cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Citostatici
Mehanizam dejstva
Kao posledica ovih dejstava dolazi do izumiranja zloćudnih ćelija (ćelija tumora). Naravno rak nije samo nenormalna deoba ćelija, pa se i zaustavljanje njihove deobe, ne može prihvatiti kao jedini mehanizam dejstava citostatika, (mada je on primaran). Mnogo je složenih mehanizama koji su uključeni u ovaj proces (koji je velika nepoznanica). Zato se danas u svetu ulažu ogromni napori i sredstva u izučavanje ovih mehanizama.
== Vrste citostatika ==
Alkilirajuća sredstva
Alkilirajući lekovi u hemijskoj strukturi imaju jednu ili dve alkilne grupe koje reaguju sa biološki važnim delovima ćelije. Sredstva sa dve alkilne grupe mnogo su aktivniji od onih sa jednom. Glavni učinak ovih lekova je u onemogućavanju transkripcija i replikacija DNA, ometanje metabolizma belančevina i aktivnosti enzima, što njihovo dejstvo poistovećuje sa dejstvom jonizujućeg zračenja. Sva alkilirajuća sredstva suprimiraju funkciju koštane srži i uzrokuju gastrointestinalne poremećaje (mučninu i povraćanje). Dužom upotrebom, (posebno kod muškaraca), dovode do steriliteta i povećananog rizik od akutne nelimfocitne leukemije i drugih maligniteta. U grupu bifunkcionalnih alkilirajućih sredstava spadaju; thumb|desno|200px|Alkilirajući lek [[ifosfamid]] Azotni iperit (ciklofosfamid, ifosfamid, mekloretamin, melfalan, klorambucil). Ciklofosfamid je verovatno najčešće korišćeni alkilirajuće sredstvo. Neaktivan je dok se ne metaboliše u jetri delovanjem P 450 oksidaza. Deluje snažno na limfocite i može se koristiti i kao imunosupresivini lek.
Najčešća neželjena dejstva ove grupe alkilirajućih lekova je mučnina i povraćanje, mijelosupresija i hemoragični cistitis
Etilenimini i metilmelamini (tiotepa).
Alkilsulfonati (busulfan). Busulfan pokazuje selektivno dejstvo na koštanu srž, smanjuje stvaranje granulocita i trombocita u manjim dozama, a eritrocita u većim dozama. Slabo deluje na limfoidni tkiva i gastrointestinalni trakt. Upotrebljavava se u lečenju hronične granulocitne leukemije.
Derivati nitrozoureje (karmustin, lomustin, semustin, streptozocin). Lekovi iz ove grupe, koji, zbog svoje liposolubilnosti (rastvorljivosti u mastima), mogu prolaziti krvno-moždanu barijeru i zato se koriste u terapiji tumora mozga i moždanih ovojnica. Međutim, većina derivata nitrozureje ima izrazito kumulativno mijelosupresivno dejstvo koje nastaje 3-6 nedelja nakon početka lečenja.
Triazeni (dakarbazin). Dakarbazin, lek prekursor, aktivira se u jetri, pri čemu nastaje jedinjenje sa alkilirajućim svojstvima. Neželjena dejstva uključuju mijelotoksičnost i izrazitu mučninu i povraćanje. thumb|desno|200px|Trodimenzionalni prikaz strukture [[cisplatinijuma.]] Lekovi sa mehanizmom delovanja sličnim alkilirajućim agensima (kompleksi platine - cisplatin, karboplatin te prokarbazin). Cisplatin je hidrosolubilni (u vodi rastvorljiv) kompleks koji sadrži u centru atom platine okružen sa dva atoma hlora i dve amonijum grupe. Dejstvo mu je slično delovanju alkilirajućih agenasa.
Ovi lekovi mogu ozbiljno da ošteti funkciju bubrega ako se ne obezbedi odgovarajuća nadoknada tečnosti i izmokravanje (diureza). Malo je mijelotoksičan, često uzrokuje tešku mučninu i povraćanje, zujanje u ušima i gubitak sluha, kao i perifernu neuropatija, hiperurikemiju i anafilaktičke reakcije.
Karboplatin je derivat cisplatina, manje je nefrotoksičan, neurotoksičan i ototoksičan i prate ga manja učestalost mučnine i povraćanja, ali je više mijelotoksičan.
Antimetaboliti
Antimetaboliti su sintetski lekovi koji zbog svoje hemijske sličnosti sa fiziološkim materijama blokiraju stvaranje DNA i na taj način sprečavaju rast tumorskih ćelija i uzrokuju njihovo nepovratno oštećenje. Tumorske ćelije su osetljivije na delovanje ovih lekova zbog dokazanih metaboličkih razlika između normalnih i zloćudnih ćelija. Antimetaboliti su sledeći lekovi;
Analozi folne kiseline (metotreksat)
Analozi pirimidina (5-fluorouracil, 5-fluorodeoksiuridin, citarabin)
Analozi purina (merkaptopurin, tiogvanin, pentostatin, kladribin)
Svi ovi lekovi deluju specifično u S fazi ćelijskog ciklusa. Primenjuju se u lečenju akutne limfoblastične, mijeloidne i limfatične leukemije, kod Hodgkinovog limfoma, karcinoma dojke, testisa ili bronha.
Protivtumorski antibiotici
thumb|desno|200px|Hemijska struktura molekula [[doksorubicina i epirubicina.]]
Ovi lekovi su inhibitori ćelijskog rasta. U ovu grupu pripadaju;
Antraciklini (doksorubicin, daunorubicin).
Aktinomicin
Bleomicin,
Mitomicin,
Plikamicin.
Sredstva biljnog porekla
Biljni alkaloidi;
U sredstva biljnog porekla za lečenje zloćudnih tumora spadaju biljni alkaloidi (vinblastin, vinkristin, vinorelbin, vindezin, paklitaksel). Ovi se lekovi vežu za deobno vreteno i zaustavljaju deobu ćelija u metafazi, mitozamitoze i prouzrokuju njenu smrt. Zato se se u literaturi ovi lekovi još nazivaju i metafazni otrovi ili otrovi deobenog vretena. Oni takođe inhibišu sve ostale funkcije ćelije vezane za mikrotubule, kao što je fagocitoza leukocita, hemotaksa i sprovođenje nervnih impulsa.
Vinka alkaloidi
Najvažniji vinka alkaloidi su vinkristin, vinblastin i vindezin. Noviji vinka alkaloid je vinorelbin. Njihovo delovanje je moguće isključivo u toku mitoze tumorske ćelije. Oni takođe inhibišu sve ostale funkcije ćelije vezane za mikrotubule, kao što je fagocitoza leukocita, hemotaksa i sprovođenje nervnih impulsa.
Vinka alkaloidi su relativno netoksični. Vinkristin je blago mijelotoksičan, ali često uzrokuje parestezije i slabost mišića. Vinblastin je manje neurotoksičan, ali uzrokuje leukopeniju, dok je vindezin srednje mijelotoksičan i neurotoksičan.
Taksani
Taksani paklitaksel i docetaksel deluju na mikrotubule, tako što ih stabilizuju u polimerozovanom stanju. Oba leka su korisna u lečenju karcinoma dojke. Paklitaksel je u kombinaciji sa karboplatinom terapija izbora za karcinom dojke. Paklitaksel se ekstrahuje iz kore pacifičke (lat. Taxus brevifolia) i evropske tise (lat. Taxus baccata)
Podofilotoksini;
Podofilotoksini su polusintetski lekovi izolovani iz iz korena biljke mandragore. U ovu grupu lekova pripadaju etopozid i tenipozid. Oni oštećuju DNA izazivajući njeno uzdužno cepanje.
Hormonski lekovi
Tumori nastali iz hormonski osetnjivih tkiva mogu biti zavisni od uticaja hormona. Lekovima koji inhibiraju sintezu odgovarajućeg hormona mogu uticati i na inhibitorno na pojedina tkiva koja zavise od tih hormona, što se koristi u lečenju tumora poreklom iz tih tkiva.
Glikokortikoidi
Oni dejstvuju na proliferaciju limfocita i koriste se u lečenju leukemije i limfoma, ali se koriste i kao „terapija podrške“ u stanjima sa povišenim intrakranijalni pritiskom.
Estrogeni
Progestagena, (megestrol i medroksiprogesteron), primenjuju se u terapiji tumora endometrijuma i bubrega.
Blejkli
Blejkli se može odnositi na
Citostatici
Hormonski lekovi
Analozi oslobađajaćeg hormona za gonadotropin
Analozi oslobađajaćeg hormona za gonadotropin,(goserelin), u određenim uslovima, inhibira oslobađanje gonadotropina. Ovaj lek se koristi u terapiji karcinoma dojke žena pre menopauze i karcinoma prostate.
Antagonisti hormona
Antagonisti hormona mogu biti efikasni protiv mnogih hormon-zavisnih tumora.
Anti-estrogen (tamoksifen) efikasan u određenom broju hormon-zavisnih tumora dojke i može biti koristan iu prevenciji ove bolesti. U tkivu dojke, tamoksifen sprečava delovanje estrogena na specifične receptore i inhibira transkripciju estrogen-zavisnih gena. Tamoksifen takođe pokazuje kardioprotektivno delovanje, delom zbog toga što štiti lipoproteine male gustine od oksidativnog strtesa.
Antiandrogeni, (flutamid, bikalutamid i cisproteron), koriste se u lečenju karcinoma prostate. Povećana sekrecija testosterona koja se viđa kod pacijenata sa karciomom prostate, može se sprečiti antiandrogeni kao što je ciproteron.
Inhibitori enzima
Načini primene
Lekovi (citostatici) koji se koriste u hemoterapiji mogu se primeniti;
Faze lečenja
thumb|desno|200px|U toko primene [[citostatika moraju se dobro proučiti njihova toksična i neželjena dejstva, a u toku primene strogo poštovati propisani protokoli hemoterapije]] Trenutni režimi hemoterapije primenjuju lekove u ciklusima, čija je učestalost i trajanje terapije ograničena toksičnim posledicama (neželjenim dejstvima) hemoterapeutskog leka po pacijenta.
Primena hemoterapije podrazumeva čitav niz mera, postuka i intervencija medicinskog i nemedicinskog osoblja (članova porodice itd.) koje se moraju sprovesti po tačno utvrđenom redosledu;
Otpornost na citostatike
Osim neželjenih dejstava hemoterapije, razvoj rezistencije na citostatike je takođe ograničavajući faktor za primenu ovih lekova. Otpornost najčešće nastaje zbog genske strukture tumorske ćelije i nastanka različitih mehanizama rezistencije. Da bi se savladala i sprečila pojava rezistencije tumora na citostatike, u onkologiji se široko primenjuju brojni protokoli u kojima se primenjuju neki od sledećih principa;
Literatura
Antineoplastic
1874 Kacivelia
1874 Kacivelia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 3,153 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,0.
Blumingdejl
Blumingdejl se može odnositi na
OR52W1
Olfaktorni receptor 52W1 je protein koji je kod ljudi kodiran OR52W1 genom.
Ašbern
Ašbern se može odnositi na
Blu Ridž
Blu Ridž se može odnositi na
Crni barut
Crni barut, ili kako se još naziva dimni barut, homogenizirana je smjesa kalijevog nitrata (KNO3), sumpora (S) i drvenog ugljena. Crni je barut vrlo osjetljiv na mehaničke impulse. Osjetljivost mu je na udar i trenje u razini osjetljivosti jakih sekundarnih eksploziva, heksogena i oktogena. Posebice ga karakterizira velika osjetljivost na plamen i iskru. Zbog takvih svojstava rad sa crnim barutom zahtjeva primjenu strogih mjera pirotehničke sigurnosti, posebno usmjerenih na spriječavanje stvaranja uvjeta koji bi mogli izazvati nastanak iskre (trenje, statički elektricitet i sl.). Zbog izvanredno velike osjetljivosti na iskru i plamen, velike brzine pripaljivanja i sagorijevanja kod nižih pritisaka, crni je barut našao veliku primjenu u municiji. Unatoč nekim nedostacima (u prvom redu velikoj higroskopnosti), crni barut je i danas nezamjenljiv u izradi sporogorećeg štapina, pripala za barutna punjenja i različite pirotehničke smjese, zatim za izradu vježbovnih sredstava, i sl. Donedavno se crni barut primjenjivao i za izradu usporivača, npr. usporivača za upaljač ručne bombe.
ŽRK Tvin
ŽRK Tvin iz Virovitice je jedan od najboljih hrvatskih rukometnih klubova u ženskoj konkurenciji. Osnovan je 1949. godine, a više je puta mijenjao ime:
1875 Neruda
1875 Neruda je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 3,130 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,4.
Aïssey
Ajse je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Du koja pripada prefekturi Bezanson.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 166 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 15 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 10,67 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 418 metara (maksimalnoj 599 m, a minimalnoj 370 m).
Latina Scalo, Latina
Latina Scalo je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 6883 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 18 m.
Spencerport, New York
Spenserport je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.601, što je 42 (1,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Pian del Vescovo, Belluno
Pian del Vescovo frazione di lamon in Italia provincia Belluno, nella regione veneta.
Barnsvil
Barnsvil se može odnositi na
Litijum trietilborohidrid
Litijum trietilborohidrid je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 105,943 Da.
Poslovi i dani
thumb|300px|Izdanje Poslova i dana iz 1539.
Na zaključak da se ovde radi o narodnoj priči, premda donekle modifikovanoj, ukazuje, prvo, to što Hesiod ovu sliku neprekidnog opadanja nije mogao pomiriti sa svojim prikazom pohoda sedmorice protiv Tebe ili trojanskog rata, pa je između bronzanog i gvozdenog veka ubacio jedan "nemetalni" vek, vek heroja ili polubogova, a zatim i to što se ovaj prikaz opadanja ne slaže s Teogonijom, u kojoj se Kronovo vreme ne crta nikakvim ružičastim bojama, nego je predstavljano tek kao jedna od faza na putu koji kulminira Zevsovom vladavinom. Pesnik potom razvija temu o pravičnosti, koju postavlja nasuprot nasilju, a ovo osuđuje putem basne (prve zabeležene basne u evropskoj književnosti), gde jastreb hvata slavuja i preti mu da će s njim učiniti šta mu je volja. Hesiodova obuzetost etičkim pitanjima i Zevsovom pravdom u Poslovima i danima prilično se razlikuje od tradicionalnog aristokratskog pogleda o božanskom pravu kraljeva, koji je neupitan u Ilijadi, a dominantan je još i u Odiseji.
Od pitanja pravičnosti Hesiod se okreće uputstvima za rad, sa detaljnim izlaganjem različitih oruđa neophodnih za uspešan rad na zemlji (st. 383–617), ali ima i korisnih uputstava za one koji, kao Hesiodov otac, radije biraju bavljenje pomorskom trgovinom (st. 618–694). Ceo taj deo, najduži u pesmi, važan je izvor informacija o životu i pogledima jednog Grka s kraja 8. veka pne., a posebno je vredan jer, dakako, ne daje nikakav romansirani pogled na seoski život, kakav je, na primer, prisutan u Vergilijevim Georgikama i koji je, zapravo, karakterističan ne za žitelja sela, već za stanovnika grada i prvi put se razvija u helenističkom periodu, kad se pojavljuje istinski urbanizovano društvo. Bez obzira na način privređivanja, dom i porodica ostaju temelji na kojima se gradi imetak, a to zahteva i ženidbu, na šta Hesiod ne gleda s prevelikim zadovoljstvom, pa se u mizoginiji Hesiod može smatrati pretečom Semonida Amorginca: potreba da se odabere dobra supruga i da se prema nkoj dobro postupa uglavnom služi kao prilika pesniku da upozori na sve loše posledice koje može izazvati odabir rđave žene. Ovaj deo pesme završava se s ekoliko stihova o važnosti prijateljstva (st. 706–723).
Slede stihovi (st. 724–764) u kojima se daje popis tabua, tj. nedopuštenih radnji (npr. "nakon svanuća nemoj izlivati vino Zevsu za žrtvu", "nemoj mokriti stojeći licem okrenut ka suncu", "nemoj začeti decu kad si se vratio s nekog zlokobnog pokopa" i sl.). Poslednji deo pesme ― to su zapravo oni Dani iz naslova (st. 765–828) ― donosi popis srećnih i nesrećnih dana u mesecu za različite poslove i poduhvate. Iznošene su teze o tome da ovi poslednji segmenti ne potiču od Hesioda, no o tome među ispitivačima nema saglasnosti.
Poslovi i dani uvek su bili najčitanije Hesiodovo delo, no još u antici bilo je onih koji su osporavali Hesiodovo autorstvo nekih delova ove pesme: prema Pausaniji (2. vek), Beoćani su smatrali da Hesiodov tekst počinje pričom o dve Eride, tj. od našeg stiha 11. Od tada su brojni filolozi pokušavali utvrditi koji su delovi pesme sumnjivi te pojedine segmente izbaciti, preurediti ili preformulisati, a sve s ciljem da bi se dobio jedan zaokružen narativ s logičnom strukturom i kontinuiranim tekstom sa svojim početkom, sredinom i krajem, po ugledu na homerske epove. Međutim, ovo delo nije ni pisano s namerom da bude bilo praktični priručnik o poljoprivredi bilo etički traktat o pravdi, i njegova jedinstvenost upravo leži u tome što predstavlja prvi pokušaj u evropskoj književnosti da se sastavi veće delo bez prethodno zadate narativne linije (kakva je, na primer, genealoška linija u Teogoniji). Poslovi i dani svakako su važan izvor informacija o društvenim prilikama na početku arhajskog razdoblja Grčke, no i ovu pesmu mnoge i zanimljive niti vežu s egipatskim i bliskoistočnim kulturama, gde se može pronaći nemali broji primera s tekstovima u kojima se daju saveti, opmene i uputstva o poželjnom ponašanju i načinu života.
Fraktal
desno|thumb|300px|[[Mandelbrotov skup]] Fraktali su geometrijski objekti čija je fraktalna dimenzija strogo veća od topološke dimenzije. Drugim riječima, to su objekti koji daju jednaku razinu detalja neovisno o razlučivosti koju koristimo. Dakle, fraktale je moguće uvećavati beskonačno mnogo, a da se pri svakom novom povećanju vide neki detalji koji prije povećanja nisu bili vidljivi, i da količina novih detalja uvijek bude otprilike jednaka. Oni su (barem približno) samoslični (sastoje se od umanjenih verzija samih sebe), ali isuviše nepravilni da bi se opisali jednostavnom geometrijom. Tako npr. dužina nije fraktal, iako je samoslična (sastoji se od beskonačno mnogo dužinâ, a sve su dužine slične). Laički rečeno, oni su "načičkani" do u beskonačnost.
Osnove
desno|okvir|Samosličnost Kochove krivulje lijevo|thumb|200px|[[Kochova krivulja, prva iteracija]] lijevo|thumb|200px|[[Kochova krivulja, druga iteracija]] lijevo|thumb|200px|[[Kochova krivulja]]
Kao jedan od najjednostavnijih i najpoznatijih primjera navest ćemo Kochovu krivulju. Ona se tvori tako da se dužina zamijeni likom prikazanim na prvoj slici lijevo. To se naziva prvom iteracijom Kochove krivulje. Druga se iteracija dobije tako da se svaka od četiri dužine iz prve iteracije zamijeni istim likom. Za treću iteraciju moramo zamijeniti svaku od 16 dužina itd. Kochovu krivulju dobijemo nakon beskonačnog broja iteracija. Na donjoj slici desno vidi se svojstvo samosličnosti - svaki je dio Kochove krivulje sličan cijeloj krivulji.
Još je jedan jednostavan primjer trokut Sierpińskog. Kreće se od trokuta (nulta iteracija) koji se zamijeni trima trokutima upola manje duljine stranice (prva iteracija). Sa svakim se trokutom postupak ponovi (druga iteracija), i tako u beskonačnost.
okvir|Nulta i prve četiri iteracije [[Trokut Sierpińskog|trokuta Sierpińskog]]
Fraktalna dimenzija
desno|thumb|150px|[[Tepih Sierpińskog]]
Nakon velikog broja iteracija možemo vidjeti da duljina Kochove krivulje teži u beskonačnost kad broj iteracija teži u beskonačnost. No, cijela ta duljina je i dalje na istoj površini, samo je "zgužvana". Stupanj te "zgužvanosti" možemo vidjeti iz fraktalne dimenzije. Drugim riječima, ona nam daje uvid u to u kojoj mjeri neki fraktal zauzima ravninu (ili općenito n-dimenzionalni prostor u kojem se nalazi). Tako Kochova krivulja ima fraktalnu dimenziju približno 1.2619, a tepih Sierpińskog približno 1.8928. Iz vrijednosti, kao i iz slika, može se vidjeti da je tepih Sierpińskog "gušći", "načičkaniji" od Kochove krivulje, odnosno ispunjava veći dio ravnine.
Podjela
Postoje razni načini klasifikacije fraktala. Jedan je od načina svrstati ih po stupnju samosličnosti. Potpuno samoslični fraktali su oni koji sadrže kopije sebe koje su slične cijelom fraktalu. Primjeri su svi geometrijski fraktali, npr. trokut Sierpińskog, Kochova krivulja, Hilbertova krivulja, Cantorov skup itd. Ako fraktal sadrži male kopije sebe koje nisu slične cijelom fraktalu, nego se pojavljuju u iskrivljenom obliku, govorimo o kvazi samosličnom fraktalu (Mandelbrotov i Julijin skup i sl.). Moguće je i da fraktal ne sadrži kopije samog sebe, ali da neke njegove osobine (npr. fraktalna dimenzija) ostaju iste pri različitim mjerilima. U tom slučaju govorimo o statističkoj samosličnosti, a tipičan je primjer Perlinov šum.
Fraktale je moguće klasificirati i po načinu njihova nastanka. Sustavi iteriranih funkcija (Iterated Function Systems – IFS) nastaju kopiranjem te homotetijom, rotiranjem i/ili translatiranjem kopije te mogućim zamjenjivanjem nekog elementa kopijom. Fraktali definirani rekurzivnim relacijama određeni su rekurzivnom matematičkom formulom koja određuje pripada li određena točka prostora (npr. kompleksne ravnine) skupu ili ne. Slučajni fraktali nastaju crtanjem grafova nekih stohastičnih procesa, npr. Brownovog gibanja. Zanimljivo je da i prva i druga podjela daje isti rezultat – sustavi iteriranih funkcija daju potpuno samoslične fraktale, fraktali definirani rekurzivnim relacijama su kvazi samoslični, a slučajni su fraktali samo statistički samoslični. Zbog jednostavnosti, za te ćemo tri skupine koristiti redom nazive geometrijski, algebarski i stohastični fraktali.
Primjena
lijevo|thumb|200px|Postupak stvaranja terena pomoću fraktala desno|thumb|200px|Planina stvorena koristeći [[Perlinov šum]] Najjednostavniji primjer primjene fraktala u računalnoj grafici jest stvaranje terena, posebice planina. Planina se tvori tako da se horizontalno položenom trokutu svaki vrh povisi ili snizi za slučajno odabranu vrijednost. Tako dobivenom trokutu spoje se polovišta stranica te se tako dobivaju četiri nova trokuta. Srednjemu od njih (omeđen trima dužinama koje spajaju polovišta stranica prvotnog trokuta) povisimo ili snizimo vrhove kao i početnom trokutu, ali koristimo dvostruko manje vrijednosti. Postupak sada ponovimo za sva četiri trokuta. Planine se mogu napraviti i na drugi način, pomoću Perlinovog šuma.
desno|thumb|200px|Raslinje stvoreno pomoću fraktala Pomoću sustava iteriranih funkcija u tri dimenzije moguće je kreirati raznoliko raslinje – grmove, drveće, busene trave i sl. Ako isto napravimo u trodimenzionalnom sustavu te na kraj svake "grančice" dodamo list, rezultati mogu biti zapanjujuće slični stvarnim pojavama u prirodi.
Nadalje, fraktali se koriste i u kompresiji podataka. Od manje važnih primjena tu je (naravno, vrlo ograničeno) predviđanje nekih stohastičkih procesa kao što su potresi; slaganje snopova optičkih vlakana, oponašanje rada neuronskih mreža za razvoj umjetne inteligencije itd. Za male uređaje kao što su mobiteli proizvode se antene u obliku fraktala koje zbog toga mogu koristiti širok spektar frekvencija ne zauzimajući mnogo mjesta. Uzorak za vojnu kamuflažnu odjeću koristi fraktalnu strukturu koja se nigdje ne ponavlja te se stoga mnogo teže zamjećuje u prirodi, gdje ništa nije matematički pravilno. Provode se istraživanja za liječenje aritmije srca, gdje srce kuca u kaotičnom režimu. Vanjskom stimulacijom srca pokušava se postići prijelaz u pravilan režim. Naposlijetku, neke su fraktalne strukture izrazito lijepe te se prezentiraju kao umjetnička djela.
Fraktali u prirodi
lijevo|thumb|200px|U ovoj brokuli se jasno vidi fraktalna struktura. desno|thumb|Kristalizirani med daje fraktalnu strukturu. Mogućnost primjene fraktala leži u činjenici da mnogi od njih sliče prirodnim pojavama. Često se kao primjer spominje posebna vrsta brokule te paprat. Med kristalizira u fraktalne oblike, a drveće je, kao i paprat, po svojoj prirodi fraktalnih svojstava (deblo se grana na grane koje se granaju na grančice...). Zapravo, na neki je način gotovo cijeli svijet sačinjen od fraktalnih oblika. Mandelbrot je koristio primjer obale mora kao fraktal – uvale sliče zaljevima, rtovi poluotocima... Kad bismo se malo približili, svaka bi stijena sličila poluotoku. Veće približavanje otkriva izbočine u stijeni koje također podsjećaju na poluotoke. U tim izbočinama postoje sitne udubine koje imaju isti oblik kao i zaljevi. Takav se postupak može nastaviti sve do molekulskih razmjera. Mnogo je dijelova ljudskog tijela fraktalne strukture. Očit je primjer sustav krvnih žila, koje u principu imaju istu strukturu kao i drveće. DNA se namata dajući fraktalnu strukturu... Primjeri su nebrojeni.
Alto
Alto se može odnositi na
Ambroz
Ambroz se može odnositi na
Amerikus
Amerikus se može odnositi na
Greene, Rhode Island
Grin je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Roud Ajland.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 888.
Andersonvil
Andersonvil se može odnositi na
Julijin skup
thumb|250px|Julijin skup Julijin skup (u širem smislu) je granica dvaju skupova točaka z_0=x+yi: onog gdje niz konvergira nekoj vrijednosti te onog gdje taj niz divergira, odnosno teži u beskonačnost (f(z_n) može biti bilo koja funkcija).
Julijin skup (u užem smislu) dobijemo ako u gorenavedeni niz uvrstimo.
OR56A1
Olfaktorni receptor 56A1 je protein koji je kod ljudi kodiran OR56A1 genom.
Julijin skup
Dobio je ime po francuskom matematičaru Gastonu Juliji.
OR56A1
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Julijin skup
Uvod
thumb|lijevo|aproksimacija funkcije thumb|aproksimacija funkcije f(x)=\sin x U 16. stoljeću talijanski su matematičari razvili egzaktne formule za rješavanje algebarskih jednadžba trećeg i četvrtog stupnja, a početkom 19. stoljeća matematičar Niels Abel dokazao je da ne postoje općenite, univerzalne formule, odnosno metode kojima bi se egzaktno rješavale algebarske jednadžbe petog i višeg stupnja. No, takve se jednadžbe mogu rješiti aproksimativno, do potrebne točnosti. Metode aproksimativnog rješavanja jednadžbâ sustavno su se razvijale tijekom više stoljeća. Sir Isaac Newton razvio je specifičnu iteracijsku metodu koju je kasnije usavršio Joseph Raphson.
thumb|Graf jednadžbe trećeg stupnja u kompleksnoj ravnini - sve točke iste boje konvergiraju jednom rješenju. Radi se o aproksimiranju rješenja pomoću tangenata funkcije. Ako znamo da je rješenje neke jednadžbe (nultočka funkcije) u intervalu [A, B] u kojem je funkcija neprekidna, aproksimirat ćemo rješenje tako da odaberemo jednu od krajnjih točaka intervala, nađemo vrijednost funkcije u toj točki, povučemo tangentu i označimo njezino sjecište s apscisom. Postupak ponovimo s označenom točkom dok ne postanemo zadovoljni točnošću rješenja. Treba primijetiti da u slučajevima sa slikâ sa strane aproksimativna rješenja postaju sve bliža stvarnom rješenju, odnosno konvergiraju mu, iako su kod lijeve funkcije dva "susjedna" aproksimativna rješenja uvijek sa suprotne strane stvarnog. Općenito za neku funkciju vrijedi da svaka točka skupa \mathbb{R} konvergira najbližoj nultočki funkcije. Problem se javlja kod točaka koje su jednako udaljene od dvije nultočke – tada možemo reći da obje nultočke jednakom jačinom "privlače" točku te ona ne konvergira nijednoj, a nazivamo ju divergentnom točkom.
Ako ovu metodu primijenimo na kompleksnu ravninu, sve će biti isto kod funkcija prvog i drugog stupnja. No, za funkcije višeg stupnja stvari nisu toliko jednostavne. Iz grafa sa strane vidimo da su granice tri skupa iznimno složene te da daljnjim uvećavanjem (povećavanjem razlučivosti) dobivamo sve veću složenost. Osim toga, granična područja sadrže područja koja su potpuno slična većim područjima u kojima se nalaze. Drugim riječima, ona sadrže svojstvo samosličnosti. Iz ta dva svojstva možemo zaključiti da su to fraktali.
Konstrukcija
Ako za svaku točku kompleksne ravnine z_0=x+yi definiramo niz, gdje f(z_n) može biti bilo koja funkcija, možemo definirati dva skupa: skup točaka z0 za koje definirani niz konvergira nekoj točki i skup točaka z0 za koje taj niz divergira, odnosno teži u beskonačnost. Julijin skup (u širem smislu) je granica tih dvaju skupova. Obično se Julijin skup, kao i svi algebarski fraktali, prikazuje tako da su točke koje konvergiraju crne, a one koje divergiraju u raznim su nijansama iste ili različitih boja. Nijansa boje ovisi o brzini kojom niz raste – što se više odmičemo od Julijinog skupa, niz brže raste. Mijenjanjem konstante c u Julijinom skupu u užem smislu dobivamo najrazličitije skupove (vidi galeriju pod "Povezanost").
Povezanost
Julijin je skup povezan ako je skup kojeg okružuje kompaktan. Ova je osobina vrlo važna za definiciju Mandelbrotovog skupa.
Arabi
Arabi se može odnositi na
Aragon (razvrstavanje)
Aragon se može odnositi na
Svjetska liga u vaterpolu 2002.
Svjetska liga u vaterpolu 2002. prvo je izdanje ovog natjecanja. Završni turnir se igrao u Patrasu u Grčkoj od 1. do 4. kolovoza. U kvalifikacijama je sudjelovalo osam momčadi: Španjolska, Italija, Grčka, Brazil, Mađarska, Rusija, SAD i Hrvatska.
Arkejd
Arkejd se može odnositi na
Nagrada BAFTA za najbolji originalni scenario
Nagrada BAFTA za najbolji originalni scenario dodjeljuje se od 1983. kada je izvorna nagrada za scenario podijeljena na nju i nagradu za adaptirani scenario.
Cornice, Chieti
Cornice je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 153 m.
Caluire-et-Cuire
Kalir e Kir je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Rona.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 41.311, a gustina naseljenosti je iznosila 3,953 stanovnika/km².
Mengerova spužva
thumb|250px|Mengerova spužva Mengerova spužva je fraktal kojeg je opisao austrijski matematičar Karl Menger 1926. godine. To je trodimenzionalni analogon tepihu Sierpińskog. Često se naziva Sierpiński-Mengerovom spužvom ili, netočno, samo spužvom Sierpińskog. Svaka strana Mengerove spužve je tepih Sierpińskog, a svaka dijagonala Cantorov skup. Fraktalna joj je dimenzija.
Konstrukcija
Počinje se s kockom (nulta iteracija) koja se podijeli na 27 jednakih kocaka (duljine stranice 1/3 početne). Nakon toga oduzme se 7 kocaka: središnja i 6 u središtima strana početne kocke (prva iteracija). Postupak se ponovi s preostalih 20 kocaka. Mengerova se spužva dobije kad broj iteracija teži u beskonačno. Na slici ispod su prikazane nulta i prve tri iteracije.
Datoteka:Menger sponge (Level 0-3).jpg
Kao sustav iteriranih funkcija (IFS)
Moguće ju je načiniti pomoću 20 transformacija vjerojatnosti po 5%. Dvije su napisane u tablici, ostale se mogu dobiti analogijom iz transformacijâ za tepih Sierpińskog.
CX3CL1
__NOTC__
Perlinov šum
Konstrukcija
Postupak ćemo objasniti na primjeru jednodimenzionalne funkcije. Prvu funkciju konstruiramo tako da na određenom segmentu apscise odredimo pet jednako udaljenih točaka i pripišemo im slučajno izabrane vrijednosti između primjerice -128 i 128 te interpoliramo ostale točke odabranim postupkom, u ovom slučaju kosinusnom interpolacijom (laički: "lijepo" spojimo odabranih pet točaka):
Drugu funkciju konstruiramo na isti način, samo što odabiremo devet točaka (uključujući i pet iz prošle funkcije) i pripisujemo im slučajne vrijednosti u intervalu [-64, 64]. Sad imamo (približno) dvostruko više točaka, a amplituda je dvostruko manja:
Nastavljamo na isti način, sa 17 točaka između -32 i 32:
33 točke, vrijednosti u intervalu [-16, 16]:
65 točaka, interval [-8, 8] (ovdje točke nisu naglašene jer ih je previše):
Naposlijetku jednostavno zbrojimo sve te funkcije dobivajući planinoliku strukturu zvanu Perlinov šum (u intervalu [-120, 120]:
Napomena: kvalitetnije verzije ovih slika nalaze se u starim izmjenama svake od njih (klik na sliku > dno stranice, prva verzija slike, od 5. kolovoza 2007.).
Svojstva
Perlinov je šum funkcija spojena od više funkcija od kojih svaka ima "izbočine" i "udubine". One su otprilike jednakih dimenzija na pojedinoj funkciji, ali se njihove dimenzije razlikuju kad se te funkcije uspoređuju. Time zbroj tih funkcija daje strukturu koja ima velike "izbočine" i "udubine", na kojima postoje manje, a koje opet sadrže još manje, i tako unedogled. To je temeljni razlog zbog kojeg Perlinov šum toliko podsjeća na planinu - planine također imaju neki osnovni oblik, no i taj osnovni oblik ima svoje udubine i izbočine, koje nisu ravne...
Još je potrebno napomenuti da Perlinov šum nije jedna određena funkcija, nego se svaki put dobije drugačiji rezultat. To je posljedica uzimanja slučajnih vrijednosti za točke.
Fraktalna svojstva
Perlinov šum spada u kvazi-samoslične fraktale. To je stoga što se uvećavanjem slike uvijek dobiva još veća razina detalja, no ipak nijedan dio slike nije sličan (u matematičkom smislu) cjelini. Naravno, ovdje govorimo o "savršenom" Perlinovu šumu, koji bi bio zbroj beskonačno mnogo funkcija (od kojih bi zadnja imala beskonačno malenu amplitudu i beskonačno mnogo odabranih točaka). U praksi se broj iteracija (funkcija koje se zbrajaju) određuje po potrebi. Fraktalna dimenzija ovisi o algoritmu kojim je funkcija pravljena (npr. o vrsti interpolacije).
Primjena
thumb|250px|lijevo|Tekstura vatre napravljena koristeći Perlinov šum thumb|250px|Funkcija s početka članka prikazana u trodimenzionalnom prostoru - ovdje su više vrijednosti jednostavno prikazane na višem položaju. Tako se dobiva model koji uvelike sliči planini. thumb|250px|Dodavanjem teksture i vode gornjem modelu dobiva se vrlo realistična slika. Perlinov se šum pretežno upotrebljava u računalnoj grafici. Najjednostavnija primjena jest stvaranje računalnih krajolika. Radi se o jednostavnom "crtanju" dvodimenzionalne funkcije u trodimenzionalnom koordinatnom sustavu (slika desno gore). Na slici ispod prikazan je isti krajolik s raznim dodanim elementima: za namreškanost vode korišten je Perlinov šum malene amplitude i "oštrine", oblaci su stvoreni tako da se u Perlinovu šumu sve negativne vrijednosti promijene na nulu te se tako dobiju prazna područja (na kojima nema oblaka). Realističniji oblaci mogu se dobiti korištenjem trodimenzionalne funkcije (kojoj su također sve negativne vrijednosti promijenjene na nulu), gdje vrijednost funkcije u pojedinoj točki prostora predstavlja stupanj prozirnosti te točke (nula je potpuno prozirno).
Porodin (Srbija)
Porodin je naselje u opštini Žabari u Braničevskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 2036 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 3454 stanovnika).
Porodin je 3 kilometra južno od Žabara, na nadmorskoj visini od 109 metara. Selo je zbijenog tipa, prostire se pored regionalnog puta Požarevac-Svilajnac.
Demografija
U naselju Porodin živi 1648 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 46,2 godina (45,1 kod muškaraca i 47,3 kod žena). U naselju ima 651 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,13.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Canton, Kansas
Kanton je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 748, što je 81 (-9,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Noina Arka
right|thumb|280px|Slika američkog umjetnika [[Edward Hicks|Edwarda Hicksa (1780–1849), pokazuje kako životinje u parovima ulaze u Noinu Arku.]]
Prema Bibliji, Noina Arka je bila plovilo sagrađeno na Božju zapovijed kako bi spasilo Nou, njegovu porodicu i loze svjetskih životinje od Velikog Potopa. Ta je pripovijest sadržana u u hebrejskoj i kršćanskoj starozavjetnoj Knjizi Postanka, poglavlje 6-9.
Od početka 18. vijeka, razvoj geologije i biogeografije kao nauka je omogućio da pojedini prirodnjaci pokušaju opravdati doslovno tumačenje priče o Arci. Usprkos toga, Biblijski literalisti nastavljaju istraživati regiju oko gorja Ararat u sjeveroistočnoj Turskoj gdje Biblija kaže da je počivala Noina Arka.
Argajl
Argajl se može odnositi na
Tepih Sierpińskog
thumb|desno|300px|tepih Sierpińskog nakon šest [[iteracija]] Tepih Sierpińskog je fraktal kojeg je opisao poljski matematičar Wacław Franciszek Sierpiński 1916. godine. Vrlo je sličan istoimenom trokutu, ali ima veću fraktalnu dimenziju,.
Konstrukcija
Počinje se od kvadrata (nulta iteracija) koji se podijeli u 9 sukladnih kvadrata (duljine stranice 1/3 početnog). Srednji se kvadrad oduzme (prva iteracija), a postupak se ponavlja s preostalih 8. Tepih Sierpińskog nastaje nakon beskonačnog broja iteracija.
Kao sustav iteriranih funkcija (IFS)
Tepih Sierpińskog može se dobiti i primjenjujući ove transformacije:
Mengerova spužva
thumb|[[Mengerova spužva]]
Trodimenzionalni analogon tepihu Sierpińskog naziva se Mengerova spužva. Dobiva se jednostavnom analogijom gdje se umjesto kvadrata uzimaju kocke. No, ne oduzima se samo središnja od 27 kocaka prve iteracije, nego i još 6 kocaka u središtima strana početne kocke.
1879 Broederstroom
1879 Broederstroom je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,245 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,5.
Avalon (razvrstavanje)
Avalon se može odnositi na
1878 Hughes
1878 Hughes je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 17,8 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,846 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 1,775 stepeni, a orbitalni period iznosi 1753,691 dana (4,801 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,013. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 11,5 a geometrijski albedo 0,139.
Asteroid je otkriven 18. avgusta 1933. godine.
OR56A3
Olfaktorni receptor 56A3 je protein koji je kod ljudi kodiran OR56A3 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Alamo
Alamo se može odnositi na
Kvizovka
thumb|desno|300px|[[Prvenstvo Srbije u kvizovci: finalni meč 2008. između Marka Obradović i Velibora Marjanovića]] Kvizovka je srpskohrvatska varijanta igre skrebl, tj. igre koja se zasniva na sastavljanju ukrštenice, a igra se po šahovskim pravilima.
Nastanak srpskohrvatske varijante
Predlog da se skrebl prilagodi srpskohrvatskom jeziku dao je riječki enigmata Miljenko Lepšić, a konačna pravila igre početkom osamdesetih godine 20. veka razradila je redakcija zagrebačkog enigmatskog časopisa "Kviz", pa je igra nazvana po tom časopisu (posebno je zaslužan tadašnji glavni urednik Branko Lipanović).
desno|thumb|600px|Slova i izgled table za igranje kvizovke
Veličina table i broj pločica
Tabla za igru je veličine 17x17 polja, od kojih je 45 označeno posebnim simbolima, odnosno bojama. U kompletu za igru nalazi se 300 različito obeleženih pločica, od toga 228 slova. Potrebna je još vrećica za slova, a za proveru ispravnosti reči poželjno je imati kontrolne rečnike.
Džoker i vrijednost slova
Na 10 pločica otisnut je lik kvizovca, koji ima ulogu džokera, a preostale 62 pločice su crne boje i imaju istu ulogu kao crna polja u ukrštenicama. Za vreme igre potrebno je odvojiti crna polja od ostalih. Svaka pločica sa slovom u donjem desnom uglu ima broj od 1 do 4, koji predstavlja vrednost tog slova na osnovu učestalosti u srpskohrvatskom jeziku.
Središnje polje je početno, odnosno prva reč koja se stavi na tablu mora prolaziti kroz njega.
Vreme za igru
Turnirsku partiju igraju dva igrača, a svako ima 35 minuta vremena za razmišljanje i treba da odigra 10 poteza. U slobodnim partijama broj poteza i vreme za razmišljanje su stvar dogovora.
Početak partije
Igru započinje igrač koji se odredi žrebom, a dalje se potezi igraju naizmenično. Prvi igrač ima pravo odrediti na koju stranu će se gledati složena slova i taj smer se mora poštovati tokom čitave partije.
Postavlajnje reči
Svaki igrač izvlači, bez gledanja u vrećicu, 10 slova od kojih nastoji da sastavi što dužu i vredniju reč. Najbolja reč ne mora da bude ona što donosi najviše poena jer tokom partije igrač mora voditi računa da li neki potez otvara ili sprečava mogućnosti protivnika. Sastavljena reč mora da ima bar 4 slova, a ukoliko uspravno dodiruje rub table dozvoljene su i „trojke“. Posle odigravanja poteza, reč se odmah omeđuje crnim pločicama (jedno crno polje se stavlja ispred prvog slova, a druga na kraju reči). Nakon toga, ukoliko nije bilo reklamacije na ispravnost reči, igrač sabira koliko je poena osvojio, beleži potez i izvlači iz vrećice onoliko slova koliko mu nedostaje da ih ponovo ima deset.
Ukrštanje reči
Sa izuzetkom početnog poteza, sve reči moraju se postavljati tako da se ukrste bar sa jednom postojećom reči na tabli. Svako od premiranih polja može se samo jednom iskoristiti, pa ako neko složi reč koja prolazi kroz već korišćeno polje slovo na tom polju imaće samo nominalnu vrednost.
Pobednik
Pobednik je igrač koji sakupi više bodova, ali od ukupnog zbira prethodno treba oduzeti vrednost pločica koja na kraju partije ostanu „u ruci“. Ako se među tim ostatkom nađe i kvizovac, on vredi 10 negativnih bodova (ovo se može dogoditi kada se igra zatvorena pozicija).
Propuštanje poteza
Kada igrač koji je na potezu ne može ili ne želi da sastavi novu reč, on kaže „dalje“ propuštajući potez. U slučaju da kaže „menjam“ takođe će propustiti potez, ali onda će moći i da zameni proizvoljan broj slova koji izdvoji.
Džokeri
U jednom odigravanju može se iskoristiti bilo koji broj džokera, no treba biti oprezan jer protivnik u svom narednom potezu može osvojiti postavljenog džokera. To se radi tako što se ukrsti reč kroz džoker i na to polje stavi odgovarajuće slovo. Osvojeni džoker ne može se koristiti u istom potezu, to jest reč se mora dovršiti preostalim slovima.
Zamena džokera
Zanimljivo je da se džoker može zameniti svakim slovom koje može da gradi ispravnu reč na tom polju. Na primer, ako je neko na tablu stavio reč TRA(Q)A, taj džoker u nastavku partije može da se tretira kao „V“ (trava), kao „S“ (trasa) ili kao „K“ (traka). Dakle, nije bitno koja reč je ranije prijavljena na tom mestu! Protivnik može da preuzme džokera samo u prvom narednom potezu, a ukoliko propusti tu šansu džoker ostaje na tabli do kraja partije. Naravno, i dalje se može slagati reč preko tog polja.
desno|thumb|600px|Primer odigrane partije kvizovke
Bonus-poeni
Ako igrač tokom partije sastavi reč od barem jedanaest slova i tom prilikom iskoristi svih deset pločica, pripada mu 50 nagradnih poena. „Jedanaestica“ i duže reči sa ostatkom slova u ruci vrede 40 poena. Za „ručnu desetku“ u početnom potezu dobija se 30 nagradnih poena, dok „desetke“ u nastavku partije vrede 20 bonus-poena.
Jednom postavljene pločice do kraja partije se ne skidaju, osim u slučaju zamene džokera ili nepravilno upisane reči.
Reklamacije
Ukoliko igrač na ploču postavi nepravilnu reč i protivnik uloži reklamaciju (žalbu), potrebno je skinuti reč sa table i odigrati nešto drugo. U turnirskim partijama nepravilnosti se kažnjavaju oduzimanjem vremena za razmišljanje, pa tako prva nepravilnost donosi oduzimanje jednog minuta, druga dva minuta, a svaka naredna četiri minuta. Da ne bi bilo neopravdanih reklamacija, jednake kazne predviđene su i za one koji reklamiraju postojanje sasvim ispravne reči. Odluke se donose na osnovu predviđenih kontrolnih rečnika, a na turnirima taj posao obavlja delegirani sudija. Ako igrač koji se kažnjava nema na satu dovoljno vremena da mu se oduzme, računa se kao da mu je pala zastavica i gubi partiju.
Ako je neispravna reč odigrana, a protivnik nije uložio žalbu pa je igra nastavljena i odigran sledeći potez, neispravan potez se računa kao regularan, a naknadno utvrđivanje neispravnosti nema uticaja na ishod partije. Takve situacije mogu se videti naročito u trenucima kada su oba igrača u cajtnotu i onda do izražaja dolazi psihologija.
Višak pločica
Najteži prekršaj u kvizovki je slučaj kad igrač pred sobom ima više od deset pločica. Za takvo nepravilno izvlačenje slova predviđena je vremenska kazna od 4 minuta. Čim se utvrdi takva neregularnost, višak slova se mora vratiti u vrećicu. To se radi tako što kažnjeni igrač promeša svoja slova okrenuta na poleđinu, a protivnik slučajnim izborom izdvoji višak.
Propuštanje poteza i menjanje slova
U jednoj partiji dozvoljeno je više puta (u različitim potezima) odigrati jednu te istu reč.
Dozvoljene reči u igri
Za turnirske partije reči moraju biti iz leksičkog fonda srpskohrvatskog (srpskog, hrvatskog, bosanskog, crnogorskog) jezika. Pravilnost reči na turnirima utvrđuje sudija uz pomoć odgovarajuće literature, rečnika, leksikona i drugih priručnika (poželjno je da sudija bude ne samo dobar poznavalac pravila kvizovke, nego i stručnjak za jezik). Za slobodne partije može se takođe izabrati sudija, ali najčešće je dovoljno dogovoriti se o literaturi koja će da bude merodavna.
Dozvoljeno je sastavljati zajedničke imenice, ali samo u nominativu jednine i množine. Nije dozvoljeno sastavljati sintagme, a izuzimaju se i sve imenice koje se pišu velikim početnim slovom. Mogu se sastavljati i svi glagoli osim povratnih (tako na primer može GLEDATI, ali ne i GLEDATI SE), no isključivo u infinitivu. Pridevi se mogu sastavljati u sva tri roda u određenom i neodređenom obliku, ali samo u pozitivu, dok su komparativi i superlativi zabranjeni. Naravno, i pridevi se moraju sastavljati isključivo u nominativu. Zamenice vrede u sva tri roda, takođe samo u nominativu jednine i množine, a isto važi i za brojeve (glavne i redne). Nije dozvoljeno korišćenje uzvika, skraćenica, prefiksa, sufiksa.
U turnirskim partijama zabranjeno je skrivati raspoloživa slova od pogleda protivnika. To se preporučuje i za slobodne partije.
Alenherst
Alenherst se može odnositi na
Alentaun (razvrstavanje)
Alentaun se može odnositi na
Birac-sur-Trec
Birak na Treku je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Lot i Garona koja pripada prefekturi Marmand.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 672 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 46 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,34 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 50 metara (maksimalnoj 129 m, a minimalnoj 28 m).
Kraljevstvo Juda
thumb|300px|Right|Kraljevstvo Izrael i Kraljevstvo Juda oko 830. pne. Kraljevstvo Juda (heb. מַמלְכת יְהוּדָה Mamlekut Jehuda) bilo je ime za kraljevstvo što su tvorila plemena: Juda, Šimun i Benjamin, a nastalo je nakon podjele Kraljevstva Izrael na Sjeverno i Južno kraljevstvo. Kraljevstvo Juda bilo je smješteno na jugu, dok je prijestolnica grad Jeruzalem.
Litoholinska kiselina
Litoholinska kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 376,573 Da.