cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Otilovići
Demografija
U selu žive porodice Popadići, Irići, Joksovići, Ćuzovići, Kokovići, Šarančići, Kijanovići, Pejatovići, Koružići, Kezići, Grujičići, Goločevci. Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Privreda
U poslednje vreme ovo naselje postalo je veoma popularno zbog planirane izgradnje cementare usled čega je znatan deo stanovništva prodao svoja imanja. Istraživanja predela planiranih za izgradnju cementare dovela su do značajnih arheoloških otkrića. Naime, u ovom kraju pronađeni su spomenici koji datiraju iz ranog srednjeg veka. Tako Otilovići postaju interesantni i u privrednom i u kulturno-istorijskom smislu.
Martorell, Puerto Rico
Martorelj je grad u američkoj ostrvskoj teritoriji Portoriko, ostrvskoj državi Kariba.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.232, što je 652 (-22,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ems
Ems (,, vestfalski iems) je reka na severozapadu Nemačke duga 371 kilometar. Izvore na jugozapadnim padinama Tevtonburške šume, teče kroz Severnonemačku niziju (savezne države Severna Rajna-Vestfalija i Donja Saksonija). Uliva se u Severno more gde obrazuje estuar dužine 20 kilometara.
thumb|left|Mapa toka reke Ems
Kirchhoffovi zakoni električnog kola
Kirhofovi zakoni (ili Kirhofova pravila) su dve jednačine koje opisuju očuvanje struje i napona u električnom kolu. Prvi ih je formulirao Gustav Kirchhoff 1845. godine. Ove jednačine su nastavak radova Georga Oma a prethode jednadžbama Maksvela.
Kirchhoffovi zakoni temeljni su zakoni električnih krugova i mreža i imaju široku primenu u elektrotehnici. Oba Kirhofova zakona se mogu shvatiti kao oblik Maksvelovih jednačina u granicama niskih frekvencija (jednosmerna kola), a služe kao prva aproksimacija za naizmenična kola.
Pri razmatranju složenijih razgranatih kola sa više kontura, potrebno je pored primjene Omovog zakona koristiti i Kirhofove zakone.
.st
.st je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Sao Tome i Principe.
Kirchhoffovi zakoni električnog kola
Kirchhoffov zakon struje
Kirchhoffov zakon električnih struja (I Kirchhoffov zakon) na temelju principa konzervacije električnog naboja uvjetuje:
.st
Eksterni linkovi
Toppdomän
Kirchhoffovi zakoni električnog kola
Kirchhoffov zakon struje
Prvi Kirchhoffov zakon vrijedi i za izmjenične električne struje i mreže:
Kirchhoffov zakon napona
Kirchhoffov zakon električnih napona (II Kirchhoffov zakon) ustanovljava:
Drugi Kirchhoffov zakon vrijedi i za izmjenične električne napone i mreže:
Napomena: Drugi Drugi Kirhofov zakon se zasniva na pretpostavci da ne postoji promenljivo magnetno polje koje utiče na zatvorenu konturu, što nije primenljivo na naizmenična kola.
La Carbonera, Santa María del Río
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1833 m.
Fazni dijagram
Fazni dijagram je termin koji se rabi u fizikalnoj kemiji, mineralogiji i znanosti o materijalima, a označava tip grafa koji pokazuje ravnotežna stanja među termodinamički različitim fazama.
Dijagrami tlaka i temperature
mini|300px|Tipičan fazni dijagram temperature i tlaka Najjednostavniji fazni dijagrami su dijagrami tlaka i temperature neke jednostavne tvari kao što je voda. Osi odgovaraju tlaku i temperaturi. Fazni dijagram pokazuje, u poljima tlaka i temperature, ravnotežne linije ili granice faza između tri faze: krute, tekuće i plinovite.
Oznake na faznom dijagramu pokazuju točke gdje slobodna energija nije analitička. Otvoreni prostori, gdje je slobodna energija analitička funkcija, odgovaraju fazama. Faze su razdvojene linijama neanalitičnosti, gdje se pojavljuje fazni prijelaz, zbog čega se nazivaju granicama faza.
Na dijagramu, granica između tekuće i plinovite faze ne nastavlja se u beskonačnost, nego se prekida u točki koja se naziva kritična točka. To odražava činjenicu da se na ekstremno visokim temperaturama i tlakovima tekuća i plinovita faza ne mogu razlikovati. Tu fazu nazivamo superkritični fluid. Za vodu kritična točka nalazi se na 647 K i oko 22,064 MPa.
Postojanje kritične točke tekućine i plina otkriva neznatnu dvoznačnost u gornjoj definiciji. Kada se ide od tekuće prema plinovitoj fazi, obično se prjeđe fazna granica, ali moguće je odabrati put koji nikad ne prelazi granicu idući ravno do kritične točke. Na taj način, tekuća i plinovita faza mogu se kontinuirano miješati jedna s drugom. No, nemoguće je da granica krute i tekuće faze završi u kritičnoj točki na isti način kao ona od tekuće i plinovite, zato što kruta i tekuća faza imaju različitu simetriju.
Zanimljivo je da granice između krutih i tekućih faza u faznim dijagramima većine krutih tvari imaju pozitivan nagib, zbog toga što krute faze imaju veću gustoću od tekućih, pa se s povišenjem tlaka povećava temperatura tališta. To nije slučaj kod vode, gdje granica između krutog i tekućeg stanja ima negativan nagib, a uzrok tomu je anomalija vode.
Binarni fazni dijagrami
mini|300px|Fazni dijagram za binarni sustav. Mnogo složeniji tipovi faznih dijgrama mogu biti konstruirani, posebno za sustav i kojem je prisutna više nego jedna čista komponenta. U tom slučaju, važna varijabla je koncentracija. Fazni dijagrami s više od dvije dimenzije mogu biti konstruirani tako da pokazuju efekt više od dvije varijable na fazu određene tvari. Mogu se rabiti i druge varijable umjesto temperature, tlaka i sastva, npr. snaga električnog ili magnetskog polja i one također mogu uključivati tvari koje poprimaju više od tri agregatna stanja tvari.
Jedan tip faznog dijagrama prikazuje odnos temperature u relativne koncentracije dvije tvari u binarnoj smjesi pa se naziva binarni fazni dijagram. Takva smjesa može biti ili čvrsta otopina ili smjesa dviju tvari koje ne tvore čvrste otopine. Ova dva različita tipa smjesa rezultiraju u veoma različitom grafu.
Jedna od najvažnijih značajki faznih dijagrama je kongruentna točka u kojoj se kruta faza direktno transformira u tekuću. Postoji i peritektoid, točka gdje se dvije krute faze kombiniraju u jednu krutu fazu tijekom zagrijavanja. Suprotno od ovoga, točka u kojoj se jedna kruta faza transformira u dvije faze tijekom zagrijavanja naziva se eutektoid.
x-os takvog dijagrama predstavlja koncentraciju smjese. Budući da su smjese obično daleko od razrjeđenja, pa je njihova gustoća kao funkcija temperature obično nepoznata, prvenstveno se mjeri molarni udio. Ne bi bilo praktično koristiti veličinu temeljenu na volumenu kao što je molalitet.
Uobičajene komponente faznih dijagrama
Ravnotežne linije ili granice faza upućuju na linije koje označuju prijelaz između faza.
Za fazni dijagram s temperaturom na vertikalnoj osi, solidus je linija ispod koje je tvar stabilna u krutom stanju. Likvidus je linija iznad koje je tvar stabilna u tekućem stanju. Može postojati praznina između solidusa i likvidusa, unutar koje se tvari nalaze u smjesi krutih kristala i taljevine.
Fazni dijagram tekućeg kristala
U fizici tekućih kristala, fazni dijagrami se rabe za slučajeve miješanja nematogenskih smjesa za razlikovanje izotropnih tekućih faza od nematskih tekućih faza.
Castelletto, Lucca
Castelletto je naselje u Italiji u provinciji Lucca, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 767 m.
.sv
.sv je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za El Salvador.
Eksterni linkovi
Toppdomän
Irinej Kovačević
Mitropolit Irinej, svetovno ime Milan Kovačević, rođen je 6. septembra 1914. godine u selu Vrnčanima kod Gornjeg Milanovca u Srbiji, od oca Sretena i majke Krstine, rođene Drenjaković. Osnovnu školu je završio u svom selu, a gimnaziju u Gornjem Milanovcu. Po završenoj Učiteljskoj školi, bio je učitelj u selu Ljutovnici kod Gornjeg Milanovca.
Kao rezervnog oficira Nemci ga 1941. godine odvode u logor u Nemačku, gde ostaje sve do 1945. godine. Posle oslobođenja odlazi za Englesku, gde u Dorčesteru privremeno pohađa bogosloviju. Godine 1950. dolazi za Ameriku i upisuje se na Akademiju Svetog Vladimira u Njujorku, kao i na Kolumbija univerzitet.
U oktobru 1953. godine dolazi u manastir Svetog Save, Libertivil, gde 30. decembra prima monaški čin i dobija ime Irinej. Zamonašio ga je arhimandrit Firmilijan (Ocokoljić). Rukopoložen je u čin jerođakona 31. decembra 1953, a u čin jeromonaha 7. aprila 1954. godine, od strane episkopa Dionisija. Episkop Dionisije ga, 31. avgusta 1956. godine unapređuje u čin igumana, a Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve na predlog episkopa Dionisija 1961. godine, u dostojanstvo arhimandrita.
U deobi 1963. godine ostaje uz episkopa Dionisija. Na Desetom crkveno-narodnom saboru, održanom u Libertivilu novembra 1963. godine, izabran je za episkopa i hirotonisan 7. decembra u manastiru Svetog Save u Libertivilu. Hirotoniju su izvršila dva ukrajinska episkopa, Genadije i Grigorije. U avgustu 1984. godine crkveno-narodni sabor preimenovao je Slobodnu američko-kanadsku eparhiju u Slobodnu srpsku crkvu i episkopa Irineja proglasio za Mitropolita Slobodne srpske crkve.
Kao administrator upravljao je Eparhijom za Australiju i Novi Zeland Slobodne srpske pravoslavne crkve, od oktobra 1988. do juna 1991. godine. Na poziv Njegove Svetosti Patrijarha srpskog Pavla, predvodio je delegaciju sveštenih i mirskih lica Slobodne srpske pravoslavne crkve, koja je vodila razgovore sa članovima Svetog arhijerejskog sinoda Srpske crkve o prevazilaženju raskola i stupanja u evharistijsku zajednicu. Pomirenjem je postignuto dugoželjeno evharistijsko jedinstvo i potvrđeno zajedničkom Svetom liturgijom na Sretenje Gospodnje, u Sabornom hramu u Beogradu, 1992. godine.
Posle duge i teške bolesti umro je 2. februara 1998. godine u manastiru Nova Gračanica, Čikago, gde je i sahranjen 8. februara 1998.
I Believe in You
"I Believe in You" je pjesma australske pevačice Kylie Minogue, objavljena kao prvi singl sa njenog kompilacijskog albuma Ultimate Kylie u decembru 2004. godine u izdanju diskografske kuće Parlophone.
Informacija o pjesmi
Napisana je i snimljena za album Ultimate Kylie tokom leta 2004. godine u Londonu, a inspiracija za pesmu uzeta je iz disko i nev vave elektropop muzike 1980. Pjesma se otvara sa klavijaturom koja svira horsku melodiju. Ova melodija nastavlja se kroz pjesmu, ose kod povremenih pauza za Minogue napjeve. Kako se pjesma nastavlja, bubnjevi i gudački instrumenti dodani su u pozadinu, što traje kroz čitavu pjesmu. U refrenu Minogue peva visoke oktavne napjeve s visokim otkucavanjem u pozadini.
Uspjeh na top listama
"I Believe in You" dospela je na radio u 14. oktobra 2004. godine, i objavljena je kao singl u 6. decembra 2004. godine u Velikoj Britaniji i debitovala je i dospela na drugo mjesto tamošnje liste. "I Believe in You" ostala je između prvih 10 mjesta četiri nedelje, ali je provela šest nedelja na prvom mjestu airplai lestvice, i sedamnaest nedelja na lestvicama ukupno.
Pjesma je dospela na šesto mesto u Australiji, i dobila je platinasti sertifikaciju u 2005. godine. Pjesma je nominovana za nagradu u Australiji za najbolje pop izdanje 2005. godine, i donela je Minogue nominaciju za najbljeg ženskog izvođača, što je donelo Minogue australijskoj nagradu 8. godinu za redom. U mnogim evropskim državama, pjesma je bila na jednom od prvih 10 mjesta na singl i airplay ljestvicama. Pjesma je dospela na nisko mjesto u Francuskoj je nije bila dostupna za kupovinu kao singl do 2005. godine.
Pjesma nije dospela u SAD na ljestvicu Billboard Hot 100, ali je dospela na 3. mjesto na Billboard dance ljestvice. Pjesma je vratila Minogue popularnost na američkom dance tržištu. Pjesma je dobila nominaciju za nagradu Grammy za najbolji dance snimak, što je za Minogue nominacija četvrtu godinu za redom.
Videospot
"I Believe in You" ima futuristički videospot i prikazuje Minogue u studiju okruženu šarenim neonskim svetlima. Postoje četiri dela, prva dva su u velikoj sferi zatvorenoj neonskim svetlima, treći je jednostavno Minogue kako pleše pre psihodeličnog bljeska kovitlajućih boja, scena je sa trupom plesača, od kojih svaki nosi osvetljene kostime različitih boja. Kao što se videospot nastavlja, četiri scene pomešane su i svaka postepeno bledi, a uključeni su i dodatni snimci plesača, i Minogue u drugoj sferi kako nosi istu odeću i ima istu frizuru kao iu prvom delu. Minogue nosi tri kostima tokom videospota, i ima dve različite frizure, au jednom delu ima sjaj oko očiju.
Poloniato, Treviso
Poloniato je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 65 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 139 m.
Bazugues
Bazug je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Žers koja pripada prefekturi Mirand.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 55 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 10 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,36 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 170 metara (maksimalnoj 301 m, a minimalnoj 195 m).
Jack Straw
John Whitaker Straw (3. august 1946) je britanski laburistički političar, koji je bio jedan od najistaknutijih i najviše rangiranih članova kabineta u posljednje dvije laburističke vlade - od 1997. do 2001. kao ministar unutrašnjih poslova te od 2001. do 2006. kao ministar vanjskih poslova u kabinetu Tonyja Blaira te od 2006. do 2010. ministar pravde i lord kancelar u kabinetu Gordona Browna. Straw je, uz Browna i Alistaira Darlinga, bio jedina ličnost koja je kontinuirano služila u laburističkim vladama od 1997. do 2010. godine. Također je od 1997. do 2015. kao član Parlmaneta zastupao Blackburn).
Ockenfels
Okenfels je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 62 opštinska središta okruga Nojvid. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.081 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7138055.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Nojvid Okenfels se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Nojvid. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 136 metara. Površina opštine iznosi 1,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.081 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 651 stanovnika/km².
Saobraćaj u Irskoj
mini|230px|desno|Irski [[Rajaner|"Rajaner" je najpoznatije niskobudžetno aviopreduzeće]] mini|230px|desno|Karta pruga u [[Irska|Irskoj]] Irska ili Republika Irska je jedna od ostrvskih zemalja u Evropi. Kao ostrvska zemlja Irska ima poseban odnos prema pomorskom saobraćaju. Ona se nalazi u najprometnijem okeanu sveta (Atlantik). Zapadna obala Irskeje posebno važna za saobraćaj, budući da je okrenuta Britaniji i Evropa. Republika Irska je poslednje dve decenije evropska zemlja sa najvišim stepenom ekonomskog razvoja, što se održava velikim ulaganjima u saobraćajnu mrežu u državi, koji je zbog perifernog položaja u odnosu na glavne evropske puteve godinama bila izuzetno zaostala za evropska merila.
Republika Irska ima razvijen drumski, železnički, vazdušni i vodni saobraćaj. Najveće saobraćajno čvorište zemlje je glavni grad, Dablin.
Železnički saobraćaj
mini|230px|desno|Hjuston železnička stanica u [[Dablinu]] Državno preduzeće nadležno za železnicu je "Irska Železnica".
Prema podacima iz 1998. godine dužina stalno korišćenih pruga u Irskoj bila 1.605 km, od čega 38 km elektrifikovano. Takođe, 295 km pruga su sa dva koloseka. Pruge u Republici Irskoj, kao i u Severnoj Irskoj imaju širi kolosek od standardnog, širine 1600 mm.
Najvažnije železničko čvorište je prestonica Dablin, od kog kreću sve važne linije u zemlji ka:
Gradska železnica je prisutna u glavnom gradu Dablinu, koji poseduje tramvajski i prigradski železnički sistem, a metro sistem je u planu (pogledati: Dablinski metro).
Železnička veza sa susednim zemljama:
Cerro Pelón, Urique
Cerro Pelón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Urique.
Saobraćaj u Irskoj
Drumski saobraćaj
mini|230px|desno|Autoput u unutrašnjosti Irske mini|230px|desno|Obaveštenja na auto-putevima na engleskom i irskom Ukupna dužina puteva u Irskoj u 2004. godini bila je 92.500 km, od čega sa tvrdom podlogom 87.043 km. Dužina puteva sa tri ili četiri trake iznosila je 325 km, od čega su savremeni autoputi predstavljali 192 km, što je malo za evropske merila. Međutim, Irska je dugo bila veoma zaostala zemlja i kao ostrvo sa minimalnim unutarkopnenim prometom. Poslednjih godina sa naglim razvojem zemlje jedno od polja gde se najviše radi je baš autoputna mreža. Zahvaljujući tome, kao i ulaganju u putnu mrežu nižeg ranga, može se reći da današnja drumska mreža jeste razvijena.
Drumska mreža (kao i druge saobraćajne mreže) je posebno gusta u istočnoj polovini zemlje oko Dablina. Od prestonice kreće većina glavnih drumskih puteva u Irskoj. Oni nose dvostruku oznaku "M+broj". mini|230px|desno|Luka [[Roslare na krajnjem jugoistoku države]]
Najvažniji državni autoputevi u Republici Irskoj su (* - u izgradnji ili u planovima):
Vodeni saobraćaj
mini|230px|desno|[[Kraljevski Kanal (Irska)|Kraljevski kanal]] Irska je ostrvska zemlja, okružena vodama Irskog mora sa istoka i Atlantika sa drugih strana. Zbog toga pomorski saobraćaj ima izuzetno veliki značaj za državu, posebno Irsko more, koje se nalazi ka Britaniji i na koje otpada 92% pomorskog prevoza. Najvažnija luka je prestonica Dablin, a značajne luke su i: Dandalk, Viklou, Voterford, Kork, Limerik, Golvej, Slajgo.
Unutrašnji vodeni saobraćaj Irske je obuhvata plovne puteve (reke i kanale) dužine 753 km., Međutim, značaj ovih puteva je mali za saobraćaj, a veći za turizam i poljoprivredu. Najvažniji delovi za plovidbu su ušća reka, gde su se smestili veliki gradovi (npr. Limerik na ušću najvažnije reke u državi, Šenon). U zemlji postoje tri značajna kanala:
Vazdušni transport
mini|230px|desno|[[Aerodrom Dablin|Aerodrom u Dablinu]] mini|230px|desno|Avion [[Er Lingusa]] Budući da je Irska ostrvska zemlja, vazdušni saobraćaj ima veći značaj naspram veličine zemlje. Još veći podstrek t+razvoju ovog vida saobraćaja daje niskobudžetno aviopreduzeće "Rajaner", čije se sedište u Irskoj. Državno aviopreduzeće je Er Lingus.
Najvažniji aerodrom u zemlji je Aerodrom u Dablinu, koji s nalazi 10 km severno od grada, a koji ostvaruje više od polovine vazduhoplovnog prometa u zemlji.
Dječak sa zvrkom
Dječak sa zvrkom ili Portret Augestea Gabriela Godefroyja, ulje na platnu koje je 1741. naslikao francuski slikar rokokoa Jean Baptiste Siméon Chardin. Riječ je o realističkom portretu na kojem je prikazan dječak Auguste Godefroy kako promatra zarotirani zvrk na stolu na kojem se nalaze dvije knjige te pribor za pisanje (pero i tinta te list papira). Scena je prikazana u zamračenoj sobi zelenih zidova.
Na temelju dječakove odjeće i bijele perike koju nosi, može se zaključiti da se radi o djetetu bogate plemićke obitelji.
Paljevine (Pljevlja)
Paljevine je naselje u opštini Pljevlja u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 0 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 0 stanovnika).
Dječak sa zvrkom
Sliku je kupio brazilski političar i diplomat Assis Chateaubriand te se danas nalazi u Muzeju umjetnosti u São Paulu.
Limoncito, General Heliodoro Castillo
Limoncito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini General Heliodoro Castillo.
Paljevine (Pljevlja)
Demografija
U naselju Paljevine živi 0 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 0 godina (0 kod muškaraca i 0 kod žena). U naselju ima 0 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 0.
Ovo naselje nema više stanovnika (prema popisu iz 2003. godine).
San José, Mascota
San José je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Mascota.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1242 m.
Novegina, La Spezia
Novegina je naselje u Italiji u provinciji La Spezia, u regiji Ligurija.
.sr
.sr je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Surinam. Takođe je drugostepeni domen za Republiku Srpsku, koji ima oblik rs.ba.
Eksterni linkovi
Toppdomän
Casasco, Alessandria
Casasco je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 51 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 369 m.
Colony, Oklahoma
Koloni je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 136, što je 11 (-7,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Laba
Laba, Elba ili Łobjo  je jedna od najvećih srednjoevropskih reka. Izvire u Češkoj. Duga je 1165 km. Sliv reke je u Nemačkoj (65,5%), Češkoj (33,7%), a veoma malim delom u Austriji (0,6%) i Poljskoj (0,2%). Uliva se u Severno more kod Kukshavena, blizu ulaza u Kilski kanal.
Etimologija
Ime reci su možda dali Kelti koji su njene vode zaposeli u starom veku. Keltsko slovo (možda 'elb') značilo je naprosto velika reka i javlja se u mnogo reka u Švedskoj i prema nekim izvorima ima ishodište u indo-evropskim jezicima u značenju beli i svetao ili čist. a u mnogim antičkim pramenima se reka naziva „Albis“ sa značenjem beli, svetao, čist. Češko ime je odvođeno verovatno od germanskog „Alba“. i jedino je ime reke koje nije ženskog roda. Zahvaljujući Keltima je Vltava smatrana za pritoku Elbe a ne suprotno.
Chimborazo
thumb|desno|200px|Chimborazo Planina Chimborazo je najviša planina u Ekvadoru, visoka 6.267 m, dio Anda. Prema nekim geografima, Chimborazo je najviši vrh na svijetu (ako se glede udaljenost od središta Zemlje, a ne nadmorska visina). To je zbog toga što Zemlja nije pravilna kugla, nego je spljoštena na polovima, a ispupčena na ekvatoru. Zbog tog ispupčenja (koje je oko 20 km) je vrh Chimborazo koji se nalazi gotovo na ekvatoru udaljeniji od središta Zemlje nego Mt. Everest. I ostali visoki vrhovi koji su blizu ekvatoru su prema tome viši od Mt. Everesta.
El Salitrillo, Calvillo
El Salitrillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Calvillo.
Redención del Campesino, San Carlos
Redención del Campesino je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini San Carlos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 189 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 181 m.
Kirby Muxloe
thumb|[[Kirby Muxloe Castle]]
Kirby Muxloe je gradić i civilna parohija zapadno od engleskog grada Leicestera. Zbog blizine gradu pripada Leicesterskom urbanom području. Granica sa parohijom Leicester Forest East se nalazi duž puta Hinckley Road A47. Prema popisu stanovništva iz 2001. parohija je imala 4523 stanovnika.
Cofradía de Guadalupe, Tuxpan
Cofradía de Guadalupe je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tuxpan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 354 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1801 m.
Noetherin teorem
U fizici, Noetherin teorem (ili prva Neterina teorema) objašnjava fundamentalnu vezu simetrije i zakonâ očuvanja. Teorema je nazvana po nemačkoj matematičarki Emi Neter.
Teorema glasi da svaka diferencijabilna simetrija delovanja fizičkog sistema ima odgovarajući zakon očuvanja. Teoremu je dokazala matematičarka Emmy Noether 1915. godine i objavila 1918., nakon što su posebni slučaj dokazali E. Cosserat i F. Cosserat 1909. godine.
Noetherin teorem koristi se u teorijskoj fizici i varijacijskom računu. Disipativni sistemi sa kontinuiranom simetrijom ne moraju imati odgovarajući zakon očuvanja.
Hunia, Maglavit
Hunia je naselje u Rumuniji u okrugu Dolž u opštini Maglavit.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1899 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 79 m.
Ockenheim
Okenhajm je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 66 opštinskih središta okruga Majnc-Bingen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.439 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7339048.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Majnc-Bingen Okenhajm se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Majnc-Bingen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 261 metra. Površina opštine iznosi 6,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.439 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 404 stanovnika/km².
.sz
.sz je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Svazilend.
.tc
.tc je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Terks i Kejkas ostrva.
Las Víboras, Calvillo
Las Víboras je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Calvillo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 63 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1662 m.
Convento, Brescia
Convento je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 45 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 117 m.
El Reparito, Tuxcacuesco
El Reparito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tuxcacuesco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 81 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 732 m.
Louis Eugène Cavaignac
Rođen je u Parizu kao drugi sin političara Jean-Baptistea Cavaignaca, koji je imao značajnu ulogu tokom Revolucije 1789. godine. Uvjereni republikanac, Jean-Baptiste Cavaignac je svoje političke ideale prenio na svoga sina. Louis Eugène Cavaignac je upisao vojnu školu te je isprva radio kao inženjer, a 1828. je imenovan satnikom. Po izbijanju Julske revolucije, protjeran je iz aktivne službe zbog zagovaranja republikanizma, no već se 1832. godine vratio uz pomoć svog ujaka, Jacques-Marieja Cavaignaca, koji je bio dužnosnik u Julskoj Monarhiji. Ipak, za kaznu je poslan u Alžir. Vojni uspjesi u Alžiru omogućili su mu brzo uspinjanje u vojnoj hijerarhiji i donijeli mu potrebnu distinkciju.
Ipak, njegova uspješna obrana države imala je pozitivan odjek među vlastodršcima, koji su jednoglasno odlučili kako je general časno služio svoju zemlju, tako da je Cavaignac 28. lipnja 1848. godine imenovan državim poglavarom i predsjednikom Vijeća ministara. Cavaignac je tako, iako se nakon gušenja ustanka odrekao diktatorskih ovlasti koje su mu dodijeljene, de facto postao šef države. Nekoliko mjeseci kasnije, točnije 10. prosinca, organizirani su predsjednički izbori (prvi u francuskoj povijesti) na kojima je favorizirani Cavaignac trebao konsolidirati svoju vlast. Ipak, doživio je uvjerljiv poraz od Louisa Bonapartea, koji je uživao veliku potporu u ruralnim dijelovima zemlje (što je njemu išlo u korist jer je ustav iz 1848. dao pravo glasa svim punoljetnim muškarcima, bez imovinskog cenzusa).
Cavaignac se povukao u opoziciju, a 1851. godine, nakon državnog udara, uhapšen je zajedno s ostalim članovima opozicije. Ipak, ubrzo je pušten. Kako je u dva navrata odbio prisegnuti vjernost novom caru, zastupničko mjesto koje je osvojio na izborima mu je uskraćeno. Godine 1857. se povlači iz politike i odlazi sa suprugom u Flée, gdje iznenada umire 28. listopada 1857. godine.
Cotopaxi
thumb|right|300px|Pogled na Cotopaxi Cotopaxi je sa 5.897 m druga najviša planina u Ekvadoru i jedan od najaktivnijih vulkana na svijetu. Nalazi se na. 50 km južno od grada Quitoa.
Los Gemelos, Aldama
Los Gemelos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Aldama.
Cotopaxi
Cotopaxi znači prevedeno "prijestolje mjeseca".
Los Gemelos, Aldama
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 2 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1391 m.
Cappel (Mozel)
Kapel je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Mozel koja pripada prefekturi Forbaš.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 723 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 121 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,97 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 297 metara (maksimalnoj 301 m, a minimalnoj 232 m).
El Ji-Ji, Soconusco
El Ji-Ji je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Soconusco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 77 m.
.td
.td je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Čad.
Eksterni linkovi
Toppdomän
Gurafi Alto, Messina
Gurafi Alto je naselje u Italiji u provinciji Messina, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 85 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 157 m.
Peña de la Trinidad, Santa María del Río
Peña de la Trinidad je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Santa María del Río.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2029 m.
Rize
Rize je lučki grad i administrativni centar istoimene turske provincije Rize od 104 508 stanovnika.
Ime grada potječe od grčke riječi riza (ριζα) a to znači planinski obronak.
Cana, Virginia
Kejna je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Virdžinija.
Rize
Geografske karakteristike
Rize leži na sjeveru Turske, u regiji Crno More, duž malog zaljeva Crnoga mora. Teren oko zaljeva je uski obalni pojas iznad kog se odmah steru visoke planine. Udaljen je oko 80 km istočno Trabzona, sa kojim je povezan obalnom cestom.
Cana, Virginia
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.254, što je 26 (2,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Rize
Geografske karakteristike
Rize je poznat po proizvodnji čaja.
Historija
Rize je prvi spomenuo rimski historičar Flavije Arijan Ksenofont u djelu Periplus napisanom negdje između 131. - 132. pne. Nakon brojnih kraljevstva i carstava Rize su zauzeli 1461. Osmanlije.
FIFA 18
FIFA 18 je video igra simulacije fudbala koja pripada seriji FIFA, a koja je izdana 2017. godine za Windows, Playstation 3, Playstation 4, Xbox 360, Xbox One i Nitendo switch. FIFA 18 je 25. po redu igra iz serije, a predstavlja drugu koja koristi Frostbite 3 engine. Verzije za Playstayion 4 i Xbox imaju poseban mod "Journey" kojim igrači mogu nastaviti svoju kampanju iz FIFA 17.
La Palma, Aldama
La Palma je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Aldama.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 2 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1248 m.
San Nicola A Mare, Salerno
San Nicola A Mare je naselje u Italiji u provinciji Salerno, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 88 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 10 m.
Agüegachi, Urique
Agüegachi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Urique.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2035 m.
Araujuzon
Arožizon je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Atlantski Pirineji koja pripada prefekturi Oloron Sen Mari.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 182 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 26,3 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,92 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 102 metara (maksimalnoj 212 m, a minimalnoj 79 m).
Battle Mountain, Nevada
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.635, što je 764 (26,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Pauče
Pauče je naselje u opštini Pljevlja u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 56 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 52 stanovnika).
Demografija
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2003. godine).
La Nueva Unión, San Carlos
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 181 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 245 m.
Zakon očuvanja
U fizici, zakon očuvanja ili zakon održanja tvrdi da se određeno merljivo svojstvo izolovanog fizičkog sistema ne menja kako sistem vremenom evoluira. Tačni zakoni očuvanja uključuju očuvanje energije, očuvanje impulsa, očuvanje ugaonog momenta i očuvanje naelektrisanja. Postoje i mnogi približni zakoni očuvanja, koji se primenjuju na veličine, kao što je masa. Te količine su sačuvane u određenim klasama fizičkih procesa, ali ne u svim.
Zakon očuvanja obično se matematički izražava kao jednačina kontinuiteta, delimična diferencijalna jednačina koja daje vezu između količine veličine i „prenosa“ te veličine. U njemu se navodi da se količina sačuvane veličine u tački ili u zapremini može promeniti samo za količinu veličine koja ulazi ili izlazi iz zapremine.
Iz Noetherine teoreme, svaki zakon očuvanja povezan je sa simetrijom u fizici.
Castello, Lucca
Castello je naselje u Italiji u provinciji Lucca, u regiji Toscana.
Ninguno, Aserradero Potrerillos, Mascota
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1232 m.
Bagnara, Benevento
Bagnara je naselje u Italiji u provinciji Benevento, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 468 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 307 m.
The Help (film)
The Help je američka drama sa elementima komedije, snimljen 2011. po istoimenom romanu. Radnja filma je smeštena u Džekson, Misisipi, a odvija se tokom šezdesetih godina dvadesetog veka. Mlada i bogata Judžinija „Skiter“ Filan odlučuje da napiše knjigu u kojoj će iz perspektive služavki crnkinja prikazati diskriminaciju i izrabljivanje obojenih osoba u bogataškim kućama američkog Juga. U tome joj pomažu Ejbilin Klark i Mini Džekson, služavke koje su tokom nekoliko decenija službe preživljavale neprijatnosti i poniženja najgore vrste.
Film je bio veliki bioskopski hit 2011, a trenutno dobija nominacije za najveće filmske nagrade. Za Džesiku Čestejn Služavke je bio velika odskočna daska, a za ulogu luckaste Silije Fut dobila je nekoliko nagrada za glumačko otkriće godine.
Drama je bila u konkurenciji za Oskar za najbolji film godine.
U Srbiji je prikazan pod naslovom Služavke, a u Hrvatskoj pod naslovom Tajni život kućnih pomoćnica.
Ockfen
Okfen je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 103 opštinska središta okruga Trir-Sarburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 623 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7235098.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Trir-Sarburg Okfen se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Trir-Sarburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 170 metara. Površina opštine iznosi 2,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 623 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 253 stanovnika/km².
Barrio San Francisco, Villa de Chilapa de Díaz
Barrio San Francisco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Villa de Chilapa de Díaz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 70 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1894 m.
Potres u Centralnoj Italiji 2016.
Na dan 24. avgust 2016. godine u 03:36 po lokalnom vremenu, zemljotres je pogodio Centralnu Italiji, nedaleko od Norča, 75 km jugoistočno od Peruđe.
.tj
.tj je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Tadžikistan.
.tf
Eksterni linkovi
Toppdomän
.tj
Eksterni linkovi
Toppdomän
El Frío, General Heliodoro Castillo
El Frío je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini General Heliodoro Castillo.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 429 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2068 m.
Brunswick, Maryland
Bransvik je grad u američkoj saveznoj državi Merilend.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.870, što je 976 (19,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Huanimoro, Tuxpan
Huanimoro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tuxpan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 350 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1905 m.
.tn
.tn je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Tunis.
.th
.th je najviši Internet domen državnih kodova (ccTLD) za Tajland. Administriran je od strane Azijskog instituta za Tehnologiju.
Malu Mare, Malu Mare
Malu Mare je naselje u Rumuniji u okrugu Dolž u opštini Malu Mare.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 4995 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 89 m.
Casavione, Alessandria
Casavione je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 263 m.
Los Noxtles, Tuxcacuesco
Los Noxtles je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tuxcacuesco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 99 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 859 m.
Earl Orkneyja
Earl Orkneyja (Earl of Orkney) je škotska plemićka titula koja originalno potiče od nordijskih ranosrednjovjekovnih vladara (jarlova) područja koje je sačinjavalo otočja Orkney, Shetland i dijelove oblasti Caithness i Sutherland u Škotskoj. Jarlovi/earlovi Orkneyja su povremeno ulazili u vazalni odnos prema kraljevima Norveške ili Škotske. Sve do 1232. su svi earlovi poticali od norveškog jarla Rognvald Eysteinssona; nakon izumiranja te loze je norveški kralj Haakon IV titulu predao škotskim mormaerima Angusa. Njih su u 14. vijeku zamijenili mormaeri Strathearna koje je nešto kasnije zamijenila porodica Sinclair, pod čijom je vlašću područje grofovije prešlo pod sizerenstvo škotskih kraljeva. Godine 1472. je grofoviju pod svoju neposrednu upravu stavila škotska kruna.
Nakon toga je titula obnavljana tri puta. Prvi put je to bilo "vojvodstvo Orkneyja", gotovo odmah ukinuto 1567. Drugi put je 1581. uvedena za Roberta Stewarta, nezakonitog sina kralja Jamesa V; ukinuta je 1614. kada mu je sin Patrick pogubljen zbog izdaje.
Treći put je uvedena 1696. kada ju je škotski kralj William II (William III Oranski) dao svom generalu Georgeu Hamiltonu kao nagradu za ratne zasluge. Trenutni i 9. po redu nositelj titule koja je sve do 1999. davala automatsko mjesto u britanskom Domu lordova je Oliver Peter St John (1938 - ).
Tokat
Tokat je administrativni centar istoimene turske provincije Tokat od 132 437 stanovnika.
Geografske karakteristike
Tokat leži na sjeveru Turske, u regiji Crno More, u brdovitoj unutrašnjosti Anadolije. Grad se smjestio na istočnom kraju uske plodne doline okružene visokim planinama (prosječno preko 1 200 m). Udaljen je oko 200 km južno od Samsuna, a nekih 130 km od Crnoga mora.
Historija
Tokat za antike znan kao Eudokia, osnovali su još Hetiti u 2. mileniju pne. Za vladavine pontsko - armenskog kralja Mitridata VI. bio je jedna jedna od njegovih snažnih utvrda.
Nakon Bitke kod Mancikerta Eudokiju su kao većinu Male Azije zauzeli Turci Seldžuci. Nakon tog je grad kroz par vjekova mjenjao razne gospodare, između ostalog i Seldžuke, koji su ga stano nanovo zauzimali da bi od 1396. podpao pod osmansku vlast.
Convivio Villa Sant'Antonio, Brescia
Convivio Villa Sant'Antonio je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 183 m.
16-Hidroksidhidroepiandrosteron
16-Hidroksidhidroepiandrosteron je organsko jedinjenje, koje sadrži 19 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 304,424 Da.
Ponte alla Mussa, Treviso
Ponte alla Mussa je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 110 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 27 m.
San Juan, Aldama
San Juan je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Aldama.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1248 m.
.tr
.tr je najviši Internet domen za Tursku. Administraciju ovog domena vrši Računarksi centar Srednje Istočnog Tehničkog Univerziteta. Turska Republika Sjeverni Kipar koristi pod-domen .nc.tr.
Ferit
mini|desno|300px|Krivulja hlađenja čistog željeza. mini|desno|300px|Dijagram stanja ([[fazni dijagram) željezo – ugljik prikazuje uvjete pod kojim je ferit (alfa-željezo) stabilan.]] mini|desno|300px|Kada se [[metalni meteoriti poliraju i jetkaju, pokazuju poznate Widmanstättenove figure.]] mini|desno|300px|Prikaz martenzita kod niskolegiranog čelika 42CrMo4 (AISI 4140). mini|desno|300px|Prikaz bainita kod smirenog (dezoksidiranog) čelika.
Čisto željezo
Kada otopimo čisto željezo, a zatim ga dovoljno sporo hladimo, on se počinje skrućivati na temperaturi od 1538 ºC i stvara volumno centriranu kubičnu kristalnu strukturu, koju nazivamo delta-željezo (δ-Fe), sve do temperature od 1392 ºC. Ispod temperature od 1392 ºC željezo počinje mijenjati kristalnu strukturu u plošno centriranu kubičnu kristalnu rešetku. Željezo s takvom kristalnom rešetkom se naziva gama-željezo ili austenit (γ-Fe). Austenit je postojan sve do 911 ºC, kada ponovo mijenja kristalnu strukturu. Na temperaturi od 911ºC nastaje ferit ili α-Fe (γ-Fe). Do temperature od 768 ºC ili Curieve temperature ova modifikacija željeza je nemagnetična (i nekad pogrešno nazvana beta-željezo ili β-Fe). Ispod ove temperature α-Fe postaje magnetično. Navedena pojava vezana je uz promjenu unutrašnje energije, električne vodljivosti itd.
Temperature pretvorbe jednog alotropskog oblika željeza u drugi jako ovisi o brzini promjene temperature. Pri ravnotežnom ili stabilnom (dovoljno sporom) ohlađivanju i zagrijavanju pretvorbe su pri istim temperaturama. Pri neravnotežnom (brzom) ili metastabilnom ohlađivanju i zagrijavanju postoje odstupanja od ravnoteže i to: pri zagrijavanju su odstupanja su prema višim vrijednostima temperaturama, a pri ohlađivanju prema nižima. Odstupanje je razmjerno brzini promjene temperature i naziva se temperaturna histereza temperatura pretvorbi.
Čelik
Čelik je legura željeza i ugljika, s manje od 2,06 % ugljika, uz prisutne pratioce (silicij, mangan) i nečistoće (fosfor, sumpor i druge) i eventualni dodatak jednog ili više legirnih elemenata.
Eutektoidni čelik
Eutektoidni čelik je čelik s 0,8% ugljika (masenih udjela), a naziva se i perlit. Perlit se sastoji od 88% ferita i 12% cementita (Fe3C). Eutektoidni čelik ili perlit ima u uvjetima polaganog hlađenja perlitnu mikrostrukturu, koja se sastoji od naizmjenično raspoređenih lamela ferita i cementita. Lamele ferita su oko sedam puta deblje od lamela cementita i mogu se vidjeti samo kod većeg povećanja optičkog mikroskopa.
Podeutektoidni čelik
Polagano hlađenje podeutektoidnog čelika s 0,4% C (masenih udjela) karakterizira slijedeće:
Kada se podeutektoidni čelik hladi polako ispod 911 ºC dolazi do precipitacije ferita na granicama austenitnog zrna. Ukoliko je hlađenje brže ili su zrna austenita veoma velika, ferit koji je kristalografski orijentiran kao i austenit, više neće precipitirati na granicama austenitnog zrna kao ekviaksijalna zrnca, već u obliku iglica ili pločica, pa nastaje tzv. Widmanstattenova struktura ili Widmanstättenove figure.
Nadeutektoidni čelik
Polagano hlađenje nadeutektoidnog čelika s 1,2% C (masenih udjela) karakterizira slijedeće:
Brzina hlađenja čelika
Ukoliko se čelik hladi s povećanom brzinom nedostatno je vrijeme za završetak procesa difuzije; ili ovaj proces ne započinje, zbog pada temperature na onu vrijednost kod koje je difuzija "beskonačno" spora. To se često događa u proizvodnji, gdje uslijed ubrzanog hlađenja fazni preobražaji nastupaju pri nižim temperaturama od ravnotežnih ili do njih uopće ne dolazi. Mikrostruktura takvog čelika razlikuje se od one koju daje ravnotežni dijagram stanja, tim više što je veća brzina hlađenja, a ovisi još o sastavu legure i temperaturi zaustavljanja brzog hlađenja.
Utjecaj brzine hlađenja na temperature faznih prijelaza odnosno na raspad austenita kod jednog podeutektoidnog čelika s 0,45% C (maseni udjel) prikazan je na slici. Kod malih brzina hlađenja (< 50 ºC/s) linije Ar3 i Ar1 su značajno udaljene. Ispod linije Ar3 izlučuje se proeutektoidni ferit, a kod Ar1 preostali austenit pretvara se u perlit.
S povećanjem brzine hlađenja u ovom području izdvaja se sve manje ferita. Kod brzine hlađenja od 50 ºC/s dolazi do spajanja dviju linija u jednu točku, jer se više ne izdvaja proeutektoidni ferit, već nastaje samo finolamelarni perlit. Struktura nastalog perlita tako je fino heterogena, da pod mikroskopom malog povećanja izgleda homogena i različita od strukture perlita. Taj strukturni sastojak čelika dobio je svojevremeno naziv sorbit, prema engleskom metalurgu Henry Clifton Sorbyu, koji se danas više ne upotrebljava.
Daljnjim porastom brzine hlađenja smanjuje se temperatura Ar1. Kod brzine hlađenja od 250 ºC/s dolazi do nagle promjene mikrostrukture: pored perlita koji nastaje kod 600 ºC (Ar') pojavljuje se novi mikrostrukturni sastojak čelika martenzit kod 300 ºC (Ms), koji je dobio naziv prema njemačkom metalurgu Adolfu Martensu. On nastaje kada se čelik austenitne strukture ohladi na određenu, dovoljno nisku temperaturu Ms (temperaturu početka stvaranja martenzita) brzinom hlađenja koja se naziva donja kritična brzina hlađenja. U mikrostrukturi takvog tzv. kaljenog čelika martenzit se javlja u obliku nakupina igličastih kristala, koji se sijeku pod određenim kutevima.
Kod martenzitne reakcije transformira se γ-faza s plošno centriranom kubičnom kristalnom rešetkom u α-fazu s bazno-centriranom tetragonskom rešetkom. Uslijed velike brzine hlađenja i pada temperature brzina difuzije približava se praktički nuli, pa ugljik više nema mogućnosti da difundira kroz kristalnu rešetku ferita (α-Fe). Zbog viška atoma ugljika u prezasićenoj čvrstoj otopini kubična struktura α-Fe deformira se u tetragonsku. Tetragonska kristalna struktura martenzita zapravo je prezasićena čvrsta otopina ugljika u α-Fe. Nastala struktura ima određenu unutrašnju napetost, kojom se objašnjavaju visoka tvrdoća i otpornost martenzita prema nagrizanju s metalografskim reagensima.
Martenzitna transformacija ne nastaje procesom difuzije već spada u veoma brze, nedifuzijske procese. Temperatura početka stvaranja martenzita Ms ne ovisi o brzini hlađenja, već o sastavu legure, temperaturi s koje se čelik hladi (temperaturi kaljenja) i postupku kojem je čelik podvrgnut prije samog hlađenja. Ipak, da bi uopće mogao nastati martenzit mora biti dosegnuta i određena brzina hlađenja (donja kritična brzina hlađenja).