cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Малча
Средњи век
Са историјских карата средњевековне српске државе види се да су се североисточне границе у доба Стефана Немање(1170-1196), Краља Милутина(1282-1321), Стефана Дечанског(1321-1331) и Цара Душана око 1350. године, наслањале на улаз Сићевачке клисуре, Грамаде, Каменичког Виса и кретале ка Бовану. То је био део границе према бугарској средњевековној држави. Горња и Доња Малча су, судећи према овим картама, тада биле у граничном појасу средњевековне српске државе.
Нови век
Излагање историјских података о Малчи у овом раздобљу вишевековне турско-отоманске окупације ових крајева има за циљ да покаже, да је Малча постојала у средњевековној српској држави, пре пропасти српске државе и да је наставила са својим животом у зназно тежим условима, које је отоманско царство одређивало.
Сва насеља територије Ниша водила су се под Нишком нахијом, у оквиру Смедеревског санџака. Нишка нахија је била одвојена од Крушевачког санџака Јужном Моравом, а са Видинским санџаком граничила су се следећа села Нишке нахије: Г.Крупац, Врело, Попшица, Кравље, Церје, Кнез Село, Горња и Доња Малча и Просек. Турске власти су вршиле територијалне поделе окупираних територија како су њима из одређених разлога одговарале.
У циљу разрезивања пореза турске власти су након освајања територија Српске државе извршиле(први) попис и на садашњем нишком подручју 1498. године, потом 1516. и 1564. године.
Према овом попису Доња Малча, Доња Врежина и Каменица спадале су у групу села од 40-50 домаћинстава и спадача је са Просеком, Брзим Бродом и Горњом Врежином у групу сасвим малих села.
Према турском попису из 1516. године, у 111 истих села било је 3694 породичниа, 372 удовичка домаћинства и 840 неожењених, што износи око 32000 становника.
На основу оба пописа може се закључити да је нишка област пре турског освајања била добро насељена са повољном структуром насеља. Међутим, попис из 1564. године показује да турска власт није донела нишкој области демографски просперитет, јер је само Доњи Матејевац имао више од 50 домаћинстава, а Доња Малча, Горња Малча, Јасеновик, Каменица и др. спала су у групу од 20-30 домаћинстава.
Горња и Доња Малча према турским пописима нису имали конвертите, хришћане који су прешли у ислам. Напротив, према попису из 1498. године имали су своје православне цркве, манастире и свештенике.
Доња Малча имала је два свештеника: попа Станислава, попа Ивана и калуђера Станислава. У Горњој Малчи живели су поп Мирча и Мирко, син попа. Ако се има у виду да су православне цркве и манастири били и израз српске културе и писмености онда су оба села имала у себи не само седишта религиозног живота већ и средиште окупљања народа.
Према попису иѕ 1498. године у близини села Горња Малча, постојао је манастир Светог Спаса са једним калуђером. То је исто евидентирано пописом из 1515. године, а пописом из 1564. године евидентиран је као пусти манастир.
У времену краткотрајног затишја од великих ратних збивања у Доњој Малчи је 1817. године, у центар самог села, подигнут спомен крст, посвећен Цветку, Станку и Жики. Текст изнад њихових имена није читљив и има изглед старословенских писма. Да ли се ради о одању заслуга, признања или сећања на значајне Малчане треба истражити, јер није сигурно безразложно постављен на овај јавни простор окупљања доњомалчана.
Први светски рат
Септембра 1918. године пробијен је Солунски фронт. Јединице српских и савеничких армија кренуле су у ослобађање Србије брзо и успешно. Бугарска армија на Солунском фронту била је рабијена, а бугарски војници су се највећим делом предали. Бугарски окупатори су сада постали заробљеници српске војске.
Радост слободе вратила се је и у Малче, средином октобра 1918. године. Али малчани из Моравске дивизије оставили су само поруке својим родбинама да су живи и здрави, и у офанзиву у налету продужили ка Дунаву. Њихов повратак кућама мога се је очекивати тек наредне године, када су млади регрути требали да замене искусне ратнике и храбре ослободиоце.
Подизањем споменика на простору маркантне видљивости, изнад зграде трећег задружног дома, и уклесаном поруком одато је признање и захвалност погинулим у ратовима од 1912-1918. године, као и погинулим и НОБ-и од 1941-1945. године.
Други светски рат
Многи малчани, који су били у јединицама Југословенске војске на терену, били су принуђени да се врате кући, како би избегли заробљавање.
У лето 1944. године формиран је народно-ослободилачки одбор у Малчи чиме је отпочео активнији однос према НОБ-у за ослобођење земље и нишких крајева од окупатора.
Малче су практично ослободиле јединице 223. дивизије Црвене армије, 13. октобра 1944. год. у оквиру операционог захвата, надирања ка Нишу.
Демографија
У насељу Малча живи 887 пунолетних особа, а просечна старост становништва износи 47,1 година (46,7 код мушкараца и 47,6 код жена). У насељу има 344 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 2,8.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2011. године), а у последња четри пописа, примећен је пад у броју становника.
Prà, Cuneo
Prà je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 380 m.
Santa Rosa, Guachochi
Santa Rosa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guachochi.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2311 m.
Riihimäki
Riihimäki (što prevedeno znači ambar na suhom brdu) je grad i općina na jugu Finske od 29,350 stanovnika, u Regiji Prava Tavastija.
Geografske karakteristike
Riihimäki leži udaljen oko 69 km sjeverno od Helsinkija, i oko 113 km jugoistočno od Tamperea.
Zbog svog položaja grad je značajno željezničko čvorište iz kog se račvaju pruge za Helsinki, Tampere i Lahti.
Historija
Riihimäki je novo naselje nastalo nakon izgradnje željezničke pruge Helsinki - Hämeenlinna. - 1862. i otvaranja linije Riihimäki - Sankt Peterburg 1870. oko željezničke stanice u tad gotovo nenaseljenom kraju.
Naselje je do 1919. toliko naraslo da je osnovana općina, sa vlastitom skupštinom. Nakon tog je Riihimäki 1922. dobio status trgovišta i konačno 1960. status grada.
Privreda
Riihimäki je glavni logistički centar za Finsku njemačke kompanije Würth pored tog ima i tvornicu oružja Sako i veliku mljekaru Valio.
Las Ánimas Tegola, Catemaco
Las Ánimas Tegola je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Catemaco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 394 m.
El Potosino, San Luis de la Paz
El Potosino je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini San Luis de la Paz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 159 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1987 m.
San Diego del Palmar, Chichiquila
San Diego del Palmar je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Chichiquila.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 298 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1879 m.
Eugen III.
Eugen III., rođen kao Bernardo dei Paganelli bio je 167 papa, od 18. februara 1145. do 8. jula 1153. godine.
Bucium-Sat, Bucium
Bucium-Sat je naselje u Rumuniji u okrugu Alba u opštini Bucium.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 204 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 650 m.
Hueyactétl, Yahualica
Hueyactétl je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Yahualica.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 123 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 215 m.
Tragači (Sofokle)
Tragači (grčki: Ἰχνευταί, Ichneutaí), ponekad nazvana i Lovački psi ili Sljednici, jeste fragmentarno sačuvana satirska igra koju je napisao veliki atinski tragički pesnik Sofokle. Tri citata kod drugih antičkih pisaca bila su sve što smo od ove drame imali do 1912, kada su među papirusima iz Oksirinha objavljeni i znatni fragmenti ove satirske igre, sačuvani na jednom svitku iz 2. veka nove ere. S obzirom da danas imamo više od 400 potpunih ili delimičnih stihova (oko tri četvrtine teksta), Tragači su sada najbolje sačuvana satirska igra nakon Euripidovog Kiklopa, koji ostaje jedini u potpunosti sačuvan primerak ovog književnog žanra. Kraj drame nije sačuvan, a ne zna se ni godina prikazivanja, no većina ispitivača pretpostavlja da se radi o jednom od ranijih Sofoklovih dela.
Zaplet
Kao uzor za ovu dramu poslužila je homerska himna Hermesu, koja priča istu epizodu iz mita. Apolon obaveštava bogove i ljude da je neko ukrao njegova goveda te nudi veliku nagradu onome ko ih pronađe. Prilaze Silen i hor satira i nude da se stave na čelo potrage, a Apolon im obećava i zlato i slobodu ako zaista pronađu stoku Satiri odmah uoče neke tragove na zemlji i stanu ih pratiti, ali u jednom trenutku tragovi se ukrste i pomešaju, pa se satiri nađu tamo odakle su i krenuli. Satiri su zbunjeni, no u tom času začuju se neki prodorni zvuci. Silen se preplaši i negde se sakrije, a satiri prateći taj zvuk dođu do jedne spilje, gde ih dočeka nimfa Kilena, pomalo iznervirana drskošću satira i galamom koju proizvode. Ona im objasni poreklo misterioznog zvuka koji su čuli: samo šest dana ranije rođen je Hermes, sin Zevsa i nimfe Maje, a već je porastao i osnažio, te je od jedne mrtve životinje napravio novi muzički instrument, tj. izumeo je liru, na kojoj sad s velikim uživanjem svira. Satiri su uvereni da je Hermes odgovoran i za krađu Apolonovog stada, ali Kilena s indignacijom odbacuje tu optužbu. Tu se završava deo drame koji je stigao do nas.
Izgubljeni deo
thumb|right|200px|Trijumf Silena, kip [[Aimé-Jules Dalou|Aimé-Julesa Daloua]] Zahvaljujući oskudnim fragmentima iz poslednjeg dela drame i primenjujući analogiju sa Hermesovom himnom, pretpostavlja se da se priča nastavlja otprilike ovako: satiri, možda zajedno sa Silenom, uspevaju da oslobode goveda (ili pak obaveštavaju Apolona o tome gde se ona nalaze), te istovremeno zahtevaju obećane nagrade. Apolon im daje i zlato i slobodu, a miri se i sa svojim malim bratom Hermesom, koji svoj izum – liru – daruje Apolonu.
Satirska igra
Satirska igra bila je dramska predstava laganog i komičnog tona, u kojem je hor bio sastavljen od satira. U tim su dramama satiri stavljeni u najraznovrsnije situacije (uglavnom preuzete iz mita kao travestije), u kojima oni ispadaju drski, kukavički, pohlepni. Posebno je česta bila tema zarobljavanja satira, koja bi se obično razrešila njihovim oslobađanjem. Satirske su drame igrane na kraju svake tragičke trilogije, možda s ciljem da se podigne raspoloženje publike, ali nije poznato s kojim su tragedijama prikazani Tragači. S izuzetkom Euripidovog Kiklopa, koji je sačuvan u celini, ovo je jedina druga satirska igra čiji značajan deo posedujemo.
Lovački psi i muzika
Dva osnovna elementa izlaze na videlo u ovom Sofoklovom delu: muzika i neka vrsta "animalističke" atmosfere. Ovaj drugi element povezan je i sa samom prirodom satira, poluživotinjskim bićima, koji su uvek spremni da se prepusti onim animalnim instinktima koji se skrivaju u čoveku. Iznad svega, oni se u nekoliko navrata u drami ponašaju i hodaju kao lovački psi, kako se može videti na nekoliko mesta u tekstu.
Do prvog pravog preokreta u priči dolazi zbog muzike, odnosno zbog lire koju je napravio maleni Hermes i koju je zasvirao dva (ili možda tri) puta, svaki put sve više uznemirujući Silena i satire. No taj instrument zadivljuje satire, koji ne mogu verovati da od jedne mrtve životinje mogu nastati takvi zvuci. Himna Hermesu detaljno priča o genijalnoj intuiciji i umešnosti malog Hermesa, koji pak izaziva Apolonov bes. Gubitak završetka ove satirske igre sprečava nas da vidimo kakvu je ulogu imala muzika u pomirenju dva boga, koje se završilo darovanjem lire Apolonu.
El Mimbre, Camargo
El Mimbre je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Camargo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 2 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1566 m.
Los Taraíses, Choix
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 496 m.
Death Race 2000
Death Race 2000 je američki science fiction film snimljen 1975. godine u režiji Paula Bartela. Temelji se na noveli The Racer Iba Melchiora, a radnja je smještena u 2000. godinu (u tada bliskoj budućnosti), dvije decenije nakon što su SAD doživjele ekonomski kolaps te uspostavljen autoritarni režim koji mase u poslušnosti drži priređujući spektakularnu transkontinentalnu automobilsku utrku gdje se sudionici natječu nastojeći ubiti jedni druge i skupljajući bodove gaženjem slučajnih pješaka. Nominalni protagonist, koga tumači David Carradine, je Frankenstein, tajanstveni maskirani vozač koji je pobijedio u nekoliko prethodnih utrka, a koji, zajedno sa drugim vozačima, postaje metom sabotaže i atentata od strane pokreta otpora.
Film je nastao u nezavisnoj produkciji Rogera Cormana, kome su poticaj predstavljale vijesti da veliki hollywoodski studio United Artists namjerava iste godine prikazati radnjom i temom sličan film Rollerball, pa se zbog toga ponekad navodi kao jedan od prvih modernih mockbustera. Napravljen s niskim budžetom, Death Race 2000 se isticao inzistiranjem na eksploatacijskim sadržajima, prije svega eksplicitnim nasiljem, ali i njegovim kombiniranjem sa crnim humorom i političkom satirom, uglavnom vezanom uz reference na nedavnog i u tadašnjoj američkoj javnosti omrznutog predsjednika Richarda Nixona.
Death Race 2000 je nakon premijere dočekan neprijateljski od strane kritike, pri čemu je ugledni Roger Ebert udijelio nula od četiri zvjezdice u svojoj recenzije. Usprkos toga je doživio komercijalni uspjeh, te sa vremenom stekao svojevrsni kult status. Jedan od njegovih velikih poklonika je kontroverzni radio-voditelj Alex Jones koji ga često koristi kao referencu u svojim emisijama.
Godine 1976. je na temelju filma napravljena arkadna video-igra Death Race, koja je kao jedna od prvih izazvala kontroverze zbog navodnog poticanja djece i omladine na nasilje; osim što će 1990. dobiti istoimeni remake, potakla je cijeli niz video-igara sa sličnim stilom kao što je Carmaggedon. Sam film je 2008. godine dobio remake pod naslovom Death Race i sa Jasonom Stathamom u glavnoj ulozi, a koji će dobiti još dva direct-to-DVD nastavka. Godine 2017. je, pak, prikazan nastavak u Cormanovoj produkciji pod naslovom Death Race 2050.
Tamponada srca
Tamponada srca (ponekad i perikardijalna tamponada) je poremećaj u funkciji perikardijuma (srčane kese) koji se ispoljava smetnjama u dijastolnom punjenju srca, zbog nakupljanja tečnosti u perikardnoj šupljini i porasta intraperikardnog pritiska.
Perikard, srčana kesa (maramica) je fibroelastična dvoslojna kesa, sačinjena od visceralnog i parijetalnog sloja, razdvojenih perikardijalnim prostorom, i nalazi se u središnjem delu grudnog koša oko srca. U zdravih osoba, perikardijalna šupljina sadrži 15 do 50 ml (bledoružičastog) ultrafiltrata krvne plazme koji sprečava pojavu trenja u toku pokreta srca. Uloga perikarda je da štiti srce od infekcija i spoljašnjih i unutašnjih uticaja, drži srce u stabilnom položaju i sprečava prekomerno širenje srčanih komora, što sve zajedno obezbeđuje njegovo efikasno funkcionisanje.
Etiologija
Tamponada srca nastaje kao posledica nakupljanja tečnosti i porasta intrakardijalnog pritiska, koji otežava srčanu funkciju pumpanja krvi, i izazvana je dejstvom brojnih uzroka;
Patofiziologija
mini|289p|desno|Obilna hemoragična perikardijalna efuzija usled nepravilnosti prikazanih na ultra zvuku Nakupljanje tečnosti u perikardnoj šupljini, remeti normalnu aktivnost srca tj. normalno širenje njegovih šupljina, što direktno umanjuje udarni i minutni volumen srca. U početku poremećaja, pada samo udarni volumen, dok se minutni volumen održava uz pomoć kompenzatornih mehanizama organizma (ubrzanog rada srca-tahikardije). Arterijski pritisak, u početnoj fazi tamponade, održava periferna vazokonstrikcija (suženje) krvnih sudova, a kasnije pritisak naglo pada.
Jedino poboljšanje venskog punjenja desne pretkomore i komore događa se u inspirujumu kada se intraperikardijalni pritisak i pritisak desne pretkomore smanjuje. Desna komora može se širiti na račun leve komore izbočavanjem međukomorske pregrade u levo čime se smanjuje dijastolno punjenje leve komore.
Težina navedenih hemodinamskih promena, a sa njima i težina kliničke slike zavisi prvenstveno od sledećih faktora; Akutna tamponada srca (hemiperikard) već kod nakupljanja oko 100 ml tečnosti izaziva smrt, dok kod hroničnih slučajeva, zbog laganog nakupljanja izliva, organizam može duže vreme tolerisati pritisak i znatno veće količine tečnosti (i do 1 litra).
Klinička slika
250px|mini|Tamponada srca izazvana izlivom krvi u srčanu kesu Akutna forma tamponade srca obično počinje naglo sa; Opšte stanje bolesnika se progresivno pogoršava, i u većini slučajeva, ako se ne dijagnostikuje na vreme i ne leči adekvatno, završava se anurijom i znacima šoka u terminalnoj fazi, koji može okončati smrtnim ishodom. Hronična forma tamponade srca, karakteriše se;
Anamneza
U anamnezi bolesnik najčešće navodi postojanje osnovne bolesti; perikarditisa ili primena antikoagulantne terapije.
Fizikalni pregled
Fizikalnim pregledom otkriva se sledeći klinički trijas simptoma;
1. Arterijska hipotenzija, — parćena ubrzanim i jedva čujnim ili nečujnim radom srca.
2. Venski zastoj u velikom krvotoku, — prepoznaje se po nabreklim vratnim venama i zastojem u jetri. Ako je izvršena kompresija na gornju šuplju venu, javlja se otok vrata i lica uz plavetnilo (cijanozu) usana.
3. Paradoksalni puls — karakterističan i uvek prisutan znak, mada se on može naći i kod konstriktivnog perikarditisa
Pored gore navedenih znakova i simptoma, kod hronične forme tamponade srca, prisutna je splenomegalija (uvećanje jetre) i značajno uvećanje siluete srca. Auskultacijom uz pomoć stetskopa mogu se čuti dve vrste šuma: šum perikardnog trenja i hidropneumoperikardni šum.
Šum perikardnog trenja — čuje se u sitoli i dijastoli, sinhrono sa radom srca, najbolje u trećem i četvrtom međurebarnom prostoru uz levu ivicu grudne kosti. Zvuk perikardnog trenja je grub zvuk, u vidu grebanja ili škripanja, i čuje se na velikom prostoru predsrčanog predela. Ova vrsta šumova nastaje u toku raznih infekcija, bubrežne insuficijencije (uremije), nakon svežeg infarkta srca, i drugih poremećaja koji su prećeni stvaranjem fibrinskih naslaga na listovim perikarda, i svojim međusobnim trenjem stvaraju šumove.
Kod većih izliva i tamponade srca, dobija se potmuo zvuk sa proširenim perkutornim granicama srca. Srčana tmulost ima oblik trougla kada bolesnik sedi ili stoji. Vrh trougla srčane tmulosti (kod izraženog izliva) nalazi se u drugom međurebarnom prostoru. Srčana tmulost se proteže nadole do šestog međurebarnog prostora i sa gornjom granicom jetre gradi tup ugao.
Granica relativne tmulosti srca se izjednačava sa granicom apsolutne tmulosti, jer rastegnuta srčana kesa potiskuje pluća.
====Dijagnostičke metode ====
== Diferencijalna dijagnoza == • Disekcija aorte • Bolesti jetre • Asimptomatski konstriktivni perikarditis
Terapija
Kako je kod tamponade srca klinička slika teška, a razvoj bolesti brz uz neprekidno pogoršanje stanja bolesnika, lečenje mora započeti odmah nakon brze i blagovremene dijagnostike, i satoji se od;
Primena kiseonika. Preko kiseoničke maske ili nosne kanile, ordinira se normobarični kiseonik sa protokom od 5 do 10 lit./min.
Punkcija perikarda, (perikardiocenteza), koja je najčešće i najefikasnija mera u autnoj tamponadi srca, ako količina prisutne tečnosti ugrožava život bolesnika. Njen cilj je uklanjanje tečnosti, iz koje se nakon pregleda može često ustanoviti i uzrok tamponade. Mesto punkcije određuje se nakon rendgen snimanja, a sve vreme u toku punkcije EKG snimanjem prati se rad srca. Posle punkcije monitorom se prate vitalni parametri bolesnika izvesno vreme nakon punkcije. Prema indikacijama nakon punkcije bolesniku se može ugraditi drenažni kateter (3 ± 2 dana, u raponu 1-13 dana) jer su istraživanja pokazala da je stopa recidiva (6% do 23%) niža nego u bolesnika kod kojih kateter nije primenjen.
Ostala simptomatska terapija; Ne preporučuje se primena diuretika i lekova za smanjenje venskog pritiska (nitrata).
Etiološka terapija, primenjuje se nakon potpunog razjašnjenja uzroka bolesti i usmerava se ka lečenju primarne bolesti, čija je komplikacija tamponada srca. Maligni procesi zahtevaju hirurško lečenje intrapericardialnih procesa, Hirurški pristup se preporučuje samo kod bolesnika sa hroničnim veoma velika izliva kod kojih se više puta ponavlja perikardiocenteza ili intraperikardijalna terapija nije bila uspešna.
Christian Doppler
thumb|desno|300px|[[Dopplerov učinak je promena frekvencije valova pri relativnom gibanju njihova izvora ili promatrača.]]
Christian Doppler, punim imenom Christian Johann Doppler (Salzburg, 29. 11. 1803. - Venecija, 17. 3. 1853.), austrijski fizičar i matematičar. Profesor fizike u Chemnitzu i Beču. Objavio radove iz astronomije, analitičke geometrije, akustike, elektriciteta i optike. Godine 1842. objavio je raspravu O obojenoj svetlosti dvostrukih zvezda (nem. Über das farbige Licht der Doppelsterne), u kojoj je obradio pojavu koja nosi njegovo ime.
Dopplerov učinak
gde je:
Kod zvučnih valova Dopplerov učinak opaža se kao povišenje ili sniženje tona: na primer ton raznih vozila čini se viši za vreme približavanja a niži prilikom udaljavanja. Kod svetlosnih valova spektralne linije pomaknute su prema ljubičastomu delu spektra ako se izvor približava (plavi pomak), a prema crvenome (crveni pomak) ako se udaljava. Prema teoriji relativnosti u tom slučaju vredi:
gde je: c - brzina svetlosti, a α - kut izvora prema promatraču: α = 90° kod transverzalnoga gibanja, pa se to naziva transverzalni (poprečni) Dopplerov učinak. U astronomiji se primenom Dopplerova učinka meri brzina radijalnoga gibanja nebeskih tela (na primer male promene brzine zvezda pod uticajem planeta, brzine gibanja galaktika) ili njihovih delova (brzina rotacije, brzina pulsiranja). U prometu se s pomoću Dopplerova učinka i radara može odrediti brzina kretanja vozila; u medicini, brzina protoka krvi (ehosonografija).
Crveni pomak
Crveni pomak je pomak spektralnih linija svetlosti (povećanje valnih duljina) prema crvenom delu spektra. Općenitije, pomak spektralnih linija elektromagnetskih valova prema većim valnim duljinama u spektru. Nastaje kad se izvor elektromagnetskih valova udaljava, što je brže udaljavanje izvor veći je crveni pomak (Dopplerov učinak) ili kad se izvor elektromagnetskih valova nalazi u snažnom gravitacijskom polju, a emitirani se valovi šire prema slabijem gravitacijskom polju. Kozmički crveni pomak odražava opće širenje svemira (Hubbleov zakon). Gravitacijski crveni pomak nastaje gubitkom energije fotona u gravitacijskome polju. Dokazan je Mössbauerovim učinkom i zapažen je u spektrima zvezda s jakim gravitacijskim poljem.
Crisóforo Hernández Cerecedo, Tuxpan
Crisóforo Hernández Cerecedo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tuxpan.
Contrada Castanea, Reggio Calabria
Contrada Castanea je naselje u Italiji u provinciji Reggio Calabria, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 997 m.
Ystad (općina)
Općina Ystad (švedski: Ystad kommun) je jedna od švedskih općina od 28,338 stanovnika na krajnjem jugu Švedske.
Administrativni centar općine je grad - Ystad od 18,350 stanovnika.
Historija
Općina je oformljena - 1967., spajanjem grada Ystada i ruralnih općina u okolici.
La Parota, Bahía de Banderas
La Parota je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini Bahía de Banderas.
Lăunele, Sâmburești
Lăunele je naselje u Rumuniji u okrugu Olt u opštini Sâmburești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 205 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 257 m.
Quimixotayo, Catemaco
Quimixotayo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Catemaco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 486 m.
Highpoint, Ohio
Hajport je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.503.
Anastazije IV.
Anastazije IV., rođen kao Corrado della Suburra bio je 168 papa, od 12. jul 1153. do 3. decembra 1154. godine.
La Verna, Modena
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 185 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 931 m.
Las Golondrinas, Motozintla
Las Golondrinas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Motozintla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1822 m.
Ystad
Ystad je lučki grad od 18,350 stanovnika na krajnjem jugu Švedske, on je i administrativni centar Općine Ystad od 28,338 stanovnika.
Geografske karakteristike
Ystad leži u Grofoviji Skåne na obali Baltičkog mora, udaljen oko 56 km istočno od Malmöa.
Historija
U dokumentima se spominje da je na mjestu današnjeg grada podignut franjevački samostan Gråbrödraklostret - 1259. ili 1267. Najraniji Ystad je kao naselje vjerojatno nastao kao ribarska luka za lov na haringe, i trgovinu sa hanzeatskim gradovima. Ystad je rano postao važna izvozna luka za stoku i žitarice, trgovina stokom bila je unosna od kraja srednjeg vijeka do 17. vijeka.
Period između kraja danske vlasti i početka švedske (1658. - 1660) bio je vrlo bolan za Ystad jer je nekoliko puta okupiran i razaran. Loše stanje dodatno je komplicirala politika švedizacije, loše žetve (naročito one s kraja 17. vijeka) i kuga - 1712. Tokom 18. vijeka popravila se ekonomska situacija Ystada, jer je zamrlu trgovinu stokom, nadoknadila povećana domaća trgovina žitaricama i rast potražnje za haringama u drugoj polovici 18. vijeka. Ystad je 1760. imao oko 2 500 stanovnika, što je za onovremene švedske prilike značilo da je jedan od većih gradova.
Ta kriza nastavila se i za 20. vijeka, tako da Ystad i danas gotovo da i nema industrije, već funkcionira kao trgovačko - uslužni centar svoje bogate poljoprivredne okolice.
U novije vrijeme postao je i popularna i dobro posjećena turistička destinacija.
El Lirio, Arteaga
El Lirio je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Arteaga.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 425 m.
Network (film)
TV mreža (eng. Network) je satirična drama Sidneyja Lumeta iz 1976. o izmišljenoj televizijskoj mreži, Union Broadcasting System (UBS), i njezinoj borbi s lošom gledanošću. Scenarij je napisao Paddy Chayefsky, a u glavnim ulogama pojavljuju se Faye Dunaway, William Holden, Peter Finch, Robert Duvall, Wesley Addy, Ned Beatty i Beatrice Straight. Film je osvojio četiri Oscara, za najboljeg glumca, najbolju glumicu, sporednu glumicu i originalni scenarij.
TV mreža nastavila je nizati priznanja i desetljećima nakon premijere. Film je 2000. izabran za čuvanje u Nacionalnom filmskom arhivu Sjedinjenih Država u Kongresnoj knjižnici kao "kulturno, povijesno i estetski značajan". 2002. je primljen u Kuću slavnih Ceha američkih producenata kao film koji "postavlja dugotrajne standarde za američku zabavu." Ceh američkih scenarista Istočne obale izabrao je 2006. Chayefskyjev scenarij kao jedan od deset najboljih svih vremena. Film se 2007. našao na 64. mjestu sto najvećih američkih filmova u izboru Američkog filmskog instituta, što je nešto bolja pozicija od one u izboru koji je AFI proveo deset godina ranije.
Radnja
Dugogodišnji spiker "Večernjih vijesti UBS-a" Howard Beale dobiva otkaz zbog slabe gledanosti emisije. Preostalo mu je još dva tjedna u eteru, ali sljedeće noći Beale u programu najavi kako će počiniti samoubojstvo tijekom sljedeće emisije.
Hadrijan IV.
Hadrijan IV., rođen kao Nicholas Breakspear bio je 169 papa, od 5. decembra 1154. do 1. septembra 1159. godine.
Network (film)
Radnja
U žučljivom protestu, Beale potiče cijelu naciju svojim uzvikom "Ljut sam kao vrag i neću ovo više trpiti!" i nagovori ih da počnu vikati s prozora tijekom spektakularne oluje. Ubrzo Beale počne voditi vlastitu emisiju nazvanu The Howard Beale Show, a predstavljaju ga "ludog televizijskog propovjednika." Emisija ubrzo postaje najgledanija na televiziji, a Beale pronalazi novu slavu propovijedajući svoju poruku pred publikom u studiju koja, na znak, ponavlja njegove rijeći. Njegov novi set osvijetljen je plavim reflektorom i ogromnim vitrajima, uz segmente astrologije, trač rubrike, ankete i žutog novinarstva.
Paralelno s pričom o Bealeu, film govori o usponu Diane Christensen. Počevši kao producentica zabavnog programa, Diana dobiva snimku terorista (parodija na Symbionese Liberation Army) kako pljačka banke za novu televizijsku seriju, šarmira svoje šefove, a na kraju preuzima kontrolu nad spojenim vijestima i odjelom za zabavu. Kako bi sve to unaprijedila, Christensen ulazi u vezu s oženjenim Schumacherom, ali ostaje opsjednuta uspjehom mreže, čak i u krevetu.
Nakon što je otkrio da će konglomerat koji posjeduje UBS kupiti još veći konglomerat iz Saudijske Arabije, Beale u emisiji počne prosvjedovati protiv dvije korporacije, ohrabrivši gledatelje da pošalju telegram u Bijelu kuću s porukom, "Ljut sam kao vrag i neću ovo više trpiti" u nadi da će zaustaviti spajanje. Bealea nakon toga odvode na sastanak s Arthurom Jensenom, predsjednikom kompanije koja posjeduje UBS, koji sada već poludjelom Bealeu iznese svoju "korporativnu kozmologiju". Jensen mu održi lekciju - gotovo propovijed - objasnivši prvo Bealeu, "Umiješao si se u primarne prirodne sile", nakon čega mu počne opisivati međusobne odnose sudionika međunarodne ekonomije i iluzornu prirodu razlika među nacionalnostima. Jensen na kraju nagovori Bealea da odustane od svojih populističkih poruka. Međutim, publika njegove nove poglede o dehumanizaciji društva počne smatrati depresivnim, a gledanost počne padati.
Kritike
Vincent Canby je u svojoj recenziji iz studenog 1976. za The New York Times nazvao film "žestokom... briljantnom, okrutno smiješnom, američkom komedijom koja potvrđuje poziciju Paddyja Chayefskyja kao glavnog novog američkog satiričara" i film čiji su "zločesto iskrivljeni pogledi na način na koji televizija izgleda, zvuči i, uistinu, jest, je satirički kardiogram skrivenog srca, ne samo televizije nego i društva koje ju podržava."
U recenziji filma napisanoj nakon što je film osvojio Oscare, Roger Ebert nazvao ga je "superiorno odglumljenim, inteligentnim filmom koji se hvata mnogo toga, koji napada ne samo televiziju nego i gotovo sve druge bolesti sedamdesetih", te da će "s onim što je postignuto, tako dobro obavljeno, nepogrešivo prezentirano, TV mreža nadživjeti mnoge zgodnije filmove." Nakon što ga je pogledao 25 godina kasnije, Ebert je rekao kako je film "poput proročanstva. Kad je Chayefsky kreirao Howarda Bealea, je li mogao zamisliti Jerryja Springera, Howarda Sterna i Svjetsku hrvačku federaciju?"; odao je priznanje Lumetu i Chayefskyju za odabir trenutka "kad iščupati sve znakove zaustavljanja."
Oscari
Nominacije:
Zlatni globusi
Pobjede:
Nominacije:
BAFTA nagrade
Pobjede:
Nominacije:
Produkcija i transfer prava
Chayefsky i Gottfried nastavili su nuditi film drugim studijima, a na kraju im je partner postao Metro-Goldwyn-Mayer. Ubrzo nakon toga je UA promijenio mišljenje i tražio partnerstvo s MGM-om, koji je prethodnih nekoliko godina u Americi distribuirao preko United Artistsa. MGM je pristao partnerstvo i dao UA-u prava na međunarodnu distribuciju, s tim da je MGM kontrolirao sjevernoamerička prava.
Film je premijerno prikazan u New Yorku 27. studenog 1976., nakon čega je ubrzo počela široka distribucija.
1980. je tadašnja UA-ova očinska tvrtka, Transamerica Corporation, dala studio na prodaju nakon katastrofalne objave Vrata raja, koji je bio veliki financijski podbačaj i noćna mora agenata za odnose s javnošću. Sljedeće godine MGM je kupio UA i naknadno preuzeo međunarodna prava na TV mrežu.
1986. je medijski mogul Ted Turner kupio MGM/UA. Bez ikakvih financijskih oslonaca, Turner je ubrzo osjetio gubitak i prodao natrag većinu MGM-a, ali zadržao knjižnicu za svoju kompaniju, Turner Entertainment - što je uključivalo američka prava na TV mrežu, dok su ona međunarodna ostala MGM-u, koji je dobio knjižnicu UA (odnosno vlastita izdanja United Artistsa od 1952. nadalje, plus nekoliko filmova objavljenih prije 1952., budući da su knjižnice koje su bile u vlasništvu UA-a - kao što je knižnica Warner Brosa. s filmovima objavljenim prije 1948. - pripali Turneru). Turner je ubrzo sklopio dogovor s MGM-ovim video-odjelom za kućnu distribuciju za veći dio Turnerove knjižnice, što je omogućilo MGM-u da zadrži američka prava na TV mrežu još 13 godina.
Turner se 1996. spojio s Time Warnerom. Time je WB dobio prava na televizijsku i kino distribuciju izdanja iz Turnerove knjižnice, s video pravima koji su dodani 1999.
Danas, WB/Turner imaju američka prava na TV mrežu, dok su ona međunarodna u rukama MGM-a - kojeg je kupio konzorcij Sony & Comcast. MGM je prava na međunarodnu video distribuciju prodao 20th Century Fox Home Entertainmentu.
Olma, Yahualica
Olma je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Yahualica.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 128 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 526 m.
Granja Pérez, Salamanca
Granja Pérez je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Salamanca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1723 m.
Dracula A.D. 1972
Dracula A.D. 1972 je britanski horor film snimljen 1972. godine u režiji Alana Gibsona. Nastao je u produkciji studija Hammer Films i predstavlja sedmi po redu nastavak iz njegove serije o Grofu Drakuli, iako se radnjom ne naslanja na prethodni nastavak Scars of Dracula. U filmu Christopher Lee ponavlja naslovnu ulogu, a prvi put nakon 1958. godine i filma Dracula nastupa zajedno sa Peterom Cushingom, koji tumači lik Drakulinog neprijatelja Abrahama Van Selinga. Radnja nakon prologa smještenog u 1872. godinu se prebacuje u (tada) suvremeni London i prikazuje kako Draculin sljedbenik (čiji lik tumači Christopher Neame) oživljava Drakulu i nastoji joj kao žrtvu dobaviti Van Helsingovu hipijevsku praunuku (čiji lik tumači Stephanie Beacham), a koju nastoji spasiti djed Lorimer Van Helsing (koga također tumači Cushing)
Dracula A.D. 1972 je predstavljao pokušaj Hammera da sagu o Drakuli, koja se tada bila smatrala "potrošenom" osvježi kroz korištenje popularnog lika u modernom svijetu. Tokom snimanja je Cushing doživio porodičnu tragediju, odnosno iznenadnu smrt supruge Violet, a zbog koje je bio naglo ostario; scenario, u kome je njegov lik trebao biti Jessicin otac, je zbog toga promijenjen u djeda. Kritičari filmu nisu bili skloni, a ne uživa neki naročiti ugled čak ni među poklonicima serije. Usprkos toga je sljedće godine dobio nastavak pod naslovom The Satanic Rites of Dracula.
Segheria Latemar, Bolzano
Segheria Latemar je naselje u Italiji u provinciji Bolzano, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1434 m.
Valea Abruzel, Bucium
Valea Abruzel je naselje u Rumuniji u okrugu Alba u opštini Bucium.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 146 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 673 m.
Kraftivizam
Kraftivizam (, od reči craft za "veštinu" i activism za "aktivizam") je oblik aktivizma, koji obično sadrži elemente anti-kapitalizma, zaštite životne sredine, solidarnosti ili trećeg talasa feminizma, a koji je usmeren na praktikovanje veština - koje se tradicionalno nazivaju "domaćim radinostima". Kraftivizam, između ostalog, uključuje različite oblike pletenja, uključujući ulično pletenje (yarn-bombing) i vezenje (cross-stitch). Kraftivizam je društveni proces kolektivnog osnaživanja, akcije, izražavanja i pregovora. U kraftivizmu, učestvovanje u društvenom, performativnom i kritičkom diskursu tokom rada je od ključne važnosti za proizvodnju i distribuciju. Osobe koje se bave ovom delatnošću su poznate kao kraftivisti.
Pozadina
Termin kraftivizam je skovala, 2003. godine, spisateljica Betsy Greer da bi spojila odvojene sfere zanata i aktivizma. Njena omiljena samokreirana definicija termina kaže: "kraftivizam je način gledanja na život, gde izražavanje mišljenja kroz kreativnost povećava snagu vašeg glasa, produbljuje vaše saosećanje i potragu za pravdom čini beskrajnom."
Iako je termin kraftivizam skorašnji dodatak leksikonu veština, upotreba zanata-umeća kao subverzivne taktike može se naći kroz istoriju. Prvo, reč zanat, veština, umeće (craft) često se vezuje za trikove. Nazivamo nekoga veštim kada ga identifikujemo kao mudrog i lukavog. Na grčkom, reklo bi se "ispredati" zaveru. Slično tome, francuska reč za trik je tricoter, što znači vezati zajedno ili vezati u čvor. U Dikensonovom romanu Priča o dva grada, lik Madame Defarge, sudionice Francuske revolucije, tajno kodira imena onih koji će uskoro biti pogubljeni u svoje pletenje.
Feminizam
Kraftivizam se snažno identifikuje sa feminističkim pokretima. Kraftivizam je često tumačen kao da je proizašao iz trećeg talasa feminizma, ali feministički aktivizam i umeća bili su i pre toga objedinjeni.
Prakse zanata, veština, umeća (crafts) ili "domaće umetnosti" su tradicionalno postojale i bile prostorno organizovane u okviru privatne sfere. Dakle, rad i proizvodnja zanata, veština, umeće (crafts) je generalno interpretirana kao neproduktivan ženski rad u kući, jer nikada nije integrisan u sistem koji donosi profit. Umesto toga, on je marginalizovan i potcenjen. Kao rezultat toga, značajan i kreativan rad žena u privatnoj sferi - odevanje porodice, pletenje ćebadi, tkanje na razboju - nije dobio isto poštovanje kao aktivnosti gde muškarci dominiraju u javnom domenu. Osim toga, patrijarhat je bio uspešan u zahtevu za ovim domaćim vrednostima za ženе, koristeći to kao način da zadrži žene u smislu nametanja podređene uloge. Rast potrošačkih zanata, uključujući komplete, transfere i ready-made dizajn, dodatno je umanjio status zanata, veština, umeća (crafts) i ženske amaterske prakse. Žene i njihova umeća su isključeni iz fine umetnosti i kao rezultat toga, mnoge žene su usmerile svoju kreativnost u pravcu zanatskih praksi. Veštine su bile "univerzalne ženske umetnosti koje transcendiraju rasu, klasu i nacionalne granice. Vez je jedna umetnost u kojoj su žene kontrolisale školovanje svojih ćerki i proizvodnju umetnosti, a bile su i kritičari i publika". Iako su prakse zanata bile prostorno organizovane u okviru privatne sfere, žene bi povremeno organizovale grupe da se angažuju u ovim praksama i kolektivno. U ovim zanatskim krugovima ili sastancima, žene ne bi samo delile obrasce i veštine, već bi i učestvovale u razgovorima o svojim životima u privatnoj sferi. Ove grupe žena bi razgovarale o njihovim životima i ličnim borbama sa kojim se susreću kao žene. Ova vrsta grupne diskusije je oblik aktivizma ukorenjenog u podizanju svesti koji je bio ključ drugog talasa feminizma, što je pomoglo da se podigne svest o vrstama ugnjetavanja, koje su žene doživljavale u svakodnevnom životu.
Pokreti za borbu protiv kapitalizma, protiv iskorišćavanja jeftine radne snage i Uradi-Sam pokret (DIY) popularizovali su kraftivizam. Ovi pokreti su uticali na treći talas feministkinja da usvoji kraftivistički etos. Većina oblika kraftivizma jako je povezana sa trećim talasom feminizma. Treći talas kraftivističkih feministkinja pokušava da poremeti tradicionalnu povezanost rukotvorina sa domaćinstvom i to svesnim prihvatanjem domaćih radinosti, tvrdeći istovremeno da se radi o feministkinjama koje to rade svesno (za razliku od generacije njihovih majki, feministkinja drugog talasa, koje su odbijale sve što je povezano sa kućom). Feministkinje trećeg talasa se vraćaju pletenju, šivenju i drugim aktivnostima tradicionalno feminiziranim i povezanim sa privatnom sferom. Putem ove reklamacije, savremena žena teži da se ponovo poveže sa umetničkim formama kojima dominiraju žene, da učini legitimnim značaj potcenjenih veština, kao i da pokaže da žena 21. veka ima privilegiju da se izrazi kroz veštine, sa manje ograničenja koje nameće patrijarhat. Ovaj čin otpora i rušenje dualnosti javno-privatno izražava se fizički kroz javno pletenje i zanatlijske krugove, koji uzimaju aktivnosti iz privatne sfere i stavljaju ih u prostor grada kojim dominiraju muškarci. Jedan primer bi bio Anarchist Knitting Mob, koji je održao "masovno pletenje", događaj u parku na Trgu Vašington, kao počast preminuloj aktivistkinji i urbanistkinji, Jane Jacobs. Pletači su dekorisali drveća, klupe i signalne svetiljke sa šarenim predivom i jedinstvenim dezenima.
Zaštita životne sredine
Kraftivizam je takođe fokusiran na ideje očuvanja životne sredine i održivosti. Prilikom kupovine novih materijala, mnogi kraftivisti biraju organske materijale i fair trade proizvode kao što su domaće predena prediva. Ipak, još popularnija u pokretu je upotreba starina, štednja i ponovno korišćenje istih (ili istrošenih) stvari, za drugu namenu s ciljem smanjenja otpada i promocije ponovnog korišćenja. Ovaj prikaz dovitljivosti priznaje ograničenost resursa na Zemlji, i vrednovanje kvaliteta u odnosu na kvantitet. Kraftivistica Betsy Greer navodi sledeće: "Dok ja mislim da je krafting postao nešto sasvim elitističko i stvar klike u nekim oblastima, u svom srcu, to je u velikoj meri napravljeno za pojedince koji cene i svoje vreme i svoj novac."
Antikapitalizam
Istorijski gledano, rukotvorine su predstavljale predkapitalističku produkciju, u kojoj je svaki nastali predmet imao "upotrebnu vrednost", termin kojim se poredi korisnost predmeta u odnosu na ekvivalent razmene. Sadam sa kapitalističkim sistemom koji podrazumeva masovnu proizvodnju, rukotvorine su postale roba koja se kupuje i prodaje za novac, ukoliko ima "razmensku vrijednost". Tokom ovog pomeranja sa "upotrebne vrednosti" na "razmensku vrednost", manje se cene vreme i veština potrebni da nastane neki predmet; bitnije je predmet učiniti dostupnim masama i za što manje novca. Tradicionalno povezani sa jakom zajednicom, tako vitalnom za proizvodnju i distribuciju umeća, krafting je izgubio svoju upotrebnu vrednost i postaje "zarobljenik kapitala".
Popularan način da se odupre komodizaciji zanata je Uradi-Sam ili DIY pokret (Do-It-Yourself). Popularizovan putem "fanzina" iz 1990-tih, DIY inspiriše ljude da budu nezavisni i da se manje oslanjaju na tržište za osnovne potrepštine koje lako mogu kreirati sami. DIY je otpor kako kapitalističkoj prirodi modne industrije tako i pritiscima da se povinuju i kupuju marke. Primer za to je Counterfeit Crochet Project, koji nastoji da "krivotvori i onečisti dizajnerske proizvode korak po korak". Krafivisti su takođe izvršili subverziju tržišta kroz korišćenje open source obrazaca i razmenu informacija na internetu. Sajtovi kao što je Burdastyle, omogućavaju krafterima da okače i preuzmu krojačke projekte bez plaćanja. Slično tome, onlajn softver kojeg je stvorila Cat Mazza, KnitPro, omogućava korisnicima da preuzmu slike u obliku detaljnih pletenih obrazaca, bez naknade.
Anti-sweatshop
Napori kraftivističkog pokreta protiv kapitalizma uglavnom se fokusiraju na međunarodni problem zloupotrebe (jeftine) radne snage. Neki od kraftivista/kinja su uvereni/e da šivanje vlastite odjeće ili kupovina one ručno rađene jeste najbolji način protesta protiv nepravedne prakse koja je globalno prisutna. Druga struja ovog pokreta zastupa mišljenje da je sam čin ručne izrade protest protiv nepravednog sistema.
Aktivistkinja i umetnica Cat Mazza pokrenula je kampanju protiv nehumanih radnih praksi u Nikeovim fabrikama tako što je napravila veliki prekrivač sa zaštitnim znakom ove kompanije. Od 2003. do 2008. godine, krafteri/ke su pozvani da dostave pletene/heklane komade veličine 4×4 inča, a koji će biti sastavljeni sa prekrivačem; usput su pozvani da pоtpišu peticiju protiv Nikea. Mazza je kreirala i web softver pod nazivom Knitoscope, koji transformira video u animirane pletene komade. Svaki video se bazira na svedočenju, a uključeni su i stručnjaci koji se protive praksama zloupotrebe radne snage.
Umetnica i aktivistkinja Kirsty Robertson smatra da su subverzivni napori kraftivističkog pokreta protiv kapitalizma ograničeni svojom zavisnošću od interneta i novih komunikacija. Ona ističe da iz tog razloga, pletači globalne pravde nisu u potpunosti isključili sebe iz ekonomije.
Lepaja
Lepaja je naselje u Srbiji u opštini Merošina u Nišavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 674 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 736 stanovnika).
Kraftivizam
Antiratna orijentacija
Neki kraftivisti vide svoje radove kao protest protiv rata i nasilja. Postavljanjem šarenih, mekanih rukotvorina na hladna i opasna oružja, antiratna struja pokreta na taj način prenosi svoje poruke. Godine 2006., danska umetnica Marianne Jorgensen isplela je veliki roze prekrivač za tenk, koji je postavila preko borbenog tenka M24 Chafee, kao čin protesta protiv rata u Iraku. Izradu prekrivača započela je kada se Danska uključila u rat u Iraku i nije planirala prestati dok rat ne završi. Na svom sajtu je napisala: "Za razliku od rata, pletenje simbolizuje dom, brigu, bliskost i vreme za razmišljanje... Kada je [tenk] postao roze boje, postao je razoružan i izgubio autoritet." Slično kao Jorgensen, kanadska umjetnica Barb Hunt preispituje prihvatljivost vojne logike u društvu, a to postiže izradom mina od vune.
Lepaja
Geografija
Lepaja je selo nadomak Oblačinskog jezera (opština Merošina) sa oko 2000 stanovnika, poznato po uzgajanju najkvalitetnijih višanja za slovenačkog proizvođača sokova Fruktal.
Kraftivizam
Antiratna orijentacija
Slično kao u kampanji protiv Nikea, Cat Mazza je pokrenula i antiratnu kampanju pod nazivom "Bod za Senat", na četvrtu godišnjicu rata u Iraku. Izabrala je po dvije osobe koje su bile u vojnoj službi iz svake savezne države i isplela vojničke kacige koje će poslati svakome od senatora. Za razliku od apolitičnog, kućnog fronta koji plete za vojnike, Mazza je nastojala "otvoriti dijalog o ratu i zavetovati političare da se drže svojih obećanja koja su dali u predizbornom periodu."
Lepaja
Ime
Ime je, kažu meštani, nastalo u vreme turske okupacije kada je neka prelepa meštanka, da bi izbegla odvođenje u belo roblje Istanbula, nagrdila svoje lice pred samo odvođenje. Njene poslednje reči su, kako kažu meštani, bile „lepa ja, jadna ja“ pre nego što su je Turci ubili.