cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lemont, Illinois
Limont je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 16.000, što je 2.902 (22,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Olt (rijeka)
Olt (njemački: Alt, latinski: Aluta ili Alutus, starogrčki:Ἄλυτος - Alitos) je rijeka u centralnoj Rumunjskoj duga oko 670 km, lijeva pritoka Dunava.
Geografske karakteristike
Olt izvire u Istočnim Karpatima u depresiji Cuc na nadmorskoj visini od 1.800 metara. Nedaleko izvire i rijeka Moriš, od tamo teče uglavnom prema jugu do ušća u Dunav kod grada Turnu Măgurele.
U svom donjem toku ispod grada Slatine rijeka je plovna za manje brodove.
Olt ima sliva velik oko 24.050 km².
Švicarska ekspedicija na Mount Everest i Lhotse 1956.
Švicarska ekspedicija na Mount Everest i Lhotse organizovana 1956. godine, bila je druga uspješna ekspedicija na Mount Everest koja je izvela drugi i treći uspon uopšte. Ostvarila je nekoliko značajnih rezultata:
Sastav
Ekspediciju je organizovao i finansirao Švicarski alpinski savez. Tim se sastojao od 12 članova:
Pripreme
Putovali su brodom iz Đenove do Mumbaia u Indiji a zatim vozom do Jainagara na rijeci Ganges, svega nekoliko metara nadmorske visine. Odatle su pješačili 4 nedjelje do Baznog logora sa Nepalske strane. U manastiru Thiangboche Fritz Luchsinger se bio razbolio ali se oporavio visokom dozom antibiotika. Imali su 10 tona materijala koji je prenijelo 350 nosača. Od Baznog kampa 30 Šerpa je prenosilo materijal prema visinskim kampovima.
Campagna, Sondrio
Campagna je naselje u Italiji u provinciji Sondrio, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 434 m.
Itia Miniñu Un, Cochoapa el Grande
Itia Miniñu Un je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Cochoapa el Grande.
Buoux
Biju je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Vokliz koja pripada prefekturi Apt.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 112 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 6 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17,54 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 534 metara (maksimalnoj 902 m, a minimalnoj 253 m).
Razvoj video igre
Razvoj video igre je djelatnost kojom se bavi pojedinac (developer) ili tim specijaliziran za izradu video igara. Developeri mogu biti specijalizirani za specifične igraće konzole kao i Sony PlayStation 3, PSP , Microsoft Xbox 360 , Nintendo Wii i Nintendo DS, ali mogu razviti igre za razne sisteme, uključujući i PC-jeve.
Neki od developera se mogu specijalizirati za određenu vrstu igre, kao što su first person shooteri ili igre igranja uloga. Neki izrađuju verzije za druge platforme na osnovu već postojeće igre, neki prevode igru s jednog jezika na drugi, a neki za druge osnove za igre već napravio, od kojih neki imaju prijevod s jednog jezika na drugi, a manji dio se uz izradu igara bavi i izradom specifičnog softvera.
Većina današnjih izdavača video igara ima partnere ili vlastite studije specijalizirane za razvoj igara, kao što su EA Canada za Electronic Arts, Radical Entertainment za Activison, Nintendo EAD i Polyphony Digital za Sony. Te se kompanije, međutim, smatraju "izdavačima" a ne "developerima".
Trittango, Alessandria
Trittango je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 45 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 251 m.
Rancho Tampatal, Tamuín
Rancho Tampatal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamuín.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
Kilómetro Once, Zitácuaro
Kilómetro Once je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Zitácuaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 189 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2233 m.
New Hartford, Iowa
Nju Hartford je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 516 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 516 stanovnika, što je 143 (21,7%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Robovac
Robovac je naselje u opštini Kosovska Kamenica, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Mutual Film Corp. v. Industrial Commission of Ohio
Mutual Film Corp. v. Industrial Commision of Ohio je presuda u istoimenom sporu koju je američki Vrhovni sud donio 23. februara 1915. godine i njome ustanovio kako se na filmsku djelatnost ne odnose odredbe Prvog amandmana saveznog Ustava koji jamči slobodu izražavanja, i kojom je federalnim, državnim i lokalnim vlastima u SAD omogućeno da reguliraju filmsku djelatnost i provode filmsku cenzuru.
Spor je pokrenula čikaška filmska kompanija Mutual Film Corporation u nastojanju da neustavnim proglasi zakon koji je 1913. godine bila donijela država Ohio. Njime je ustanovljen cenzorski odbor kome se, uz naknadu, prije distribucije na odobrenje morao dostavljati svaki novi film, a njegovim članovima dane ovlasti da izdaju nalog za hapšenje svakome tko bi javno prikazao neodobreni film.
Sud je jednoglasno (sa 9 glasova "za") presudio u korist tuženika. U obrazloženju presude je ustanovljeno kako je film "isključivo komercijalna djelatnost" na koju se ne mogu odnositi iste odredbe kao na "štampu" ili smatri "izrazom javnog mišljenja". Suci su također naveli izuzetno popularnost filmova, kao i potencijal da se koriste "u zle svrhe", pa je time još važnije "da budu pod nadzorom vlasti".
Presuda je imala dalekosežne posljedice po dalju historiju filmske djelatnosti u SAD. Filmski studiji i distributeri su se sljedećih nekoliko desetljeća morali izuzetno brinuti o eventualnoj "problematičnosi" sadržaja svojih filmova, odnosno u obzir uzimati različite kulturne, socijalne i političke okolnosti u različitim dijelovima zemlje, a što se odražavalo na različite cenzorske standarde. U nastojanju da izbjegne bilo kakve probleme Hollywood je nešto kasnije donio vlastiti cenzorski kodeks koji se nastojao mjeriti prema najkonzervativnijim i najstrožim standardima, i koji je na snazi ostao sve do kraja 1960-ih.
Sama presuda je, međutim, bila oborena 1952. godine presudom Joseph Burstyn, Inc. v. Wilson kojim je Vrhovni sud priznao eksplicitno film kao "umjetnički medij" na koji se odnosi Prvi amandman.
Holzwickede
Holcvikede je opština u njemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 10 opštinskih središta okruga Una. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 17.283 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5978016, NUTS (DEA5C) i LOCODE (DE HZE) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Una Holcvikede se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Una. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 125 metara. Površina opštine iznosi 22,4 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 17.283 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 773 stanovnika/km².
Rogačica (Kosovska Kamenica)
Rogačica je naselje u opštini Kosovska Kamenica, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Rezzano, Piacenza
Rezzano je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 101 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 177 m.
Opština Sâmbăta de Sus, Brașov
Sâmbăta de Sus je opština u Rumuniji u okrugu Brašov.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 556 m.
Olleras de Bustamante, Santiago Chazumba
Olleras de Bustamante je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Chazumba.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 204 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1625 m.
Nebeska mehanika
mini|desno|300px|[[Sunčeva jedrilica je predlagan oblik pogona svemirskih letjelica, gdje bi tlak elektromagnetskog zračenja Sunca služio za pogon.]]
300px|mini|desno|Newtonov zakon gravitacije: dva tijela se privlače uzajamno [[sila|silom koja je proporcionalna (u skladu) umnošku njihovih masa, a obrnuto proporcionalna kvadratu njihove međusobne udaljenosti.]]
mini|300px|desno|Prema [[Opća teorija relativnosti|Općoj teoriji relativnosti, planet u svom obilasku oko Sunca opisuje elipsu koja se polako okreće u svojoj ravnini (primjer Merkurova perihela).]]
mini|desno|300px|Slika prikazuje 3 Keplerova zakona s dvije [[planetarna putanja|planetarne putanje: (1) Putanje planeta su elipse, sa žarištima ƒ1 i ƒ2 za prvi planet i ƒ1 i ƒ3 za drugi planet. Sunce je smješteno u žarištu ƒ1. (2) Dva zasjenčena područja A1 i A2 imaju jednake površine i vrijeme za planet 1 da prekrije područje A1 je jednako da prekrije područje A2. (3) Ukupna ophodna vremena planeta 1 i planeta 2 imaju odnos t13/2 : t23/2.]]
mini|300px|desno|Newtonova zamišljena topovska kugla: ukoliko bi [[top na nekoj uzvisini ispalio kuglu s brzinom manjom od brzine kruženja (vk = 7.9 km/s) ona bi imala putanju A ili B i pala bi na Zemlju; ukoliko bi kugla išla brzinom kruženja ona bi imala kružnu putanju C i gibala bi se stalnom brzinom; ukoliko bi kugla krenula brzinom većom od brzine kruženja ona bi putovala po elipsi D; ukoliko bi kugla krenula brzinom većom od brzine oslobađanja (vo = 11.2 km/s) ona bi putovala po hiperboli E i napustila bi Zemlju.]]
mini|300px|desno|[[Kružno gibanje je sastavljeno od dviju komponenti, od gibanja stalnom brzinom po pravcu i od jednoliko ubrzanog gibanja sa smjerom prema središtu kruženja.]]
mini|300px|desno|Za [[Zemlja|Zemlju (M = 6 ∙1024 kg) brzina kruženja ili orbitalna brzina na samoj površini (r = 6 378 km) iznosila bi 7 910 m/s ili 7.91 km/s. Ta se brzina zove i prvom kozmičkom brzinom. ]]
mini|300px|desno|Dva nebeska tijela sličnih masa okreću se oko zajedničkog [[baricentar|baricentra (centra mase) s eliptičnim putanjama (tipično za dvojne zvijezde).]]
mini|300px|desno| [[Baricentar, težište ili središte mase, u astronomiji je točka oko koje se gibaju tijela dvojnog ili višestrukog sustava. Baricentar sustava Zemlje i Mjeseca nalazi se unutar Zemljine površine na udaljenosti 4670 km od središta. Ta se točka sustava, a ne središte Zemlje, giba po eliptičnoj stazi oko Sunca.]]
mini|300px|desno|[[Lagrangeove točke je jedno od rješenja problema triju tijela, s time da je treće tijelo točkasto i bez mase. Za treće je tijelo Joseph-Louis Lagrange našao da može neporemećeno opstati u sustavu, na položaju 5 točaka u ravnini u kojoj se sva tijela gibaju.]]
mini|300px|desno|[[Trojanci (astronomija)|Trojanci se nalaze na Jupiterovoj stazi, 60° ispred i iza Jupitera.]]
Nebeska mehanika je grana astronomije koja proučava gibanje nebeskih tijela pod djelovanjem sile, te stanje ravnoteže samih tijela. U užem smislu, to je primjena klasične mehanike, a osim gravitacijske sile uključuje tlak elektromagnetskog zračenja, elektromagnetske sile i otpor atmosfere u kojoj se gibaju umjetni sateliti. Izraz astrodinamika označuje primjenu nebeske mehanike na umjetne satelite i međuplanetarne letjelice, a dinamička astronomija primjenu na sva gledišta nebeske mehanike i na sva tijela u svemiru. Stelarna dinamika primjena je nebeske mehanike na gibanje zvijezda u galaktici.
Nebeska mehanika proučava gravitacijske sile, koje su sveprisutne i djeluju na svim svemirskim prostranstvima. Newtonov zakon gravitacije tumači gibanje planeta oko Sunca, gibanje složenih sustava u svemiru do najvećih daljina, stvaranje i oblik nebeskih tijela. Pritom treba zapaziti jedno vrlo važno pravilo: znanje o osobinama drugih i dalekih nebeskih tijela stječe se jednako točnim, jednako valjanim metodama kao što su metode kojima se koristimo kad istražujemo najbliža nebeska tijela i tijela u laboratoriju.
Historija
Nebeska mehanika razvila se otkako je Isaac Newton u 17. stoljeću utemeljio dinamiku i ustanovio zakon opće gravitacije (Newtonov zakon gravitacije). On je pokazao da se tijelo giba oko središta gravitacijske sile (koja se smanjuje s kvadratom udaljenosti) po čunjosječnici: elipsi, paraboli ili hiperboli – ovisno o početnoj brzini. To je tzv. problem dvaju tijela, u kojem točno vrijede Keplerovi zakoni. Za problem triju tijela ne postoji opće analitičko rješenje. Ograničeni (restringirani) oblik problema razmatra gibanje triju tijela, s time da je treće tijelo točkasto i bez mase. Za treće je tijelo Joseph-Louis Lagrange našao da može neporemećeno opstati u sustavu, na položaju pet točaka u ravnini u kojoj se sva tijela gibaju (Lagrangeove točke). Potvrda je toga postojanje planetoida Trojanaca, koji se nalaze na Jupiterovoj stazi, 60° ispred i iza Jupitera, a slično se ponašaju i neki planetni sateliti.
Kako u Sunčevu sustavu ima mnogo tijela, ustanovljeno je da je staza svakoga tijela poremećena ostalim tijelima, i to tim jače što je tijelo manje mase. Zato su Keplerovi zakoni samo približni. Otkloni su maleni jedino zbog toga što su i mase svih tijela mnogo manje od Sunčeve. Nakon Newtona, nebeska mehanika razvijala se u matematičkoj obradbi poremećaja (perturbacija), kao otklona od matematičkoga rješenja problema dvaju tijela, što zapravo znači otklon od elipse. Budući da su poremećaji mali, rabi se elipsa kojoj se parametri postupno mijenjaju; trenutačna se elipsa naziva oskulirajućom. Diferencijalne jednadžbe koje izražavaju vremenske promjene svih mjerila (parametara) elipse izveo je Joseph-Louis Lagrange (Lagrangeove planetarne jednadžbe); one su točne (egzaktne), ali mogu se riješiti jedino brojčano (numerički), uzastopnim približenjima (sukcesivnim aproksimacijama), i to za ograničeno vremensko razdoblje. Sljedeći značajan prinos nebeskoj mehanici dao je Henri Poincaré. Nebeska mehanika znatno je pridonijela razvoju klasične mehanike.
Na temelju teorije poremećaja Uranove staze otkriven je 1846. Neptun. Primjer poremećaja pruža Mjesečevo gibanje u polju Zemljine i Sunčeve gravitacije. Pretežno zbog Sunčeva djelovanja, Mjesečeva staza, koja je za 5° otklonjena od ravnine ekliptike, zakreće se u prostoru i puni okret učini u 18.6 godina (regresija Mjesečevih čvorova). Umjetni Zemljini sateliti trpe najveće poremećaje zbog toga što raspored masa unutar Zemljina tijela nema sfernu simetriju. To je svojstvo iskorišteno za ispitivanje rasporeda masa na Mjesecu, Veneri i Marsu, oko kojih je kružilo više umjetnih satelita, a primijenjeno je i za rješavanje praktičnih zadataka slanja međuplanetnih letjelica, upravljanja njima i njihova dometa. Jedna od osnovnih zadaća nebeske mehanike bila je ustanoviti budući položaj tijela, što je omogućeno višestoljetnim i vrlo točnim mjerenjima položaja nebeskih tijela. U dohvatu je nebeske mehanike i određenje sekunde s pomoću Zemljine vrtnje, te gibanja Mjeseca i planeta.
Simon Newcomb je istraživao gibanje Mjeseca i odredio točne vrijednosti niza osnovnih astronomskih konstanti. Poznat je po vrlo točnim tablicama gibanja planeta, Mjeseca i zvijezda. Zajedno s A. A. Michelsonom mjerio je brzinu svjetlosti.
Problem međudjelovanja više od triju tijela (problem n-tijela) rješava se brojčano, uporabom elektroničkih računala. Pri razmatranju ponašanja proizvoljnoga broja tijela manje važnim postaje staza jednoga tijela od statističkoga ponašanja cijelog sustava. Jedan je od problema međudjelovanja više tijela i pitanje stabilnosti Sunčeva sustava u dugom vremenu. Rezonancije i komenzurabilnosti pojave su uređenja staza i perioda revolucije jednih tijela drugima; primjer je gomilanje planetoida s periodima koji su u jednostavnom odnosu prema Jupiterovu periodu. Pukotine pak u planetoidnom pojasu odgovaraju tzv. kaotičnim ili nepredvidivim stazama. Time je primjena Newtonovih zakona gibanja i zakona gravitacije, za koje se smatralo da mogu predvidjeti sva buduća gibanja svemirskih masa, dobila novi oblik (dimenziju). Osim utjecaja konzervativnih sila, kada je mehanička energija sustava sačuvana, nebeska mehanika razmatra i utjecaj disipativnih sila, pa se zbog toga njome razmatra odnos plime, rotacije i revolucije međudjelujućih tijela.
Newtonova mehanika provjeravana je gibanjima tijela, kao zamišljenim točkastim masama, po njihovim putanjama, a također i kao prostornim tijelima, kojih je vrtnja, odnosno prostorni položaj osi vrtnje, također uvjetovana međudjelovanjem s drugim tijelima. Utvrđeno je da je Newtonov zakon gravitacije približno obuhvaćen općenitijom, relativističkom teorijom; primjer je zakret Merkurova perihela.
Keplerovi zakoni
Keplerovi zakoni opisuju gibanje planeta oko Sunca. Tri su Keplerova zakona:
Gibanje satelita oko matičnog planeta i svaki drugi sličan sustav također se opisuju Keplerovim zakonima. Naziv su dobili po njemačkom astronomu Johannesu Kepleru. Obrađujući vrlo precizna promatranja koja je izvršio Tycho Brahe, Kepler je uočio neslaganje kretanja planeta s njihovim pretpostavljenim kružnim putanjama. Analizirajući geometrijski oblik planetskih putanja zaključio je da se planeti ne gibaju oko Sunca po pravilnim kružnicama (kao što je mislio Kopernik), već da su njihove staze, zapravo, (uglavnom blage) elipse i da se po njima planeti kreću po određenim zakonitostima. Usporedivši svoje pretpostavke s rezultatima promatranja, ustanovio je da se vrlo dobro slažu. Tako je formulirao tri najznačajnija zakona kinematike Sunčeva sustava.
Pokazalo se da svi Keplerovi zakoni vrijede i za sustave satelita svakog planeta, odnosno općenito za sve sustave u Svemiru, samo je za svaki od njih konstanta k iz trećega zakona različita. Pošavši od Keplerovih zakona, Newton je postavio temelje ogromnom području nebeske mehanike i posredno utjecao na nagli razvoj matematike, fizike i pojavu sasvim novog pravca u filozofskom tumačenju svijeta.
Newtonov zakon gravitacije
Newtonov zakon gravitacije ili opći zakon gravitacije iskazuje da se svaka dva tijela privlače uzajamno silom koja je proporcionalna (u skladu) umnošku njihovih masa, a obrnuto proporcionalna kvadratu njihove međusobne udaljenosti:
gdje je:
Kruženje satelita
Isaac Newton je shvatio da je kružno gibanje sastavljeno od dviju komponenti, od gibanja stalnom brzinom po pravcu i od jednoliko ubrzanog gibanja sa smjerom prema središtu kruženja. Kad ne bi bilo privlačenja, tijelo bi jednolikom brzinom vk odmicalo po pravcu i za vrijeme t prešlo put vk∙t. No istodobno, zbog gravitacijskog privlačenja, tijelo pada prema centru i u tom padu, u vrijeme t, prevali put gt2/2. Ako tijelo ipak ostaje na kružnici, mora biti da ono u vrijeme t za toliko odmakne od kružnice za koliko ujedno i padne na kružnicu! Taj proces prisutan je na svakom mjestu kružnice, na svakom ma kako malom odsječku puta. Ako bi brzina gibanja v bila manja od brzine kruženja vk, to tijelo bi zbog slobodnog pada prišlo centru Zemlje više nego što bi se u jednolikom gibanju po pravcu od nje odmaknulo, pa bi tako prelazilo s kružnice većeg polumjera na kružnicu manjeg polumjera, te bi u spirali napokon palo na Zemlju.
Prisilimo li neko tijelo da se na vrtuljku giba brzinom v, tada ono u smjeru prema centru ima ubrzanje g (centripetalno ubrzanje). Između brzine gibanja v po kružnoj stazi polumjera r i centripetalne akceleracije g postoji veza:
Giba li se tijelo po kružnici i pojačamo li centripetalnu silu, porast će i ubrzanje i brzina. No ako je sila privlačenja gravitacijska, a u centru gibanja nalazi se masa M, tada je centripetalna akceleracija posve određena i jednaka izrazu:
Tim uvjetom se za dani polumjer staze od svih mogućih centripetalnih ubrzanja odabire samo jedno ubrzanje (akceleracija), a njoj odgovara samo jedna, posve određena brzina. Izjednačavanjem gornjih dvaju izraza, dobivamo:
Za Zemlju (M = 6 ∙1024 kg) brzina kruženja ili orbitalna brzina na samoj površini (r = 6 378 km) iznosila bi 7 910 m/s ili 7.91 km/s. Ta se brzina zove i prvom kozmičkom brzinom. Na svakoj drugoj razini iznad površine Zemlje brzina kruženja ima drugu vrijednost.
Oslobađanje satelita
Što se događa kada se brzina satelita poveća iznad brzine kruženja vk. Svaka veća brzina dovest će do izduženja staze (putanje). Kružnica prelazi u elipsu, a elipsa malog ekscentriciteta prelazi u elipsu većeg ekscentriciteta. Kada staza postane parabola, tijelo će napustiti Zemljinu blizinu i slobodno odletjeti u međuplanetarni prostor. Tada imamo brzinu oslobađanja vo ili drugu kozmičku brzinu. Tijela mogu biti međusobno vezana, ili slobodna. Tijelo je vezano i čini jedan fizički sustav sustav sa Zemljom kada leži na njoj ili se giba oko nje zatvorenom putanjom. Općenito, tijelo ima i kinetičku energiju i gravitacijsku potencijalnu energiju (energiju položaja u gravitacijskom polju). Potencijalna energija Ep mase m u okolini mase M jednaka je:
Dogovorom je potencijalnoj energiji pridijeljen negativan predznak. Vidimo da je na manjoj udaljenosti r potencijalna energija negativnija nego na većoj udaljenosti. S povećanjem razmaka potencijalna energija poprima manje negativnu vrijednost, a na beskonačnoj udaljenosti iznos joj padne na nulu. U stvari, relativno najveću vrijednost ima potencijalna energija na najvećoj udaljenosti; to je smisao negativnog predznaka. U strogom značenju tijelo je slobodno kada se nalazi na neizmjernoj udaljenosti od Zemlje. S obzirom na to da Zemlja nije sama u svemiru, već je svemirsko gravitacijsko polje složeno od mnogih pojedinačnih, tijelo će se uvijek nalaziti pod njihovim utjecajem. Zato je i pitanje slobode više praktičko pitanje: na velikim udaljenostima od Zemlje tijelo se nalazi u slobodnom stanju. Omjer gravitacijske potencijalne energije i mase m, dakle izraz - GM/r, zove gravitacijski potencijal.
Zamislimo postupak oslobađanja tijela u slučaju kada je tijelo na početku mirovalo na Zemlji, a na kraju mirovalo na praktički beskonačnoj udaljenosti od Zemlje. Kako je kinetička energija u takvom slučaju i na početku i na kraju postupka jednaka nuli, to će tijelo morati premostiti razliku potencijalne energije Ep koja postoji između površine Zemlje i beskonačne udaljenosti. Promjena energije jednaka je konačnoj vrijednosti manje početna vrijednost. Budući da se energija ne može ni stvoriti niti izgubiti (zakon očuvanja energije), treba je preuzeti iz kinetičke energije Ek, tijelo treba odaslati sa Zemlje s nekom početnom brzinom vo:
Postupak se može odvijati i u suprotnom smjeru. Pri slobodnom padu od beskonačnosti do daljine r razlika potencijalne energije prelazi u kinetičku, i brzina vo koju tijelo ima ovisi o udaljenosti r od centra privlačenja mase M. To znači da bi tijelo u slobodnom padu palo do nekog položaja r s istom onom brzinom s kojom se s tog položaja u gravitacijskom polju mora osloboditi. Brzina oslobađanja sa Zemlje iznosi 11.2 km/s i naziva se još drugom kozmičkom brzinom. Želimo li tijelo koje već kruži oko mase M osloboditi, trebat će mu do brzine oslobađanja dodijeliti manju energiju nego kad je ležalo na Zemlje. Brzinu tijela treba povećati od vk do vo, ustvari kinetičkoj energiji treba dodati iznos G M m / 2 r; dakle, tijelu treba dovesti još toliko kinetičke energije koliko kinetičke energije već ima. Na takav se način postupa s svemirskim letjelicama koje se otpremaju na planete. One se najprije lansiraju u putanju oko Zemlje, gdje je bezzračni prostor, a onda se u odabranom trenutku ponovo pale raketni motori, raketa postiže brzinu oslobađanja i usmjeruje letjelicu prema cilju.
Gibanje umjetnih satelita
Umjetni sateliti se lansiraju u putanje koje imaju različite ekscentricitete. Brzina kojom se gibaju ovisi o položaju na putanji. Na većim udaljenostima od Zemlje brzina kruženja vk manja je od 7.9 km/s. Na slici je nekoliko oblika putanje satelita koji prolaze točkom koja je na nekoj visini od površini Zemlje. Točka najbliža Zemlji na toj putanji zove se perigej, a točka najveće udaljenosti apogej. Putanja C je kružnica i satelit se giba sa stalnom brzinom, s brzinom kruženja za tu daljinu. Staza D je eliptična. S približavanjem perigeju satelit postiže najveću brzinu, koja je veća od brzine kruženja na tom mjestu; da je jednaka brzini kruženja, satelit bi se gibao kružnicom. Eliptičnu putanju D ima umjetni satelit koji se giba brzinom većom od brzine kruženja, a manjom od brzine oslobađanja.
Po nekim osobinama gibanje umjetnih satelita razlikuje se od gibanja prirodnih satelita. Najveća je razlika u tome što je masa umjetnih satelita sasvim zanemariva prema masi Zemlje. Osim Zemlje, na putanju satelita utječu i Mjesec i Sunce. Zato se satelit giba u složenom gravitacijskom polju. Ni sama Zemlja nema jednostavno gravitacijsko polje kakvo ima točkasta masa jer je spljoštena na polovima, odnosno ispupčena na ekvatoru, a osim toga, unutar već složenog oblika, materija nije jednoliko raspoređena. Mase su različito raspoređene u području mora i kopna. Veću gustoću imaju slojevi tla koji se nalaze ispod oceana, manju slojevi ispod kopna. Putanja satelita stalno se poremećuje, neprestano se mijenjaju orbitalni elementi satelita, te se ta poremećenja upravo dadu iskoristiti da bi se ocijenio oblik Zemlje i raspored masa. Podaci dobiveni nakon analize gibanja satelita nadopunjuju podatke dobivene neposrednim geodetskim premjerima Zemlje i gravimetrijskim mjerenjima (mjerenjima ubrzanja sile teže).
Drugi uzrok koji dovodi do stalne promjene putanje Zemljina umjetnog satelita je otpor Zemljine atmosfere. Atmosfera postoji i na vrlo velikim visinama, makar i rijetka, pa se njezin utjecaj osjeti nakon nekog vremena. Jasno je da je utjecaj jači u nižim dijelovima putanje, dok je satelit blizu perigeja. Satelit gubi energiju, apogej se približava Zemlji i putanje se zaobljuje. Elipsa prelazi u kružnicu, a čitava se putanja smanjuje i približava Zemlji. Satelit tone sve dublje i spiralno ulazi u gušće dijelove atmosfere gdje izgara, a katkada pokoji njegov dio dospijeva i do tla.
Problem dvaju tijela
Problem dvaju tijela, ili točnije rečeno gravitacijski problem dvaju tijela, osnova je nebeske mehanike. Primjenjuje se kod gibanja planeta oko Sunca, gibanja prirodnih satelita, te dvostrukih zvijezda. Kod proučavanja Newtonovog zakona gravitacije (opći zakon gravitacije) prešutno se drži da je masa satelita zanemariva u odnosu na masu središnjeg tijela (m ≪ M). Takvo gibanje možemo razmatrati kao problem jednog tijela, a njegovo tumačenje je, svakako, najjednostavnije. Pretpostavka nije ispunjena već u sustavu Zemlje i Mjeseca. Iako Mjesec ima 81 put manju masu nego Zemlja, njegov je utjecaj na gibanje Zemlje oko Sunca mjerljiv. Problem dvaju tijela je znači proučavanje gibanja u sustavu dvaju tijela ako omjer njihovih masa nije beskonačan ili jednak nuli. Kod problema dvaju tijela točno vrijede Keplerovi zakoni.
Problem triju tijela
Problem triju tijela u nebeskoj mehanici, za razliku od problema dvaju tijela, nema opće analitičko rješenje. Restringirani (ograničeni) oblik problema razmatra gibanje triju tijela, s time da je treće tijelo točkasto i bez mase. Za treće je tijelo Joseph-Louis Lagrange našao da može neporemećeno opstati u sustavu, na položaju 5 točaka u ravnini u kojoj se sva tijela gibaju (Lagrangeove točke). Potvrda je toga postojanje planetoida Trojanaca, koji se nalaze na Jupiterovoj stazi, 60° ispred i iza Jupitera, a slično se ponašaju i neki planetni sateliti. Kako u Sunčevu sustavu ima mnogo tijela, ustanovljeno je da je staza svakoga tijela poremećena ostalim tijelima, i to tim jače što je tijelo manje mase. Zato su Keplerovi zakoni samo približni. Otkloni su maleni jedino zbog toga što su i mase svih tijela mnogo manje od Sunčeve. Nakon Isaaca Newtona, nebeska mehanika razvijala se u matematičkoj obradbi poremećaja (perturbacija), kao otklona od matematičkoga rješenja problema dvaju tijela, što zapravo znači otklon od elipse. Budući da su poremećaji mali, rabi se elipsa kojoj se parametri postupno mijenjaju; trenutačna se elipsa naziva oskulirajućom. Diferencijalne jednadžbe koje izražavaju vremenske promjene svih parametara elipse izveo je Joseph-Louis Lagrange (Lagrangeove planetarne jednadžbe); one su točne (egzaktne), ali mogu se riješiti jedino numerički, uzastopnim približenjima (sukcesivnim aproksimacijama), i to za ograničeno vremensko razdoblje.
Određivanje masa
Ponašanje nebeskih tijela otkriva svojstva gravitacijskog polja u kojemu se ta tijela nalaze. Na osnovi gibanja satelita otkriva se masa centralnog tijela (baricentar). Određivanje masa svemirskih tijela jedno je od najvažnijih primjena nebeske mehanike. Masu ćemo odrediti, već prema podacima od kojih polazimo, ili na temelju ubrzanja na površini, ili poznavanjem brzine kruženja satelita, ili pak uz pomoć trećeg Keplerovog zakona. Općenito, masa jednog tijela očituje se ubrzanjem koju ta masa daje drugom tijelu. Stoga je planetima koji nemaju satelite teško procijeniti masu!
Masa Zemlje
Masu Zemlje određujemo tako da izmjerimo površinsko ubrzanje slobodnog pada i polumjer Zemlje. Na osnovu izraza za slobodni pad:
Masa Sunca
Mjerenja su važna u slučaju svemirskih tijela na koja ljudi ili njihovi mjerni instrumenti nisu prisutni. Uzmemo li poznatu brzinu kruženja Zemlje oko Sunca od 29.8 km/s i srednju udaljenost od r = 1.496 ∙106 km, dobivamo:
Masa naše Galaktike
Za određivanje mase Sunca može se iskoristiti i treći Keplerov zakon, a može se koristiti i za računanje mase naše Galaktike (Mliječni put). U Sunčevu sustavu je gotovo sva masa koncentrirana u Suncu, pa brzina planeta obavezno opada s udaljenosti, a ophodno vrijeme planeta se povećava. Za takva se tijela kaže da se gibaju Keplerovim brzinama. U galaktikama postoji bitna razlika. Iako je masa najjače zgusnuta u središnjim dijelovima galaktika, ima je i u daljim dijelovima, posebno u spiralnim krakovima. Stoga se dijelovi Mliječnog puta ne gibaju Keplerovim brzinama, pa će slijedeći račun dovesti do približne vrijednosti mase Galaktike. Sunce je smješteno na perifernim dijelovima Galaktike, na udaljenosti od 8.5 kps, a oko centra obiđe za 230 milijuna godina. Na osnovu trećeg Keplerovog zakona, nalazimo masu koja je usredotočena unutar Sunčeve galaktičke staze:
gdje je: Mo - masa Sunca. Iz Sunčeva gibanja ne da se odrediti koliko je mase preostalo na većim udaljenostima od centra Mliječnog puta.
Masa dvojnih zvijezda
Sustavi dvojnih zvijezda prestavljaju jedinstvenu priliku da se zvijezdama odredi masa. Svaka je zvijezda u dvojnom sustavu u stvari prirodni satelit one druge. Zbroj masa zvijezda određuje se izravno po trećem Keplerovom zakonu za dvojne sustave, tako da se mjeri razmak r i ophodno vrijeme P:
Zahtjev za poznatim razmakom svodi se na zahtjev za poznatom udaljenošću, moguće mu je odgovoriti ako se može izmjeriti udaljenost dvojne zvijezde. Točnija vrijednost mase dobiva se ako period P nije predug. Dvojnih zvijezda ima s periodom od dijela jednog sata do nekoliko desetaka tisuća godina, kada je period veoma teško izmjeriti jer se zvijezde sporo miču. Da bi se odredile i pojedinačne mase zvijezda dvojnog sustava, potrebno je odrediti omjer njihovih udaljenosti od centra mase r1/r2. Taj omjer je obrnuto razmjeran masama. On se određuje ili izravnim promatranjem staza, ili posredno, spektroskopskim mjerenjima brzina, jer je omjer srednjih brzina jednak omjeru srednjih udaljenosti od centra mase.
Masa Mjeseca
Zbog toga što po elipsi putuje oko Sunca centar mase (baricentar) Zemlja - Mjesec, Zemlja kao da “glavinja” na stazi, u ritmu Mjesečevih obilazaka. U trenutku prve četvrti Zemlja prethodi centru mase, a Mjesec zaostaje; u trenutku posljednje četvrti Zemlja zaostaje na stazi za centrom mase, a Mjesec mu prethodi. Promatra li se prividno gibanje Sunca među zvijezdama, njegovo će mjesto odražavati nejednaku brzinu napredovanja Zemlje, jer promatramo sa Zemlje, a ne iz centra mase (promatranja sa Zemlje svode se najprije na položaj zamišljenog promatrača u centru Zemlje). Centar mase giba se Keplerovom brzinom, a od njega Zemlja zaostaje ili brza za kut α. Kut određen iz prividnog gibanja Sunca iznosi 6.44”. Sada se može pronaći udaljenost centra Zemlje od centra mase, jer je ona jednaka luku kružnice kojoj je polumjer astronomska jedinica. Računom dobivamo r1 = 4 670 km. Ta se točka nalazi unutar Zemljine kugle! Budući da je udaljenost centra Zemlje od centra Mjeseca u prosjeku 384 400 km, to je udaljenost centra Mjeseca od centra mase r2 = 379 729 km, a njegova masa je MM = MZ r2 / r1 = MZ / 81.3.
mini|center|1000px|U trenutku [[Mjesečeve mijene|prve četvrti Zemlja prethodi centru mase (baricentar), a Mjesec zaostaje; u trenutku posljednje četvrti Zemlja zaostaje na stazi za centrom mase, a Mjesec mu prethodi.]]
Raštane
Raštane je naselje u opštini Suva Reka, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
IBM PC
thumb|200px|thumb|IBM PC 5150 IBM Personal Computer (poznat i kao IBM PC) je prvobitna verzija i predak hardverske platforme IBM PC kompatibilnih računara. To je IBM-ov model 5150 koji je predstavljen 12.8. 1981. godine. Načinio ga je tim inžinjera i dizajnera iz IBM-ovog odeljenja IBM Entry Systems Division iz Boka Ratona na Floridi, a pod vođstvom Dona Estridža.
Termin lični računar (personal computer) je, zajedno sa terminima „mikroračunar“ i „kućni računar“ (microcomputer, home computer), bio u upotrebi i pre 1981. godine. Korišćen je već 1972. godine da opiše računar -lto kompanije „Ziroks PARK“ (Xerox PARC). Međutim, zbog uspeha koji je postigao IBM Personal Computer, ovaj termin je počeo da u užem smislu označava mikroračunar koji je kompatibilan sa IBMovim proizvodom.
Istorija
Razvila ga je u potpunoj tajnosti, početkom osamdesetih godina dvadesetog veka, firma IBM (International Business Machines) gigant koji je u tom momentu držao 60% svetskog tržišta računara. Glavni proizvod -BM-a su bili takozvani mejnfrejmovi, na tržištu najmoćniji računari, ali dimenzija takvih da su se smeštali u ormane. Naravno i cena je bila daleko veća. Mejnfrejmovi su radili u klimatizovanim prostorijama jer su imali veliku potrošnju električne energije.
BM PC računar je razvijen kao odgovor na proizvode kompanije Commodore International, Apple, pre svega, ali i na čitavu šumu raznoraznih kućnih računara koji su prepravili tržište.
IBM PC
Prvi računar u toj seriji IBM PC se sastojao od sledećih komponeti:
Jedini vid sekundarne memorije podržan bez proširenja je kasetofon.
Hard disk se pojavio kasnije kao redovni sastavni deo ličnih računara. Zvučnici za reprodukciju muzike, kamera, skener, itd. su došli još kasnije.
Operativni sistem se učitavao sa flopi diskete koja je sve vreme morala da stoji u disk drajvu.
Ralph Waldo Emerson
Ralf Voldo Emerson (, pogrešno je Ralf Valdo Emerson; Boston, 25. maj 1803 — Konkord, 27. april 1882), bio je američki filozof, esejista i pesnik.
Po svojim idejama i uticaju središnja je ličnost američkog intelektualnog života u 19. veku. Njegovo predavanje pod naslovom Američki učenjak nazvano je „intelektualnom Deklaracijom nezavisnosti“. Uređivao je list The Deal. Smatrao je da je pesnikova uloga da nam pomogne uvideti ono stalno u onomu što je promenjivo i prolazno. Objavio je knjige Ugledni ljudi i Engleske značajke, te zbirke eseja Provođenje života, Društvo i osama, Priroda i Ogledi.
IBM PC
IBM PC XT
Vrlo sličan originalnom, uz minimalne izmene - prvenstveno po većoj ugrađenoj memoriji i bez podrške za kasetofon.
IBM PC Jr
Da bi što više snizio cenu i postao konkurentan IBM je u jednom momentu napravio IBM PC Jr računar koji je kao elemenat za memorisanje podataka imao kasetofon, ali ovaj projekat je propao na tržištu.
IBM PC AT
Sledeća generacija, u odnosu na XT, je bila nekoliko puta brža te je dobila dodatak u imenu -{AT}- (eng:Advanced Technology) - gornja slika. Glavni napredak predstavljao je novi procesor Intel 80286 i proširenja memorijske magistrale i magistrale za proširenja na 16 bita.
IBM PC
Sledeća generacija IBM PS (eng: Personal System). Kako se sa slike vidi flopi disk od 3,5 inča je već standard, kao i hard disk.
Kasnije
Krajem osamdesetih godina dvadesetog vijeka zbog uspjeha ovog otvorenog standarda kompjutera počeo se za sve druge kompjutere stvorene oko Intelovih mikroprocesora počeo se upotrebljavati pojam IBM kompaktibilni kompjuteri koji će polovicom desedesetih godina definitivno "pregaziti" konkurenciju stvorenu oko mikroprocesora Motorola 68000 i njegovih nasljednika.
Rancho Beltrán, Tecomán
Rancho Beltrán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Colima, u opštini Tecomán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 17 m.
Bellenod-sur-Seine
Belno na Seni je naselje i opština u istočnom delu centralne Francuske u regionu Burgonja, u departmanu Zlatna obala koja pripada prefekturi Monbar.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 78 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 5 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,59 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 410 metara (maksimalnoj 414 m, a minimalnoj 272 m).
Bevera, Imperia
Bevera je naselje u Italiji u provinciji Imperia, u regiji Ligurija.
Montedivalli-Chiesa, Massa e Carrara
Montedivalli-Chiesa je naselje u Italiji u provinciji Massa e Carrara, u regiji Toscana.
El Camichín, Jilotlán de los Dolores
El Camichín je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Jilotlán de los Dolores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 951 m.
Montedivalli-Chiesa, Massa e Carrara
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 53 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 313 m.
Livezi, Mihăileni
Livezi je naselje u Rumuniji u okrugu Hargita u opštini Mihăileni.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 567 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 823 m.
Bevera, Imperia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 479 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 47 m.
Santa Fe, Villaflores
Santa Fe je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 707 m.
El Monte, Villa Corona
El Monte je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Villa Corona.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 96 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1357 m.
Savrovo
Savrovo je naselje u opštini Suva Reka, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Terrerito, Tantoyuca
Terrerito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tantoyuca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 82 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 111 m.
Sans Souci, South Carolina
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 7.869, što je 33 (0,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Adelphi, Ohio
Adelfi je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 380, što je 9 (2,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Borrello Basso, Palermo
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 274 m.
Кучин
Кучин је насеље у Србији у општини Пријепоље у Златиборском округу. Према попису из 2002. било је 169 становника (према попису из 1991. било је 219 становника).
Демографија
У насељу Кучин живи 144 пунолетна становника, а просечна старост становништва износи 44,5 година (41,9 код мушкараца и 47,3 код жена). У насељу има 62 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 2,73.
Game design
Dizajn igre, za koga se također koristi i originalni engleski izraz game design, u industriji video igara označava proces osmišljavanja sadržaja i pravila prilikom pre-produkcije, odnosno stvaranje mehanike igre, atmosfere i priče prilikom same produkcije igre. Dizajn igre je djelatnost koja zahtjeva ne samo tehničke, nego umjetničke i spisateljske sposobnosti od dizajnera igre.
Plan de Ayala, Xicoténcatl
Plan de Ayala je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Xicoténcatl.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 49 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 69 m.
La Huerta, Mulegé
La Huerta je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California Sur, u opštini Mulegé.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 325 m.
Opština Holbav, Brașov
Holbav je opština u Rumuniji u okrugu Brašov.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 717 m.
Rimanište
Rimanište, u prošlosti poznato i pod imenom Rumanište, je naselje u gradu Prištini na Kosovu i Metohiji.
Demografija
Naselje ima albansku etničku većinu. Broj stanovnika na popisima:
Opština Celaya, Guanajuato
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 40846 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1760 m.
Alfred Domett
Alfred Domett (Camberwell, 20. svibnja 1811. – London, 2. studenog 1887.) je bio engleski kolonijalni državnik, novozelandski političar i pjesnik, najpoznatiji po tome što je od 1862. do 1863. godije bio peti premijer Novog Zelanda. U historiji Novog Zelanda, Domett je najpoznatiji po tome što je predložio preseljenje glavnog grada iz Aucklanda u Wellington.
Godine 1842., Domet je emigrirao na Novi Zeland, gdje se ubrzo upustio u političku karijeru. Godine 1848. bio je tajnik provincije New Munster, a od 1862. do 1863. je istovremeno bio i kolonijalni tajnik i premijer. Od 1855. do 1866. je bio parlamentarni zastupnik iz elektorata Nelson; Domett je u tom periodu bio zastupnik iz Nelsona zajedno s Edwardom Stafforfom, koji je također bio premijer Novog Zelanda.
Najznačajnija odluka za vrijeme njegovog mandata bila je ona o preseljenju glavnog grada iz Aucklanda u Wellington, što se, doduše, dogodilo tek 1865. godine, dvije godine nakon što je Domett prestao biti premijer. Od 19. lipnja 1866. do 3. srpnja 1874., Domett je bio član Zakonodavnog vijeća; mandat mu je istekao zbog odsutnosti jer je od 1871. godine živio u Engleskoj.
U rodnoj zemlji je objavio dvije zbirke poezije – Ranolf and Amohia, a South Sea Day Dream (1872.) i Flotsam and Jetsam (1877.). Prva je govorila o životu Maora, dok je drugu posvetio svom prijatelju, Robertu Browningu. Godine 1880. primio je Red svetog Mihaela i svetog Jurja. Preminuo je 2. studenog 1887. u Londonu.
El Triangulito, Tamuín
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 68 m.
Tugela
Tugela (zulu: Thukela, afrikaans: Tugelarivier) je najveća rijeka u južnoafričkoj provinciji KwaZulu-Natal. Utječe u Indijski ocean 84 km sjeverno od grada Durbana.
Hidrografija
Rijeka izvire na granici Lesota i južnoafričke provincije Free State na masivu Drakensbergu, podno vrha Mont-aux-Sources na nadmorskoj visini od 3050 m. Od izvora teče prema sjeveroistoku kroz nacionalni park Royal Natal, preko Drakensberga sve do ruba masiva, a onda se u nizu vodopada strmoglavljuje preko 948 metara u kotlinu. Nakon tog prolazi kroz Tugelski kanjon na nadmorskoj visini od 1500 m i u tom dijelu prima brojne pritoke. Zatim zavija prema jugu, gdje je 1983. pregrađena branom Woodstock, te na tom dijelu ima veliko akomulaciono jezero dugo oko 20 km i široko do 3 km. Vode iz tog jezera preusmjeravaju se tunelima prema rijeci Vaal.
Nakon jezera ponovno zavija na sjeveroistok gdje je ponovno pregrađena 1973. branom Spioenkop s velikim akomulacionim jezerom (12 x 4 km). Nakon tog jako meandrira kroz kotlinu oko grada Ladysmitha sve do ispod Colensa, gdje joj se korito sužava i povećava dubina. Ovdje slijeva prima svoju najveću pritoku Buffalo. Nakon Jamesonove krivine, zavija prema jugoistoku i ulazi na ravniji vapnenački plato (200 m) u kojem je u velikim meandrima izdubila svoje korito prema oceanu, gdje malo dalje od mjesta Mandini ima ušće. Estuarij rijeke je za niskog vodostaja prepun pješčanih sprudova, tako da se ušće gotovo zatrpa od pijeska. Rijeka Tugela duga je ukupno 502 km i ima sliv koje obuhvaća površinu od 28.000 km², a to veći dio zapadnog KwaZulu-Natala.
Historija
Ime rijeke Tugele krivo je izvedeno od zuluanskog imena za rijeku Thukela, što znači "zavojita". Rijeka je u 19. vijeku bila južna granica njihova Zululanda, kasnijeg istoimenog bantustana. Krajem 19. vijeka rijeka Tukela je bila poprište velikih bitaka za Anglo-Zulu i Drugog burskog rata. Prvu hidroelektranu na rijeci u tadašnjoj provinciji Natal izgradile su 1926. južnoafričke željeznice, za potrebe elektrifikacije linije prema Pietermaritzburgu kod grada Colensa.
Hopsten
Hopsten je opština u njemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 24 opštinska središta okruga Štajnfurt. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 7.676 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5566020, NUTS (DEA37) i LOCODE (DE HOP) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Štajnfurt Hopsten se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Štajnfurt. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 40 metara. Površina opštine iznosi 99,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.676 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 77 stanovnika/km².
Turpino, Alessandria
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 422 m.
Aleglitazar
Aleglitazar je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 437,508 Da.
Golancourt
Golankur je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Oaza koja pripada prefekturi Kompjenj.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 404 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 97 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,13 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 67 metara (maksimalnoj 92 m, a minimalnoj 61 m).
Žanrovi video igara
Za video igre je karakteristično da se one u različite žanrove grupiraju u pravilu po mehanici igre (gameplay), tj. načinu interakcije s igračem umjesto vizualnim ili narativnim specifičnostima. Tako mjesto i vrijeme radnje, za razliku od žanrova u svijetu književnosti ili filma, obično nemaju nikakvu ulogu u klasifikaciji video igara. Na primjer, akcijska igra je akcijska igra bez obzira da li se događala u fantasy svijetu ili svemirskim prostranstvima.
Dolje je priložen popis najčešće spominjanih vrsta video igara:
Campilunghi, Sondrio
Campilunghi je naselje u Italiji u provinciji Sondrio, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 27 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 297 m.
Santa Teresa, Villaflores
Santa Teresa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 664 m.
El Higo, Santiago Chazumba
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 107 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1813 m.