cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jevrejsko groblje u Mostaru
Jevrejsko groblje u Mostaru nalazi se na sjevernom ulazu u grad Mostar iz smjera Sarajeva, na udaljenosti oko 5 km od centra, u dijelu grada koji se zove Sutina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 30. avgusta do 2. septembra 2003. godine donijela je odluku da se groblje proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović (predsjedavajući komisije), Ljiljana Ševo i Tina Wik.
Opis
Na nadgrobnicima nema nikakvih ukrasa, osim izvedenih bordura na prednjoj strani spomenika na kojoj se nalazi tekst. Ova epigrafika, rađena reljefnim i urezanim slovima hebrejskog kvadratnog pisma, rasi kurzivom i latinicom, predstavlja izuzetnu vrijednost nadgrobnih spomenika. Na starim spomenicima epitafi su obično postavljeni na sjevernu čeonu stranu (sa ili bez niše), zatim na gornju horizontalnu i na bočne strane, dok su na novim postavljeni i na ovaj i na način ispisivanja vertikalnih dijelova grobnice. Pored formule "ovdje počiva", sadrže ime pokojnika, datum rođenja i smrti, ponekad kratak tekst o životu i djelu pokojnika, stihove i citate iz jevrejske tradicije. Kod starijih spomenika su slova ispupčena, dok su kod mlađih uklesana. Zbog nepovoljnih vremenskih uvjeta i neodržavanja groblja, većina natpisa postala je skoro nečitljiva. Najstariji pronađeni i pročitani nadgrobnik je iz 1892. godine. Veliki broj je iz perioda od 1900. do 1915. godine i kasnije.
Pabellón de Hidalgo, Aguascalientes
Pabellón de Hidalgo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes.
Prema proceni iz 2012. godine u naselju je živelo 4246 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1925 m.
Goualade
Gualad je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Žironda koja pripada prefekturi Langon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 77 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 4 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 138 metara (maksimalnoj 143 m, a minimalnoj 74 m).
Suharto
Suharto (Suharto, 8. jun 1921 — 27. januar 2008) je bio vojni fašistčki diktator Indonezije. Vlast je preuzeo 1967. državnim udarom od svog prethodnika Sukarna i vladao je do 1998. Pošto je bio radikalni antikomunista, nekoliko 'demokratskih' zapadnih država ga je podržavalo tokom Hladnog rata. Tokom najvećeg dela njegove vladavine, Indonezija je beležila ekonomski rast i industrijalizaciju. Njegova diktatura je dovela do političkih čistki i smrti miliona osumnjičenih komunista i ljudi kineskog porekla. Takođe je donosio zakone protiv komunista i mere koje su imale za cilj da Kinezi navodno ekonomski ne vladaju Indonezijom. Po njegovoj gebelsovskoj propagandi 3% Kineza vladalo je sa 70% ekonomije Indonezije. Suharto je u ekspanzionističkoj politici 1975. stavio portugalsku koloniju Istočni Timor pod vlast Indonezije.
Negova autoritativna fašistička vladavina i povećana korupcija su doveli do nezadovoljstva tokom 1990-ih. Suhartov skoro neosporivi autoritet u Indoneziji je dramatično oslabio usled finansijske krize koja je snizila životni standard Indonežana. Nakon masovnih demonstracija 1998. Suharto je primoran da podnese ostavku, a a njegove zločine mu nikad nije suđeno.
Aburraes
mini|Dolina Aburra, u njoj se danas nalaze gradovi Barbosa, Bello, Caldas, Copacabana, Envigado, Girardota, Itagüí, La Estrella, Medellín i Sabaneta. Aburraes (Sing. Aburrá), indijansko pleme jezične porodice Chibchan srodno grupama Jamundies, Liles, Timbas, Yamesies i Yolo. Aburrá su u 16. stoljeću nastanjeni u blizini današnjeg Medellína u Kolumbiji, provincija Antioquia.
Dolina Valle de Aburrá u kojoj su oni živjeli naseljena je najmanje 10.000 godina. otkrio ju je Jorge Robledo koji je 1541. živio u obližnjem gradu Heliconia, te je poslao Jeronima Luisa Tejela (Jeronimo Luis Tejelo) da je istraži. Dolina je po tadašnjoj procjeni imala oko 3.000 stanovnika, a domoroci su se zvali Aburra. Njihova ratobornost i nedostatak zlata, obeshrabrili su Španjolce da se u njoj nasele sve do 1574. Prema izvještajima Aburre su bili obrađivači tla koji su sadili kukuruz, crveni grah i pamuk, izrađivali tekstil i uzgajali malene zečeve, zamorce i pse. Godine 1616., Francisco Herrera y Campuzano osnovati će na mjestu današnjeg grada Medellína naselje San Lorenzo de Aburrá ("Poblado de San Lorenzo"). Indijanci što su tamo živjeli uskoro su nestali.
Susjedna plemena bila su im Yamesíes, Nutabe, Niquías, Pequé, Evejico ili Ebéjico, Norisco i Maní, također iz Antioquie..
Vanjske poveznice
Lo Que Se Da No Se Pierde
Candidato per un assassinio
Candidato per un assasinio je špansko-italijanski igrani film snimljen 1969. godine u režiji Joséa Maríje Elorriete. Po žanru je kriminalistički, a protagonist, koga tumači John Richardson je muškarac koji za novac pristaje preuzeti identitet bogataša koji se našao na meti tajanstvenih ubica.
Mirna Radulović
Mirna Radulović (Subotica, 5. jul 1992) je pobednica druge sezone muzičkog takmičenja Prvi glas Srbije na Prvoj srpskoj televiziji. Pre prijavljivanja za ovaj šou, bila je pevačica u jednom bendu. Kao pobedničku nagradu je dobila snimanje i promociju svog debitantskog albuma, koji se očekuje.
Nakon pobede u finalnoj večeri Beosonga 2013, predstavljaće Srbiju na 58. Pesmi Evrovizije zajedno sa Nevenom Božović i Sarom Jovanović pod imenom Моје 3 u Malmeu, Švedskoj.
Bark
Bark (engleski Barque) je naziv za jedrenjak s tri ili više jarbola. Krmeni jarbol ima uzdužno, a ostali jarboli križno jedrilje.
Vranovići (Gračanica)
Vranovići su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Gračanica koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.074 stanovnika.
Hondroitinaza
Termin Hondroitinaza ima više značenja.
PDBsum
PDBsum je baza podataka koja daje pregled sadržaja svih 3D makromolekulskih struktura deponovanih u Proteinskoj banci podataka.
Svaka struktura u PDBsum bazi podataka uključuje sliku strukture, molekulske komponente sadržane u kompleksu, reakcioni dijagram enzima (po potrebi), ontologiju gena funkcionalne anotacije, Pfam anotaciju 1D sekvence i InterPro klasifikaciju domena, opis vezanih molekula, grafik koji prikazuje interakcije između proteina i sekundarne strukture, šematske dijagrame protein-protein interakcija, analizu otvora prisutnih unutar strukture i veze ka spoljašnjim bazama podataka.
Cofán
Cofán (A'i, Kofan, Kofane, Cofane), indijansko pleme iz Ekvadora i Kolumbije jezično (jezik A'ingae) klasificirani u Barbacoane (J. A. Mason), Jivaroan (Ruhlen, 1987) i Chibchan Indijance. Stanovnici su kišne šume koji žive od lova, ribolova i hortikulture. U novije vrijeme preostalo ih je manje od 1.000, ali su politički veoma aktivni u zaštiti kišnih šuma pred naftnim i rudarskim kompanijama, i pred kolonistima.
Cofán Indijanci naseljavaju područje gornjeg toka rijeke Aguarico i rijeku Sinangue na ekvadorsdko-kolumbijskoj granici. Tradicionalno su organizirani po patrilinearnim grupama antia.
HMS Dreadnought
HMS Dreadnought je bio britanski bojni brod izgrađen 1906. u brodogradilištu HM Dockyard, u Portsmouthu, Engleska. Radi inovativnog dizajna smatra se jednim od najznačajnijih ratnih brodova u povijesti.
Izvršio revolucionaran utjecaj na gradnju ratnih brodova početkom 20. stoljeća. U službu Britanske kraljevske mornarice ušao je 1906. godine i postao je generički pojam za bojne brodove koji su građeni prema njemu (dreadnoughti), dok su se brodovi građeni prema starijoj tehnici nazivali preddreadnoughti.
U trenutku pojave HMS Dreadnoughta uobičajeni bojni brod težio je oko 15 tisuća tona, imao je mješovito naoružanje (topovi od 229 mm, 279 mm i 305 mm), pogonsko gorivo bio mu je ugljen, a dostizao je brzinu od 17 do 18 čvorova. Zapovjednik Britanske ratne mornarice, admiral John Fisher, u težnji da sačuva britansku premoć na moru, koncipirao je novi bojni brod s nadmoćnim preformansama. Prvi brod završen je ujesen 1906. godine. Imao je deplasman 18.100 tona i bio teže oklopljen od drugih, pokretala ga je parna turbina koja mu je dala veću pouzdanost i manju potrošnju, brzina je dostizala 21 čvor, a svi topovi bili su veliki (305 mm). Takav brod mogao se ravnopravno nositi sa dva protivnička bojna broda. lijevo|240px|mini|HMS Dreadnought - profil Pojava Dreadnoughta učinila je da su svi tadašnji bojni brodovi odjednom postali zastarjeli, pa su se sve velike mornarice dale na izgradnju novih brodova sličnih Dreadnoughtu.
Do početka Prvog svjetskog rata Velika Britanija je sagradila još 22 broda klase Dreadnought, od kojih su posljednji imali deplasman od 25 tisuća tona i bili naoružani topovima od 343 mm. Još deset je proizvedeno između 1914. i 1916. s topovima od 381 mm, a i tri za Čile i Tursku.
Moara din Groapă, Corbii Mari
Moara din Groapă je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini Corbii Mari.
HMS Dreadnought
Ipak, trka u gradnji brodova učinila je da je prvi Dreadnought u Prvom svjetskom ratu već zastario: nedovoljno brz, sa nedovoljnom zaštitom od torpeda i sa pogrešnim rasporedom kupola. Ipak, postao je jedini bojni brod u povijesti koji je izravno potopio podmornicu (njemačku U-29 18. ožujka 1915.). Nije sudjelovao u jedinoj velikoj pomorskoj bici u Prvom svjetskom ratu, bitci kod Jyllanda. Izrezan je 1923. godine.
Diskus hernija
Diskus hernija, (lat. Prolapsus nuclei pulposi,, Protrusio disci, Prolapsus disci), prolaps međupršljenskog diska, ekstruzija diska, kičmena kila, bolest je međupršljenskog diska kičmenog stuba, koja nastaje kao posledica prolapsa (hernijacije) i prodora želatinoznog jezgra međupršljenskog diska u međupršljenske otvore gde vrši pritisak na korenove spinalnih živaca, a ponekad i centralno u spinalni kanal i prostor u kome se nalaze kičmena moždina i kauda ekvina koje takođe komprimuje. Za razliku od protruzija (ispupčenja) diska kod ovog poremećaja dominira delimični ili u potpuna ruptura hrskavica fibroznog prstena diska (lat-anulusu fibrosus) sa prolapsom jezgra (lat-anulus pulposus), dok zadnji uzdužni ligamenti kičme mogu da ostanu netaknuti (tzv. subligamentarna herniacija diska).
Uzrok diskus hernije je; često fizičko preopterećenje već postojećih oštećenje međupršljenskog diska, herniacija diska, reumatične i zapaljenjske bolesti, ali i bezuzročna koja nastaje bez uticaja ikakvih spoljnih uzroka. Simptomi diskus hernije su; jak bol, najčešće lokalizovan u leđima i udovima, iradijacija bola, ukočenost i ponekad paraliza. Lečenje je konzervativno, u većini slučajeva moguće, a kod težih i operativno.
Etiologija
Međupršljenski disk se, anatomski, sastoji iz središnjeg dela, jezgra koji služi kao amortizer, želatinoznog je izgleda i bogatiji je vodom, i perifernog fibroznog prstena  koji daje čvrstinu disku. U slučaju degeneracije središnji deo diska gubi vodu, periferni prsten puca i nastaje hernijacija diska.
Tokom višegodišnjeg starenja dolazi do degenerativnih promena u mnogim tkivima i organima čoveka. Tako pored mnogih drugih tkiva degenerativne promene, izazvane starenjem, mogu zahvatite i hrskavičavo tkivo međupršljenskih diskova, koje prati „zamor hrskavice“ kao posledica mikrotraumatskih opterećenja, preležanih bolesti kroz život i lošijeg (genetičkog, nasleđenog) sastava diska.
Promene se najčešće javljaju u cervikalno (vratnom) i lumbalnom (slabinskom) delu kičme. Hernijacija može nastati (jako retko) i u torakalnom (grudnom) delu kičme, i zbog toga što je prostor u torakalnom delu kičmenog kanala ograničene veličine, svako odugovlačenje sa dijagnozom može dovesti do ireverzibilnih mielopatija. Iako su slabinski pršljenovi najveće i najjače kosti kičme, rizik od povreda slabinskih pršljenova se povećava u nižim delovima kičmenog stuba jer je ovaj deo leđa trpi veću težinu i mehanička stresna naprezanja, od gornjegih pršljenova kičmenog stuba.
Agataes
Agataes (sing. Agata), indijansko pleme jezične porodice Chibchan nastanjeno u 15. i 16. stoljeću na rijeci río Magdalena u Kolumbiji, na području današnjeg departmana Santander. Agataes Indijanci i njima susjedni Yarigüíes, Chitareros, Lache i drugi živjeli su od agrikulture i poznavali su lončarstvo. Na McQuown/Greenberg listi Agataes se jezično svrstavaju zajedno sa plemenima Chibcha, Duit, Sinsiga i Tunebo užoj grani pravih Chibcha. Tunebo su iz ove grupe jedino preživjelo pleme.
Diskus hernija
Etiologija
Prsten može popustiti na bilo kojem mestu na kičmenom stubu. Međutim, zbog statičko-dinamičkih i strukturnih specifičnosti slabinskog dela kičme, hernija se najčešće javlja u ovom segmentu, na zadnjem delu diska, desno ili levo, jer se u tom delu nalazi najosetljiviji deo kičme, što je značajno za dalji tok poremećaja, jer u tom delu kičme prolaze korenovi živaca. Brojna istraživanja su pokazala da u tom područjuj, u prstenu diska ostaju rupice od zakržljalih krvnih sudova, što ometa pomeranje korena živca i zato se baš na tom mestu često javljuju znaci pritiska na koren živca. Pritom mogu biti pogođena 1 do 2 korena živca jer ih pritiska pulpozno tkivo jezgra, ispalo kroz zadnju stranu, ili ih tako izbočeno tkivo rasteže i vuče. U zadnjem karličnom delu duz kičme se proteže jaka uzdužna veza koja ne dopušta ispade diska sa te strane, pa je u tom delu pojava diskus hernija retka.
Ispadanja tkiva diska sa strane i spreda ne samo da su retka već izazivaju i manje tegoba nego ispadanje tkiva unazad, jer u ovim delovima ne postoje mogućnosti oštećenja korena živaca. Takve hernijacije nose naziv („neme hernije“) jer ne izazivaju bolove i druge nadražaje. Tegobe se mogu očekivati samo ako zbog ispadanja jezgra nastane suženje međupršljenskog prostora, što može dovesti do sekundarne promene na tkivima između pršljenova.
Ispadanje tkiva diska kroz pokrovnu ploču u telo pršljena je poseban oblik hernije diska. U koštanom tkivu, koje je mekano, pod dejstvom pritiska, u telu pršljena izaziva pojavu tzv Schmorl-ovi čvorići. Ti se čvorići često vide u toku razvoja kičme, još u dečjem uzrastu, i to češće u grudnom delu nego u slabinskom, i to često istovremeno na više pršljenova. Prodor tkiva u telo pršljena često se vidi na onim mestima kičme gde njen razvoj još nije završen. To utiče na rast tela pršljena, pa se stvara poseban oblik tzv okruglih leđa koja nazivamo Scheuerman-ova bolest.
U toku osteoporoze (koju prati smanjena gustina koštanog tkiva) u nastale šupljine u telima pršljenova može se takođe utisnuti tkivo jezgra diskusa. Kod ovih promena obično nema čvorića, nego se udubljuje pokrovna ploča, što je uzrok pojavi tzv. ribljih pršljenova. Ove hernije, utisnute u telo pršljenova mogu biti asimptomatske i otkrivaju se slučajno, prilikom rendgenskog pregleda, jer nemaju kontakt sa nervnim sistemom i ne izazivaju tegobe..
Patofiziologija
U patofiziološkom smislu ove promene karakteriše dejstvo mehaničke sile „izlivenog jezgra“ koja dovodi do direktne kompresije (pritiska) na nervne korenove koji se nalaze u „sendviču“ između prolabiranog jezgra i unutrašnjeg zida koštanog kičmenog kanala. U nekim slučajevima, izbočen (protrudovan) sadržaj diska gubi svoj kontinuitet sa mekanim jastučastim jezgrom i postaje slobodan fragment unutar kičmenog kanala.
Patofiziološki mehanizmi
Degeneracija diska, nastaje kao posledica poremećaja u procesu izgradnje i razgradnje gradivnih elemenata diska, koji je u normalnim uslovima uravnotežen. Slabo snabdevanje ćelija diska stvara slabu osnovnu supstancu i vlakna su lošeg kvaliteta i prisutna su u nedovoljnoj (premaloj) količini, što pogoduje degeneraciji i raslojavanju diska.
Protruzija diska nastaje ako prsten napukne do spoljnih slojeva, pri čemu spoljni slojevi ostaju čitavi, te se tkivo izboči put spolja, ali ne izlazi van granice diska ali još uvek ima vezu sa diskom. U tom se slučaju hernija može vratiti na svoje prvobitno mesto, ili reponirati, nakon čega prestaju svi simptomi kompresije. Ako se prsten i rastegne, hernija se ipak može povući jer tkivo još ima vezu s diskom.
Prolaps diska, nastaje nakon pucanja prstena diska. Razlikujemo pokretni i nepokretni (fiksirani) prolaps. Pokretni prolaps (iskliznuće) može, na primer nestati nakon lečenja fizikalnim metodama (trakcija, ekstenzija, ležanje) ili zbog manipulacije na karlici, skliznuti u svoje staro ležište. Tako i tegobe popuštaju. Međutim, ako je prolaps fiksiran, to je nemoguće jer više ne postoji veza sa diskom pa on u novom ležištu uskoro srasta sa okolinom, stvarajući ožiljak.
Sekvestracija diska, nastaje kada se gubi veze sa tkivom koje se odvajilo od diska. Ono se više ne može vratiti u pređašnji položaj zbog sekvestracije i postaje slobodan (sekvestriran) fragment unutar kličmenog kanala.
Ali nije samo hernijacija jezgra, izazvana mehaničkim dejstvom sila na disk, uzrok tegoba, već je udružena i sa hemijskim nadražajem, jer želatinozna masa diska sadrži u sebi materije kiselinskog sastava (hijaluronska kiselina), koje hemijski iritiraju nerv i izazivaju njegovo zapaljenje. U oba slučaja, napadnuti nerv; kompresijom i iritacijom izazvanim zapaljenjem, često svojom reakcijom dovodi i do utrnulosti udova, uznemirenosti, nesanice, i slabosti mišića.
Klinički oblici
U kliničkom smislu ove promene karakteriše simptomatologija koja odgovara sledećim dijagnozama (bolestima), pre svega u zavisnosti od lokalizacije obolelog diska u kičmenom stubu, pri čemu treba imati u vidu i diferencijalno dijagnostičke razlike između spondilolisteze, uklještenja diska i lumbalne spinalne stenoze:
Radikulopatija -
Je stanje ili bolest korena spinalnog nerva, u području vratne ili slabinski kičme kao posledica pritiska na nerv izbočenosti (protruzije) oštećenog (obolelog) međupršljenskog diska. Oko dve trećine svik kompresivnih oštećenja korenova nerava odnosi se na lumbosakralne korenove (najčešće korenova L5 i S1). Cervikalna radikulopatija nastaje nakon pritiska na nerv u vratnom delu kičme (najčešće korenova C5-C6 i C6-C7).
El Hacha, San Luis Potosí
El Hacha je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Luis Potosí.
Diskus hernija
Klinički oblici
Cervikobrahijalni sindrom -
El Hacha, San Luis Potosí
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 138 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1826 m.
Diskus hernija
Klinički oblici
Je grupa simptoma i znakova koji nastaju nakon hernijacija vratnog diska (najčešće u donjem delu vratne kičme). Karakterišu se pojavom bola koji se širi od vrata prema ramenima do vrha prstiju, uz osećaj utrnulosti, žmaraca i hladnoće u rukama. Ponekad nastaje gubitak osećaja, mišićne snage i refleksa u rukama. Tegobe su češće lokalizovane samo u jednoj ruci.
Dünfus
Dinfus je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 92 opštinska središta okruga Kohem-Cel. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 303 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7135022.
Diskus hernija
Klinički oblici
Je uopšteni pojam za oboljenje korena nervnih ćelija i njegovog mijelinskog omotača. Najčešća je u vratnom delu kičmenog stuba (cervikalna radikulopatija) i može da dovede do pojave spastičnih parapareze. U najvećem broju slučajeva uzrokovana je;
Dünfus
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Kohem-Cel Dinfus se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Kohem-Cel. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 315 metara. Površina opštine iznosi 3,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 303 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 93 stanovnika/km².
Diskus hernija
Klinička slika
Kliničku sliku primarno karakteriše bol u vratu ili krstima, koji najčešće nastaje iznenada, bez uočljivog uzroka, ili su uzroci: nagla rotacija glave, podizanje lakšeg tereta, kijanje, kašljanje, ispravljanje tela iz sagnutoga položaja itd. Bolesnici između 30 i 50 godine života najčešće navode: „da su se istegli ili da su okretali telo dok su nosili teži teret“.
Karakteristike bola i drugih tegoba umnogome zavise od lokalizacije promena i pritiska na određeni koren živca;
Villatalla, Imperia
Villatalla je naselje u Italiji u provinciji Imperia, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 100 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 548 m.
Diskus hernija
Klinička slika
Bol izazvan diskus hernijom, često popusti prilikom ležanja, a bol zbog tumora ili zapaljenje, naprotiv, u ležećem položaju ojača.
Istorija bolesti
Istorija bolesti a posebno njen deo anamneza bolesnika ima za cilj prikupljanja svih relevantnih informacija, koje su bitne za otkrivanje stvarne prirode i uzroka tegoba kod diskus hernije i tačno postavljanje dijagnoze mogućih poremećaja. Anamneza mora da bude potpuna i tačna i zato se sva pitanja postavljaju po tačno određenom redosledu za ovu vrestu poremećaja. Svi podaci dobijeni na ovaj način, zajedno sa podacima dobijenim tokom fizičkog pregleda i dopunskih ispitivanja, se unose u obrazac koji se zove istorija bolesti i od izuzetnog su značaja za postavljanje dijagnoze mogućih poremećaja u organizmu kod diskus hernije.
Objektivan (fizikalan) pregled
To je postupak kojim se utvrđuju objektivne promene u organizmu bolesnika, mogući znaci bolesti kod diskus hernije. Objektivan (fizikalan) pregled se obavlja korišćenjem osnovnih fizikalnih metoda kako bi se uočile promene u lumbosakralnom delu i donjim udovima koje mogu da nastanu nakon oštećenja međupršljenskog diska. Poseban značaj daje se neurološkom pregledu i ispitivanju motorike, funkcija i provodljivosti živaca, pre svega utvrđivanjem prisustva patoloških refleksa na donjim udovima.
Neurološki pregled uključuje ispitivanje; Lazervićevog i obrnutog Lazarevićevog testa, Laseguevog testa, ispitivanje tetivnih refleksa (patelarni i Ahilov), senzibiliteta (posebno po koži spoljašnje i unutrašnje strane stopala i nožnog palca, testiranje snage pojedinih mišića stopala i analizu hoda na prstima i petama (sa uočavanjem razlike leve i desne strane).
Dopunska ispitivanja
Radiografija
Kako su tradicionalne metode rendgenskog snimanja mekih tkiva (kao što su diskovi, mišići, nervi itd) ograničene, zbog manjih mogućnosti snimanja primenom klasičnih rendgenskih zraka, ona se sve manje koristi u dijagnostici diskus hernije, ali se i dalje primenjuje u diferencijalnoj dijagnostici promena na kičmenom stubu; tumora, infekcije, preloma, iščašenja itd. Uprkos ograničenim moućnostima, klasično rendgen snimanje i dalje igra ulogu, u relativno jeftinoj dijagnostici i diferencijalnoj dijagnostici mogućih uzroka išijasa (kod sumnje na prostojanje hernijacije diska, povreda, reumatičnih bolesti) ali se tek primenom, ostalih metoda dijagnostike sa većim pouzdanjem može utvrditi konačna dijagnoza.
Kompjuterizovana tomografija (CT)
CT je veoma pouzdana metoda u dijagnostici diskus hernije, i drugih promena na koštanozglobnom i mišićnom sistemu, jer može da prikaže oblik, veličinu kičmenog kanala, njegov sadržaj, okolne strukture, uključujući i stanje mekih tkiva.
Magnetna rezonantna tomografija (MRT)
MRT je dijagnostička metoda koja daje trodimenzionalnu sliku kičmene moždine, nervnih korenova, okolnog područja i može da prikaže suženja, proširenja, degeneraciju u kičmenom kanalu, kao i tumore kičmenog stuba. (MRT) daje bolji i pouzdaniji prikaz mekih tkiva i promene na disku u odnosu na (CT), i zato ima veliki značaj u diferencijalnoj dijagnostici porekla išijadičnog bola.
Mijelografija (MGT)
Mijelografija je radiološka metoda snimanja spinalnog kanala kičme i kičmene moždine, nakon ubrizgavanja injekcije kontrastnog sredstva u intraduralni prostor slabinskog dela kičme kako bi se on pomešao sa moždanom tečnošću (likvorom) i učinio ga „vidljivim“ (u vidu „obojenih polja“) nakon prosvetljavanja rendgen zracima. Primenom kontrastnog sredstva dobijaju se rendgen slike kontura intraduralnog prostora u različitim projekcijama, na kojima se može proučavati stanje spinalnog kanala kičme (na različitim visinama) i uočavaju eventualne promene izgleda prostora koji okružuju ovojnice kičmene moždine, promene u kičmenom kanalu i prisustvo struktura koje izazvaju pritisak na kičmenu moždinu ili živce, (kao što su hernijacija diska, tumori, ili osteofiti). Mijelografija daje još bolje rezultate i kvalitetniji prikaz oštećenja ako se kombinuje sa magnetnom rezonantnom tomografijom MGT (tada nosi naziv kompjuterizovana MGT mijelografija). , ,
Diskografija
Diskografija je specijalizovana radiološka metoda snimanja međupršljenskih diskova, nakon ubrizgavanja kontrastnog sredstva u jedan ili više međupršljenskih diskova. Kontrastno sredstvo se nakon prosvetljavanja rendgenskim zracima može videti na rendgen snimku u vidu „obojenih polja“ koja daju informacije o morfologiji diska ili diskova. diskografija se može obaviti kao neposredna priprema za operaciju na kičmi, u toku operacije, ili kada se ne može jasno odrediti koji disk je uzrok simptoma. ,
Elektromiografija (EMG)
EMG je neurofiziološka metoda koja meri brzinu sprovođenje električnih impulsa duž nervnih korenova, perifernih nerava i mišićnog tkiva, čime se otkriva postojanje i lokalizacija oštećenje nerava i mišića i uspešnost njihovog lečenja. Promene u elektromiografskoj krivulji pri voljnom stezanju (kontrakciji) mišića razlikuju se nakon oštećenja perifernih živaca i mišića i direktno su proporcionalne veličini oštećenja. Elektromiografija kao dodatna metoda u dijagnostici diskus hernije može da da podatke o vrsti i lokalizaciji oštećenja perifernih nerava i mišićnog tkiva, izazvanih hernijacijom diska, što je od značja u diferencijalnoj dijagnostici oštećenja nerava na drugim lokacijama van kičmenog stuba.
Simptomatsko lečenje
Satoji se u primeni lekova; protiv bola i zapaljenja (antireumatici, nesteroidni analgetici (npr. Diklofenak® i sl.), i lekova protiv grčeva u mišićima (Benzodiazepam®). Podrška regeneraciji nervniog tkiva obuhvata primenu različitih neuroloških lekova u koje spadaju različiti vitaminski preparati (B vitamina, E vitamina itd). Ako se simptomi bolesti nastave može se primeniti lečenje ubrizgavanjem steroida u epiduralni prostor (prostor oko lumbalnog dela napadnutog nervnog korena), što može smanji bol i otok. Kako ova terapija nije uvek uspešna (često pruža samo privremeno olakšanje), treba je primeniti samo kada drugi oblici lečenja ne daju rezultate.
Metode fizikalog lečenja
Lekari retko propisuje odmor u krevetu pacijenatim sa diskus hernijom. Umesto mirovanja u krevetu, bolesnici se podstiču da rade svoje normalne aktivnosti, koristeći bol, kao merilo za to, koliko su opteretili kičmeni stub. Ovaj oblik lečenja će pomoći mnogim pacijentima da izbegnu ponovo javljanje povreda diska pri obavljanju svakodnevnih aktivnosti kao što su savijanje, istezanje, ili rotacija.
Kada se koristi u lečenju diskus hernije, fizikalna terapija se fokusira na jačanje mišića i povećanje fleksibilnosti (savitljivosti) tela primenom raznih metoda fizikalnog lečenja. U fizikalnom lečenju diskus hernije mogu se primeniti sledeće metode; kineziterapija, elektroterapija, magnetoterapija, laser, zagrevanje, manuelna masaža, koje imaju značajnu ulogu u procesu lečenja protruzije diska.
Sve više su upotrebi i alternativne metode lečenja kao što je; akupresura, akupunktura, hiropraksija, itd. Navedene alternativne metode lečenja su u svetu znatno više zastupljene nego u Srbiji, a da bi bile uspešne i bezbedne, moraju biti primenjivane od terapeuta koji su za to edukovani i stručni.
Nakon operacije obolelog diska, mnogim pacijentima je potrebna pomoć da ponovo butu pokretni. Rad sa fizioterapeutom ima za cilj da ovim pacijentima pomogne da povrate snagu u leđima, trupu i trbušnim mišićima, i na taj način im obezbedi adekvatnu podršku za njihov povratak svakodnevnim aktivnostima.
Fizikalna terapija, bez obzira u kom obliku će biti primenjena, mora biti pravilno dozirana, jer u protivnom može biti bez rezultata i štetna. U pojedinim slučajevima fizijatar može propisati ortopedsko pomagalo (stabilizacionu ortozu) za kičmeni stub, koja ograničava pokrete u kičmi i rasterćuje pritisak na nervne korenove živaca. Međutim ortozu ne treba nositi duže od četiri dana, kao se ne bi izazvala atrofija mišići trupa oslanjanjanjem na ortozu (mider).
Operativno
Nakon kompletne dijagnostike, koja treba da obuhvati procenu fizičkih, psiholoških, socijalnih i profesionalnih faktora kojima je izložen, bolesniku može biti predložen hirurški način lečenja, i to samo kod onih sa upornim bolom i težim oštećenjem nervnih korena.
Na osnovu posebnih kriterijuma kandidati za operativno lečenje dele na one kod kojih postoje relativne indikacije za operaciju i one sa apsolutnom indikacijom.
Apsolutne indikacije u akutnoj fazi
Apsolutne indikacije u hroničnoj fazi
Odluka o operativnom zahvatu vrlo je delikatna, naročito onda kada nema objektivnih neuroloških znakova. U dijagnostici treba imati u vidu psihofizičku kondiciju, socijalni aspekt, ali i želju bolesnika da se ponovo uključi u normalan život i vrati na posao. Hirurški način lečenja ima uspešnost kod oko 50% operisanih, pri tome je izbor metode je irelevantan jer ne postoji dovoljan broj studija koje favorizuju određenu metodu.
Operativno lečenje ima za cilj da izvrši stabilizaciju kičme i ukloni pritisak na nervne strukture, što odstranjuje ili smanjuje bol i sprečava dalje propadanje nervnih završetaka. Međutim nakon operacije mogu zaostati tegobe zbog trajnog (ireviverzibilnog) oštećenja nervnih vlakana, ili zbog postojanja udruženih bolesti (reumatične bolesti, tumori), jer te tegobe nisu izazvane pritiskom na koren živca ili nestabilnošću, i nisu povezane sa oštećenim diskom. Postoperativne komplikacije se mogu javiti u 1% do 3% operisanih,. Operativno lečenje (spinalni fuzija) na jednom ili više nivoa može da izazove krutost i smanji pokretljivost u tom delu kičme i prebaci opterećenja na susedne delove kičme, što može imati neželjene posledice. Jedna od komplikacija operativnog lečenja je i pojava discitisa nakon endoskopske discektomije lumbalnog (slabinskog) međupršljenskog diska koji se javlja u 2-3% ovom metodom operisanih bolesnika.
Oštećeni nervi i kičmena moždina, se manjim delom odmah oporavljaju nakon uklanjanja pritiska na njih. Za oporavak zaostalih neuroloških ispada (slabost mišića, utrnulost, nespretnost, peckanje itd.) potrebni je vreme i primena ostali terapijskih metoda. Obično se 75% oporavka događa u prvih 6 meseci. Ukoliko su neurološka oštećenje pre operacije bila veća i duže trajala, pogotovo kod starijih ljudi, utoliko će više trajnog deficita zaostati, a trajanje oporavka će biti značajno produženo.
Metod operativnog lečenja diskus hernije
Discektomija
Discektomija je jedan od najčešće primenjivanih hirurških metoda lečenja diskus hernije, koja ima za cilj da ukloni deo herniacije diska koja izaziva bol i iritira (pritiska) živac. U otvorenom operativnom zahvatu, hirurg odstranjuje prvo deo lamine pršljena (krova nad kičmenim živcem) da bi pristupio spinalnom kanalu. Zatim nežno pomera nerve na stranu da ih zaštiti, a potom uklanja deo prolabiranog diska. Uklanjanjem dela diska živac se oslobađa pritiska i iritacije. ( animacija  )
Laminektomija
Laminektomija ima za cilj da smanji pritisak na korene kičmenih živaca tako što povećava širinu spinalnog kanala. U ovoj operaciji, hirurg uklanja laminu - koštani deo sa zadnje strane kičme koji obuhvata spinalni kanal - na onom mestu gde postoji oštećenje nerava. Hirurg zatim uklanja koštane ogranke (osteofite) kost pršljena i deo oštećenog diska. Ovim zahvatom uklanja se iritacija i kompresija živaca i kičmene moždine. ( animacija  )
Spinalna fuzija
Spinalna fuzija je hirurška metoda koja tretira nestabilnosti u kičmenom stubu koje uzrokuju bol i deformitete (kao što je to slučaj kod diskus hernije). Postupak uključuje spajanje (fuziju) dve ili više pršljenova koji se fiksiraju u jednu kost. Glavne vrste fuzije koje se primenjuju u hirurškom lečenju degenerativnih promena na međupršljensoom diskusu; Fuzija smanjuje bol i zaustavlja pokrete u segmentu kičme koji izaziva bol, i omogućava pacijentu obavljanje svakodnevnih aktivnosti. Ovaj postupak zahteva idealno srašćivanje kostiju, jer ako kost ne zaraste ugrađeni inplantat će se oštetiti ili slomiti. ( animacija  )
Novine u operativnom lečenju
Stopa operativnih zahvata na kičmi sve više raste u SAD, uključujući i fuziju kičme, i samo u periodu između 1979. i 1990. porasla je za više od 600 %. Pored spinalne fuzije, primenjuju se i novije metode lečenja kao što su; ekscizija diska (discektomija), sklerozirajuća terapija injekcijama, elektrotermička terapije sa ugrađivanjem nervnih stimulatora i implantacija lekova. Pored zamene diska veštačkim materijalima, sve više se istražuje biološke metode regeneracije, koje primenjuje tehnike ćelijske i molekularne biologije i imaju za cilj stvaranje veštačkog diska (međupršljenska artroplastika diska). Ova metoda predviđa i mogućnost zamene samo centaralnog dela (ili jezgra) međupršljenskog diska.
Kako spinalna fuzija nije usmerena prema obnovi normalnih strukture i funkcija međupršljenskih zglobova sve više se prema rečima profesora Bredforda iz SAD, eksperimentiše sa primenom novih metod u hirurgiji kičme koje ne samo da mogu eliminisati bol u leđima, već čuvaju ili obnavljaju pokrete u kičmi, vraćaju oblik i visinu oštećenim pršljenovima i normalnizuju biomehaniku kičme. U tu svrhu sve više se koriste;
Spontano izlečenje diskus hernije
Spontanim izlečenjem diskus hernije, objašnjava se različitost kliničke slike i zašto tegobe, više ili manje, odjednom nastaju, i isto tako nestaju. Nastanak spontanog izlečenja može da se dogodi na jedan od sledeća tri načina;
Napomene
<references group="lower-alpha"/>
Emisioni spektar
mini|Ceo kontinualan spektar mini|Emisioni linijski spektar mini|Apsorpcioni spektar Emisioni spektar je spektar zračenja koji nastaje spektralnim razlaganjem svetlosti koju emituje neka usijana supstanca. Pored emisionog spektra, postoji i apsorpcioni spektar zračenja.
Apsorpcioni i emisioni spektri nastaju od kontinualnog spektra svetlosti emitovane iz izvora kada ona prolazi kroz različite slojeve gasa. U slučaju da kontinualno zračenje prođe kroz oblak razređenog hladnog gasa, na zaklonu spektroskopa se mogu detektovati tamne linije na fonu neprekidnog spektra. One su nastale zbog apsorpcije određenih fotona od strane prisutnih atoma. S druge strane, kada se pravac prostiranja svetlosti ne poklapa sa pravcem zračenja koje dolazi od usijanog izvora, na zaklonu se detektuju emisione linije. Emisione linije iz oblaka gasa nastaju kada se pobuđeni atomi gasa vraćaju u osnovno stanje, reemitujući apsorbovanu svetlost na istim talasnim dužinama na kojima su je i apsorbovali.
Podela
Spektralne linije nastaju u prelazu između diskretnih energetskih nivoa atoma ili molekula.
Razlikuju se kontinualni i diskretni emisioni spektri.
Neprekidan spektar
Neprekidan spektar zvezda nastaje kao posledica toplotnog zračenja čestica koje čine plazmu te zvezde. U ređim slučajevima, neprekidni emisioni spektri zvezda ne nastaju toplotnim mehanizmom, već kao rezultat zakočnog zračenja ili mehanizmom ciklotronske rotacije. Zvezde čiji emisioni spektri potiču od toplotnog zračenja zagrejane plazme najčešće se interpretiraju kao apsolutno crna tela, a za preciznije proračune se koriste modeli zvezde kao tela u termodinamičkoj ravnoteži. Maksimalan intenzitet neprekidnog spektra toplotnog zračenja zavisi od temperature fotosfere, a zračenje sa maksimalnim intenzitetom određuje boju zvezde. Mehanizam zakočnog zračenja podrazumeva zračenje koje se oslobađa prilikom ubrzanog kretanja naelektrisane čestice u spoljašnjem električnom polju. Tada je gubitak kinetičke energije čestice jednak energiji emitovanog fotona. Mehanizmom ciklotronske rotacije oslobađa se zračenje usled kretanja naelektrisanih čestica u magnetnom polju po kružnim ili spiralnim putanjama normalnim na linije magnetnog polja. Zračenje koje se oslobađa ovim mehanizmom je sinhrotronsko zračenje. Intenzitet sinhrotonskog zračenja zavisi od energije čestica i jačine magnetnog polja, a pošto su energije čestica iz plazme ovih kosmičkih objekata različitih energija, spektar zračenja im je kontinualan. Analizom ovog zračenja dobijaju se i podaci i o karakteru i jačini magnetnog polja.
Linijski spektar
Emisioni linijski spektar nastaje kada emisijom fotona sa pobuđenih elektrona prilikom deekscitacije kod usijanih gasova. Za razliku od kontinualnog spektra, linijski spektar nastaje kod razređenijih gasova. Zračenje koje se oslobađa tom prilikom je zračenje u vidu sjajnih emisionih linija koje odgovaraju atomima određene supstance. Linije superponiraju na kontinuirani fon već prisutnog zračenja.
Linijski spektar, tj. intenziteti, položaji i međusobna rastojanja linija na njemu daju specifične karakteristike svakog atoma. Jedan atom emituje ili apsorbuje fotone iste talasne dužine. Spektri atoma određenog elementa koji su nastali u Kosmosu moraju se podudarati s laboratorijski dobijenim spektrima tih istih atoma.
300px|mini|Izražene α i β [[Balmerove linije na kontinualnom emisionom spektru zračenja.]]
Spektralna analiza u astronomiji
Osnovni izvor informacija o objektima izvan Sunčevog sistema predstavlja svetlost koja sa njih dospeva do Zemlje. Kako svetlost predstavlja elektromagnetne talase, na osnovu elektromagnetnog zračenja koje se emituje sa nebeskih tela ili se od njih reflektuje, mogu se dobiti podaci o položaju, kretanju nebeskih tela, njihovom hemijskom sastavu, temperaturi i drugo. Raspodela energije zračenja po talasnim dužinama u spektrima zvezda je data Vinovim zakonom pomeranja.
Intenzitet i profil spektralne linije zavise od različitih faktora kao što su:
Identifikacija hemijskog sastava kosmičkih objekata vrši se upoređivanjem njihovih linijskih spektara sa laboratorijski dobijenim spektrima poznatih elemenata. Ova metoda se naziva spektroskopska ili spektralna analiza nebeskog tela i podrazumeva određivanje osnovnih karakteristika nebeskog tela na osnovu upoređivanja elektromagnetnog zračenja koje dospeva sa tog tela sa emisionim i apsorpcionim spektrima poznatih supstanci. Spektroskopska analiza je beskontakna metoda koja omogućuje identifikaciju hemijskog sastava kosmičke supstance.
Spektar Sunca
Boju zvezde određuje oblast talasnih dužina oko maksimalne talasne dužine koja je definisana površinskom temperaturom. Zvezde čija se površinska temperatura kreće između 4.300 i 7.700 K imaju maksimum u vidljivoj oblasti spektra. Kako je efektivna temperatura Sunca oko 5.800 K, što odgovara talasnoj dužini žute boje, mi Sunce vidimo kao žutu G2 zvezdu.
Godine 1814. Fraunhofer je nakon usavršavanja spektroskopa u spektru Sunca snimio 576 tamnih linija koje su nazvane Fraunhoferove linije. Do danas je u spektru Sunca otkriveno 30 000 Fraunhoferovih linija koje odgovaraju laboratorijski dobijenim spektrima 72 elementa.
Lokjer je 1868. godine u spektru Sunca otkrio linije, do tada, nepoznatog elementa koji je nazvan helijum. Ovaj element je tek 1895. godini pronađen i na Zemlji.
Primena u astrofizici
U astrofizici jedna od korišćenih tehnika je tehnika astrofizičke spektroskopije u kojoj se proučavaju energetski spektri. Energetski spektri se prikazuju pomoću grafika energije u zavisnosti od talasne dužine i daju potpun raspored količine energije emitovane na svakoj od talasnih dužina.
Spektofotometri novijih tehnologija poput Perkin Elmerovog spektrofotometra 950 među mogućnostima imaju i opciju energetskog skeniranja kojom se dobija energetski spektar datog uzorka. Ovakvo dobijanje spektra ne daje dobre rezultate ako se posebno ne razmatra doprinos apsorbancije i transmitance u uzorku.
Judi Dench
Dama Džudi Denč (9. decembar 1934.) jedna je od najboljih i najpoštovanijih filmskih i pozorišnih glumica svih vremena. Karijeru je počela 1957, ulogama u predstavama pozorišta „Old Vik“ (Old Vic), a nastavila u „Nacionalnom teatru“ i „Kraljevskom Šekspirovom pozorištu“. Tumačila je brojne Šekspirove likove, poput Ofelije, Julije i Ledi Makbet. Devedesetih godina prošlog veka, postala je popularna zahvaljujući serijama „A Fine Romance“ i Dok vreme prolazi.
Najpoznatija je po ulozi „Em“ u serijalu o Džejmsu Bondu, ali i po filmovima Soba sa pogledom, Gospođa Braun, Čokolada, Ajris, Gospođa Henderson predstavlja i Beleške o skandalu. Za ulogu kraljice Elizabete I u filmu Zaljubljeni Šekspir dobila je jedinog u karijeri Oskara za najbolju sporednu glumicu. Pored toga, zahvaljujući rekordnih dvadeset pet nominacija za Nagradu BAFTA, smatra se najboljom britanskom i jednom od najboljih svetskih glumica svih vremena.
Džudi Denč je proglašena za Damu Ujedinjenog Kraljevstva, Viteza Reda časti, a izabrana je i za člana Britanskog Kraljevskog Društva za unapređenje umetnosti.
Nagrade i nominacije
(Judi Dench je dobitnica i mnogih drugih svjetskih filmskih i pozorišnih nagrada)
Colle Croce Primo, Isernia
Colle Croce Primo je naselje u Italiji u provinciji Isernia, u regiji Molise.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 649 m.
Barka
Barka (koptski bari, latinski barica ili barca) je naziv koji se na Mediteranu tokom srednjeg vijeka udomaćio za manje brodove.
Na istočnoj obali Jadrana izraz barka se često koristi kao sinonim za čamac.
Jadran (razvrstavanje)
Jadran se najčešće koristi kao sinonim za Jadransko more, ali također može biti:
Dragovića Polje
Dragovića Polje je naselje u opštini Kolašin u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 60 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 201 stanovnika).
Demografija
U naselju Dragovića Polje živi 56 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 49,4 godina (49,8 kod muškaraca i 48,9 kod žena). U naselju ima 25 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,40.
Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno.
Fredonia, Pennsylvania
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 502, što je 150 (-23,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Polaveno, Brescia
Polaveno je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2007 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 576 m.
Los López, Miguel Alemán
Los López je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Miguel Alemán.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 60 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 88 m.
Jajačka Banovina
Jajačka Banovina je bila srednjovjekovna administrativna i vojna jedinica na teritoriji današnje države Bosne i Hercegovine. Pripadala je Hrvatsko-ugarskoj državi. U izvorima na mađarskom jeziku označavana je kao Jajcei bánság, a na njemačkom Banschaft von Jajce. Kao i u ostalim banovinama njome je vladao ban.
Položaj
Jajačka Banovina je obuhvatala tri župe : Vrbas, Sana i Dubica, uključujući gradove, od kojih su mnogi od njih bili utvrđeni:
Granice ove banovine, prije Mohačke bitke, 1526. su bile: sjeverne - rijeka Sava, neposredno  do grada Šamca (ne uključujući ga). Granica se zatim pružana duž rijeke Usore, obuhvativši i grad Dobor. Nakon toga se savijala prema jugozapadu sve do gornjeg toka rijeke Vrbanje. Istim pravcem je bila sve do gornjeg toka Vrbasa (iznad Bočca uključujuči i ovu utvrdu). Uzvodno, uz Vrbas se pružala sve do Jajca, koje je bilo centar Banovine. Jajačka tvrđava je bilo usamljena, kao mostobran sa suprotne, jugoistočne strane pritoke Plive i Vrbasa. Granica je zaobilazila Jajce s juga, uz rijeku Ugar, a grad Vinčac su, u međuvremenu, okupirale Osmanlije. Zatim je i skretala prema zapadu, do Jezera (koje su Osmanlije također već bile okupirale). Potom je granica išla prema sjeverozapadu, na Prijedor ili Pridor kod Sanine pritoke Gomjenice, uključujući i njen sliv.
Banovi
Banovi Jajačke banovine bili su:
Duit
Duit, lokalna grupa Muisca Indijanaca, porodica Chibchan, nastanjeno u hispansko doba u području zvanom Duitama(Boyacá), u Kolumbiji. Jezično su bili srodni plemenima Agataes, Tunebo, Sinsigas i Muisca, sa kojima se po McQuown/ Greenberg klasifikaciji svrstani u 'subfamily' (podporodica) Cundinamarcan, koja dobiva ime po provinciji Cundinamarca, domovini pravih Chibcha. Jezik Duita je nestao.
Curva de Juan Sánchez, Monclova
Curva de Juan Sánchez je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Monclova.
Cunan
Cunan govornici čine posebnu skupinu unutar porodice Chibchan, a međusobom se razlikuju po dijalektima i nekoliko plemenskim skupina: Bayano, Caimanes, Chucunaque, Coiba, Cueva, Cuna ili Kuna, Mandinga, San Blas i Tule. .
Webb City, Oklahoma
Veb Siti je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 62, što je 33 (-34,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bandol
Bandol je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Var.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 7.431, a gustina naseljenosti je iznosila 866 stanovnika/km².
Bare (Goražde)
Bare je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Goražde koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 20 stanovnika.
Barrafranca, Enna
Barrafranca je naselje u Italiji u provinciji Enna, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 13397 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 456 m.
Iturbide, Santa Cruz Itundujia
Iturbide je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa Cruz Itundujia.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 126 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1403 m.
Bruto domaći proizvod
Bruto domaći proizvod po tržišnim cenama (gross domestic product at market prices – po tržišnoj koncepciji) predstavlja krajnji rezultat proizvodne aktivnosti. Sastoji se od ukupne proizvodnje dobara i usluga umanjene za međufaznu potrošnju. Dobija se a) zbrajanjem bruto dodatne vrednosti svih proizvodnih jedinica rezidenata ili b) zbrajanjem svih dohodaka ostvarenih u tekućoj proizvodnji (zarade zaposlenih, poslovni višak, amortizacija osnovnih sredstava) i poreza na proizvode umanjenih za subvencije ili v) zbrajanjem vrednosti dobara i usluga za finalnu potrošnju, obračunatih po nabavnim cenama i umanjenih za vrednost uvoza dobara i usluga.