cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tuva
Historija
Tuva je postala autonomnom oblašću i kasnije ASSR-om 10. listopada 1961.. Tokinu vlast je obilježio usredotočeni napor uvođenja kolektivizacije i uništenja tuvanske kulture, pogotovu one religijske naravi. Solčak Toka je umro 1973. godine.
U veljači 1990. je osnovan Tuvanski demokratski pokret. Utemeljitelj mu je bio Kaadyr-ool Bicheldei, filolog na Kizilskom sveučilištu. Stranka je imala za glavni cilj stvaranje radnih mjesta i stanogradnju, dviju stvari čega je bilo najmanje u Tuvi, kao i poboljšanje statusa tuvanskog jezika i kulture. Kasnije, tijekom godine, uslijedio je val napada usmjeren protiv brojne ruske zajednice u Tuvi; ishod je bio 88 mrtvih. Moralo se pozvati ruske postrojbe. Brojni Rusi su onda iselili iz ove republike.
Tuva je bila potpisnikom sporazuma kojim je stvorena Ruska Federacija. Sporazum je potpisan 31. ožujka 1992. Novi ustav tuvanske republike je sastavljen 22. listopada 1993..
Ovim činom je stvorena skupština od 32 člana (Visoki Hural) i Veliki Hural, koji je odgovoran za inozemne poslove, skrbeći se za to da se tuvanskim zakonima daje prednost i bilo koje promjene u ustavu.
Ustave također dopušta mogućnost referenduma, ako Tuva uzme u obzir biti nezavisnom. Ovaj ustav je prošao sa 62,2% Tuvanaca na referendumu od 12. prosinca 1993.. U isto vrijeme, Tuva je malo promijenila službeno ime - od oblika Tuva (Тува) u Tyva (Тыва).
NR Kina nikad nije priznala ruska zahtijevanja; zemljovidi izrađeni u Tajvanu su često uključivali Tuvu (skupa sa Vanjskom Mongolijom) kao dijel Kine. Ovo zahtijevanje, kao i tajvanski zahtjev za cijelom kontinentalnom Kinom je bilo uvelike ignorirano od početka 1990-ih.
Politika
Na čelu tuvanske vlade je predsjednik Vlade, kojeg se izabire na rok od četiri godine. U 2005. godini, predsjednik Vlade je Sherig-ool Oorzhak, koji je bio već prije ponovno izabran 17. ožujka 2002. godine.
Ustav republike Tuve je prihvaćen 23. listopada 1993. godine.
Prijevoz
Auto-ceste i cestovna mreža:
Željeznička mreža i čvorišta:
Riječni i jezerski prijevoz:
Zračne veze, zračne luke:
Gospodarstvo
Tuva ima razvijeno rudarstvo (ugljen, kobalt, zlato i dr.). Prehrambena, drvna i metaloprerađivačka industrija također su dobro razvijene. Glavnina industrijske proizvodnje okupljena je u glavnome gradu Kizilu i u Ak-Dovuraku.
Kultura
Tuvanci su poznati po pjevanju iz vrata.
Hureš, tuvansko hrvanje, je vrlo omiljen šport. Natjecanja se održavaju na godišnjem festivalu Naadymu kod Tos-Bulaka.
Vjera
Tuvinci su većinom budisti, u kombinaciji s raširenim šamanizmom. Postoje problemi s vjerskim slobodama za kršćane i muslimane, prema skupinama za ljudska prava.
Obrazovanje
Najvažnije visokoobrazovne ustanove u Tuvi su Tuvansko državno sveučilište i Tuvanski institut za humanitarno istraživanje. Oba se nalaze u glavnom gradu Kizilu.
Stanovništvo
Prema popisu stanovnika iz 2002. godine, Tuvanaca (nom.mn. Tuvanci), koji su turkijski narod, ima 235.313, odnosno 77% stanovništva. Ostatak, mahom u gradskim područjima čine stanovnici koji se smatraju etničkim Rusima, a ima ih 61.442 ili 20.1%. Sve skupa, 101 različita narodnosna skupina živi u Tuvi, od kojih samo još dvije nadilaze brojnost od tisuću, Komiji, kojih je 1.404, te Hakasi) kojih je 1.219.
Službeni jezici u Republici Tuvi su tuvanski i ruski.
213. pne.
Godina '''213. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Maksima i Grakha (ili, rjeđe, godina 541. Ab urbe condita). Oznaka 213. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Mönchengladbach
Menhengladbah je grad na zapadu Nemačke, između Diseldorfa i Roermonda u Holandiji. Pripada upravnom okrugu Diseldorfa i provinciji Severna Rajna-Vestfalija.
Marta 2008. u Menhengladbahu je živelo 264.566 ljudi.
Sadašnje granice grad je dobio 1. januara 1975. kada su mu priključeni grad Rejt (Rheydt, u to vreme 99.963 stanovnika) i opština Vikrat (Wickrath, 13.961 stanovnika).
Geografija
Menhengladbah leži u ravnici, mada u njemu postoji i nekoliko brežuljaka. Najviša tačka je na 133 metra, a najniža na 35 metara nadmorske visine. Velike površine su pod šumama i parkovima.
Nalazi se 16 kilometara zapadno od Rajne. Na jugu i istoku grada protiče reka Nirs. Ona izvire par stotina metara od grada i uliva se u reku Mas u Holandiji. U nju se uliva potok Gladbah po kojem je grad dobio ime.
Istorija
Prva naselja u okolini Menhengladbaha su stara 300.000-400.000 godina, a u njima su živeli Homo erektus i Neandertalci. Postoje mnoge grobne humke iz mlađeg kamenog i bronzanog doba. U doba Rimljana ova oblast je pripadala provinciji Donja Germanija.
Istorija Menhengladbaha počinje izgradnjom opatije 974. Podigao ju je kelnski nadbiskup Gero, sa svojim saradnicima. Prva crkva je podignuta na mestu gde su Mađari 954. uništili crkvu s početka 9. veka.
Opati su ovde napravili utvrđenje i pijacu u 12. veku. Mesto je dobilo gradske privilegije u periodu 1364-1366. Podignuta su utvrđenja od kamena koja su održavali građani. Do kraja 18. veka grad je pripadao Kneževini Jilih.
Četvrtg oktobra 1794. francuske revolucionarne trupe su umarširale u grad. Leva obala Rajne je 1801. proglašena za deo Francuske. Opatija je raspuštena, a poslednji monasi su je napustili 31. oktobra 1802. Od 1798. do 1814. Gladbah je pripadao francuskom Departmanu de la Rer.
Minšen-Gladbah je 1929. ujedinjen sa gradom Rejt u Gladbah-Rejt, da bi se opet odvojio 1933. (po želji Jozefa Gebelsa koji je bio rodom iz Rejta).
Privreda
Industrijski razvoj Menhengladbaha od sredine 19. do sredine 20. veka zasnivao se na tekstilnoj industriji. Posle Drugog svetskog rata došlo je do strukturne promene u industriji, tako da danas grad proizvodi mašine, transformatore, elektronske aparate, hranu i pivo.
Na šest kilometara od grada se nalazi Aerodrom Diseldorf-Menhengladbah, a nešto dalje je međunarodni Aerodrom Diseldorf.
Sport
Najpoznatiji sportski kolektiv Menhengladbaha je Fudbalski klub Borusija Menhengladbah. Tokom 1970-ih klub je osvojio 5 prvenstava Nemačke i 2 kupa UEFA. Njihov stadion se nalazi u „Borusija parku“. U prvenstvu 2007-2008. klub se plasirao iz druge u prvu Nemačku ligu.
Najstariji fudbalski klub u gradu je 1. FK Menhengladbah.
U gradu deluju klub američkog fudbala „Menhengladbah meveriks“ (Die Mönchengladbach Mavericks) i prvoligaš u hokeju na travi „Gladbaher HTC“ (Gladbacher HTC, prvak Nemačke 2002).
Kultura
Teatar Ujedinjene gradske bine Krefelda i Menhengladbaha izvodi opere, mjuzikle i pozorišne komade u pozorištima oba grada. Osnovan je 1950.
Pored više muzeja, gradske znamenitosti su:
623 Chimaera
623 Chimaera je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 44,09 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 2,738 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,185 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,112, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 14,130 stepeni, a orbitalni period iznosi 1411,066 dana (3,863 godine). Apsolutna magnituda asteroida je 10,97 a geometrijski albedo 0,037.
Asteroid je otkriven 22. januara 1907. godine.
Braunfels
Braunfels je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 23 opštinska središta okruga Lan-Dil. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 11.163 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6532003.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Lan-Dil Braunfels se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Lan-Dil. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 236 metara. Površina opštine iznosi 47,3 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 11.163 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 236 stanovnika/km².
Rotor (matematika)
U vektorskoj analizi i teoriji polja, rotor ili rotacija (rot, eng. curl) je veličina koja odražava svojstva vektorskoga polja u prostoru. Najviše se primjenjuje u fizici, pogotovo u elektromagnetizmu i hidrodinamici.
Definicija
desno|mini|300px|Shematski prikaz uz definiciju rotacije vektorskoga polja
Pogledajmo linijski integral vektorskog polja duž zatvorne krivulje C koja ograničava površinu S. Premostimo krivulju nekim lukom, tako da je vanjska krivulja razdvojena na dvije (C_1+C_2=C). Pri integriranju sada udio imaju samo vanjski dijelovi početne linije, jer se po luku integrira jednom u jedom, a drugi put u suprotom smijeru pa se taj integral poništava (v. sl.). Naravno, isto se događa i za velik broj razdioba početne površine S:
Uzmimo sada omjer te vrijednosti i infinitezimalno malog dijela površine A_i koji okružuje krivulja C_i. Pustimo li da, odnosno , dobivamo graničnu vrijednost koja predstavlja skalarnu veličinu pridruženu određenoj točki prostora, pa je stoga možemo smatrati komponentom vektora. Pomnožimo li dati izraz s vektorom normale \hat{n}, dolazimo upravo do definicije rotacje ili rotora vektorskog polja:
Svojstva i pretpostavke
Nije nužno da ploha omeđena krvuljom koju promatramo leži u ravnini, traži se jedino da ta ploha nema singularnosti.
Nadalje, pretpostavlja se da se vektor normale \hat{n} ne mijenja dok se element plohe smanjuje k nuli. Rotor je, kao i Divergencija, također '''invarijanta vektorskog polja'''.
Rotor u kartezijevu sustavu
desno|mini|450px|Shematski prikaz uz definiciju rotacije vektorskoga polja
Kako bismo izveli izraz za rotor u kartezijevu sustavu, napravimo integraciju po rubu pravokutnika paralelnog s xOy - ravinom, kao na sl.
Uvršatavanjem u definiciju rotacije, te potpunom analogijom, imamo:
Očito u danoj fomuli možemo prepoznati simbolički zapisanu determinantu:
Nadalje, očito je
pa često označavamo s, gdje je  Hamiltonov operator.
Rotacija i algebarske operacije
Neka su dana vektorska polja \vec{u} i \vec{v}, skalar U, skalarna funkcija f(U) i radij-vektor \vec{r}. Tada vrijedi:
Primjeri
desno|mini|300px|Shematski prikaz uz rotaciju polja obodne brzine
Odatle se lako mogu iščitati komponente kutne brzine:
Na ovom primjeru primijetimo: vektor brzine \vec{v} je polarni vektor, a vektor je aksijalni vektor. Međutim, to vrijedi i općenito: rotor polarnog vektora je aksijalni vektor, a rotor aksijalnog vektora je polarni vektor.
JWH-030
JWH-030 je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 291,387 Da.
Igor Pavličić
Igor Pavličić (Beograd, 1970.) je srpski advokat političar - gradonačelnik Novog Sada.
Lični podaci
Igor Pavličić rođen je 1970. godine u Beogradu. Osnovnu školu je pohađao u Novom Sadu, a potom je završio Karlovačku gimnaziju i diplomirao na Pravnom fakultetu u Novom Sadu 1995. godine. Pravosudni ispit položio je 1997. godine. Advokaturom se bavi od 1998. godine u svojoj privatnoj advokatskoj firmi. Usavršavao se u oblasti zastupanja pred evropskim sudom za ljudska prava i objavio više stručnih tekstova. Oženjen je Natašom, s kojom ima troje dece - Sofiju, Borisa i Jovana. Trenirao je atletiku kao član Atletskog kluba „Vojvodina“, a kasnije je prošao sve selekcije Košarkaškog kluba Vojvodina. Govori engleski jezik.
Političko delovanje
Za predsednik Gradskog odbora Demokratske stranke u Novom Sadu, Igor Pavličić je izabran na neposrednim izborima unutar stranke na lokalnom nivou održanim 9. juna 2006. godine. Maja 2008. izabran je za poslanika u Skupštini AP Vojvodine, na listi "Za evropsku Vojvodinu - Boris Tadić", a 16. juna dolazi na dužnost gradonačelnika Novog Sada. 11. oktobra iste godine je, na vanrednim izborima u stranci na lokalnom nivou, ponovo izabran za predsednika Gradskog odbora Demokratske stranke.
Član je predsedništva Demokratske stranke.
Garland, Texas
Garland je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 226.876 stanovnika.
Antoine François Prévost
Antoan Fransoa Prevo (1697 — 1769) je bio francuski književnik i povremeni član benediktanskog reda.
Biografija
Prevo je rođen u Edenu, u pokrajini Artoa, gde mu je otac bio sudski činovnik. Porodica ga upisuje na jezuitski kolež u Edenu, želeći da postane sveštenik, ali ga on napušta (1712) da bi stupio u vojsku kao dobrovoljac. Kada je rat završen odlazi u Pariz, u kolež Arkurt. Godine 1717. ulazi u novicijat kod jezuita, u kolež La Fleš, ali posle godinu dana napušta red, opet stupa u vojsku, da bi je 1720. napustio i prešao u Holandiju. Odatle se brzo vraća i traži utočište kod benediktanaca. Tu piše satirične portrete svoje manastirske sabraće, a u potaji radi na svom prvom avanturističkom romanu. Iste godine Prevo beži iz manastira i sklanja se od policijske potere u Englesku, gde je proveo dve godine. Bavi se pisanjem, učenjem engleskog jezika, a izdržava se radeći kao kućni učitelj. London napušta 1730. i odlazi ponovo u Holandiju, da bi se tri godine kasnije vratio u London sa svojom prijateljicom Lenki Ekhart, bežeći od zajmodavaca. Ova londonska epizoda se umalo završila kobno. U krajnjoj materijalnoj krizi Prevo falsifikuje menicu na ime svog bivšeg učenika, zbog čega ga hapse. Kazna predviđena za ovaj prekršaj je tada bila smrt vešanjem, ali je, na intervenciju svog učenika i njegovog oca, oslobođen. Vraća se u Francusku i uz pomoć svojih pariskih prijatelj, kao pokajnik, ponovo stupa u red benediktanaca. Nastojeći da se materijalno osigura Prevo postaje tajni saradnik pamfletiste Gotjea. Kada je policija uhvatila pamfletistu i Prevoova aktivnost je bila otkrivena, pa je morao da pobegne u Brisel, a zatim u Frankfurt. Kada se afera stišala, vratio se u Pariz (1742) i posvetio mirnijem životu, najviše se posvetivši prevođenju raznih dela sa engleskog. Poslednje godine života provodi u svojoj kući u Sen-Firmenu kod Šantija, gde i umire.
Crno Kamanje
Crno Kamanje je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Generalski Stol, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 20 stanovnika te 10 obiteljskih kućanstava.
Pretežno sunčano?
Pretežno sunčano? posljednji je studijski album Parnog valjka. Na njemu se nalaze hitovi: "Prazno tijelo", "Sunčanom stranom", "Jesen preskačem", "Dok si pored mene", "Petak". Album je po stilu između Samo snovi teku uzvodno i Zastava. Na ovom albuma je opet duet: Tina Rupčić je drugi vokal na pjesmi "Sexy mama". Autor svih pjesama je Husein Hasanefendić, a autor uvoda za "Sexy mamu" ("Sexy intro") je pijanist Berislav Blažević. Ukupno trajanje albuma: 45:48.
South Hill, New York
Saut Hil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.673, što je 670 (11,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Nenečki autonomni okrug
thumb|250px Nenečki autonomni okrug je autonomni okrug u Arhangelskoj oblasti u Rusiji.
Kutna brzina
Kutna brzina ili "ugaona brzina" je brzina promjene kuta. Promatra se kut za koji se tijelo (ili kakav drugi objekt) zakrene prilikom vrtnje (rotacije) ili kut za koji se kod kružnog gibanja zakrene polumjer kružnice koji "prati" točku koja kruži. Iznos kutne brzine dan je jednadžbom gdje je φ kut koji se mijenja u vremenu t (kut zakreta), dok je ω kutna brzina. (Jednadžba je analogna jednadžbi za iznos brzine kod gibanja po proizvoljnoj putanji.)
Za kutnu brzinu se u tehnici vrlo često koriste broj okretaja u minuti \mathbf{}n [o/min]. Veza između broja okretaja u minuti s kutnom brzinom je sljedeća
Vektorski prikaz
mini|Vektor kutne brzine Kutna brzina se može prikazati kao vektor (tzv. pseudovektor) tako da njegov vektorski umnožak s radijus-vektorom točke u kružnom gibanju daje obodnu brzinu te točke:
Pri tome vrijedi pravilo desne ruke.
Povezane veličine
Period rotacije T je vrijeme potrebno da tijelo koje jednoliko rotira oko neke točke učini puni krug (360° = 2 π rad): Frekvencija jednolikog kružnog gibanja f je broj punih okretaja oko fiksne točke u jedinici vremena - najčešće u sekundi, tj. 1/s = Hz:
Asinhroni motor
Asinhroni motori|thumb Asinhrona (indukciona) mašina je vrsta električne mašine za naizmeničnu struju. Kod asinhronih mašina, brzina obrtanja rotora i brzina obrtanja obrtnog magnetnog polja nisu sinhronizovane, pa otuda ime. Asinhrone mašine za razliku od sinhrone mašine ne mogu da proizvode reaktivnu snagu, pa se u glavnom koriste kao elektromotori.
Princip rada
thumb|300px|Rastavljeni kavezni kratkospojeni motor snage 250 W mašine za pranje čarapa . Statorski namotaj od 12 sekcija je u kućištu levo. Do njega je kavezni rotor. Neka je stator mašine priključen na sistem naizmeničnih trofaznih napona. Kada kroz namotaje statora protiču trofazne naizmenične struje koje stvaraju obrtno magnetno polje, koje obrće rotor brzinom Ω. Obrtno polje rotira u zazoru i zatvara se kroz stator i rotor, zbog čega se u provodnicima indukuju odgovarajuće elektromotorne sile.
U namotaju statora javlja se kontraelektromotorna sila Es koja drži ravnotežu priključenom naponu statora U i čiji se modul razlikuje za nekoliko procenata od dovedenog napona za pad napona na omskoj otpornosti i reaktansi rasipanja. U namotu rotora se takođe indukuje elektromotorna sila. Ako je električno kolo rotora zatvoreno, kroz njega će proticati struja Ir, čija je aktivna komponenta istog smera kao i indukovana elektromotorna sila. Pošto se provodnik sa strujom Ir nalazi u magnetnom polju, na njega će delovati elektromagnenta sila F koja će obrtati rotor u smeru obrtanja obrtnog magnetnog polja. Zbir svih proizvoda pojedinačnih sila u provodnicima rotora i poluprečnika predstavlja obrtni momenat elektromagnetnih sila mašine. Kako se energija sa statora na rotor prenosi putem elektromagnetne indukcije, asinhrone mašine se često nazivaju i indukcione mašine.
Rotor ne može nikada postići sinhronu brzinu, odnosno brzinu obrtanja magnetnog polja. Ako bi se rotor okretao sinhronom brzinom, onda ne bi bilo relativne brzine između obrtnog polja i rotora, zbog čega magnetni fluks ne bi presecao provodnike rotora i ne bi postojala indukovana elektromotorna sila u namotajima rotora, a bez nje ni struja, elektromagnetna sila i obrtni momenat. Zbog toga bi rotor počeo da zaostaje, zbog čega bi provodnici ponovo presecali magnetni fluks i pojavio bi se obrtni momenat. Kada rotor nije opterećen radnom mašinom (asinhroni motor u praznom hodu), tada rotor mora da savlada samo mehaničke gubitke usled trenja u ležajevima i trenja rotora o vazduh. Kako su gubici usled trenja i ventilacije mali, tada se rotor okreće brzinom koja je bliska sinhronoj brzini.
Namoti su po svojoj prirodi omsko-induktivnog karaktera. Za magnećenje magnetnog materijala i vazdušnog zazora između statora i rotora potrebna je reaktivna energija. Kako asinhrona mašina ne može da proizvodi reaktivnu energiju, pa je ona mora uzimati iz mreže. Struja koju napon mreže tera kroz namot će uvek biti induktivna. Zbog toga je asinhrona mašina u i motorskom i u generatorskom režimu potrošač reaktivne energije, što je jedan od osnovnih razloga zašto se asinhrona mašina koristi pretežno kao motor. U generatorskom režimu asinhrona mašina se koristi u okviru autonomnih elektroenergetskih sistema i tada se reaktivna energija obezbeđuje iz kondenzatorske baterije. U velikim industrijskim potrošačima sa puno asinhronih motora velikih snaga, često se postavljaju statički kompenzator (uglavnom kondenzatorska baterija) za popravku faktora snage, da se reaktivna energija ne povlači iz mreže, sa obzirom da se plaća.
Razlika između brzine obrtanja rotora i brzine obrtnog polja opisuje se veličinom koja se naziva klizanje. Klizanje se izračunava po formuli:
gde je:
Sinhrona mehanička brzina obrtanja zavisi od broj pari polova i iznosi
Klizanje pri nazivnom opterećenju Sn iznosi od 10 % do 2 % za motore nominalnih snaga. Kako je
dobija se da je frekvencija struje u rotoru
Vrednost frekvencije struje u rotoru u nominalnom režimu iznosi nekoliko herca, pa su gubici u rotoru usled histerezisa i vrtložnih struja zanemarljivi u odnosu na gubitke u statoru.
Konstrukcija
thumb|200px|Rotor asinhrone mašine sa poluzatvorenim žljebovima Stator asinhrone mašine se izrađuje od feromagnetnog materijala u obliku limova, koji se slažu u pakete potrebne dužine, pri čemu se između limova postavlja izolacija. Ovakvo lameliranje se vrši kako bi se smanjili gubici usled histerezisa i vrtložnih struja. Magnetni limovi od kojih se pravi jezgro su legirani silicijumom radi suzbijanja gubitaka zbog histerezisa, pošto dodatak silicijuma sužava histerezisnu petlju, a legiranjem se povećava električna otpornost limova zbog čega se smanjuju vrtložne struje i gubici usled njih. Žlebovi u koje se smeštaju namotaji statora mogu biti poluzatvoreni za snage do 200 kW, a iznad 200 kW se koriste otvoreni. Otvoreni žlebovi se koriste i u niskonaponskim, a naročito u visokonaponskim asinhronim mašinama. Podela na oblik žleba (utora) u zavisnosti od zatvorenosti nije striktno vezana za snagu mašine, već se više vezuje za veličinu mašine i za napon na koji se priključuje mašina.
Rotor mašine takođe se pravi od feromagnetnog materijala pošto u namotaju rotora protiče naizmenična struja. Namotaji se smeštaju na rotor na dva načina, zbog čega se razlikuju dve podgrupe asinhronih mašina. U zavisnosti od načina smeštanja namotaja postoje mašine sa namotanim rotorom (mašine sa kliznim prstenovima) i kavezni asinhroni motori (motori sa kratkospojenim rotorom). left|thumb|200px|Kavezni kratkospojeni rotor Kod mašina sa kliznim prstenovima rotor ima trofazni namotaj čiji se počeci izvode na tri klizna prstena, dok se krajevi vezuju, recimo, u zvezdište. Svrha kliznih prstenova je mogućnost spoljnog pristupa namotaju rotora. Po prstenovima klize četkice koje su pričvršćene za stator i čiji se izvodi nalaze na priključnoj pločici mašine. Na ovaj način je omogućeno dovođenje i odvođenje električne energije i razne druge intervencije (povezivanje preko promenljivih otpornika itd.). Klizni prstenovi se mogu kratko spojiti čime trofazni rotorski namotaj postaje kratkospojeni namotaj, pri čemu se četkice podižu.
Lusići
Lusići su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Banja Luka koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 339 stanovnika.
Asinhroni motor
Jednofazni (monofazni) asinhroni motor
Indukcioni motor može da radi i samo sa jednom fazom (bez obrtnog magnetskog polja), ali u tom slučaju ne može se sam pokrenuti (nema polazni moment), a smer obrtanja zavisi od smera spoljašnjeg početnog momenta. Uslov razvijanja vremenski nepromenljivog polja za ovu mašinu ne može se zadovoljiti zbog pulsirajućeg polja.
Ovi problemi se rešavaju dodavanjem polova sa kratkospojenim namotom ili pomoćnom fazom u kojoj se postiže veštački fazni pomak struje - obično serijskim spajanjem kondenzatora (koji se nakon zaleta motora može i isključiti). Ovakvi motori široko se koriste u kućnim aparatima.
Regulacija brzine
Kako je brzina obrtanja mašine data formulom:
sledi da se na brzinu mašine može uticati promenom broja pari polova ili menjanjem frekvencije. Pre razvoja jevtinih uređaja energetske elektronike bilo je teško menjati frekvenciju struje motora, pa je upotreba ovakvih mašina bila ograničena.
Za kontrolu brzine obrtanja asinhorne mašine koriste se invertori. Najkorišćenija tehnika za regulaciju frekvencije je impulsno-širinska modulacija. Pošto invertor pretvara jednosmerni napon u naizmenični, pogodnim izborom perioda dozvole provođenja jednosmernog napona dobijaju se pravougaoni impulsi određene širine i učestanosti. Ovom metodom je moguće regulisati i vrednost napona koji će se dovesti na motor, jer mašina zahteva konstantan obrtni moment koji zavisi od odnosa kvadrata napona i frekvencije. Upotrebom filtera može se izdvojiti sinusoidni napon potreban za ispravan rad asinhrone mašine.
Ribonukleaza III
Ribonukleaza III (, RNaza III, ribonukleaza 3) je enzim. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ova endoribonukleaza razlaže dvolančane RNK molekule.
Koncert - Live '82
Koncert - Live '82 prvi je live album Parnog valjka, objavljen nakon 5. studijskog albuma Vrijeme je na našoj strani. Album je dvostruki, premda je svaki LP relativno kratak. Album sadrži hitove sa svih 5 albuma. Omjer balada i bržih pjesama je izvrsno riješen: balada na prvom LP-u ima puno, ali su skraćene pa zvuče kao jedna pjesma. Album je dosta rijedak. Ukupno trajanje: 58:14.
E=mc2 (razvrstavanje)
E = mc2 je oznaka za ekvivalenciju mase i energije. Također može označavati:
Fossemanant
Fosmanan je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Amjen.
Washington, Kansas
Vašington je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.131, što je 92 (-7,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ålandski univerzitet primenjenih nauka
Ålandski univerzitet primenjenih nauka je visoka škola u glavnom gradu Ålanda Mariehamnu, autonomnog i demilitariziranog švedskog arhipelaga u Finskoj. Škola je osnovana 1. januara 2003. spajanjem dve alandske visoke škole (Ålands yrkeshögskola i Ålands högskola). Škola je jedina visokoobrazovna institucija u pokrajini. Sva predavanja provode se na švedskom jeziku, jedinom službenom jeziku u pokrajini.
626 Notburga
626 Notburga je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 100,73 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,574 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 25,355 stepeni, a orbitalni period iznosi 1509,231 dana (4,132 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,241. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 9,00 a geometrijski albedo 0,043.
Asteroid je otkriven 11. februara 1907. godine.
Ljubačevo
Ljubačevo je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Banja Luka koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 663 stanovnika.
Manon Lescaut
Histoire du chevalier Des Grieux et de Manon Lescaut, poznatiji pod skraćenim naslovom Manon Lescaut, je roman francuskog književnika Antoinea Françoisa Prévosta objavljen 1731. godine. Predstavlja sedmi i posljednji tom lažnih memoara pod naslovom Mémoires et aventures d'un homme de qualité. U njoj narator, vitez Des Grieux, opisuje kako je izgubio porodično nasljedstvo i razočarao oca pobjegavši sa svojom ljubavnicom, lijepom prostitutkom Manon Lescaut. Radnja opisuje kako Des Grieux, u nastojanju da osigura luksuzne predmete i lagodni životni stil Manon, mora varati prijatelje i činiti svakojake zločine; dvoje ljubavnika na kraju završe u (tada francuskom) New Orleansu gdje će na početku idilični boravak završiti tragedijom. Prévostov roman je zbog svoje teme izazvao senzaciju, ali i kontroverze te ga je tadašnja kraljevska cenzura dala zabraniti; usprkos toga je stekao popularnost zahvaljujući tome što se ilegalno preštampavao i distribuirao. Godine 1753. je Prévost izdao novu verziju očišćenu od "pikantnih" detalja i u kojoj protagoniste osuđuje sa stajališta katoličkog morala.
Manon Lescaut je kasnije postala poznata po tome što su je mnogi ugledni književnici citirali i navodili u svojim djelima, za što je vjerojatno najpoznatiji primjer Dama s kamelijama Alexandrea Dumasa sina, kao i inspiracija za balete, opere, brojne filmove i TV-serije.
Redona, Pordenone
Redona je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 346 m.
Zvonimir Zoričić
Zvonimir Zoričić (Zagreb, Hrvatska, 30. listopada 1948. - 30. svibnja 2015.), je bio hrvatski kazališni, televizijski i filmski glumac.
Diplomirao je na zagrebačkoj Akademiji dramske umjetnosti 1973. godine. Iste je godine postalo članom ansambla drame Hrvatskog narodnog kazališta. Tokom 41 godinu rada je tamo nastupio u preko 80 različitih uloga.
B-alanopin dehidrogenaza
B-alanopin dehidrogenaza (, b-alanopinska dehidrogenaza) je enzim sa sistematskim imenom N-(D-1-karboksietil)-beta-alanin:NAD+ oksidoreduktaza (formira beta-alanin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ugljenik
Ugljenik je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 0,09%.
Ugljenik je bio poznat još u praistoriji. Da je hemijski element prvi je utvrdio Antoan Lavoazije. Međunarodni naziv je izveden od latinske reči carbo, ugalj.
Ugljenik je veoma rasprostranjen u prirodi. Broj poznatih jedinjenja ugljenika je preko 10 puta veći od poznatih jedinjenja svih ostalih elemenata.
Cela jedna grana hemije, organska hemija, se bazira na jedinjenjima koja u sebi sadrže ugljenik. Sem organskih jedinjenja veliki značaj imaju ugljen(II)oksid, ugljenik(IV)oksid, ugljena kiselina, karbidi i karbonati.
Zastupljenost
Ugljik je esencijalni element u biosferi, te po masenom udjelu drugi najrasprostranjeniji element nakon kisika u živim organizmima. Sva živa tkiva su sastavljena iz organskih spojeva ugljika. Međutim, geološki gledano on se ne ubraja u najrasprostranjenije elemente. Ugljik je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 0,087%. On se nalazi u neživoj prirodi pretežno u obliku spojeva, ali i slobodan u obliku dijamanta i grafita. Glavna nalazišta dijamanata nalaze se u Africi (Južnoafrička Republika i Kongo) i Rusiji. Oni se često mogu naći u vulkanskim stijenama poput kimberlita. Grafit se javlja relativno rijetko u metamorfnim stijenama bogatim ugljikom. Najznačajnija nalazišta su u Indiji i Kini.
Ugljik se u prirodi najčešće može naći u obliku neorganskih karbonatnih stijena (oko 2,8 · 1016 t). Karbonatne stijene su veoma rasprostranjene na Zemlji i ponegdje formiraju i cijele planine. Jedna od najpoznatijih primjera planina sastavljenih iz ovih stijena su Dolomiti u Italiji. Najvažniji karbonatni minerali su kalcij karbonat CaCO3 (sa brojnim modifikacijama: krečnjak, kreda, mramor), kalcijum magnezijum karbonat CaCO3 · MgCO3 (dolomit), željezo(II) karbonat FeCO3 i cink karbonat ZnCO3.
ASP
__NOTC__ ASP ima više značenja.
Ugljenik
Zastupljenost
Poznati spojevi ugljika su fosilna goriva ugalj, nafta i zemni plin. Oni nisu čisti ugljikovi spojevi, nego mješavine mnogih različitih organskih spojeva. Oni nastaju pretvaranjem biljnih (ugalj) i životinjskih (nafta i plin) ostataka pod velikim pritiskom. Najveća nalazišta uglja nalaze se u SAD, Kini i Rusiji, a u Bosni i Hercegovini veća nalazišta uglja se nalaze u okolini Banovića, Zenice, Kaknja, Sanskog Mosta, Breze, Živinica, Doboja (Stanari), Ugljevika, Gacka i drugih mjesta. Najvažnije rezerve nafte se nalaze na Arapskom poluostrvu (Irak, Saudijska Arabija, Kuvajt), Meksičkom zalivu i Sjevernom moru. Nešto manje poznata su nalazišta čvrstog metan hidrata u velikim dubinama.
U pogledu količine najveći dio ugljika nalazi se u sastavu stijena (litosfera). Svi ostali oblici ugljika čine samo oko 0,1% ukupne količine ugljika na Zemlji.
Stvaranje jezgra atoma ugljika zahtijeva gotovo simultani trostruki sudar alfa čestica (jezgara helijuma) unutar središta ogromne zvijezde giganta ili supergiganta, u procesu poznatim pod nazivom trostruki alfa proces, kao proizvod daljnjih reakcija nuklearne fuzije helija sa vodonikom ili drugom jezgrom helija stvara se izotop litijuma Li-5 i berilijuma Be-8, respektivno, a oba su vrlo nestabilni i gotovo odmah se raspadaju nazad u manja jezgra. Ovo se dešava u uslovima temperature iznad 100 megakelvina i koncentracije helija koja se brzo širi i hladi što nije bilo slučaj u ranom svemiru, tako da ne postoje dokazi da su se značajne količine ugljika kreirale tokom Velikog praska. Umjesto toga, u unutrašnjosti zvijezda u horizontalnoj ravni H-R dijagrama transformiraju se tri jezgra atoma helija u ugljik pomoću ovog trostrukog alfa procesa. Da bi ugljik bio dostupan za formiranje života kakvog danas znamo, ovaj ugljik mora biti raširen u svemir kao prašina nakon eksplozije supernova, kao dio materijala od kojeg se kasnije formira druga i treća generacija zvjezdanih sistema koje imaju prisutne planete formirane od takve prašine. Sunčev sistem je jedan zvjezdani sistem treće generacije. Drugi mehanizam fuzije kojeg pogone zvijezde je CNO ciklus, u kojem ugljik djeluje kao katalizator omogućavajući odvijanje reakcije.
Melina (Banja Luka)
Melina je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Banja Luka koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.260 stanovnika.
Ugljenik
Zastupljenost
Rotacijska tranzicija različitih izotopskih oblika ugljik monoksida (naprimjer 12CO, 13CO i C18O) se može otkriti u submilimetarskom rasponu talasnih dužina i koristi se u proučavanju formiranja novih zvijezda u molekularnim oblacima.
Osobine
thumb|lijevo|Fazni dijagram ugljika Pri normalnom pritisku i temperaturama ispod 4000 K grafit je termodinamički stabilnija modifikacija ugljika, što se vidi na faznom dijagramu. Zbog visoke energije aktiviranja i dijamant je stabilan na sobnoj temperaturi, a tek na temperaturi iznad 500 °C uočljivo se pretvara u grafit. Obrnuta transformacija iz grafita u dijamant je moguća uz pritisak od najmanje 20.000 bara (2 GPa). Za dovoljno brzu reakciju, temperatura bi trebala biti iznad 1500 °C a pritisak oko 60.000 bara što odgovara faznom dijagramu.
Ugljik ima najveću otpornost na visoke temperature od svih poznatih materijala. Ne topi se pri normalnom pritisku, nego sublimira pri temperaturi od 3915 K (3642 °C), bez prethodnog gubljenja čvrstoće. Trojna tačka ugljika je na 10,8 ± 0,2 MPa i 4600 ± 300 K.
Ugljik je dijamagnetičan. Pirolitički izdvojen grafit ima visoku anizotropiju u magnetskom susceptibilitetu (paralelno: \chi_{m} = −85 · 10−6, vodoravno: \chi_{m} = −450 · 10−6),, nasuprot njemu dijamant je izotropan (\chi_{m} = −22 · 10−6).
Alotropske modifikacije
Ovaj četvorovalentni nemetal ima nekoliko alotropskih modifikacija. Dijamant je najtvrđi poznati mineral, kod kojeg atomi ugljika prave sp3-hibridizaciju sa tetraedarskim prostornim rasporedom. Svaki atom ugljika u dijamantu je povezan s četiri druga ugljikova atoma sigma vezom, te je čitav kristal jedna velika molekula. mini|lijevo|Alotropske modifikacije ugljika: [[grafit i dijamant]] Grafit (jedna od najmekših supstanci) ima lisnatu strukturu. Svaki ugljikov atom je povezan s tri druga ugljikova atoma. To znači da je prisutna sp2-hibridizacija i tri hibrida leže u jednoj ravni. Preostali π-elektron pravi dvostruku vezu, te je prisutna rezonancija. Kod grafita je zbog toga svaka od tri veze nešto pojačana, pa je on stabilniji od dijamanta za energiju rezonancije. Razlike u fizikalnim osobinama ove dvije modifikacije su ekstremne. Dijamant je jedan od najtvrđih minerala, dok je grafit mehka supstanca. Dijamant je najbolji provodnik toplote, dok je grafit izolator. Dijamant je izrazito transparentan, a grafit neproziran. Grafit je provodnik električne struje, dok je dijamant izolator. Osim grafita i dijamanta poznate su još neke alotropske modifikacije, kao npr. fulereni.
Lonsdaleit, nazvan također i heksagonalni dijamant, jeste jedna veoma rijetka modifikacija dijamanta. Ime je dobio po irskoj kristalografinji Kathleen Lonsdale, a pronađen je u Barringerovom krateru u Arizoni. On nastaje kada se grafit izloži određenim ekstremnim uslovima, tj. veoma visokom pritisku i temperaturi koji se dešavaju naprimjer pri udaru meteora ili asteroida. Pri tome se zadržava heksagonalni karakter kristalne strukture grafita, ali za razliku od običnog grafita svaki atom ugljika se veže kovalentnom vezom sa još četiri atoma.
Pentagrafen
Istraživači na Univerzitetu Virginia Commonwealth i univerzitetima u Japanu i Kini sačinili su u augustu 2014. novu strukturnu varijantu ugljika nazvanu pentagrafen. On se sastoji iz veoma tankih slojeva čistog ugljika koji ima jedinstvenu strukturu, inspiriranu pentagonalnom shemom koja podsjeća na popločane ulicu u Kairu. Ovaj novootkriveni materijal je dinamički, termalno i mehanički stabilan. Istraživanja su pokazala da kada se pentagrafen umota u obliku valjka, takve nanocijevi posjeduju poluprovodničke osobine, bez obzira na njihovu hiralnost. Očekuje se da će ovaj materijal naći široku primjenu u nanoelektronici i nanomehanici.
Izotopi
thumb|lijevo|Ciklus 14C
Ugljik ima dva stabilna izotopa: 12C i13C. Izotop 12C je daleko uobičajeniji u prirodi i čini 98,9 % prirodnog ugljika, dok na izotop 13C otpada 1,1%. Po definiciji izotop 12C je osnova za jedinicu atomske mase. Izotop 13C se može detektirati u NMR spektroskopskim ispitivanjima, jer ima drugačiji magnetski momenat od 12C.
Osim ova dva stabilna izotopa postoji još nekoliko nestabilnih. Najpoznatiji nestabilni izotop ugljika je 14C koji ima vrijeme poluraspada od 5730 godina. On nastaje prirodnim raspadanjem 14N u gornjim slojevima atmosfere.
Organski materijal, koji učestvuje u ugljikovom ciklusu u prirodi, ima isti udio 14C u odnosu na stabilne izotope kao i ugljik u atmosferi. Nakon završetka razmjene materija, naprimjer pri opadanju lišća sa drveta, ovaj odnos se postepeno smanjuje zbog radioaktivnog raspada. Mjerenjem odnosa količina izotopa 14C i stabilnih izotopa moguće je tačno procijeniti starost predmeta koji je nastao od organskog materijala, što je poznato kao metoda datiranja ugljikom C-14 a našla je primjenu u arheologiji.
Historija
René A. F. de Réaumur je 1772. pokazao da se željezo prevodi u čelik apsorpcijom suspstance, za koju se danas zna da je ugljik. Godine 1772, Antoine Lavoisier je dokazao da je dijamant forma ugljika, spaljivanjem uzorka ugljika i dijamanta, pri čemu je dokazao da ne nastaje voda kao produkt i da i jedan i drugi oslobađaju istu količinu ugljen-dioksida po gramu. Carl Wilhelm Scheele je dokazao da je grafit, za koji se mislilo da je oblik olova, u stvari oblik ugljika. Godine 1786, francuski naučnici Claude Louis Berthollet, Gaspard Monge i C. A. Vandermonde pokazali su da je ova supstanca ugljik. Oni su predložili ime karbon za ovaj element (latinski carbonum). Antoine Lavoisier uveo je ugljik kao hemijski element u svojoj knjizi iz 1789. godine.
Upotreba ugljenika
Grafit se upotrebljava za proizvodnju olovaka, u strojarstvu kao mazivo za ležajeve i ključanice, u nuklearnoj industriji za izgradnju nuklearnih reaktora itd. Ljepši primjerci dijamanta upotrebljavaju se za izradu skupocjenog nakita, a oni manje lijepi za izradu alata za rezanje, bušenje, brušenje i poliranje.
627 Charis
627 Charis je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 48,51 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,076 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,721 AJ.
Ugljenik
Hemija ugljika
mini||100px|Najjednostavniji organski spoj: [[metan]] Ugljik je element koji poslije vodika može graditi najveći broj poznatih spojeva među svim elementima (vodik je na prvom mjestu, jer većina spojeva ugljika također sadrži i vodik). Posebnost ugljika je da može praviti duge lance i prstenove molekula sa samim sobom kao i sa drugim elementima, a u molekulama može se spajati i dvostrukom i trostrukom vezom koristeći π-orbitale. Prilikom stvaranja višestrukih veza ugljiku preostaje i jedan slobodan elektron, koji može dalje reagirati, za razliku od takvih veza kod kisika i dušika. To znači da se otvaraju mogućnosti za dalje reakcije i formiranje spojeva. Zbog svoje srednje snažne elektronegativnosti ima izuzetno dobre mogućnosti spajanja bilo sa elektropozitivnim kao i sa elektronegativnim elementima. U prirodnim organskim i neorganskim spojevima nalazi se u oksidacijskim stanjima u cijelom rasponu od -IV do +IV.
Spojevi ugljika se tradicionalno ubrajaju u organsku hemiju, uz samo nekoliko izuzetaka. Ova grana hemije ponekad se naziva i hemija ugljika. Organska hemija obuhvata, zbog posebnih sposobnosti ugljika, da gradi duge molekulske lance i kovalentne veze sa drugim atomima, više spojeva nego cijela neorganska hemija. I biohemija je također dio organske ugljikove hemije. Među najjednostavnije organske spojeve ubrajaju se alkani metan i etan.
627 Charis
Ekscentricitet orbite iznosi 0,061, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 6,477 stepeni, a orbitalni period iznosi 1802,853 dana (4,935 godine). Apsolutna magnituda asteroida je 9,95 a geometrijski albedo 0,078.
Asteroid je otkriven 4. marta 1907. godine.
Ugljenik
Hemija ugljika
Samo relativno malehni broj spojeva ugljika se tradicionalno ubraja u neorganske spojeve, među njima količinski najvažniji spojevi sa kisikom:
Dani (Bosiljevo)
Dani je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Bosiljevo, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 9 stanovnika te 5 obiteljskih kućanstava.
Kormisoš
Kormisoš (Кормисо̀ш; bio je bugarski vladar sa kojim je otpočela nova dinastija koja se zove Ukil. Navodi se u Imeniku bugarskih kanova kako je vladao 17 godina. Kasniji historičari su ga smještali u periode od 737. do 754. godine, odnosno od 739. do 756. U svakom slučaju mu je vladavinu obilježio rat s Bizantom, uzrokovan bizantskim naseljavanjem Sirijaca i Armenaca u bizantsku Trakiju, na samoj granici bugarske države. Kormisoš je zbog toga 756. pokrenuo pohod na Carigrad koji je završio porazom pred carigradskim bedemima. Vjeruje se da je taj događaj doveo do Kormisošovog silaska na vlasti. Zamijenio ga je Vineh.
Ugljenik
Ugljikovi halogenidi
Tetraklorougljik je bezbojna tekućina pri sobnoj temperaturi i atmosferskim tlakom. Često se koristi kao otapalo.
Tetrabromougljik je tamno žuta krutina na sobnoj temperaturi. Netopljiv je u vodi i drugim polarnim otapalima.
Oksidi ugljika
Ugljikov monoksid (CO) nastaje pri izgaranju ugljikovih spojeva uz ograničeni dotok kisika. Industrijski se proizvodi kao generatoski plin, izgaranjem koksa u generatoru, ili kao vodeni plin, u smjesi sa vodikom, reakcijom generatorskog plina s vodenom parom. Ugljikov monoksid je vrlo toksičan jer se veže s hemoglobinom na sličan način kao i kisik.
Ugljikov dioksid (CO2) je bezbojni plin, bez mirisa. Dobiva se izgaranjem ugljika ili ugljikovih spojeva, ili reakcijom kiselina s karbonatima. Ugljikov dioksid je inertni plin i često se koristi kao inertna atmosfera u slučajevima gdje prisutnost kisika može biti štetna.
Ugljen suboksid (C3O2) je plin neugodnog mirisa, koji se formira dehidriranjem malonske kiseline fosforovim 5 oksidom u vakuumu pri 140 do 150 °C. Ugljikov suboksid ima linearnu molekulu: O=C=C=C=O. Stabilan je na temperaturi vrelišta dušika: –78 °C, a na 25 °C polimerizira.
Anhidrid melne kiseline(C12O9)
Karbidi
Karbidi 1., 2., 12. grupe, te aluminija su ionski karbidi. Struktura ovih karbida sadrže izoliranje ugljikove atome (Be2C, Al4C3), acetilidne ione (C22-) (CaC2, MgC2, BeC2, BaC2, ZnC2, Na2C2, K2C2), ili C34- anion. Hidrolizom ovih karbida dobiva se metan, acetilen ili alen, ovisno od kojeg iona je karbid sastavljen.
Kovalentni karbidi su karbidi nemetala. Odlikuju se velikom tvrdoćom i lesto se koriste kao abrazivna sredstva.
2-Metilcitratna dehidrataza
2-Metilcitratna dehidrataza (, 2-metilcitratna hidrolijaza, PrpD, 2-hidroksibutan-1,2,3-trikarboksilatna hidrolijaza) je enzim sa sistematskim imenom (2S,3S)-2-hidroksibutan-1,2,3-trikarboksilat hidrolijaza (formira (Z)-but-2-en-1,2,3-trikarboksilat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je specifičan za (2S,3S)-metilcitrat.
Garrett, Texas
Garrett je gradić u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 806 stanovnika.
Manchester, New York
Mančester je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.709, što je 234 (15,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Contrada Notaro Iaco, Lecce
Contrada Notaro Iaco je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 87 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 74 m.
Breuberg
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Odenvald Brojberg se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Odenvald. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 160-332 metra. Površina opštine iznosi 30,8 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.279 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 237 stanovnika/km².
Sumpor hlorid pentafluorid
Sumpor hlorid pentafluorid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 162,510 Da.
Register, Georgia
Redžister (Džordžija) je gradić u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 175 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 175 stanovnika, što je 11 (6,7%) stanovnika više nego 2000. godine.
JWH-081
JWH-081 je organsko jedinjenje, koje sadrži 25 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 371,471 Da.
2-Oksopent-4-enoatna hidrataza
2-Oksopent-4-enoatna hidrataza (, 2-keto-4-pentenoatna hidrataza, OEH, 2-keto-4-pentenoat (vinilpiruvat) hidrataza, 4-hidroksi-2-oksopentanoat hidrolijaza) je enzim sa sistematskim imenom 4-hidroksi-2-oksopentanoat hidrolijaza (formira 2-oksopent-4-enoat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim takođe deluje, manjom brzinom, na cis-2-oksoheks-4-enoat.
Motike (Banja Luka)
Motike je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Banja Luka koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 2.009 stanovnika.
Ribonukleaza H telećeg timusa
Ovaj enzim deluje na RNK-DNK hibride.
Hautvillers-Ouville
Oviler Uvil je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Abevil.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 378 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 62 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,06 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 59 metara (maksimalnoj 68 m, a minimalnoj 44 m).
212. pne.
Godina '''212. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Flaka i Pulhera (ili, rjeđe, godina 542. Ab urbe condita). Oznaka 212. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
E=mc² (Parni valjak)
E=mc², album Parnog valjka
Koncertni album povodom 10 godina Parnog valjka. Ovaj album je poput nastavka Koncerta - na njemu se izvode samo pjesme od 1983. do 1985. Album je snimljen u zagrebačkom Domu sportova. Nema posebnih gostiju, a ni posebnih aranžmana. Trajanje: 40:28 min.
Oakland, Susquehanna County, Pennsylvania
Oukland je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Svih 15 godina - Live...
Popis pjesama:
strana A:
strana B:
strana C:
strana E:
strana F:
POSTAVU SU ČINILI: