cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
CARD domen
CARD domeni u apoptozi
CARD domeni su originalno bili karakterisani na osnovu njihovog učešća u regulaciji kaspazne aktivacije i apoptoze. Osnovna šestoheliksna struktura domena je konzervirana od sisara sve do ced-3 i ced-4 gena kod C. elegans, organizma kod kojeg je nekoliko komponenti apoptozne mašinerije prvo okarakterisano. CARD motivi su prisutni u brojnim proteinima koji promovišu apoptozu, prvenstveno kaspazama 1,2,4,5,9, i 15 kod sisara.
Casaline, L'Aquila
Casaline je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 79 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 988 m.
Meissen
Majsen je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 34 opštinska središta okruga Majsen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 27.736 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14627140. Nalazi se na oko 25 kilometara severozapadno od Drezdena. Kroz Majsen protiče reka Elba. Krajem 2010. imao je oko 28.000 stanovnika. Grad je 922. osnovao Henrik I Ptičar na steni koja se izdiže nad rekom. Majsen je poznat u svetu po prvoj evropskoj manufakturi porcelana koja je ovde osnovana 1708.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Majsen Majsen se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Majsen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 106 metara. Površina opštine iznosi 30,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 27.736 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 898 stanovnika/km².
Samo
Avari su 560-ih godina stigli do Karpata iz azijskih stepa, te su pokorili Slavene na tom području. Avarska je granica išla otprilike duž granice Bizanta u današnjoj Srbiji, zatim uz Balaton, istočno od Bratislave, duž južne Slovačke i Rutenije. Nakon što su Avari poraženi pred Carigradom početkom 7. vijeka, Slaveni sjeverno od Dunava podigli su ustanak. Jedan od trgovaca koji su Slavenima prodavali oružje bio je Samo.
Tokom ustanka protiv Avara (623.), vjerovatno na današnjem području Bratislava-Devín, Samo se pridružio Slavenima, koji su pod njegovim vodstvom pobijedili Avare i proglasili ga svojim vladarom. Tako je nastalo Samovo kraljevstvo.
Prema arheološkim nalazima, Samovo je kraljevstvo pokrivalo današnju Moravsku, Slovačku i Donju Austriju.
Naselja u kasnijim moravskim i nitranskim kneževinama (vidi: Velika Moravska) često su ista kao i ona iz vremena Samova kraljevstva. Današnja Češka vjerovatno, a Sorbija na Labi sigurno, te država Karantanija privremeno, postale su dijelovi kraljevstva oko 630-ih] godina. Slaveni pod vodstvom Sama uspjeli su odbiti sve avarske napade, a nakon što su pobili neke franačke trgovce ili im oteli robu, morali su se boriti i protiv Franaka. Godine 631. franački kralj Dagobert I merovinški (603-639., vladao 629-639.) poslao je tri vojske protiv kralja Sama.
Nakon Samove smrti, 658. ili 659. godine, historija njegova kraljevstva je nepoznata. Pretpostavlja se da je kraljevstvo nestalo njegovom smrću. Arheološki nalazi pokazuju da su se Avari vratili na stare posjede (barem na jug Slovačke) i pomiješali sa Slavenima, dok su područja sjeverno od avarskog carstva ostala posve slavenska. O Slavenima i Avarima opet se nešto čuje tek krajem 8. vijeka, kada su moravske i nitranske kneževine napadale Avare, koje su konačno pobijedili Franci pod Karlom Velikim 799. ili 802/803. godine, nakon čega su Avari nestali sa svjetske pozornice.
TNG
TNG se može odnositi na:
C5H9NO4
__NOTC__ Molekulska formula C5H9NO4 se može odnositi na:
LPG
LPG se može odnositi na:
Tomislav Erceg
Tomislav Erceg (Split, 22. listopada 1971.), bivši hrvatski nogometaš.
Klupska karijera
Svoju je nogometnu karijeru započeo u podmlatku Hajduka, a na Poljudu doživio punu igračku afirmaciju. Igrao je na poziciji centarfora, a krasio ga je sjajan osjećaj za pogodak. Svoju je prvu sezonu u Hajduku odigrao 1992. godine, te nakon toga promijenio mnogo klubova, ali se puno puta vraćao u Split, ne bi li pomogao Hajduku.
U 1. HNL postigao je 97 pogodaka, te je 5. strijelac lige svih vremena. Od toga čak 80 pogodaka je zabio za Hajduk čime je najbolji strijelac Hajduka u hrvatskoj ligi. Ostalih 17 zabio je za Rijeku u sezoni 2004./05. kada je bio najbolji strijelac lige.
Posljednju sezonu odigrao je u matičnom mu splitskom klubu, koji je tada igrao najlošiju sezonu u 1. HNL. Erceg je zabio samo 1 pogodak i nakon toga se oprostio od igračke karijere.
Reprezentativna karijera
Za reprezentaciju bilježi tek 4 utakmice i to većinom ulazeći sa klupe pred kraj susreta. Jedini pogodak postiže Turskoj u prijateljskom susretu u Sendai Cityju nakon što je prvi i jedini put krenuo u prvih 11.
Športsko-administrativna karijera
Nakon prestanka igranja preuzeo je funkciju pomoćnog športskog direktora Hajduka. Kao športski direktor bio je vrlo zapažen. U klub je doveo nekolicinu poznatih iskusnih igrača, no, naišao je i na probleme u obliku odlaska mladih i talentiranih igrača iz klupskog omladinskog pogona. Prvi službeno zaključeni posao na toj funkciji bilo je imenovanje Zorana Vulića za trenera. Na mjestu športskog direktora se zadržava sezonu i pol nakon čega podnosi ostavku.
Tonekabonski okrug
Tonekabonski okrug je jedan od 22 okruga u pokrajini Mazandaran u Iranu. Glavni grad okruga je Tonekabon.
Srpskohrvatski jezik
Srpskohrvatski ili hrvatskosrpski najveći je južnoslavenski jezik koji kao materinski govori oko 19 mil. ljudi na prostoru Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Hrvatske i Srbije, u kojima pod različitim nazivima ima status službenog jezika. Poput drugih većih evropskih jezika, taj zajednički jezik Bošnjaka, Hrvata, Srba i Crnogoraca je policentrični standardni jezik koji se sastoji od svojih standardnih varijanata: hrvatske, srpske, bosanske i crnogorske.
Povijest
Kroz povijest Južnih Slavena, narječjа i književni jezici raznih oblasti razvijali su se samostalno. Prije 19. stoljeća, razni govori koji su u pojedinim oblastima nazivani "ilirski", "slavenski", "slavonski", "bosanski", "srpski" ili "hrvatski". Početkom 19. veka Srbi i Hrvati su koristili različite standarde književnog jezika. U Srbiji je u zvaničnoj upotrebi bio slaveno-serbski, arhaični jezik obrazovanih slojeva pod jakim uticajem rusizama i crkveno-slavizama. Primer slavenosrpskog jezika pre jezičke reforme:
S druge strane, hrvatski pisci su koristili uglavnom kajkavsko narečje i neujednačen slovni sustav za zapisivanje tadašnjeg hrvatskog književnog jezika. Primer horvatsko-slavenskog jezika pre jezičke reforme:
I pored znatnih razlika u književnom jeziku, mnogi tadašnji slavisti su smatrali da je narodni jezik Hrvata i Srba, pa i drugih južnih Slovena, jedan jezik. Znameniti lingivsta Josef Dobrovský je još 1815. godine upotrijebio izraz «srpski ili hrvatski». Ime srpskohrvatski jezik je, po svemu sudeći, prvi puta upotrebio Jacob Grimm u predgovoru za njemačko izdanje Vukove "Pismenice srpskoga jezika", godine 1824. Slovenski lingivsta Jernej Kopitar je smatrao da štokavski govor čini jedinstven jezik koji je u svom pismu iz 1836. godine nazvao «srpsko-hrvatski».
Ilirski pokret
Ilirski pokret je naišao na odobravanje većine pismenih u južnoslovenskim zemljama. Pokret je trajao od 1830. do 1843. a svoj najveći procvat je doživeo u Hrvatskoj. U Sloveniji je Stanko Vraz čak odlucio da piše na "ilirskom" umesto slovenačkom. U Hrvatskoj, Ljudevit Gaj je govorio: "Ponosimo se i hvalimo Bogu Velikomu, sto mi Hrvati s bratjom Serbljima jedan knjizevni jezik imamo." Ilirski pokret je doveo do sastanka u Beču gde je postignut dogovor o zajedničkom književnom jeziku, kojem je za osnovu uzet narodni govor Bosne i Hercegovine i Dubrovnika, karakterističan po štokavskom narečju i ijekavskom izgovoru.
Bečki književni dogovor
1850. godine je u Beču postignut historijski dogovor hrvatskih i srpskih pisaca i lingvista kojim je udaren temelj zajedničkom srpskohrvatskom jeziku, kao i suvremenim književnim standardima: bosanskom, hrvatskom, crnogorskom i srpskom, koji su nastali na njegovim osnovama. Glavni potpisnik sporazuma sa srpske strane bio je Vuk Stefanović Karadžić, a sa hrvatske Ivan Mažuranić.
thumb|150px|[[Ivan Mažuranić, jedan od vođa Ilirskog pokreta.]] thumb|left|150px|[[Vuk Stefanović Karadžić|Vuk Karadžić, tvorac savremene ćirilice.]]
Okupljeni južnoslovenski lingvisti zaključuju da ne valja miješajući narječja i graditi novo, kojega u narodu nema, nego da je bolje od narodnijeh narječja izabrati jedno, da bude književni jezik. Za književno narečje je izabrano južno narečje, odnosno štokavsko narječje i ijekavskog izgovora, iz razloga što najviše naroda tako govori, što su gotovo sve narodne pjesme u njemu spjevane i što je stara dubrovačka književnost u njemu spisana.
Radi približavanja književnog jezika, hrvatski pisci su izašli u susret odričući se kajkavštine i usvajajući štokavsko narečje za književno, a srpski književnici napuštanjem slaveno-serbskog jezika. Nakon toga, radi približavanja dva pisma, izvršene su reforme latinice i ćirilice po fonetskom principu. Ljudevit Gaj je govorio: "Ponosimo se i hvalimo Bogu Velikomu, što mi Hrvati s bratjom Serbljima jedan književni jezik imamo."
Razvoj srpskohrvatskog
thumb|left|Kapitalno [[Đuro Daničić|Daničićevo djelo Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika (1882).]] thumb|right|Gramatika i stilistika hrvatskoga ili srpskoga književnoga jezika ([[1899).]]
U decenijama koje su usledile bečkom književnom dogovoru, srpskohrvatski jezik biva prihvaćen u svetskoj lingvistici, a u i lokalnoj upotrebi tako da hrvatski sabor nakon duže rasprave (od 1847) da li će se jezik koji govore Hrvati i Srbi zvati "hrvatski" ili će se zvati "hrvatski ili srpski" donosi odluku 1861. godine da se zove jugoslavenski, što će biti zabranjeno od carskog Beča nakon čega jezik dobiva ime hrvatski ili srpski jezik što će biti nakon nastanka samostalne Hrvatske historijskim revizionizmom izbrisano iz historije. Taj naziv je vrlo brzo prihvaćen i u inostranstvu tako da u Italiji, gramatičari Pero Budmani i Giovanni Androvich u svojim radovima iz 1867. i 1908. koriste naziv srpskohrvatski jezik, a u Njemačkoj slavni slavista August Leskien piše gramatiku srpsko-hrvatskog jezika "Grammatik der serbo-kroatischen Sprache", Heidelberg, 1914. 1882. godine Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti izdaje kapitalno Daničićevo djelo Rječnik hrvatskoga ili srpskoga jezika.
U Bosni i Hercegovini se ovaj jezik u periodu austro-ugarske vladavine od 1878. do 1907. godine službeno nazivao bosanskim. 1890. godine izlazi Gramatika bosanskoga jezika za srednje škole autora Frane Vuletića. Od 1907. godine ovaj jezik se počinje službeno nazivati srpsko-hrvatskim, pa srpskohrvatski jezik tako postaje službeni jezik Bosne i Hercegovine od 1907. do 1918. godine. Gramatika za srednje škole od 1908. godine nosi naziv "Gramatika srpsko-hrvatskog jezika".
Srpskohrvatski jezik, pod nazivom "srpsko-hrvatsko-slovenski", bio je službeni jezik Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Po slomu Kraljevine Jugoslavije i uspostavi totalitarne NDH, ustaše su već u lipnju 1941. uložile napore u pročišćavanje hrvatskog jezika od svih "istočnjačkih" (srpskih) riječi i drugih internacionalizama, uvele „korienski pravopis“, zabranile ćirilicu, te ugasile sve škole koje su pohađali Srbi, reafirmišući ideologiju zasebnog hrvatskog jezika. Nakon 2. svj. rata, srpskohrvatski je bio jedan od zvaničnih jezika u ustavima svih republika u sastavu SFR Jugoslavije.
Novosadski dogovor
thumb|[[Pravopis srpskohrvatskog jezika iz 1960. u zajedničkom izdanju Matice srpske i Matice hrvatske.]]
10. prosinca 1954. je sklopljen Novosadski dogovor između uglavnom hrvatskih i srpskih jezikoslovaca radi uređenja i standardizacije zajedničkog srpskohrvatskog jezika. Novosadskim dogovorom je predviđeno ujednačenje književnog hrvatskog i srpskog jezika na pravopisnoj, terminološkoj i drugim razinama. Ustanovljeno je sledeće:
Na osnovu ovakvih zaključaka o jeziku je odlučeno da treba preduzeti sledeće:
Rezoluciju je potpisalo 25 pisaca i lingvista (7 iz Hrvatske, 15 iz Srbije, 3 iz BiH), među kojima su Ivo Andrić, Aleksandar Belić, Mirko Božić, Miloš Đurić, Marin Franičević, Krešimir Georgijević, Josip Hamm, Mate Hraste, Ljudevit Jonke, Jure Kaštelan, Mihailo Stevanović i mnogi drugi. Njima se pridružilo još 64 kulturna i naučna radnika, među kojima i Miroslav Krleža.
Odlučeno je da će Komisiju za izradu pravopisa i terminologije odrediti naša tri univerziteta (u Beogradu, Zagrebu i Sarajevu), dve akademije (u Zagrebu i Beogradu) i Matica srpska u Novom Sadu i Matica hrvatska u Zagrebu. Na temelju tih odluka izrađen je zajednički pravopis koji je 1960. Matica hrvatska izdala ijekavski i latinicom pod naslovom Pravopis hrvatskosrpskog književnog jezika s pravopisnim rječnikom, a Matica srpska ekavski i ćirilicom pod naslovom Pravopis srpskohrvatskog književnog jezika sa pravopisnim rečnikom.
Politička podjela jezika
thumb|Narječja srpskohrvatskog jezika.
Radi većeg razlikovanja od ostatka BiH i približavanja Srbiji, Republika Srpska je u toku rata u BiH službeno uvela ekavicu kao jezični standard. Istovremeno, srpski nacionalisti su uporno dokazivali da su svi koji govore štokavskom ijekavicom – Srbi, dakle i Bošnjaci i Hrvati. U Beogradu je 1998. godine, prvo u režimskom listu Politika, a zatim i kao posebna knjižica u tiražu od 300.000 primeraka distribuirano "Slovo o srpskom jeziku" koje navodi da srpskohrvatski jezik ne samo da ne postoji, već da nikada nije ni postojao, da hrvatski jezik takođe ne postoji, već da Hrvati govore srpski a da to i ne znaju, te da ni oni sami ne postoje, tj. da su svi Hrvati u stvari Srbi. Po Miloševićevom Ustavu Srbije od 1990. godine zvanični jezik Republike Srbije je još uvek bio srpskohrvatski, a službena pisma ćirilica i latinica. Tek je Koštuničin Ustav Srbije od 2006. godine ukinuo latinicu i proglasio srpski za službeni jezik. Pojedina srbijanska kulturna udruženja jezik nazivaju srbskim.
thumb|Srpskohrvatski jezik je 1990-ih godina podeljen ne po dijalektološkoj već po etničkoj osnovi.
U Hrvatskoj je hrvatski postao jedini zvaničan jezik a latinica jedino zvanično pismo. Odjeljivanje hrvatskog jezika od srpskoga i ostalih štokavskih standarda je izvedeno po prostom obrascu: gdje god su za neki pojam postojala dva izraza, jednoga se dodjeljivalo hrvatskome, a drugoga ostalim trima standardima. Tako na primjer, „gvožđe" je proglašeno srpskom riječju, a hrvatskom „željezo". Međutim, riječ „gvožđe" se nalazi u Šarićevom prijevodu Biblije, Mažuranićevoj Smrti Smail-Age Čengića, nekoliko Šenoinih djela, kod Gundulića, Kamova, Badalića, Kovačića, Vojnovića, Ivane Brlić-Mažuranić, u hrvatskim narodnim pripovjetkama, itd, što ukazuje na proizvoljnost takve jezičke prakse. Jezičke vlasti tokom 1990-ih puristički kroatiziraju jezik promičući izraze poput zrakomlata (za helikopter), brzoglasa (za telefon) i slično. Hrvatska politika jezičkog udaljavanja kulminirala je 1999. bioskopskim prikazivanje srpskog filma „Rane“ (Srđana Dragojevića) koji je titlovan i preveden kao „Ozljede“. Preterivanje u ovakvoj jezičkoj politici je ubrzo i u samoj Hrvatskoj postalo predmetom sprdnje.
Bošnjački lingvisti su, uz obrazloženje da "opasna sintagma ‘srpsko-hrvatski’ implicira da u Bosni žive Srbi i Hrvati, a da Bošnjaka nema", jezik nazvali bosanskim. Srpski i hrvatski lingvisti su odgovorili tako što su ovaj jezik nazvali etničkom odrednicom "bošnjački", izbegavajući naziv "bosanski" koji implicira da Srbi i Hrvati u Bosni govore bosanski jezik. Neki bošnjački jezikoslovci rade na zasebnosti bosanskog jezika umetanjem slova h gde god se ukaže prilika i insistiranjem na turcizmima.
Tokom 2000-ih su i Crnogorci započeli standardiziranje crnogorskog jezika, uz argument da "ako je u Crnoj Gori službeni jezik – srpski, onda su Crnogorci – Srbi". U Crnoj Gori se od 2009. novouvedeni crnogorski jezik uči po pravopisu srpskohrvatskog, iako je vrlo ubrzo iz istoga proizveden crnogorski pravopis s dva dodatna slova u svojoj abecedi i azbuki: digrafi -{ś/с́}- i -{ź/з́}- koji bi zamjenili sj i zj; isti uopšte nisu zaživjeli u neslužbenoj upotrebi, a s vremenom nisu opstali ni u službenoj.
Sadašnja situacija
Iako govorni jezik nije promenjen, govornici ga danas uglavnom ne nazivaju srpskohrvatskim. Npr. na popisu u Hrvatskoj 2021. samo je 0,32% stanovništva imenovalo svoj materinski jezik hrvatskosrpskim odn. srpskohrvatskim. I pored različitih naziva, te napora hrvatskih, srbijanskih, bosanskih i crnogorskih lingvista da dokažu suštinsku različitost njihovih jezika, narod se još uvek jako dobro razume.
Suvremene lingvističke klasifikacije smatraju srpsko-hrvatski živim makrojezikom pod ISO 639-3 oznakom <tt>hbs</tt>, dok je ISO 639-1 identifikator <tt>sh</tt> označen kao prevaziđen, zajedno s ISO 639-2 identifikatorima <tt>scc</tt> i <tt>scr</tt> 2008. godine. Srpskohrvatski je u svetu i dalje u normalnoj upotrebi među jednim delom lingvista, prevodioca i profesora književnosti. U slavistici se danas pored naziva srpskohrvatski takođe koristi i naziv bosansko-hrvatsko-srpski jezik. Srpskohrvatski jezik se i dalje izučava na mnogim ozbiljnim univerzitetima sveta: Cambridgeu, Oxfordu, Sorbonni, Univerzitetu drzave Arizona u Phoenixu, itd.
Neke međunarodne institucije, poput Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju službeno upotrebljavaju naziv bosanski, hrvatski ili srpski jezik (BHS) za zajednički jezik Bosanaca, Hrvata, Crnogoraca i Srba. Početkom 2010. godine dve poslanice u Evropskom parlamentu su, polazeći od činjenice da je originalni srpskohrvatski jezik podeljen u razne službene jezike, zatražile, zbog administrativnih ušteda oko prevoda i tumačenja, vraćanje srpskohrvatskoga jezika. To je traženo radi kasnijeg zaključivanja sveobuhvatnog sporazuma o jezicima s Bosnom i Hercegovinom, Crnom Gorom i Srbijom kada te zemlje postanu članice EU”.
Dijalekti
thumb|Rasprostranjenost ijekavskog, ekavskog i ikavskog izgovaranja [[jata.]]
Srpskohrvatski jezik ima tri osnovna dijalekta, koja su nazvana prema upitnoj zamenici koja se razlikuje u svakom od njih. Čakavski dijalekt koristi upitnu zamenicu ča, kajkavski dijalekt koristi kaj, a štokavski dijalekt koristi što ili šta. Dijalekti kao što je torlački dijalekt nisu prepoznati u ovoj klasifikaciji.
Takođe, postoje tri osnovna načina za zamenjivanje u govoru i pisanju protoslovenskog samoglasnika jat. U okviru čakavskog dijalekta obično se koristi samoglasnik i za zamenjivanje jata (tzv. ikavski izgovor), dok se u nekim čakavskim govorima koriste i samoglasnik e (ekavski izgovor), kao i samoglasnička grupa ije odnosno je (ijekavski izgovor). Kajkavski dijalekt obično zamenjuje jat samoglasnikom e, dok je štokavski, poput čakavskog, podeljen na govore koji koriste samoglasničke grupe ije i je (ijekavski), samoglasnik e (ekavski) i samoglasnik i (ikavski).
Izražavanje jata
thumb|Govori štokavskog dijalekta
Protoslovenski samoglasnik jat je vremenom izmenjen i sada se izražava na tri različita načina u srpskohrvatskom jeziku:
Na primer:
Iz primera koji uključuju i dugačke i kratke samoglasnike se vidi da ijekavski izgovor ne zamenjuje prvobitno jat (ě) koristeći samo samoglasničke grupe ije i je, već koristeći i samoglasnike i i e. Po pravilu, jat se u ijekavskim govorima zamenjuje na četiri načina:
Razlike među dijalektima mogu se ilustrovati primerom Šlajherove basne. Dijakritički znaci upotrebljavaju se radi označavanja razlike u naglascima i prozodiji, što je često veoma značajno, no obično se ne odražava u pravopisu.
style="font-size:90%;"
Pisma
Tokom istorije, ovaj jezik je bio pisan koristeći više pisama:
Danas se koriste latinica i ćirilica. Svako slovo iz jednog pisma odgovara samo jednom slovu iz drugog pisma.
Latinica
Gajeva latinica je varijanta latiničnog pisma koje je razvio hrvatski lingvista Ljudevit Gaj u prvoj polovini 19. vijeka. Svoj konačni oblik je stekla nakon izmena srpskog lingviste Đure Daničića u 19. vijeku. Sastoji se od trideset slova (27 prostih i tri dvojnа), a prema izgovoru prva četiri slova toga pisma (a, be, ce, de) naziva se abecedom.
thumb|Pisana latinična slova.
Abeceda prema azbuci:
Ova latinica je u upotrebi na svim prostorima gde se govori srpskohrvatski, u Bosni, Hrvatskoj, Srbiji i Crnoj Gori. Veoma sličnu verziju koristi i slovenski jezik.
Postoji i alternativni način predstavljanja glasova koji nemaju sopstvene znakove u originalnoj latinici (ako iz tehničkih razloga ne možemo upotrebiti Gaj-Daničićeve znakove):
Ćirilica
Vukova ćirilica je varijanta ćiriličnog pisma koje je razvio srpski lingvista Vuk Karadžić u prvoj polovini 19. vijeka. Sastoji se od 30 slova, a svako od njih predstavlja odgovarajući glas. Prema prva dva slova ćiriličnog pisma (az, buki) naziva se azbukom.
thumb|Pisana ćirilična slova.
Azbuka prema abecedi:
Vukova ćirilica je jedno od dva ravnopravna pisma srpskohrvatskog jezika. Danas se koristi u Srbiji, Bosni i Hercegovini i Crnoj Gori. Sličnu verziju ćirilice koristi i makedonski jezik.
PYD
Termin PYD ima više značenja.
Behšaherski okrug
Behšaherski okrug je jedan od 22 okruga u pokrajini Mazandaran u Iranu. Glavni grad okruga je Behšaher.
Kalijum fumarat
Kalijum fumarat je organsko jedinjenje, koje sadrži 4 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 192,253 Da.
Hormon rasta oslobađajući hormonski receptor
Hormon rasta oslobađajući hormonski receptor (GHRHR) je G protein spregnuti receptor za koji se vezuje hormon faktora rasta. GHRHR aktivira Gs protein što inicira cAMP kaskadu putem adenilat ciklaze.
Ovaj gen, je izražen u hipofizi. Vezivanje hormona za receptor dovodi do sinteze i otpuštanja hormona rasta. Mutacije ovog gena su asocirane sa deficijencijama hormona rasta, poremećajima koji su karakterisani niskim rastom. Više alternativnih transkripcionih splajsnih varijanti, koje kodiraju različite izoforme je poznato, ali su samo dve bile karakterisane do sada.
Džujbarski okrug
Džujbarski okrug je jedan od 22 okruga u pokrajini Mazandaran u Iranu. Glavni grad okruga je Džujbar.
Laura Esquivel
Laura Esquivel (30.9. 1950.-) je meksička spisateljica koja se posljednjih desetljeća nametnula kao važno ime latinoameričke književnosti.
Njeno najpozantije djelo je Como agua para chocolate (Kao voda za čokoladu), roman izdan 1989. godine, a u kome je primijenila stil magijskog realizma, istovremeno kombinirajući žanr proze i kulinarstva. Roman je tri godine bila na vrhu najprodavanijih knjiga u Meksiku, te je preveden na brojne jezike. Po tom je romanu godine 1993. snimljen film nagrađen Oscarom. Režiju je potpisao ugledni meksički filmaš Alfonso Arau za koga je Esquivel neko vrijeme bila udana.
Villar, Torino
Villar je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Baupte
Bupt je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš koja pripada prefekturi Kutans.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 422 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 184 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,29 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 20 metara (maksimalnoj 26 m, a minimalnoj 2 m).
Château de Goulaine
thumb|Moderni staklenici nasuprot kamenih građevina iz 16. vijeka u Château de Goulaineu Château de Goulaine je bivši zamak, a danas château (dvorac) u vinorodnoj dolini Loire kraj Nantesa u Francuskoj. Zamak je bio dom markiza de Goulainea preko hiljadu godina. Château de Goulaine je danas prije svega poznat po vinogradu, odnosno vinima koja se proizvode u dvorcu.
Čaluški okrug
Čaluški okrug je jedan od 22 okruga u pokrajini Mazandaran u Iranu. Glavni grad okruga je Čalus.
Bitka na Bedru
Bitka na Bedru, koja se desila 17. marta 624. godine (17. ramazana 2. godine po Hidžri) u današnjoj Saudijskoj Arabiji, je bila ključna bitka za muslimane u ranim danima islama. Dio je Muslimansko - Kurejšijevskih ratova. Bitka je u historiji Islama ostala ubilježena kao bitka u kojoj se odigrala otvorena "Božanska intervencija" i navodi se u muslimanskim izvorima da je u njoj učestvovao i Melek Džibril (Gabrijel) sa Melekima a također i Iblis (Sotona). Bitku su izvojevali muslimani.
Uvod u bitku
Bitka na Bedru je prva veća bitka u kojoj su se našli Mekanski politeisti i Medinski muslimani. Prije toga je bilo manjih konflikata.
Nakon što se nova vjera Islam, pojavila u Meki, koju je propovjedao Muhamed s.a.v.s. (Monoteizam), a koja je bila suprotna dotadašnjem arapskom običaju i učenju, mekanski aristokrati i vladari su sve više bili neprijateljski nastrojeni prema pripadnicima i simpatizerima nove vjere. Ta netrepeljivost je dovela do takozvane Hidžre ili seobe novih muslimana iz Meke prvo u Abesiniju,za koju su smatrali da je zemlja religiozne tolerancije. Nekon seobe u Abesiniju (današnja Etiopija) preostali muslimani uključujući Muhameda, bježe u Medinu (Politeizam) gdje je se u međuvremenu stvorila povoljnija klima za muslimane, obzirom da je već bilo dosta konvertita na novu vjeru. U Medini su muslimani neko vrijeme živjeli u miru, međutim Mekanski politeisti su odlučili da napadnu muslimane i novi poredak koji su stvorili u Medini, jer je ključni put koji vodi karavane do Meke išao upravo pokraj Medine. Mekanski politeisti su već devastirali i opljačkali domove muslimana koji su napustili Meku, i scenirali već nekoliko manjih sukoba sa muslimanima.
Bitka
U ljeto 624. godine. Muhamed prima dojavu da je karavana iz Sirije na čelu sa Ebu-Sufjanom prolazi pokraj Medine do Meke. Muhamed sakuplja vojsku koja je brojala 313 ljudi.
Muhamed je komandovao vojskom lično a sa sobom je poveo i svoje ključne komandante kao što je bio Hamza, zatim buduće halife: Ebu bekra, Omera i Aliju. Osman je ostao u Medini brinući se za svoju bolesnu suprugu. Karavan se približio Medini, a Ebu Sufjan je već čuo od prolaznika da Muhamed sprema zasjedu. Poslao je glasnika po imenu Damdam u Meku i alarmirao tamošnje vladare, koji sakupljaju vojsku koja je brojala 900 do 1000 ljudi. Ta vojska je uključivala mnoge Mekanske uglednike koji su iz različitih pobuda priključili se vojnoj kampanji; neki od njih su štitili svoje finansijske interese (karavanska ruta), neki iz odmazde prema poginulim iz prijašnjih manjih konflikata sa muslimanima, a neki su mislili da će to biti lagana vojna kampanja obzirom da je muslimana mnogo manje.
Za to vrijeme muslimanska vojska je stigla na izvore Bedra koji su se nalazili na karavanskom putu prema Meki
lijevo|thumb|250px|Shema Bitke na Bedru
15. marta, obje vojske su bile dan jahanja udaljene od izvora Bedr.
Mekanska vojska se ujedinila sa Ebu sufjanovom karavanom a muslimanska vosjska je požurila prema izvorima Bedr, da bi je okupirala prije dolaska politeista. U ponoć 17. marta Mekanska vojska je oformila kamp u blizini doline Bedr. Navodi se da je padala teška kiša dan prije što je otežalo i usporilo kretanje Mekanaca, obzirom da su imali 100 konja i 700 kamila.
Clarkton, Missouri
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.288, što je 42 (-3,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bitka na Bedru
Bitka
Hamza svoga protivnika ubija prvim udarcem, Alija također savlađuje svoga protivnika a Ebu Ubejda je smrtno ranjen. Nakon toga obje vojske ispaljuju strijele jedni na druge, dvojica muslimana su poginula tom prilikom. Nakon toga Muhamed naređuje opći juriš. Bitka je trajala nekoliko sati i navodi se da je muslimanska vojska do rano u podne natjerala Mekansku vojsku u bijeg. Buharija navodi listu od 70 Mekanlija koji su poginuli u bici, što bi bilo oko 15-16% vojske a oko 70 je zarobljeno. Muslimani su izgubili 14 ljudi.
Božanska intervencija
thumb|desno|180px|Srednjovjekovna Iranska minijatura "Bitka na Bedru"
Ramsarski okrug
Ramsarski okrug je jedan od 22 okruga u pokrajini Mazandaran u Iranu. Glavni grad okruga je Ramsar.
Bitka na Bedru
Božanska intervencija
Mnogi Hadisi a i sam Kur'an govori o Božijoj pomoći koja je muslimanima došla prije i za vrijeme bitke na Bedru. U suri Ali Imran se kaže: U istoj Suri se kaže također opisujući se bitka na Bedru: A jedan od mnogih hadisa u kome se opisuje bitka na bedru kaže da je Poslanik u jednom momentu uzviknuo" Raduj se Ebu Bekre, Allah ti posla u pomoć Džibrila, jaše na konju a sa krila mu spada prašina"
Američki univerzitet u Bejrutu
Američki univerzitet u Bejrutu (engleski: American University of Beirut, arapski:الجامعة الأميركية في بيروت‎) je privatni sekularni univerzitet u Libanonu osnovan 1866. godine pod imenom Sirijski protestantski koledž. Prema međunarodnom rangiranju univerziteta QS World University Rankings u 2014. godini, Američki univerzitet u Bejrutu je prvi na listi univerziteta u Libanonu. Jedan je od najprestižnijih obrazovnih institucija i u široj regiji Levanta. Ime institucije je promenjeno u Američki univerzitet 1920. godine. Univerzitet pohađa oko 8,300 studenata, od čega preko 6,600 na osnovnim studijama. Oko jedne petine studenata dolazi van Libanona, a bivši studenti univerziteta dolaze iz više od 100 zemalja sveta. Univerzitet ostvaruje saradnju sa brojnim institucijama u svetu, a među njima i sa Univerzitetom Columbia, Univerzitetom Johnsa Hopkinsa i Univerzitetom u Parizu. Jezik nastave je engleski. Uz akreditaciju nadležnog lokalnog ministarstva prosvete, univerzitet je akreditovan i od strane Asocijacije koledža i škola saveznih država srednjeg Atlantika iz SAD-a.
Sarijski okrug
Sarijski okrug je jedan od 22 okruga u pokrajini Mazandaran u Iranu. Glavni grad okruga je Sari.
The Women (film, 1939)
The Women je američki crno-bijeli film snimljen 1939. u režiji Georgea Cukora. Po žanru predstavlja kombinaciju drame i komedije, a temelji se na istoimenom kazališnom komadu Clare Boothe Luce. Kao i u predlošku, svi likovi u filmu su žene, a glavna među njima, čiji lik tumači Norma Shearer je supruga bogatog Njujorčanina koja se mora suočiti sa time da joj je muž započeo aferu sa prodavačicom parfema (čiji lik tumači Joan Crawford), te se zbog toga odlučuje za razvod koga bi na brzinu trebala ostvariti u Nevadi. Film, koji je okupio neke od najvećih hollywoodskih zvijezda svog vremena, te u kome znamenita trač-novinarka Hedda Hopper tumači sama sebe, postigao je veliki uspjeh. Njime je Cukor trajno sebi priskrbio reputaciju najboljeg "ženskog" režisera u historiji Hollywooda. Kasnije je stekao kult status u američkoj gej zajednici.
Godine 1955. je snimljena verzija u obliku mjuzikla Opposite Sex, a 2008. godine snimljen film The Women s radnjom smješten u suvremeni milje modnih dizajnera.
Pirinski domen
Pirinski domen je proteinski domen i potklasa proteinskih motiva poznatih kao savijanje smrti. On omogućava proteinu da formira interakcije sa drugim proteinima koji sadrže pirinski domen. Ovaj domen je takođe poznat kao PYD ili PAAD/DAPIN domen, i evoluciono je srodan sa familijom domena smrti. Proteini koji sadrže pirinski domen često učestvuju u procesima inflamacije i apoptoze. Proteini koji poseduju pirinski domen su intraćelijski mikrobni senzori receptora sličnih NOD-u, i proteini vezani za njihovu funkciju, kao što je PYCARD i pojedine riblje kaspaze.
RIKEN
RIKEN (理研) je veliki prirodoznanstveni istraživački institut u Japanu. Osnovan 1917. godine, RIKEN danas broji preko 3,000 znanstvenika raspoređenih na 7 kampusa diljem Japana, s tim da se glavni nalazi u gradu Wakō, nedaleko od Tokija. RIKEN je nezavisna administrativna institucija čije je službeno ime na japanskom Rikagaku Kenkyūjo (理化学研究所), a na engleskom Institut za fizikalna i kemijska istraživanja.
RIKEN provodi istraživanja iz mnogih područja znanosti, uključujući i fiziku, kemiju, biologiju, medicinu, inženjering i informatiku, a ona sežu od elementarnih eksperimenata do primijenjene znanosti. RIKEN je većinski financiran od strane japanske vlade, s godišnjim budžetom od oko ¥88,000,000,000 ($760,000,000).
Cavalle, Frosinone
Cavalle je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 77 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
Pagar
Pagar (lat. Pagrus pagrus) je morska riba iz porodice ljuskavki. U Hrvatskoj ga još nazivaju parag, pagra, pagarić, albun, arbun, arbul, crvenac, fag, hvag.
Opis
Pagar izgledom jako nalikuje na zubatca. Gornji dio tijela pagra je rubin crvene boje, po bokovima je ružičastosrebrn, dok mu je trbuh bijel. Neki primjerci imaju uzdužne pruge nestalne boje dok su im vrhovi peraja plavo obrubljeni. Oči su mu spojene plavom premosnicom a ispod oka se pruža tamno crvena crta. Vretenastog je tijela, spljoštenog na bokovima ali širokog po sredini. Repna peraja je pravilnog oblika, malo urezana u sredini a gornja je nešto veća od donje.
Pagar raste do najviše 75 cm duljine i 9,5 kg težine, a prosječna težina se kreće se oko 0,5 kg.
Rasprostranjenost
U istočnom Atlantiku pagar obitava od Gibraltara do Madeire i Kanara, uključujući sjeverni Mediteran i Britansko otočje. U zapadnom Atlantiku obitava od obala oko New Yorka, čitave Amerike i sjevenog dijela Meksičkog zaljeva do Argentine, uključujući i obale Kariba.
Rasprostranjen je diljem Jadrana no najučestaliji je uz vanjske obale dalmatinskih otoka, a zapadna obala Istre je područje gdje se izuzetno rijetko susreće.
Način života i ishrana
Pagar se rado zadržava oko svih potonulih predmeta, olupina brodova i zrakoplova. Pagar ne živi u jatu. Kreće se na dubinama izmedu 10 i 160 m, najčešće između 30 i 100 m. Krajem ljeta, pre mrijest, najviše se zadržava na dubinama od oko 30 m.
Pagar progoni i snažnim zubima kida plijen. Najdraža hrana su mu male ribe kao špar, bukva, arbun, ušata, srdela i druge manje ribe ali i lignje, sipe i rakovi.
Razmnožavanje
Pagar se mrijesti ljeti, kada temperatura mora dosegne 18 stupnjeva na dubinama u kojima obitava.
Gospodarska vrijednost
Pagar je izuzetno kvalitetna i ukusna riba a zbog velike potražnje uzgaja se i u marikulturi. Meso je bijelo i izrazito je ukusno.
Fu Gongshi
Fu Gongshi (輔公祏) (? - 624) bio je kineski ustanički vođa i gospodar rata iz doba kolapsa dinastije Sui. Bio je rodom iz provincije Qi (današnji Ji'nan) i bio je najbolji prijatelj Du Fuweija, koji je oko 613. digao ustanak protiv cara Yanga. Fu Gongshi je postao Duov pomoćnik, i zajedno s njim je oko godine 620. prešao u službu novoosnovane dinastije Tang. Godine 622. je Du godine pozvan u carsku prijestolnicu Chang'an i ostavio je komandu nad trupama Fu Gongshiju. On je to iskoristio kao priliku da u jesen 623. digne ustanak u Danyangu (današnji Nanjing), tvrdeći da djeluje po Duovoj naredbi. Nakon što je čuo za Duovu smrt, proglasio se carem novosnovane države Song. Međutim, već sljedeće godine ga je porazio Li Xiaogong, general u službi Tanga. Fu je pobjegao, ali je ubrzo uhvaćen i pogubljen.
Kalijum heptafluorotantalat
Kalijum heptafluorotantalat je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 392,133 Da.
László Krasznahorkai
Laszlo Krasznahorkai (, Gyula, 1954. -) je mađarski pisac. Poznat je kao čest suradnik uglednog mađarskog filmaša Bele Tarra i neki Tarrovi filmovi su temeljeni na Krasznahorkaijeim romanima.
Eksterni linkovi
Edit Zsadanyi: Laszlo Krasznahorkai, Kalligram, Bratislava,1999
Palamida
Palamida (Sarda sarda) je morska riba iz porodice skušovki (scombridae). U Hrvatskoj je još poznata kao palovnić, pastirica, polamida, polanda, smucaš, šarica.
Opis
Palamida ima izduženo vretenasto tijelo s dugačkom stožastom glavom na čijem vrhu su velika usta puna sitnih i oštrih zuba. Živi do 6 godina,. Tjelo joj je kao i kod drugih skušovki tamnomodre boje a repna peraja izdužena. Preko leđa ima izražene tamne pruge položene ukoso, po čemu se razlikuje od srodnika. Naraste do 70 cm i do 9 kg težine. Tijelo joj je prekriveno sitnim ljuskama.
Rasprostranjenost
Palamida obitava duž cijele obale istočnog Atlantika i to od Osla u Norveškoj do Port Elizabeth u Južnoafričkoj Republici, uz zapadne obale Atlantika od Kanade preko floridskih obala Sjedinjenih Američkih Država, sjevera Meksičkog zaljeva, Kolumbije, Venecuele, do obala južno od rijeke Amazona na sjeveru Argentine.
Njeno obitavalište je i u Mediteranu te Crnom moru.
Rasprostranjena je duž čitave obale Jadrana, a nešto je učestalija u njegovim južnim djelovima.
Način života i ishrana
Palamide žive u većim jatima. Ponekad se zadržavaju u kanalima ili u priobalnim vodama, zatvorenim uvalama i zaljevima te u blizini lovišta plave ribe, ali većinom nemaju stalnog boravišta, već putuju otvorenim morem.
Razmnožavanje
Spolnu zrelost dostiže između druge i treće godine života. Mrijesti se tijekom svibnja i lipnja.
Gospodarska vrijednost
Palamida se smatra najčešćom plavom ribom važnom za riblju industriju u Hrvatskoj. Ulov ove vrlo tražene ribe u Jadranu je svake godine u padu jer se palamide love u velikim količinama. Meso im je vrlo ukusno.
Janice Galloway
Janice Galloway (Saltcoats, 1955.-) je škotska spisateljica novela i romana.
Obrazovala se na glasgowskom Univerzitetu, te bila učiteljica prije nego što se u potpunosti posvetila pisanju.
Vanjske veze
http://www.galloway.1to1.org/Index.html Janice Galloway Archive - the "official" website
Literatura
Bernard Sellin (coord.), Voices from Modern Scotland: Janice Galloway, Alasdair Gray, CRINI (Centre de Recherche sur les Identités Nationales et l'Interculturalité), Nantes, 2007, 143 p., ISBN 2-916424-10-5.
Kaemšaherski okrug
Kaemšaherski okrug je jedan od 22 okruga u pokrajini Mazandaran u Iranu. Glavni grad okruga je Kaemšaher.
C1
Termin C1 ima više značenja.
Američki univerzitet u Centralnoj Aziji
Američki univerzitet u Centralnoj Aziji (American University of Central Asia; Американский университет в Центральной Азии) je univerzitet u glavnom gradu bivše sovjetske republike Kirgistan, u Biškeku. Univerzitet je osnovan 1993. godine, a pohađa ga oko 1200 studenata.
U sadašnjem organizacionom okviru institucija je osnovana 1997. godine uz financijsku pomoć vlade Sjedinjenih Država i Fonda za otvoreno društvo Georga Sorosa. Studiji na ovoj instituciji odvijaju se na engleskom i ruskom jeziku.
1028
Godina 1028. (MXXVIII) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru.
Zlatni ključić
Zlatni ključić, ili avanture Buratina je roman za djecu ruskog pisca Alekseja Nikolajeviča Tolstoja, originalno objavljen 1936. godine. Predstavlja Tolstojevu obradu Pinocchija Carla Collodija; ideju za roman je dobio kao dijete, kada su mu pročitali samo prvi dio knjige, pa je ostatak izmislio sam. U Tolstojevoj verziji je glavni protagonist lutak po imenu Buratino. Roman je doživio veliku popularnost, a Buratino postao jedna od ikona sovjetske popularne kulture. Nekoliko puta je ekraniziran.
Rapid City, South Dakota
Rapid Siti je grad u SAD u saveznoj državi Južna Dakota, u okrugu Penington. Po podacima iz 2000. godine u gradu je živelo 59.607 stanovnika. Poznat je po nadimcima: Prolaz do Crnih brda i Zvezda zapada. Planine dele grad na dva dela, zapadni i istočni.
Klima
Rapid Siti drži dva klimatska rekorda: najbrži porast temperature za 2 minuta (to se dogodilo 22. januara 1943.) i najbrži pad temperature za 5 minuta (to se dogodilo 10. januara 1911).
Bézaudun-les-Alpes
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 143 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 6 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 21,44 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 860 metara (maksimalnoj 1.340 m, a minimalnoj 560 m).
Mahmudabadski okrug
Mahmudabadski okrug je jedan od 22 okruga u pokrajini Mazandaran u Iranu. Glavni grad okruga je Mahmudabad.
Colle Santa Lucia, Belluno
Colle Santa Lucia je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 418 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1432 m.
Sancho III od Navare
Sancho III Garcés (cca. 992 – 18. oktobar 1035), zvani Veliki (el Mayor, Nagusia), bio je kralj Navare od 1004. do smrti. Na prijestolje je došao kao maloljetnik, ali je zahvaljujući osvajanjima i diplomaciji uspio značajno proširiti svoju vlast te je u trenutku smrti 1035. pod svojom vlašću držao većinu kršćanske Iberije i nosio titulu rex Hispaniarum ("kralj Španaca"). Sve svoje prethodnike je nadmašio u ujedijenju kraljevstava Iberije, ali je životno djelo upropastio kada je svoje teritorije pred smrt podijelio među sinovima. Kraljevina Navara je nakon toga postojala još šest vijekova, ali više nikada nije uspjela steći takvu moć.
Hallandale Beach, Florida
Halandejl Bič je grad u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 37.113 stanovnika.
Nečki okrug
Nečki okrug je jedan od 22 okruga u pokrajini Mazandaran u Iranu. Glavni grad okruga je Neka.
Hallandale Beach, Florida
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 37.113 stanovnika, što je. (.%) stanovnika više nego 2000. godine.
Ayros-Arbouix
Eroz Arbui je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Aržele Gazo.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 231 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 84 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,72 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 600 metara (maksimalnoj 880 m, a minimalnoj 418 m).
Nurski okrug
Nurski okrug je jedan od 22 okruga u pokrajini Mazandaran u Iranu. Glavni grad okruga je Nur.
Američki univerzitet u Kuvajtu
mini|desno|200px|[[Logo]] Američki univerzitet u Kuvajtu je privatni univerzitet osnovan 2003. godine koji pohađa oko 2100 studenata.
Silverton, Ohio
Silverton je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.788, što je 390 (-7,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Zlatni ključić (film)
Zlatni ključić je sovjetski crno-bijeli igrano-animirani film snimljen 1939. u režiji Aleksandra Ptuška. Predstavlja prvu adaptaciju popularne knjige Zlatni ključić Alekseja Tolstoja. Protagonist filma je lutak po imenu Buratino, koji je postao jedna od ikona sovjetske popularne kulture. Godine 1959. je nadosnimljeno nekoliko scena, odnosno izmijenjena muzika i glumci koji su posuđivali glasove nekim likovima.
Casalmartino, L'Aquila
Casalmartino je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 871 m.
Goran Svilanović
Goran Svilanović ima doktorat sa Univerziteta Union u Beogradu. Diplomirao je i magistrirao na Pravnom fakultetu na Univerzitetu u Beogradu. Učio je na Institutu za ljudska prava u Strazburu i radio je u Sasakava fondaciji 1990. Takođe je studirao na pravnom fakultetu u Saarbrücken i na Evropskom Univerzitetu Mira u Austriji. Svilanović je izbačen sa Beogradskog Univerziteta gde je radio kao asistent kada je javno napao kontraverzi Zakon o univerzitetima 1998. godine. Takođe je radio za nekoliko organizacija za ljudska prava u Srbiji.
Postao je potpredsednik Građanskog saveza Srbije (GSS) 1998. godine, a njen predsednik naredne godine. Stranka nikada nije imala široku podršku, ali je kao deo Demokratske opozicije Srbije učestvovala u Vladi od 2000. godine. Bio je ministar spoljnih poslova Srbije i Crne Gore od 2000. do 2004. godine.
Na srpskim parlamentarnim izborima decembra 2003. GSS se kandidovala na listi Demokratske stranke. Dobili su 12,6% glasova i Svilanović je poslanik od januara 2004. Decembra 2004. godine je zbog obaveza u Paktu za stabilnost napustio mesto predsednika stranke, ali je ostao član Glavnog odbora.
Od kraja 2004. do kraja 2007. godine Svilanović je bio predsednik Radnog stola I (demokratizacija i ljudska prava) Pakta za stabilnost jugoistočne Evrope.
Vratiće se rode
„Vratiće se rode“ je srpska televizijska serija u koprodukciji „Kobrafilma“, „Adrenalina“ i televizije „B92“.
Sastoji se od 25 epizoda u trajanju od po 45 minuta (pun sat sa reklamama). Prva epizoda traje pola sata duže, dok završna 25 epizoda traje kao dve. U odnosu na dotadašnje srpske serije, drugačija je po obimu, broju glumaca i tehnici snimanja. Producent serije je Dragan Bjelogrlić, reditelj je Goran Gajić, scenarista Nikola Pejaković, direktor fotografije Goran Volarević, a autor muzike Saša Lošić. Serija je snimana na lokacijama u Beogradu i u banatskom selu Baranda.
Glavne uloge tumače Nikola Đuričko i Dragan Bjelogrlić. Po mišljenju publike to je bila jedna od najboljih serija od vremena raspada Jugoslavije.
Premijeru je gledalo 2,6 miliona gledalaca u Srbiji.
Emitovanje
Serija se u Srbiji emitovala na televiziji „B92“ svakog petka od 21:00 časova. Emitovanje završne 25 epizode je bilo 6. juna 2008. U Hrvatskoj se emituje na TV Nova, u BiH na RTRS i FTV, a u Makedoniji na A1 televiziji.
Produkcija
Prema odjavnoj špici, u proizvodnji serije se koristi sistem snimanja i masterizovanja Sony CineAlta HDCAM koji omogućava snimanje u visokoj definiciji.
Muzika
Muziku za seriju je komponovao Saša Lošić (Plavi orkestar). Pored njega, u projektu su učestvovali Momčilo Bajagić Bajaga (Bajaga i Instruktori), Skaj Vikler i Šaban Bajramović, kome je to bilo poslednje pojavljivanje pre smrti.
Marionete (film)
Marionete je sovjetska crno-bijela filmska komedija snimljena 1934. u režiji Jakova Protazanova i Porfirija Podobeda. Radnja je smještena u neimenovanu zapadnu zemlju kojom vladaju kapitalisti i fašisti. Sedam protagonista - imenovanih po muzičkim notama - se nastoje u njoj izboriti za vlast, te na kraju jedan od njih pokušava zaratiti sa SSSR-om.
Gao Kaidao
Gao Kaidao (高開道) (? - 624), poznat i kao Li Kaidao (李開道), bio je kineski ustanički vođa i gospodar rata iz doba kolapsa dinastije Sui. Bio je rodom iz provincije Hebei i za život zarađivao proizvodeći sol od morske vode. Nakon što su se zaredali ustanci protiv cara Yanga, oko godine 616. se priključio Ge Qianu (格謙), komandantu jedne od ustaničkih vojski. Nakon što je Ge Qian poginuo u sukobu sa carskim generalom Yang Yichenom, Gao Kaidao je preuzeo njegove trupe. Nakon što je godine 617. zauzeo nekoliko gradova u Hebeiju, proglasio se princom Yana. U ljeto 620. je kao svog sizerena priznao Li Yuana, generala i osnivača nove dinastije Tang. Krajem 621. se pobunio protiv Tanga, te sklopio savez sa Istočnim Tujueima. Održao se nekoliko godina, ali je u to vrijeme Li Yuan likvidirao većinu svojih suparnika izauzeo najveći dio Kine, te je postalo pitanje dana kada će i Gao Kaida doći na red. Zbog toga je godine 624. njegov general Zhang Jinshu (張金樹) odlučio izvršiti puč kako bi se predao Tangu. Znajući da će puč uspjeti, Gao Kaidao je zavjerenike preduhitrio izvršivši samoubistvo.
Titranje
thumb|desno|Oscilacije jednog [[klatno|klatna se prenose na drugo preko užeta. ]]