cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dustin Hoffman
1990-te
Nakon toga je počela nova suradnja s Levinsonom, ovaj put na adaptaciji  Sfere Michaela Crichtona. Film govori o skupini znastvenika poslanih na dno Južnog Pacifika kako bi istražili misteriozno plovilo, za koje se ispostavlja da je svemirski brod koji se srušio u ocean stoljećima prije. Hoffman glumi vođu tima, koji uključuje Sharon Stone, Samuela L. Jacksona, Petera Coyotea, Queen Latifah i Liewa Schreibera. Nakon što ga je dočekalo pregršt negativnih recenzija, film u Americi nije uspio pokriti ni pola budžeta.
2000-te
U novom tisućljeću, Hoffman je nastupao uglavnom u sporednim ulogama u studijskim filmovima. Kao Ben Floss u filmu Ljubav na mjesečini (2002.), Hoffman je glumio oca nedavno preminule žene, dok je Jack Gyllenhaal nastupio kao zaručnik djevojke, a Susan Sarandon kao njezina ožalošćena, slobodoumna žena. Ljubav na mjesečini, redatelja i scenarista Brada Silberlinga, primarno se fokusira na Gyllenhaalov lik dok troje ljudi zajedno pokušavaju prevladati tugu. Iako film u Americi nije prošao najbolje, zaradio je pozitivne kritike.
Radeći s Edwardom Burnsom, Andyjem Garciom i Rachel Weisz, pod režijom Jamesa Foleyja, Hoffman je u filmu Povjerljivo glumio mafijaškog šefa Winstona Kinga. U filmu, Burnsov lik obavlja jedan posao za Hoffmana kako bi platio novac koji mu je nesvjesno ukrao. S budžetom od 15 milijuna dolara, film u domaćim kinima nije uspio zaraditi ni toliko. Ipak, cifra je jedva nadmašena u kinima u ostatku svijeta.
U |Odmetnutoj poroti Garyja Fledera, adaptaciji bestselera Johna Grishama, Hoffman je konačno dobio priliku raditi sa svojim prijateljem Geneom Hackmanom. U filmu, John Cusack i Rachel Weisz portretiraju dva važna faktora u velikom suđenju za ubojstvo, jedan u poroti, radeći iznutra, a drugi izvana. Hoffman je utjelovio tužitelja, dok Hackman igra savjetnika obrane po pitanju porote. U ključnoj i dramatičnoj sceni, Hoffmanov i Hackmanov lik se posvađaju u sudskoj kupaonici. Dvojica prijatelja ponavljala su ovu scenu nekoliko dana. Unatoč dobrim recenzijama, film je slabo prošao na box-officeu, ne uspjevši vratiti 60 milijuna dolara budžeta u američkim kinima.
U biografskom filmu Marca Forstera, San za životom J.M. Barrieja, Hoffman se pojavio u manjoj ulozi vlasnika kazališta Charlesa Frohmana. Film u kojem su nastupili Johnny Depp, Kate Winslet, Julie Christie i Freddie Highmore zaradio je odlične kritike te ostvario veliki komercijalni uspjeh. Nominiran je za sedam Oscara. U filmu Ja volim Huckabees Davida O. Russella, Hoffman je glumio Bernarda, polovicu egzistencijalističkog detektivskog tima (drugi dio je Lily Tomlin), kojeg unajmljuju kako bi špijunirao Alberta (Jason Schwartzman) kako bi odgovorio na njegova pitanja o smislu njegova života i prirodi slučajnosti. Kritike su bile podijeljene, uspjeh je izostao, ali je film ipak postao instant hit.
Upoznajte Fockerove (2004.) je bila komedija i nastavak filma Upoznajte roditelje u kojem se Hoffman pojavio s Robertom De Nirom i Benom Stillerom. Film je režirao Jay Roach. Uz Hoffmana, De Nira i Stillera, u filmu su se pojavili i Barbra Streisand, Ten Polo, Tim Blake Nelson i Owen Wilson. Bila je to jedna od najuspješnijih komedija u povijesti, a Hoffman je osvojio MTV-jevu nagradu za najbolju izvedbu u komediji.
Privatni život
Hoffman ima dvoje djece (Karinu i Jennu) sa svojom prvom suprugom Anne Byrne, i četvero (Jacob, Maxwell, Rebecca i Alexandra) s drugom ženom, Lisom Gottsegen, koja je odvjetnica.
Potrerillos del Tuito, Cabo Corrientes
Potrerillos del Tuito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Cabo Corrientes.
El Colorado, Aguascalientes
El Colorado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Aguascalientes.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 378 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2021 m.
Potrerillos del Tuito, Cabo Corrientes
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 446 m.
La Jabalina, Nuevo Laredo
La Jabalina je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Nuevo Laredo.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 170 m.
Gerd Binnig
Gerd Binnig (Frankfurt na Majni, 20. srpnja 1947.), njemački fizičar. Radio u IBM-ovu istraživačkom laboratoriju u Zürichu. Godine 1986. dobio Nobelovu nagradu za fiziku, zajedno s Heinrichom Rohrerom, za konstrukciju pretražnog mikroskopa s tuneliranjem, s pomoću kojega se mogu vidjeti pojedinačni atomi na površini vodljivih i poluvodičkih materijala (drugu polovicu Nobelove nagrade dobio je Ernst Ruska).
Avezzano-Sorbello, Caserta
Avezzano-Sorbello je naselje u Italiji u provinciji Caserta, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 601 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 118 m.
Prijestupna godina koja počinje u petak
Ovo je kalendar za svaku prijestupnu godinu koja počinje u petak (nedjeljno slovo CB), kao što su 1988, 1960 ili 2016.
Prethodna godina | Sljedeća godina
<tr style="background-color:#efefef;"> Milenijum Vijek <th align="center" colspan="10">Godina <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">18. vijek: <td width="9%">1768 <td width="9%">1796 <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">19. vijek: <td width="9%">1808 <td width="9%">1836 <td width="9%">1864 <td width="9%">1892 <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">20. vijek: <td width="9%">1904 <td width="9%">1932 <td width="9%">1960 <td width="9%">1988 <td style="background-color:#efefef;">3. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">21. vijek: <td width="9%">2016 <td width="9%">2044 <td width="9%">2072 <td style="background-color:#efefef;">3. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">22. vijek: <td width="9%">2112 <td width="9%">2140 <td width="9%">2168 <td width="9%">2196
Peschiera del Garda
Peschiera del Garda (latinski: Ardelica, Arilica i Ariolica) je grad u talijanskoj provinciji Verona (regija Veneto) od 9 486 stanovnika (2008. godine).
Geografske karakteristike
Peschiera del Garda leži u Sjevernoj Italiji na jugoistočnoj obali Jezera Garda na mjestu gdje istječe rijeka Mincio.
Historija
Arheološka iskapanja iznjela su na svijetlo - paleolitsko naselje na brežuljku pored jezera, u njemu su pronađeni i predmeti iz kasnijih razdoblja (keramika, brončani predmeti). Iskapanja u samom centru otkrila su materijal iz rimskog doba, pa se potvrđuje teza da se tu nalazila antička - Arilica.
Peschiera je za srednjeg vijeka bila važan centar ribara u vodama Mincia. Zbog svog strateškog položaja Peschiera je bila utvrđena još od Rimljana, ona je u 10. vijeku pretvorena u zamak. Zamak Peschiera je od 1208. bio uporište veronskih Gibelina, nekoliko godina kasnije razorio ga je Ezzelino Romano. Nakon tog Peschierom je vladala veronska dinastija Scaligeri, pa je naselje ponovno utvrđeno u 14. vijeku. Od kad je postala dio Mletačke Republike, pretvorena je u njenu glavnu utvrdu i ratnu luku na Jezeru Garda. Venecijanci su utvrdu potpuno preuredili 1549. po projektu Guidobalda della Rovere, urbinskog vojvode.
Za vrijeme Prvog svjetskog rata - 8. novembra 1917., u Peschieri je održan važan sastanak nakon katastrofalnog poraza talijanske vojske kod Kobarida, na kom su sa talijanske strane sudjelovali; kralj Vittorio Emanuele III i ministri Orlando, Sonnino i Bissolati, a sa savezničke francuski premijer Paul Painlevé sa generalom Ferdinandom Fochom i britanski premijer David Lloyd George sa generalima Robertsonom i Wilsonom. Na sastanku se raspravljala daljna taktika saveznika, koja je uključivala čak i povlačenje iz Veneta.
Peschiera je bila nekad čuvena po vojnom zatvoru, koji je zatvoren 2002.
Znamenitosti
Najveća znamenitost Peschiere je Venecijanska utvrda iz 16. vijeka, uz gradske bedeme i crkvu Madonna del Frassino iz 1510.
Privreda
Peschiera del Garda je ladanjski gradić koji živi od turizma, nedaleko (4 km) je poznati zabavni park - Gardaland.
Ribolla, Grosseto
Ribolla je naselje u Italiji u provinciji Grosseto, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2438 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 60 m.
Las Canteras, Tlalpujahua
Las Canteras je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tlalpujahua.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 95 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2636 m.
Michele Steno
Michele Steno čita se Mikele Steno (oko 1331., Venecija - 1423, Venecija), bio je 63 mletački dužd koji je vladao od 1400. do svoje smrti 1413.
Biografija
Steno je - 1386. izabran na visoki položaj prokuratora Bazilike sv. Marka, a nakon toga 1400. i za dužda.
thumb|left|250px| Grb Michele Stena Za njegove vladavine Venecija je ratovala sa Genovom, Milanskim vojvodstvom i Padovom, pa se i proširila po kopnu današnjeg Veneta.
Istovremeno se proširila i po Orijentu, zauzevši brojne otoke i gradove i tako povećala svoju dominaciju.
Morcego
Morcego (pl. Morcegos).- indijansko pleme nastanjeno u brazilskoj državi Mato Grosso na rezervatu Terra Indígena Tirecatinga, općina Sapezal. Ime im u prijevodu znači 'šišmiši'. Jezična pripadnost nije poznata.
Morcegos Indijance spominje još P. H. Fawcett, prema kojemu su ime zaslužili po običaju, da bi se noći krili a danju izlazili van iz svojih skloništa. Španjolci su ih nazivali Cabelludos, a Indijanci sa ruba civilizacije Tatu (=armadillo). Skloništa ovih Indijanaca bijahu zemunice koje su ukopavali u zemlju, široke oko 12 stopa i prekrivene granjem, lišćem i zemljom.
P-831 Sava
P-831 Sava bila je napadna podmornica klase Sava. Izgrađena je 1978. u Brodogradilištu Specijalnih Objekata u Splitu za potrebe tadašnje jugoslavenske ratne mornarice.
Raspadom SFRJ podmornica je odvezena u Crnu Goru gdje je služila u mornaricama SR Jugoslavije te Srbije i Crne Gore. Iz operativne uporabe povučena je 2004.
Lyndon Station, Wisconsin
Lindon Stejšon je grad u američkoj saveznoj državi Viskonsin.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 500, što je 42 (9,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ponikve (Velika Kladuša)
' Ponikve je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Velika Kladuša koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.068 stanovnika.
Pădureni, Dragodana
Pădureni je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini Dragodana.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 140 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 259 m.
Pistoia
Pistoja je grad u središnjoj Italiji. Pistoja je najveći grad i administrativni centar istoimene provincije Pistoia u okviru italijanske regije Toskane. Grad Pistoja je poznat po gajenju cveća i poznatom trgovištu cvećem.
Prirodne odlike
Grad Pistoja nalazi se u središnjem delu Italije, 35 km severozapadno od Firence, sedišta pokrajine. Grad se nalazi u dolini reke Ombrone Pistojeze, glavne pritoke reke Arno. Grad se smestio na prvim bregovima iznad ravnice duž reke Arno, koja se pruža južno od grada. Severno od grada se izdižu Apenini.
Stanovništvo
Prema proceni, u gradu je 2010. živelo 90.288 stanovnika.
Pistoja danas ima oko 90.000 stanovnika, mahom Italijana. Tokom proteklih decenija u grad se doselilo mnogo doseljenika iz inostranstva.
Pistoja-Pištolj
Reč "pištolj" vodi poreklo od imena grada Pistoje. Proizvodnja ovog oružja započeta je u gradu veoma rano, u 16. veku.
Gradovi pobratimi
Pistoia je zbratimljena sa:
Coppolicchio, Isernia
Coppolicchio je naselje u Italiji u provinciji Isernia, u regiji Molise.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 78 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 617 m.
Olovo karbonat
Olova karbonat je hemijsko jedinjenje PbCO3. On se industrijski priprema iz olovo(II) acetata i ugljen dioksida. On se prirodno javlja kao mineral ceruzit.
Bazni olovo karbonati
Postoji više baznih olova karbonata i srodnih jedinjenja:
Proizvodnja
Olovo karbonat se proizvodi provođenjem ugljen dioksida kroz hladan razblaženi rastvor olovo(II) acetata, ili mešanjem suspenzije olovnih soli koje su manje rastvorne od karbonata sa amonijum karbonatom na niskoj temperaturi da bi se izbeglo formiranje baznih olovo karbonata.
Piano delle Viti, Brescia
Piano delle Viti je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 341 m.
Fracción los Graneros, San Luis Potosí
Fracción los Graneros je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Luis Potosí.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 49 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1866 m.
Natagaimas
Natagaimas, jedno od glavnih plemena starih Pijao Indijanaca, čiji ostaci danas žive u regiji Tolima u Kolumbiji. Jezično oni se danas vode kao neklasificirana grupa, ali Rivet (1943) njih i Coyaimas uz ostale navodi kao glavna plemena grupe Pijao. Godine 1943. Alicia Dussán de Reichel i antropolog Gerardo Reichel-Dolmatoff otkrivaju da se jezik starih Pijao Indijanaca očuvao u selima Ortega, Natagaima i Coyaima, ali je do danas nestao, pa je u upotrebi španjolski.
Povijest
Pijao plemena Coyaima i Natagaima bila su u konstantni ratovima sa Indijancima Dujos i Babadujos. Narod Natagaima pokorio je španjolski konkvistador Juan de Borja y Armendia i 1606. osnovao istoimeni grad, koji je svećenik Ignacio Navarro 1801. preselio sa izvorne lokacije na sadašnju uz obalu rijeke Magdalene.
Naselja
Općina Natagaima: 1) Anacarco (105 obitelji), 2) Bateas, 3) Chaquira (25 obitelji), 4) Mercadillo, 5) Natagaima (Urbani), 6) Palma Alta, 7) Rincón de Anchique, 8) Tamirco (120 obitelji), 9) Tinajas (30 obitelji), 10) Yaco-Molana.
Ensheim
Enshajm je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 69 opštinskih središta okruga Alcej-Vorms. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 426 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7331019.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Alcej-Vorms Enshajm se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Alcej-Vorms. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 185 metara. Površina opštine iznosi 3,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 426 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 108 stanovnika/km².
Terzorio, Imperia
Terzorio je naselje u Italiji u provinciji Imperia, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 198 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 197 m.
Drušići
Drušići je naselje u opštini Cetinje u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 76 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 135 stanovnika).
Demografija
U naselju Drušići živi 68 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 52,6 godina (52,1 kod muškaraca i 52,9 kod žena). U naselju ima 33 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,30. Drušići su najpoznatija vinogradarska lokacija u Riječkoj nahiji. Drušići su dobili ime po ilirskoj rijeći: "druš" što u prevodu znači groždje. Drušići su udaljeni od Podgorice 21km, od Cetinja 24km, od Budve 49km.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Crnogorcima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
El Aguacate, Amatepec
El Aguacate je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México, u opštini Amatepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 120 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 997 m.
Gordana Marić
Gordana Marić (Beograd, 1956) je jugoslovenska i srpska filmska i pozorišna glumica, najpoznatija po ulozi Goce u popularnoj TV-seriji Grlom u jagode. Danas radi i kao profesor glume na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu.
Enryaku-ji
Enryaku-ji (延暦寺) je japanski Tendai manastir smješten na planini Hiei u Ōtsuu, iznad Kjota. Osnovan je na početku Heian perioda. Hramski kompleks je podigao Saichō (767–822), također poznatz Dengyō Daishi, koji je iz Kine u Japan doveo mahayana budističku sektu koja će poslije postati poznata kao Tendai. Enryaku-ji je sjedište sekte Tendai i jedan od najvažnijih manastira u japanskoj historiji. Kao takav predstavlja dio UNESCO-vog lokaliteta Svjetske baštine "Historijski spomenici drevnog Kjota (gradovi Kyoto, Uji i Otsu)". Osnivači budističkih sekti Jōdo-shū, Sōtō Zen i Nichiren su proveli neko vrijeme u manastiru. U njemu se također nalazi dom tzv. "redovnika maratonaca."
Obori
Obori, pleme američkih Indijanaca koje se dokumentu iz 1683. spominje kao prijateljsko Jumano Indijancima, ali se ne navodi njihova točna lokacija. Obori se često spominju kao Obozi, što je rezultat rane pogreške u prepisivanju. Swanton ih pod imenom Obozi klasificira u plemena Coahuiltecan.
Gachupines (razvrstavanje)
Gachupines ima više značenja:
Konfederativne Američke Države
Konfederativne Američke Države ili samo Konfederacija) (engleski Confederate States of America, akronim: CSA) predstavljaju vladu koju je 8. 2. 1861. godine osnovalo šest od sveukupno sedam južnjačkih robovlasničkih država koje su proglasile svoje odcjepljenje od Sjedinjenih Američkih Država. Konfederacija je kao svoje zemlje članice proglasila one države koje su službeno proglasile svoje odcjepljenje, dvije dodatne države upitnog stajališta te jedan novi teritorij. Separatisti su smatrali da je Ustav SAD-a bio isključivo ugovor kojeg je svaka država mogla ignorirati bez prethodnih konzultacija. S druge strane, SAD (Unija) je smatrao odcjepljenje u potpunosti ilegalnim. Američki građanski rat započeo je 1861. godine napadom na Fort Sumter, utvrdu Unije koja se nalazila na "teritoriju" Konfederacije. Do 1865. godine, nakon vrlo teških bitaka u većini slučajeva vođenih na području Konfederacije, KDA je poražena i sama Konfederacija se raspala. Niti jedna strana država svijeta nikada službeno nije priznala samostalnost Konfederacije, iako su joj neke priznale status zaraćene strane.
Ustavom Konfederacije kojeg je potpisalo sedam država članica (Južna Karolina, Mississippi, Florida, Alabama, Georgia, Louisiana i Teksas) označeno je ustrojstvo "trajne savezne vlade" u gradu Montgomery (država Alabama) godine 1861. Nakon što je tadašnji predsjednik SAD-a Abraham Lincoln pozvao vojne snage iz Virginije, Arkansasa, Tennesseeja i Sjeverne Karoline kako bi se ponovno zauzela utvrda Sumter i ostala savezna područja koja su u međuvremenu bila pod okupacijom, te četiri države također su proglasile svoje odcjepljenje od SAD-a (Unije). Države Missouri i Kentucky također su bile dijelom Konfederacije zbog partizanskih frakcija koje su u to vrijeme imale snažan utjecaj u navedenim državama. Na strani Konfederacije našlo se i "Pet civiliziranih plemena" (indijanska plemena koja su sačinjavali Cherokee, Chickasaw, Choctaw, Creek i Seminole) te novostečeni Konfederativni teritorij Arizone. Pokušaji odcjepljenja države Maryland zaustavljeni su zbog tamošnjeg izvanrednog stanja dok država Delaware, premda podijeljena u mišljenju oko odcjepljenja, isto nije niti pokušala. Vlada Unije u zapadnom području države Virginia osnovala je novu državu i nazvala je Zapadnom Virginijom koja je u Uniju primljena 20. 6. 1863. godine. Sjedište vlade Konfederacije nalazilo se u gradu Richmond (država Virginia), a imalo je nestabilan odnos s ostalim državama članicama prvenstveno zbog problema koji su se javljali oko kontrole ljudskih resursa premda je Jug mobilizirao gotovo cjelokupnu mušku bjelačku populaciju za potrebe rata.
Tokom građanskog rata zbog uspješnih vojnih operacija Unije, kontrola Konfederacije nad "svojim" teritorijima naglo je opadala kao i njezina populacija stanovništva (sa 73% na 34%). Također joj je slabila i kontrola unutarnjih vodenih tokova na Jugu, a kompletna južnjačka obala nalazila se u pomorskoj blokadi. Sve to stvorilo je nesavladivi problem u ljudstvu, zalihama i financijama. Javna potpora tadašnjem predsjedniku Konfederacije Jeffersonu Davisu i njegovoj administraciji s vremenom je jenjavala uz učestalo dezerterstvo, gospodarski tešku situaciju i optužbe o aristokratskoj vladavini. Nakon četiri godine ratovanja grad Richmond pao je u aprilu 1865. godine i ubrzo nakon toga glavni general Konfederacije Robert E. Lee predao se generalu Ulyssesu S. Grantu uslijed čega je Konfederacija službeno propala. Sam Predsjednik Davis uhićen je 10. 5. 1865. godine u gradu Irwinvilleu (država Georgia). Četiri godine kasnije, američki vrhovni sud donio je odluku kojom je odcjepljenje proglašeno nezakonitim te potvrdio da Konfederacija nikada zakonito nije postojala.
Američki Kongres započeo je 10 godina dug proces oporavka (danas poznat po nazivom Rekonstrukcija) kojeg mnogi znanstvenici smatraju produžetkom građanskog rata. Proces rekonstrukcije trajao je tokom kompletnog Lincolnovog mandata, ali i kroz mandate kasnijih predsjednika Andrewa Johnsona i Granta. Tokom tog razdoblja doneseni su 13. amandman o oslobađanju robova, 14. amandman kojim se američkim građanima daje dvojno državljanstvo te 15. amandman koji građanima svih država omogućava pravo glasanja. Zbog vojnih akcija rat je Jug ostavio gospodarski devastiranim, uništene infrastrukture i s iscrpljenim resursima. Gotovo kompletna regija ostala je daleko ispod ostatka nacionalnog nivoa razvoja sve do poslije Drugog svjetskog rata.
Historija
Konfederaciju su tokom konvencije u Montgomeryju u februaru 1861. godine osnovali državni izaslanici poslani iz sedam država SAD-a. Nakon Lincolnove inauguracije četiri dodatne pogranične države postale su zastupljene, a u konačnici još su se dvije države i dva nova teritorija pridružila Kongresu Konfederacije, sve u skladu s njihovim separatističkim rezolucijama. Vlada je postojala od proljeća 1861. do proljeća 1865. godine, dakle tokom trajanja Američkog građanskog rata kojeg je započela upravo Konfederacija napadom na utvrdu Sumter.
Mnogi bijelci s juga smatrali su sami sebe više Južnjacima nego Amerikancima te su bili spremni boriti se za svoju državu i svoju regiju kako bi iste postale nezavisne od ostatka nacije. Regionalizam je uskoro prerastao u južnjački nacionalizam, tzv. "Povod" (eng. Cause). Tokom cijelog svog postojanja Konfederacija se nalazila u ratu. "Južnjački povod" nadmašio je ideologiju prava država, politike carine ili unutarnjeg uređenja. Bio je temeljen na stilu života, vrijednostima i sustavu vjerovanja. Južnjački "životni stil" postao je svet njegovim građanima. Sve na Jugu postalo je moralno pitanje, kompletna ljubav bila je usmjerena na sve što je južnjačko dok se sve što je pripadalo Jenkijima (Sjevernjacima) mrzilo. Kako se rat približavao, nisu se raspale samo nacionalne političke stranke već su se podijelile i nacionalne crkve te vlastite obitelji koje su svoje članove imale u različitim državama.
U niti jednoj državi bijelci nisu bili jednoglasni. Postojala je manjina na jugu koja je podržavala Uniju pogotovo u današnjoj Zapadnoj Virginiji kao i u istočnom Tennesseeju. Južno od linije Mason-Dixon glasačka potpora za tri pro-unionistička kandidata 1860. godine varirala je od 37% na Floridi do čak 71% u državi Missouri. Rat koji je uslijedio neki znanstvenici proglasili su američkom tragedijom, ratom braće: "Brat protiv brata, otac protiv sina, poznanik protiv vlastitog rođaka."
Revolucija razjedinjenja
Separatisti u južnjačkim robovlasničkim državama koji su odbijali ostati u državi za koju su vjerovali da ih pretvara u drugorazredne građane osnovali su Konfederativne Države Amerike. Glavne razloge za ovakvo mišljenje pronašli su u sve većem jačanju abolicionista kao i u anti-ropskom pokretu u Republikanskoj stranci za koju su smatrali da ih konstantno vrijeđa, "ponižava i degradira". "Crni republikanci" (kako su ih južnjaci zvali) i njihovi saveznici sada su prijetili da postanu većina u Zastupničkom domu SAD-a, Senatu i u samom kabinetu Predsjednika. Na Vrhovnom sudu, glavni sudac Roger B. Taney (za kojeg se i danas vjeruje da je podupirao robovlasništvo) već je tada imao 83 godine i učestalo obolijevao.
Tokom predsjedničkih kampanja 1860. godine separatisti su prijetili razjedinjenjem u slučaju da Abraham Lincoln bude izabran, a među onima čiji se glas najviše čuo bio je William L. Yancey. Yancey je putovao sjeverom zemlje i pozivao ljude na odcjepljenje dok je Stephen A. Douglas putovao jugom i zagovarao Uniju u slučaju Lincolnove pobjede. Separatistima je namjera Republikanske stranke bila jasna: potpuna eliminacija ili zabrana ropstva. Lincolnova pobjeda natjerala ih je na instantno djelovanje čak i prije same inauguracije: "Unija bez ropstva ili ropstvo bez Unije."
Razlozi odcjepljenja
thumb|upright|[[Alexander Stephens Predratni Lincolnov dopisnik; autor poznatog govora Cornerstone]] Do 1860. godine regionalne nesuglasice između Sjevera i Juga primarno su se vodile oko očuvanja ili proširivanja ropstva. Historičar Drew Gilpin Faust napisao je da su "vođe pokreta odcjepljenja kroz čitavi Jug isticali ropstvo kao najjači razlog za južnjačku nezavisnost." Iako se na prvi pogled čini čudnim, činjenica je da premda većina južnjačkih bijelaca nije imala robove svejedno su podupirali ropstvo. Vjeruje se da je razlog tome što se nisu htjeli osjećati kao da su na dnu društvenog poretka. Pored pitanja ropstva postojali su i drugi razlozi spora između Sjevera i Juga, a koji su uključivali slobodu govora, odbjegle robove, proširenje na Kubu te prava država. Pobjeda Republikanske stranke i izbor Abrahama Lincolna za novog Predsjednika SAD-a bila je ključna iskra koja je potaknula odcjepljenje. Historičar i specijalist za građanski rat James M. McPherson je napisao:
Tokom onoga što će kasnije postati poznato pod nazivom Cornerstone Speech, potpredsjednik Konfederacije Alexander Stephens izjavio je da se "kamen temeljac" (eng. cornerstone) nove vlade "temelji na velikoj istini da osoba crne boje kože nije jednaka osobi bijele boje kože; da je ropstvo - podčinjeno superiornoj rasi - potpuno prirodno i normalno stanje. Naša nova vlada prva je u historiji svijeta koja svoje postojanje temelji na ovoj velikoj fizičkoj, filozofskoj i moralnoj istini." Kasnije će, međutim, Stephens pokušati obrazložiti navedeno braneći se vlastitom nespremnošću za govor, učestalom upotrebom metafora prilikom govora te izjavama da nikad nije doslovno mislio da "temelji nove vlade počivaju na izrečenom."
U proklamaciji o odcjepljenju države Teksas također stoji:
thumb|lijevo|Inauguracija predsjednika [[Jefferson Davis|Jeffersona Davisa (Montgomery, Alabama)]]
Inauguracija i reakcije
Nakon prvih održanih državnih konvencija na Jugu poslani su njihovi predstavnici na konvenciju u Montgomeryju (Alabama) dana 4. 2. 1861. godine. Upravo tamo su doneseni temeljni dokumenti vlade i etablirana je privremena vlada.
Novim "privremenim" predsjednikom Konfederacije izabran je Jefferson Davis koji je, iako je ranije inzistirao na odugovlačenju odcjepljenja sve dok se kompletni Jug ne ujedini, svejedno pozvao sto tisuća muškaraca iz vojnih postrojenja raznih država da stanu u obranu novoosnovane države. Ranije je John B. Floyd, bivši Ministar rata pod predsjednikom Jamesom Buchananom, prebacio vojne trupe južno od sjevernjačkih američkih vojnih utvrda. Kako bi uštedjeli na troškovima ratnog odjela, Floyd i ostali djelatnici Kongresa nagovarali su predsjednika Buchanana da ne naoružava južnjačke utvrde, a upravo je to bila odredba Konfederacije.
U maju 1861. godine glavnim gradom Konfederacije postao je Richmond (Virginia). Pet dana kasnije, Davis je proširio stupanj izvanrednog stanja na Norfolk i Portsmouth (Virginia) kako bi uključio područja u okolici deset milja iza Richmonda. Dana 22. 2. 1862. (na dan rođenja Georgea Washingtona) obavljena je Davisova inauguracija kao službenog predsjednika čiji bi mandat trajao šest godina, a koji je izabran u novembru 1861. godine.
Novoosnovana administracija Konfederacije smatrala je ispravnom politiku nacionalnog teritorijalnog integriteta nastavivši ranije pokušaje država iz 1860. i rane 1861. godine kojima se prisutnost vlade SAD-a željela maknuti iz njihovih granica. Takva politika uključivala je preuzimanje američkih sudova, pošte i, što je najvažnije, oružarnica i vojnih utvrda. Ali nakon zauzimanja utvrde Fort Sumter od strane Konfederacije u aprilu 1861. godine, Lincoln je pozvao 75 tisuća vojnih trupa iz raznih država koje su se nalazile pod njegovim autoritetom. Svrha okupljanja vojske bila je ponovno zauzimanje američkog teritorija diljem Juga budući da američki Kongres nikada nije odobrio njihovo odcjepljenje. Pružanje otpora u utvrdi Sumter označilo je njegovu promjenu politike koju je do tada provodila sada već bivša Buchananova administracija. Takav Lincolnov vojni odgovor dignuo je kompletnu naciju na noge i uzburkao emocije. Ljudi sa Sjevera i Juga zahtijevali su rat, a stotine tisuća mladića požurile su prijaviti se u vojsku. Nakon tih događaja još četiri države proglasile su svoje odcjepljenje (Virginia, Sjeverna Karolina, Tennessee i Arkansas) dok je država Kentucky ostala "neutralnom".
Odcjepljenje
Oni koji su podupirali odcjepljenje smatrali su da je Ustav SAD-a bio samo ugovor između država koji se mogao odbaciti u bilo koje vrijeme bez prethodnih konzultacija i da svaka država ima vlastito pravo na odcjepljenje. Nakon energičnih debata i glasanja, sedam južnjačkih robovlasničkih država proglasilo je svoje odcjepljenje u februaru 1861. godine (prije nego je Abraham Lincoln došao u ured predsjednika), dok su pokušaji odcjepljenja u ostalih osam robovlasničkih država privremeno propali. Delegati iz tih sedam država oformili su Konfederativne Države Amerike u februaru 1861. godine i izabrali Jeffersona Davisa kao privremenog predsjednika. Pokušaj Unionista o ponovnom ujedinjenju propao je i Davis je započeo skupljati vojsku koja je brojila sto tisuća muškaraca.
Države
Država Kentucky proglasila je neutralnost, ali nakon što su u nju ušle Konfederacijske trupe vlada je zatražila pomoć Unije kako bi ih istjerala. Rascijepljena vlada Konfederacije premjestila se kako bi obuhvatila zapadne Konfederacijske vojne jedinice i nikada nije u cijelosti kontrolirala vlastitu populaciju.
Dana 31. 10. 1861. godine u državi Missouri ostatak privremene Konfederativne vlade donio je odluku o odcjepljenju. Konfederacijska vlada, međutim, nije mogla kontrolirati veći dio teritorija te države. Prvo je glavnim gradom proglasila Neosho, a zatim Cassville prije nego je istjerana iz države. Ostatak rata Konfederativna vlada države Missouri djelovala je u prognanstvu iz grada Marshall u Teksasu.
Države Kentucky i Missouri u Lincolnovoj Proklamaciji o emancipaciji nisu prozvane pobunjeničkim državama. S druge strane, Konfederacija je također polagala prava na te dvije države, odobrivši im kongresno predstavništvo i dodavši njihove dvije zvjezdice na svoju državnu zastavu.
Slijedi popis pobunjeničkih država s datumima proglašenja njihovog odcjepljenja od ostatka SAD-a:
U državi Virginia naseljene županije uzduž granica s državama Ohio i Pennsylvania odbijale su Konfederaciju. Unionisti su održali konvenciju u Wheelingu u junu 1861. godine i etablirali "obnovljenu vladu", ali regija je u konačnici ostala duboko podijeljena. U 50 županija koje će kasnije tvoriti državu Zapadnu Virginiju, glasači iz 24 županije na referendumu su glasali za odcjepljenje od Virginije dana 23. 5.. Godine 1860. na predsjedničkim izborima "ustavni demokrat" Breckenridge pobijedio je "ustavnog unionistu" Bella u svih 50 županija za 1900 glasova odnosno 44% naprema 42%. Bez obzira na učestale rasprave između historičara oko izborne procedure i pojedinačnih rezultata po županijama, obje strane u konačnici su unovačile preko 20 tisuća vojnika za obje strane konflikta. Predstavnici iz svih županija sjedili su u državnim zakonodavnim tijelima tokom rata i u Wheelingu i u Richmondu.
Neke županije u istočnom Tennesseeju pokušale su se odcijepiti od Konfederacije, ali im je izvanrednim stanjem to zabranjeno. Premda su države Delaware i Maryland bile robovlasničke, one nisu proglasile odcjepljenje, jer su građani u tim državama bili snažno rastrgani na obje strane. Ipak, vojni puk države Maryland borio se kao dio Leejeve vojske u sjevernoj Virginiji. Delaware nikada nije poslao vojne trupe na stranu Konfederacije, ali također nije emancipirao robove kao što su to učinile države Missouri i Zapadna Virginija. Građani okruga Columbia također nisu pokušali odcjepljenje.
Teritoriji
Stanovnici u Mesilli i Tucsonu u južnom dijelu tadašnjeg teritorija Novi Meksiko organizirali su konvenciju za odcjepljenje, a na glasanju održanom 16. 3. 1861. godine izglasano je pridruživanje Konfederaciji te je novim teritorijalnim guvernerom postao Lewis Owings. Pobijedili su u bitci za Mesillu i etablirali teritorijalnu vladu s Mesillom kao glavnim gradom. Konfederacija je 14. 2. 1862. godine proglasila svojim teritorijem područje Arizone sjeverno od 34. paralele. Marcus H. MacWillie radio je kao delegat u oba Konfederativna kongresa. Godine 1862. pokušaj Konfederacije u Novom Meksiku da zauzme sjeverni dio američkog teritorija je propao pa je konfederativna teritorijalna vlada otišla u progonstvo te se alocirala u gradu San Antonio (država Teksas).
Nakon što su SAD evakuirale federalne utvrde, pristalice Konfederacije u zapadnom trans-Mississippiju zahtijevali su dijelove američkog indijanskog teritorija. Preko polovice američkih indijanskih trupa koje su sudjelovale u građanskom ratu iz indijanskog teritorija bili su pobornici Konfederacije; iz svakog plemena po jedan general nalazio se u vojnoj službi skupa sa svojim trupama. Dana 12. 7. 1861. godine vlada Konfederacije potpisala je mirovni sporazum s indijanskim plemenima Choctaw i Chickasaw. Nakon nekoliko bitaka sjevernjačke trupe brzo su se vratile na navedene teritorije.
Američko indijansko vijeće nikada službeno nije odobrilo pristupanje indijanskog teritorija Konfederaciji, ali poput država Missouri i Kentucky, pet civilizacijskih naroda imali su svoje predstavnike u konfederativnom kongresu, a njihovi građani su bili pripadnici regularne konfederativne vojske. Nakon 1863. godine vlade plemena poslale su svoje predstavnike u konfederativni kongres: Elias Cornelius Boudinot predstavljalo je pleme Cherokee, a Samuel Benton Callahan predstavljao je plemena Seminole i Creek. Nacija Cherokee stala je uz Konfederaciju, a kao svoje razloge naveli su navodne sjevernjačke povrede Ustava, mišljenje da Sjever ratuje protiv ropstva isključivo zbog komercijalnih i političkih interesa te da Sjever samo želi okupirati još više indijanskog teritorija.
Glavni gradovi
U razdoblju od 4. 2. do 29. 5. 1861. godine glavnim gradom Konfederativnih Država Amerike proglašen je Montgomery (Alabama). Upravo u tom gradu prvih šest država osnovalo je KDA dana 8. 2. 1861. godine. Budući su na tom skupu sjedili i delegati iz Teksasa, ta država smatra se "originalnom sedmom" državom Konfederacije. Međutim, njezini delegati nisu imali pravo glasati prije nego što su u svojoj državi proveli referendum. U Montgomeryju su održana još dva zasjedanja provizornog kongresa sve do 21. 5.. Tamo je također usvojen i stalni Ustav KDA dana 12. 3. 1861. godine.
Richmond (Virginia) izabran je za privremeni glavni grad. Potpredsjednik Stephens i ostali proglaslili su ga glavnim gradom kako bi ohrabrili ostale pogranične države da slijede Virginiju i pridruže se Konfederaciji. Bio je to politički trenutak u kojem se željelo pokazati "prkos i snagu". Znalo se da će se glavnina rata za južnjačku nezavisnost voditi u Virginiji, ali je ta država također imala i najveću južnjačku vojnu populaciju bijelaca te dovoljnu infrastrukturu, izvore i zalihe potrebne da se izdrži ratno stanje. Politika Davisove administracije bila je: "Mora biti održana pod svaku cijenu."
Richmond je imenovan novim glavnim gradom 30. 5. 1861. godine i posljednja dva zasjedanja provizornog kongresa održana su upravo u njemu. U državnim i vojnim kampovima 6. 11. 1861. godine izabrani su stalni konfederativni kongres te predsjednik Konfederacije. Prvi kongres održao je u Richmondu sveukupno četiri zasjedanja u razdoblju od 18. 2. 1862. do 17. 2. 1864. godine. Drugi kongres održao je dva zasjedanja u razdoblju od 2. 5. 1864. do 18. 3. 1865. godine.
Kako se rat odugovlačio, Richmond je postao opterećen s trening kampovima i transferima, logistikom i bolnicama. Cijene su dramatično rasle unatoč nastojanjima vlade da ih na neki način regulira. Jedan od tadašnjih pokreta u kongresu bio je i onaj Henryja S. Footea iz Tennesseeja koji je predložio da se ponovno promijeni glavni grad. Približavanjem federalnih trupa u rano ljeto 1862. godine, vladine arhive bile su pripremljene za premještaj. Uskoro je kongres odobrio Davisu da raspusti izvršnu ovlast i sazove zasjedanje kongresa u nekim drugim gradovima 1864. godine te ponovno 1865. godine. Nedugo prije kraja rata, vlada Konfederacije napustila je Richmond planirajući se preseliti negdje dublje na jug. Međutim, ti planovi gotovo nikad nisu zaživjeli, jer se u međuvremenu Lee predao u Appomattoxu 9. 4. 1865. godine. Davis i većina njegovog kabineta pobjegla je u Danville (Virginia) koji je kao glavni grad Konfederacije (ujedno i posljednji) trajao otprilike tjedan dana.
Vojskovođe Konfederacije
mini|100$ Konfederativne Države Amerike
Ujež
Ujež ili Udruženje jugoslovenskih emancipovanih žena je komedija srpskog pisca Branislava Nušića premijerno izvedena 1933. godine. U njemu je Nušić na satirički način komentirao pokret za ženska prava u tadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji.
Godine 1974. je adaptirana u istoimenu TV-dramu.
Prijestupna godina koja počinje u subotu
Ovo je kalendar za svaku prijestupnu godinu koja počinje u subotu (nedjeljno slovo BA), kao 2000.
Prethodna godina | Sljedeća godina
Godine u gregorijanskom kalendaru
<tr style="background-color:#efefef;"> Milenijum Vijek <th align="center" colspan="10">Godina <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">18. vijek: <td width="9%">1752 <td width="9%">1780 <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">19. vijek: <td width="9%">1820 <td width="9%">1848 <td width="9%">1876 <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">20. vijek: <td width="9%">1916 <td width="9%">1944 <td width="9%">1972 <td width="9%">2000 <td style="background-color:#efefef;">3. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">21. vijek: <td width="9%">2028 <td width="9%">2056 <td width="9%">2084 <td style="background-color:#efefef;">3. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">22. vijek: <td width="9%">2124 <td width="9%">2152 <td width="9%">2180
Heinrich Rohrer
Heinrich Rohrer (Buchs, 6. lipnja 1933. – Wollerau, 16. svibnja 2013.), švicarski fizičar. Studirao na Saveznoj tehničkoj visokoj školi (ETH) u Zürichu, gdje je i doktorirao 1960. Od 1963. radi u IBM-ovu istraživačkom laboratoriju u Rüschlikonu. Najviše se bavi magnetskim faznim dijagramima, nuklearnom magnetnom rezonancijom i supravodljivošću. S Gerdom Binnigom podijelio je 1986. polovicu Nobelove nagrade za fiziku za doprinos u razvoju skenirajućeg tunelskog mikroskopa (drugu polovicu Nobelove nagrade dobio je Ernst Ruska).
McCall, Idaho
Makol je grad u američkoj saveznoj državi Ajdaho.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.991, što je 907 (43,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Tuneliranje
mini|desno|300px|Budući da polumjer [[atomska jezgra|atomske jezgre iznosi oko 10-15 m, a brzina alfa-čestice koja se u njemu kreće iznosi oko 106 m/s, izlazi da alfa-čestica dolazi do vanjske površine približno 106/10-15 = 1021 puta u sekundi, odnosno da ona pobjegne iz jezgre nakon 1021 pokušaja. To je u stvari bit tuneliranja ili tunelskog učinka.]]
mini|desno|300px|Tuneliranjem postoji [[vjerojatnost da elementarna čestica svlada prepreku (potencijalnu barijeru) zahvaljujući valnim svojstvima koja kvantna mehanika pridjeljuje elementarnim česticama, valna funkcija čestice ne iščezava ni u samoj barijeri, ni iza nje.]]
mini|desno|300px|Postoji određena [[vjerojatnost da se elementarna čestica nađe i u klasično zabranjenim područjima prostora. Ta vjerojatnost ovisi o visini i širini barijere, a pokusi potvrđuju da je, pri naletu mnoštva čestica, broj onih koje prođu barijeru proporcionalan kvantno-mehanički izračunanoj vjerojatnosti.]]
Tuneliranje, tunelski efekt ili tunelski učinak je kvantnomehanička pojava pri kojoj postoji vjerojatnost da elementarna čestica svlada prepreku (potencijalnu barijeru) kada to zakoni klasične fizike ne dopuštaju. Primjerice, pri naletu čestice na središte odbojne sile kojoj je potencijalna energija veća od kinetičke energije čestice, klasično je moguće samo odbijanje čestice. Ipak, zahvaljujući valnim svojstvima koja kvantna mehanika pridjeljuje elementarnim česticama, valna funkcija čestice ne iščezava ni u samoj barijeri, ni iza nje. Stoga postoji određena vjerojatnost (dana kvadratom modula valne funkcije) da se čestica nađe i u klasično zabranjenim područjima prostora. Ta vjerojatnost ovisi o visini i širini barijere, a pokusi potvrđuju da je, pri naletu mnoštva čestica, broj onih koje prođu barijeru proporcionalan kvantno-mehanički izračunanoj vjerojatnosti.
Tuneliranjem su protumačene mnogobrojne pojave u nuklearnoj i atomskoj fizici, poput alfa raspada atomskih jezgri (George Gamow, 1928.), spontane nuklearne fisije, emisije elektrona iz metalnih površina u supravodičima. U posljednjem slučaju riječ je o posebnom tipu tuneliranja vezanom uz energijski procijep i promijenjenu gustoću stanja za normalno vodljive kvazičestice u supravodiču. Struja elektrona koji prolaze tuneliranjem kroz potencijalnu barijeru našla je primjenu u pretražnom mikroskopu s tuneliranjem, kojom se ispituje elektronska struktura površina vodljivih uzoraka.
BCS-teorija
BCS-teorija ili Bardeen-Cooper-Schriefferova teorija je prva mikroskopska teorija supravodljivosti (1957.). Polazi od pretpostavke da na vrlo niskim temperaturama u kristalnoj rešetki supravodiča privlačno međudjelovanje elektron–rešetka–elektron nadjačava odbojnu električnu silu među elektronima, tj. da elektroni pri prolasku kroz rešetku privlače njezine ione, što rezultira povećanjem gustoće pozitivnog naboja u tom području i, dok se rešetka ne vrati u ravnotežno stanje, privlači druge elektrone. U takvim uvjetima elektroni kojima su spinovi i količine gibanje suprotni gibaju se u parovima (Cooperovi parovi), a svaki par elektrona na međusobnoj udaljenosti od približno 100 nm giba se kroz kristalnu rešetku bez gubitka energije i može tunelirati kroz izolatorsku barijeru. Porastom temperature atomi rešetke sve jače titraju, iznad kritične temperature razdvajaju elektronske parove, elektroni se više ne mogu gibati bez gubitaka i pojavljuje se električni otpor. Za razvoj BCS-teorije John Bardeen, Leon Neil Cooper i John Robert Schrieffer dobili su Nobelovu nagradu za fiziku 1972.
Skenirajući tunelski mikroskop
Skenirajući tunelski mikroskop (STM, kratica od engl. Scanning Tunneling Microscope) je mikroskop kojim se promatraju površine metala i drugih električki vodljivih materijala preciznošću na razini atoma. Najvažniji je dio pretražnog mikroskopa s tuneliranjem oštri vrh od volframa, platine, iridija, ugljikove nanocijevi ili nekog drugog vodljivoga materijala koji u idealnom slučaju čini samo jedan ili nekoliko atoma. Kada je vrh blizu površine (nanometar i manje), u vakuumu između vrha i površine dolazi do tuneliranja elektrona. Kako se vrh pomiče duž površine, zbog površinskih nepravilnosti i nehomogenosti na razini atoma, udaljenost i električna struja između vrha i površine se mijenjaju, a promjena jakosti struje može se tumačiti kao slika površine. Za otkriće pretražnog mikroskopa s tuneliranjem, Gerd Binnig i Heinrich Rohrer dobili su Nobelovu nagradu za fiziku 1986.
Tuneliranje ili tunelski učinak alfa-čestica
Velika je poteškoća nastala da se objasni kako je moguće da alfa-čestice, čija kinetička energija iznosi pri izbacivanju iz radioaktivnih atomskih jezgri od 4 do 10 MeV, da prođu kroz potencijalnu energetsku barijeru, čije najveće vrijednosti kod elemenata s velikim atomskim brojem iznose oko 25 MeV. Prema klasičnoj teoriji, izlazi da alfa-čestice, koje se nalaze u unutrašnjosti atomske jezgre, ne mogu prodrijeti kroz barijeru i iz njega se osloboditi s energijom, koja je manja od energije potencijalne barijere.
Isto tako, teško je bilo objasniti zašto radioaktivni elementi imaju tako dugo vrijeme poluraspada, koji na primjer za radij-226 iznosi 1600 godina. To znači da se u tako dugom vremenskom periodu, nukleoni (protoni i neutroni) moraju držati zajedno u atomskom jezgru, iako ponekad spontano, bez vanjskih utjecaja, dva protona i dva neutron u obliku alfa-čestice budu izbačeni iz nje.
Taj problem su teoretski riješili 1928. George Gamow, a neovisno o njemu Ronald Wilfred Gurney i Edward Condon, razvivši teoriju Tuneliranje|tuneliranja. Prema kvantnoj fizici postoji vjerojatnost da se alfa-čestica s određenom energijom, koja je manja od energije potencijalne barijere, oslobodi atomskog jezgra, kad dođe do njegove površine. Ova vjerojatnost je veća ako je veća energija alfa-čestice i ako je širina barijere manja od vrijednosti njene energije. Alfa-čestica će na neki način dobiti dovoljnu količinu energije od drugih nuklearnih čestica, za svladavanje potencijalne barijere.
Za alfa-čestice sposobne da dospiju do vanjske površine i da ponovno budu ubačene u atomsko jezgro, postoji učestalost. Vrijednost ove učestalosti može se odrediti dijeljenjem veličine polumjera atomske jezgre s procijenjenom brzinom, kojom se alfa-čestice kreću u atomskoj jezgri. Budući da polumjer atomske jezgre iznosi oko 10-15 m, a brzina alfa-čestice koja se u njemu kreće iznosi oko 106 m/s, izlazi da alfa-čestica dolazi do vanjske površine približno 106/10-15 = 1021 puta u sekundi, odnosno da ona pobjegne iz jezgre nakon 1021 pokušaja. To je u stvari bit tuneliranja.
Chapelle-Palluau
Šapel Palio je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Vandeja koja pripada prefekturi Sabl d'Olon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 686 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 52 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 13,01 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od metara (maksimalnoj 64 m, a minimalnoj 11 m).