cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Napad na sarajevski aerodrom 1943.
Izvođenje akcije
Međutim, oko podne na grupu brigadnih ekonoma i kuvara nabasala je patrola ustaških milicionera. Jedan od dvojice poginulih milicionera bio je zloglasni komandant ustaške milicije Uzeir Durmić. Budući da je obližnje selo bilo srpsko, ovaj događaj se brzo pročuo, ali na kraju nije narušio tajnost. Svi seljaci koji su naišli na položaje brigade, zadržani su do mraka.
Oko 16 časova štab brigade je sazvao štabove bataljona i komande četa. Na tom skupu saopštena im je odluka i detaljno razrađeni plan napada. Tek tu je starešinama i borcima saopšten cilj napada.
U sumrak je brigada krenula prema reci Bosni. Međutim, kada su izbili iznad sela Ahatovića, došlo je do iznenadnog susreta sa dvojicom ustaških oružnika (žandarma), koji su uspeli pobeći. Budući da se u tom mestu nalazio most preko kojeg je trebalo preći Bosnu, bilo je jasno da je tajnost kompromitovana, i da se mora tražiti drugi način prelaska reke. Uz pomoć seljaka-meštanina, došlo se do saznanja o postojanju trošnog drvenog mosta kod sela Butila. Brigada je prešla Bosnu preko tog mosta, zatim pregazila Miljacku, i oko 22 časa u delovima počela da izbija pred sam aerodrom.
U međuvremenu, posada aerodroma je u 21,00 čas obaveštena o namerama partizanskog napada, pa je komandant aerodroma alarmirao i preduzeo odbrambene mere. Zbog vazdušne opasnosti, avioni nisu ostajali u hangarima tokom noći, nego su raspoređivani široko po rubovima aerodroma.
Prvi bataljon, trebalo je da iz centra borbenog poretka brigade izvrši napad pravcem: k. 487, hangari, kasarna, železnička stanica Rajlovac, Lemezovo brdo. Zadatak Drugog bataljona (bez Prve čete), raspoređenog na levom krilu borbenog poretka brigade bio je da se, brzim pokretom desnom obalom reke Bosne, provuče do železničke pruge i ceste, i krene u napad prema hangarima i Lemezovom brdu. Treći bataljon (bez Druge čete), dobio je zadatak da, sa desnog krila brigade, razvije napad prema hangarima i kasarni.
Trebalo je da napad počne sinhrono u ponoć, da bi svi bataljoni imali vremena da zauzmu polazne položaje. Međutim, 2. bataljon se, u pokretu desnom obalom Bosne, sudario u kukuruznom polju pored reke sa kolonom od dvadesetak domobrana. Došlo je do kratkotrajnog puškarenja. Budući otkriven, bataljon je samoinicijativno odmah prešao u napad prema hangarima.
Tačno u deset sati uveče, kada su izašle iz kukuruza na čistinu, čete Drugog bataljona su bile iznenađene jakim svetlom reflektora i plamena iz zapaljenih stogova sena koje je posada palila radi osvetljenja, i snažnom puščanom i mitraljeskom vatrom prikovane za zemlju.
Čim je izbila borba kod Drugog bataljona, Prvi i Treći bataljon su, dovršivši razvoj za borbu na samoj ivici kukuruznog polja, odmah krenuli u napad, i, pregazivši rovove, likvidirali otpor domobrana izbivši na aerodrom.
Annepont
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 267 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 30 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,81 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 14 metara (maksimalnoj 62 m, a minimalnoj 3 m).
Napad na sarajevski aerodrom 1943.
Izvođenje akcije
I pored žestoke vatre, borci Prvog i desnog krila Drugog bataljona su se, uništivši vatrom iz pušaka i mitraljeza dva reflektora, privukli na 50 do 150 metara bunkerima i hangarima i odatle tukli po grupi od tri aviona koji su se nalazili na polju levo od hangara.
Budući da brigada nije raspolagala zapaljivom municijom, avioni su morali biti uništavani neposrednim prilazom i paljenjem. Većina aviona bila je parkirana na ivici aerodroma, na pravcu napada Trećeg bataljona. Borci ovog bataljona su, neometani vatrom, uspešno palili avione budući da je neprijateljska zaprečna vatra bila tako organizovana da je, braneći prilaze avionima, tukla preko njih. Veći deo mašina je zapaljen zapaljivim flašama.
Borba na aerodromu trajala je do oko 1:30 časova 11. avgusta.
Odstupanje
Nakon 1:30 počelo je izvlačenje brigade, takođe usiljenim maršem. Prvi i Drugi bataljon 11. avgusta u zoru prešli cestu Kiseljak - Sarajevo kod Kobilje Glave. Da bi ubrzali pokret, u nošenju ranjenika učestvovali su i članovi štaba brigade, politodela i štabova bataljona.
Tokom noći obe zaštitnice obavile su svoj deo posla. Druga četa Trećeg bataljona uspješno je izvršila svoj zadatak: sa četom iz Visočko-fojničkog odreda bez borbe je zauzela železničku stanicu Podlugovi, gde domobranska posada nije dala otpor. Na porušenom delu železničke pruge prema Visokom iskliznuo je voz. Uz pomoć železničara iz ložionice, u pravcu Visokog je puštena lokomotiva koja se zdrobila o nasukani voz, a u ložionici je oštećeno još šest lokomotiva. Četa je došla do velikog plena u ratnom materijalu i namirnicama, a deo čete izvršio je demonstrativni napad na Visoko.
Prva četa Drugog bataljona porušila je cestu i železničku prugu prema Sarajevu. Lokomotiva sa dva blindirana vagona iskliznula je iz šina. Posada blindiranog voza izašla je iz vagona i razvila se prema postavljenoj zasedi, ali se nije mogla probiti prema Rajlovcu.
Nemci su iz Sarajeva prema Kiseljaku uputili tenkove i 40 kamiona sa pešadijom da bi sprečili prebacivanje brigade preko ove ceste. Međutim, Prvi i Drugi bataljon uspeli su da pređu cestu pre dolaska Nemaca. Treći bataljon se preko ceste Sarajevo - Kiseljak prebacio tek 11. avgusta uveče, kod sela Radanovića, jer je morao sačekati povratak svoje Druge čete iz Podlugova. Pritom je napao i zapalio kolonu od šest nemačkih kamiona.
Rezultati
mini|desno|250px|Izveštaj štaba Prve krajiške brigade štabu Pete krajiške divizije o akciji u Rajlovcu.
Prema nemačkom izveštaju, samo je nemačka eskadrila za uznemiravanje (7 mašina, 40 ljudi, komandir eskadrile kapetan Busse), uspela da odbrani svoje avione. Prema nemačkom izveštaju, uništeno je 17 aviona (5 nemačkih i 12 hrvatskih), izveštaj Prve krajiške brigade navodi 30 uništenih aparata, dok je radio Slobodna Jugoslavija objavio informaciju o 34 uništena aviona.
Prva krajiška brigada je u ovoj akciji imala šest poginulih, šest lakše i dva teže ranjena borca. Nemačke snage su imale 1 mrtvog i 2 ranjena, a snage NDH su prošle bez gubitaka.
Pohvale
Radio-stanica „Slobodna Jugoslavija“ objavila je 18. avgusta sledeći izveštaj:
Javna pohvala Vrhovnog štaba za ovu akciju glasila je:
Maryša (film)
Maryša je čehoslovački crno-bijeli film snimljen 1935. u režiji Josefa Rovenskog. Predstavlja adaptaciju istoimene drame braće braće Aloisa i Viléma Mrstíka. Naslovna protagonistica, čiji lik tumači Jiřina Štěpničková, je seoska djevojka koju protiv njene volje sile na brak sa starim udovcem, a što će dovesti do tragičnih posljedica. Maryša je bila prikazana na venecijanskoj Mostri 1936. godine.
Zona Industriale Strada della Mandria, Torino
Zona Industriale Strada della Mandria je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 212 m.
South Middletown, Ohio
Saut Midltaun je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2000. godine broj stanovnika je 264.
Dos Pilas
thumb|right|350px|Centralni trg Dos Pilasa.
Dos Pilas je pretkolumbovsko arheološko nalazište civilizacije Maja smješteno u današnjem departmanu Petén u Gvatemali. Njegove ruševine datiraju iz Kasnog klasičnog perioda, kada je na tom mjestu godine 629. podignuto vojno uporište grada-države Tikal sa namjerom da kontrolira trgovačke rute u regiji Petexbatún, posebno u dolini rijeke Pasion. In AD 648 Dos Pilas se kasnije odmetnuo od Tikala i postao vazalna država Calakmula, iako su prva dva kralja Dos Pilasa nastavila koristiti tikalske amblemske glifove. Dos Pilas se ubrzo razvio u vojnu silu te počinjao napadati i osvajati susjedna područja, tako da su pod njegovu kontrolu došli Itzan, Arroyo de Piedra i Tamarindito. Dos Pilas i susjedni grad Aguateca su na kraju postali dvostruka prijestolnica jedne te iste dinastije. Ta je država od historičara nazvana Kraljevina Petexbatun, po Jezeru Petexbatún povezanom sa rijekom Pasión. Dos Pilas je godine 761. napušten, a posljednji tragovi nastanjivanja datiraju sa početka 9. vijeka.
Dos Pilas je otkriven 1953-54. a prve ekspedicije pokrenute 1960. Godine 1970. ga je Gvatemala proglasila Nacionalnim spomenikom.
Sejšelski kreolski
Sejšelski kreolski (ISO 639-3: crs; seselwa kreolski, Creole, Ilois, Seychellois Creole, također i Kreol) je lingua franca Sejšela. On dijeli status službenog jezika sa engleskim i francuskim jezikom na ovim otocima. Jezik je nastao iz francuskog jezika.
Od stjecanja nezavisnosti 1976. godine, vlada Sejšela je nastojala razviti kreolski kao zaseban jezik. U tu svrhu, osnovan je Institut za kreolski jezik Lenstiti Kreol (l'Institut créole).
Pravila pisanja u kreolskom su znatno jednostavnija u odnosu na francuski jezik, kao što se može vidjeti iz primjera:
U kreolskom, član (u francuskom le, la i les) je spojen sa riječju, na primjer lavenir (francusko avenir). Prisvajanje se izražava zamjenicom, tako da je „naša budućnost“ nou lavenir, ili bukvalno „mi budućnost“.
Primjer teksta
Ou, nou papa ki dan lesyel,
Fer ou ganny rekonnet konman Bondye.
Ki ou renny i arive.
Ki ou lavolonte i ganny realize
Donn nou sak zour nou dipen ki nou bezwen.
Pardonn nou pour bann lofans
Ki noun fer anver ou,
Parey nou pardonn sa ki n ofans nou.
Pa les tantasyon domin nou,
Me tir nou dan lemal.
1655
Godina 1655 (MDCLV) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.
Januar/Siječanj – Mart/Ožujak
thumb|150px|left|[[Titan (mjesec)|Titan ispred Saturna]]
April/Travanj – Jun/Lipanj
thumb|150px|"Pijemontski uskrs"
COMT inhibitor
desno|bezokvira COMT inhibitor je lek koji inhibira dejstvo katehol-O-metil transferaze. Ovaj enzim učestvuje u degradaciji neurotransmitera. COMT inhibitori se koriste u tretmanu Parkinsonove bolesti.
Springfield, Florida
Springfild je grad u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 8.903 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 8.903 stanovnika, što je 93 (1,1%) stanovnika više nego 2000. godine.
Dogana Vecchia, Belluno
Dogana Vecchia je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1114 m.
Kulpin (Kreis Herzogtum Lauenburg)
Kulpin je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 131 opštinskog središta okruga Hercogtum Lauenburg. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1053078.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Hercogtum Lauenburg Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 41 metra. Površina opštine iznosi 6,1 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 232 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 38 stanovnika/km².
Istorija
Kulpin se prvi put pominje 1228. godine kao slovensko naselje. U srednjem vijeku se tu nalazio zamak koji je srušen oko 1349. Na njegovom mjestu se danas nalazi imanje, koje je od 1919. godine u vlasništvu porodice Kajzer.
Ime Kulpin vjerovatno potiče od slovenske riječi „kolb“ (labud), koji je predstavljen u središtu naselja Kulpin i predstavlja simbol opštine.
Historija Sindha
Današnja pakistanska provincija Sindh je područje čija je historija među najbogatijim i najdužim na svijetu, dijelom zahvaljujući tome što se na njenom području nalaze tragovi jedne od prvih civilizacija, a dijelom zahvaljujući što je to područje bilo pod uticajem različitih kultura Starog svijeta.
Tragovi prvih stalnih ljudskih naselja, odnosno sela, datiraju iz perioda oko 7000. pne. Potom su se trajna naselja, te uz nih vezana kultura,iz Mehrgarha proširile na zapad u Sindh. Ta se kultura s vremenom razvila u civilizacfiju doline Inda koja datira oko 3000. pne. Ta je civilizacija, koja se razvila istovremeno sa egipatskom i mezopotamskom, smatra jednom od četiri velike drevne civilizacije Starog vijeka, a karakterizirali su je planirani gradovi sa razvijenim sistemom vodovoda i kanalizacije.
Sindh je u 6. vijeku pne. osvojilo Perzijsko Carstvo pod dinastijom Ahemenida. Perzijska vlast nad tim područjem je trajala do 320-ih pne. kada je Sindh zauzela makedonska vojska Aleksandra Velikog. Nakon Aleksandrove smrti su tim područjem vladali grčko-makedonski satrapi, odnosno dijadosi, među kojima se istaknuo i vlast nad Sindhom preuzeo Seleuk I Nikator, osnivač Seleukidskog Carstva. Međutim, sporazumom 305. pne. je svoju vlast prepustio Maurijskom Carstvu, pod čijim će se carem Ašokom u Sindh početi širiti budizam.
Nakon svrgvanja Maurijske dinastije od strane Sunga, maurijska vlast je oko godine 185. pne. okončala u Sindhu. To su iskostili grčki vladari sa sjeverozapada, odnosno grčko-baktrijski kralj Demetrije koji će zauzeti velika područja sjeverozapadne Indije, ali i Sindh. Demetrija je kasnije ubio uzurpator, ali je grčka vlast ostala pod raznim vladarima koji će kasnije biti poznati kao Indo-Grčko Kraljevstvo. Od vremena Menandra I će mnogi Indo-Grci početi prihvaćati budizam.
Krajem 100-ih godina pne. Grčko-Baktrijsko Kraljevstvo su uništila skitska plemena, a potom napala indo-grčka područja. Skiti su zauzeli Sistan i Sindh, gdje su stvorili indo-skitske države, a čiji će se vladari kasnije zvati Zapadnim satrapima. U 1. vijeku je, pak, Sindh zauzelo Kušansko Carstvo, čiji su vladari, potomci drevnih Tohara, bili zoroastrijanci, ali koji su bili tolerantni prema budističkoj vjeri svojih podanika.
Kušanska se vlast nad Sindhom održala do 3. vijeka kada je to područje ponovno došlo do Perzijance, ovaj put pod Sasanidskom dinastijom. Oni su na tom području postavili dinastiju vazalnih vladara poznati kao Indo-Sasanidi ili Kušanšasi. Krajem 4. vijeka Sindh napadaju nomadski Kidariti, a potom Heftaliti, uključujući narod Huna (Huni). Slabost centralne perzijske vlasti je oko 478. iskoristila dinastija Rai koja po prvi put od Sindha stvara nezavisnu državu sa sjedištem u Aloru, čija se teritorija protezala od Multana na sjeveru do Velikog kučanskog rana na jugu.
Sindh je prvi put u kontakt sa Arapima došao u vrijeme njihovog pohoda na Perziju sredinom 7. vijeka, ali je sam Sindh pod arapsku vlast došao godine 711. poslije pohoda koje je za račun Omejadskog kalifata pokrenuo Muhammad bin Qasim. Tadašnji brahmanski vladari su poraženi, a njihovi podanici postepeno preobraćeni na islam. Sindh je postao najistočnijom provincijom Omejadskog, a kasnije i Abasidskog kalifata. Bin Qasim je izgradio Mansuru kao njeno novo sjedište, a Debal je postao jedna od najvažnijih luka islamskog svijeta, odakle se islam širio dalje na jug i istok.
Neposredna vlast kalifa nad Sindhom je trajala do kraja 10. i početkom 11. vijeka, odnosno 1026. kada ju mijenja domaća muslimanska dinastija Soomra, zaslužna za promicanje sindhi jezika. Soomre su Sidnhom vladale do sredine 14. vijeka, kada tom oblašću vladala dinastija Samma koja je vladala iz Thatte. Početkom 16. vijeka su lokalne velmože, suočene s nomadskim napadima sa sjevera, pozvale u pomoć Mogulsko Carstvo; Sindh je postala jednom od važnih mugalskih provincija, u kojoj je sve do smrti Auranzgeba vladalo blagostanje. Slabljenjem Mogula ponovno jačaju lokalni vladari, među kojima se istakla dinastija Kalhora u 18. vijeku.
Sindh je pod vlast Britanske istočnoindijske kompanije došao nakon bitke kod Mianija 1843. Godine 1853. su Britanci Sindh formalno pripojili Bombajskom predsjedništvu, što je značajno ojačalo uticaj hinduske aristokracije i bankara, i izazvalo nezadovoljstvo muslimanske većine u provinciji. Decenijama pod britanskom vlašću sindski muslimani će tražiti otcjepljenje, odnosno stvaranje zasebne provincije. Tim zahtjevima su Britanci izašli u susret 1935.
U novostvorenoj provincijskoj skupštini je većinu dobila Muslimanska liga koja se pod vodstvom Muhammada Ali Jinnaha tokom indijske borbe za nezavisnost zalagala za stvaranje zasebnog muslimanskog entiteta, odnosno države poznate kao Pakistan. Ti su zahtjevi ostvareni 1947. podjelom Indije čije su demografske posljedice teško pogodile upravo Sindh - u njega se doselilo 6 miliona muslimanskih izbjeglica (muhadžiri) iz novostvorene Republike Indije te zamijenili 6 miliona protjeranih hindusa i drugih ne-muslimana.
Barenton
Baranton je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš koja pripada prefekturi Avranš.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1348 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 38 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 34,88 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 135 metara (maksimalnoj 297 m, a minimalnoj 88 m).
Scrooge (film, 1935)
Scrooge je britanski crno-bijeli fantastični film snimljen 1935. u režiji Henryja Edwardsa. Predstavlja adaptaciju romana A Christmas Carol (Božićna priča) Charlesa Dickensa. Naslovni protagonist, koga tumači Seymour Hicks je Ebenezer Scrooge, škrtac i mizantrop koji živi u Londonu 19. vijeka. Radnja prikazuje kako ga na Božić posjećuju duhovi i potiču da preispita svoje ponašanje. Scrooge je dobio priznanje žirija na venecijanskoj Mostri 1936. godine.
Bitka kod Hajbara
Bitka kod Khaybara se odigrala 629. u sjeverozapadnom dijelu Arabijskog poluotoka između Muhameda i njegovih sljedbenika iz Medine na jednoj, i Jevreja iz oaze Khaybar na drugoj strani. Povod za sukob je bio taj da su se Jevreji iz područja Medine sklonili u Khaybar, i koristili bogatstvo svojih sunarodnjaka kako bi podmićivali arapska plemena da ratuju protiv Muhameda. Muhamed je zato na Khaybar krenuo sa vojskom. Usprkos brojčane inferiornosti, Muhamed je uspio oazu staviti pod opsadu i nakon nekoliko mjeseci zauzeti. Tako je sukob završio Muhamedovom pobjedom i osvajanjem oaze, čiji su stanovnici morali prihvatiti Muhamedovu vlast. Jevrejima, koje je ispočetka namjeravao protjerati, Muhamed je dozvolio da ostanu u svojim domovima u zamjenu za plaćanje danka poznatog kao džizija. Te i druge obaveze su kasnije poslužile kao presedan za odredbe islamskog prava vezane uz dhimmije, odnosno ne-muslimane pod muslimanskom vlašću.
Silikagel
thumb|Silikagel Silikagel je amorfni oblik silicijum dioksida SiO2 i ima veoma poroznu strukturu. Dobija se zakiseljavanjem vodenog rastvora natrijum silikata. Nastaje želatinozni talog, koji se ispira da bi se odstranio višak elektrolita, i zatim suši da se odstrani voda. Osobine nastalog proizvoda zavise od načina pripreme, ali tipični preparati imaju veličinu pora 2200 – 2600 pm i aktivnu površinu 750 – 800 m²/g. Koristi se kao sredstvo za upijanje vode, katalizator, izolator, u hromatografiji za punjenje kolona, itd. Silikagel može da primi količinu vode veću od 40% svoje mase. Hemijski je inertan i netoksičan.
Sinteza
Dodavanjem kiseline u rastvor natrijum silikata nastaje želatinozni talog, čijom dehidratacijom nastaje silikagel. Ako će se silikagel upotrebljavati kao indikator za sadržaj vlage, dodaje mu se amonijum tetrakobaltat(II) ili kobalt(II) hlorid (NH4)2CoCl4. Boja će u tom slučaju biti plava kada je suv, a ružičasta u prisustvu vlage.
Sudijsko suđenje
desno|mini|200px|Svedočenje tokom suđenja Sudijsko suđenje, zvanično SAD protiv Jozefa Alštetera i dr. (The United States of America vs. Josef Altstötter, et. al) (5. mart – 4. decembar 1947. g.) je bilo suđenje protiv 16 optuženih nemačkih sudija i pravnika koji su bili deo nacističkog pravosudnog aparata. Optuženima je na teret stavljano učestvovanje u zaveri za vršenje ratnih zločina, ratni zločini vršeni kroz zloupotrebe sudskog procesa, zločini protiv čovečnosti vršeni na isti način i članstvo u kriminalnim organizacijama SS-u i vrhu NSDAP-a.
Suđenje je bilo pred Vojnim tribunalom III - sudije Kerington Maršal, Džejms Brend i Melori Bler, Džastin Harding, kao zamena
Deset optuženih su osuđeni na zatvorske kazne (4 doživotne, ostale različitih dužina), četiri osobe su oslobođene, jedan optuženi je izvršio samoubistvo a jednom nije suđeno usled bolesti.
U popularnoj kulturi
Suđenje je poslužilo kao predložak za znameniti američki film Judgment at Nuremberg iz 1961. godine.
Tubarna tonzila
mini|desno|250px|Na slici je prikazan presjek desnog srednjeg [[uho|uha, iako tubarna tonzila nije označena, regija gdje se nalazi se vidi u donjem desnom dijelu slike.]]
Tubarna tonzila (lat. tonsilla tubaria) je naziv za nakupinu limfnog tkiva u nosnom dijelu ždrijela, nasofarinksu. Po jedna tubarna tonzila nalazi se iza otvora Eustahijeve cijevi (lat. tuba pharyngetympanica) u ždrijelo, tako da ukupno brojimo dvije tubarne tonzile.
Tubarne tonzile zajedno sa ždrijelnom tonzilom, nepčanim tonzilama i jezičnom tonzilom čine limfnog prstena ždrijela (lat. annulus lymphaticus Waldeyer).
Almir Turković
Almir Turković (Sarajevo, 3. studenog 1970.), bivši bosanskohercegovački nogometaš.
Sa 8 i pol godina započeo se baviti nogometom igrajući u pomlatku Željezničara. Od tad pa do 1997. nastupa u slovenskoj HIT Gorici, zatim Štajeru i Tigrisu, dok nije došao u Prvu HNL, u redove Zadarkomerca. Tamo se iskazao vrlo dobrim igrama, ponajviše vrsnom tehnikom. Slijedi kratka avantura u Sarajevu nakon koje se vraća u Hrvatsku, u Osijek.
Poslije Osijeka opet putuje za inozemstvo, ovoga puta Japan i Cerezo iz Osake. Tamo vrlo brzo postaje prvotimac i jedan od zapaženijih igrača. No, odlazi već nakon 1 sezone i potpisuje za splitski Hajduk. Iako dočekan sa skepskom, u Splitu provodi 2 i pol uspješne sezone u kojima osvaja 2 prvenstva i 1 kup, te ga splitska publika i danas, na malonogometnim turnirima u gradu, dočeka ovacijama.
Nakon Hajduka provodi sezonu u Osijeku vraća se u rodnu Bosnu i Hercegovinu gdje u lipnju 2008. završava karijeru u FK Sarajevu.
List (Sylt)
List je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 132 opštinska središta okruga Nordfrizland. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.452 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1054078, NUTS (DEF07) i LOCODE (DE LIS) kod.
Nirnberška suđenja
Nirnberška suđenja je naziv kojim se označava ukupno trinaest sudskih procesa održanih u gradu Nirnbergu od 1945. do 1949. godine. Na tim suđenjima sudilo se vojnim, državnim, ekonomskim i drugim predstavnicima nacističkog režima u Nemačkoj za zločine počinjene u Drugom svetskom ratu. Najčuvenije suđenje je sigurno Nirnberški proces, zvanično Suđenje velikim ratnim zločincima pred Međunarodnim vojnim tribunalom. Ostala suđenja su održana na osnovu Zakona br. 10 Savezničkog kontrolnog veća, i sprovele su ih SAD.
Pojačavač preuzimanja
thumb|right|175px|[[Tianeptin, prototipni pojačavač preuzimanja.]] Pojačavači preuzimanja ( - RE) ili aktivator preuzimanja je tip leka koji pojačava plazmalemalno ponovno prezimanje iz sinapse u presinaptički neuron posredstvom neurotransmiterskog transportera, što dovodi do sniženja ekstracelularne koncentracije neurotransmitera i stoga umanjene neurotransmisije.
Tianeptin (Stablon), selektivni pojačavač preuzimanja serotonina (SSRE), i koluracetam su trenutno jedini poznati pojačavači ponovnog preuzimanja.
Ivan Trnski
mini|Ivan Trnski Ivan Trnski (Rača kod Bjelovara, 1. V. 1819. - Zagreb, 30. VI. 1910), književnik, prevodilac i zagonetač.
Životopis
Rodio se u učiteljskoj porodici u selu Rači kod Bjelovara. Gimnaziju je pohađao u Zagrebu, a trogodišnji tečaj za administrativnog graničnog oficira svršio je u Gracu. Kao višegodišnji upravni oficir Krajiške uprave unaprijeđen je 1867. u potpukovnika, a 1869. u pukovnika. Bio je prvi veliki župan bjelovarsko-križevačke županije od jula 1871. do februara 1872, kad se odrekao te dužnosti. Umro je u Zagrebu.
Književni rad
Pisao je pjesme (davorije, prigodnice i popularne napjeve ("Oj jesenske duge noći") te pripovijesti, prevodio s engleskog, njemačkog, ruskog i češkog jezika (Shakespearea, Schillera i Puškina - Evgenij Onjegin), bavio se pitanjima jezika i metrike. Neki ga zbog rasprave "O stihotvorstvu" ("Vijenac", 1874) nazvaše ocem hrvatske metrike. Savremenici su ga slavili kao svojeg ovjenčanog pjesnika i borca za narodna prava, dok ga je kasnija kritika odredila kao vještog versifikatora i ustrajnog prigodničara. Bio je glavni organizator (1900) i predsjednik Društva hrvatskih književnika. Saradnik je mnogih časopisa - od Gajeve Danice (1835) do Savremenika (1910). Sarađivao je i u listovima "Neven" i "Vijenac".
Zagonetke
Trnski je također značajan kao autor zagonetaka (čistih zagonetaka, anagrama odn. premetaljki, akrostihova, kombinacija...), koje je s prekidima objavljivao tokom 50 godina. Objavljivao ih je u Zori dalmatinskoj (Zadar), Nevenu (Zagreb), Glasonoši (Karlovac), Prosvjeti (Zagreb) i Nadi (Sarajevo).
Prva zagonetka u "Nevenu" objavljena mu je 15. I. 1852. (br. 3, str. 46), a posljednja vjerojatno u broju 46 od 23. XI. 1854. godine. Objavio ih je dvadesetak, sve su bile stihovne i sve su objavljene pod nazivom "zagonetka", premda su bile različitih vrsta.
1. milenijum pne.
1. milenijum pne. je period koji pokriva Željezno doba i uspon prvih velikih carstava.
Prvi takav primjer je Neo-asirsko carstvo, koje su slijedili Perzijanci, odnosno dinastija Ahemenidi. U Grčkoj je u u to doba počela Klasična antika preko kolonizacije Velike Grčke te dostigla svoj vrhunac u helenizmu. Završetak milenijuma je obilježio uspon Rima kao prvog svjetskog carstva na Zapadu.
U Južnoj Aziji se Vedska civilizacija preobrazila u Maurijsko Carstvo. Rani Kelti su dominirali Centralnom Evropom dok aw Sjeverna Evropa nalazila u Predrimskom Željeznom dobu. Skiti su dominirali Centralnom Aziji.
U Centralnoj Americi se uspinje Civilizacija Maja, dok Africi Drevni Egipat počinje slabiti, a etiopska civilizacija svoj uspon.
Ivan Strinić
Juniorski staž je odradio u splitskom Hajduku nakon čega odlazi na probu u francuski Le Mans, ali ne potpisuje profesionalni ugovor. Tamo se ipak zadržao sezonu nakon koje se vraća u Hrvatsku. Odrađuje potom sjajnu sezonu u drugoj ligi igrajući za Hrvatski dragovoljac pod trenerom Vjekoslavom Lokicom što pobuđuje pažnju vodećih prvoligaških klubova.
1. milenijum pne.
Milenijum je zabilježio nastanak religija kao što su judaizam, zoroastrizam, hinduizam (vedska religija andi Vedanta), džainizam i budizam.
Ivan Strinić
Iako je bio pred vratima zagrebačkog Dinama, sportski direktor Hajduka Ivan Buljan vraća ga u matični klub. U Hajduku se ustalio kao lijevi bek, pruživši promijenjivu igru. Ipak, tadašnji trener prve momčadi Ante Miše računao je na njega i na proljeće.
1. milenijum pne.
U grčko-rimskoj Evropi, Indiji i Kini se razvija književnost.
Stanovništvo svijeta tokom milenijuma naglo raste i dostiže brojku od 170 do 400 miliona ovisno o procjenama.
The Colbys
The Colbys (prvotno pod naslovom Dynasty II: The Colbys) je američka večernja televizijska sapunica koja se originalno emitirala na programu ABC od 20. novembra 1985 do 26. marta 1987. Producirao ju je Aaron Spelling, a predstavljala je ogranak serije Dinasty, najpopularnije američke TV-serije u sezoni 1984/1985. The Colbys je kao protagoniste imala Colbyjeve, još jednu bogatu porodicu iz više klase koji su bili u dalekom srodstvu s Carringtonima, protagonistima Dinastije, te bili vlasnici multinacionalne korporacije. Tvorci serije su nastojali nadmašiti Dinastiju u prikazu bogatstva, te se isticala izuzetno visokim budžetom za tadašnje doba kao i izuzetno uglednom glumačkom postavom koju su činile hollywoodske zvijezde kao Charlton Heston, Barbara Stanwyck, Katharine Ross i Ricardo Montalban. Usprkos toga, The Colbys je imala slab rejting gledanosti, te je snimanje obustavljeno nakon dvije godine.
Radnja
U seriji Dynasty, naslednica Fallon Carrington Colby (Emma Samms), za koju se pretpostavljalo da je mrtva, ponovno se pojavila živa, ali sa gubitkom pamćenja i koristi ime Randall Adams. Pošto je došla u Kaliforniju kad je prepoznala prezime Colby, ona je upoznala plejboja Milesa Colbyja (Maxwell Caulfield), ne shvaćajući da je on brat od strica njenog bivšeg supruga Jeffa (John James). Zajednički poslovni poduhvat doveo je Colbyjeve od Kalifornije u Denver u dvorac Falloninog oca Blakea Carringtona (John Forsythe).
Sa radnjom u Los Angelesu, Colbyjevi se usredsređuju na širu porodicu Colby, a Jeff se preselio u Kaliforniju kako bi ponovno započeo svoj život - i našao se sa Fallon koja se sada udala za njegovog brata od strica Milesa. Između Jeffa i Milesa podstaknuto je žestoko suparništvo, a ljubavni trougao je obuhvatao seriju. Milesov otac, milijarder Jason Colby (Charlton Heston), ima stenovit brak sa ledenom Sable (Stephanie Beacham) i dugo godina ga privlači Sableina sestra Francesce Colby (Katharine Ross) - Jeffova otuđena majka i bivša supruga njegovog pokojnog brata. Među ostalim likovima su i Jasonova moćna sestra Constance (Barbara Stanwyck), Milesova sestra bliznakinja Monica (Tracy Scoggins) i njihova sestra Bliss (Claire Yarlett).
Sem Forsythea kao Blakea iz serije Dynasty likovi Adam Carrington (Gordon Thomson), Steven Carrington (Jack Coleman) i Dominique Deveraux (Diahann Carroll) se takođe pojavljuju u seriji između 1985. i 1986. godine.
Priče
Priča u prvoj sezoni se vrti oko gradilišta cevovoda. osvete Zacha Powersa protiv Colbyjevih, veze Jasona i njegove snaje Francesce, kasnijeg raspada Jasonovog braka sa Sable i na kraju otkriće da je Jason, a ne njegov brat Philip, Jeffov otac. U početku je bilo brojnih unakrsnih epizoda jer su se pojavljivali likovi iz serije Dynasty, uglavnom Blake Carrington, njegovi sinovi Adam i Steven i polusestra Dominique Deveraux. Na kraju 1. sezone, Fallon je otkrila da bi Miles mogao da bude otac deteta koje nosi, Monicin vazduhoplov se srušio, a Sable je prijavila Jasona miliciji zbog napada i nanošenja telesnih povreda, tvrdeći da joj je on naneo povrede koje je u stvari zadobila kad je pala niz stepenice.
U drugoj sezoni, Jason je uspeo da se razvede od Sable i krenuo je da smišlja kako da se oženi Francescom, ali se pojavio Pfilip za koga se pretpostavljalo da je mrtav. Nekada u romantičnoj vezi sa Zachovim sestriće i bivšim posinkom, Bliss se sada zaljubila u ruskog baletana koga nadzire KGB, sina koga je Monica dala na usvajanje i koji se ponovo pojavio u njenom životu, a Constance i Henry su izginuli u padu vazduhoplova u Indiji. Na kraju serije, Milesa je supruga Channing pozvala i rekla mu da će pobaciti, Sable je otela Monicinog sina, Francesca je navodno poginula u udesu sa Philipom, a Fallon su samu u pustinji navodno oteli vanzemaljci. Nepoznata viseća sudbina je ispalo i da je poslednja jer je serije kasnije otkazana.
Hidrat
Hidrat je termin koji se koristi u neorganskoj i organskoj hemiji da se ukaže na činjenicu da supstanca sadrži vodu. Hemijsko stanje vode široko varira među hidratima. Neki od njih su tako nazvani pre nego što je njihova hemijska struktura bila razjašnjena.
Organska hemija
U organskoj hemiji, hidrat je jedinjenje formirano dodatkom vode ili njenih komponenti u drugi molekul. Na primer, etanol, CH3-CH2-OH, se može smatrati hidratom etena, CH2=CH2, koji je formiran dodatkom H na jedan C i OH na drugi C. Molekul vode se može eliminisati, na primer dejstvom sumporne kiseline. Jedan drugi primer je hloral hidrat, CCl3-CH(OH)2, koji se može formirati reakcijom vode sa hloralom, CCl3-CH=O.
Mnogi organski molekuli, kao i neorganski, formiraju kristale koji sadrže vodu u kristalnoj strukturi, mada nije došlo do promena hemijske strukture organskog molekula tokom kristalizacije. Šećer trehaloza, na primer, postoji kao anhidrat (tačka topljenja 203 °C) i kao dihidrat (tačka topljenja 97 °C). Proteinski kristali često imaju i do 50% vodenog sadržaja.
Neorganska hemija
Živopisan primer hidrata je kobalt(II) hlorid, koji prelazi iz plave u magenta (crvenu) boju nakon hidracije, i koji se stoga može koristiti kao indikator vode.
Hidrat koji je izgubio vodu se zove anhidrid, i on normalno gubi dodatnu vodu samo nakon jakog zagrevanja. Neki anhidridi se veoma lako hidratišu, te se nazivaju higroskopnim materijama, i koriste se za kao agensi za sušenje ili desikanti.
Mladen Đurđević
thumb|desno|Mladen Đurđević Mladen Đurđević (Branjin Vrh /Šećerana (Baranja)/, 5. I. 1944. – Osijek, 30. X. 2004) bio je križaljkaš, jedan od najistaknutijih u hrvatskoj i srpskoj enigmatici.
Životopis
Osnovnu školu pohađao je u Šumarini (1. r.), Šećerani (2-4. r.) i Belom Manastiru (5-8. r.), a srednju ekonomsku školu završio je u Osijeku. Radni vijek proveo je kao knjigovođa na "Belju", komercijalist u darđanskoj "Agrogradnji" i najvećim dijelom kao bankarski službenik (voditelj ispostave Privredne banke u Dardi). Živio je u Dardi, gdje je i sahranjen nakon smrti.
Bio je dugogodišnji sportski aktivist i neprofesionalni fotograf (fotografije je objavljivao u brojnim listovima i časopisima).
Enigmatika
Prvu križaljku objavio je 1. XI. 1960. u osječkom Rebusu. Objavio je na hiljade križaljki (prestao ih je brojiti nakon 5000) u mnogim jugoslovenskim, hrvatskim i srpskim enigmatskim listovima (izdanja Čvora, Džepna križaljka, Enigma, izdanja Feniksa, Huper, Križaljke ZG-revije, Kviz, Kvizorama, Mala ukrštenica, Marbo-megaukrštenica, Razonoda miliona, Rebus, Sfinga, Slova do krova, ...), kao i u više neenigmatskih listova (Belje, Baranjske novine, Dosje XX stoljeća, Glas Slavonije, Politika, Politika ekspres i dr.).
Za svoj enigmatski rad dobio je više priznanja (npr. Kvizovu Godišnju enigmatsku nagradu "Boris Janković", 1989), uvršten je u Horvatov Leksikon zagonetača Jugoslavije (1979), u knjigu Ivice Mlađenovića Istaknuti enigmati Jugoslavije (1989) i u Leksikon srpskih enigmata (2007).
Enigmatski opus gotovo isključivo čine mu križaljke, dok je ostale enigmatske vrste (kvadrate 7x7 i 8x8, štitove, anagrame i rebuse) sastavlja povremeno. Objavljivao je pod brojnim pseudonimima: Aristid, Cooper, Dardan, Daros, Jordan, M. Baranjac, Trane, Vanja i dr.
RI
Termin RI ima više značenja.
Milovan Đilas
Milovan Đilas Đido (Podbišće, Mojkovac, Crna Gora 4. jun 1911 — Beograd, 20. april 1995) je bio crnogorski komunista, politički zatvorenik u obe Jugoslavije, učesnik Narodnooslobodilačke borbe, politički teoretičar i pisac.
Bio je jedan od vođa ustanka u Crnoj Gori. Nakon rata general JNA, ministar FNRJ, šef Agitpropa i predsednik Savezne narodne skupštine. Zbog zagovaranja višestranačja 1950-ih završio je u zatvoru, postavši jedan od najpoznatijih disidenata u svijetu. Milovan Đilas je dva puta politički robijao, za vreme Kraljevine Jugoslavije od 1933. do 1936, a potom za vreme socijalističke Jugoslavije od 1956. do 1966.
Đilas je tokom života menjao stavove, pa je od tvrdokornog boljševika, komuniste i revolucionara, nakon rata počeo da se izjašnjava kao demokratski socijalista. Takođe je menjao stavove o crnogorskoj samobitnosti — od zastupanja teze da su Crnogorci zasebna nacija, postala od Srba, do tvrdnje da Crnogorci čine sastavni deo srpske nacije.
Neki autori Đilasa drže odgovornim za streljanja ideoloških protivnika tokom Drugog svetskog rata u Crnoj Gori. Drugi smatraju da je kampanja protiv Đilasa, koja je vođena četiri decenije, zasnovana na dve laži: da je harao po Crnoj Gori skoro sve vreme rata, i da je "izmislio" crnogorsku naciju.
Biografija
Milovan Đilas "Đido" je rođen 4. 6. 1911. u selu Podbišće kod Mojkovca. Otac mu je bio granični oficir crnogorske vojske, a majka domaćica. Školovao se u Kolašinu i Beranama, gde završava osnovnu školu i gimnaziju. Za vreme pohađanja gimnazije aktivno se bavio pisanjem poezija i pesama. Stekao je veliku slavu kod učenika i nastavnika. Milovan Đilas se za vreme gimnazijskih dana sve više opredeljivao za radnički pokret u zemlji.
Revolucionarni studentski pokret
minijatura|Milovan Đilas u beogradskom tramvaju 1930-ih.
Posle svršetka gimnazije, odlazi u Beograd gde počinje da studira filozofiju i pravo na Beogradskom univerzitetu 1932. godine. Tada se povezuje da ilegalnom Skojevskom organizacijom i vrlo brzo postaje član SKOJ-a u septembru 1932. Za vreme svojih studija, aktivno je radio i kao Skojevski poverenik na štampanju, pisanju i rasturanju propagandnog materijala.
Bio je jedan od organizatora revolucionarnog studentskog pokreta na Beogradskom univerzitetu. Vršio je propagandni rad po Univerzitetu i objašnjavao studentima ciljeve i zadatke radničkog pokreta i ilegalne KPJ. Zbog toga je nekoliko puta bezuspešno izbacivan sa studija. Krajem 1932. njegovu aktivnost zapazilo je i članstvo KPJ, pa je Milovan Đilas od aprila 1933. pristupio KPJ.
Iste godine je stekao diplomu Pravnog fakulteta Univerziteta u Beogradu.
Robija u Sremskoj Mitrovici
thumb|left|Milovan Đilas na robiji u Sremskoj Mitrovici 1933. godine.
Za vreme velike provale komunista u Beogradu, policija ga je uhapsila u avgustu 1933. na pijaci. Milovan Đilas je prebačen u Glavnjaču gde su ga ispitivali Dragi Jovanović i Svetozar Vujković. Nije ništa priznao, pa je bio pretučen i ostavljen celu noć da bez odeće leži u svojoj ćeliji. Sutradan mu je počelo suđenje pred Opštinskim sudom grada Beograda koji ga je po Zakonu o zaštiti države osudio na pet godina zatvora.
Islednici su ga nekoliko puta zatvarali u samicu, tražili da otkrije partijsku liniju, ali nisu uspeli. Milovan Đilas je jedne večeri toliko pretučen, da ujutru nije mogao da stoji na nogama. Zato je rešio da započene štrajk glađu. Sva jela koja bi mu se servirala, prosipao bi i vraćao. Krajem 1934. imao je srčanih problema, pa su ga na predlog lekara prebacili u udobniju ćeliju i više nije bio u samicama.
Za vreme svog boravljenja u Sremskoj Mitrovici, Milovan Đilas je uspeo da prevede tri romana Maksima Gorkog i deset njegovih pripovedaka, na dva džaka toalet-papira. jer mu nije bilo dozvoljeno korišćenje papira. Takođe je preveo i Miltonov "Izgubljeni raj", za koji je 1989. dobio nagradu “Miloš N. Đurić”.
Po izlasku iz zatvora stanovao je kod svog prijatelja sa studija na periferiji Beograd. Nastavio je da se bavi komunističkom propagandom.
Rad u Partiji do početka rata
desno|mini|Protestni miting Ujedinjene studentske omladine [[1939.]]
Za Milovana Đilasa je čuo i generalni sekretar KPJ Tito. On je tada probao na sve načine da se poveže s njim i da iskoristi njegovu sposobnost na jačanju Partije. Tito šalje direktivu da se Milovan Đilas nađe na Partijskom savetovanju u Zagrebu početkom 1938. godine. Na sastanku u Zagrebu, Milovan Đilas je dobio od Tita zadatak da organizuje slanje srpskih dobrovoljaca za Španiju. Iste godine je bio izabran u Centralni komitet KPJ.
U maju 1939. učestvuje na Zemaljskoj konferenciji u Šmartnoj Gori kao delegat iz Srbije. Početkom 1940. Milovan Đilas je primljen u Politbiro CK KPJ. Radio je u uređivanju članka "Za čistoću i boljševizaciju Partije", koju je u nastavcima pisao Tito. Pokretao je niz časopisa koji su favorizovali KPJ: "Naša Stvarnost", "Sodobnost" "Književni Savremenik", "Mlada Kultura" itd.
Za vreme pristupanja Trojnom paktu i prvih narodnih nezadovoljstava, Tito šalje Đilasa u Beogradu da izveštava Partiju o narodnim utiscima. U Beograd stiže sa svojom ženom Mitrom Mitrović, sa kojom je zajedno pošao u rat kasnije. U Beogradu mu se pridružio i Rade Končar.
Đilas se uoči demonstracija sastao sa Dragoljubom Jovanovićem, vođom levih zemljoradnika i rekao mu da će se komunisti bez obzira na demonstracije zalagati za borbu. Nakon završetka demonstracija, poslao je svoju ženu da iznese Titu raport. Po dolasku Tita u Beograd, učestvuje na sastanku Politbiroa u Molerovoj ulici. Prvih dana posle napada Nemačke na SSSR, učestvuje na sastanku Agitpropa CK za Srbiju.
Ustanak u Crnoj Gori 1941.
Đilas je bio upućen u julu 1941. u Crnu Goru radi pripremanja i pokretanja borbe protiv italijanskih okupatora. Na njega se prenose izvanredna ovlašćenja po partijskoj i vojnoj liniji, s pravom smenjivanja lokalnog rukovodstva i s pravom kažnjavanja. Kao član Politbiroa, automatski je izabran i za člana Vrhovnog Štaba NOVJ. U Crnoj Gori zajedno sa kapetanom Arsom Jovanovićem organizuje ustanak koji je bio opštenarodni, veliki delovi Crne Gore su oslobođeni i kod ustanika nije bilo ozbiljnijih podela i sukoba izmedju komunista i nekomunista.
Prvo naređenje koje je Đilas izdao 9 dana posle izbijanja ustanka u Crnoj Gori zagarantovalo je ličnu slobodu, nepovredivost stana i vlasništva, slobodu vere i veroispovesti, slobodu misli i govora, slobodu organizovanja, sastajanja i razmene mišljenja. Isto naređenje je legalizovalo sve demokratske političke partije, dalo opšte pravo glasa (žene tada prvi put u Crnoj Gori mogu da biraju i budu birane), uvelo obavezno izvođenje optuženih pred sud najdalje 48 časova posle hapšenja i uz obavezno angažovanje advokata.
Slom ustanka u Srbiji
Đilas u novembru 1941. stiže u oslobođeno Užice i preuzima rad u listu "Borba", glavnom partijskom glasilu. Povlačio se zajedno sa Vrhovnim štabom prema Zlatiboru, pa dalje u Sandžak. Milovan Đilas se pred kraj 1941. nalazi s Vrhovnim štabom u Sandžaku gde radi na prikupljanju ostalih partizanskih jedinica koje su se povlačile posle pada Užičke republike. U trenucima malaksavanja partizanskog pokreta posle sloma ustanka u Srbiji, Đilas sprovodi mere na održavanju discipline i morala boraca, uključujući i mere streljanja. Posle odstupanja glavnine partizana u Bosnu, Đilas ostaje u Novoj Varoši, na granici Srbije i Crne Gore, odakle se usred zime i u teškim okolnostima povlači s jedinicama pod njegovom komandom i pridružuje Vrhovnom štabu.
Streljanja u Crnoj Gori 1942.
Dok je Đilas bio odsutan, u Crnoj Gori je došlo do pojave levih skretanja i "pasjih grobalja" za ideološke protivnike. U martu 1942. godine Đilas se vraća u Crnu Goru, gde se u međuvremenu rasplamsao partizansko-četnički sukob. Momčilo Cemović smatra da su CK KPJ i Vrhovni štab poslali Đilasa da utvrdi stvarno stanje i smeni odgovorne rukovodioce. Đilas u to vreme piše Centralnom komitetu KPJ kako se „kulački elementi" po selima plaše da će komunisti sve komunizirati, da će uskoro kod nas biti sovjeti, da su NOO škola za sovjete, da je objavljen rat londonskoj vladi i da sve to unosi paniku u srednje seljaštvo; da se „tutnjavom o revoluciji" zaboravlja na fašizam i borbu protiv njega.
Hapšenja partizana iz porodice Tadića je izvršeno na prevaru, tako što su pozvani na razgovor o prekomandovanju. Pored braće Tadića, ubijeni su još neki mladići koji su se stavili na njihovu stranu. Neki od streljanih u Gornjem Polju nisu imali više od osamnaest godina. U posleratnoj prepisci sa profesorom Ljubom Tadićem, Đilas je odgovorio kako bi ponovo učinio isto, odnosno "ne bi drukčije postupio ni s rođenom braćom".
Aleksa Đilas, sin Milovana Đilasa, smatra da je profesor Tadić bio obmanut "policijskim dezinformacijama", koje su plasirane protiv Đilasa nakon rata. Prema njegovim rečima, profesor Tadić i Milovan Đilas su nakon prepiske postali prijatelji.
Prelazak u Bosnu
Radio je na uređivanju partijskog lista "Borba" koja je obnovljena u Bosanskoj krajini, u selu Drinićima. Radio je i na uređivanju organa CK "Proletera", izrađivao je "biltene Vrhovnog štaba", radio je na radio-stanici "Slobodna Jugoslavija", na rasturanju članka "Nacionalno pitanje u Jugoslaviji u svjetlosti narodnooslobodilačke borbe" po Crnoj Gori, Hercegovini i Sloveniji.
Bitke na Neretvi i Sutjesci
minijatura|Ivo Lola Ribar i Milovan Đilas
Izgladnio, iznuren, izubijan i pocijepan, Milovan Đilas je u noći nakon neuspješnog proboja Treće udarne divizije preko Sutjeske sanjao Isusa Hrista. Kad se probudio i otvorio oči, nije ga bilo, kad ih zatvori — opet vidi Hrista. Član Politbiroa CK KPJ i Vrhovnog štaba NOVJ, ubijeđeni komunista, Milovan Đilas se pomolio:
Godine 1943. učestvovao je u pripremi odluka Drugog zasedanja AVNOJ-a, održanog 29. i 30. novembra 1943. u Jajcu. Ova jugoslovenska skupština, koju je organizovalo vođstvo partizanskog pokreta, zasnovala je posleratnu Jugoslaviju koja je trebalo da bude demokratska i federativna država. Đilas je bio i delegat na zasedanju.
Misija u SSSR 1944/45.
minijatura|[[Vrhovni štab NOVJ u pećini na Visu 1944. godine: Vladimir Bakarić, Ivan Milutinović, Edvard Kardelj, Josip Broz Tito, Aleksandar Ranković, Svetozar Vukmanović Tempo, Milovan Đilas.]]
U prvoj polovini 1944. godine Đilas je boravio sa Vrhovnim štabom na otoku Visu.
Polovinom 1944. poslat je na čelu misije Vrhovnog štaba zajedno sa generalom Velimirom Terzićem u Moskvu. Dobio je čin general-lajtnanta i imao je zadatak da kao političar prikaže situaciju u Jugoslaviji.
Milovan Đilas se vraća u oslobođeni Beograd novembra 1944.
Aprila 1945. Đilas i Tito odlaze u Moskvu na potpisivanje ugovora o prijateljstvu i uzajamnoj pomoći Jugoslavije i SSSR-a
Đilasova porodica je u ratu teško stradala. Oca Nikolu ubili su 1943. albanski nacionalisti za vreme nemačke okupacije pošto su ga Nedićeve vlasti proterale iz Srbije na Kosovo. Njegova sestra Dobra poginula je u borbi s četnicima u Srbiji 1942. Brata Aleksu ubili su četnici 1941. u Crnoj Gori. Drugog brata Milivoja ubili su Nemci na Banjici 1942.
Sukob sa Informbiroom
Đilas je bio najzapaženiji ideolog u jugoslovenskom sukobu sa Kominformom, čiji je inače suosnivač bio i u kome je pre sukoba učestvovao u osudi skretanja italijanskih i francuskih komunista.
Na otvaranju Kominforma u zapadnoj Poljskoj, Milovan Đilas, zajedno sa Edvardom Kardeljom je predstavljao KPJ. Početkom 1948. Đilas dobija poziv iz Moskve da učestvuje u nekim diskusijama oko Albanije. Đilas odlazi iz Beograda za Moskvu vozom preko Rumunije zajedno sa tadašnjim Načelnikom Političke uprave Generalštaba JA Svetozarom Vukmanovićem-Tempom i generalom Kočom Popovićem. Učestvovao je u razgovorima sa Staljinom, Bulganjinom, Vasiljevskim i Antonovom.