Žilina
Naseljena mesta
mini|levo|250p|Dvorac Kunerad U dolini Rajčanke, 15 kilometara južno od grada, nalazi se banjsko lečilište i gradić sa 2 936 stanovnika Rajecke Teplice. Njegovi izvori termalne vode temperature 38°C se koriste u medicinske svrhe od 1378. godine. U gradiću se nalazi park sa veštačkim jezerom i fontanama, kao i bazen sa termalnom vodom. Neposredno pored Rajeckih Teplica, kod sela Kunerad 17.5 kilometara od Žiline, nalazi se istoimeni dvorac sa kulama, lukovima, terasama i stepeništima. Podigao ga je u periodu od 1914. do 1916. godine grof Balestrem u stilu secesije. Tokom Slovačkog narodnog ustanka 1944. godine, nemački nacisti su ga spalili, ali je nakon rata obnovljen. Uzvodno od Rajeckih Teplica smešten je Rajec, gradić sa 6 076 stanovnika, koji se u izvorima javlja još 1193. godine u povelji mađarskog kralja Bele III (1173—1196) kao Raich. U njemu je nekada postojalo utvrđenje, koje je uništeno u 17. veku. Danas u njemu pažnju privlači glavni gradski trg sa starom većnicom i crkvom svetog Vladislava. Pored toga, od 1993. godine se u gradskoj većnici, koja je nekada bila pivara, nalazi mesni muzej u kome su smeštene dve zbirke, etnografska i biološka. mini|desno|250p|Radenov dom u Čičmaniju Rajecka Lesna, koja se nalazi 27 kilometara južno od Žiline, prvi put se u izvorima pominje 1474. godine, a danas u njoj živi 1 272 stanovnika. U njoj se nalazi tzv. Slovački Vitlejem, velika drvena kompozicija dugačka 2.5, široka 8.5 i visoka 3 metra , koju je 17 godina radio drvodelja Jozef Pekara. Na njoj su prikazani biblijski motivi, kao i znamenitosti Slovačke, pored kojih su prikazani zanati, običaji i poslovi karakteristični za pojedine delove države. Dodatnu atrakciju ove kompozicije predstavlja i činjenica da se na njoj pojavljuje oko 300 figurica (ljudi, životinja...), od čega se polovina pomera. Južnije od nje je selo Čičmani, smešteno na obroncima Sulovskih vrha kraj Rajčanke i udaljeno je 41 kilometar od Žiline. U izvorima se prvi put pominje 1272. godine, a danas u njemu živi 194 stanovnika. Poznato je po sačuvanim primerima seoske narodne arhitekture koji se od 1977. godine nalaze pod zaštitom države i danas funkcionišu u sklopu Povaškog muzeja. Centralna muzejska postavka, koja obuhvata narodne običaje, folklor i čičmanski vez, smeštena je u tzv. Radenovom domu, dok se kući sa brojem 42. nalazi postavka enterijera narodnih kuća, na prelazu iz 19. u 20. vek. mini|levo|210p|Rodna kuća Juraja Janošika U dolini Varinke, u podnožju Male Fatre, nalazi se selo Terhova, udaljeno 25.1 kilometar istočno od Žiline. Prvi put se u izvorima pominje 1598. godine, a danas, sa svojih 4 073 stanovnika , spada među veća sela u Slovačkoj. Poznata je kao rodno mesto Juraja Janošika, slovačkog Robina Huda iz 18. veka, a u kući u kojoj se on, najverovatnije, rodio, danas je smeštena izložba „Janošik i Terhova“, koja je sastavni deo Povaškog muzeja iz Žiline. Na uzvišenju iznad sela se, od 1988. godine, uzdiže njegov spomenik visok 7.5 metara, a među znamenitosti sela treba ubrojati i crkvu svetih Ćirila i Metodija iz prve polovine 20. veka. U blizini Terhove se nalazi ski centar Vratna dolina, a tokom godine se u selu odvija nekoliko manifestacija, među kojima su i folklorni festival „Janošikovi dani“ (koji se održava početkom avgusta svake godine, od 1963) i „Dani Ćirila i Metodija“ (koji se održava u julu svake godine, od 1990). mini|desno|210p|Bitčanski zamak Na udaljenosti od 19.4 kilometara od Žiline, nizvodno na reci Vahu, nalazi se gradić Bitča sa 11 600 stanovnika. Prvi put se u izvorima pominje 1234. godine, a u drugoj polovini 14. veka je dobio svoj statut. Na mestu na kome se ranije najverovatnije nalazilo starije utvrđenje, sa temeljima u vodi, František Turzo je od 1571. do 1574. godine podigao Bitčanski zamak u renesansnom stilu. Njegov sin, palatin Juraj, je 1601. godine u njegovom sklopu podigao tzv. Svadbenu palatu. Danas se u njemu nalazi Državni arhiv koji čuva preko 600 raznih fondova i zbirki dokumenata, od 1263. godine, do današnjih dana, uključujući i povelju Privilegium pro Slavis.