cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Crikvenica
Uprava
Gradsko vijeće: Vinko Lolić (HDZ), Dino Manestar (SDP), Boris Matković (HNS), Luka Pobor (HNS), Mirjana Vičević (PGS), Sandra Vlašić (HSLS), Ani Car (SDP), Ivan Car (HSP)|, Krunoslav Car (HDZ), Bosiljka Domijan (SDP), Ratko Đeneš (HDZ), Robert Košuljadnić (HSLS), Ivica Kulentić (nezavisni, Igor Posarić (nezavisni
Historija
Starom Crikvenicom smatra se naselje Kotor, smješteno na vrhu obližnjeg istoimenog brežuljka. Najstarije materijalne tragove čovjekovog življenja ostavilo je ilirsko stanovništvo, a od Rimljana ostao je naziv Ad Turres, kojeg su Hrvati po doseljenju u ove krajeve preveli kao Kod tor (kod tornjeva).
Bilo je to veliko naselje sa župnom crkvom i pet manjih crkava. Godine 1776. silan požar uništio je cijeli Kotor. Župnik i dio crkvenih vrijednosti našli su utočište u Pavlinskom samostanu u Crikvenici. Najveći dio stanovnštva preselio je bliže moru, a nakon požara u Kotor se vratilo samo nekoliko obitelji. Danas je on ruševan i napušten.
Historija Crikvenice povezana je i uvjetovana poviješću susjedne plodne udoline Vinodol. Iz ove velike zelene kolijevke, tijekom stoljeća su izrasla naselja uz obalu, prvo kao trgovačke luke, a zatim kao ribarska naselja te napose gradići i turistička mjesta.
Kontinuitet ljudskog življenja na ovim prostorima možemo pratiti unatrag više od 30 stoljeća. O tako dugoj naseljenosti svjedoče arheološki nalazi mačeva, kopalja, nakita te ostaci brojnih prapovijesnih naseobina, smještenih na zaravnjenim vrhovima brežuljaka nadomak mora. Njihovi graditelji i stanovnici, prvo Japodi, a od 4. st. prije Krista Liburni, s ovih su uzvisina nadzirali uski kanal između kopna i otoka Krka, a s druge su strane kontrolirali prastari prometni pravac kroz Vinodol.
Prirodno zaštićene uvale pružale su utočište i rimskim trgovačkim brodovima, a jedna od takvih sigurnih luka bila je smještena u nekad plovnom, širokom ušću crikveničke rječice Dubračine. Tek površne arheološke procjene otkrivenih nalaza daju naslutiti da su luka i naselje stari najmanje 2.000 godina.
U doba kasne Antike, duž morske obale vodio je jedan odvojak važne rimske ceste, koja je polazila iz Aquileje u Sjevernoj Italiji, preko Senije prema rimskoj provinciji Dalmaciji i u unutrašnjost.
Kasnoantički geograf Peutinger (4.st. nove ere) zabilježio je na ovim prostorima naselje Ad Turres, po kojem je u novije vrijeme nazvano poznato turističko naselje u Crikvenici.
Današnji stanovnici, Hrvati, doseljavaju u 8. vijeka. U novu domovinu donose svoju duhovnu i materijalnu kulturu, o čijim dosezima svjedoče izuzetni primjerci osobne opreme i nakita, pronađeni u starohrvatskoj nekropoli Stranče - Gorica nedaleko Crikvenice. Bavili su se zemljoradnjom, stočarstvom i ribarstvom, a od zatečenog romanskog stanovništva prihvatili su vještinu uzgoja vinove loze te su i sam latinski naziv plodne udoline, Vallis vinearia, preveli u hrvatski Vinodol, dolina vina. Vinodolom se u starijim vremenima nazivala ne samo udolina, kao danas, nego mnogo širi prostor, uključujući i predjele uz morsku obalu.
U srednjem vijeku, prostori današnje Crikvenice pripadali su Župi Vinodol kojom su gotovo 450 godina vladali Krčki knezovi poznatiji kao Frankapani. Godine 1225. ova kneževska obitelj dolazi u posjed Župe Vinodol i vlada njome sve do pogubljenja hrvatskih velikaša Petra Zrinskog i Frana Krste Frankopana u Bečkom Novom Mjestu (Wiener Neustadt) 1671. godine.
U okrilju knezova Frankapana, a zaslugom slobodnih stanovnika vinodolskih gradova, nastao je 1288. godine Vinodolski zakon. To je prvi pravni dokument u Hrvata i jedan od najstarijih u Europi, stvoren u vrijeme kada veći dio Evrope još uvelike nazivamo barbarskim. Vinodolski se zakon primjenjivao na prostoru Župe Vinodol, a bio je pisan narodnim jezikom i hrvatskim pismom - glagoljicom.
Utemeljiteljem današnje Crikvenice smatra se knez Nikola IV. Frankapan. On je daleke 1412. godine dao sagraditi samostan za redovnike Sv. Pavla Pustinjaka na ušću rječice Dubračine u more, uz srednjovjekovnu crikvu - od čega je izveden naziv Crikvenica. Samostanska zgrada povezala je okolna ribarska naselja i postala središte javnog i kulturnog zivota. U novije vrijeme je u ovom povjesnom zdanju uređen Hotel Kaštel.
U crikveničkom samostanu je prvu naobrazbu stekao Julije Klović, svjetski najčuveniji sitnoslikar svih vremena.
U srednjem vijeku Crikvenica je bila luka frankopanskog kaštela Grižane. Njeni stanovnici su se bavili pretežno ribolovom, a u jednom dokumentu iz 1609. godine spominje se tunolov uz potok Dubračinu. Stoljećima su Crikvenički ribari lovili u Kvarneru, a sredinom 19. stoljeća u potrazi za novim lovištima počeli su se iseljavati na druge kontinente. Svjetsku slavu po svojim dometima i inovacijama stekla je skupina ribara koji su se naselili u San Pedru, Kalifornija, USA, te u Seattleu, država Washington.
Privreda
Restoran "Sokak" sa najboljim slavonskim specijalitetima vl. Ivan Knežević
Agesilaj II
Agesilaj II, (grčki: Ἀγησίλαος ) spartanski kralj iz loze Euripontida, (444-360 pr. n. e.) sin je Arhidama II. i njegove druge žene Eupolije. Na prijestolje dolazi 401. pne. godine naslijedivši svog polubrata Agisa II. i tamo ostao punu 41. godinu što ga uvrštava u najdugovječnije spartanske vladare. Upravo to razdoblje bilo je od velike važnosti za Spartu i ona unutar njega dosiže svoj vrhunac ali i konačno slabljenje.
Agoga - odgoj u Sparti
thumb|right|180px|Spartanski vojnik Agesilaj po rođenju nije bio predviđen za kralja, tu dužnost nasljednom linijom dobio je njegov stariji polubrat Agis. Tako je Agesilaj krenuo uobičajenim putem spartanskog odgoja i pohodio tzv. agogu - rigorozni spartanski odgoj namijenjen stvaranju poslušnih i odanih građana. Ovakav odgoj uključivao je odvajanje od obitelji u sedmoj godini života, život u vojnoj zajednici i podvrgavanje najstrožoj disciplini. U takvom okružju spartanci su učili o vojnoj taktici, subordinaciji, lovu ali i o plesu i društvenom odgoju. Prema nekim povjesničarima (Ksenofont, Plutarh) upravo ga je odgoj učinio različitim od dotadašnjih vladara - iako je bio obučavan za zapovijedanje, također je znao i slušati.
Važno je spomenuti da su Spartom oduvijek vladala istovremeno dva kralja. U miru bi imali jednake ovlasti, a u slučaju rata jedan bi odlazio u pohod, dok bi se drugi brinuo o prilikama u državi. No, u doba Agesilaja stvarna moć bila je u rukama efora koji su na smrtnu kaznu mogli osuditi i same kraljeve. Ovdje je vidljiva Agesilajeva spremnost na poslušnost i kompromis, jer iako je brzo postao izuzetno cijenjen i mogao osobnu moć iskoristiti za obračun s eforima, do kraja se života suzdržavao otvorenog sukoba. Slušao je njihova naređenja, ali pri tome provodio i vlastite zamisli. Takvo taktiziranje omogućilo mu je da u drugom dijelu vladavine umnogome suvereno odlučuje o potezima Sparte.
Izgledom i nastupom nije bio impozantan. Štoviše, izgleda da niti sam do vanjštine nije držao ili je se čak sramio. Za života odbijao je izradu vlastitih portreta ili kipova, a posebno je zabranio da se tako nešto čini poslije njegove smrti. Plutarh iznosi da je prilikom rasprave o spomenicima rekao: "Ako je netko napravio časno djelo to će biti dovoljno za pamćenje, ako nije svi kipovi ovog svijeta neće biti dovoljni da ga se upamti". Danas o njemu znamo tek nekoliko detalja iz opisa suvremenika i povjesničara. Bio je hrom što ga je gotovo stajalo izbora za kralja, a zabilježeno je i to da je bio niskog rasta. Ipak, povjesničari tvrde da je zbog vedrine duha i energičnosti uvijek bio prihvaćen u društvu. To mu je donijelo za prijatelja Lisandra, koji je bio utjecajan i cijenjen vojskovođa, a prema Ksenofontu bili su i ljubavnici.
Izbor za kralja
Nakon smrti kralja Agisa prijestol je trebao naslijediti njegov sin Leotihida. No, Agesilaj uz svesrdnu podršku Lisandra, koristi priču o sumnjivom Leotihidinom porijeklu kako bi preuzeo vlast. Naime, pričalo se da nije Agisov sin, već sin atenskog vojskovođe Alkibijada. Ovaj je neko vrijeme kao izbjeglica živio u Sparti i prema glasinama postao ljubavnikom Agisove žene. Postoji priča da je viđen prilikom potresa kako bježi iz njene kuće. Sumnjama u Leotihidino porijeklo doprinio je i sam Agis jer ga je za nasljednika priznao tek na samrtnoj postelji.
Upravo ovakvim sumnjama poslužio se Lisandar kako bi doveo Agesilaja na prijestol. S druge strane protivnici Agesilajevi su ukazivali na proročanstvo koje je govorilo: "Neka se Sparta čuva hromog kraljevanja". Lisandar u govoru pred skupštinom rječito je iznio tvrdnju da će prije hromo kraljevanje biti uslijed vladavine atenskog potomka, a ne zbog zdravlja kraljevih nogu.
Perzijski pohod (396. pne. - 395. pne.)
thumb|desno|350px|Perzijsko carstvo oko 400. pne. Negdje po ustoličenju, Agesilaj se suočava s prvim izazovom. Doznaje da perzijski kralj Artakserkso II. okuplja velik broj brodova (trirema) i želi ostvariti prevlast na moru. Također, Perzijanci preuzimaju vlast po Jonskim gradovima na sredozemnoj obali. Lisandar se nudi za pratioca, već prije je po Maloj Aziji sređivao prilike za Spartu i po tamošnjim gradovima postavljao je lojalne dekarhije (oligarhijske vlade desetorice). Agesilaj prihvaća Lisandrovu pomoć i s trideset Spartijata (punopravni građani Sparte), dvije tisuće neodamoda (novograđani, oslobođeni državni robovi heloti) i šest tisuća savezničkih vojnika kreće prema Aziji. Dolazi u Efez gdje se susreće sa Tisafernom, perzijskim vojskovođom i satrapom Lidije i Karije. Ovaj mu nudi primirje ali isključivo da dobije na vremenu i sačeka vojnu pomoć od perzijskog kralja.
Za vrijeme primirja na vidjelo dolazi jedna od Agesilajevih osobina, iako skroman prema materijalnom, ne odupire se častohleplju. Kada je uvidio da njegovom prijatelju Lisandru prilaze ondašnji stanovnici, a ovaj je otprije bio poznat kao vojskovođa i utjecajan Spartanac, te mu poklanjaju prvenstvo kod traženja usluga i pomoći, okrenuo se protiv njega. Nije ništa izravno poduzimao, ali je odbio svaki zahtjev kojem je Lisandar bio sklon i obrnuto prihvatio one kojima se Lisandar protivio. Vrlo brzo postalo je jasno da svatko tko Lisandru ukazuje pažnju i poštovanje ne može računati na bilo kakav probitak ili uslugu Spartanaca. Čak bi im se kod suđenja uvijek određivalo krivo, bez obzira na eventualnu ispravnost. Lisandar mu se naposljetku požalio porukom: "Kralju, doista znaš uniziti svoje prijatelje", na što mu je Agesilaj odvratio: "Doista, one koji žele biti moćniji od mene". Nakon ovakva odgovora Lisandar se pokorava i dobrovoljno odstupa iz Male Azije. Odlazi na Bospor gdje se bavi poslovima u interesu Sparte.
Naposljetku Tisafenu stiže Artakserksovo pojačanje i odmah krši primirje. Postavlja ultimatum Grcima - ili odlaze iz Azije ili slijedi rat. Ovakav stav uznemirio je Grke i njihove saveznike jer ih je brojem vojnika Tisaferno uvelike nadmašivao. No, Agesilaj radosno prihvaća objavu rata i po glasnicima uzvraća da ga veseli što će do sukoba doći. Smatra da Tisaferno vjerolomno krši zavjet te da će ga sustići božja kazna u vidu Grčke odmazde. Zapravo u zazivanju božje kazne krio se ratni trik, s jedne strane podiže moral trupama, a s druge učvršćuje Tisafernovo uvjerenje kako će poći na njega u Kariju. Preuzima i druge korake, šalje glasnike u područja prema Kariji i traži od tamošnjih gradova da se pripreme za prihvat trupa u pohodu. Naposljetku, kada je došao trenutak pohoda, Agesilaj svoje trupe vodi na suprotnu stranu u bogatu Frigiju i nesmetano je pljačka dok Tisaferno čeka utvrđen čeka u Kariji.
Nekoliko mjeseci nakon prvog pohoda, Agesilaj ponovno naviješta prodor. Ovaj puta do Sarda. Perzijanci poučeni prošlom varkom raspoređuju trupe ovog puta i u Frigiju. No, Grci odlaze kamo je i rečeno te velikom brzinom prodiru u dubinu neprijateljskog teritorija. Ipak treći dan sustiže ih perzijska konjica. Dolazi do bitke u čijem početku Perzijanci uspijevaju zadati gubitke savezničkim trupama - saveznici Spartanaca bili su raštrkani i zauzeti pljačkanjem okolnih sela. No ubrzo se okupljaju spartanski hopliti i preuzimaju inicijativu. Perzijanci ohrabreni početnim uspjehom navale na njihove redove ali u žestokom srazu pretrpe velike gubitke. Ubrzo panično bježe, a za sobom ostavljaju cijeli prateći logor s opskrbom i dragocjenostima. Ovdje su se Agesilajeve trupe domogle izuzetno bogata plijena koji se procjenjuje na sedamdeset talenata srebra.
Nakon ova dva Tisafernova neuspjeha, kralj Artakserkso posumnja u njegovu lojalnost te ga osudi za izdaju. Šalje Titrausta za novog satrapa, a ovaj trikom namami Tisaferna u grad Kanu gdje ga zarobljava i pogubljuje.
Korintski rat - povratak u Grčku
Nakon dvije godine boravka u Aziji i mnogih uspjeha, Agesilaju stiže glasnik iz Sparte s porukom o novom sukobu - Korintskom ratu (395 - 387. pne.). Tebanci, Atenjani, Argivci i njihovi saveznici udružili su se kako bi spriječili daljnje širenje spartanske moći. Ovakav razvoj događaja uništio je Agesilajeve planove da iskoristi dotadašnje vojne uspjehe i poduzme konačan pohod protiv samog perzijskog kralja. Mnogi se povjesničari slažu da je ovime propuštena šansa za učvršćenje Grčke pozicije u Europi i Aziji, a neki smatraju se da je rat protiv Spartanaca bio potaknut i tajnom novčanom pomoću samog Artakserksa.
Iako svjestan svoje moći u Aziji, Agesilaj se u skladu sa spartanskom poslušnošću vraća u domovinu. U brzom pohodu nazad Spartanci ostavljaju svoje saveznike u Aziji kao i brodovlje kojem na čelo stavljaju Spartanca Pisandra. Pisandrova flota imala je zadatak štititi savezničke gradove i održavati stečeni utjecaj ali brzo je po Agesilajevom odlasku poražena.
Agesilaju se u povratku suprotstavljaju Tralijci, borben narod s obitavalištem oko Dardanela. O njihovom vojnom ugledu najbolje govori to što su im i sami Perzijanci davali darove za savezništvo. Tako u trenutku nailaska Agesilajevih trupa, po glasnicima za prolaz traže odštetu u većoj količini srebra. Agsilaj u Leonidinom stilu odvraća; "A zašto nisu odmah došli da ga uzmu?" Nedugo potom sukobljava se i pobjeđuje ih nanijevši im znatne gubitke. Nakon toga slijedi prolaz kroz Makedoniju gdje makedonski kralj poručuje kako će razmisliti o propuštanju Spartanaca. Agesilaj je jednostavno produžio rekavši; "Neka, dakle, razmišlja, a mi u međuvremenu idemo dalje". Makedonci su naknadno dopustili prijelaz.
Bitka kod Koroneje (394 p.ne.)
Kada je dospio u blizinu Spartanskog teritorija, efori su mu poručili neka napadne Tebance u njihovoj Beotiji. Šalju mu pojačanje od pedeset odabranih dobrovoljaca, dvije regularne pješačke čete, a pridružili su mu se i Orhomenjani kao saveznici. U takvom sastavu dolazi do Koroneje gdje nailazi na Tebance udružene s Argivcima. Beocani su drzali levo krilo i nisu se zurili da zametnu bitku, ali kada su naspram Lakedemonjana stali Atinjani (*praksa je bila da grad-vodja zauzme desno krilo, tako da su sada Lakedemonjani nasuprot Atinjana a ne Tebanaca) a oni sami bili na levom krilu i postrojili se naspram Ahajaca.[Helenska istorija 4.2.17] Prvi dio bitke bio je kratak - obje strane potukle su suparničko lijevo krilo i protjerale ga s bojišta. Tada se sukobe sami Tebanci i Spartanci. Prema Ksenofontu, Agesilaj je bio u poziciji da manevrom propuštanja lako potuče Tebance bez većih gubitaka ali tu je priliku namjerno propustio. Poradi veće časti odlučio se na frontalni sraz i pri tome naišao na neočekivano jak otpor. Tebanci su na svim dijelovima bojišta borili vrlo spretno i uspijevali su dobiti i inicijativu u pojedinim trenucima. Agesilaj se borio na ključnom mjestu sukoba okružen pedesetoricom odabranih i pri tom je višestruko ranjen. Izgleda da ga je od pogibije tada spasila samo iznimna odlučnost suboraca. Naposljetku Spartanci izvedu manevar koji su do tada izbjegavali i propuštaju Tebance kroz svoje redove. Sada ih napadaju s bokova i straga, no Tebanci se ne predaju već se povlače na obližnje brdo i tu se utvrđuju. Ovime bitka završava, a Agesilaj je proglašava dobivenom nakon što su Tebanci od njega zatražili dopuštenje za prikupljanje svojih žrtava.
Povratak u Spartu
Po povratku kući uživao je veliki ugled kod sugrađana ne samo zbog uspjeha u vođenju bitaka već i zbog skromnosti koju je zadržao nakon svih uspjeha.
No otkrio je i neka nemila zbivanja.Iako je Lisandar u međuvremenu poginuo, iza njega ostaju dokumenti koji ukazuju na zavjeru protiv, ne samo Agesilaja nego već i postojećeg poretka. Prema Lisandrovom naumu postojeće uređenje trebalo je zamijeniti novim kojim bi svaki od Spartanaca mogao biti biran za vladara. Trenutno to pravo imali su samo pripadnici dvaju porodica - Europontida i Agijada. Kako bi nastup bio uvjerljiviji Lisandar je unajmio čuvena govornika Kleona iz Halikarnasa da mu napiše govor i sada se tog dokumenta dopao Agesilaj. Iako se u prvom trenutku poželio odmah obračunati s Lisandrovim suradnicima, suzdržao se slušajući predstojnika efora koji mu savjetuje da: "Ne iskapa ponovno Lisandra već da radije pokopa govor s njime". Na kraju postupio je strpljivo i u skladu s lukavošću koja mu je pripisivana. Mnoge od protivnika vremenom je slao u pohode i u kada bi se oni našli u nevolji svojevoljno im priskakao u pomoć. Kažu povjesničari da je time tijekom vremena sve njih učinio sebi privrženima.
Antalkidin mir (387. pne.)
Kasniji tijek Korintskog rata, usprkos Agesilajevim pobjedama nad Korinćanima i u Akarnaniji, donio je i mnoga nepovoljna zbivanja za Spartance. Atenjani su uspješno obnavljali svoju vojnu moć, uglavnom velikom novčanom pomoći perzijskog satrapa Farnabaza. Tako su ponovno izgradili tzv. dugi zid koji je povezivao Atenu s Pirejem - atenskom ratnom lukom. Zid je srušen krajem Peloponeskog rata kao jedan od uvjeta na koje su Atenjani bili prisiljeni. Osim toga perzijska mornarica pomagala je atenskim trupama u pohodima i pustošenjima po priobalju Lakonije. No, više od svega Spartance je uzdrmao potpuni poraz jedne njihove more (pješačke jedinice koja je brojala oko 600 hoplita) koju su porazili atenski peltasti (lako naoružani pješaci) kod Leheja predvođeni Ifikratom.
Kraj Spartanske hegemonije - rat protiv Tebe (371. pne.)
Općenito je bilo poznato da Agesilaj mrzi Tebu pa iako je u drugim situacijama postupao razložno i nije ga lako bilo razbjesniti, prema Tebancima nije mogao sakriti prijezir. U trenutku kada su se Heleni okupili kako bi pregovarali o miru, u ime Tebanaca nastupio je Epaminonda. Iako mlad već je bio priznat kao vojskovođa ali i vrlo obrazovan čovjek i poznavatelj filozofije. Njegov govor na skupu Helena bio je miroljubiv i pun upozorenja kako ratovi štete svima te ih je pozvao na sklapanje mira prema načelu pravednosti svih država. Tada ga Agesilaj grubo prekine i upita da li će Teba prema pravednosti prepustiti Beotiji neovisnost (pokrajini nad kojom je dominirala Teba). Epaminonda je uzvratio sličnim protupitanjem - da li će Sparta prepustiti neovisnost ostatku Lakonije. Ovo je bilo dovoljno da Agesilaj isključi Tebu iz mirovnog ugovora i istovremeno im objavi rat.
Agesilaj se nadao da će ovim dobiti priliku potući Tebu i podvrgnuti je svojoj upravi - mirovni pregovori zaključeni su između svih osim Tebanaca pa su ovi ostali sami protiv Sparte. Dvadeset dana po potpisivanju mirovnog ugovora spartanski kralj Kleombrot I nastupa prema Beotiji i susreće se s Tebanskim snagama predvođenim Epaminondom. Ovdje u čuvenoj bitci kod Leuktre dolazi do strahovitog poraza Spartanaca. Izgubivši bitku u kojoj je poginuo i sam Kleombrot, ostali su i bez dijela svojih teritorija. Najznačajniji bio je gubitak Mesene, jedne od najplodnijih pokrajina u Grčkoj. Upravo se taj gubitak pokazao kao poguban po Spartu, bez Mesene izgubili su žitnicu koja im je stoljećima omogućavala neovisnost o drugim dijelovima Grčke.
No gubitak bitke posredno donosi i druge nevolje. Prema spartanskim zakonima, sve one koji istupe iz bitke smatra se izdajicama i gube građanska prava. Nakon Leuktre takvih je poprilično, a Agesilaja je zapalo da odluči o njihovoj sudbini. S jedne strane morao se držati zakona, dok s druge, stroga odluka dodatno bi oslabila ionako loše stanje vojske. Agesilaj je riješio problem na sljedeći način; ušao je u skupštinu i pred prisutnima izrekao poznatu rečenicu: "Danas trebamo zakone pustiti da spavaju".
Tebanski prodori u Lakademon (370 - 362. pne.)
thumb|left|300px|Peloponez - smještaj Lakonije i Mesene Kako bi donekle vratio moral trupama, Agesilaj vodi vojsku u Arkadiju gdje osvoji neki gradić i opljačka okolinu. Pohod je donio nešto vedrine koje će im biti itekako potrebna, nedugo potom (370. pne.) Epaminonda okuplja sedamdeset tisuća vojnika i kreće na Spartu. To je predstavljalo ogromnu silu, tim više što su od ukupnog broja četrdeset tisuća bili hopliti. Prema povijesnim zapisima prvi puta u šest stotina godina neka je neprijateljska vojska prešla rijeku Eurotu, granicu Lakademona. Tako okupljeni Tebanci i njihovi saveznici došli su ispred samog grada i pokušali izmamiti Spartance. Ipak, Agesilaj nije popustio strasti za ratom niti nagovaranjima nekih svojih sugrađana već po ključnim dijelovima grada postavlja hoplite i ostaje mirovati. Treba napomenuti kako je Sparta bila jedina od većih gradova u Grčkoj bez obrambenih zidina. Još od Likurgova vremena rečeno je Spartancima da ne dižu nikakve zidove od cigli ili kamena jer najbolje ih brani onaj sačinjen od ljudi - boraca. Epaminonda nije pokušao sa vojskom ulaziti unutar grada već se nadao zametnuti bitku ispred njega. Razlog je najvjerojatnije taj što u uličnim bitkama ne bi imao korist od brojčane premoći, a ulazi bili su dobro zaštićeni jakim stražama.
Kako bi se što bolje obranili Spartanci su obećali državnim robovima - helotima slobodu ukoliko se bore za spas grada. Na taj način ih se sakupilo oko šest tisuća. Osim helota, na strani Sparte našli su se plaćenici iz Orhomena, a došli su im i saveznici Flijunćani, Korinćani, Epidaurani i Pelenjani.
Tijekom opsade, koja je trajala oko tri mjeseca, došlo je do pobune unutar grada. Nekih dvije stotine građana namjeravalo je izvršiti prevrat i svrgnuti Agesilaja. Kada je doznao za pobunu i da su pobunjenici zauzeli teško osvojiv dio grada, Agesilaj se poslužio varkom. Sam se uputio prema pobunjenicaima, bez oklopa i oružja. Po dolasku, počeo je vikati kako su ga pogrešno razumjeli i pogrešno se rasporedili. Ovo je one manje odlučne pokolebalo i pomislili su kako urota nije otkrivena te da još mogu nekažnjeno odustati od nje. Rezultat je bio opće povlačenje urotnika s utvrđenog mjesta. Agesilaj ga je potom osigurao odanim dijelom vojske i potom smaknuo petnaestoricu vodećih urotnika. Usprkos svim nevoljama u gradu, neprijatelj se nije odvažio napasti ga. Nakon tri mjeseca prvi su se počeli povlačiti Arkađani, a kako se Tebanci sami nisu osjećali dovoljno snažnima slijedili su njihov primjer.
Nakon prvog prodora Epaminonda je ponudio Spartancima mirovni ugovor. No zbog Mesenije nisu ga željeli potpisati i zahtijevali su da im se ta žitnica vrati. Priliku za njeno ponovno zauzeće Agesilaj dobiva 362. pne. godine kada ga, od Tebanaca odmetnuti, Mantinejci pozovu u pomoć. Sakuplja gotovo svu raspoloživu vojsku i kreće u Mantineju gdje se namjeravao ogledati s Epaminondom. Ovaj kada je doznao za pokret Spartanaca preuzima neočekivan potez i svom brzinom kreće prema Sparti - koja je gotovo bez ikakve obrane.
Kada je došao do ulaza u Spartu Epaminonda, čije su snage bile mnogostruko brojnije od Spartanskih, nije bezglavo ušao u bitku već je prvo pronašao povoljno mjesto ulaska u grad, ono na kojem će iskoristiti brojčanu prednost. Također, svoje je trupe rasporedio tako da s višeg područja ulaze u gradsko područje i time im osigurao dodatnu prednost. Ipak događaji koji su slijedili nisu više bili u domeni ratne logike i strategije već ih je odredila očajnička hrabrost malobrojnih branitelja. Nasuprot Tebanaca, slabiji brojem i položajem, nalazilo se svega stotinu Spartijata predvođenih Agesilajevim sinom Arhidamom III.. Nepovoljan položaj i izgledan gubitak vlastita grada natjerao ih je na žestoku obranu. Ovoga puta nisu željeli dočekati napad već su sami krenuli na spremne Tebanske trupe. Žestina prvog naleta Spartanaca probila je neprijateljske redove u kojem ginu mnogi od najboljih vojnika. Tebanci se najednom iz uloge nesumnjivog pobjednika premeću u gubitnike i napuštaju raspored u bijegu. Povlačenje traje nekoliko kilometara kada Tebanci ponovno zauzimaju borbeni raspored i odbijaju progonitelje ubivši nekolicinu.
Epaminonda nakon neuspjeha zaključuje kako previše riskira ako ostane ispred neosvojena grada dok se Agesilaj združen s Arkađanima hitro vraća u pomoć braniteljima. Na posljetku se povlači iz Lakademona.
Bitka kod Mantineje 362. pne.
Nedugo potom dolazi do još jednog pokušaja Spartanaca da vrate utjecaj nad Grčkom. Agesilaj ih predvodi sa savezničkim državama; Atenom, Mantinejom i Elidom kako bi se kod Mantineje suprotstavili Epaminondi i Tebancima te njima pridruženim Beoćanima i Arkadskim savezom.
Epaminonda se odlučuje za taktiku koju je inovativno prokušao kod Leuktre i na lijevom boku formira falangu dubine pedeset redova dodatno je zaštitivši konjicom. Na suprotnoj strani poredani su Spartanci u klasičnom poretku od oko dvanaest redova. Bitka je započela uspješnim probojem jakog Tebanaskog krila koje niti jak spartanski otpor nije uspio nadvladati. Nastavlja se prodor Tebe sve do trenutka kada u napadu pogiba Epaminonda. Njegove trupe zaustavljaju daljnji prodor bez obzira što su im se uglavnom svi protivnici već povlačili.
Većina povjesničara smatra da je pobjeda ipak Tebanska, no neki kao što je Ksenofont, inače sklon Sparti i Agesilaju, bitku smatra neriješenom, a to obrazlaže što su obje strane sklopile primirje kako bi prikupile svoje poginule. Posljedice su poznate; Sparta nije pobijedila niti uspjela obnoviti svoj značaj, Teba izgubivši Epaminondu, a dvije godine ranije svog drugog značajnog stratega Pelopidu, gubi inicijativu. Ovu prazninu koristi uskoro Makedonska država i uskoro će s Filipom, a kasnije Aleksandrom zavladati Grčkom ali i Azijom.
Povratak u Egipat i Agesilajeva smrt (361 - 360. pne.)
U Grčkoj, mnogi Agesilaju zamjeraju prihvaćanje ovog poziva. Nije se smatralo umjesnim da vojskovođa, a pri tome kralj u poznim godinama prihvati najamnu ulogu kod jednog barbara. Bez obzira na kritike, Agesilaj po Grčkoj skuplja plaćenike te sa trideset Spartijata kao savjetnicima kreće put Egipta. Po dolasku postavljen je za vojskovođu najamnih trupa, a Atenjanin Habrija zapovijedao je pomorskim snagama. Izgleda da je Agesilaja ozlojedilo to što nije postavljen za vrhovnog zapovjednika, tu ulogu zadržao je za sebe Taho.
Ovaj nesporazum pokazao se odlučujućim u kasnijem razvoju događaja. Taho još nije stigao iskoristiti Agesilajev najam, a već se njegov nećak Nektanebis odmetnuo sa svojim dijelom trupa. Štoviše pozvao je Agesilaja da mu se pridruži, a ovaj šalje glasnike u Spartu da efori odluče kojoj će strani pomoći. Upit bio je samo formalan jer je poslanstvu dao nalog da ocrni Taha i na taj način omogući pristajanje uz Nektanebisa. Spartanci mu daju slobodne ruke s uputom neka procijeni koja strana je probitačnija za državu i Agesilaj se odmetne od Taha.
Tijekom godine provedene uz Naktanebisa borio se protiv pretendenata na prijestol, često u bitkama u kojima bi imao malobrojnije snage no svaki puta izašao je kao pobjednik. Tim uspjesima učvrstio je poziciju Nektanebisovu i ovaj ga pokušava privoljeti da ostane još neko vrijeme uz njega. Ipak Agesilaju se žuri natrag jer želi ponovno ratom obnoviti moć Sparte. Na kraju, uz počasti, dobiva veliku nagradu od dvjestotrideset talenata srebra za Spartanske ratove i kreće brodovima prema Lakademonu.
Na putu Agesilaj umire prirodnom smrću u 84-toj godini, a njegovo tijelo Spartanci prenose u Spartu kako bi bio pokopan uz sve kraljevske počasti
Campo el Llanito, Miacatlán
Campo el Llanito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Miacatlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 972 m.
Belau (Plön)
Belau je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 84 opštinska središta okruga Plen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 350 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1057005.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Plen Belau se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Plen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 42 metra. Površina opštine iznosi 14,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 350 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 24 stanovnika/km².
Регионална лига Републике Српске у фудбалу
Регионална лига Републике Српске у фудбалу (Трећа лига Републике Српске у фудбалу) је трећи степен такмичења у Републици Српској које организује Фудбалски савез Републике Српске. Састоји се од 48 фудбалских клубова из Републике Српске, подијељена у четири групе, групу „Запад“, „Центар“, „Исток“ и „Југ“. Побједници Регионалне лиге Републике Српске у фудбалу се пласирају у Другу лигу Републике Српске. Право на улазак у Регионалну лигу Републике Српске остварују побједници нижерангиране Подручне лиге Републике Српске у фудбалу.
Такмичења
Систем такмичења се у овој лиги мијењао у прошлости. До пред крај сезоне 2007/08. је постојало 10 регионалних лига, након чега су формиране садашње четири лиге. Група „Запад“ укључује фудбалске клубове из западног дијела Републике Српске, група „Центар“ укључује клубове из централног дијела Републике Српске, група „Исток“ укључује клубове из источног дијела, а група „Југ“ из источног дијела Републике Српске.
Историја
На крају сезоне 2007/08. је извршена реорганизација постојећих 7, односно 10 лига (са подгрупама) и формиране су садашње четири лиге. Претходно томе су постојале сљедеће лиге од којих су неке биле подијељене на двије или три групе:
Lolita, Restaurante, Villa Hidalgo
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1692 m.
Clemente Muñoz, Tlaxco
Clemente Muñoz je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini Tlaxco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2539 m.
Avernes-Saint-Gourgon
Avern Sen Gurgon je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Orn koja pripada prefekturi Aržantan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 63 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 5 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,13 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 242 metara (maksimalnoj 234 m, a minimalnoj 121 m).
Svarthola
Svarthola ili Vistehola je pećina koja se nalazi u Randabergu u Norveškoj. Za vrijeme kamenog doba bila je glavno sklonište za grupu od oko 25 ljudi oko 6000. pne.. Ti su ljudi uglavnom bili lovci-skupljači, ali oko 4000. pne. su se počeli baviti poljoprivredom. Od oko 2000. pne. poljoprivreda im je bila glavna aktivnost.
Santo Domingo Armenta, Santo Domingo Armenta
Santo Domingo Armenta je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santo Domingo Armenta.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 2577 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 57 m.
Case Pierucci, Pistoia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 28 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
Kutleševo
Kutleševo je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Kutleševo pripada opštini Doljneni.
Podtabor (Ilirska Bistrica, Slovenija)
Podtabor je naselje u slovenskoj Općini Ilirskoj Bistrici. Podtabor se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Kutleševo
Prirodni uslovi
Naselje Kutleševo je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Prilepa, naselje je udaljeno 18 km severozapadno.
Podtabor (Ilirska Bistrica, Slovenija)
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 37 stanovnika.
Kutleševo
Prirodni uslovi
Reljef: Kutleševo se nalazi u severnom delu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naseljski atar je mahom ravničarski, bez većih vodotoka, dok se dalje ka istoku izdiže planina Treskavac. Nadmorska visina naselja je približno 650 metara.
Klima u naselju je kontinentalna.
Gypsy Rose Lee
Gypsy Rose Lee (9. januar 1911 - 26. april 1970) je bila američka plesačica, zabavljačica, glumica i spisateljica, koja je postala poznata prvo po svojoj popularnoj striptiz točki, a potom kao autorica autobiografske knjige Gypsy: A Memoir, koja je kasnije adaptirana u popularni mjuzikl Gypsy.
Rodila se pod imenom Rose Louise Hovick, kao kćer novinara Johna Olafa Hovicka i Rose Thompson Hovick. Majka je nakon razvoda nju i sestru Ellen June (kasnije poznatu kao June Hovick) angažirala da nastupaju u vodviljima i tako uzdržavaju porodicu. Rose je sa 15 godina počela nastupati u burleskama, te postepeno razvila točku striptiza. Stekavši nadimak "Gypsy" ("Ciganka") je postala izuzetno popularna zabavljačica i svojim striptiz-točkama, gdje je humor bio naglašeniji od samog svlačenja, stekla brojne obožavatelje među pripadnicima američke kulturne i intelektualne elite. Tako je ugledni komentator H. L. Mencken za nju skovao izraz ecdysiast kako bi je razlikovao od "običnih" striptizeta. Godine 1941. je na temelju svojih iskustava u svijetu striptiza napisala i objavila kriminalistički roman The G-String Murders, dvije godine kasnije adaptiran u film Lady of Burlesque.
Rose Lee se udavala tri puta, ali je imala samo jedno dijete - sina Erika iz vanbračne veze sa režiserom Ottom Premingerom. 1930-ih je podržavala republikansku stranku u španskom građanskom ratu; zbog toga i povezanosti sa pro-komunističkim organizacijama, dvije decenije kasnije je izvođena na saslušanja HUAC-a.
Godine 1957. je napisala autobiografsku knjigu Gypsy: A Memoir, u kojoj je opisala svoj odnos sa majkom. Knjiga je postala bestseler, koji je 1959. adaptiran u popularni mjuzikl Gypsy.
That Certain Summer
That Certain Summer je američki TV-film iz 1972. godine. Premijerno je prikazan na programu TV-kuće ABC u okviru programa ABC Movie of the Week. Smatra se jednim od prvih TV-emisija koja na američke male ekrane dovela temu homoseksualnosti.
U filmu je nastupao Hal Holbrook kao razvedeni otac sina-tinejdžera (Scott Jacoby), koji se mora pomiriti s očevom homoseksualnošću. Martin Sheen je u filmu tumačio očevog ljubavnika.
That Certain Summer je osvojio Zlatni globus kao najbolji televizijski film. Scott Jacoby je dobio nagradu Emmy kao najbolji sporedni glumac u dramskom TV-programu.
Los Pinos, Lagos de Moreno
Los Pinos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Lagos de Moreno.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1871 m.
RGS18
Regulator G-proteinske signalizacije 18 je protein koji je kod ljudi kodiran RGS18 genom.
Ovaj gen kodira člana familije regulatora G-proteinske signalizacije. Taj protein sadrži konzervirani 120 aminokiselina dug motiv, koji se naziva RGS domen. RGS18 umanjuje signalnu aktivnost G-proteina putem vezivanja za aktivirane, GTP-vezane G alfa podjedinice, i tako što deluje kao aktivirajući protein GTPaze (GAP), čime povećava stopu konverzije GTP u GDP. Ova hidroliza omogućava G alfa podjedinicama da vežu G beta/gama heterodimere, čime se formiraju neaktivni G-proteinski heterotrimeri, i time se prekida signal. Alternatne transkripcione splajsne varijante ovog gena su poznate, ali nisu detaljno okarakterisane.
Sergej Kirov
Sergej Kirov (Uržum, 27. mart 1886 — Lenjingrad, 1. decembar 1934), pravim imenom Sergej Kostrikov, bio je sovjetski i ruski revolucionar i jedan od najistaknutijih političara u SSSR-a tokom prve polovice tridesetih godina dvadesetog veka. Ubijen je pod sumnjivim okolnostima, a njegova smrt bila je jedna od izlika za pokretanje čistke u SSSR-u.
Mileva Ajnštajn (TV drama)
Mileva Ajnštajn je jugoslovenska crno-bela biografska TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1972. godine. Predstavlja adaptaciju romana Desanke Đurić Trbuhović. Režirala ju je Vida Ognjenović koja je napisala i scenario.
Mistà, Piacenza
Mistà je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 624 m.
Sergej Kirov
Biografija
Rođen je 1886. godine u siromašnoj porodici u Vjatskoj guberniji, Ruska Imperija. Još kao dete je ostao bez roditelja: otac je napustio porodicu, a majka mu je umrla godinu dana kasnije. Filantropsko udruženje mu je 1901. godine osiguralo stipendiju u industrijskoj školi u Kazanju. Nakon što je postao inženjer, preselio se u Tomsk. Član Ruske socijaldemokratske radničke partije postao je 1904. godine.
Kirov je učestvovao u Ruskoj revoluciji 1905. godine, ali je bio uhapšen. Kasnije je pušten iz zatvora i ponovno se pridružio boljševicima. Ponovno je bio uhapšen i osuđen na tri godine zatvora zbog raspačavanja ilegalne literature. Nakon izlaska iz zatvora preselio se na Kavkaz, gde je promenio prezime iz Kostrikov u Kirov, da ga ljudi lakše pamte.
Tokom Oktobarske revolucije 1917, bio je komandant boljševičke vojne administracije u Astrahanu, a borio se i u Ruskom građanskom ratu do 1920. godine.
Karijera
Kirov je 1921. postao sekretar KP Azerbejdžana. Pošto se pokazao kao Staljinov odan čovek, Staljin ga je 1926. nagradio funkcijom sekretara Lenjingradskog odseka Komunističke partije.
minijatura|Kirov i Staljin u Sočiju 1934.
Kirov je s vremenom postao popularan, što se posebno videlo na partijskom kongresu 1934. godine, kada je samo tri delegata glasalo protiv njegovog primanja u Centralni komitet. Staljin je navodno primio daleko više negativnih glasova od Kirova. Staljin je držao Kirova dalje od Moskve. Uprkos tome, Kirovljeva popularnost je i dalje rasla nasuprot tadašnjeg porasta nepopularnosti Staljina nakon Holodomora.
Atentat
Sergeja Kirova ubio je 1. decembra 1934. godine Leonid Nikolajev. Nikolajev je bio nezaposleni sitni prestupnik, koji je izbačen iz Partije i imao finansijskih problema, a za svoje probleme je krivio Kirova. Prvi put je pokušao da ga ubije 15. oktobra 1934. godine. Ušao je u Smoljni institut, tadašnje sedište lenjingradskog partijskog odeljenja. Kada je obezbeđenje zatražilo pregled njegove torbe, našli su napunjeni pištolj. Nakon par časova, Nikolajevu je vraćen napunjeni pištolj i pustili su ga da ode, iako je po zakonu trebao da bude uhapšen. Protivno tadašnjem zakonu Nikolajev je pušten zajedno s pištoljem koji mu je bio vraćen.
Nakon atentata, politibiro je donio protuterorističke zakone, a Staljin je pozvao na brzo kažnjavanje odgovornih za Kirovljevu smrt. Nikolajev je bio uhapšen, suđeno mu je i 29. decembra je bio streljan. Kirovljeva smrt bila je takođe jedno od opravdanja da su se „neprijatelji revolucije“ ubacili u SSSR, zbog čega je nekoliko godina kasnije pokrenuta tzv. velika čistka.
Na inicijativu Nikite Hruščova je 1955. godine pokrenuta nova istraga Kirovljevog ubistva, a na čelu komisije bio je Pjotr Pospelov. Hruščov je na temelju istrage izneo zaključak da je Nikolajev svakako bio u kontaktu s nekim ko je bio zadužen za Kirovljevo obezbeđenje. Nikolajev pri prvom pokušaju atentata uopšte nije bio sankcionisan, a komesar Borisov je samo dan nakon atentata na Kirova poginuo u saobraćajnoj nesreći u kojoj ostali u kolima nisu stradali. Hruščov je nadalje izneo činjenicu da su svi visoki funkcioneri NKVD-a najverovatnije ubijeni u čistki 1937. godine „kako bi se uklonili i zadnji svedoci i organizatori Kirovljevog ubistva“.
Nakon te Hruščovljeve istrage, koja je izrazila sumnje, ali ne i dokaze o Staljinovoj upletenosti Mihail Gorbačov će pokrenuti novu istragu u drugoj polovici osamdesetih godina dvadesetog veka. Ova istraga će završiti zaključkom da ne postoje materijalni dokazi koji podržavaju teoriju o Staljinovoj upletenosti u ubojstvo Kirova.
Sveukupno postoje 3 verzije ubojstva Kirova. U prvoj, službenoj verziji Kirova su ubili neprijatelji SSSR-a povezani s Levom Kamenjevim i Grigorij Zinovjevim, dok je u drugoj verziji odgovorna osoba Staljin,a u trećoj je Kirov ubijen pošto je bio ljubavnik ubojičine žene.
Bez obzira na to koja je od tih verzija ispravna Staljin će iskoristiti ovo ubojstvo za pokretanje velike čistke u kojoj će fizički eliminirati sve svoje tadašnje i bivše političke protivnike kao i približno 500.000 drugih ljudi.
Nasleđe
Kirov je nakon smrti sahranjen u kremaljskoj nekropoli uza sve državne počasti. Mnogi gradovi, ulice, trgovi i fabrike širom SSSR-a su posle toga nosili ili još uvek nose njegovo ime: Kirov (pre Vjatka), Kirovsk (Murmanska oblast), Kirovograd (danas Kropivnicki, Ukrajina), Kirovabad (danas Gandža, Azerbejdžan) i Kirovakan (danas Vanadzor, Jermenija), stanica Kirovskaja u Moskovskom metrou (danas Čistije Prudi), fabrika „Kirov“ u Sankt Peterburgu i ostalo.
June Havoc
June Havoc (8. novembar 1912 - 28. mart 2010) bila je američka glumica, plesačica, kazališna redateljica i spisateljica rodom iz Kanade, poznata i kao sestra znamenite striptizete i spisateljice Gypsy Rose Lee.
Lázaro Cárdenas, Yajalón
Lázaro Cárdenas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Yajalón.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1151 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1006 m.
Georges Sadoul
Georges Sadoul (4. februar 1904. – 13. oktobar 1967) bio je francuski književnik, novinar, publicist, historičar i komunistički aktivist. U međuaratnom periodu se isticao kao autor nadrealističke poezije, ali je mlađim generacijama poznatiji kao autor Histoire générale du cinéma, kapitalnog djela posvećenog historiji filma koje se smatra jednim od najautoritarnijih izvora za prvih pola vijeka filmske djelatnosti.
Rancho Nuevo, Tempoal
Rancho Nuevo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tempoal.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 422 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 107 m.
Indre (departman)
Endr je departman u centralnoj Francuskoj. Pripada regionu Centar (region), a glavni grad departmana (prefektura) je Šatoru. Departman Endr je označen rednim brojem 36. NJegova površina iznosi 6.791 km². Po podacima iz 2010. godine u departmanu Endr je živelo 231.176 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 33 stanovnika po km².
Ovaj departman je administrativno podeljen na:
Green Knoll, New Jersey
Grin Nol je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.200.
Lažani
Lažani su naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Lažani pripadaju opštini Doljneni.
Prirodni uslovi
Naselje Lažani je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Prilepa, naselje je udaljeno 25 km severozapadno.
Reljef: Lažani se nalaze u severozapadnom delu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naseljski atar je mahom ravničarski, bez većih vodotoka, dok se severozapadno od naselja izdiže Buševa planina. Nadmorska visina naselja je približno 620 metara.
Klima u naselju je kontinentalna.
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 2002. godine, Lažani su imali 1.864 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u Bošnjaci (57%), a manjine su Turci (22%), etnički Makedonci (15%) i Albanci (6%).
Većinska veroispovest u naselju je islam, a manjinska pravoslavlje.
Vânători, Iași
Vânători je naselje u Rumuniji u okrugu Jaš.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 4782 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 69 m.
Turmalini
Opća formula turmalina glasi:
XY3Z6[(BO3)3Si6O18(OH,F)4]
gdje je:
Turmalini kristaliziraju u trigonskom kristalnom sustavu, a kristali su im dugi, igličasti do debeloprizmatski te stupićasti, često trokutasti u poprečnom presjeku. Terminalne plohe su asimetrične i takvu pojavu nazivamo hemimorfijom. Mali, igličasti kristali česti su u finozrnatom granitu aplitu i često tvore radijalno zrakaste agregate koje nazivako turmalinskim suncem. Turmalini se ističu po svojoj trostranoj prizmi; niti jedan drugi mineral nema trostranu prizmu. Rijetki su savršeno euhedralni turmalini (tj. kristali sa svim dobro razvijenim plohama). Izuzetak su dobro razvijeni draviti iz Yinnietharre, u zapadnoj Australiji. Ležište je otkriveno 1970.-ih, ali danas je iscrpljeno.
Svi hemimorfni kristali su piezoelektrični, a često i piroelektrični. Turmalinski kristali zagrijavanjem postaju pozitivno nabijeni na jednom kraju, a negativno nabijeni na drugom. Zahvaljujući tom efektu, turmalini u kolekcionarskim zbirkama mogu na sebe navući ružne slojeve prašine, ako su izloženi pod jakim svjetlom. Turmalinska neobična električna svojstva postala su poznata početkom 18. stoljeća. Žarko obojane šrilankanske drage turmaline u velikim količinama donijela je u Europu kompanija Dutch East India, kako bi zadovoljila zahtjeve tržišta za dragim kamenjem. U to vrijeme još se nije znalo da su šerl i turmalin zapravo jedan te isti mineral.
Varijeteti
Turmalin dolazi u širokom spektru boja. Obično su željezom bogati turmalini crni, plavkastocrni do tamno smeđi, dok su magnezijem bogati varijeteti obično smeđi do žuti. Litijem bogati turmalini mogu biti u gotovo svim bojama - pavoj, zelenoj, crvenoj, žutoj, ružičastoj itd. Rijetko je bezbojan. Dvobojni i višebojni kristali su relativno česti, a odražavaju variranje u kemijskom sastavu otopina tijekom kristalizacije. Kristali mogu biti zeleni na jednom kraju, a ružičasti na drugom, ili pak zeleni izvana, a ružičasti iznutra (elbait). Neke forme turmalina su dikroične, što znači da ako ih gledamo iz dva različita kuta, pokazuju dvije različite boje.
thumb|200px|lijevo|Dvobojni kristal turmalina, 2 cm dugačak. Najčešći varijetet turmalina je šerl, prvi put opisan 1524. godine. Čini oko 95% svih turmalina u prirodi. Ime "turmalin" dolazi od riječi turmali iz jezika Sinhala (sa Šri Lanke), što znači "kamen koji privlači pepeo" (kao uputnica na njegova piroelektrična svojstva). Značenje riječi "šerl" nije poznato, iako se vjeruje da dolazi iz skandinavskog govornog područja.
Ležišta i nalazišta
Turmaline nalazimo u dva glavna geološka okruženja. To su magmatske stijene, osobito granit i granitni pegmatit te metamorfne stijene, kao što su škriljavci i mramor. Šerl i litijem bogati turmalini mogu se naći u granitima i granitnim pegmatitima. Magnezijem bogati turmalini, draviti, obično se razvijaju u škriljavcima i mramorima. Također, turmalini su vrlo otporni minerali i mogu se naći u manjim količinama kao zrna u pješčenjacima i konglomeratima.