cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brunhilda od Austrazije
Prvi brak
Zategnuti odnosi između franačke i vizigotske kraljevine izazvani tridesetak godina ranije ubistvom franačke princeze Klotilde koje je izvršio njen muž, vizigotski kralj Atanarih, poboljšali su se negde oko 565. godine, te je franački kralj Austrazije, Zigebert I, zaprosio ruku vizigotske princeze. Ovaj brak je išao na ruku i Francima i Vizigotima: Atanagild je mogao mirno da se posveti borbama sa Vizantincima i Svevima, a Meroving Zigebert je tim brakom dobio na jačini u sukobima sa svojom braćom. Zigebert I je bio jedan od četiri sina Hlotara I koji je pre smrti podelio svoje kraljevstvo između svoja četiri sina: Zigebert je dobio Austraziju, Hilperih Neustriju, Haribert Pariz, a Guntram Burgundiju. Prema istoričaru Grguru Turskom, Zigebertov brak je bio smišljen i kao kritika svojoj braći u pogledu odabira žena. Dok su ostala trojica bila oženjena promiskuitetnim ženama niskog roda, Zigebert se oženio obrazovanom princezom visokih moralnih načela.
Grgur Turski, istoričar merovinškog doba franačkog kraljevstva, napisao je o Brunhildi: "Beše to devojka elegantnih manira, lepog stasa, poštena i smerna, prijatna sagovornica i dobra savetnica. "
Početak sukoba
Primirje je prekršio Hilperih 575. godine, kad je izvršio invaziju na Sigebertove teritorije u nastojanju da povrati izgubljenih pet gradova. Sigebert je pobedio Hilperiha u borbi u kojoj je poginuo koji je pobegao u Turnaj. Parižani su slavili Zigeberta kao osvajača kad je ovaj otišao tamo sa Brunhildom i decom. German je pisao Brunhildi i zatražio da ubedi svog muža da poštedi svog brata i da uspostavi mir. Germanovi hroničari tvrde da se Brunhilda oglušila na ove molbe, tako da je Zigebert krenuo da opseda Turnaj. Fredegunda je, videvši svog muža u opasnosti, unajmila dvojicu plaćenika koji su ubili Zigeberta u Vitriju sa otrovnim bodežima, a Brunhilda je zarobljena i zatvorena u Ruanu. Hilperih je onda tražio pravo na presto Austrazije. Međutim, Brunhilda je uspela da izdejstvuje beg svog sina, Hildeberta II, te je tako tražila presto Austrazije za svog sina, a regenstvo za sebe. Plemstvo Austrazije je priznalo Hildeberta kao kralja, međutim odbilo je da da regenstvo Brunhildi. Umesto nje, regent maloletnog Hildeberta postao je Zigebertov i Hilperihov brat, kralj Burgundije, Guntram.
Drugi brak
Iako mu je otac izričito zabranio, Meroveh, sin Hilperiha i Audovere, otišao je u Ruan pod izgovorom da poseti svoju majku. Tamo je upoznao Brunhildu i zaljubio se, te su se mlada udovica i on venčali, kako bi izbegli skandal. Meroveh je tad imao 19, a Brunhilda 32 godine. Venčao ih je biskup Ruana, Pretekstatus, međutim, kako beleži Grgur Turski, ovaj brak je bio protivzakonit jer je Brunhilda bila Merovehova tetka. Hilperih ih je opseo u crkvi sv. Martina i na kraju odveo Meroveha sa sobom u Soason. U želji da poništi brak, Hilperih je na silu zaredio Meroveha i poslao ga u manastir Le Mans, gde je ovaj postao sveštenik. Meroveh je, međutim, pobegao u svetilište sv. Martina u Turu, crkve Grgura Turskog (koji je inače bio savremenik svih ovih događaja) a kasnije u Šampanju. Na kraju se vratio u Tur 578. godine, i kada je izgubio u borbi za presto, tražio je od sluge da ga ubije.
Prvo regentstvo
Brunhilda je pokušala da se dokopa regentstva u ime svog sina Hildeberta, ali kad je plemstvo Austrazije to odbilo, povukla se na kratko na dvor Guntrama od Burgundije, Zigebertovog i Hilperihovog brata, kako bi prikupila snagu za postizanje svog cilja. Vrativši se u Austraziju, preuzela je vlast i počela da vlada kao regentkinja. Njena prvobitna vladavina je karakteristična po administrativnim reformama koje je vršila u duhu svog vizigotskog obrazovanja. Popravila je mnoge stare rimske puteve, izgradila mnoge crkve i opetije, podigla neophodna utvrđenja, reorganizovala vođenje kraljevskih finansija, i izvršila reformu kraljevske vojske. Međutim, bila je stalno u sukobu sa plemstvom Austrazije koji su videli ugreženim svoje povlastice sa tako jakim vladarom kao što je bila Brunhilda, koja nije propuštala da nametne kraljevski autoritet gde god je smatrala neophodnim. U nastojanjima da ojača svoju poziciju i prestiž i moć monarhije, ubedila je Guntrama koji nije imao naslednika, da usvoji Hildeberta i načini ga svojim naslednikom, što je ovaj i uradio 577. godine.
Godine 579. udala je svoju kćerku Ingundu (koja je tada imala samo 13 godina) za vizigotskog princa Hermenegilda, i na taj način sklopila savez između kraljevske kuće Austrazije i Vizigotskog kraljevstva, svoje domovine. Međutim, sa Hermenegildovim napuštanjem arijanizma i prihvatanjem hrišćanske ortodoksije oboje su bili uvučeni u turbulentne događaje koji su se tragično završili smrću mladog bračnog para.
Bosanski jezik
Bosanski jezik standardizirana je varijanta srpskohrvatskog jezika kojom uglavnom govore Bošnjaci. Uz hrvatski i srpski, jedan je od službenih jezika Bosne i Hercegovine. Službeno je priznat kao manjinski jezik u Hrvatskoj, Srbiji, Crnoj Gori, Sjevernoj Makedoniji i na Kosovu. Bosanski jezik služi se dvama pismima – latinicom i ćirilicom. Sadrži znatan broj arapskih, osmanskih turskih i perzijskih pozajmljenica zbog interakcije s tim kulturama.
Brunhilda od Austrazije
Odnos sa kraljem Guntramom od Burgundije
Mnoge vojvode su veoma negodovale zbog velikog uticaja koji je vršila Brunhilda na svog sina, mladog kralja. Njih trojica — Rauhig, Ursije i Bertefrid — skovali su zaveru da ubiju Hildeberta. Međutim, zavera je propala, Rauhig je ubijen, a Ursije i Bertefrid su uspeli da pobegnu. Nakon ovog događaja, Guntram je odmah pozvao Brunhildu, Hildeberta i Hildebertovu decu da se sklone na njegov dvor, smatrajući da su im životi u opasnosti, što su oni i učinili. Uskoro su preostala dva zaverenika bila ubijena.
Bosanski jezik
Narječja
thumb|left|Dijalektološka karta štokavskog narječja Bošnjaci su izvorni govornici nekoliko dijalekata štokavskog narječja:
Brunhilda od Austrazije
Odnos sa kraljem Guntramom od Burgundije
Godine 587. Guntram, Hildebert i Brunhilda su sklopili sporazum u Andelou, čime su obezbedili presto Burgundije za Hildeberta nakon Guntramove smrti, kao i savez dve države koji je trajao dokle god je Guntram bio živ.
Bosanski jezik
Narječja
Udio Bošnjaka u ostalim govorima (npr. novoštokavskom ekavskom (tzv. šumadijsko-vojvođanski dijalekt) i nenovoštokavskom ekavskom (tzv. kosovsko-resavski dijalekt)) je zanemariv. Zbog procesa jezične asimilacije, akulturacije i migracija kao posljedica posljednjeg rata, nemoguće je odrediti tačan broj i raspored govornika pojedinog dijalekta, no, približno se može navesti sljedeće: većina Bošnjaka u Bihaćkoj regiji, zapadnoj Bosni općenito, kao i srednjoj i južnoj Bosni (Travnik, Bugojno, Zenica, Livno) i sjevernom dijelu Hercegovine govornici su bosansko-dalmatinskog dijalekta; stanovnici širokog pojasa koji se proteže južno od Sarajeva do Tuzle na sjeveru, sa središtima u Sarajevu, Kladnju, Brezi, Srebreniku, Tuzli, Zavidovićima, Olovu, Visokom, Fojnici, Kaknju izvorni su govornici istočno-bosanskog dijalekta; Bošnjaci u području srednje i istočne Hercegovine (Čapljina, Stolac, Nevesinje), istočnoj Bosni (Goražde, Višegrad, Rogatica), te u većem dijelu Crne Gore i dijelu Srbije (Nikšić, Pljevlja, Prijepolje), kao i stanovnici većih gradova (uključujući i one protjerane iz gradova kao Teslić, Prijedor, Banja Luka, Doboj, Zvornik, Vlasenica) su govornici istočnohercegovačko-krajiškog dijalekta; dok su Bošnjaci koji nastanjuju istok Crne Gore i jugozapad Srbije (Podgorica, Bijelo Polje, Novi Pazar) govornici zetsko-južnosandžačkog dijalekta.
Brunhilda od Austrazije
Drugo regentstvo
Nakon Hidebertove smrti (spetembar ili oktobar 595), Brunhilda je pokušala da vlada Austrazijom i Burgundijom u ime svojih unuka, prvo Teudeberta II i kasnije i Teuderiha II. Iako je ona pripisala Hildebertovu smrt Fredegundi, Fredegunda je umrla 597, te je samim tim i njihovo rivalstvo privedeno kraju. Međutim, sukob su nastavili potomci dve kraljice, još dugo godina.
Седлари (Ваљево)
Седлари је насељено место града Ваљева у Колубарском округу. Према попису из 2011. било је 1360 становника. Према локалном предању, село је основала фамилија Типића коју данас чине породице Параментић и Мандић, а почетком XX века су имали 14 домаћинстава и славили светог Николу.
Brunhilda od Austrazije
Drugo regentstvo
Godine 599, Brunhildin stariji unuk, Teudebert, na čijem je dvoru ona živela, ju je proterao. Našao ju je neki seljak kako tumara u okolini Arcisa u Šampanji i odveo ju je Teuderihu. Teuderih ju je dočekao otvorenih ruku i vrlo brzo potpao pod njen uticaj. Brunehilda je želela da se osveti Teudebertu. Uskoro su se braća našla u ratu.
Седлари (Ваљево)
Демографија
У насељу Седлари живи 1030 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 36,7 година (35,9 код мушкараца и 37,5 код жена). У насељу има 368 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 3,57.
Brunhilda od Austrazije
Drugo regentstvo
Od ovog trenutka Brunhilda će se pokazati kao izuzetno nemilosrdna osoba, što će je na kraju i odvesti u smrt. Skovala je zaveru protiv Bertoalda, majordoma burgundijskog dvora kako bi ga ubila i na njegovo mesto dovela svog ljubavnika, Protadija. Godine 604, ubedila je Teuderiha da pošalje Bertoalda da ispita kraljevske posede duž Sene. Klotar II, koji je verovatno saznao preko Brunehildinih doušnika za Bertoaldovu inspekciju) uznemirio se i poslao neustrijskog majordoma Landriha (slučajnost je htela da to bude bivši Fredegundin pristalica), da krene u sustret Bertoaldu koji je sa sobom imao samo malu pratnju. Bertoald je ubijen, a na njegovo mesto je ubrzo postavljen Protadije.
Седлари (Ваљево)
Демографија
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године).
Brunhilda od Austrazije
Drugo regentstvo
Deziderije, biskup Vjena, optužio je Brunhildu za incest i okrutnost. Potom je pred njom i kraljem Teuderihom održao propoved o čestitosti, što je izazvalo bes kod kraljice koja je potom naredila da se biskup ubije u selu koje se danas zove Sen Didje sir Šalaron.
Teuderih II od Burgundije i njegova baba Brunhilda, osvojivši velike teritorije 612. godine, osetili su se toliko jakim da su odlučili da napadnu Teudeberta II. Sukobili su se u bici kod Tolbijaka, gde je Teudebert bio pobeđen. Brunhilda ga ja oterala u manastir i naterala ga da se zaredi, što ga je po običajima onog vremena onemogućavalo da ponovo preuzme presto. Zatvoren je u manastir zajedno sa svojim sinom, Merovehom, gde su obojica umrli iste godine. Time je Teuderih potao kralj Burgundije i Austrazije. Međutim, vrlo brzo je umro (613) od dizenterije u Mecu, prestonici Austrazije.
Windsor, South Carolina
Vindzor je grad u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Brunhilda od Austrazije
Treće regenstvo i smrt
Brunhilda je onda tražila krunu za svog praunuka Zigeberta II i regentstvo za sebe, ali je plemstvo Austrazije pod vođstvom Pipina Landenskog i biskupa iz Meca, sv. Arnulfa, to odbila i sklopila savez sa Hlotarom II od Neustrije, Fredegundinim sinom, koji je preduzeo vojni pohod na Austraziju.
Brunhilda, ostavši bez vojne podrške, obratila se za pomoć germanskim plemenima koja su živela na obalama Rajne, ali je bila uhvaćena u Orbeu. Izvedena je pred sud u Renevu, gde je bila optužena za smrt mnogih važnih osoba. Prema hronikama, stavljena je na muke tri dana, zatim ju je Hlotarova vojska izvrgla ruglu, i na kraju je bila vezana za konja koji ju je vukao po zemlji do smrti. Drugi izvori navode da je bila rasčetvorena između četiri konja.
Kraljica Brunhilda je umrla 13. oktobra 613. godine. Njeni posmrtni ostaci su spaljeni i njen pepeo položen u sarkofag u opatiji koju je ona osnovala 602. godine, San Martin u Otunu. Danas njeni posmrtni ostaci počivaju u muzeju Rolin u Avinjonu.
Vanjske veze
{{Lifetime|543|613|Bruhilda od Austrazije]]
Bosanski jezik
Historija
U pregledu koji slijedi, bit će prikazane glavne tendencije razvitka bosanske varijante, uklopljenog u opći razvoj jezika na tlu Bosne i Hercegovine, što je dano u historijskom prikazu razvitka jezika na tlu BiH.
Naziv "bosanski" u književno-historijskim izvorima
Bošnjaci u novije doba svoj maternji idiom imenuju najčešće bosanskim. I ne samo oni, nego i njihovi susjedi često su ga imenovali tako (najčešće Hrvati), kako u Bosni tako i izvan nje, o čemu svjedoče brojna djela, dokumenti, te putnici kroz Bosnu i druge krajeve.
Windsor, South Carolina
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 121, što je 6 (-4,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bosanski jezik
Naziv "bosanski" u književno-historijskim izvorima
Navodimo svjedočanstva, argumente, činjenice i primjere:
Anders Behring Breivik
Anders Behring Breivik (Oslo, 13. februar 1979 - ) je norveški državljanin, i izvršitelj napada u Norveškoj, 22. jula 2011. Dana 22. jula 2011., on je navodno prišao omladinskom kampu Radničke partije na ostrvu Utøya, glumeći policijskog službenika, i onda nasumično otvorio vatru na prisutne adolescente. Po izvještajima, ubio ih je najmanje 84. Pre toga je izveo spektakularni i pažljivo pripremljeni napad tempiranom bombom na središte norveške vlade, sa ciljem da policijske snage veže u Oslu i omogući nesmetani napad na ostrvo. Godine 2012. je osuđen na 21 godinu zatvora, nakon procesa gde je glavni predmet spora bila njegova uračunljivost; suđenje je skrenulo pažnju javnosti na liberalni sistem zatvora i blage sankcije norveškog krivičnog prava te pokrenulo zahteve za uvođenje doživotnog zatvora, pa čak i smrtne kazne.
Veliki miting
Veliki miting je jugoslavenski crno-bijeli kratki animirani film snimljen 1951. godine u režiji Neugebauera, a po scenariju Mirka Trislera.
Bosanski jezik
Predosmanlijsko razdoblje
U ovo doba (do 1463.) spadaju jezični spomenici koje, u različitim stupnjevima, oblicima i na različitim mjestima, bosanski dijeli sa susjednim područjima. Veći dio tih jezičnih spomenika nije formalno integrisan u korpus bosanske pismenosti. Historijski pregled se može ovako izložiti:
Anders Behring Breivik
Uhapšen je na Utøyi, a nakon toga označen od strane policijskih službenika kao konzervativni ekstremist desne orijentacije. Prema tvrdnjama Reutersa i BBC-ja, pomoćnik šefa policije Roger Andresen je opisao osumnjičenog kao "kršćanskog fundamentalistu."
Dračevica (Studeničani)
Dračevica je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Dračevica pripada opštini Studeničani, koja okuplja južna predgrađa Grada Skoplja.
Anders Behring Breivik
Breivik je bio student na Oslo Commerce School, i opisan u novinamaVerdens Gang kao konzervativan i nacionalista. Izražavao je svoje simpatije prema Winstonu Churchillu i norveškom antinacističkom heroju iz Drugog svjetskog rata Max Manusu na svojoj navodnoj Facebook stranici.
Dračevica (Studeničani)
Prirodni uslovi
Dračevica je smeštena u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Skoplja, naselje je udaljeno 20 km jugoistočno.
Naselje Dračevica je u okviru istorijske oblasti Torbešija, koja se obuhvata južni obod Skopskog polja. Naselje je smešteno na severozapadnim padinama planine Kitka. Nadmorska visina naselja je približno 500 metara.
Anders Behring Breivik
Breivik se navodno za napade pripremao dvije godine. Prije samih napada je na portalu YouTube objavio snimku antiglobalističkog sadržaja, a potom pod pseudonimom Andrew Berwick objavio tekst 2083 - A European Declaration of Independence, na kome na 1500 objašnjava svoju ideologiju, motive za napad i iznosi detalje njegovih priprema i izvođenja.
Dračevica (Studeničani)
Prirodni uslovi
Mesna klima je kontinentalna.
Anders Behring Breivik
Breivikova ideologija
Breivikova ideja je da bi muslimani trebalo da budu proterani na Bliski istok da tamo osnivaju svoje kalifate. Njegove stvarne neprijatelje, “kulturološke marksiste” sa Zapada, treba pogubiti. "Dekadentnim liberalima" treba omogućiti da prežive, ali samo u segregiranim, obezbeđenim zonama geta u gradovima, kako bi se sprečio njihov uticaj na javni život. Država iz Breivikove vizije treba ponovo da uspostavi konzervativne evropske, tzv. "hrišćanske vrednosti". Međusobno posvađane hrišćanske sekte treba ponovo ujediniti pod upravom Pape ratnika. Političkim partijama treba dozvoliti nešto manjeg uticaja ali državom treba da upravljaju krstaši, poput njega. Viteški red iz njegove fantazije, obnovljeni red Vitezova Templara, treba da predvodi borbu koja će dovesti do društva pod kontrolom Saveta čuvara.
Dračevica (Studeničani)
Stanovništvo
Dračevica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 250 stanovnika.
Anders Behring Breivik
Breivikova ideologija
Ova politička ideologija ima duboke korene u tradicijama evropske ekstremne desnice koja je proizvela nacizam, fašizam i radikalni konzervativizam. To je tradicija antiprosvetiteljstva, pokrenutog protiv rađanja liberalne demokratije i vladavine zakona u 18. veku a koje do danas opstojava na evropskoj ekstremnoj desnici. Breivikov san je totalitarizam – demokratiju treba strogo zauzdati, politička prava bi trebalo da budu privilegija jednog sloja građana u odnosu na ostale, teologiju treba vratiti na centralno mesto u politiku, modernost treba poništiti. Njegov manifest je prepun pozivanja na srpsku desnicu 1990-tih i 2000-tih. Breivikovi heroji su radikalni nacionalisti među Srbima, kao što su Radovan Karadžić i Ratko Mladić, kojima se sudi u Hagu za genocid.
Bosanski jezik
Predosmanlijsko razdoblje
a) spisi Bosanske crkve, oko 10-15 prijepisa dijelova Novog zavjeta i Psaltira. Jezik je staroslavenski/crkvenoslavenski s unosima narodnoga bosanskog govora (ikavizam koji se pojavljuje kao intruzija u dijelovima tekstova gdje je staroslavenski jat eksplicite upisan: svidoci, vrime, lipo). Većina tekstova potječe iz 14. i 15. stoljeća, a rasuti su širom svijeta. Najpoznatiji je Hvalov zbornik, pisan oko 1400. za vojvodu Hrvoja u Omišu, te Kopitarovo evanđelje i Mletačka apokalipsa.
Douzens
Duzan je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Od koja pripada prefekturi Karkason.
Bosanski jezik
Predosmanlijsko razdoblje
c) natpisi na bilizima (mramorovima, stećcima), nadgrobnim spomenicima Bošnjana (predaka današnjih Bošnjaka) prije i neposredno nakon turskoga osvajanja. Iako stećaka ima oko 60.000 (najčešća brojka), onih s natpisima je manji broj, oko 1.000. Jezik je uglavnom štokavsko-čakavski ikavski, a rjeđe ima jekavskih oblika. Većina stećaka je u području Hercegovine i srednje Bosne, iako ih ima i u istočnoj, a nešto i u zapadnoj Bosni. Veći dio datiranih stećaka potječe iz razdoblja od 14. do 16. stoljeća, iako se sreću i primjeri iz 13. i 17. stoljeća.
Takav bijaše jezični raspored uoči osmanlijske invazije sredinom 15. stoljeća. Detaljnije o tom razdoblju se može vidjeti na stranici o prikazu nastanka jezika u BiH.
Osmanlijsko razdoblje
Po osmanlijskom osvajanju, koje je započelo 1463. godine, a nastavilo se u raznim područjima današnje BiH u narednih 50 godina, dolazi do znatnih jezičkih promjena. Naime, dijalekatska karta koja se formirala od 15./16. stoljeća mijenjala je oblike govora pojedinih područja, ali ne i samu strukturu. Osnovne karakteristike društvenih promjena u Bosni bile su seobe stanovništva. Na jezičkom području dolazi do novoštokavskih inovacija, tj. glasovnih i morfoloških promjena koje su stvorile novoštokavski supstrat za kasniji standardni jezik. Novoštokavski govori su potekli iz sliva rijeke Neretve i širili se na sjever, zapad i istok. Glavne razlike u odnosu na staroštokavske govore (koji i dalje postoje na znatnom dijelu BiH) su: četveroakcenatski sistem, pojava duge množine (grad/gradovi prema staroštokavskoj množini gradi), izjednačavanje padeža u dativu, lokativu i instrumentalu, kao i definitivna uspostava dočetnoga –o u participu mjesto –l (govorio/govoril), te gubitak fonema "h" u većini govora ('oću, 'ajde). Bošnjaci su zadržali to slovo u puno više riječi nego Srbi i Hrvati. Prije nego što pređemo na prikaz jezičnih karakteristika, kratko ćemo se osvrnuti na ekstralingvističke faktora koji se često spominju (ili površno interpretiraju) u popularnoj literaturi vezanoj za problematiku jezika u sadašnjoj BiH:
Ime "Bošnjak" (greškom ponekad smatrano za turcizirano "Bošnjanin", ustvari normalna formacija sa sufiksom -(j)ak, poput Poljak, Skopljak, dešnjak itd.) je dakle u početnom periodu turske vladavine. Tokom osmanlijske vlasti, riječ "Bošnjak" se udomaćila i označavala je svakoga pripadnika zemlje Bosne ("Bošnjak-milleti"), pa i izraz "Bošnjak-kavmi" znači samo bosanski narod. Nedvojbeno korištenje termina Bošnjak u narodnosnom smislu, vidimo kod poznatog turskog putopisca Evlije Ćelebije koji ponekad pri svojim opisima mjesta dodaje i stanovništvo koje u njima živi. Tako iz njegovih opisa vidimo da u Srebrenici žive Bošnjaci, Srbi i Bugari, u Herceg-Novom Bošnjaci, Hrvati i Arnauti itd. Tokom turske vladavine naziv Bošnjak odnosio se na ime jednog naroda sa tri različite vjere, međutim nakon propagandnih aktivnosti srpskih i hrvatskih misionara za vrijeme austro-ugarske vladavine, Bošnjaci katolici i Bošnjaci pravoslavci se počinju identificirati sa Srbima i Hrvatima, ali mali broj Bošnjaka pravoslavaca i Bošnjaka katolika i Bošnjaci muslimani ostaju u bošnjačkoj naciji.
b) druga sporna tema odnosi se na današnje nazivanje svog jezičnog idioma, bosanskim. Budući da se oznaka za pripadnike bosanske države pojavljuje od 10 . i 11. stoljeća u grčkim i latinskim vrelima, da bi se nastavila u staroslavenskim, domaćem vernakularu i evropskim jezicima, potrebno je dati sumarni pregled, prvenstveno zato što se radi o jednom od glavnih sporova oko imenovanja jezika, i to od strane Hrvata i Srba (koji su tokom historije imali pretenzije na bosansku teritoriju). Poznato je da Hrvati i Srbi smatraju da bi racionalno bilo da se idiom Bošnjaka zove bošnjački, a ne bosanski. S druge strane, Bošnjaci, posebno u novije doba izloženi zahtjevu svojih političara i vjerskih vođa, posežu za nazivom "bosanski".
Johann Gottfried von Herder
Mladost
Johann Gottfried Herder rođen kao sin kantora i učitelja Gottfrieda Herdera i njegove druge žene Anne Elisabethe, rođene Peltz. Iz poštovanja prema vrlo religioznim roditeljima je studirao teologiju. Njegovo prvo djelo je posvečeno smrti brata Carla Friedricha stihom ''Auf meinen ersten Todten! das Liebste, was ich auf dieser Welt verloren''.
Bosanski jezik
Osmanlijsko razdoblje
Nakon prikaza ovih izvanjezičkih polemičkih elemenata, prikazat ćemo osnovne karakteristike koje su značajne za formiranje savremene bosanske standardne varijante srpskohrvatskog jezika.
Johann Gottfried von Herder
Filozofija
Iako je u mladosti bio pod utjecajem filozofa poput Kanta i Rousseaua kasnije je postao najveći intelektualni protivnik prosvetiteljstva i značajno utjecao na razvoj romantizma u Njemačkoj. Time što je naglašavao naciju kao organsku sukpinu čija su obilježja poseban jezik, kultura i duh, Hernder je pridonio kako nastanku povijesti kulture tako i posebnog oblika nacionalizma koji ističe urođenost vrijednosti nacionalne kulture i narodu u koje su ukorijenjeni.
Bosanski jezik
Književnost alhamijado i formiranje vernakulara
thumb|[[Matija Divković, bosanski franjevac, izdao je 1611. knjigu Nauk krstjanski na narodnom jeziku pisanu bosančicom.]]
Johann Gottfried von Herder
Filozofija
Definicijom pojma Volkgeist (duša naroda) s njim započinje etnologija.
Bosanski jezik
Književnost alhamijado i formiranje vernakulara
U 15. i 16. stoljeću počinje novo doba u historiji jezika na prostoru današnje Bosne i Hercegovine. Jezik je temeljen na staroj jezičkoj baštini, pretežno na razgovornom jeziku kakvoga nalazimo na mramorima ili stećcima, kao i na zatečenom jezičnom stanju. Na dijalekatskom nivou, može se ugrubo reći da su stanovnici zapadno od linije koja povezuje poriječja Neretve i Bosne štokavski ikavci s čakavskim elementima, a istočno šćakavski i štokavski ijekavci. Stanovništvo koje se se širilo zajedno s osmanlijskim jedinicama iz područja sadašnje Crne Gore, zapadne Srbije i istočne Hercegovine, je donijelo uglavnom novoštokavski ijekavski dijalekt.
Johann Gottfried von Herder
Filozofija
Herder govori o nacionalnom duhu i karakteru, u kojem sve vrijednosti, aktivnosti i tvorevine do njihove filozofije i poezije, imaju zajedničko težište i koji ovima daje specifični karakter.
Bosanski jezik
Književnost alhamijado i formiranje vernakulara
Na području sadašnje BiH dijalekatska karta je uveliko izmijenjena u odnosu na predosmanlijsko razdoblje, no, dosta je karakteristika ostalo, sudi li se po dijalektološkim istraživanjima: čakavsko narječje Bihaćke regije zamijenjeno je arhaičnim šćakavsko ikavskim, idiomom oko kojega se dijalektolozi još spore; srednja Bosna je ostala štokavsko ikavska, kakva je i bila, a istočniji dijelovi šćakavsko ijekavski. Što se tiče prostorne rasprostranjenosti, najveće promjene su zabilježene na području tzv. Turske Hrvatske ili Bosanske Krajine, posebno Dubica, Banja Luka, Bosanski Novi, Mrkonjić Grad (ranije poznat kao Varcar Vakuf itd., gdje je novoštokavski ijekavski zamijenio čakavski i štokavski ikavski. Sumarno, jezik od 15. do 19. stoljeća bi se moglo reći da je uglavnom, uz manje izmjene, ostao isti ili se prirodno dalje razvijao na većem dijelu sadašnje BiH; jedini izuzetak čini prostrano područje Bosanske Krajine i manjim dijelom, Podrinja i Semberije.
Prema tome, u 15. i 16. stoljeću dolazi do novog pomaka u razvoju jezika, koji sazrijeva u novom ozračju orijentolnog civlizacijskoga kruga i temeljen na jezičkoj baštini stare Bosne iz srednjeg vijeka. Poznata je činjenica da nerijetko zanemarivana ostvarenja postaju, post festum gledano, proslavljenim temeljima budućnosti. U književnosti dobar je primjer Voltaire, koji je mislio steći slavu epovima (sada uglavnom zaboravljenima), dok su za razonodu napisani kratki romani kao "Candide" ostali piščevo trajno nasljeđe koje ga je proslavilo. Sličan je slučaj s alhamijado (sreću se još i izrazi kao aljamiado, aljamijado, alhamiado) književnošću, koja je služila za razonodu svojim tvorcima koji su vlastitu kreativnu energiju uglavnom usmjerili na djela pisana klasičnim orijentalnim jezicima: arapskom, turskom i farsiju/perzijskom. No, tok historije je progutao ta njihova djela visokih ambicija, položivši ih u nepregledno more islamsko-orijentalne književnosti na centralnim jezicima islama. Ono što je ostalo, i po čemu su Mehmed Uskufi, Hasan Kaimija, Sirrija, Umihana Čuvidina i mnogi drugi zapamćeni jeste stvaralaštvo na narodnom jeziku.
Još u ranom dobu javlja se dvostruka pismenost - na bosančici i arebici (ili arabici)- modificiranom arapskom pismu, u nekim elementima prilagođenom glasovnim karakteristikama narodnog jezika.
[[Latinica, bosančica i arebica, historijska bosanska pisma.]]
Alhamijado književnost je dala preko 100 djela - kako pjesničkih, tako i proznih. U pjesničkom izrazu dominiraju islamske forme: ilahije, kaside, zatim poučne, satirično-političke i društveno-kritičke pjesme, te vjerski spjevovi, dok u prozi nalazimo udžbenike, praktične priručnike, vjersko-poučnu literaturu i sl. Prema podacima, koje je objelodanio Muhamed Hadžijahić u knjizi "Bosansko-Hercegovačka književna hrestomatija", 1. dio, "Starija književnost", Sarajevo 1974. prvi pjesnik na narodnom jeziku Bosne bijaše Ajvaz Dedo, čija je pjesma o prodoru kralja Matijaša u Bosnu datirana oko 1480.
Književnost u pregledu starije književnosti nije hronološki uređena, i uz poznata imena (Uskufi, Kaimija, Čuvidina) dominiraju anonimi iz raznih zbirki, prvenstveno one samoga Hadžijahića. Tekstovi se dijele na ljubavne pjesme, pobožne, didaktične, refleksije na savremene događaje, arzuhale, legende i molitve. Većina djela je anonimnoga postanka, a spomenuti autori su Zirai (Aršinović), Fejzo Softa (iz Travnika, bez datuma), Muhamed Hevaji Uskufi (prva polovica 17.st., Tuzla), Hasan Kaimija (Sarajlija, umro u Zvorniku 1691/2.), Karahodža (1779. učenik u Banjoj Luci, tekst nastao u Žepču), Ajvaz-Dedo (možda najstariji tekst, 1480.?), Umihana Čuvida (umrla oko 1870.), Jusuf Livnjak (jedan od najstarijih predstavnika), Mehmed-aga Pruščanin ("Duvanjski arzuhal", oko 1728.). Općenito, ako je datacija tačna, može se reći da se radi o neprekinutom korpusu od 1480. do, bar, 1850. (a vjerojatno i kasnije). Tekstovi su na arebici, a potječu iz svih krajeva Bosne i Hercegovine, no, najviše iz stare Bosne (Sarajevo, Tuzla), te Donjih Kraja (Duvno, Livno,..) i Hercegovine (Mostar,..). Zbirke i izvori su uglavnom Bašagićeva, Ćorović-Kemurina, Nametkova, te muzeji i ostale institucije u BiH (dobar dio je bio u Hadžijahićevoj privatnoj zbirci). Jezik se mijenja kroz vrijeme, no neke karakteristike ostaju vidljive: većina je pjesama štokavsko ikavska, a dijelom i jekavska. Praktički su nestali čakavski oblici, koji se nalaze vrlo rijetko ("črn"), dok turcizmi rastu, pa su neke pjesme skoro nerazumljive zbog potrebe stalnoga zagledanja u glosar. Prosjek je oko 20% turcizama u tekstu, dok u početnoj, možda najstarijoj Ajvaz-Dedinoj kasidi iz 1480., o prodoru kralja Matijaša u Bosnu, nema orijentalizama osim 2-3 (vada - rok, rahmet - milost, bo kaside - ovu poučnu pjesmu). Duvanjski arzuhal je sačuvan na turskom pod imenom "Bosandža lisanile arzuhal" (Molba na bosanskom), "Bošnjakuša" Karahodžina (žepački izraz, istočnobosanski u jekavsko-ikavskoj mješavini, pretovaren turcizmima; također, u njoj nalazimo šćakavske oblike poput "dojde"). Jedna je pjesma zanimljiva zbog očita utjecaja dubrovačko-dalmatinske književnosti (sonetna forma, hrvatski formalni izraz (tko, gospoje u vokativu, bez turcizama), datirana oko 1750.
Neki od primjera interesantnih za alhamijado književnost je oblik koji srećemo u pjesništvu Mehmeda Uskufija. Donosimo dio pjesme Mehmeda Uskufija (1601, Solin kod Tuzle - poslije 1651)
......
Pjesmu smo naveli u okrnjenom obliku (cijela, ima 26 četeverostiha), no i to je dovoljno da se izvuku neki zaključci. Vidljivo je da Uskufi upotrebljava veliki broj islamskih orijentalizama. Zanimljivo je i to da je navedena pjesma većinom štokavsko-ijekavska, dok je većina ostalih Uskufijevih pjesama napisana na štokavsko-ikavskom dijalektu ("Ja, kauri, vami velju", "Višnjemu Bogu sve koji sazda", "Molimo se tebi, Bože", i sl.). Iz toga se mogu izvući bar dva značajna zaključa:
Uz ovo treba reći da je Uskufi autor prvog bosanskog rječnika, i to je prvi eksplicitni spomen bosanskog jezika od autora iz Bosne. Rječnik je dovršen 1631. i objavljen pod imenom "Makbul-i 'arif", a bolje poznat pod popularnim nazivom "Potur-Šahidi" napisan po uzoru na sličan perzijsko-turski rječnik "Tuhfe-i Šahidi" turskoga pjesnika Ibrahima Šahidija. Radi se o rimovanome bosansko-turskom rječniku štokavsko-ikavskoga narječja. To djelo ima u svemu oko 700 riječi koje se objašnjavaju u tristotrideset stihova. Možemo ga čitati i kao pjesnički tekst, jer nije napravljen po pravilima zapadne leksikografije. Evo primjera (turske riječi nismo pisali s prijeglasima, a jat je upisan po običajima kao rogato e - ě ):
Danas bošnjačko stanovništvo, za razliku od srpskog i hrvatskog, čuva fonem "h" u većini slučajeva kada ovaj nestaje u novoštokavštini (hoću, hajde). Uzrok tome lingvisti traže u tome da su večina Bošnjaka bili Bošnjaci muslimani. Pa se odgovor traži u vjerskom odgoju temeljenom na Kur'anu koji zbog prozodijskih zahtjeva djeluje u očuvanju toga fonema a Bošnjaci pravoslavci i Bošnjaci katolici su ga sigurno sačuvali preko Bošnjaka muslimana ali su i oni nekad h u nekim riječima odbacili ali je to više od osobe do osobe ali se može reči da je bosanska varijanta za razliku od srpske i hrvatske večinom zadržala h a i primila puno vise orijentalizama što se može objasnit orijentalnim načinom života bosanskih muslimana.
Usmena književnost
Ironijom sudbine, najpoznatija bosanska narodna umotvorina, pjesma "Hasanaginica", postigla je svjetsku slavu prvo kao "ilirska" pjesan koju je zabilježio Alberto Fortis u svom putopisu, i koja je ubrzo prodrla u evropska kulturna središta koncem 18. i početkom 19. stoljeća. Ipak, Vuk Karadžić je tu izvorno štokavsko-ikavsku (pa i čakavsku - tako ju je Fortisu u Splitu recitirao hrvatski kulturni djelatnik Giulio Bajamonti) pjesancu predstavio njemačkoj i evropskoj javnosti kao vrhunac srpske narodne poezije.
Najznačajnije zbirke epske i lirske narodne poezije izašle su u Hrvatskoj i inostranstvu (sakupljači pisci i etnolozi Luka Marjanović, Kosta Hörmann, Alija Nametak, Nasko Frndić, Milman Parry; krajem 20. stoljeća te su zbirke ponovno izdane i obrađene u redakciji Đenane Buturović i Muniba Maglajlića). Zbirke su opsežne - npr. Marjanovićeva, koja je sakupljana u Krajini, s "pivačem" Mehmedom Kolakovićem, te drugima, ima preko 255.000 stihova; Parryjeva, koja reproducira preko 12.000 stihova bjelopoljskog "Homera" Avde Međedovića. Za jezičnu situaciju je važno sljedeće:
U formalnoj standardizaciji bosanske varijante narodno stvaralaštvo je sudjelovalo u mjeri kojoj je to bilo moguće, a to znači da se njegov utjecaj osjetio ponajviše na većoj zastupljenosti turcizama. No, budući da moderna civilizacija već ima u velikoj mjeri izgrađen vokabular, utjecaj narodne poezije i usmenoga stvaralaštva je uglavnom ograničen na rječnik tradicionalnih zanimanja i zanata, obiteljskih odnosa i vjersko-običajne terminologije.
Književnost i pismenost na orijentalnim jezicima
Pretci današnjih Bošnjaka, osim aljamijado literature na narodnom jeziku, razvili su bujnu i raznovrsnu pismenost na orijentalnim jezicima, prije svega turskom. Taj fenomen je istražen u djelima Safveta Bašagića, Muhameda Mujezinovića, Hazima Šabanovića, Fehima Nametka i Smaila Balića. Esencijalno, radi se o izuzetno vitalnoj spisateljskoj aktivnosti koja je pokrivala velik dio ljudske aktivnosti (lirsku i mističnu poeziju, teologiju, medicinu, matematiku, logiku, alhemiju, astronomiju, filologiju, putopise, naznake historiografije,..)- i to golema većina na turskom, manji dio na arapskom, te najmanji na perzijskom. Među mnogobrojnim autorima se ističu Hasan Kafi Pruščak, Šejh Jujo, Nerkesi, Derviš-paša Bošnjak, Arif Rizvanbegović Stočević, Mula Mustafa Bašeskija, Salih Muvekkit, Fevzija Mostarac, Muhamed Enveri Kadrić... Veliki je dio tih tekstova ostao je aktuelan, jer je posvećen političko-povijesnoj problematici (razne bune, upad Eugena Savojskog u Sarajevo, ..), te opisima Rusije koje su napisali zarobljenici iz Bosne. Tu su i značajna djela historiografije npr. Muvekkita, Kadrića. U taj dio korpusa pismenosti i književnosti spada o brojna epigrafika na nišanima (grobljima), što je područje koje je sistematski obradio ugledni paleograf i epigrafičar Mehmed Mujezinović.
Situacija u 20. stoljeću i standardizacija
thumb|250px|[[Gramatika bosanskog jezika (1890)]]
Tokom 20. stoljeća bosanska varijanta je prošla kroz mnoge mijene, od kojih će biti zabilježene i komentirane samo najvažnije. Prvi, i vjerovatno najvažniji period u formiranju savremene bosanske standardne varijante je razodoblje prijelaza 19. u 20. stoljeće. Jezik najvažnijih autora toga vremena je, u većini svojih glavnih crta, praktički istovjetan sadašnjem, propisanom u pravopisnim priručnicima, gramatikama i rječnicima Isakovića, Halilovića i Jahića. Naravno, ovdje valja napomenuti da je taj jezični izraz bio više implicite normiran, tj. pokazivao je ujednačenost u praksi, bez pridržavanja strogih preskripcija jezičnih savjetnika. Potencijalni prigovor fizionomiji jezika u najistaknutijih autora toga doba (Bašagić, Ćazim Ćatić, Mulabdić) mogao bi se svesti na sljedeće: budući da su djela tih pisaca bili uglavnom objavljivana u Hrvatskoj, njihov jezični izraz nije reprezentativan jer odslikava ideološki izbor objavitelja i nekad i spomenutih autora. Taj, na prvi pogled racionalan prigovor, uvjerljivo je pobijen detaljnom gramatičkom, leksičkom i drugom tekstualnom analizom jezičnog izraza navedenih spisatelja, koja nepobitno pokazuje da se radi o logičkom produžetku i nasljedovanju bosanskog književnog izraza prošlih stoljeća, a prvenstveno literature 19. stoljeća prije Austro-Ugarske okupacije. Drugo razdoblje je doba Kraljevine SHS ili, kasnije, Jugoslavije. Za vrijeme NDH bio je izražen i puristički radikalizam, kada je puristička tendencija nekih hrvatskih preskriptivaca dovedena do apsurda. U tim vremenima je u djelima većeg broja bosanskih pisaca ipak sačuvan autentičan izraz (Enver Čolaković, Hasan Kikić, Hamdija Kreševljaković).
Odlike bosanske varijante su sljedeće:
Raspadom Jugoslavije i za vrijeme rata u Bosni i Hercegovi intenzivirana je kodifikacija bosanske varijante, i to u rječnicima Alije Isakovića, pravopisu Senahida Halilovića i gramatikama Dževada Jahića i Senahida Halilovića. Odlike njihovih normativističkih djela su češća upotreba orijentalizama ("turcizmi" i "arabizmi") i očuvanje fonema "h" i "f" u izvjesnom broju riječi kao odraz posebnosti govora Bošnjaka.
Tlapitzac, San Pablo del Monte
Tlapitzac je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini San Pablo del Monte.
Cai Guo-Qiang
Cai Guo-Qiang (grad Quanzhou, provincija Fujian. 8. decembar 1957 in ) je kineski umjetnik koji trenutno živi u New Yorku Poznat je po tome što je koristio barut u svojim umjetničkim instalacijama.
Tlahualilo de Zaragoza, Durango
Tlahualilo de Zaragoza je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Durango.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8588 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1094 m.
Frascati (vino)
Frascati je vrsta talijanskog bijelog vina kontroliranog geografskog porijekla (talijanski: Denominazione di Origine Controllata akronim DOC) iz Lazia, Provincija Rim točnije iz okolice Frascatija, koji leži u brdima Masiva Colli Albani.
To je suho vino, lagano kiselkasto koje ima do 11,0 % alkohola.
Karakteristike i historija
Konzorcij Frascati proizvodi tri vrste vina; već navedeni, najmasoviji i najpoznatiji - Frascati DOC, ali i Frascati Superiore DOCG (talijanski: Denominazione di origine controllata e garantita) u manjim količinama, od kojih ona sa oznakom Riserva moraju odležati 12 mjeseci u drvenim bačvama i Cannellino di Frascati DOCG, vino kasne berbe koje ima minimalno 12,0 % alkohola i vrlo je slatkasto.
Padine Albanskih brda (Colli Albani) su vulkanskog porijekla, pa je tlo bogato kalijem, blaga mediteranska klima, vrućih suhih ljeta i zima sa puno kiše, uz stalne maestrale sa Tirenskog mora idealna su kombinacija za visokokvalitetno grožđe od kog se pravi Frascati.
On se proizvodi od vrlo starih sorti bijelog grožđa vrste malvazija, koje se lokalno zovu; Malvasia Puntinata, Malvasia di Candia (malvazija s Krete), Greco, Bombino i Bellone.
Historija
U Frascatiju se vinova loza uzgaja najmanje 3000 godina, zna da su tu vinograde imali Latini, Etruščani i Rimljani, a u vinima uživali brojni carevi, pape i obični svijet.
Murati, Asti
Murati je naselje u Italiji u provinciji Asti, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 175 m.
Opština Vista Hermosa, Michoacán
Vista Hermosa je opština u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán.
Cozzi, Cosenza
Cozzi je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Pobjeda (novine)
Pobjeda su crnogorske novine koje izlaze od 1944. godine. Prvi broj je izdan za vrijeme Drugog svjetskog rata u Nikšiću, a nakon tri broja su se počele izdavati na Cetinju. Od 1954. se izdaju u Podgorici. Sve do 1975. su bile dvonedeljnik, a otada su prešle na dnevno izlaženje. Do 1990-ih su bile jedine dnevne novine u Crnoj Gori, a tek 2000-ih su im dio čitateljstva preuzele privatne novine Dan i Vijesti. Sve do 2010. su se objavljivale na ćirilici kada je, nakon ankete čitatelja, odlučeno da se počnu objavljivati na latinici, jer su tako odustale od ćirilice.
Uz Pobjedu se izdaje Arena, jedini crnogorski sportski dnevni list, a od 2010. i Magazin.
Opština Vista Hermosa, Michoacán
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 2764 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1540 m.
Santa Rosalía, Álamo Temapache
Santa Rosalía je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Álamo Temapache.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 314 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 9 m.
Opština Ostroveni, Dolj
Ostroveni je opština u Rumuniji u okrugu Dolž.
Mali Podlog
Mali Podlog je naselje u Općini Krško u istočnoj Sloveniji. Mali Podlog se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Mali Podlog je imao 103 stanovnika.
Opština Ostroveni, Dolj
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 40 m.
Las Huertas, Lagos de Moreno
Las Huertas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Lagos de Moreno.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 58 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2257 m.
Usborne
Planina Usborne (engleski: Mount Usborne, španjolski: Cerro Alberdi ) je najviša planina na otoku Istočni Falkland i cijelom Falklandskom arhipelagu visoka 705 m.
Geografske karakteristike
Planina Usborne leži u sredini Istočnog Falklanda pored kanala Choiseul i naselja Darwin koje leži u podnožju planine. Planina je dio masiva Wickham Heights, koji se proteže od zapada prema istoku po čitavoj širini otoka i geološki razdvaja Istočni Falkland od poluotoka Lafonia.
O toj planini pisao je još Charles Darwin u 9 poglavlju svoje Zoologije sa puta brodom Beagle (Zoology of the Voyage of H.M.S. Beagle), koji je posjetio Falklandske otoke - 1833.
Planina je dobila ime po jednom od kapetana na brodu Beagle - Alexandru Burnsu Usbornu.
San Cristobal, New Mexico
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 273.
Zapotitancillo de Juárez, Santiago Yaveo
Zapotitancillo de Juárez je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Yaveo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 384 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 60 m.
Paricid
Paricid predstavlja čin ubijanja vlastitih roditelja. Dolazi u dva oblika - ubistvu oca (patricid) i majke (matricid). U širem značenju se pod time može podrazumijevati i ubistvo porodičnih posvojitelja, skrbnika, a u patrijarhalnim društvima i glave porodice, odnosno poglavice ili vladara (regicid).
Waldems
Valdems je opština u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 17 opštinskih središta okruga Rajngau-Taunus. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 5.575 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6439016.
La Galera, Manuel Doblado
La Galera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Manuel Doblado.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1724 m.
Miquel Barceló
thumb|right|Miquel Barceló godine 2011.
Miquel Barceló (Felanitx, Majorca, 1957 -) je španski slikar, poznat po slikama koje kao materijal koriste zemlju i pijesak, odnosno afričku državu Mali kao glavne motive.
Marocco, Venezia
Marocco je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 842 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 3 m.
Bukovac Perjasički
Bukovac Perjasički je naseljeno mjesto grada Slunja, na Kordunu, Karlovačka županija, Republika Hrvatska.
Geografija
Bukovac Perjasički se nalazi oko 21 km sjeverno od Slunja.
Istorija
Bukovac Perjasički se od raspada Jugoslavije do avgusta 1995. godine nalazio u Republici Srpskoj Krajini.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, naselje Bukovac Perjasički je imalo 3 stanovnika.
Jutarnji list (1912–1941)
Jutarnji list, dnevnik što je u Zagrebu izlazio od 28. veljače 1912. do 13. travnja 1941.
El Trece, Huitzilac
El Trece je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Huitzilac.
Toples
right|thumb|[[Paul Gaugin: Dvije Tahićanke, slika iz 1899]]
Toples (toplessness, skraćeno topless) ili gologrudost je izraz koji u najširem, odnosno doslovnom smislu označava djelomičnu golotinju čija je karakteristika nepokrivenost gornje polovice tijela odjećom. U užem, i daleko češćem smislu, se pod time podrazumijeva isključivo ženska djelomična golotinja, odnosno nepokrivenost dojki i bradavica.
Gotovo uvijek se primjenjuje na takve situacije u javnosti, odnosno za žene koje pokazuju svoje gole grudi se govori da su "u toplesu". Izraz "toples" može označavati i lokacije gdje se očekuje da će žene biti tako razodjevene, bilo kao dio posla (toples bar) bilo u svrhu vlastite rekreacije (toples plaža).
Tanga
thumb|Tanga Tanga je vrsta donjeg veša ili kupaćeg kostima.
Draževo (Makedonija)
Draževo je naselje u Republici Makedoniji, u krajnje jugoistočnom delu države. Draževo je u sastavu opštine Novo Selo.
Prirodni uslovi
Draževo je smešteno u krajnje jugoistočnom delu Republike Makedonije, blizu državne tromeđe sa Grčkom i Bugarskom (4 km jugoistočno od sela). Od najbližeg grada, Strumice, naselje je udaljeno 28 kilometra istočno.
Naselje Draževo se nalazi u istorijskoj oblasti Strumica. Naselje je položeno na jugoistočnom obodu Strumičkog polja, na mestu gde se ono izdiže u prva brda, koja ka jugu prelaze u planinu Belasicu. Nadmorska visina naselja je približno 340 metara.
Mesna klima je blaži oblik kontinentalne zbog blizine Egeja (žarka leta).
Mali Trn
Mali Trn je naselje u Općini Krško u istočnoj Sloveniji. Mali Trn se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Mali Trn je imao 35 stanovnika.
Muncelu Mare, Vețel
Muncelu Mare je naselje u Rumuniji u okrugu Hunedoara u opštini Vețel.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 94 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 775 m.
Pirocco, Pavia
Pirocco je naselje u Italiji u provinciji Pavia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 62 m.
Prato d'Era, Pisa
Prato d'Era je naselje u Italiji u provinciji Pisa, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 155 m.
Condes (Jura)
Kond je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Jura koja pripada prefekturi Lon le Sonije.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 108 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 52 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,05 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 320 metara (maksimalnoj 600 m, a minimalnoj 300 m).
WAZ-Mediengruppe
WAZ-Mediengruppe njemačka je medijska tvrtka sa sjedištem u Essenu. Izdaje novine i tjednike s ukupno više od 500 izdanja u devet država. U Njemačkoj se tvrtka nalazi na trećem mjestu po veličini.
Pored Njemačke djeluje na tržištima Austrije, Hrvatske, Mađarske, Bugarske, Srbije, Rumunjske, Albanije, Makedonije i Rusije. Posjeduje i dijelove austrijske Kronen Zeitung i Kuriera.
Od prosinca 1998. WAZ Media Group posjeduje udio od 49% Europapress Holdinga.