cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gruzija
Vanjska politika i odnos sa susjednom Rusijom
Gruzija trenutno radi na tome da postane punopravna članica NATO saveza. Odnosi s NATO-om su počeli završetkom Hladnog rata, kada se nezavisna Gruzija pridružila Vijeću sjeveroatlanske suradnje (1992.) i Partnerstvu za mir (1994.) Dijalog i reforme su se produbili nakon Revolucije ruža 2003. godine, kada je svrgnut predsjednik Eduard Ševarnadze i prekida tijesne veze s Rusijom i okreće se zapadnim silama. Vođe saveznika potvrdili su na samitu u Bukureštu da će Gruzija postati punopravna članica čim ispuni sve uvjete. Odluka je potvrđena i na NATO-vim samitima 2009., 2010., 2012. i 2014. godine. Nakon krize s Rusijom u kolovozu 2008. godine, saveznici su nastavili podržavati teritorijalni integritet i suverenitet Gruzije u međunarodno priznatim granicama, pozivajući Rusiju da povuče svoje priznanje gruzijskih regija Abhazije i Južne Osetije kao nezavisnih država. NATO-gruzijska komisija (NGC) pruža okvir za bliski politički dijalog i suradnju kao potpora reformskim naporima zemlje u euroatlantskim aspiracijama. Na samitu u Walesu 2014. godine pokrenut je paket mjera u cilju jačanja gruzijske sposobnosti za obranu i pripremanja za članstvo. Gruzija je pružila vrijednu potporu NATO-vim operacijama u Kosovu i Afganistanu, te protuterorističkim operacijama podmorskog nadzora u Sredozemlju
Oružane snage
Gruzijska vojska organizirana je u kopnene i zračne snage, pod zajedničkim nazivom "Gruzijske oružane snage". Misija i funkcija oružanih snaga su zasnovane na Ustavu Gruzije, Zakonu o obrani, Nacionalnoj vojnoj strategiji i međunarodnim ugovorima kojima je Gruzija potpisnik. Izvode se pod vodstvom i nadležnosti Ministarstva obrane.
Gruzija je pridonijela s gotovo 1000 vojnika u NATO-voj međunarodnim sigurnosnim snagama u Afganistanu, što je najveći doprinos kada se uzme odnos prema broju stanovnika.
Ekonomija
Za vrijeme SSSR-a gruzijsko gospodarstvo se oslanjalo uglavnom na poljoprivredu, rudarstvo, turizam i hidroenergiji. Bila je najveći proizvođač čaja na prostoru SSSR-a, a osim toga bila je i značajni proizvođač agruma, vinove loze, bakra i mangana. Zahvaljujući svojim zemljopisnim položajem pogodna je bila za razvoj hidroenergije, te je bila jedna od glavnih proizvođača električne energije preko hidroelektrana.
Nakon raspada SSSR-a i prelaska na tržišno gospodarstvo, gospodarstvo Gruzije upada u krizu u kojoj gubi glavninu industrije, te se gospodarstvo postaje ovisno o poljoprivredi i turizmu. Ta kriza izaziva pojavu inflacije, rasta nezaposlenosti i pada standarda. Nakon izbijanja revolucije 2003. godine zemlja se dovodi na rub gospodarskog sloma. Nova vlada pokreće velike reforme koje Gruziju uskoro dovodi do gospodarskog oporavka, te 2008. dolazi na 23. poziciju najslobodnijeg gospodarstva svijeta, te druga bivša sovjetska republika po količini izravnih ulaganja u 2007. godini (iza Estonije).
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. Gruzija je imala 4.371.535 stanovnika što je drastični pad u odnosu na 1989. kada je tada imala 5.400.841 stanovnika. Pad je posljedica velikog iseljavanja naroda podrijetlom iz drugih sovjetskih republika poput Rusa, Ukrajinaca, Armenaca i Azera, ali i drugih naroda poput Grka i Židova. Također, u posljednji popis nisu uključeni i stanovnici dviju separatističkih država Abhazije i Južne Osetije.
Prema etničkom sastavu većinu stanovništva čine Gruzini (83,8%), dok najznačajniji ostali narodi koji žive u Gruziji su Azeri (6,5%), Armenci (5,7%) i Rusi (1,5%). U Gruziji još žive Kurdi, Grci (1989. je živjelo 100.000 Grka dok ih 2002. živjelo 15.000), Ukrajinci, Asirci i ostali.
Od religija najzastupljenije je pravoslavlje (84%), a zatim islam (10%), armenski apostolski kršćani (4%), rimokatolici (1%), dok ostale vjere čine svega 1% stanovništva.
Najveći gradovi u Gruziji
Ostala naselja: Akhalkalaki
Muzika
Gruzija ima bogatu i vibrantnu glazbenu tradiciju, koja se sastoji eklektične mješavine folka, klasike i moderne glazbe. Posebno je poznata po gruzijskom polifonijskom pjevanju, koja je nedvojbeno najranija polifona tradicija kršćanskog svijeta, te je određen od strane UNESCO-a kao nematerijalna kulturne baštine čovječanstva. Gruzijsko višeglasje se temelji na tri vokalna dijela, jedinstvenom sustavu ugađanja temeljenom na savršenim petinkama i harmonijskoj strukturi bogatoj paralelnim petinkama i disonancama. Svaka regija u Gruziji ima vlastitu tradicionalnu glazbu, s perzijski utjecanim zujanjima i solistima nalik ostinatima na istoku, kompleksnim improviziranim harmonijama na zapadu te cjelokupnim akordima u Svanetiji. Osim toga, različita vrsta klasične glazbe počela se pojavljivati u Gruziji u 19. stoljeću, koje spaja lokalne folklorne teme s tradicionalnim europskim klasičnim glazbenim oblicima. Značajniji predstavnici ove discipline su Zaharija Paliašvili, Dimitri Arakišvili, a kasnije Andria Balanchivadze (brat Georgea Balanchinea), Otar Taktakishvili i drugi. Gruzijski izvođači su dobro zastupljeni u vodećim svjetskim opernim ansamblima i koncertnim pozornicama.
Sport
Košarka je uvijek bila jedna od značajnih sportova u Gruziji, a Gruzija je imala nekoliko vrlo poznatih članova nacionalnog tima Sovjetskog Saveza, kao što je Otar Korkia, Mihail Korkia, Zurab Sakandelidze i Levan Mosešvili. KK Dinamo Tbilisi osvojio je prestižno euroligaško natjecanje 1962. godine. Gruzija je imala pet igrača u NBA ligi: Vladimir Stepania, Jake Tsakalidis, Nikoloz Ckitišvili, Tornike Shengelia i trenutnog igrača Milwaukee Bucksa Zazu Pačulija.
Kruh
Tradicionalni gruzijski kruhovi su različiti, a uključuju Tonis Puri, Khacha Puri (sirni kruh), Shotis Puri, Mesxuri Puri i Mchadi. Gruzijski kruhovi tradicionalno se peku veliki, okrugli i dobro oblikovani, u pećnici zvanoj ton.
Iravadi
Iravadi (burmanski: Ayeyarwady) je najveća rijeka u Mjanmaru (bivša Burma) duga 2170 km.
Kako Iravadi u cjelosti protječe kroz Mjanmar, i to točno po sredini zemlje, njegova dolina je oduvijek bila ekonomsko i kulturno srce te zemlje.
Pretpostavlja se da ime rijeke potječe iz sanskrtske riječi airāvatī što znači Slonovska rijeka.
Hidrografija
Iravadi se formira spojem rijeka Nmai i Mali u mjanmarskoj saveznoj državi Kachin, one obje izviru ispod glečera na sjeveru zemlje, na granici sa kineskim Tibetom. Od svog formiranja Iravadi teče gotovo pravilno u smjeru juga do svog ušća u Andamansko more.
Oko 50 km nizvodno leži grad Myitkyina, najsjevernija točka, do koje je za najvišeg vodostaja moguće doploviti Iravadijom, inače se rijekom u svako doba godine da ploviti do grada Bhamo koji leži 240 km nizvodno od izvora. Tu je rijeka široka od 400 do 800 m što ovisi o dobu, ali je dubok do 9 m. thumb|left|240px| [[Sliv rijeke Iravadi]] Između gradova Myitkyina i Mandalaya, rijeka se probija kroz tri barijere -uskim kanjonima. Na prvu barijeru nailazi 65 km nizvodno od Myitkyina. Ispod grada Bhamo rijeka nailazi na svoju drugu barijeru, pa naglo zavija prema zapadu i probija se kroz vapnjenjačke stijene kanjonom širine 90 m između okomitih litica visokih 60 do 90 m. Oko 100 km uzvodno od Mandalaya, kod mjesta Mogok, rijeka nailazi na treću barijeru. Nakon što prođe uske kanjone kod mjesta Kyaukmyaung - rijeka ulazi u široku aluvijalnu ravnicu gdje počinje meandrirati u pravcu juga.
Kod Mandalaya rijeka prima svoju lijevu pritoku Taping koja ga naglo usmjerava prema zapadu, ubrzo nakon tog s lijeve strane prima najveću pritoku Chindwin, koja ga ponovno usmjerava prema jugu. Tako da od tog ušća Iravadi nastavlja meandrirati kroz gusto naseljenu dolinu prema jugu.
Delta Iravadija počinje se formirati oko 93 km iznad grada Hinthada (290 km od ušća u Andamansko more). Ona je stisnuta između Planina Pegu na istoku i Gorja Arakan na zapadu. Najzapadniji rukavac delte je Pathein, dok je najistočniji Yangon, na čijoj lijevoj obali leži najveći grad Mjanmara - Yangon (bivši Rangoon). Kako je rukavac Yangon relativno malen, protok vode je nedovoljan da spriječi zasipavanje dna, pa je zbog luke u Yangonu potrebno stalno jaružanje dna.
Zbog velikih količina taloga kojeg donosi rijeka, delta se svake godine širi po 50 m u Andamansko more.
Količina voda Iravadija jako varira tokom godine, najveći je od maja do oktobra kad počinje sezona monsunskih kiša, i kad se tope snijegovi i glečeri na dalekom Tibetu. Tako da protok kod delte varira od niskog 2300 do visokog 32.600 m3/s, pa je prosječni 13.000 m3/s. Najniži vodostaj rijeke je u februaru, a najviši u augustu, tako da visina rijeke varira od 6 do 9 metara iznad najniže razine. Zbog tog sve luke na rijeci moraju imati po dvije vrsti dokova – jedne za niski, a druge za visoki vodostaj.
Iravadi ima sliv velik oko 411.000 km² koji se proteže kroz cijeli Mjanmar, od obronaka Tibeta do Andamanskog mora.
Windom, Kansas
Vindom je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 130, što je 7 (-5,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Stol (zviježđe)
Stol (lat. Mensa) jedno je od 88 modernih zviježđa. Konstelacija južne polutke koju je uveo astronom Nicolas Louis de Lacaille, nazvana po južnoafričkoj planini Table Mountain.
4-Kumarat-KoA ligaza
4-kumarat-KoA ligaza (, 4-kumaroil-KoA sintetaza, p-kumaroil KoA ligaza, p-kumaril koenzim A sintetaza, p-kumaril-KoA sintetaza, p-kumaril-KoA ligaza, feruloil KoA ligaza, hidroksicinamoil KoA sintetaza, 4-kumarat:koenzim A ligaza, kafeolil koenzim A sintetaza, p-hidroksicinamoil koenzim A sintetaza, feruloil koenzim A sintetaza, sinapoil koenzim A sintetaza, 4-kumaril-KoA sintetaza, hidroksicinamat:KoA ligaza, p-kumaril-KoA ligaza, p-hidroksicinaminska kiselina:KoA ligaza, 4CL) je enzim sa sistematskim imenom 4-kumarat:KoA ligaza (formira AMP). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Marana, L'Aquila
Marana je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 570 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 798 m.
Aue
Aue je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 69 opštinskih središta okruga Ercgebirge. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 17.751 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14521030.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Ercgebirge Aue se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Ercgebirge. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 330-564 metra. Površina opštine iznosi 20,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 17.751 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 848 stanovnika/km².
Acetatna tiokinaza
ima više značenja.
Intelektualac
Intelektualac (od lat. intellectus, um) je izraz koji u prvobitnom smislu označava osobu koja se od ostalih ističe intelektom, inteligencijom (moć shvaćanja, razumijevanje, poimanje, svijest; misaone, mislilačke sposobnosti) s aktivnim odnosom prema okolini (prvenstveno društvu), a kasnije se taj termin proširio na svu inteligenciju (osobe s visokim obrazovanjem) koja se bave umnim radom kao dio svoje profesije ili zanimanja. U društvenim je naukama (filozofija, sociologija) ostala ta distinkcija imeđu intelektualaca i inteligencije pa svaki intelektualac spada i u inteligenciju, ali se manji dio inteligencije (npr. profesori, liječnici, tehnička inteligencija i znanstvenici) može okarakterizirati kao intelektualce.
Ranunkulin
Ranunkulin je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 276,240 Da.
Intelektualac
Ponekad se pod pojmom "intelektualac" podrazumijeva osoba koja zahvaljujući svojim intelektualnim sposobnostima uživa ugled, odnosno predstavlja autoritet u određenim oblastima društvenog života, kao što su kultura ili nauka.
Literatura
Marcuse, Herbert, Čovjek jedne dimenzije
Petrović, Gajo (1983), Filozofija i revolucija
Petrović, Gajo (1990), U potrazi za slobodom
Fezolamin
Fezolamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 305,417 Da.
Strelica (zviježđe)
Strelica (lat. Sagitta) jedno je od 88 modernih i 48 originalnih Ptolemejevih zviježđa. Treća najmanja konstelacija na zvjezdanom nebu.
Arry (Soma)
Ari je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Abevil.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 164 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 22 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,34 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 16 metara (maksimalnoj 39 m, a minimalnoj 2 m).
Super Mario Bros.
Super Mario Bros. (poznat i kao Super Mario Brothers) je videoigra koju je izdala japanska tvrka Nintendo 1985. godine.
Predstavljala je jednu od prvih videoigri u kojoj je lik mogao hodati sa strane, dalje od širine ekrana. Igrica je ušla i u Guinessovu knjigu rekorda kao najprodavanija video igrica svih vremena (izdanje 1999. godine). U međuvremenu je doživjela brojne inkarnacije, a pojavili su se i igre klonovi po sličnom principu. Glavni lik Mario je postao gotovo zaštitni znak Nintenda, a jedno vrijeme je bio prepoznatljiviji među američkom djecom od Miki Mausa.
Igra
Mariov osnovni napad je skok na njegove neprijatelje, što uništava hodajuće gljive napadače poznate kao Goombas (Kuribô na japanskom). Skok na kornjače (Koopa Troopas na engleskom odnosno Nokonoko na japanskom) šalje iste u njihov oklop, a tako zatvorene ih se može slati na druge neprijatelje, iako one u slučaju odbijanja o neki čvrsti predmet mogu vratiti i povrijediti Maria.
U slučaju da Mario pojede hranjivu gljivu (koja se nalazi skrivena u nekim kutijama koje igrač udara i tako skuplja bodove) udvostruči mu se rast i postaje Super Mario, a ako nakon toga pojede suncokret (također skriven u kutijama) dobiva mogućnost ispaljivanja pucaljki. Te pucaljke mogu uništiti neke neprijatelje koje običan skok ne može (npr. ježeve ili zmaja). Dogodi li se da Super Maria neprijatelj rani, on gubi mogućnost pucanja i smanjuje se te postaje obični Mario. Ako obični Mario bude ranjen, gubi život, te se vraća na početak razine igrice.
Igra ima 8 razina, svaki se sastoji od 4 dijela. Neki dijelovi se odvijaju na zemlji a pojedini u podvodnom svijetu gdje Mario roni, ili u nebeskim visinama u kojima su platforme s kojih Mario skače s jedne na drugu, dok je između platformi duboka rupa. Zadnji dio svake razine je uvijek podzemni svijet koji nema checkpointa (dakle, ako je Mario ranjen igrica se vraća na početak) a na kraju se nalazi zmaj na pokretnom mostu pod kojim je rijeka lave. Zmaj se može ubiti na dva načina: ako se preskoči i skoči na sjekiru na kraju mosta koja prekida most i šalje zmaja u vruću lavu i ako se dobro pogodi pucaljkama. Nakon što Mario pobijedi zmaja dolazi do Toada koji ga dočekuje rječima "Thank you Mario, but our princess is in another castle!" (na engleskom:"Hvala ti Mario, ali naša princeza je u drugom dvorcu."), što je postala popularna izreka među igračima ove igrice. Tek u osmom dvorcu igrača dočekuje prava princeza.
U slučaju oslobađanja princeze prelazimo u "hard mode" gdje su neprijatelji opasniji, brže se kreću, neki se ne mogu ubiti nikako.
Popularnost igre
Igra je prodana u oko 40 milijuna primjeraka čime je zaslužila mjesto u Guenesovoj knjizi rekorda, i tu se zajedno sa Tetrisom čvrsto drži. Zahvaljujući popularnosti Super Maria Nintendo je prilikom prodaje konzole uz nju dodavao i cartridge sa ovom igrom.
1993. godine je snimljen film po uzoru na ovu igru. Osim toga, postoji i crtani film Super Mario, koji se godinama prikazivao postigavši veliku popularnost.
Glicin hidroksimetiltransferaza
Glicin hidroksimetiltransferaza (, serinska aldolaza, treoninska aldolaze, serinska hidroksimetilaza, serinska hidroksimetiltransferaza, alotreoninska aldolaza, L-serinska hidroksimetiltransferaza, L-treoninska aldolaza, serinska hidroksimetiltransferaza, serinska transhidroksimetilaza) je enzim sa sistematskim imenom 5,10-metilintetrahidrofolat:glicin hidroksimetiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ca' Simonutti, Pordenone
Ca' Simonutti je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 282 m.
Champagnac-la-Rivière
Šampanjak la Rivjer je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Limuzan, u departmanu Gornja Vijena koja pripada prefekturi Rošešuar.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 557 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 22 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 24,46 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 298 metara (maksimalnoj 473 m, a minimalnoj 278 m).
Strijelac (zviježđe)
Strijelac (lat: Sagittarius) jedno je od zviježđa zodijaka, pozicionirano između Zmijonosca na zapadu i Jarca na istoku.
Operacija Vrhovine
Operacija Vrhovine je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u Lici, u široj oblasti naselja Vrhovine. Vođena je 30. i 31. marta 1944. godine, na komunikaciji Gospić — Otočac.
Operaciju su 30/31. marta 1944. preduzele nemačko-ustaške jedinice (392. izviđački bataljon i 3. bataljon 846. puka 392.legionarske divizije i 19, 31. i 34. ustaški bataljon) u cilju ovladavanja Vrhovinama, važnom partizanskom bazom u Lici. Na prostoru Otočac — Gospić — Vrhovine, u to vreme nalazile su se jedinice 8, 13. i 35. divizije NOVJ. U ovoj operaciji, 392. izviđački bataljon, 3. bataljon 846. puka i 19. ustaški bataljon uspeli su da 1. aprila zauzmu Vrhovine i pored otpora 1. brigade 35. ličke divizije. U Vrhovinama se tada nalazila divizijska baza 35. ličke divizije.
Snowville, Utah
Snouvil je grad u američkoj saveznoj državi Juta.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 167, što je 10 (-5,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
DeRidder, Louisiana
je grad u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 10.578, što je 770 (7,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Auerbach/Vogtl.
Auerbah je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 45 opštinskih središta okruga Fogtland. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 20.340 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14523020.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Fogtland Auerbah se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Fogtland. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 555 metara. Površina opštine iznosi 55,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 20.340 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 367 stanovnika/km².
Piruvat, fosfat dikinaza
Piruvat, fosfat dikinaza (, piruvat, ortofosfatna dikinaza, piruvat-fosfatna dikinaza (fosforilacija), piruvat, fosfatna dikinaza, piruvat-neorganska fosfatna dikinaza, piruvat-fosfatna dikinaza, piruvat-fosfatna ligaza, piruvinska-fosfatna dikinaza, piruvinska-fosfatna ligaza, piruvat, Pi dikinaza, PPDK) je enzim sa sistematskim imenom ATP:piruvat, fosfat fosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Donald Meek
Donald Meek (14. jul 1878 - 18. novembar 1946) bio je škotski teatarski i filmski glumac, najpoznatiji po karakternim ulogama u nizu zapaženih filmova klasičnog Hollywooda.
Rodio se u Škotskoj u porodici putujućih akrobata, a kao adolescent je emigrirao u SAD. Nakon što je izbio špansko-američki rat 1898. godine prijavio se kao dobrovoljac u američku vojsku. Tokom službe se zarazio žutom groznicom. Iako je preživio bolest, zbog nje je izgubio svu kosu. Kasnije je to iskoristio za karakterne uloge u teatru, a potom i filmu. Specijalnost su mu postale uloge skromnih, nenametljivih ljudi. Karijeru, tokom koje je snimio preko 100 filmova, okončala mu je smrt od leukemije.
Rafanin
Rafanin je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 175,272 Da.
Young Mr. Lincoln
Mladi g. Lincoln ( engl. Young Mr. Lincoln) je biografska drama Johna Forda iz 1939. s Henryjem Fondom u ulozi američkog predsjednika Abrahama Lincolna.
Radnja
Priča prati mladog Lincolna, kad počinje raditi kao odvjetnik u Springfieldu. Ubrzo postaje branitelj u slučaju dvojice mladića optuženih za ubojstvo, a jedini svjedok je netko tko tvrdi da ih je vidio pod mjesečinom.
Obitelj koja putuje kroz New Salem svraća u Lincolnovu trgovinu po namirnice, a jedina vrijedna stvar koju imaju za razmjenu je knjiga o pravu. Lincoln razgovara o svojim ambicijama s mladom ženom, Ann Rutledge. Ona umire. On se seli u okolicu Springfielda, novog glavnog grada države, i otvara svoj ured s prijateljem. Sastaje se s mladom ženom koja dolazi iz Kentuckyja, koja nije baš rođena u kolibi, Mary Todd. 4. srpnja, na pikniku za Dan zahvalnosti, ubijen je čovjek. Lincoln zaustavlja razjarenu rulju koja je odlučila linčovati ubojicu, rekavši im kako mu stvarno trebaju ti klijenti za njegov prvi pravi slučaj.
Grottarole, Padova
Grottarole je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 61 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 7 m.
Muslimansko osvajanje Egipta
Arapsko ili muslimansko osvajanje Egipta označava seriju vojnih pohoda kojim su za vrijeme bizantsko-arapskih ratova od 639. do 642. muslimanske arapske snage Rašidunskog Kalifata zauzele područje tadašnje bizantske Egipta. Do njih je došlo neposredno nakon muslimanskog osvajanja Levanta s kojima su prekinute dotadašnje kopnene veze između bizantske Male Azije i Egipta. Arapsko-muslimanske vojske su relativno brzo i lako porazile bizantske snage, ali je Aleksandrija, tadašnje administrativno središte Egipta, u njihove ruke palo tek nakon osamnaestomjesečne opsade 641. Egipat je ubrzo nakon toga pripojen Kalifatu, čiji su vlastodršci uspostavili novi upravni sistem, kao i novo administrativno središte u Fustatu. Sa arapskim osvajanjem je završio grčko-rimski i započeo arapski, odnosno islamski period historije Egipta. Egipat je nakon toga postao jedna od najvažnijih i najbogatijih područja Kalifata, odnosno važa baza za dalje širenje islama na Zapad, odnosno Sjevernoj Africi; za Bizant i Evropu je taj događaj imao značajne ekonomske posljedice, s obzirom da je nestao dotada pouzdani izvor žita, pa se taj događaj ponekad navodi kao stvarni kraj (kasne) antike i početak "pravog" srednjeg vijeka.
Štit (zviježđe)
Štit (lat. Scutum) jedno je od 88 modernih zviježđa.
Operacija Morgenstern
Operacija Jutarnja zvezda ili Zvijezda Danica (njem. Morgenstern, Morgenštern) je bila zajednička ofanziva Vermahta i snaga NDH, uz pomoć četnika, na slobodnu teritoriju Like, protiv partizana u oblasti Krbavskog Polja. Vođena je od 7. do 23. maja 1944. godine.
Cilj ove operacije (zvali su je i operacija »Krbavsko polje«) bio je uništenje 35. NOU divizije i posedanje slobodne teritorije Like.
Angažovane snage
Štab njemačkog 15. brdskog korpusa je za ofanzivu u Lici upotrebio jake snage. U ovoj operaciji angažovani su: a od 12. maja i 1. puk »Brandenburg« i 92. motorizovani grenadirski puk.
Ishod
Nemački izveštaj navodi da su partizani imali 681 poginulog, dok su njihovi gubici bili 8 poginulih 65 ranjenih. Isti izveštaj kaže:
Također je otkrivena partizanska štamparija, i zatečeni delovi štamparije su uništeni.
Coquainvilliers
Kokenvilije je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 712, a gustina naseljenosti je iznosila 60 stanovnika/km².
FG-8205
FG-8205 je organsko jedinjenje, koje sadrži 17 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 357,794 Da.
Fosforibozilaminoimidazolkarboksamid formiltransferaza
Fosforibozilaminoimidazolkarboksamid formiltransferaza (, 5-amino-4-imidazolkarboksamid ribonukleotidna transformilaza, AICAR transformilaza, 10-formiltetrahidrofolat:5'-fosforibozil-5-amino-4-imidazolkarboksamidna formiltransferaza, 5'-fosforibozil-5-amino-4-imidazolkarboksamidna formiltransferaza, 5-amino-1-ribozil-4-imidazolekarboksamid 5'-fosfatna transformilaza, 5-amino-4-imidazolkarboksamid ribotidna transformilaza, AICAR formiltransferaza, aminoimidazolkarboksamid ribonukleotidna transformilaza) je enzim sa sistematskim imenom 10-formiltetrahidrofolat:5'-fosforibozil-5-amino-4-imidazol-karboksamid N-formiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Češka
Češka (češki: Česko), službeno Češka Republika (češki: Česká republika), jest neobalna država u Srednjoj Europi koja graniči s Njemačkom na zapadu, Austrijom na jugu, Slovačkom na jugoistoku i Poljskom na sjeveroistoku. Glavni i najveći grad je Prag, koji broji preko 1.2 milijuna stanovnika. Današnja Češka uključuje teritorije koji su pripadali povijesnim državama Bohemiji, Moravskoj i Češkoj Šleskoj.
Češka država nastala je krajem IX. vijeka kao Vojvodstvo Češka u sklopu povijesne Velikomoravske Kneževine. Nakon pada kneževine 907. godine, centar moći se iz Moravske preselio u Bohemiju (Češku) pod vladavinom Pšemislovića. Godine 1004., Vojvodstvo je formalno priznato kao dio Svetog Rimskog Carstva. Godine 1212. službeno je priznato kao Kraljevina Češka, a svoj najveći teritorijalni doseg imala je tokom XIV. vijeka. Češki kralj nije vladao samo tadašnjom Češkom već i svim drugim zemljama koje su tvorile tzv. Krunu sv. Vaclava, a imao je i pravo glasa pri izboru njemačkog cara. Tokom Husitskih ratova u XV. vijeku, potaknutih češkom reformacijom, Kraljevina Češka se suočila s nizom embarga i odbila je čak pet križarskih pohoda koje su proglasili vođe Katoličke crkve, a mahom vodili njemački carevi.
Nakon Mohačke bitke 1526. godine, zemlje Krune sv. Vaclava su pripojene Habsburškoj Monarhiji, zajedno s Austrijskim Nadvojvodstvom i Kraljevinom Ugarskom. Protestanska češka buna (1618–1620) protiv katoličkih Habsburgovaca dovela je do Tridesetogodišnjeg rata, nakon kojega je Monarhija konsolidirala svoju vlast, nanovo nametnula katolicizam i započela s provedbom postepene germanizacije. Nakon pada Svetog Rimskog Carstva 1806. godine, Kraljevina Češka je pripojena Austrijskom Carstvu, a češki jezik je doživio obnovu u jeku jačanja romantičarskog nacionalizma. U XIX. vijeku, češke zemlje su predstavljale industrijsko središte Monarhije, zbog čega će kasnije postati središte Čehoslovačke, formirane 1918. godine nakon raspada Austro-Ugarske Monarhije nakon Prvog svjetskog rata.
Tokom Drugog svjetskog rata, Češka je bila pod njemačkom okupacijom, a oslobođena je 1945. godine od strane Sovjeta i Amerikanaca. Većina stanovništva koje je govorilo njemačkim je protjerano nakon rata, čime je Češka izgubila velik dio svojih manjina i svoj raniji dvojezični karakter. Na izborima 1946. pobjedu je odnijela Komunistička partija Čehoslovačke. Nakon državnog udara 1948., Čehoslovačka je postala jednopartijska komunistička država pod sovjetskim utjecajem. Godine 1968., rastuće nezadovoljstvo režimom kulminiralo je reformskim pokretom znanim kao Praško proljeće, koji je završio sovjetskom invazijom. Čehoslovačka je do 1989. godine bila pod okupacijom, kada je Baršunasta revolucija dovela do raspada komunističkog sustava i reuspostave višestranačke republike. Dana 1. siječnja 1993. godine, Čehoslovačka se mirno raspala, a njezine bivše članice postale su nezavisne republike Češka i Slovačka.
Češka je izrazito razvijena država s naprednim gospodarstvom i visokim životnim standardom. UNDP je rangirala Češku na 15. mjesto HDI-ju prilagođenom nejednakostima. Češka je također 10. najmiroljubivija zemlja svijeta, a uz to ostvaruje visoki stupanj demokratske vlasti. Prag ima najnižu stopu nezaposlenosti u cijeloj Europskoj uniji. Češka je uz to i članica Ujedinjenih naroda, Europske unije, NATO-a, OECD-a, OSCE-a i Vijeća Europe.
Etimologija
Etimologija naziva Češke Republike ima određene specifičnosti. Aktualni naziv dolazi od endonima Čech, koji je posuđen iz poljskog jezika. Naziv se odnosi na slavenski narod Čehe (češki: Čechové), koje je njihov vođa Čeh doveo i nastanio na planini Říp. Etimologija riječi Čech se može pratiti još do praslavenskog korijena *čel-, koji se odnosi na pripadnika nekog naroda. To znači da termin Čech ima isti etimološki korijen kao suvremeni češki izraz člověk, koji označava osobu.
Međutim, za Češku se, u srpskohrvatskom jeziku u historijskom, a u engleskom i u svakodnevnom kontekstu, koristi i izraz Bohemija, a koji potječe od latinskog izraza Boiohaemum, koji znači "domovina Boja", galskog plemena koje je nastanjivalo to područje.
U suvremenom se leksiku sve više pojavljuje termin Czechia, kojeg je predložilo češko Ministarstvo vanjskih poslova, a promovirao ga je i češki predsjednik Miloš Zeman.
Prahistorija
O naseobinama na teritoriji Češke još oko 28.000 godina prije nove ere govori niz arheoloških nalazišta. Od III. vijeka prije nove ere naseljavaju je Kelti, a od I. vijeka i Germani. Slaveni su se na područje današnje Češke doselili u V. vijeku, a u VII. vijeku oformili Samovo Carstvo. Godine 833. na području Moravske, Slovačke, sjeverne Mađarske i zapadnog zakarpatskog kraja nastaje Velikomoravska kneževina, koja vremenom raste i obuhvata i Češku (890–894), Šleziju, Lužice, Malopoljsku, i dio Mađarske. Velika Morava, od koje se Češka otcjepila 894., nestala je pod udarom Mađara 907. godine.
Bohemija
Češka država se rađa u drugoj polovini IX. vijekaa, kada je ustoličen prvi češki knez iz dinastije Pšemislovića, Bořivoj I. U X. i XI. vijekuu država se konsolidira, pripaja Moravsku i postaje kraljevina. Kraljevina Češka je značajna regionalna sila, a svoj vrhunac dostiže za vrijeme posljednjih Pšemislovića (Otokara II. i Václava II.), te (i prije svega) moćnog Karela IV. iz luksemburške dinastije. Međutim, Husitski ratovi u XV. vijeku te kasniji Tridesetogodišnji rat u XVII. vijeku imali su razarajući učinak.
Godine 1526. na češki tron definitivno stupa dinastija Habsburgovaca, koja je zemlju pripojila Habsburškoj Monarhiji. Masovni ustanci su podizani 1547. i 1618. godine. Kada su u svibnju 1618. godine vladari ubijeni izbacivanjem sa prozora u Pragu započeo je i Tridesetogodišnji rat. Pobunjenici su poraženi, zarobljeni najoštrije kažnjeni, a zatim se počelo sa nasilnom rekatolizacijom čeških protestanata. Reforme Josepha II. 1781. godine donijele su kraj vazalstva i početak vjerske tolerancije. Od kraja XVIII. vijeka, u češkim zemljama se formira narodni pokret za obnovu češke kulture i jezika, a kasnije ističe i zahtjev za političkom moći.
Čehoslovačka
Nakon poraza Austro-Ugarske u Prvom svjetskom ratu, češke zemlje su se osamostalile i zajedno sa susjednim Slovacima (Martinska deklaracija) 28. listopada 1918. godine formirali novu državu, Čehoslovačku (češki: Československo), tzv. "prvu republiku", koja je obuhvaćala i teritorij zakarpatske Rusije (danas Ukrajine), s prvim predsednikom Tomášom Masarykom. U novoj državi većina industrije je bila iz doba Austro-Ugarske i u narednim godinama je počela prosperirati. Industrijski proizvodi su bili izvezeni na tržišta mnogih država svijeta. Vlada ČSR je osnovala obranu republike paktom sa Rumunjskom i Jugoslavijom (tzv. Mala Antanta).
Pod pritiskom nacističke Njemačke i europskih sila, od kojih su neke čak ignorirale obrambene sporazume s Pragom, Čehoslovačka je u rujnu 1938. godine Minhenskim sporazumom Njemačkoj predala širok pogranični pojas Sudeta sa značajnom njemačkom nacionalnom manjinom, uz dogovor da to bude i posljednji njemački zahtjev. Jug Slovačke i zakarpatska Rusija pripali su Mađarskoj, a jedan dio teritorije (Tješinska oblast) je uzela i Poljska. Nastaje i "druga republika" - Slovačka dobija veću autonomiju, a u ime države ulazi crtica (Češko-Slovačka). Nedugo zatim, 14. ožujkaa 1939., Slovačka proglašava nezavisnost, a 15. ožujka njemačka vojska okupira ostatak zemlje i proglašava Protektorat Češka i Moravska. U svibnju 1945., Saveznici su oslobodili Čehoslovačku, a etnički Nijemci i neki Mađari su Benešovim dekretima protjerani u Njemačku, Austriju i Mađarsku.
Komunistička Čehoslovačka
Komunisti vlast u Čehoslovačkoj preuzimaju prevratom u velječi 1948.; uveden je totalitarizam, zemlja se približava Varšavskom paktu i 1960. godine mjenjaju ime u Čehoslovačka Socijalistička Republika (ČSSR). Široki pokret za liberalizaciju 1968., i napori vodstva čehoslovačke komunističke partije da reformiraju sistem i stvore "socijalizam sa ljudskim likom", poznati pod nazivom Praško proljeće, ugušeni su 21. kolovoza vojnom intervencijom snaga Sovjetskog Saveza i svih ostalih zemalja Varšavskog ugovora (izuzev Rumunjske). Dana 1. siječnja 1969. stupio je na snagu i Zakon o federalizaciji ČSSR, kojim je zemlja i formalno ustrojena kao federacija dvije narodne (češke i slovačke) socijalističke republike.
Raspad Čehoslovačke i samostalnost
Čehoslovačka je sporazumno prestala da postoji 1. siječnja 1993. godine. Godine 1999., na pedesetom samitu NATO pakta, Češka Republika je primljena u punopravno članstvo. Dana 1. svibnja 2004. godine pristupila je i Europskoj uniji.
Geografija
Češkireljef je vrlo raznolik. Na zapadu zemlje nalazi se Češka zavala, visoravan u obliku romba koji okružuju četiri ulančana gorja: Krkonoše u regiji Sudeti na sjeveroistoku (tu se nalazi najviši vrh države, Sněžka, visok 1,602 m), Rudna gora na sjeverozapadu, Češka šuma na jugozapadu i Češko-moravsko visočje na jugoistoku. Kroz nju teku rijeke Laba i Vltava.
Moravska, istočni dio zemlje, više je brdovita i kao glavnu rijeku ima Moravu, ali u njoj izvire i Odra. Na sjeveru je ograđena lancem Istočnih Sudeta, a na istoku Bijelim Karpatima na granici sa Slovačkom. Rijeke iz Češke teku u tri različita mora: Sjeverno more, Baltičko more i Crno more.
Klima i vegetacija
Klima je kontinentalnoga tipa s hladnim zimama i velikim termičkim skokovima; ljeta su topla, a zime hladne, oblačne i vlažne. Osjećaju se i morski i kontinentalni utjecaji. Planine su obrasle crnogoricom i bjelogoricom do najviših vrhova, dok se na obroncima uzgajaju poljoprivredne kulture. U istočnom dijelu Moravske, gdje su padaline oskudnije, pojavljuju se stepska područja. Valja napomenuti da su velika šumska područja zemlje ozbiljno ugrožena onečišćenjem i kiselim kišama.
Politika
Prema Ustavu, Češka je parlamentarna republika, a šef države je predsjednik (prezident České republiky), koji se od 2013. bira na izravan način. Prvi tako izabrani predsjednik bio je Miloš Zeman. Od 1993. do 2012. godine, predsjednika je na zajedničkoj sjednici birao Parlament. Mandat predsjednika traje pet godina, a moguć je samo jedan reizbor. Predsjednik ima ograničene i specifične ovlasti, kao što je pravo da predlaže suce Ustavnog suda, raspušta Poslanički dom u određenim uvjetima te vraća zakone parlamentu. Osim toga, predsjednik imenuje premijera, koji usmjerava najveći dio domaće i vanjske politike, a predsjednik imenuje i druge članove kabineta na prijedlog predsjednika vlade.
Češka ima dvodomni Parlament sa Poslaničkim domom (Poslanecká sněmovna) i Senatom (Senát). Donji dom ima 200 zastupnika, koji se biraju svake četiri godine proporcionalnim biranjem. Drugi dom ima 81 člana, koji imaju mandad šest godina, a jedna trećina se bira svake dvije godine na temelju većinskog glasanja u dva kruga.
Najviši državni prizivni sud je Vrhovni sud. Predsjednik predlaže članove Ustavnog suda, koje potvrđuje Senat. Suci Ustavnog suda imaju mandate od deset godina.
Administrativna podjela
Od 2000. godine, Češka je podijeljena na trinaest regija (kraj) i glavni grad Prag. Svaka regija ima zasebnu regionalnu skupštinu (rajské zastupitelstvo) i regionalnog upravitelja (hejtman). U Pragu te dužnosti obavljaju gradsko vijeće i gradonačelnik. Niže administrativne jedinice su okruzi, koji ima 76, ali koji su nakon reforme lokalne samouprave izgubili na značaju, iako formalno nisu ukinuti.
Regije su sljedeće:
a Glavni grad. b Središte uprave.
Stanovništvo
Prema preliminarnim rezultatima popisa iz 2011. godine, 63.7% stanovništva Češke izjasnilo se Česima, 4.9% kao Moravci, 1.4 % kao Slovaci, 0.4% kao Poljaci, 0.2% kao Nijemci i 0.1% kao Šlezijci. Polje nacionalnosti je bilo neobavezno pa je čak 26% stanovnika odbilo popuniti to polje. Prema procjenama, u Češkoj živi oko 250,000 Roma.
Prema podacima statističkog ureda, u rujnu 2013. godine je u Češkoj živjelo 437,581 manjina. Najveće skupine su Ukrajinci (106,714), Slovaci (89,273), Vijetnamci (61,102), Rusi (32,828), Poljaci (19,378), Nijemci (18,099), Bugari (8,837), Amerikanci (6,695), Rumunji (6,425), Moldavci (5,860), Kinezi (5,427), Britanci (5,413), Mongolci (5,308), Kazahstanci (4,850) i Bjelorusi (4,562). Židova je tokom 1930. godine bilo 118,000 međutim židovsko je stanovništvo tokom Holokausta gotovo eliminirano; godine 2005., u Češkoj je bilo oko 4,000 Židova.
Religija
Češka je jedna od najmanje religioznih zemalja na svijetu. Prema udjelu ateista u ukupnom stanovništvu, Češka se nalazi na trećem mjestu u svijetu, iza Kine i Japana. Prema popisu iz 2011. godine, 34% ljudi je reklo kako nema nikakvu religiju, 10.3% se deklariralo katolicima, 0.8% protestantima (0.5% češki evangelici i 0.4% husiti), a 9% je reklo kako slijedi neku drugu religiju ili denominaciju. Čak 45% stanovnika je odbilo odgovoriti na to pitanje.
Prema anketi iz 2010. godine, samo 16% Čeha je izjavilo kako vjeruju da postoji Bog, njih 44% je izjavilo da vjeruje u nekakvu vrstu duha ili sile, dok je 37% izjavilo kako ne vjeruje ni u kakav nadnaravni entitet. Druga anketa iz 2012. godine je utvrdila kako je u Češkoj ukupno 39% agnostika i čak 20% ateista. Kršćana je 34%, među kojima dominiraju katolici, dok je neizjašnjenih bilo 6%.
Gospodarstvo
Češka i Moravska, regije s jakom industrijom još u doba Habsburškog Carstva, bile su najrazvijenija područja još u komunističkom bloku, što se osobito odnosi na sekundarni privredni sektor. Prijelaz na slobodno tržište, započet 1990., dovršen je mnogo brže nego u ostalim zemljama toga područja zahvaljujući krupnim stranim ulaganjima. Češka se od sredine 1999. oporavlja od recesije. Gospodarstvo je živnulo u razdoblju od 2000. do 2001. godine zbog izvoza u Europsku uniju, pogotovo u Njemačku, te zbog investicija iz inozemstva, dok je domaća potražnja sve jača.
Iako su ležišta nafte gotovo iscrpljena, u zemlji rade velika postrojenja za njezinu preradu; Ostravom prolazi ruski naftovod dug čak 4 500 km. Energetskim potrebama udovoljavaju brojne termoelektrane, hidroelektrane i nuklearne centrale. Obilje sirovina omogućilo je razvoj teške i lake metalurgije u blizini rudarskih područja.
Kultura
Karlov univerzitet u Pragu, osnovan 1340-ih (vjerovatno 1348.), bio je prvi univerzitet u Centralnoj Europi i u svim slavenskim zemljama. Neki od njegovih studenata i profesora su bili Jan Hus, Franz Kafka, Milan Kundera, Nikola Tesla, Albert Einstein, Ernst Mach, Tomáš Garrigue Masaryk i Edvard Beneš.
Mozart je bio vezan za Prag, jer je u njemu nalazio na više razumijevanja za svoj rad nego u Beču. U Narodnom teatru u Pragu je održana premijera njegove opere Don Giovanni (29. listopada 1787.), a vila Bertramka u kojoj je stanovao, danas je muzej.
Poznati su češki kompozitori nacionalne škole iz XIX. vijeka Bedřich Smetana i Antonín Dvořák. Među piscima izdvajaju se Karel Čapek, Franz Kafka i Milan Kundera, koji su sva trojica ostvarili svjetski uspjeh. Slikar i grafičar Alfons Mucha bio je jedan od predvodnika umjetničkog pravca secesije (ili Art Nouveau). Česi su bili među najaktivnijim umjetnicima u pokretu kubizma.
Čuveni naučnik, Gregor Mendel, otac genetike, živio je i istraživao u Brnu.
Augustusburg
Augustusburg je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 61 opštinskog središta okruga Srednja Saksonija. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 4.991 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14522020.
Češka
Kultura
Što se filmske umjetnosti tiče, u Češkoj se održava poznati Filmski festival u Karlovim Varima. Širom svijeta poznati su češki režiseri Jiří Menzel i Miloš Forman.
Augustusburg
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Srednja Saksonija Augustusburg se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Srednja Saksonija. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 516 metara. Površina opštine iznosi 23,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.991 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 213 stanovnika/km².
Češka
Vanjske poveznice
Vlada
Vijesti
Statistike
Trgovina
Škorpion (zviježđe)
Škorpion (lat. Scorpius), jedno je od zviježđa zodijaka, pozicionirano između Vage na zapadu i Strijelca na istoku. Velika konstelacija južne polutke, blizu središta Mliječne staze.
Svojstva
Škorpion sadrži mnoge sjajne zvijezde:
Ostale značajnije zvijezde su ν Škorpiona, ξ Škorpiona, π Škorpiona, σ Škorpiona, τ Škorpiona i υ Škorpiona.
Značajni objekti
Zbog blizine središta Mliječne Staze, zviježđe je bogato galaktičkim objektima. Posebno se ističu otvoreni skupovi M6 i M7, i kuglasti skupovi M4, kraj Antaresa i M8. Na južnom rubu zviježđa, kraj zvijezde ζ² Škorpiona, nalazi se otvoreni skup NGC 6231.
Anzano di Puglia, Foggia
Anzano di Puglia je naselje u Italiji u provinciji Foggia, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1343 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 792 m.
Prva slovenska udarna brigada Tone Tomšič
Prva slovenačka proleterska narodnooslobodilačka udarna brigada „Tone Tomšič“, poznata kao Tomšičeva brigada, je formirana 16. jula 1942. godine u Ambrusu od Proleterskog bataljona „Tone Tomšič“ i odabranih boraca iz Treće i Pete grupe NOP odreda Slovenije. Na dan formiranja imala je tri bataljona sa 400 boraca, a septembra 1942. godine u njen sastav je ušao i Prvi bataljon Belokranjskog partizanskog odreda.
Prvi komandant brigade bio je Stane Semič Daki, narodni heroj. Od jula 1943. godine do kraja rata nalazila se u sastavu Četrnaeste slovenačke divizije.
Za svoje zasluge tokom Narodnooslobodibilačke borbe, brigada je odlikovana Ordenom narodnog oslobođenja, Ordenom partizanske zvezde sa zlatnim vencem, Ordenom bratstva i jedinsta sa zlatnim vencem i Ordenom narodnog heroja 21. juna 1974. godine. Bila je najpre udarna, a potom je 2. novembra 1951. dobila je počasni naziv proleterska i preimenovana u Četrnaestu proletersku brigadu.
Borbeni put Prve slovenačke brigade
Teške borbe s Italijanima i Belom gradom vodila je kod sela Mokrog polja, između Novog Mesta i Pleterja, od 18. do 20. februara; oko Metlike 4-5. marta; u Suhoj krajini, od 15. do 20. marta; kod sela Pijave Gorice, Zurjaka i Roba, od 2. do 6. aprila. U aprilu je, takođe, dejstvovala na području planina Mokreca i Krima i rušila železničku prugu Ljubljana-Grospulje. Početkom juna prebacila se preko Temeniške doline u nemačku okupacionu zonu, gde je vodila borbe s njihovim graničnim posadama na odseku selo Javorje-Osredek, 4. i 5. juna, a posle povratka u Suhu krajinu s Italijanima u rejonu sela Dobrnič, Korita i Dobrava.
Krajem juna brigada je prebačena u Belu krajinu, a 13. jula 1943. godine ušla je u sastav tada formirane Četrnaeste slovenačke divizije. Krajem jula i početkom avgusta vodila je oko Žužemberka, kod sela Ajdoveca i Sela pri Šumberku, u rejonu sela Babne Gore i Krušnog Vrha, kod Trebnja. Potom je delovala u Notranjskom: 9. avgusta protiv italijana kod Cerknice i 18. avgusta kod Borovnice; 19. avgusta nanela je osetne gubitke belogardistima u selu Pijavoj Gorici, a 24. avgusta uništila je kod sela Goričice, na pruzi Ljubljana-Postojana, nemački transportni voz - dve lokomotive i 22 vagona natovarena s oklopnim vozilima i tehničkom opremom.
Posle kapitulacije fašističke Italije, brigada je učestvovala 10. septembra u razoružavanju italijanskog fašističkog odreda „XXI Aprile“ između Kočevja i Ribnice. Dolaskom novih boraca narasla je na preko 1.500 boraca, a dala je i mnoge kadrove za formiranje novih brigada. Do sredine septembra čistila je od belogradejskih ostataka Ribniško-velikolašku dolinu, a u drugoj polovini meseca rušila železničku prugu između Rakeka i Postojne i vodila borbe s jedinicama nemačkog garnizona u Rakeku.
U nemačkoj oktobarskoj ofanzivi vodila je veoma teške borbe s Nemcima kod Rakeka, u Brkinima, na položajima planina Goljak-selo Gomanjce, kod sela Leskove Doline, na području Goteniškog snežnika i na Kočevskom. U drugoj polovini novembra, u sastavu Četrnaeste slovenačke divizije napdala je uporišta i posade slovenačkih domobrana u Notranjskom i posebno se istakla u njihovom uništenju u Grahovu 22/23. novembra i Velikim Laščama 3/4. decembra.
Prilivom novih boraca, početkom jula 1944. godine, brigada je narasla na preko 1.200 boraca. U borbama za oslobođenje Gornjosavinjske doline od 30. jula od 2. avgusta zauzela je nemačko uporište Šmartno od Paki i kod Letuša porušila most preko reke Savinje. Zatim je dejstvovala na Konjiškoj gori i na području Pohorja u avgustu, u odbrani i proširenju slobodne teritorije u Savinjskoj dolini u septembru, i ponovo na Pohorju u oktobru. U drugoj polovini oktobra vodila je borbe s Nemcima duž puta Kamnik-Nova Štifta-Mozirje, zatim duž puta Domžale-Blagovica-Vransko. Od sredine novembra do kraja 1944. godine dejstvovala je naizmenično na Pohorju, Mozirskim planinama i u Savinjskoj dolini.
I u 1945. godini zadržavala se, uglavnom, u zapadnoj Štajerskoj (Pohorje, Savinjska dolina, Zasavje, Savinjske Alpe), napadajući nemačka uporišta i transporte. U završnim operacijama Jugoslovenske armije učestvovala je u oslobođenju slovenačkog dela Koruške i uništenju i zarobljavanju nemačkih i kvinsliških snaga u austrijskoj Koruškoj, početkom maja 1945. godine.
Mount Pleasant, Ohio
Maunt Plezant je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 478, što je 57 (-10,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Piruvat, voda dikinaza
Piruvat, voda dikinaza (, fosfoenolpiruvatna sintaza, piruvat-voda dikinaza (fosforilacija), PEP sintetaza, fosfoenolpiruvatna sintaza, foefoenolpiruvatna sintetaza, fosfoenolpiruvinska sintaza, fosfopiruvatna sintetaza) je enzim sa sistematskim imenom ATP:piruvat, voda fosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim sadrži mangan.
Operacija Sarajevo
Operacija Sarajevo je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u rejonu zapadno od druma Sesvete – Varaždin u Hrvatskoj. Vođena je od 15. do 18. maja 1944. godine.
Ždrijebe (zviježđe)
Ždrijebe (lat. Equuleus) je drugo najmanje (poslije Južnog križa) od 88 modernih zviježđa, i jedno od 48 originalnih Ptolomejevih zviježđa.
Najzanimljiviji objekti dubokog svemira
Zbog svojih malih dimenzija, ovo zviježđe nije bogato nebeskim maglicama.
Mitologija
Ždrijebe je vezan uz ždrijebe Celaris, brata krilatog konja Pegaza. Bog Merkur je poklonio Celarisa Kastoru.
Teleskop (zviježđe)
Teleskop (lat. Telescopium) je manje zviježđe južne polutke koje je prvi identificirao francuski astronom Nicolas Louis de Lacaille.
Marane, L'Aquila
Marane je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 532 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 419 m.
Trokut (zviježđe)
Trokut (lat. Triangulum) jedno je od 88 modernih i 48 originalnih Ptolemejevih zviježđa. Manja konstelacija sjeverne polutke.