oboljele 24-godišnje djevojke Aldine Sarajlić, pokazujući još uvijek zavidne golmanske kvalitete. Oženjen je (supruga Azra) i otac dvoje djece.
Fairdale, Pennsylvania
Ferdejl je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.059, što je 104 (5,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Salerno
Salerno (latinski: Salernum) je glavni grad istoimene talijanske provincije Salerno u regiji Campania. Grad ima 132.608 stanovnika.
Geografija
Salerno leži u Južnoj Italiji u ravnici rijeke Sele, koja na njegovom istočnom kraju ima ušće u Salernski zaljev, udaljen 50 km jugoistočno od regionalnog centra Napulja. Kroz sam centar grada protiče riječica Irno.
Historija
Za vrijeme Drugog svjetskog rata na plažama kod Salerna se odigrala velika bitka između 6. septembra i 18. septembra 1943. između savezičkih snaga i Wehrmachta za pomorskog desanta - poznatog kao Operacija Avalanche.
Za vrijeme te bitke stradao je dobar dio historijskog centra Salerna, sve dok nije pristigla britanska 8. Armija iz Kalabrije nakog čeg su se njemačke snage povukle.
Znamenitosti
thumb|left|240px| Zvonik katedrale San Matteo Još i danas Salerno ima ostatke nekadašnje langobardske utvrde princa Arechija i ruševine njihove palače. Ipak je najveća znamenitost Salerna njegova romanička Katedrala San Matteo (Santa Maria degli Angeli e di San Matteo Apostolo), osnovana još 845., temeljno obnovljena od 1076. do 1085. za vladavine Roberta Guiscarda. U kripti se nalazi grob apostola Mateja, čiji su leš po legendi Salernci nabavili u 10. vijeku. U kripti se nalazi i grob pape - Grgura VII..
Salerno je svjetski poznat po svojoj medicinskoj školi najstarijoj u Evropi, koja je puno značila tokom 11. i 12. vijeka kad su je pohađali brojni učenici iz Evrope, Azije i Sjeverne Afrike. Ona djeluje još i danas.
Privreda
Salerno je velika luka u Tirenskog mora dobro povezana željezničkim linijama sa Napuljem i Reggiom di Calabria. Salerno ima i nešto prehrambene industrije i tvornice građevinskog materijala, kovanog željeza, tekstila, strojeva i keramike.
Križanke in humor
Križanke in humor, puni naziv ljubljanskog enigmatskog časopisa KIH-a, koji je počeo izlaziti u julu 1971. godine.
Okrug Hasberge
Okrug Hasberge je okrug na severu nemačke države Bavarska. To je najistočniji okrug oblasti Donja Frankonija.
Površina okruga je 956,52 km². Krajem 2008. imao je 85 914 stanovnika. Ima 26 naselja, od kojih je sedište uprave u mestu Hasfurt.
Okrug je nastao 1972. spajanjem oblasti Hasfurt, Ebern i Hofhajm. Ime je dobio po planinama Hasberge koje se nalaze južno od granice Tiringije. Ove planine su šumoviti istočni nastavak planine Ren. Kroz okrug protiče reka Majna. Južno od nje je planina Štajgervald.
Robin Warren
John Robin Warren (Adelaide, 11. lipnja 1937.) je australski liječnik i patolog, zaposlenik Kraljevske bolnice u Perthu. Godine 1979., radeći na Sveučilištu u Zapadnoj Australiji, Warren je s kolegom Barryjem J. Marshallom otkrio kako je uzročnik peptičkog ulkusa bakterija. Daljnjim radom, njih su dvojica razvili dijagnostički test za otkrivanje bakterije Helicobacter pylori kod ulkoznih pacijenata. Za to im je otkriće 2005. godine uručena Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu.
Daon
Daon je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Majen koja pripada prefekturi Šato Gontje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 440 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 24 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17,93 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 73 metara (maksimalnoj 81 m, a minimalnoj 19 m).
Kiselo crveno 88
Kiselo crveno 88 je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 400,383 Da.
Capulin, Colorado
Kapulin je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 200.
Arola, Verbano-Cusio-Ossola
Arola je naselje u Italiji u provinciji Verbano-Cusio-Ossola, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 232 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 618 m.
NGC 632
NGC 632 je galaksija u zviježđu Ribe.
Okrug Vajlhajm-Šongau
Okrug Vajlhajm-Šongau je okrug na jugu nemačke države Bavarska. Pripada oblasti Gornja Bavarska.
Površina okruga je 966,41 km². Krajem 2008. imao je 130 926 stanovnika. Ima 34 naselja, od kojih je sedište uprave u mestu Vajlhajm.
Ovaj okrug je formiran 1972. spajanjem oblasti Vajlhajm, Šongau i dela oblasti Marktoberdorf. Okrug Vajlhajm-Šongau se nalazi na severnim padinama Alpa. Glavne reke su Leh i Amer. Na severnoj granici okruga su Amersko i Štarnberško jezero.
Valle de Yure, Chieti
Valle de Yure je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 46 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 174 m.
Rumunski jezik
rumunjski ili rumunski (rumunjski română [ roˈmɨnə ] ), najrašireniji i najbrojniji jezik iz grane istočnoromanskih jezika. Materinji je jezik za oko 25 milijuna ljudi, a ima status službenog jezika u Rumunjskoj, Moldaviji (gdje se zove "moldavski jezik") i Autonomnoj Pokrajini Vojvodini (uz srpski, hrvatski, mađarski, slovački i rusinski).
Povijest
left|thumb|250px|Rumunski jezik
Prostor Rumunjske je u klasično doba bio naseljen plemenima indoeuropskih Dačana. Rimljani ovo područje osvajaju od 101. do 107. po Kristu te dijelovi Dacije (Mala Vlaška, Banat i Transilvanija) postaju rimska provincija. Dokazi upućuju da je u idućih 165 godina došlo do značajne kolonizacije iz ostatka Rimskog carstva pa vulgarni latinski postaje uobičajen jezik u upravi i trgovini.
Pod pritiskom slobodnih Dačana i Gota, rimske se legije povlače iz Dacije između 271. i 275. Znanstvenici se spore oko toga jesu li današnji Rumunji potomci onih koji su zajedno s rimskim legijama napustili ovo područje i naselili se južno od Dunava ili pak onih koji su odlučili ostati.
Zbog svoje geografske izoliranosti, rumunjski jezik je vjerojatno bio prvi koji se odvojio od ostalih govora vulgarnog latinskog, a zbog istog razloga, sve do modernog doba, nije dolazio u kontakt s ostalim romanskim jezicima. Tako danas rumunjski jezik, za razliku od drugih romanskih jezika, čuva neke od starih latinskih gramatičkih oblika poput srednjeg roda ili padeža kojih je u rumunjskom, od latinskih 6, preostalo 3 (nominativ-akuzativ, genitiv-dativ i vokativ).
Vjeruje se da su se svi dijalekti rumunjskog ujedinili u zajednički rumunjski jezik između 7. i 10. stoljeća. U to je vrijeme na području Rumunjske vrlo jak bizantski utjecaj, a na rumunjski jezik snažno utječu slavenski jezici što se osjeća do danas. Aromunski jezik, naprotiv, ima daleko manje slavenskih elemenata, a snažniji su grčki. Također, dijalektalne razlike među rumunjskim govorima gotovo da i ne postoje; Rumunj iz Vojvodine govori gotovo identičnim jezikom kao onaj iz Moldavije, a to svjedoči o relativno kasnoj seobi romanofonog stanovništva na sjever (sjeveroistok).
Klasifikacija i srodni jezici
Rumunjski je romanski jezik i pripada italskoj grani indoeuropskih jezika zajedno s talijanskim, francuskim, španjolskim i portugalskim jezikom. Međutim, rumunjskom najbliži su drugi balkanski romanski jezici poput aromunskog, meglenskog i istrorumunjskog jezika.
Od većih romanskih jezika, rumunjski je najbliži talijanskom; između ova dva jezika postoji, do određene mjere, međusobna razumljivost, a jača je među rafiniranijim varijantama oba jezika. Zanimljivo je da će prosječan govornik rumunjskog lakše razumijeti talijanski nego obratno. Iako rumunjski posjeduje očite leksičke i gramatičke sličnosti s drugim romanskim jezicima poput španjolskog, portugalskog ili francuskog, da bi se ostvarila razumljivost i najjednostavnijih fraza na ovim jezicima (u oba smjera) potrebno je barem temeljno formalno poznavanje vokabulara i gramatike drugog.
U sljedećoj rečenici srodne (ekvivalentne) riječi su podebljane:
U moderno, pak, doba, na rumunjski su jezik snažno utjecali francuski i talijanski jezik; rumunjski književnici i lingvisti riječi turskog i slavenskog podrijetla rado su zamijenjivali izrazima iz francuskog i talijanskog. Trenutno se leksička sličnost rumunjskog s talijanskim procjenjuje na 77%, s francuskim na 75%, sardskim 74%, katalonskim 73%, španjolskim 71% te portugalskim i retoromanskim jezikom na 72%.
Geografska rasprostranjenost
Rumunjski se govori uglavnom u Rumunjskoj, Moldaviji, Ukrajini, Mađarskoj, Srbiji i Bugarskoj. Međutim, govornika rumunjskog jezika (uglavnom zbog velike emigracije nakon 2. svjetskog rata) ima i u državama kao što su Kanada, SAD, Njemačka, Izrael, Australija i Novi Zeland.
Pravni status u Rumunjskoj
Prema ustavu Republike Rumunjske iz 1991., rumunjski je službeni državni jezik.
Rumunjska propisuje uporabu rumunjskog jezika u službenim državnim dokumentima, javnim školama i ugovorima; reklamne poruke moraju sadržavati prijevod stranih riječi na rumunjski.
Institut za rumunjski jezik, osnovan od strane rumunjskog Ministarstva obrazovanja, promiče poznavanje rumunjskog jezika te, u suradnji s Ministarstvom vanjskih poslova, podržava one koji ga žele učiti.
U Rumunjskoj postoje i drugi jezici sa statusom službenog u određenim regijama ili gradovima, a to su: mađarski, njemački, hrvatski, bugarski i srpski. Mađari su najbrojnija nacionalna manjina (sudjeluju s blizu 6%) i jedna su od najbrojnijih nacionalnih manjina u Europi.
Pravni status u Moldaviji
Rumunjski jezik jedini je službeni jezik Republike Moldavije. Iako ga se u moldavskom ustavu naziva "moldavskim jezikom", većina lingvista slažu se da se radi o jednom, jedinstvenom jeziku. Jezik u školama, medijima, znanstvenim raspravama i u svakodnevnom govoru nazivaju rumunjskim.
Rumunjski je jedini službeni jezik otkad je prihvaćen zakon o jeziku Moldavske SSR. Ovaj zakon, koji je i danas na snazi, propisuje uporabu rumunjskog u svim političkim, ekonomskim, kulturnim i socijalnim sferama, a potvrđuje i postojanje "moldavsko-rumunjskog jezičnog identiteta". U nepriznatoj, secesionističkoj Transnistrijskoj Republici, rumunjski je službeni jezik zajedno s ruskim i ukrajinskim jezikom, ali ondje ga se službeno naziva moldavskim i piše ga se moldavskom varijantom ćirilice nastalom i primijenjenom u vrijeme SSSR-a.
U popisu stanovništva 2004., od 3,383,332 stanovnika Moldavije, 16,5% izjasnilo se da im je materinji jezik rumunjski, a 60% da im je materinji jezik moldavski. U urbanim sredinama 40% stanovnika odabralo je rumunjski jezik kao svoj materinji.
Pravni status u Vojvodini
Prema statutu Autonomne Pokrajine Vojvodine, uz srpski jezik koji je služben u Republici Srbiji, uvodi se još pet službenih jezika koji se koriste na području Vojvodine u općinama sa značajnim udjelima govornika manjinskih jezika u stanovništvu. Jedan od tih jezika je i rumunjski.
Rumunjski je proglašen službenim jezikom u općinama Alibunar, Bela Crkva (Biserica Albă), Žitište (Zitişte), Zrenjanin (Zrenianin), Kovačica (Kovăciţa), Kovin (Cuvin), Plandište (Plandişte) i Sečanj (Secanj). U općini Vršac (Vârşeţ) rumunjski je jezik služben u selima Markovac, Straža, Mali Žam, Malo Središte, Mesić, Jablanka, Sočica, Ritiševo, Orešac i Kuštilj.
Rumunjski, kao materinji jezik, navelo je 1,45% stanovnika Vojvodine, a na rumunjskom jeziku izdaje se i tjednik Libertatea (Sloboda).
Pravopisna reforma
1993. Rumunjska Akademija je odlučila vratiti pravopisna pravila na ona prije 1953. pod izlikom da su ova kasnija bila nametnuta od strane komunista. Rumunjska ortografija prije 1953., t.j. moderna ortografija očituje se manjom sličnošću s fonetskim obilježjima jezika, a većim se dijelom oslanja na etimološke norme pa tako moderni rumunjski jezik (u pismu) više nalikuje latinskom nego onaj od 1953. do 1993. Tek su rijetke riječi u jeziku promijenile izgovor zbog promjene u pisanju.
Hurt, Virginia
Hert (Virdžinija) je gradić u američkoj saveznoj državi Virdžinija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.304 stanovnika.
Rumunski jezik
Pravopisna reforma
U Moldaviji ova reforma nije realizirana te se na toj činjenici temelje glavne razlike između rumunjskog i moldavskog jezičnog standarda.
Vladimir Šore
Vladimir Šore, bivši predsjednik Hajduka, spominje se kao peti mogući suosnivač kluba, i četvrti predsjednik Hajduka ns čijem je položaju od od 5. listopada 1913. do 6. srpnja 1921., zamijenivši Grgu Anđelinovića.
Herceg Novi
Geografija
Herceg Novi predstavlja centar istoimene opštine koja se prostire od graničnog prelaza Debeli brijeg do najužeg dijela Boka kotorske (tjesnaca Verige - 300 m širine), na ukupnoj površini od 235 km² i broji nešto oko 39.000 stanovnika.
Geografske koordinate grada su: 42"27' sjeverne geografske širine i 18"33' istočne geografske širine. Oko grada se nalaze planina Orjen (1.895 m je poznata po svojim endemskim vrstama, rekreativnim stazama i skijanju u kasnim proljećnim, ponekad i ranim ljetnjim mjesecima), brda brda: Dobroštica (1.570 m) i Radoštak (1.441 m) i poluostrvo Luštica sa najvišim vrhom Obosnik (586 m). Sam ulaz u Bokokotorski zaliv se nalazi izmedu rtova Oštra i Mirište i širine je cca. 2.900 metara. Prosječna dubina vode u Zalivu je 27,8 metara, a maksimalna je 61 metar. Od 1997. godine Boka kotorska je i zvanično uvrštena u Asocijaciju 28 najljepših zaliva svijeta.
Klima
Oblast Boke kotorske odlikuje mediteranska klima sa suvim i toplim ljetima i blagim zimama. Herceg Novi ima specifičnu mikroklimu, što je posledica otvorenosti prema jugu, blizini mora, krečnjačke podloge i planinskog zaleđa koje sprečava prodor hladnih vazdušnih masa.
Herceg Novi ima približno 200 sunčanih dana godišnje. U julu i avgustu sunčanih sati ima 11 dnevno. Prosječna godišnja temperatura je 16,2 °C. Takođe postoje i česta manja kolebanje u temperaturi; prosječna dnevna kolebanja iznose samo 4 °C. Prosječna temperatura od maja do septembra je 25 °C, što pruža mogućnost da plivačka sezona traje više od 4 mjeseci, pošto je i prosječna temperatura mora visoka i iznosi izmjeđu 22 °C i 26 °C.
Remigij Noč
Remigij Noč, (1931-2001), slovenski novinar, muzičar i enigmat iz Jesenica. Ljubljanski časopis Tovariš 1949. godine objavljuje mu prvu križaljku. Nakon toga surađuje sa svim vrstama križaljki, premetaljki i čarobnih likova u listovima Kaj veš - kaj znaš, KIH, Superpip, Ljubljanski dnevnik i drugima. Objavljivao je pod pseudonimima Reno (< Remigij Noč) i MI.
Herceg Novi
Klima
Prosječni godišnji nivo padavina je 1.930 mm. Najveća relativna vlažnost je tokom jeseni i iznosi 80 %. Najniža relativna vlažnost je tokom leta.
Remigij Noč
Aktivan je bio kao muzičar i dirigent u Godbi Jesenice. Zadnje godine života je preživeo u Ljubljani.
Herceg Novi
Istorija
thumb|right|320px|Srednjovekovni prikaz grada Nakon podjele Rimskog carstva, ova oblast je pripala Zapadnom rimskom carstvu. Poslije pada Zapadnog rimskog carstva, ovim krajevima dominirala je Vizantija. Slovenska plemena su počela naseljavati ove prostore u 7. vijeku, u periodu kada na tlu Vizantije niču prve župe, koje su na početku zavisile od Vizantije, a kasnije postepeno stiču nezavisnost i političku autonomiju. Na prostoru oko današnjeg Herceg Novog formirana je župa Dračevica. Ova župa je pripadala primorskim župama Travunije (pored: Risna, Konavla i Žrnovice). Dračevica je dobila ime po slovenskoj riječi drač (sitno, trnovito žbunje). Župa se dijelila na tri polja: Sutorinu, Kameno polje i Kutsko polje. Kroz župu je prolazio rimski put, a odvajao se od mora dolinom Sutorine, ka Konavlima. Tjesnac Verige (Catena) u Boki kotorskoj, koji je skraćivao put iz Duklje do Travunije, nalazio se na putu između župe Dračevice i susjedne župe Risna. Već od 10. vijeka Dračevica je izgubila nezavisnost i postala posjed zetskih kneževa, a njih su od 12. vijeka smenili Nemanjići. Poslije smrti cara Dušana, Dračevicom je zavladao knez Vojislav Vojinović, a zatim Balšići.
thumb|left|290px|Herceg Novi 1837. godine Prvo ime Herceg Novog je bilo Sveti Stefan, kada je i osnovan 1382. godine u sastavu Kraljevine Bosne za vreme vladavine kralja Bosne Tvrtka Prvog Kotromanića, koji ga je utvrdio u župi Dračevica u Topaljskom zalivu. Tvrtkova želja je bila da Kraljevina Bosna dobije sopstvenu luku kako bi bio trgovinski nezavisan od Dubrovnika. Dubrovčani su stoga blokirali grad i primorali Tvrtka da prizna njihov monopol nad trgovinom soli. Poslije Tvrtkove smrti, vojvoda Sandalj Hranić Kosača je zadobio naselje. Od njegovog vremena, grad se uspješno bavio trgovinom soli.
Svoje današnje ime, Herceg Novi, dobio je u vrijeme vladavine Sandaljevog sestrića, hercega od Svetoga Save Stefana Vukčića Kosače, kada je doživio i najveći procvat i razvoj. Turci ga osvajaju 1482. godine i, sa kratkim prekidom od 1538—1539. godine, kada su ga, na kratko, preuzeli Španci, vladaju njime preko 200 godina, sve do 1687. godine.
thumb|right|210px|Stara gradska kapija Nakon toga na njegovom tlu smjenjuju se razni narodi i civilizacije, ostavljajući duboke tragove na istoriju, kulturu i ukupan razvoj ovoga kraja. Nakon Turaka grad osvajaju Mlečani, koji njime vladaju sve do propasti Mletačke republike 1797. godine. Od tada dolazi do čestih promjena uprave u Herceg Novom.
Nakon Kampoformijskog mira iz 1797. Austrijanci su njime vladali do 1806. godine, a, nakon toga, vlast preuzimaju Rusi do 1807. godine, potom po odredbama Tilzitskog mira, Napoleonova Francuska koja je vladala do 1814. godine. U vrlo kratkom periodu 1813—1814. godine grad je preuzela privremena vlada Crne Gore i Boka kotorske, ali od te 1814. godine pa sve do 1918. godine grad je pod austrougarskom upravom. Grad i ostatak zaliva su uključeni u sastav austrijskog krunskog poseda.
Kraljevina Crna Gora je pokušala da ponovo osvoji Boku kotorsku tokom Prvog svjetskog rata, kada ga je crnogorska vojska bombardovala sa Lovćena. Srbijanska vojska je oslobodila zaliv 7. novembra 1918. Zatim je došlo do ujedinjenja Srba, Hrvata i Slovenaca u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca, odnosno Jugoslaviju. Poslije kapitulacije Jugoslavije 1941. godine u gradu su kao okupatori bili Italijani, zatim i Nemci sve do konačnog oslobođenja 28. oktobra 1944. godine. Grad je u socijalističkoj Jugoslaviji ušao u sastav Narodne Republike Crne Gore.
Kultura
Bogato spomeničko nasljeđe na području Herceg-Novog nastalo je kao rezultat prožimanja raznih naroda i kultura koje su se kroz njegovu dugu istoriju ovdje smjenjivali i sudarali.
Manastiri i crkve
U Hercegnovskoj opštini sakralni spomenici zauzimaju prvo mjesto u nepokretnom spomeničkom fondu ovog kraja i to ne samo po broju već i po teritorijalnoj rasprostranjenosti i kulturno-istorijskoj vrijednosti. Naime od 342 nepokretna spomenika kulture na teritoriji Crne Gore u hercegnovskoj opštini ih se nalazi 89.
Manastir Savina se nalazi 2 km istočno od Herceg Novog u jedinstvenom ambijentu mediteranske vegetacije. Jedan je od najljepših primjera arhitekture baroka na Jadranu. Sastoji se od 3 crkve: male crkve Sv. Save (15. vijek) koja se nalazi na brežuljku po kome nosi ime, male crkve Uspenja Bogorodice (15. vijek - po nekim izvorima gradnja ove crkve je započeta u 11. vijeku) i velike crkve Uspenja Bogorodice (koju je sagradio poznati arhitekta Nikola Foretić - Korčulanin u 18. vijeku). Velika crkva Uspenja Bogorodice građena je od 1777. do 1799. godine. Najveću vrijednost ove crkve predstavlja ikonostas koji su 1797. godine izgradili majstor Simeon Lazović i njegov sin Aleksije iz Bijelog Polja. U riznici manastira nalaze se izuzetno vrijedni predmeti - eksponati od kojih treba izdvojiti: kristalni krst Svetog Save iz 13. vijeka, plaštanicu iz 1642. godine, srebrnu petohljebnicu iz 1648. godine, kivot Manastira Tvrdoš iz 1615. godine, jedan putir iz 1650. godine, jevanđelje iz 1685. godine, jedinstven portret ruskog cara Petra Velikog.
thumb|left|220px|Crkva svetog Arhanđela Mihaila Crkva svetog Jeronima se nalazi u Starom gradu, na trgu Mića Pavlovića, sagrađena je 1856. godine. Na mjestu na kome se nalazi ova crkva ranije je, u 17. vijeku, bila podignuta katolička parohijska crkva posvećena Sv. Jeronimu zaštitniku grada. Ta crkva je srušena u 19. vijeku i na istom mjestu je podignuta danas postojeća, mnogo prostranija i veća. U postojećoj crkvi se nalaze djela jednog od najvećih baroknih slikara Peraštanina Tripa Kokolje.
Crkva svetog Leopolda Mandića se nalazi pored Crkve svetog Jeronima, sagrađena je po naredbi Jeronima Kornera godinu dana nakon zauzimanja grada od strane Mlečana. Danas je crkva posvećena Leopoldu Mandiću koji je rođen u Herceg Novom, a za sveca ga je 1983. godine proglasio papa Jovan Pavle II.
Crkva svete Ane se nalazi se na Savini, sagrađena je za vrijeme turske vladavine u 16. vijeku. Podigli su je Španci, odnosno plemićka porodica don Ferantea Gonzage. Bila je četiri puta rušena i obnavljana. Na istom mjestu, 1985. godine, izgrađena je nova crkva koja pripada parohijalnoj crkvi Sv. Jeronima.
Crkva svetog Đorđa se nalazi na Toploj, sagrađena je odmah nakon zauzimanja grada od strane Mlečana, a restaurirana 1848. godine. U crkvi se nalazi izuzetno vrijedna italo-kritska kružna ikona Sv. Petra i Pavla iz 16. vijeka.
Crkva svetog Spasa se nalazi na Toploj. Izgradnja ove crkve je započela 1709. godine, pored Crkve svetog Đorđa, a gradnja crkve je završena 1713. godine. Svoj današnji izgled je dobila 1864. godine kada je renovirana gotovo od temelja. U unutrašnjosti crkve nalaze se izuzetno vrijedni predmeti koje su poznati ljudi toga doba poklonili ovoj crkvi. Iznad ove i crkve Sv. Đorda nalazi se parohijalno groblje, a uz groblje ćelija (sa spomen pločom) u kojoj je Josip Tropović učio Petra Petrovića Njegoša.
Katolička Crkva svetog Antona se nalazi se u zapadnom podgradu grada, sa samostanom koji su podigli Španci 1687. godine za vrijeme kratkotrajne vladavine. Crkva potiče iz 1710. godine, a posvećena je čudotvorcu Svetom Antunu Padovanskom. Samostan je današnji izgled dobio 1790. godine.
Utvrđenja
Španjola je podignuta za vrijeme turske vladavine u 15. i 16. vijeku, ali je svoj naziv dobila po Špancima koji su učestvovali u njenoj gradnji za vrijeme svoje jednogodišnje vladavine.
Kanli Kula potiče iz turskog doba (16. vijek), bila je zatvor (otuda njeno ime na turskom jeziku i znači „krvava kula"), a 1966. godine rekonstruisana je u jednu od najljepših ljetnih pozornica na Jadranu sa preko 1000 sjedećih mjesta.
Sat Kula (Sahat kula-Tora) je podignuta 1667. godine po naredbi sultana Mahmuda.
Kula Sv. Jeronima podignuta je 1687. godine u čast Jeronima Kornera osvajača grada.
Forte Mare (morska tvrđava) je građena u periodu izmedu 14.-17. vijeka, restaurirana 1833. godine, a od 1952. godine adaptirana je u ljetnji bioskop, kasnije i diskoteku.
Citadela je tvrđava koja se nalazila na samom moru i zidinama bila spojena sa donjim gradom. Kula sa zidom građena je za vrijeme mletačke vlasti. Tvrđava je skoro potpuno srušena za vrijeme zemljotresa 1979. godine, i danas, više u moru nego na kopnu, postoje samo ostaci zidina.
Atrakcije
Lazaret je atraktivna i impozantna građevina, koja je u vrijeme kada je izgrađena (18. vijek) predstavljala glavnu zdravstvenu i sanitetsku ustanovu za Boku kotorsku. Nalazi se u Meljinama, a datira iz 1732. godine. Gradili su je Mlečani u klesanom kamenu, koji su kaluđeri pripremali za gradnju velike manastirske crkve na Savini. U dvorištu ove građevine nalazi se kapela Sv. Roka građena 1730. godine, u vrijeme izgradnje samog Lazareta. Crkva je rekonstruisana 1892. godine. U središtu ovih građevina ograđenih zidom sa dvoje vrata i tri atrijuma sa nekoliko manjih zgrada nalazi se fontana. Ispred zgrade se nalaze dva pristaništa, jedno veće sa lukobranom i jedno manje.
Park bivšeg hotela Boka je pravi botanički vrt, lociran u samom centru grada. Formiranje parka otpočelo je kada i gradnja hotela, 1908. godine, pravi oblik i sadržinu dobija za vrijeme Prvog svjetskog rata, posebno 30-ih godina prošlog vijeka. U parku se nalazi preko 80 vrsta biljaka, koje su bokeljski pomorci donosili iz raznih krajeva svijeta. Do 1979. godine u parku se nalazio i ribnjak, koji je tada srušen zbog posljedica koje je imao hotel „Boka“ od zemljotresa, ali je 2000. godine, zajedničkom akcijom Turističko-informativnog centra i Opštine Herceg Novi, ribnjak ponovo izgrađen po projektu Novljanina Bora Dabovića, projektu koji je, uglavnom, bio skoro identičan prvobitnom projektu inženjera Momčila Tapavice, i na starom, skoro istom, mjestu.
Plava špilja|mini|left|200p Plava špilja je jedna od najatraktivnijih u nizu pećina koje se nalaze na poluostrvu Luštica, smještena između uvale Zlatna luka i Rta Mokra gora. Udaljena je od Herceg Novog 5,7 kilometra. Ima dva otvora pod uglom od 45 stepeni, visina od nivoa mora do vrha tavanice je 9 m., a dubina 3 - 4 m. Svoj naziv je dobila po neobično plavoj boji koja nastaje tokom vedrih dana, refleksijom sunčevih zraka koji se odbijaju od njenu površinu. U nju se može ući običnom barkom ili manjim brodićima.
mini|200p|Ostrvo Mamula Ostrvo Mamula na pomorskim kartama je poznato pod nazivom Lastavica, dok je svoje opšteprihvaćeno ime Mamula dobilo po austrijskom generalu Lazaru Mamuli koji ga je utvrdio sredinom 19. vijeka. Mamula je nenaseljeno ostrvo na samom ulazu u Bokokotorski zaliv, udaljeno od Herceg Novog 3,4 nm. Kružnog je oblika, prečnika 200 m, obraslo niskom vegetacijom, sa plažom i pristaništem na sjevernoj strani. U vrijeme oba svjetska rata na ovom ostrvu je bio zatvor i kao znak sjećanja na taj period postavljena je spomen ploča. Za oživljavanje i turističku valorizaciju ovog izuzetno atraktivnog ostrva napravljeno je nekoliko projekata, ali nijedan nije do sada realizovan. Mamula je i dalje napušteno ostrvo, ali i omiljeno ljetno izletište.
Park Savinska Dubrava
Od bivšeg motela „Dubrava“ (danas zgrada direkcije HTP „Boka“ AD) prema istočnoj strani grada, prema Meljinama, vodi put u Savinsku dubravu. Cijelom Dubravom, kroz čemprese, borove, kestenove, grabove i hrastove, uz nekoliko prelijepih vidikovaca, krivudaju staze bogom dane za rekreaciju. Asfaltni put kod ulaza u Manastir Savina trasiran je tako da se jedan stoljetni hrast medunac našao usred asfalta - na sredini kolovoza i dan danas odolijeva automobilima.
Nebesko ognjište je vrlo neobična stara porodična kuća, pretvorena u izložbeni prostor, vajarski atelje, prepuna eksponata autora Koste Kilibarde. Ovaj izvorni umjetnik, zajedno sa prirodom, njeno drvo preobražava u najrazličitije oblike i sadržaje dajući im pritom jedan novi život i trajanje. Ova svojevrsna „galerija“ nalazi se na brdašcetu Lalovina, u Zelenici.
Hotel „Plaža Zelenika“
thumb|left|220px|Centar Herceg Novog Hotel „Plaža Zelenika“ je prvi hotel u Crnoj Gori, hotel koji je doživio svoj veliki jubilej, 100 godina postojanja. Naime 1902. godine dr. Antal Maguar, plemić porijeklom iz Budimpešte, sagradio je hotel na samoj obali mora, na plaži okruženoj borovima i zelenilom, pa je po tome i dobio svoje prvobitno ime „Pansion na zelenoj plaži“. U ovom hotelu prvi gosti su bili stranci pa je to ujedno bio i zacetak inostranog turizma. Zahvaljujući potomcima osnivača hotela, prije svega unuku osnivača Cabi Madaru, istorijatu i značaju ovog hotela posvećeno je mnogo novinarskih reportaža, tv emisija, publikacija, a najznačajnija je svakako knjiga Hotel „Plaža Zelenika“ Cabe Madjara, kao i knjiga „Zelenika..... kolijevka turizma“ njegovog brata dr. Zoltana Maguara. Od 1948. godine, kada je hotel nacionalizovan, promijenio je nekoliko vlasnika, a od 1991. godine u njemu je sjedište Komande RMVJ. Ono što predstavlja svojevrstan kuriozitet je da je to jedini sačuvan hotelski objekat iz tog, a takođe i iz kasnijeg perioda između dva svjetska rata.
Gradska stepeništa -Ulice
Herceg Novi je primorski grad, jedan od onih u kojima su ulice, vrlo često, u stvari stepeništa. Kod Novog je još specifično i to da su neke od tih „ulica“ dosta dugačka stepeništa pa su, samim tim, vrlo naporna turistima i gostima grada. Ulice koje su, u stvari, stepeništa nose sljedeća imena: DANICE TOMAŠEVIĆ, RISANSKA, JOVA DABOVIĆA, 28. OKTOBRA, DAŠA PAVIČIĆA, LUKE MATKOVIĆA, MARKA CARA, SIMA MATAVULJA, MARKA VOJNOVIĆA.
Turizam
Počeci turizma na ovom području sežu u XIX vijek. Iz tog doba postoje prvi zapisi (Sima Matavulja) o Gostionici Šjora Roze. Kafana „Bella Vista“, porodice Sava Bačanovića, sa 25 kreveta „za strance“ pominje se 1872. godine. Razvoj modernog hotelijerstva u Herceg Novom, moglo bi se sa pravom reći i u Boki kotorskoj i Crnoj Gori, počinje izgradnjom pansiona "Pansion na Zelenoj Plaži" u Zelenici, kasnije zvanog samo hotel "Plaža". Ovaj hotel je sa radom započeo 1902. godine, ali je dozvola kojom je Opštinsko upraviteljstvo dozvolilo gradnju ovog hotela mađarskom plemiću Dr. Antal Maguaru iz Budimpešte, takođe iz XIX vijeka - datirana je 24. novembra 1898. godine. "Akcionarsko društvo za građevine i saobraćaj Herceg Novi“ je 1909. godine zatražilo dozvolu za izgradnju hotela "Boka" u samom centru Herceg Novog, koji počinje sa radom 1913. godine sa 43 sobe i „centralnim ogrijevom i vrućom kupelji“. Ovaj je hotel godinama bio svojevrsni simbol i zaštitni znak grada, a, između ostalog, na Sajmu turizma u Parizu 1932. godine osvojio je zlatnu medalju za „komfor i uslugu“. U katastrofalnom zemljotresu 1979. godine znatno je oštećen i nepunu godinu dana kasnije je morao biti srušen. Ukras hotela i njegovog parka, nadaleko poznatog po rijetkim mediteranskim biljkama, bio je ribnjak koji je iz istih razloga bio srušen. Akcijom Turističkog centra i Skupštine opštine ribnjak je 1998. godine vraćen na isto mjesto u istovjetnom izgledu.......
U periodu između dva svjetska rata u Herceg Novom je radilo više hotela među kojima: „Amerika“, „Rudnik“, „Jadran“, „Balkan“, „Savina“, „Evropa“, „Topola“, „Erceg Novi“, „Srpski hotel“, „Beograd“.... Godine 1926. svoja vrata gostima otvorio je i hotel „Plaža“ vlasništvo porodice Trani na približno istom mjestu na kojem se nalazi i danas. Godine 1906. Tomo M. Katurić je dobio dozvolu za držanje konačišta u Kamenarima, a 1929. godine u Igalu je otvoren hotel „Igalo“ vlasništvo porodice Janković. U Zelenici, pored već pomenutog hotela „Plaža“, radio je i hotel „Boka“, tik uz gorepomenuti hotel, vlasništvo Obrena Dunđerovžića, kojeg su Nijemci digli u vazduh pri povlačenju 1944. godine, kao i hotel sa istim imenom - vlasništvo Blagoja Mićunovića.
U vrijeme između dva svjetska rata osnovana su, među prvima na Jadranu, i dva turistička društva: „Savina“ u Herceg Novom 1922. godine i „Igalo“ u Igalu 1924. godine. Intenzivan i organizovan razvoj turizma novijeg doba na ovom području vezuje se za šezdesete godine prošlog vijeka kada su izgrađeni skoro svi i danas postojeći hoteli, koji su to doba bili i veliki i moderni. Jedino su hotel „Plaža“, u današnjem izgledu, i II faza Instituta „Dr. Simo Milošević“ - Mediteranski zdravstveni centar izgrađeni kasnije, 1980. odnosno 1988. godine.
Još davne 1929. godine hercegnovska opština je proglašena za „morsko kupalište i klimatsko lječilište“ jer od davnina se znalo za ljekovita svojstva priobalnog morskog mulja zvanog „igaljsko blato“ i mineralne vode „igaljske slatine“. Vremenom, razvojem Igala, termin klimatsko lječilište se gubi kao termin za cijelu Opštinu. Već pomenuti hotel „Igalo“, sa 16 soba i 40 ležaja, bio je podignut upravo na mjestu gdje se nalazi današnja zgrada Prve faze Instituta i već tada je imao, naprimjer, hotelski automobil koji je dočekivao goste u pristaništu ili aerodromu „Gruda“. 1930. godine je izvršeno ispitivanje igaljskog blata u laboratorijumu poznatog francuskog lječilišta Viši koje je definitivno potvrdilo njegovu izuzetnu ljekovitost, ali tek nakon Drugog svjetskog rata, zahvaljujući dr. Svetozaru Živojinoviću realizovani su davno donijeti planovi o osnivanju lječilišta u Igalu, koje je Odlukom vlade Crne Gore od 1.11 1949. godine konačno i osnovano.
Demografija
U naselju Herceg Novi živi 10156 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,7 godina (37,5 kod muškaraca i 39,8 kod žena). U naselju ima 4461 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,85.
Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.
Sport
Najuspješniji sportski klubovi iz Herceg Novog su KK Galeb i PVK Jadran.
1152
Godina 1152. (MCLII) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru.
Korijen (matematika)
thumb|300px|ƒ(x)=cosx na intervalu [-2π,2π], gdje su vrijednosti od x (crvene tačkice) korijeni (nule) (x-presjeci).
U matematici, korijen (ijek.) ili koren (ek.) (ili nula) funkcije kompleksne vrijednosti f je član x domena od f, takav da f(x) nestaje u x, to jest,
Koafeil alkohol
Koafeil alkohol je organsko jedinjenje, koje sadrži 9 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 180,157 Da.
Klub putnika
Klub putnika je udruženje koje okuplja avanturistički nastrojene putnike. Pri tome je akcenat na samostalnim putovanjima koja sadrže istraživačku dimenziju, i najčešće se ralizuju sa veoma skromnim finansijskim sredstvima. Klub putnika se zalaže za istraživanje i dokumentovanje skrivenih kutaka kako geografski i kulturološki bliskog, balkanskog regiona, tako i celog sveta. Najjednostavnije rečeno, Klub predstavlja regionalni centar za putničku kulturu, putopisni časopis i servis za samostalna putovanja. Okuplja putnike, putopisce, zaljubljenike u raznolikost naše planete.
Udruženje
Klub putnika nastao je 2005. godine, kao rezultat potrebe mladih ljudi iz Srbije da vide i obiđu svet uprkos restriktivnom viznom režimu i skromnim finansijskim sredstvima. Moto Kluba putnika je da svako može da putuje po svetu, i da putovanje, najčešće, ne košta više nego ostanak kod kuće. Članovi Kluba se na svojim putovanjima oslanjaju na autostop, dugo pešačenje, jeftine vozove, gostoprimstvo lokalnog stanovništva a često spavaju i u šatoru ili pod vedrim nebom. Zbog prirode svojih putovanja, članovi Kluba neprestano dolaze u dodir sa domaćim stanovništvom, što im omogućuje bolje upoznavanje krajeva kroz koje prolaze. Članovi Kluba putnika okupljaju se jednom godišnje, krajem maja meseca, kojom prilikom se zajedno noću penju na vrh neke planine u Srbiji.
Internet stranice Kluba putnika postavljene su istovremeno sa osnivanjem Kluba, u martu 2005. godine, i predstavljaju putničku enciklopediju u elektronskoj formi, nastalu doprinosima posetilaca. Sadrži detaljne informacije o različitim tehnikama samostalnih putovanja, informacije o viznim režimima za 200 država, kao i tekstove i fotografije sa putovanja koja su izveli članovi i prijatelji Kluba. Interesantan je i projekat "Autostoperski vodič kroz Srbiju" sa mapama i detaljnim opisima najboljih mesta za autostop u Srbiji .Sajt, koji se razvija doprinosima posetilaca, sadrži blizu 10.000 stranica, i predstavlja jedini sajt te vrste na srpskohrvatskom govornom području i najveće okupljalište samostalnih putnika iz regiona na Internetu.
Aktivnosti
Aktivnosti Kluba obuhvataju istraživanje i dokumentovanje raznolikosti sveta, kao i proučavanje i promociju alternativnih načina putovanja. Članovi Kluba putnika izveli su više samostalnih transkontinentalnih ekspedicija, a sakupljeni materijal prezentovan je tekstovima i fotografijama na sajtu Kluba, kao i putujućom izložbom dokumentarne putničke fotografije koja je do sada postavljena na više mesta u Srbiji i Bosni. Članovi Kluba putnika Srbije najčešće putuju na Bliski i Daleki istok, kao i u severnu Afriku. Međutim, daleko najčešća destinacija je Balkan, jer svako istraživanje sveta započinje upravo od istraživanja sopstvene sredine. Od leta 2012. godine, organizuje se projekat pod nazivom Putnička kuća. Putnička kuća je projekat koji se realizuje jednom godišnje, svakog leta. Novcem koji se zajedno prikuplja, od donacija posetilaca sajta kluba, iznajmljuje se stan negde u svetu, koji se pretvara u privremenu bazu za istraživanje regiona, u kojoj svako može besplatno da boravi. Cilj putničke kuće je da se putnici iz celog sveta međusobno upoznaju, povežu, razmene priče i iskustva. To je jedan mali korak ka izgradnji globalne kulture samostalnih, istraživačkih, kreativnih putovanja.
Samostalna putovanja
Samostalno putovanje je putovanje kod kog putnik samostalno smišlja svoju rutu i sprovodi je u delo. Putnik sam rešava logističke probleme smeštaja, prevoza i ishrane, putuje sa najčešće skromnim finansijskim sredstvima, i izbegava popularne destinacije komercijalnog turizam|turizma. Kako nije ograničen na utabane staze masovnog turizma, na raspolaganju mu stoji cela planeta. U opštem slučaju, samostalno putovanje ne mora da košta više nego ostanak kod kuće, te nije luksuz za koji je potrebno štedeti mesecima ili godinama, nego je svakome dostupno. Ovo se odnosi kako na kraća putovanja regionu i Balkanu, tako i na duga transkontinentalna putovanja koja traju po nekoliko meseci i tokom kojih se pređe i po nekoliko desetina hiljada kilometara.
Članovi Kluba putnika pripremaju se za putovanje istraživanjem literature o mestima koja planiraju da posete, ljudima koji tamo žive, njihovim verovanjima, istoriji, običajima, jeziku itd. Na putovanju posmatraju, razgovaraju sa ljudima, i trude se da što bolje upoznaju sredinu u kojoj se trenutno nalaze. Po povratku kući, iskustva i saznanja sa putovanja dele se sa drugim ljudima, pisanjem različitih vrsta tekstova - putopisnih ili strogo informativnih, organizovanjem izložbi fotografija, držanjem predavanja i slično.
Berbérust-Lias
Berberi Lija je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Aržele Gazo.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 40 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 6 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,73 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 733 metara (maksimalnoj 1.504 m, a minimalnoj 520 m).
Kolagena vlakna
mini|desno|99px|Tropokolagen
Kolagena vlakna su vrsta vlakana u vanćelijskom matriksu vezivnih tkiva izgrađena od fibrilarnog proteina kolagena. U vanćelijskom matriksu ima najviše ovih vezivnih vlakana. Imaju prečnik od 50 do 150 nm i mogu se organizovati u snopove različite debljine.
Sinteza kolagenih vlakana
Sinteza kolagenih vlakana odvija se u dve faze:
Sinteza prokolagena
Kolageni fibrili nastaju polimerizacijom molekula kolagena u paralelne nizove (polipeptidne lance). Susedni paralelni nizovi povezani su kovalentnim vezama. Za čvrsto povezivanje polipeptidnih lanaca neophodna je aktivnost određenih enzima koji zahtevaju prisustvo vitamina C kao kofaktora. Nedostatak ovog vitamina, koji se javlja pri oboljenju skorbut, ispoljava se u stvaranju nedovoljno čvrstih kolagenih vlakana.
Polipeptidni lanci kolagena tipa I (predstavljaju oko 90% telesnih kolagena) sintetišu se na ribozomima hrapavog endoplazmatičnog retikuluma i ubacuju u šupljine njegovih cisterni, gde se tri lanca međusobno povezuju čime nastaje protokolagen. Protokolagen se pomoću transportnih vezikula prenosi do Goldžijevog aparata. Polipeptidni lanci protokolagena u njegovom centralnom, najvećem delu su raspoređeni u obliku trostrukog heliksa, dok na krajevima to nije slučaj. Procesom egzocitoze molekuli protokolagena se oslobađaju u vanćelijski matriks.
Fibrilogeneza
Obuhvata skraćivanje molekula protokolagena tako što se njihovi krajevi dejstvom enzima, protokolagen peptidaza, cepaju i svode na dužinu koja omogućava njihovo lateralno povezivanje i obrazovanje kolagenih fibrila. Skraćeni molekuli su sada molekuli zrelog kolagena, tropokolagena. Posle toga dolazi do obrazovanja poprečnih kovalentnih veza između fibrila što im daje čvrstinu pa se uspešno mogu suprotstaviti silama istezanja.
Zoran Slavica
Zoran Slavica je bivši hrvatski nogometni reprezentativac. Bio je vratar.
Branio je u Šibeniku (1998-1990), Hajduku (1991-1995), Rijeki (1995-1996), Mladosti 127. (1998-1999) i opet u Šibeniku (1999-2003).
Poslije je radio kao trener vratara u Šibeniku. Poslije je bio trenerom Krke iz Lozovca.
New Deal
New Deal [ nju diːl ]  (engl.: novo poslovanje, nova pogodba), naziv za niz ekonomskih i upravnih mjera koje je 1930-ih donijela administracija američkog predsjednika Franklina Delanoa Roosevelta u svrhu suzbijanja posljedica Velike ekonomske krize. Karakteristike te politike je bila za SAD dotada nezapamćeno uplitanje države u privredu, odnosno zamjena dotadašnjeg sistema temeljenog na slobodnom tržištu i monetarizmu sa sistemom temeljenim na intervenciji, odnosno povećanoj kontroli države nad bankama, industrijom, kao i stimuliranju potrošnje. Kao jedan od autora ovog programa se često navodi britanski ekonomist John Maynard Keynes.
Pošto je najvidljivija posljedica krize bila nezaposlenost, mjere New Deala su uključivale osnivanje cijelog niza agencija kojima je svrha bila zapošljavanje, odnosno javni radovi. Osim toga su uvedene kontrole cijena, minimalne nadnice, kao i prvi federalni mirovinski sistem, koji i dan danas postoji pod nazivom Social Security. U svrhu nadzora nad bankama je osnovana Komisija za vrijednosne papire i burzu (SEC) i Federalna korporacija za osiguranje depozita (FDIC). Danas također postoji i Uprava doline Tenneseeja, osnovana u svrhu federalnog nadzora nad vodama.
Iako se New Deal često navodi kao primjer uspješne reforme kapitalističkog sistema, oporavak američke privrede je išao prilično sporo, a Rooseveltove mjere su izazivale žestoke otpore. 1937. je ponovno otpočela recesija. Američka privreda se oporavila tek za vrijeme drugog svjetskog rata zahvaljujući vojnim narudžbama.
Okrug Rot
Okrug Rot je okrug u centru nemačke države Bavarska. Pripada oblasti Srednja Franačka.
Površina okruga je 895,18 km². Krajem 2008. imao je 124 811 stanovnika. Ima 16 naselja, od kojih je sedište uprave u mestu Rot.
Ovaj okrug je formiran 1972. spajanjem oblasti Rot, Švabah i dela Hilpoltštajn. Kroz okrug prolazi kanal Majna—Dunav.
The World Factbook
mini|200px| Web stranica Factbooka The World Factbook (ISSN 1553-8133, također poznat kao CIA World Factbook) je izvor podataka o zemljama svijeta koji svake godine objavljuje CIA u stilu almanaha. Factbook je dostupan na internetu u obliku web stranice, koja se djelomično osvježava svaki tjedan. Također je dostupan za preuzimanje za čitanje s vašeg računala. Factbook pruža dvije do tri stranice pregleda demografije, geografije, komunikacije, državnih tijela, ekonomije i vojnih osoba 267 od SAD-a priznatih država i nesamostalnih područja širom svijeta.
Factbook je namijenjen za uporabu američkim vladinim dužnosnicima, te su njegov stil, format, pokrivenost i sadržaj su prvenstveno namijenjeni ispunjavanju njihovih zahtjeva. Međutim, ovaj izvor informacija se često koristi kao izvor za akademske istraživačke radove. Factbook je djelo američke vlade, i kao takve je u javnom vlasništvu u Sjedinjenim Američkim Državama po američkom zakonu.
Midlands
thumb|Midlands.
Midlands (, ponekad označavane kao The Midlands ili English Midlands) je područje koje odgovara centralnoj Engleskoj i otprilike odgovara teritoriji ranosrednjovjekovnog Kraljevstva Mercija. Graniči se sa Južnom Engleskom, Sjevernom Engleskom, Istočnom Anglijom i Walesom. Najveći grad je Birmingham, a područje je bilo od izuuetne važnosti u Industrijskoj revoluciji tokom 18. i 19. vijeka. Najveći dio područja je danas pod upravom vladinih regija Zapadni Midlands i Istočni Midlands, iako se dijelovi tradicionalnog Midlandsa nalaze u susjednim regijama - Bedfordshire, Cambridgeshire i Peterborough (Istok Engleske), Buckinghamshire i Oxfordshire (Jugoistočna Engleska), Gloucestershire (Jugozapadna Engleska) i Sjeverni Lincolnshire.
Okrug Potsdam-Mitelmark
Okrug Potsdam-Mitelmark je okrug na zapadu nemačke pokrajine Brandenburg.
Površina okruga je 2.575,05 km². Krajem 2009. imao je 204.594 stanovnika. Ima 38 naselja, od kojih je sedište uprave u mestu Bad Belcig.
Okrug se nalazi na južnim obalama reke Hafel i severnoj strani šumovitih brda Fleming.
NGC 633
NGC 633 je galaksija u zviježđu Kipar.
Anput (mitologija)
Opis
Anput je žena Anubisa, boga balzamiranja, koji ima glavu šakala. Ona je zamišljena kao žena sa glavom šakala, ili jednostavno kao žena. Zaštitnica je 17. egipatskog administrativnog kruga, u Gornjem Egiptu. Ona je zapravo samo ženski aspekt Anubisa. Ona i Anubis su roditelji božice čistoće Kebehet. U egipatskoj umjetnosti se Anput nikada ne predstavlja, osim na jednom mjestu – u hramu faraona Menkaure (Mikerina) pronađene su tri statue koje prikazuju božicu Hathor, samog faraona i nepoznatu ženu, koja predstavlja Anput. Iznad njezine glave je maleni šakal, koji ju povezuje sa Anubisom. Nigdje drugdje ne postoji prikaz Anput.