cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sahat-kule u Travniku
Sahat-kula u Gornjoj čaršiji
Radila je sve do 14. juna 1973. godine, kada se iznenada srušila. Godine 1977. je rekonstruisana i identična je onoj prvobitnoj u svim elementima osim kod debljine i vrste zida. Ovaj put je kula »zidana« u armiranom betonu sa oblogom od sedre. Debljina zidova je sada manja i iznosi 0,6 m od one prvobitne koja je iznosila 1,0 m.
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika na sjednici održanoj od 15. do 21. marta 2005. godine donijela je odluku da se sahat-kula u Gornjoj čaršiji proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Ovu odluku Komisija donijelo je u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović (predsjedavajuća), Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo i Tina Wik.
Salamina (Kipar)
right|thumb|300px|Salamis right|thumb|300px|Teatar u Salamisu
Salamis ili Salamina je antički grad na istočnoj obali Kipra, 6 kilometara severno od današnjeg grada Famaguste.
Istorija
Najraniji arheološki nalazi su iz 11. veka pne. (kasno bronzano doba). Ruda bakra, koja se nalazila na Kipru učinila je Kipar značajnim na trgovačkim putevima. Grad Salamis spominje se u asirijskim natpisima, kao jedna od kraljevina na Kipru. Asirijska vojska je 877. pne. prvi put došla do Mediterana. Gradovi-kraljevine na Kipru su 708. pne. odali počast Sargonu II, kralju Asirije. Prvi novčići su kovani u 6. veku pne. prema persijskim prototipima.
Kipar je bio pod kontrolom Asirije, ali gradovi-države su uživali relativnu nezavisnost dok god su plaćali danak asirijskom kralju. To je omogućilo kraljevima različitih kiparskih gradova da nagomilaju dovoljno bogatstva.
Mitski osnivač Salamisa je Teuser, sin Telamona, koji se nije mogao vratiti iz Trojanskog rata, jer nije osvetio svoga brata Ajaksa. Kod Salamisa se 450. pne. odigrala Bitka kod Salamine na Kipru između Atine i Persije. (Ta bitka se ne smije zameniti sa bitkom kod Salamine 480. pne. u Grčkoj).
Istoriju Salamisa u ahajskom i klasičnom periodu iznio je Herodot i Isokrat. Salamis je bio glavni grad Kipra i predvodio je ostale gradove u pokušaju da se oslobode persijske vlasti. Najpoznatiji vladar Salamisa je bio Evagora (410-374. pne.), koji je postao vladar celog ostrva i uspeo da postigne nezavisnost od Persije. Artakserks je posle toga opsedao Salamis. Pod kraljem Evagorom grad je napredovao i iz toga perioda siu mnogi spomenici grčke kulture i umetnosti.
Nakon što je Aleksandar Makedonski osvojio Persiju, Ptolemej I Soter je vladao Kiprom. Ptolemej je prisilio svoga guvernera ostrva da počini samoubistvo. Na njegovo mesto je došao Ptolemejev brat. Salamis je i dalje ostao glavni grad. Kod Salamisa se 306. pne. odvijala pomorska bitka između Demetrija Poliorketa i Ptolemeja. Demitrije je pobedio i zauzeo Kipar.
Kada su Rimljani preuzeli ostrvo Salamis je bio deo rimske provincije Kilikije, a sedište guvernera je premešteno u Pafos. Iako je pafos bio glavni grad Salamis je i dalje bio jako značajan. Rimski carevi Trajan i Hadrijan su obnovili ili iznova izgradili javne građevine.
Sveti Varnava je doneo u 1. veku hrišćanstvo na Kipar. Navodno je Varnava propovedao u Aleksandriji i Rimu, a kamenovan je 61. u Salamisu. On se smatra osnivačem kiparske pravoslavne crkve.
Nekoliko potresa uništilo je Salamis u 4. veku. Grad je ponovo izgrađen kao Konstancija i postao je sedište biskupa. Grad je imao i problem sa upropaštavanjem luke, apa je nazadovao. Potpuno je napušten u 7. veku za vreme arapskih invazija.
Razarači klase Beograd
Razarači klase Beograd, bila su tri razarača Jugoslavenske kraljevske ratne mornarice; Beograd, Zagreb i Ljubljana, izgrađena od 1937. do 1938.
Historija gradnje
Nakon faze suradnje sa Velikom Britanijom od koje je ranih 1930-ih nabavljen razarač Dubrovnik. Kraljevina Jugoslavija se nakon reobnove Male Antante ponovno zbližila sa Francuskom. Ona je na kraju pristala ugrađivati škodine topove pa je Jugoslavenska kraljevska ratna mornarica od nje naručila seriju od 3 razarača, po uzoru na njihov razarač - L`Adroit, koji je u to vrijeme slovio kao vrlo brzi i moderno koncipirani brod.
Razdrto (Postojna, Slovenija)
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 168 stanovnika.
Razarači klase Beograd
Historija gradnje
Prema sklopljenom ugovoru, prvi brod Beograd projektiran je i izgrađen u francuskom brodogradilištu - Siege Social Ateliers et Chanties de la Loire iz Nantesa od 1936. do decembra 1937. , a slijedeća dva Ljubljana i Zagreb izgrađena su po istom dizajnu u splitskom brodogradilištu Jadranska brodogradilišta A.D. - 1938. koje su Francuzi tehnološki osposobili za taj posao.
Oprema i naoružanje
Prema sklopljenom ugovoru, dobavljač za glavne topove bila je čehoslovačka firma Škoda, zbog političkog savezništva u Maloj Antanti. Tako da su razarači bili naoružani sa 4 topa od 120 mm sa štitovima, 4 protuavionska topa kalibra 40 mm međusobno razdvojena (koje je isporučila švedska firma Bofors), 6 torpednih cijevi od 550 mm, 2 mitraljeza od 12,7 mm, 30 mina i jednim klizačem dubinskih bombi. Za pogonski dio dobavljači su bile britanske kompanije; kotlove je isporučio Yarrow Shipbuilders, a turbine Parsons Marine Steam Turbine Company za razarače Zagreb i Ljubljana, a Curtiss za Beograd.
Santa Teresina, Venezia
Santa Teresina je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 231 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 0 m.
Dompierre-sur-Chalaronne
Dompjer sir Šalaron je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu En (Rona-Alpi).
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 268, a gustina naseljenosti je iznosila 56 stanovnika/km².
Stih
Stih je ritmička, zvukovna, sintatička i značenjska cjelina. Definira se kao redak u metričkoj kompoziciji, npr. pjesmi.
Stih kao ritmička cjelina znači da na temelju prirodnog govora autor stvara novi, originalni ritam koji u pjesmi postaje nositelj dodatnog značenja. Zvukovna je cjelina jer ga karakterizira posebna zvukovna organizacija utemeljena na sugestivnom zvučanju pojedinih glasova i rimi. Sintatička je cjelina jer poredak riječi unutar stiha nikada nije slučajan, jer pjesma time dobija dodatno značenje. Što se značenja tiče, osim značenja samih riječi, stih kao cjelina sadrži i sva dodatna značenja postignuta ritmom, zvukovnom organizacijom i poretkom riječi.
Docciola, Pistoia
Docciola je naselje u Italiji u provinciji Pistoia, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 588 m.
Valleandona, Asti
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 147 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 174 m.
José Lira, Zaragoza
José Lira je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Zaragoza.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 372 m.
Portillo Chivato, Santo Domingo Nuxaá
Portillo Chivato je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santo Domingo Nuxaá.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 28 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2009 m.
Agua Dulce, San Marcos
Agua Dulce je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini San Marcos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 6 m.
Iranski okruzi
mini|desno|400px| [[Iranske pokrajine (istaknute crnim linijama) i okruzi (istaknuti plavim linijama)]] Iranski okruzi (perz. شهرستان, šaherestān; šaher ⇒ grad + stan ⇒ domovina) predstavljaju drugi stupanj upravne podjele Irana odnosno jedinice lokalne samouprave na čijem je čelu farmandar. Okruzi su grupirani u prvostupanjske pokrajine (perz. ostan), dok se nadalje dijele na trećestupanjske kotare (perz. bahš), te gradove (perz. šaher) ili općine (perz. dehestān) kao posljednji stupanj.
Organizacija
Organizacijska struktura upravnih podjela prikazana je u donjoj shematskoj tablici: pokrajine (<tt>P</tt>) se dijele na nekoliko okruga (<tt>O1</tt> i <tt>O2</tt>), a okruzi na kotare među kojima je jedan središnji i najčešće nosi ime glavnog grada pokrajine odnosno okruga. Nadalje, kotari se sastoje od jednog ili više gradova odnosno općina (sastavljenih od sela). Pojedini se kotari sastojati isključivo od sela, dok okrug po pravilu uvijek sadrži neki veći grad po kojem je u većini slučajeva i imenovan.
Kod upravne podjele postoje i dva specifična izuzetka: Komska pokrajina koja nije podjeljena na okruge već izravno na kotare (tj. pokrajina predstavlja i okrug), te megalopolis Teheran čija se urbana aglomeracija proteže preko četiri okruga − Teheranskog, Islamšaherskog, Rajskog i Šemiranatskog.
Okruzi kao upravne jedinice uvedene su 1937. godine i država je prvotno bila podijeljena na 49 okruga. Prema posljednjem službenom popisu stanovništva iz 2006. (1385. AP) Iran je imao ukupno 336 okruga, 889 kotara, 1016 gradova i 2400 općina. Početkom 2013. godine broj okruga povećao se na 397. Pokrajine s najvećim brojem okruga su Fars (29), Razavi Horasan (28) i Huzestan (27), a one s najmanjim (izuzevši Komsku) su Alborška i Kazvinska pokrajina (6). Teheranski okrug sa 8,293.140 stanovnika najmnogoljudniji je u zemlji, dok Abumuški okrug koji obuhvaća otoke Abu Musu, Veliki i Mali Tunb predstavlja najmanji (24,3 km²) i najrjeđe naseljeni okrug (5263 st.).
Butea, Butea
Butea je naselje u Rumuniji u okrugu Jaš u opštini Butea.
Weddelbrook
Vedelbrok je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 95 opštinskih središta okruga Zegeberg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.014 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1060095.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Zegeberg Vedelbrok se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Zegeberg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 19 metara. Površina opštine iznosi 14,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.014 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 72 stanovnika/km².
Mineral del Cubo, Guanajuato
Mineral del Cubo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Guanajuato.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 498 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2282 m.
La Media Luna, Lagos de Moreno
La Media Luna je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Lagos de Moreno.
El Pinito, Chihuahua
El Pinito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Chihuahua.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1631 m.
El Tecolote, Ensenada
El Tecolote je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Ensenada.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 304 m.
Hour of Penance
Hour of Penance je talijanski tehnički death metal bend osnovan 1999. godine u Rimu.
Povijest
Svoj šesti, najnoviji studijski album Regicide objavili su svibnju 2014. Gitarist Paolo Pieri za album je izjavio: "Regicide se bavi temama o uništenju i ubijanju kralja - bili to vlastiti strahovi, predrasude ili dogme koje gradimo oko sebe kako bi se nosili sa stvarnošću. Samo otpuštanjem tih iluzija i rušenjem zidova neznanja i straha koje stvaraju društvo, religija te svaka disfunkcionalna vlast s kojima se susrećemo u životu, možemo početi iznova graditi vlastiti put kao slobodni ljudi koji nemaju potrebe za kraljem." Snimili su i videospot za pjesmu "Reforging the Crowns". Imaju više od 200 nastupa diljem svijeta, te su među ostalim svirali sa bendovima Behemoth, Skeletonwitch, Cannibal Corpse, The Black Dahlia Murder, Devildriver, Psycroptic, Deicide, Belphegor i Nile. Postava je često puta mijenjana, te je trenutačno najdugoviječniji član gitarist Giulio Moschini koji se pridružio sastavu 2004. godine.
Stil
Hour of Penance sviraju relativno kompleksni death metal, više fokusiran na brutalnost i brzinu (brutal death metal). Pjesma "Apothesis" sa albuma Paradogma sadrži elemente progresivnog metala, što je iznimka od ostalih pjesmi. Kao glazbene uzore gitarist Giulio Moschini navodi sastave Morbid Angel, Hate Eternal, Cannibal Corpse, Suffocation i Nile, te posebice Sepulturin album Beneath the Remains.
Većina tekstova njihovih pjesama je o kritici religije, te o političkim i filozofskim temama. Na albumu The Vile Conception nalazi se citat iz Hobbesove knjige Levijatan: Strah od nevidljive sile izmišljene u svijesti ili zamišljene iz javno dopuštenih priča jest religija. Ime njihovog petog albuma Paradogma složenica je grčkih riječi para i dogma što bi se moglo prevesti kao "protiv dogma".
Ravne na Blokah
Ravne na Blokah je naselje u slovenskoj Općini Bloki. Ravne na Blokah se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 68 stanovnika.
Dynasty (sezona 6)
Šesta sezona serije Dynasty je premijerno emitovana na kanalu ABC od 25. septembra 1985. godine do 21. maja 1986. godine.
Radnja sezone
1980-ih, a i kasnije, se nagađalo kako je ovako drastičan producentski potez bio poveden nastojanjem da se izvrši pritisak na glumce koji su, svjesni svoje planetarne prepoznatljivosti, tražili sve veće honorare u zamjenu za nastavak angažmana u sljedećoj sezoni. U svakom slučaju, ti su pregovori urodili plodom. Na početku šeste sezone (1985/86) se ispostavilo kako su svi likovi, osim dvoje sporednih, preživjeli pokolj usprkos kiši metaka kojoj su bili izloženi.
Publika, iako naviknuta na "sapunske" obrate, ovaj neočekivan, ali ne previše uvjerljiv, ishod nije dočekala s' velikim oduševljenjem. Kasniji kritičari su "moldavijski pokolj", odnosno njegovo razrješenje, kasnije nazvali trenutkom kada je Dinastija "preskočila morskog psa".
Likovi Jeffa i Fallon su napustili šestu sezonu kako bi nastupili u seriji The Colbys koja se snimala sljedeće dvije sezone. Iako su uvedeni novi likovi koji bi ih trebali zamijeniti, odnosno ubačeni novi zapleti, Dinastija je te sezone počela gubiti na prepoznatljivosti.
Epizode
Lista epizoda serije Dynasty
Porto Ceresio, Varese
Porto Ceresio je naselje u Italiji u provinciji Varese, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2917 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 350 m.
Jaros
Jaros, Giaros, je jedno malo grčko ostrvo koje je danas nenaseljeno. Ovo malo ostrvo leži u Egejima između većih ostrva, Andros, Tinos, Siros, Kitnos i Kea. Ostrvo ima dužinu 8,5 km, a širina mu doseže blizu 4,5 km, tako da njegova površina dostiže veličinu od 37 km². Vegetacija je na ostrvu dobro razvijena, ostrvo je dosta brdovito, a njegova najviša tačka iznosi 490 metara.
Djela Antonija Gaudíja
Antoni Gaudí je bio katalonski arhitekt koji je pripadao stilu Art Nouveau, a slavan je po svom jedinstvenom arhitektonskom stilu i originalnim građevinama.
Capatelli, Bergamo
Capatelli je naselje u Italiji u provinciji Бергамо, u regiji Ломбардија.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 109 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 558 m.
Djela Antonija Gaudíja
Njegova djela koja se većinom nalaze u Barceloni, ili u njenoj neposrednoj blizini, svjedoče o njegovom iznimnom kreativnom doprinosu razvoju arhitekture i tehnologija izgradnje u kasnom 19. i početkom 20. stoljeća. Ovi spomenici predstavljaju eklektični, kao i vrlo osobni stil umjetnika koji je dobio odriješene ruke u dizajniranju vrtova, skulptura i sveukupne dekorativne umjetnosti na građevinama.
Jaros
Koordinate: 37° 37' Sgš; 24° 43' Igd
Djela Antonija Gaudíja
Sedam ovih objekata su UNESCO-va svjetska baština: Casa Vicens; Gaudíjev rad na fasadi "Rođenja" i kripte crkve Sagrada Familia, Casa Batlló, kripta u Colonia Güell, ali i prije upisana djela kao što su Casa Milà, Park Güell i Palau Güell.
Popis djela
mini|200px| Originalni nacrt nedovršene crkve u Coloniji Güell.
Jaros
Od 1948. pa sve do 1974. godine, oko ljudi 22,000 bilo je eksportovano ili zatvoreno na ovome ostrvu.
Danas grčka vlada često koristi ovo ostrvo za strateške vježbe, a većina objekata koji se nalaze na ostrvu, više služe kao spomenici na sjećanje onima koji su tu propatili.
Due Bandiere, Piacenza
Due Bandiere je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 122 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 219 m.
Switzer, West Virginia
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Zapadna Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 595, što je 543 (-47,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Las Iguanas, Tempoal
Las Iguanas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tempoal.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 105 m.
Sista paret ut
Sista paret ut je švedski crno-bijeli igrani film snimljen 1956. u režiji Alfa Sjöberga, a za koji je scenario napisao Ingmar Bergman. Po žanru je drama. Protagonist, koga tumači Björn Bjelfvenstam, je mladić čiji su se roditelji rastali u djetinjstvu, i koji je zbog toga skeptičan prema tome da će i sam moći održati ljubavnu vezu.
Kilómetro 107, Puente de Ixtla
Kilómetro 107 je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Puente de Ixtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1010 m.
Cezura
Cezura je pauza u stihu.
Bonnefoi
Bonfoa je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Orn koja pripada prefekturi Mortanj o Perš.
Cezura
Primjer: U simetričnom desetercu cezura se javlja iza petog sloga.
Bonnefoi
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 131 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 24 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,39 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 300 metara (maksimalnoj 290 m, a minimalnoj 217 m).
Cezura
Cezura u muzici
right|thumb|140px|Tri moguća načina zapisa znaka za cezuru.
Mokreni
Mokreni su naselje u Republici Makedoniji, u središnjem države. Mokreni pripadaju opštini Čaška.
Cezura
Cezura u muzici
Cezura (eng. caesura i fr. césure) je znak koji se upisuje u notni tekst između dva motiva, dve fraze ili dva odseka i ukazuje da na tom mestu izvođač treba da načini kratak predah. Za svirače na duvačkim instrumentimama i pevače, to je mesto gde treba da uzmu vazduh.
Ovaj znak piše se u obliku zareza (٫ ), dve kose crte (″) ili velikog latiničnog slova v ( ۷ ).
Mokreni
Prirodni uslovi
Mokreni su smešteni u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Velesa, naselje je udaljeno 40 km jugozapadno.
Naselje Mokreni se nalazi u istorijskoj oblasti Azot. Naselje je smešteno u dolini reke Babune. Jugozapadno od naselja izdiže se planina Babuna. Nadmorska visina naselja je približno 560 metara.
Mesna klima je kontinentalna.
Stanovništvo
Prema istom popisu pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).
Većinska veroispovest je pravoslavlje.
Ciénega del Pedregal, Guanajuato
Ciénega del Pedregal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Guanajuato.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 500 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1853 m.
Ravnik (Bloke, Slovenija)
Ravnik je naselje u slovenskoj Općini Bloki. Ravnik se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Lake Arthur, New Mexico
Lejk Artur je grad u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 436, što je 4 (0,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ravnik (Bloke, Slovenija)
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 33 stanovnika.
Žanr
Žandr (iz francuskoga Genre = "podvrsta") raspodjela je specifičnih oblika umjetnosti po kriterijima relevantne forme (npr. filmski žanr, glazbeni žanr ili književni žanr). U svim područjima umjetnosti žanrovi su, međutim, nejasne kategorije bez fiksne granice. Mnoga djela prelaze granice žanrova i koriste kombinacije.
Opština Teliucu Inferior, Hunedoara
Teliucu Inferior je opština u Rumuniji u okrugu Hunedoara.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 342 m.
San Giacomo Mulino, Ragusa
San Giacomo Mulino je naselje u Italiji u provinciji Ragusa, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 86 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 502 m.
Cerro Negro, Santo Domingo Nuxaá
Cerro Negro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santo Domingo Nuxaá.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 27 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2375 m.
Doganaccia, Pistoia
Doganaccia je naselje u Italiji u provinciji Pistoia, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1475 m.
Ravne (Cerknica, Slovenija)
Ravne je naselje u slovenskoj Općini Cerknici. Ravne se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 38 stanovnika.
Xochititla, Axtla de Terrazas
Xochititla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Axtla de Terrazas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 83 m.
Belut
Belut (Белу̀т) je naselje u Srbiji u opštini Bosilegrad u Pčinjskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 55 stanovnika (prema popisu iz 2002. bilo je 85 stanovnika).
Strofa
S obzirom na broj stihova, razlikuju se sljedeće vrste kitica ili strofa:
Belut
Demografija prema popisu iz 2002. godine
U naselju Belut živi 68 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 45,1 godina (43,5 kod muškaraca i 46,8 kod žena). U naselju ima 27 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,15.
Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Bugarima (prema popisu iz 2002. godine).
Strofa
Najpoznatija i najkorišćenija je strofa od četiri stiha - katren.
Pjesma od četrnaest stihova, sastavljena od dva katrena i dvije tercine, naziva se sonet. Kada se 14 soneta međusobno povežu tako da se završni stih prethodnog soneta javlja kao prvi stih narednog soneta, i od tih ponovljenih 14 stihova dobije se petnaesti - majstorski sonet, onda nastaje takozvani sonetni venac. Sonetni venac je pesnički oblik nastao vrlo rano (još u 13. veku u Italiji). Pisao ga je slovenački pjesnik France Prešern, a u srpskoj poeziji se javlja u pjesnišvu novijih stvaralaca (Branko Miljković, Milosav Tešić i drugi). U srpskoj poeziji postoji više od 30 sonatnih vjenaca.
Ako se jedna misaona cjelina ne završava u jednom stihu ili strofi nego se prenosi u naredni stih ili strofu, nastaje opkoračenje:
Refren je figura ponavljanja. Nastaje kada se jedna riječ ili grupa riječi, ili cijeo stih, ponavljaju posle svake strofe ili nakon većeg broja stihova. Upotreba refrena ističe osnovno pesnikovo osećanje ili misao koja je bitna za cijelu pjesmu i pjesnikovo raspoloženje izraženo u pjesmi.
Tlatelpa, Zacatelco
Tlatelpa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini Zacatelco.
Antimilos
Antimilos, ili Erimomilos, je jedno ostrvo koje pripada Grčkoj, nije naseljeno, a pripada grupi ostrva Kikladi, u Egejskom moru. Ostrvo leži oko 20 km sjeverozapadno od luke ostrva Milos, a svojom dužinom od 4 km i širinom od 3 km obezbjeđuje sebi površinu veličine preko 10 km².
Tlatelpa, Zacatelco
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2183 m.
Antimilos
Koordinate: 36° 47' 20" Sgš 24° 14' 20" Igd
Antimilos je ostrvo siromašno vegetacijom, a naseljeno je samo divljim kozama i kunićima. Ostrvo je brdoviti, vulkanskog je porijekla, a najviša tačka ostrva je 684 metara. Ostrvo se može posjetiti prilikom turističke sezone sa malim turističkim brodićima koji voze sa ostrva Milos.
Znamenitosti od istorijske vrijednosti na ovom ostrvu ne postoje, ali postoji nekolicina lijepih zalijeva za kupanje, koji su slobodni za turiste.
Лозничко Поље
Лозничко Поље је насељено место града Лознице у Мачванском округу. Према попису из 2011. било је 7556 становника.
Демографија
У насељу Лозничко Поље живи 6190 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 37,5 година (36,6 код мушкараца и 38,4 код жена). У насељу има 2432 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 3,26.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пораст у броју становника.
Vallenervi, Asti
Vallenervi je naselje u Italiji u provinciji Asti, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 36 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 263 m.
Weddingstedt
Vedingštet je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 115 opštinskih središta okruga Ditmaršen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.303 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1051122.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ditmaršen Vedingštet se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Ditmaršen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 10 metara. Površina opštine iznosi 17,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.303 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 129 stanovnika/km².
Plan Nacional Agrario, Ensenada
Plan Nacional Agrario je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Ensenada.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 430 m.
La Vuelta del Charco, San Marcos
La Vuelta del Charco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini San Marcos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 14 m.
Opština San Andrés Paxtlán, Oaxaca
San Andrés Paxtlán je opština u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 1157 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 2271 m.
Bitka kod Lincolna (1141)
Bitka kod Lincolna, poznata i kao Prva bitka kod Lincolna odigrala se 2. februara 1141. kraj engleskog grada Lincoln za vrijeme građanskog rata zvanog Bezvlašće između snaga kralja Stephenu na jednoj, i pristaša carice Matilde na drugoj strani. Pristaše Matilde, kojima je zapovijedao njen polubrat Robert od Gloucestera, su odnijele pobjedu prilikom čega je Stephen zarobljen, a Matilda nakratko preuzela englesko prijestolje.
Situacija pred bitku
Tokom vladavine kralja Stivena od Engleske, uvek buntovni feudalci zapadne Engleske podigli su ustanak i oružjem zauzeli Linkoln. Početkom januara kralj Stiven ga je preoteo, ali je morao da opsedne buntovnike u utvrđenom zamku gde su se bili povukli. Grofovi Ranulf od Čestera i Robert od Glostera pošli su da deblokiraju zamak. Stiven nije izbora sem da primi bitku.
Bitka
Kralj je rasporedio svoju malobrojnu vojsku u tri grupe ~ najveći deo vitezova je sjahao za borbu peške i okupio se oko kraljeve zastave zajedno sa milicijom grofovije i građanima Linkolna koji su bili naklonjeni kralju. Ispred linije su bile postavljene dve male grupe konjanika. Buntovnici su zauzeli sličan raspored, ali su na desnim krilu imali velške strelce. Po broju konjanika snege su bile prilično izjednačene, ali je, prema nekim izvorima, u broju pešadinaca Stiven bio jači.
Kraljevska konjica je bila razbijena u prvom naletu, pa više nije ni pokušavala da se prikupi i nastavi borbu a to je bilo ravno izdaji. Ostavljena kraljeva pešadija je podlegla u žestokoj borbi, a kralj Stiven je zarobljen.
Ova bitka je vođena u tipičnoj engleskoj taktici XIII veka.
Miclăușeni, Butea
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 555 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 232 m.
Porto Valtravaglia, Varese
Porto Valtravaglia je naselje u Italiji u provinciji Varese, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2347 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 211 m.
Ballou, Oklahoma
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 176, što je 34 (23,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Dojenje
thumb|Dojenje novorođenčeta Dojenje je proces u kojem žena hrani novorođenče ili bebu mlijekom iz svojih grudi. Tek rođene bebe odmah u samom početku imaju refleks sisanja i gutanja.
Mehanizam nastanka mlijeka
Već prije same trudnoće započinje priprema organizma trudnice na proces dojenja. Kod većine trudnica na samom početku trudnoće dolazi do povećanja grudi, širenja mliječnih žlijezda što je najčešće praćeno bolom na dodir i osjećajem nelagode kod trudnica. Grudne bradavice postaju tamnije, a areole bradavica se šire. U posljednjim mjesecima trudnoće u grudima majki se stvara takozvano predmlijeko. Izgled i količina mlijeka se mijenja u prvom mjesecu donjenja. Prvih nekoliko dana je gusto i žuto - bogato bjelančevinama. To mlijeko se naziva kolostrum. Poslije njega slijedi prelazno mlijeko tokom dvije sedmice, a potom zrelo mlijeko krajem prvog mjeseca. U punoj laktaciji ženske dojke mogu dnevno izlučiti ukupno oko 800 -{ml}-, pa do 1000 -{ml}-, najviše 1200 -{ml}- mlijeka.
Hormonska regulacija
Međutim, unatoč tome što su tokom trudnoće prisutni svi hormoni potrebni za laktaciju, a mliječne žlijezde potpuno razvijene, u trudnoći ne dolazi do laktacije. Razlog za to su visoke koncentracije hormona estrogena i progesterona, koji sprječavaju učinak prolaktina na žljezdano tkivo dojke.
Prolaktin je polipeptidni hormon kojeg luči hipofiza i koji sudjeluje u nizu biohemijskih događaja u trudnoći, a takođe je najvažniji hormon za biosintezu mlijeka. On omogućava sintezu primarnog proteina - kazeina, neophodnog za produkciju mlijeka. Maksimalna vrijednost prolaktina u organizmu je u trudnoći,a iznosi oko 6000 ng/ml. Izlaskom placente dolazi do naglog sniženja koncentracije estrogena i progesterona te počinje neometano laktogeno djelovanje prolaktina. Laktacija počinje dva do tri dana nakon poroda. Ako žena ne doji, traje najmanje sedam dana, a nivo prolaktina u tom slučaju pada na normalu za oko dvije do tri sedmice.
Prolaktin na kraju trudnoće ima gotovo deset puta veću koncentaciju nego prije same trudnoće. Ipak, pored prolaktina, za laktaciju su neophodni i drugi hormoni, kao što su inzulin, progesteron, estrogen i kortizol. Humani placentarni laktogen takođe ima laktogeno djelovanje.
Nervni podražaj
Podražaj za produkciju prolaktina je dojenje. Dojenjem se nervni podražaji prenose u hipotalamus, gdje se smanjuje produkcija dopamina, koji ima ulogu kočenja lučenja prolaktina. Koncentracija prolaktina postaje normalna tri do četiri mjeseca po porodu, ali se dojenjem održava laktacija jer dojenje stimulira lučenje i oksitocina, hormona koji potiče kontrakciju glatkih mišića u dojkama te tako pomaže istiskivanju mlijeka pri dojenju. Zahvaljujući ovim mehanizmima, količina novostvorenog mlijeka u dojkama je ekvivalentan podojenom mlijeku. Ako se dojka ne prazni, sekrecija mlijeka počinje opadati već nakon 48 sati.
Ishrana dojilje
Prema preporukama američkog National Research Councila dojilja treba dodatnih 500 kcal za stvaranje mlijeka. Takođe treba u prosjeku 50% više kalcijuma, željeza i folne kiseline, a 10 do 25% više proteina, magnezijuma, joda, cinka, selena, vitamina C i vitamina E, B-1 i B-2 u odnosu na potrebe žena koje nisu trudne. Takođe, u vrijeme dojenja povećana je potreba za tečnošću.
Važnost dojenja
Svjetska zdravstvena organizacija (SZO), American Academy of Pediatrics (AAP) i mnoge druge zdravstene organizacije preporučuju dojenje. Majčino mlijeko je prirodna prehrana svakog novorođenčeta i dojenčeta. Dojenjem se djetetu osigurava ne samo hrana nego i toplina, zaštita. Prirodna prehrana utječe na zdravlje djeteta, jer predstavlja optimalnu hranu koja je najbolje probavljiva i utiče na sazrijevanje djetetovog probavnog trakta, štiti novorođenče od infekcije, spriječava razvoj alergijskih bolesti, dijete preko mlijeka dobiva antitijela majke čime se jača otpornost, Dojenjem se između majke i djeteta uspostavlja čvrsta emotivna veza.
Vanjske veze
(Na srpskohrvatskom)
(Na njemačkom)
(Na engleskom)
Reparje
Reparje je naselje u slovenskoj Općini Cerknici. Reparje se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 13 stanovnika.
Murgaš (Makedonija)
Murgaš je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Murgaš pripada opštini Kumanovo.
Prirodni uslovi
Murgaš je smešten u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kumanova, selo je udaljeno 22 kilometara jugoistočno.
Stanovništvo
Murgaš je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imao 63 stanovnika.
Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (98%), a ostalo su Srbi.
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Isidro Aranda Mata, Zaragoza
Isidro Aranda Mata je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Zaragoza.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 340 m.
Edmond Rostand
Edmon Rostan (1. april 1868. - 2. decembar 1918.) je bio francuski pisac i dramatičar, koji je u jeku naturalizma oživeo romantični teatar i pokušao da mu vrati stari sjaj. Njegov "Sirano d Beržerak" osvojio je tadašnju publiku i održao se na pozorišnim repertoarima do danas.
Bio je član Francuske akademije, na poziciji 31, u periodu 1901-1918.
Pendleton, Indiana
Pendlton je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.253, što je 380 (9,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Champlost
Šamplo je naselje i opština u istočnom delu centralne Francuske u regionu Burgonja, u departmanu Jon koja pripada prefekturi Okser.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 766 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 33 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 22,94 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 120 metara (maksimalnoj 293 m, a minimalnoj 101 m).
Opština Petroșani, Hunedoara
Petroșani je opština u Rumuniji u okrugu Hunedoara.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 638 m.
Antiparos
Antiparos je malo ostrvo, oko 35 km² veličine. Takozvano ostrvo-sestra ostrvu Paros, koje je od njega odvojeno jednim 1,5 km² širokim moreuzom. Antiparos pripada grupi ostrva Kikladi, a nalazi se u Egejskom moru.
Iz male luke Punda svakih 10-15 minuta isplovljava redovan trajekt koji spaja ova dva ostrva.
Najviše uzvišenje na ovome 12,5 km dugom i do 5,5 km širokom ostrvu je Profitis Ilias (Profitis Ilias) (300m).
Najznačajnije znamenitosti koje turisti obilaze pod vodstvom turističkih vodiča (odlazi se autobusom, a može i pješice), je impresivna stalaktitna pećina u čiju se utrobu spušta stepeništem, čak do 90 m dubine.
Što se tiče prenoćišta na ostrvu, postoji samo okraničen broj mjesta, tako da se turisti na ostrvu najčešće zadržavaju samo nekoliko časova.
Koordinate ostrva su: 37° 0' Sje.; 25° 3' Ist.
Vidi još
Grčka ostrva
Laka lova
„Laka lova” je jugoslovenska TV drama emitovana 1969. godine koju je režirao Branko Baletić.
Nezavisno društvo novinara Vojvodine
Nezavisno društvo novinara Vojvodine (NDNV) je neprofitna organizacija osnovana i registrovana 17. januara 1990. godine u Novom Sadu, sa misijom postizanja, negovanja i razvijanje slobodnog, objektivnog i profesionalnog novinarstva, zalaganje za zaštitu prava i interesa novinara, kao i zalaganje za vrednosti građanskog društva.
Istorija
Na inicijativu grupe uglednih vojvođanskih novinara, Nezavisno društvo novinara Vojvodine (NDNV) osnovano je 17. januara 1990. godine u Novom Sadu, kao prva organizacija te vrste na području SFRJ. Osnivačka skupština je održana u Velikoj sali Srpskog narodnog pozorišta, koja je za tu priliku zakupljena sredstvima prikupljenim među novinarima-osnivačima. Novoformiranoj organizaciji pristupilo je 270 novinara iz gotovo svih vojvođanskih medija. Osnovni ciljevi udruživanja bili su zalaganje za slobodu štampe, za otklanjanje političkih uticaja, čiji je cilj političko-propagandna instrumentalizacija medija, dakle – zalaganje za profesionalno, objektivno i kvalitetno informisanje. Osim toga, NDNV se borio za zaštitu prava i slobode svih onih koji su bili izloženi represiji, kao i za unapređenje materijalnog i socijalnog statusa novinara.
U periodu koji je usledio, periodu raspada SFR Jugoslavije, uz gromoglasno medijsko ratno huškanje, NDNV je ukazivao na medijsku varvarizaciju. Upravo zbog toga, NDNV je od osnivanja pa do 2000. godine, od strane glasnogovornika Miloševićevog režima, bio proglašavan "produženom rukom stranih sila".
Pošto putem zvaničnih medija, potpuno ogoljenih u lažima i mržnji, do građana nisu pristizale istinite informacije, članovi NDNV su svakodnevno iz prostorija NDNV-a u Zmaj Jovinoj ulici u Novom Sadu, Novosađanima uz pomoć razglasa, čitali vesti koje nisu smele biti objavljivane u medijima. Akcija se zvala Prozor. Često se dešavalo da se ispod prozora NDNV-a okupi i po nekoliko hiljada građana. Bio je to istovremeno i kolektivni protest protiv rata i neistinitog informisanja.
Godine 1992. NDNV je počelo da izdaje Vojvođanski građanski list Nezavisni, koji je tokom celokupnog svog izlaženja (prestao da izlazi 2002. godine) imao izrazito građansku, antinacionalističku i antiratnu orijentaciju. Nažalost, zbog nedostatka materijalnih sredstava, “Nezavisni” je ugašen.
Posle političkih promena 2000. godine, rad NDNV-a se lagano dezintenzivirao. Bilo je i onih koji su smatrali da postojanje ovakvog udruženja nije više ni potrebno. Međutim, to nije mislila grupa većinom mladih novinara koja je inicirala revitalizaciju NDNV-a. Oni su smatrali da postoji itekakva potreba za profesionalnom organizacijom ovog tipa, jer u našim medijima još uvek dominiraju senzacionalizam, nacionalizam, ksenofobija, propaganda, pa i ordinarna nespismenost. Takođe, i dalje se novinari nalaze na meti moćnika, a napadi na novinare uglavnom ostaju bez sankcija.
Na inicijativu nekolicine članova NDNV-a pokrenuta je akcija revitalizacije Društva. Izborna skupština je održana 29. maja 2004. godine. NDNV je od tada do danas uspeo da povrati ugled pa sada ponovo predstavlja relevantno novinarsko udruženje sa preko 600 članova. NDNV je i jedan od pokretača koalicije nevladinih organizacija Građanska Vojvodina.
Aktivnosti
NDNV nudi široki spektar usluga namenjen svome članstvu, medijskoj zajednici, NVO-ima, kao i građanima uopšteno: edukativne usluge (treninzi, radionice, seminari),  pravna pomoć, istraživanja/analize, izdavaštvo, kampanje za zaštitu novinara, iznajmljivanje prostora i opreme, posebne subvencije za članstvo. Ove usluge se nude u Novom Sadu ali i širom Srbije, i u regionu. NDNV, takođe, pruža besplatnu pravnu pomoć za novinare iz Vojvodine – pokrivene su oblasti radnog prava, žalbe za Evropski sud za ljudska prava, problema incidenata, zastupanje i  savetovanje.
Izdavaštvo
Izdavanje publikacija je važna aktivnost NDNV-a. Do sada je NDNV izdao sledeće publikacije:
Delovanje
NDNV uređuje i informativni internet sajt Autonomija info kao što i vodi istaživački centar Vojvođanski istraživačko-analitički centar (VOICE). Od 2010. godine NDNV je u svojim prostorijama otvorio i savremeni Medija centar Vojvodine.
Nagrade
NDNV je dobitnik nagrade Pokrajinskog ombudsmana za promociju tolerancije za 2008. godinu.
Caradonna, Cosenza
Caradonna je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 686 m.
Fabijan Šovagović
Fabijan Šovagović (Ladimirevci, 4. siječnja 1932. - Zagreb, 1. siječnja 2001.), hrvatski kazališni i filmski glumac
Rođen je i odrastao u slavonskom selu Ladimirevcima nedaleko od Valpova. Bio je jedan od najvećih hrvatskih glumaca čija su ostvarenja tijekom desetljeća obilježavala i određivala smjer i kvalitetu hrvatskog glumišta. Srednju školu završio je u Osijeku, a studij glume na Akademiji kazališne umjetnosti u Zagrebu 1957. Tijekom godina bio je član kazališta "Gavella", HNK u Zagrebu, sudjelovao u radu "Teatra u gostima", djelovao kao slobodni umjetnik i nastupao na svim našim najvećim festivalima.
Nesteroidni antiupalni lijekovi
Nesteroidni antiupalni lijekovi (engl. Non-steroidal anti-inflammatory drugs ili skraćeno NSAID) su lijekovi koji imaju analgetičke, antipiretičke i, u većim dozama, antiupalne osobine. Oni ublažavaju bolove, simptome groznice i upale. Pojam nesteroidni se koristi u svrhu razlikovanja ovih lijekova od glukokortikoida (steroida), koji također imaju slična antiupalna djelovanja, ali i utječu na psihičko stanje pacijenta. Kao i analgetici, NSAID lijekovi nemaju narkotičke osobine. Najpoznatiji lijekovi iz ove porodice su aspirin, ibuprofen i naproksen, naročito iz razloga što se ovi lijekovi mogu nabaviti u slobodnoj prodaji (bez liječničkog recepta). S druge strane, paracetamol (acetaminofen) ima veoma blago antiupalno djelovanje i ne smatra se nesteroidnim antiupalnim lijekom.
Fabijan Šovagović
Neka od njegovih najpoznatijih ostvarenja su uloge u predstavama "Lenjin", "Skup", "Dundo Maroje", potom u TV-serijama "Prosjaci i sinovi", "Kuda idu divlje svinje", "U registraturi" i "Đuka Begović".
Nesteroidni antiupalni lijekovi
Počev od 1829, kada je prvi put izoliran salicin iz kore vrbe, NSAID lijekovi su postali značajan dio farmaceutskog tretmana bolova (u manjim dozama) i simptoma upale (u većim dozama). Njihovo svojstvo da ne dovode do depresije i da nemaju sedativna svojstva kao što je to slučaj kod opioida, je jedan od razloga njihove popularnosti. Međutim, i ovi lijekovi imaju mnoga neželjena svojstva i djelovanje. Neki NSAID, uključujući ibuprofen i aspirin su općeprihvaćeni lijekovi koji se smatraju relativno bezbjednim, te se mogu naći u slobodnoj prodaji.
Fabijan Šovagović
Diskografija
Njegov sin Filip Šovagović i kći Anja Šovagović-Despot također su glumci.
Nesteroidni antiupalni lijekovi
Način djelovanja
Većina nesteroidnih antiupalnih lijekova djeluje kao neselektivni inhibitori enzima ciklooksigenaze. Oni inhibiraju obje forme ciklooksigenaze: ciklooksigenazu-1 (COX-1) i cikloksigenazu-2 (COX-2). Ciklooksigenaza djeluje kao katalizator formiranja prostaglandina i tromboksana iz arahidonske kiseline. Sama ciklooksigenaza se stvara iz ćelijskog fosfolipidnog sloja djelovanjem fosfolipaze A2. Prostagladin djeluje, između ostalog, kao supstanca koja izaziva upalnu reakciju u organizmu. Ovaj proces je prvi objasnio John Vane koji je kasnije za svoj rad dobio Nobelovu nagradu za medicinu 1982. Novootkrivena forma ciklooksigenaze (COX-3) po svemu sudeći ima sličnu ulogu u upalnom procesu.
Podjela nesteroidnih antiupalnih lijekova
se mogu veoma različito klasificirati na osnovu svoje hemijske strukture. Lijekovi unutar svake grupe NSAID imaju tendenciju da posjeduju slične karakteristike i djelovanje. Postoje veoma male razlike u kliničkoj efikasnosti unutar cjelokupne grupe lijekova kada se upotrebljavaju u ekvivalentnim dozama. Razlike se javljaju kod različitih doziranja pojedinih lijekova (zbog različitog poluvremena eliminacije), putevima administracije i profila tolerancije.
Paracetamol (acetaminofen) se ponekad svrstava u grupu NSAID, međutim on nema neke veće antiupalne osobine te nije pravi nesteroidni antiupalni lijek. Iako njegov mehanizam djelovanja nije u potpunosti razjašnjen, smatra se da nedostatak njegovog antiupalnog djelovanja leži u činjenici da on djeluje putem inhibicije ciklooksigenaze uglavnom u području centralnog nervnog sistema. Postoje i određene špekulacije da paracetamol djeluje i putem inhibicije nedavno otkrivene forme ciklooksigenaze-3 (COX-3). Također se vjeruje, da NSAID lijekovi djeluju centralno, unutar kičmene moždine. U svakom slučaju, mehanizam djelovanja nije dovoljno istražen.
Upotreba
NSAID lijekovi se obično koriste za tretman akutnih i hroničnih stanja kada su prisutni bol i upala. U toku su istraživanja o njihovom korištenju u prevenciji kolorektalnog tumora i ostalih kancerogenih stanja, te sprječavanju kardiovaskularnih bolesti.
se generalno koristi pri simptomatičnom liječenju slijedećih stanja:
Tokom 2001, procjenjuje se da je u SAD potrošeno preko 70 miliona komada raznih nesteroidnih antiupalnih lijekova i preko 30 milijardi doza u slobodnoj prodaji. Zajedno sa starenjem stanovništva i, s tim povezanim povećavanjem javljanja osteoartritisa i sličnih stanja, očekuje se da će se ovi lijekovi još više koristiti u budućnosti.
Farmakokinetika
Većina lijekova iz ove grupe su slabe kiseline, sa stepenom disocijacije (pKa) od 3-5. Dobro se apsorbiraju iz gastrointestinalih organa. Dobro se vežu na proteine u plazmi (iznad 95%), naročito na albumin, tako da njihov volumen distribucije odgovara približno volumenu plazme. Većina nesteroidnih antiupalnih lijekova se metabolizira u jetri putem oksidacije i konjugacije u neaktivne metabolite koji se izlučuju putem urina, iako se neki od ovih lijekova djelomično izlučuju i putem žuči. Metabolizam bi mogao biti abnormalan ukoliko bi kod pacijenata bile prisutne određene osobe te bi došlo do veće akumulacije lijeka iznad normalne doze.
Ibuprofen i diklofenak imaju veoma kratko poluvrijeme eliminacije (od 2-3 sata). Neki antiupalni lijekovi (uglavnom oksikami) imaju relativno dugo poluvrijeme eliminacije od 20-60 sati.
Neželjeni efekti
Široka upotreba nesteroidnih antiupalnih lijekova dovela je do toga da neželjeni efekti ovih, relativno bezbjednih lijekova, postanu veoma značajni. Dvije najvažnije neželjene reakcije koje su povezane sa NSAID lijekovima su efekti u gastrointestinalnom sistemu i problemi sa bubrežnom funkcijom.