cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Klatrat
desno|okvir|"[[Sagorevanje leda“. Klatrat hidrat metana na prvi pogled izgleda kao led. Metan oslobođen zagrevanjem, gori dok voda kaplje dole. Umetak: struktura klatrata: molekuli vode (crvene loptice - kiseonik, bele loptice - vodonik, narandžaste linije - vodonične veze) obrazuju kristalnu rešetku sa sistemom kaveza u kojima su zarobljeni neki drugi molekuli, u ovom slučaju metan (siva loptica - ugljenik, zelene loptice - vodonik). Source: USGS]] Klatrati su čvrste supstance koje se obično sastoje od dve komponente (hemijska elementa ili jedinjenja) od kojih jedna gradi mrežu kaveza u kojima su zarobljeni molekuli drugog. Pošto je mreža pravilna, odnos komponenata može biti precizno definisan, dakle, stehiometrijski gledano, klatrati bi se mogli smatrati hemijskim jedinjenjima. S druge strane, među komponentama se interakcija ostvaruje pomoću međumolekulskih sila, znatno slabijih od hemijske veze. Osobine klatrata zavise kako od hemijskog sastava tako i od fizičkih uslova pod kojima se obrazuju tako pa se za njihovo ispitivanje koriste brojne metode fizičke hemije.
Klatrati u kojima mrežu kaveza sačinjavaju molekuli vode (H2O) nazivaju se klatratni hidrati a ako su u mrežu zahvaćeni molekuli nekog gasa onda gasni hidrati. Poznati su gasni hidrati vodonika, argona, ugljovodonika (metan) … Recimo, idealni sastav hidrata metana je CH4·5,75H2O a elemntarni strukturni motiv sastoji se od 46 molekula vode koji obrazjuju 8 šupljina u koje mogu da se smeste molekuli metana (CH4). Nekada se smatralo da se hidrati metana u prirodi mogu naći samo na ledenim satelitima udaljenih planeta (Saturn) no otkriveno je da se ogromne količine klatrata metana nalaze na Zemlji u dubinama ledenih mora tamo gde su u kontaktu voda i metan na niskoj temperaturi i visokom pritisku. Pretpostavlja se da klatrati metana predstavljaju najveći, još neiskorišćen, rezervoar prirodnog gasa.
Dakle, ispitivanje klatrata ima mnogo širi interes od čiste naučne radoznalosti. Pored potencijalne ekspolatacije metana iz klatrata sa dna polarnih mora, postoji i drugi niz vrlo praktičnih, i važnih razloga za njihovo izučavanje. Na primer, postoji opasnost da u slučaju zemljotresa dođe do velikih odrona klatrata metana i naglog oslobađanja gasovitog metana što bi moglo da izazove katastrofalni cunami talas. Pored toga, metan je poznati izazivač efekta staklene bašte te bi njegovo oslobađanje u velikim količinama imalo poguban efekat po klimu.
Poznato je da u polarnim predelima u gasovodima dolazi do obrazovanja klatrata koji dovode do zapušavanja cevi. To je podstaklo razmišljanja o transportu prirodnog gasa u obliku klatratnih hidrata itd… Klatrati se još nazivaju i inkluziona jedinjenja jer su u šupljinama koje obrazuje jedna molekulska vrsta zarobljeni (inkludovani) molekuli druge vrste.
Komarča
Komarča (lat. Sparus aurata), pripada obitelji ljuskavki (Sparidae). Naziv komarča nije jedinstven za čitavu obalu Jadrana. U upotrebi je čak tridesetak imena, od kojih su češće upotrebljavani: orada, podlanica, dinigla, lovrata, ovrata, zlatva, sekulica, štrigavica i dr.
Komarča se ističe velikom i robusnom glavom s razvijenim čeljustima i krupnim usnama. Gornja vilica je malo isturena nad donjom. Tijelo joj je čvrste građe ovalnog oblika a u boku je stisnuta. Boje je na gornjem dijelu tijela modrikastozelenkastosive, a postrance je sivosrebrnaste boje, s uzdužnim smeđim ili smeđezelenkastim prugama. Donji dio tijela je srebrnastobijel. Na gornjem dijelu škržnog otvora nalazi se živozlatna do narančasta mrlja, a gornji kut škržnih otvora obuhvaćen je ljubičastocrnom mrljom. Između očiju je svijetlozlatni most. thumb|250px|lijevo|Komarča ([[Latinski jezik|latinski Sparus aurata), kod sjeverozapadne obale Sardinije.]] U Jadranu se mrijest komarča odvija u prosincu i djelomice u siječnju, na pješčanim terenima. Komarča je dvospolac. U prvom razdoblju spolne zrelosti je mužjak, a čim pređe težinu od 0,50 do 0,60 kg, pretvara se u ženku i tako ostaje do kraja života. Naraste do 60 cm u duljinu a dostigne težinu do 10 kg. Rasprostranjena je uzduž cijelog uzobalnog dijela primorja i to bez obzira na vrstu dna. Ipak prava su joj staništa pjeskovita i šljunkovita dna. Preferira dubine od 5 do 10 metara, dublje od 50 metara se ne spušta. Zimi se udaljuje od obale i povlači se u duboku vodu jer je osjetljiva na hladnoću. Ako je veće zahlađenje zatekne u plićim i zatvorenijim vodama, često ugiba. Hrani se svim vrstama školjaka i puževa. Hrani se i glavonošcima, racima i sl.
Villar Dora, Torino
Villar Dora je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Komarča
Osim u Jadranu rasprotranjena je po čitavom Mediteranu i istočnom Atlantiku. Vrlo je cijenjena u gastronomiji jer ima najukusnije meso od svih vrsta bijele ribe.
Villar Dora, Torino
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2305 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 354 m.
Kalikozin
Kalikozin je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 284,263 Da.
Nikola De Marchi
Nikola De Marchi (Nikola Demarchi), nekadašnji hajdukov igrač iz 1910-tih godina. U momčadi je 1912 i 1913. godine a odigrao je ukupno 11 prijateljskih utakmica (službenih do osnivanja splitskog nogometnog podsaveza nije bilo). Nije imao postignutih zgoditaka.
Kołobrzeg
Kołobrzeg (Kolberg; Kòłobrzeg) je grad u Srednjoj Pomeraniji na sjeverozapadu Poljske gdje živi oko 50.000 stanovnika (prema podacima iz 2000). Kołobrzeg je smješten na rijeci Parsęta na južnoj obali Baltičkog mora (na sredini između ušća Odre i Visle). od 1999. je sjedište okruga Kołobrzeg u Zapadnopomeranskom vojvodstvu; od 1950 do 1998. je bio dio Koszalinskog vojvodstva.
Za vrijeme ranog srednjeg vijeka, slavenski Pomorani su osnovali naselje na mjestu današnjeg Budistawa. Thietmar od Merseburga je naselje prvi put spomenuo pod imenom Salsa Cholbergiensis. Oko godine 1000. je bilo pod poljskom vlašću i postalo sjedištem biskupije Kołobrzeg. U razvijenom srednjem vijeku grad se proširio nekoliko kilometara na sjever, te služio kao uporište u njemačkom prodoru na Istok dobivši povelju u skladu s libečkim pravom. Grad se kasnije pridružio Hansi. Kada je nastalo Vojvodstvo Pomeranija, Kolberg je postao gradsko središte sekularne vlasti biskupa Cammina i njihovo prebivalište za vrijeme razvijenog i kasnog srednjeg vijeka. Kada je Kolberg bio dio brandenburške Pomeranije u ranom Novom vijeku, odupro se naletu poljskih i Napoleonovih trupa u znamenitoj opsadi Kolberga. Od 1815. je bio dio pruske provincije Pomeranije. U 19. vijeku se u gradu počinje organizirati poljska zajednica. Poslije dolaska nacista na vlast u Njemačkoj, Poljaci i Jevreji su postali metom diskriminacije, a na kraju i genocida. Kada su grad 1945. zauzele poljske i sovjetske trupe, on je pripojen Poljskoj, dok je njemačko stanovništvo protjerano. Grad koji je prije toga uništen u bitci za Kolberg, je u poratnom periodu obnovljen, ali je izgubio status regionalnog sjedišta u korist obližnjeg Koszalina.
Gradovi-pobratimi
Kołobrzeg je zbratimljen sa sljedećim gradovima:
Chaussée (Primorska Sena)
Šose je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Djep.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 288 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 35 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,08 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 120 metara (maksimalnoj 146 m, a minimalnoj 47 m).
Branko Duplančić
Branko Duplančić, nekadašnji hajdukov igrač koji je zabilježio tek jedan nastup bez golova i to 1. kolovoza 1926. godine za kup gradova kada je Hajduk izgubio od Reprezentacije Beograda sa 0:6.
Za Hajduk su tada uz njega nastupili i Čulić (branka), P. Borovčić Kurir, Antonini, Žulj, Radić, J. Rodin, Roje, Bakotić, Radman, i Markovina.
Vidi
Frane Duplančić (8/0), Mario Duplančić (8/0) i Joško Duplančić (40/4)
Taftski okrug
Taftski okrug je jedan od 10 okruga u Jazdskoj pokrajini u centralnom Iranu. Glavni grad okruga je Taft.
Vinko Cuzzi
Vinko Cuzzi (Split, 11. srpnja 1940. - Zagreb, 8. prosinca 2011.), bivši hrvatski nogometaš.
Klupska karijara
Za prvi tim splitskog Hajduka debitirao je 1958. i bijeli dres nosio do 1969., a od sredine šezdesetih pripadala mu je i kapetanska vrpca. Za Hajduk je odigrao ukupno 434 utakmice i postigao 4 gola. Kao kapeten Hajduka primio je prvi Kup Jugoslavije osvojen u povijesti kluba, u sezoni 1966/67. Kraće vrijeme igrao u švicarskom klubu Lausanne (1968.). Do reprezentacije se probio igravši na mjestu desnoga braniča, a u Hajduku je po potrebi igrao i na mjestu posljednjeg obrambenog igrača. Izvanredno brz, inteligentan igrač oštra udarca.
Prvi službeni nastup za Hajduk je prvenstvena utakmica protiv Vojvodine u Novom Sadu 26. listopada 1958. Hajduk je izgubio s 4:1, a jedini strijelac bio je Vastić.
Reprezentativna karijera
Dres državne A reprezentacije Jugoslavije oblačio je 8 puta. Debitirao je 4. rujna 1965. protiv SSSR-a (0:0) u Moskvi, dok se od reprezentativnog dresa oprostio u 23. lipnja 1966. protiv Njemačke (0:2) u Hanoveru.
Život nakon nogometa
Dugogodišnji sudac Županijskog suda u Splitu. Član uprave Hajduka od 1990., a od 1994. do 1996. bio je predsjednik Skupštine Hajduka
Klupska
Hajduk Split
Tabaški okrug
Tabaški okrug je jedan od 11 okruga u Južnom Horasanu na istoku Irana. Glavni grad okruga je Tabas.
Fibrat
thumb|[[Klofibrat]] thumb|[[Gemfibrozil]] thumb|[[Etofibrat]] thumb|[[Aluminijum klofibrat]] U farmakologiji, fibrati su klasa amfifilnih karboksilnih kiselina. Oni se koriste za opseg metaboličkih poremećaja, uglavnom hiperholesterolemija (visok nivo holesterola), i stoga su hipolipidemijski agensi.
Indikacije
Fibrati se koriste kao pomoćna terapija za mnoge forme hiperholesterolemije, obično u kombinaciji sa statinima. Klinička ispitivanja podržavaju njihovu primenu u obliku monoterapijskih agenasa. Fibrati redukuju broj nefatalnih srčanih udara, ali ne poboljšavaju sveukupan mortalitet, te se stoga koriste uglavnom kod pacijenata koji ne tolerišu statine.
Otpornost na lek
Otpornost na lek je umanjenje efektivnosti lekova poput antimikrobnih agenasa ili antineoplastika u lečenju bolesti. Kad svrha leka nije ubijanje ili inhibicija patogena, otpornost na lek je ekvivalentna sa nedovoljnom dozom ili tolerancijom leka. Ovaj termin se često koristi u kontekstu stečene otpornosti patogena, drugim rečima evoluirane otpornosti. Postoje organizmi koji su otporni na više lekova. Šire gledano imunski sistem organizma je uprkos svoje autonomnosti sistem isporuke leka, i stoga se suočava sa istim problemima trke u naoružavanju kao i sistemi za spoljašnju isporuku lekova. Razviće otpornosti na antibiotike je posledica selektivnog delovanja na specifične bakterijske proteine. Usled selektivnosti leka, mutacije ciljnih proteina ometaju ili negiraju destruktivno dejstvo leka, i time se formira otpornost na antibiotike.
Bakterije ne samo da imaju sposobnost menjanja enzima na koje antibiotici deluju, nego i vršenja enzimskih promena na samim antibioticime, čime ih neutrališu. Primeri patogena koji vrše promene na ciljnim proteinima antibiotika su Staphylococcus aureus, enterokoke otporne na vankomicin i Streptococcus vrste otporne na makrolide, dok su primeri mikroba koji menjaju antibiotike Pseudomonas aeruginosa i na aminoglikozid otporan Acinetobacter baumannii. Nedostatak koncentrovanog zajedničkog angažmana državnih institucija i farmaceutske industrije, zajedno sa prirodnom sposobnošću mikroba da razvijaju otpornost većom brzinom nego što se novi lekovi razvijaju, sugeriše da postojeće strategije razvoja dugotrajnih antimikrobnih terapija nisu održive. U odsustvu alternativnih strategija, sticanje otpornosti na lekove patogenih mikroorganizama je jedna od značajnih opasnosti po zdravlje ljudi.
Richard Robert Ernst
Ričard Robert Ernst (Richard Robert Ernst) (rođen 14. avgusta, 1933. u Vinterturu (Winterthur), Švajcarska), je švajcarski fiziko-hemičar i dobitnik Nobelove nagrade za hemiju 1991. godine.
Ernst je nagrađen Nobelovom nagradom za njegove doprinose razvoju multidimenzionalnih Furijeovih transformacija NMR spektroskopije, dok je bio na Varijan udruženju, Paolo Alto, Kalifornija, SAD (at Varian Associates, Palo Alto, California, USA). Ova tehnika je veoma mnogo u upotrebi u medicini, gde se koristi za dobijanje preciznih slika ljudskog tela, i u tom kontekstu je poznata kao snimanje magnetnom rezonancijom (magnetic resonance imaging, (MRI)).
Prema priznanju samog Ričarda Ernsta, ideja koju je on dalje razvijao originalno potiče od belgijskog naučnika Žan Ženera (Jean Jeener), profesora sa Slobodnog univerziteta Brisel.
Profesor Ričard Ernst trenutno je zaposlen na ETH Cirih, fakultetu na kojem je nekada i studirao, kao i u Saveznom tehnološkom institutu u Cirihu, Švajcarska.
Melvern, Kansas
Melvern je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 385, što je 44 (-10,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
1027
Godina 1027. (MXXVI) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru.
Cadeilhan-Trachère
Kadejan Trašer je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Banjer de Bigor.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 55 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 11 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,86 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 840 metara (maksimalnoj 1.924 m, a minimalnoj 834 m).
Castro dei Volsci, Frosinone
Castro dei Volsci je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio. Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 358 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 360 m. Poznato je kao rodno mesto znamenitog glumca i komičara Nina Manfredija, kao i po spomeniku ženama silovanima od strane francuskih vojnika za vreme Drugog svetskog rata.
Mejbodski okrug
Mejbodski okrug je jedan od 10 okruga u Jazdskoj pokrajini u centralnom Iranu. Glavni grad okruga je Mejbod.
Fruitland Park, Florida
Frutland Park je grad u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 4.078 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 4.078 stanovnika, što je 892 (28,0%) stanovnika više nego 2000. godine.
Sadučki okrug
Sadučki okrug je jedan od 10 okruga u Jazdskoj pokrajini u centralnom Iranu. Glavni grad okruga je Aškezar.
Mehriški okrug
Mehriški okrug je jedan od 10 okruga u Jazdskoj pokrajini u centralnom Iranu. Glavni grad okruga je Mehriz.
Sekvestrant žučne kiseline
Sekvestranti žučne kiseline su grupa rezina koji se koriste za vezivanje pojedinih komponenti žuči u gastrointestinalnom traktu. Oni ometaju enterohepatičku cirkulaciju žučnih kiselina tako što se kombinuju sa žučnim konstituentima i sprečavaju njihovu reapsorpciju iz creva. Oni se klasifikuju kao hipolipidemijski agensi, mada njihova primena nije ograničena na snižavanje nivoa holesterola. Oni se koriste u tretmanu hronične dijareje uzrokovane malapsorpcijom žučne kiseline.
Mehanizam
Sekvestranti žučne kiseline su polimerna jedinjenja koja služe kao jonorazmenjivački rezini. Oni razmenjuju anjone poput hlorida sa žučnim kiselinama. Na taj način se vezuju za žučne kiseline i izuzimaju ih iz dalje enterohepatičkie cirkulacije.
Pošto su sekvesteranti žučne kiseline velike polimerine strukture, oni se ne dospevaju iz creva u krvotok, već se zajedno sa vezanim žučnim kiselinama izbacuju nakon prolaza kroz gastrointestinalni trakt.
Primeri
Tri leka su članovi ove klase. Oni su polimerni rezini:
Slobodan Beštić
Slobodan Beštić (Pančevo, 27. mart 1964) je srpski glumac.
Diplomirao je na Fakultetu dramskih umetnosti 1987. godine u klasi profesora Predraga Bajčetića. Zaposlen u Jugoslovenskom dramskom pozorištu od 1987. do 2001. godine kada prelazi u Narodno pozorište gde je i sada u stalnom radnom odnosu.
Coldemies, Belluno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 82 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1255 m.
Jazdski okrug
Jazdski okrug je jedan od 10 okruga u Jazdskoj pokrajini u centralnom Iranu. Glavni grad okruga je Jazd.
Paranormalno
220px|desno|mini|Ilustracija [[levitacija|levitacije Daniela D. Homea iz djela Les Mystères de la science (1887.)]] Paranormalno (grč. i lat. para = pored, protiv, usporedno) označava nešto što odstupa od društvenih norma. Termin se često rabi kao sinonim za pojave koje se mogu objasniti poznatim psihološkim i fizičkim znanstvenim zakonima. Paranormalne pojave su često iracionalne ili kontroverzne.
Prema skepticima pojave ili otkrića koja na neki način odgovaraju teoriji o paranormalnim pojavama ubrzo se proglasuju kao jedinstvena pojava, a suprotnom slučaju, kada se prikazuju kao krivotvorina, ili kad se fenomen je objasni sasvim racionalno, u okruženju entuzijasta pojavljuje se diskretna tišina. Neke "paranormalne" pojave mogu imati racionalno objašnjenje.
Kostorog
Opis
Tijelo mu je kratko i široko, spljošteno na bokovima. Pri repu na leđima i trbuhu se ističu poveće peraje. Usta su mu snažna. Boja kostoroga može biti žućkasta, smeđa, crnkasta ili sivo-ljubičasta. Koža mu je tvrda, možda i najtvrđa od svih manjih riba. Na koži se nalaze žlijezde koje proizvode sluz koja u kratkom vremenu obavije cijelo tijelo.
Rasprostranjenost
Kostorog obitava u toplijim morima. Rasprostranjen je diljem zapadnog Atlantika, od Nove Škotske do Argentine. Može ga se naći i u Sredozemnom moru i oko Angole uz obale zapadne Afrike.
U Jadranu je rijetka riba ali ipak je mnogo češći od ostalih vrsta koje se smatraju rijetkima. Najčešće ga se pronalazi u južnom Jadranu gdje se gotovo udomaćio. Ova vrsta kostoroga je jedina koja živi kod nas i može narasti do 6 kg težine.
Način života i ishrana
Kostorog gotovo u pravilu ne voli hladno more a najčešće živi na dubinama do 100 m. U Jadranu na toj dubini temperatura rijetko pada ispod 13 stupnjeva, pa mu je južni Jadran gornja granica obitavališta. Ljeti ga se može pronaći i uz obalu.
Hrani se školjkama, morskim ježevima i rakovima. Zahvaljujući izuzetno snažnim i tvrdim ustima lako drobi ježeve bodlje ili ljusku jastoga.
Kalikulin
Kalikulin je organsko jedinjenje, koje sadrži 50 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 1009,170 Da.
Mount Vernon, South Dakota
Maunt Vernon je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 462, što je 15 (-3,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ardestanski okrug
Ardestanski okrug je jedan od 24 okruga u Isfahanskoj pokrajini u centralnom Iranu. Glavni grad okruga je Ardestan.
Kostelj
Kostelj (lat. Squalus acanthias) je vrsta morskog psa iz porodice squalidae. U Hrvatskoj ga još nazivaju azja, košćak, kucin, kučak, pas kostelj, pas kostić, pas košćenjak, pena.
Rasprostranjenost
Kostelj obitava u mnogim svjetskim morima i oceanima. U Atlantiku ga se može naći na zapadnoj strani uz obale Sjeverne i Južne Amerike od Argentine do Grenlanda, te na istoku Atlantskih obala od Južne Afrike do Islanda te dalje prema sjeveru do ruskog grada Murmanska. Njegovo obitavalište su i Sredozemno i Crno more. U Tihom oceanu obitava od Beringova mora na zapadu do Novog Zelanda te istočno do južnih obala Čilea.
U Jadranu ga se može naći na svim dijelovima a gušće je naseljen u sjevernom i srednjem dijelu Jadrana. Najčešće obitava na samom dnu. Jedna je od 29 vrsti morskih pasa koje obitavaju u Jadranu. Zalazi do 500 metara dubine.
Opis
Oblik tijela kostelja karakterističan je za oblik tijela ostalih morskih pasa. Tijelo je duguljasto, vitko i u obliku vretena. Peraje su skladno raspoređene a veličinom se posebno ističu prsne peraje. Repna peraja je asimetrična a gornji dio je znatno veći od donjeg. Glava mu je spljoštena, na vrhu zaobljena. Na donjoj strani glave nalaze se usta u obliku polumjeseca. Ima tri reda zuba, dugih, šiljastih i nazubljenih,karakterističnih za morske pse.
Boja tijela kostelja je tamnosiva do svijetlosiva, mjestimice s bijelim pjegama, a u donjem dijelu tijela boja prelazi u bjelkastu. U Jadranu raste do najviše 120 cm u duljinu, a najveći teže do 7 kg. Prosječni kostelji teže oko 2 kg. U nekim drugim toplijim i ribom bogatijim morima kostelji rastu do 160 cm i preko 9 kg.
Kostelj se ne smatra opasnom vrstom morskih pasa ali na početku leđnih peraja ima bodlje čiji je ubod bolan. Ponekad može slučajno ugristi.
Ishrana
Kostelji su grabežljivci i proždrljivci. Hrane se sitnom ribom (uključujući i druge manje morske pse) i beskralježnjacima koji obitavaju na dnu te jeguljama, lignjama i hobotnicama.
Razmnožavanje
Mužjaci postaju spolno zreli kad narastu između 80 to 100 cm a tad su obično stari oko 11 godina. Ženke spolnu zrelost dostižu kasnije, između 18 i 21 godine života za koje vrijeme izrastu između 100 i 120cm.
Parenje kostelja se odvija u zimskim mjesecima. Mužjak u grlo jajovoda ženke ubrizga spermu. Oplođenja jaja se izvaljuju u majčinoj utrobi a nakon 18-24 mjeseca trudnoće ženka koti od 1 do 20 živih mladih, u prosjeku 6 do 7 dužine 20 do 30 cm.
Gospodarska vrijednost
thumb|left|150px|Meso kostelja Meso kostelja je jestivo, bijelo i osrednjeg okusa. Najviše se izlovljava specijaliziranim parangalima te kočom, mrežama potegačama i stajačicama.
Lokarda
Lokarda (lat. Scomber Japonicus) je morska riba iz porodice skušovki. U Hrvatskoj je još nazivaju plavica.
Opis
Lokarda ima vretenasto tijelo, usko pri vrhu glave koje se širi prema sredini tijela te se ponovno sužava prema repnoj peraji. Repna peraja je izbačena pri vrhu i dnu a po sredini je duboko urezana. Leđa su joj zelenkasto-smeđe boje ispresjecana okomitim tamnim crtama. Teško je razlikovati od njoj najsrodnije skuše. Karakteristike po kojima se razlikuju su sivkaste pjege na trbušnom i bočnom dijelu lokarde, dok je kod skuše taj dio tijela boje sedefa. Lokarda ima znatno veće oko od skuše.
Rasprostranjenost
Lokarde obitavaju uz sve obale. Rasprostranjene su diljem Atlantika, Indijskog i Tihog oceana. U Atlantiku žive sjeverno do Nove Škotske te do zaljeva sv. Lovre na zapadu i na istoku od Britanskog otočja.
U Jadranu je vrlo rasprostranjena, ali se najradije zadržava na brakovima otvorenog mora uz koje i zimuje. Na proljeće se približava obali i kanalima.
Način života i ishrana
Lokarde žive na dubinama do 300 metara, tijekom dana borave bliže dnu, a u sumrak migriraju prema površini.
Grabežljivac je koji se hrani raznim morskim životinjicama, srdelama, inćunima, račićima i ostalom sitnom ribom. Lokarda je uz skušu jedina jadranska skušovka koja se hrani i filtriranjem planktona.
Razmnožavanje
Lokarde se mrijeste koncem ljeta i početkom jeseni.
Gospodarska vrijednost
Lokarda nije toliko ukusna i cijenjena kao skuša, a veća potražnja vlada jedino za većim primjercima.
Branville-Hague
Branvil Ag je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš koja pripada prefekturi Šerbur-Oktevil.
Lokarda
Eksterni linkovi
Skušovke - Riblje oko
Branville-Hague
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 108 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 50 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,12 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 100 metara (maksimalnoj 164 m, a minimalnoj 98 m).
Balsorano Vecchio, L'Aquila
Balsorano Vecchio je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 115 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 415 m.
Borharski okrug
Borharski okrug je jedan od 24 okruga u Isfahanskoj pokrajini u centralnom Iranu. Glavni grad okruga je Dovlatabad.
Lista mjesta svjetske baštine u Aziji
Armenija
mini| [[Ečmijazdinska katedrala]]
Cipar
mini| Grobnica kraljeva u [[Pafu, Cipar]]
Filipini
desno|mini| Rižišta u [[Banaue (Filipini)]]
Gruzija
mini| Stari grad [[Mcheta zimi]]
Indija
mini| [[Špiljski hramovi u Ajanti]] mini| [[Taj Mahal]] mini| [[Crvena utvrda u Delhiju]]
Irak
mini| Ruševine grada [[Hatra|Hatre]]
Iran
mini| [[Perzepolis]]
Izrael
mini| [[Bijeli grad Tel Aviva]]
Japan
mini|200px| [[Hōryū-ji]] mini|200px| [[Dvorac Himedži]] mini|200px| Historijski centar [[Sana (Jemen)|Sane]]
Jordan
mini|200px| Riznica u [[Petra|Petri između stijena]] mini|200px| Palača [[Changdeokgung u Seulu]]
Kazahstan
mini| [[Mauzolej Hodže Ahmeda Jasavija, Kazahstan]]
Kina
mini| [[Kineski zid]] mini| [[Longmen spilje]] mini| [[Nebeski hram u Pekingu]] mini| Pagode na [[Zapadno jezero|Zapadnom jezeru]]
Libanon
mini| Ostaci [[Bakhovog hrama u Baalbeku]]
Malezija
mini| [[Nacionalni park Kinabalu]]
Nepal
mini| [[Mount Everest u nacionalnom parku Sagarmatha]]
Oman
1 UNESCO je ovo područje uklonio s popisa 28. lipnja 2007. jer je vlada Omana odlučila površinu zaštićenog područja smanjiti za 90%. Ovo je prvo skidanje s popisa jednog mjesta koje je proveo UNESCO.
Palestina
mini| [[Zid plača u Jeruzalemu]]
Rusija
mini| [[Bajkalsko jezero]] Na listi su mjesta svetske baštine na cjelokupnoj teritoriji Rusije.
Šri Lanka
mini| Hram zuba u [[Kandyju]]
Tajland
mini| Hram Vat Mahathat u [[Sukotaju]]
Turkmenistan
mini| Utvrda grada [[Merva]]
Turska
mini| Pogled na [[Göreme]] Na listi su mjesta svetske baštine na cjelokupnoj teritoriji Turske.
Vijetnam
mini| Špilja [[Nacionalni park Phong Nha Ke Bang|Phong Nha je najveća špilja na svijetu]]
Spring Ridge, Pennsylvania
Spring Ridž je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.003, što je 217 (27,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Snaga vjetra
Snaga vjetra kao tehnički pojam koristi se u analizi fizikalnih osnova pretvorbe kinetičke energije vjetra u električnu energiju u vjetroelektranama ili u korisnu kinetičku energiju u vjetrenjačama za pogon mlinova ili crpki za vodu.
Kinetička energija i snaga vjetra
Kinetička energija vjetra može biti izražena jednadžbom
gdje je m masa a v brzina.
Tada snagu vjetra P dobivamo diferenciranjem energije u vremenu, pri čemu brzinu vjetra smatramo konstantnom:
Masa m je određena gustoćom \rho i volumenom V:
Derivirajući je u vremenu, dobijamo maseni protok zraka:
To je masa zraka gustoće \rho koji struji kroz referentnu površinu A i ima brzinu v.
Uvrstimo li maseni protok zraka u gornju jednadžbu za snagu vjetra dobijamo:
Iskorištavanje snage vjetra pri energetskim pretvorbama
Kada se snaga vjetra koristi za pretvorbu iz kinetičke u električnu energiju u vjetroelektranama, od interesa je da se postigne što veća iskoristivost, dakle što veći udio snage vjetra treba biti iskorišten i pretvoren u električnu energiju. Vjetroturbina smanjuje svojim djelovanjem brzinu vjetra s ulazne brzine v_1 na izlaznu brzinu v_2, te iskorištava nastalu razliku snage. Snaga na taj način iskorištena u vjetroturbini može se izraziti kao:
Dakle nakon uvrštavanja diferencijala mase:
Snaga vjetra bez utjecaja vjetroturbine je:
Koeficijent snage kazuje koliko je snage vjetra iskorišteno u pretvorbi energije. Maksimalni koeficijent snage izračunao je Betz(1926.), pa se idealni koeficijent snage zove i Betzov koeficijent snage i iznosi pri omjeru brzina. Stvarna postrojenja ne dostižu taj idealni slučaj, ali moguće je postići. Iz toga slijedi da je efikasnost postrojenja jednaka omjeru stvarnog koeficijent snage i idealnog koeficijenta snage.
Podjela rotora vjetroturbina prema aerodinamičkom djelovanju
Prema aerdinamičkom djelovanju rotore vjetroturbina dijelimo na:
1. Rotori s otpornim djelovanjem
Rotori s otpornim djelovanjem zasnivaju se na djelovanju sile otpora na lopatice rotora. Brzine vrtnje su pritom male, ali su momenti na vratilu rotora veliki. Najčešće se koriste u vjetrenjačama za pogon mlinova ili crpki za vodu.
a snaga vjetra pri otpornom djelovanju dobije se kao P=F_d*v
Otporno djelovanje se koristi također kod anemometara.
2.Rotori s uzgonskim djelovanjem
Rotori s uzgonskim djelovanjem se zasnivaju na djelovanju sile uzgona na lopatice rotora, pri čemu se razvija linearna brzina nekoliko puta veća od brzine vjetra. Zbog većih brzina vrtnje i veće aerodinamičke učinkovitosti koriste se u suvremenim vjetroelektranama. Uzgonsko djelovanje nastaje kad vjetar, koji cirkulira oko objekta, razvija veću protočnu brzinu preko gornje površine objekta nego preko doljnje. Tako nastaje pretlak na gornjoj površini i podtlak na doljnjoj površini objekta. To rezultira silom uzgona:
Na lopatice djeluje i u ovom slučaju otporna sila, ali je njen iznos u odnosu na iznos uzgonske sile zanemarivo malen. Ipak, zbog toga se pojavljuje brzina u, koja sa stvarnom brzinom v_w čini brzinu v_A:
Ograničavanje aerodinamičkog djelovanja
Koeficijenti snage c_l i c_d promjenjivi su s obzirom na oblik objekta koji se suprotstavlja gibanju vjetra (c_d) i upadnom kutu na lopaticu (oba koeficijenta). To se svojstvo koristi u raznim pogonskim stanjima rotora vjetroturbine. Pri puštanju u pogon rotora vjetroturbine odabire se veći kut da bi rotor postizao što veću iskoristivost snage vjetra. Ako je brzina vjetra vrlo velika (npr. kod oluje), kut upada može se smanjiti i time spriječiti nastanak eventualne štete na postrojenju.
Popis gradova u Grčkoj
Liste der Gemeinden Griechenlands
Uluru
Aboridžini veruju da su vodene zmije koje žive u tim bazenima njihovi stražari. Ovdje žive i vrlo otrovne kraljevske smeđe zmije (Pseudechis australis) i zapadne smeđe zmije (Pseudonaja nuchalis), dugačke oko 1,8 m. Žabe, gušteri, tobolčarske krtice i skočimiševi koji žive u pješčanim dinama lak su plijen za zmije. A njima se hrane i dingi, australski divlji psi koji znaju očistiti logorišta i mjesta za piknike. Golemi crveni klokani katkad brste biljke u ovome području, a sramežljiviji i manji valarui dane provode u špiljama u stijeni. Ovdje uspijeva preživjeti i oko 150 vrsta ptica, među kojima su i veliki emui koji ne mogu letjeti, kao i australski orlovi. Narod Anangu, australski Aboridžini koji žive u ovome području, Ayers Rock nazivaju Uluru. To je mjesto štovanja koje je tisućama godina bilo u središtu njihova života i dio je njihova životnoga zakona Tjukurpe. Taj zakon uključuje i obveznu brigu za zemlju. Od 1985. Ayers Rock dio je nacionalnoga parka Uluru, koji pokriva 1300 četvornih kilometara a u vlasništvu je i pod upravom naroda Anangu. Za njih je područje Ulurua mjesto na kojem se susreću putovi njihovih predaka. Svaki dio stijene, svaka litica, kamen ili špilja ima neko sveto značenje, a neke špilje, osobito u klancima Mutitjulu i Kantju, ukrašene su aboridžinskim slikarijama izrađenim okerom, pepelom i ugljenom.
Turistička atrakcija
thumb|200px|Uluru u odnosu na druga mjesta u [[australija|Australiji.]]
Ayers Rock Europljanima nije bio poznat sve do 70-ih godina 19. stoljeća kad su dva istraživača, Ernest, Giles i William C. Gosse, došlo u ovo područje. Nazvali su stijenu po Henryu Ayersu tadašnjem premijeru države Južna Australija.
U današnje vrijeme stijenu na godinu posjeti više od pola milijuna turista.Turističko središte Yulara nalazi se 18. kilometara sjeverno odavde. Za šetnju oko Ayers Rocka potrebna su oko četiri sata, a možete ga obići i brže, vozeći se na stražnjem sjedištu motocikla. Kraća pješačka tura ide stazom Liru,Aboridžinima vodiči objasnit će vam svoju kulturu i pokazati neke namirnice kojima se hrane, kao što su „jabuke“ koje rastu na stablima mulge (odnosno šiške koje stvaraju ose). Penjanje do vrha traje oko dva sata, no aboridžinska kultura tako nešto ne poznaje i stoga obeshrabruje. Ako se predviđa temperatura viša od 38° C, penjanje je zabranjeno, budući da bi u takvim uvjetima tjelesni napor mogao biti opasan. Posjetitelje se u Uluruu dočekuje drevnim pozdravom: „Pukulpa pitjama Ananguku Ngurakutu“, odnosno: „Dobrodošli u aboridžinsku zemlju!“
Isfahanski okrug
Isfahanski okrug je jedan od 24 okruga u Isfahanskoj pokrajini u centralnom Iranu. Glavni grad okruga je Isfahan.
Novak Bilbija
Novak Bilbija (Rusko Selo kod Kikinde, 1950) je srpski glumac.
Glumio je u velikom broju pozorišnih predstava. Bio je član ansambla Narodnog pozorišta, Kikinda, Narodnog pozorišta "Toša Jovanović", Zrenjanin, Narodnog pozorišta, Banja Luka, a od 1985. godine stalni je član Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu, gde je prvak drame.
Živko Drašković
Odigrao je ukupno 52 utakmice i postigao 13 golova (nijedan službeni). Četiri utakmice su mu prvenstvene a dvije je odigrao za Kup; ostale su sve prijateljske.
Srčani stimulans
Srčani stimulans je supstanca koja deluje kao stimulans srca - na primer putem pozitivnog hronotropnog ili inotropnog dejstva.
Dario Brgles
Dario Brgles (15.04.1977), u prvom službenom nastupu za Hajduk za prvenstvo Hrvatske 2002/03, ulazi kao zamjena Hrvoju Vejiću na utakmici protiv Varteksa u Varaždinu 28. 7. 2002.
Za Hajduk je dao 2 gola, od toga jedan za Kup utakmicu u šesnaestini finala Pagu u Posedarju 10. 9. 2002. Utakmica je završila sa rezultatom 2:7 u korist Hajduka. Ostale golove dali su popaj (3), Đolonga, Vučko (koji je zamjenio Vejića), i Gudelj.
Drugi svoj gol postigao je na prijateljskoj utakmici. Odigrao je 10 prvenstvenih utakmica, 4 za Kup (1 gol), i 3 europske. Karijeru započinje u Sl. Belupu odakle dolazi u Hajduk. Kasnije mijenja cijeli niz klubova.
Harry Matthews
Harry Matthews (1930 - ) je američki književnik, poznat kao jedini Amerikanac koji je uspio postati članom avangardne književne grupe Oulipo.
Collongues (Primorski Alpi)
Kolong je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Primorski Alpi koja pripada prefekturi Gras.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 102 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 9 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 10,78 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 628 metara (maksimalnoj 1.200 m, a minimalnoj 574 m).
Villar Focchiardo, Torino
Villar Focchiardo je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2037 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 398 m.
Tiransko-karvanski okrug
Tiransko-karvanski okrug je jedan od 24 okruga u Isfahanskoj pokrajini u centralnom Iranu. Glavni grad okruga je Tiran.
Sidney, Ohio
Sidni je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 21.229, što je 1.018 (5,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Peter and Wendy
Petar Pan (engleski Peter Pan; or, the Boy Who Wouldn't Grow Up ili Peter and Wendy) je dječji roman u kojem je glavni lik Petar Pan.
Lik Petra Pana prvi put se pojavljuje u romanu Jamesa Matthewa Barriea The Little White Bird, a glavni lik postaje u drami „Peter Pan“, praizvedenoj 1904., za kojom je ubrzo slijedio nastavak „Peter Pan in Kensington Gardens.“ Predstavu je zbog velike popularnosti Barrie prenio u oblik romana 1911. godine pod nazivom Peter and Wendy koja je na srpskohrvatski jednostavno prevedena kao Petar Pan. U romanu Petar Pan vodi Wendy, Johna i Michaela u fantastičan svijet Snokraj, gdje žive vile, pirati, i izgubljeni dječaci.
Sadržaj
Gospođa i gospodin Darling imali su troje djece: djevojčicu Wendy i dječake Johna i Michaela. Bili su dobri roditelji, a imali su i "dadilju", kuju Nanu, koja se izvrsno brinula o djeci.
Ali jedne večeri gospođa Darling je uspavala djecu i upalila im noćne svjetiljke pa su gospođa i gospodin Darling otišli na zabavu, a Nana je bila vezana u dvorištu. I tako su djeca bila sama kući. Kad su zaspala, u sobu su ušli vila Zvončica i Petar Pan. Djeca su se probudila i upoznala se s nepozvanim gostima. I tako su saznali da je Petar pobjegao od roditelja jer nije želio odrasti. Uz pomoć vilinskog praha djeca su odletjela s novim prijateljima na izmišljeni otok.Tamo upoznaju Izgubljene dječake i Indijance plemena Vučje Jabučice koju je Petar spasio,bore se s gusarima i otimaju im brod nakon što su svi poraženi...Poletjeli su tim brodom i zabavljali se sve do povratka kući.
Zvono
Zvono se obično se sastoji od dva dijela: metalnog tijela (rezonatora) i (kemblja). Mala zvona mogu biti napravljena od keramike ili stakla.
Zvona se u zapadnom svijetu koristite uglavno u kršćanskim crkvama. Zvona se obično nalaze u crkvnim tornju.
Historija
Zvona su azijskog porijekla i poznata su od 9. vijeka pne.
Čadeganski okrug
Čadeganski okrug je jedan od 24 okruga u Isfahanskoj pokrajini u centralnom Iranu. Glavni grad okruga je Čadegan.
Kalijum nitrozodisulfonat
Kalijum nitrozodisulfonat je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 268,329 Da.
Kontrastno sredstvo
250px|mini|Prva primena barijum–sulfata u dijagnostici počela je [[1910. (i zadržala se u upotrebi sve do danas)]] Kontrastno sredstvo, kontrastna boja, je supstanca, nerastvorljiva ili rastvorljiva u vodi, koja se primenjuje u invazivnoj i neinvazivnoj radiološkoj dijagnostici. Zbog sposobnosti da apsorbuje rendgen zračenje više ili manje od telesnih tkiva ili organa, nakon parenteralnog, intravenoznog, intraarterijskog, intraartikularnog unosa u organizam ono omogućava drugojačiju prosvetljenost mekih tkiva, nakon njihovog izlaganja rendgen zracima u toku klasične radiografije ili kompjuterizovane tomografije. Pre otkrića i primene kontrastih sredstava u radiologiji je bilo moguće samo prikazivanje bolesti koštanog sistema, pluća i delimično srca kao i prikaz stranih tela, posebno metalnih.
Osnove primene kontrasta
Ako u ljudskom telu između susednih struktura ili organa na radiogramu nema prirodnog kontrasta, njihov prikaz je moguć jedino uz upotrebu veštačkog kontrastnog sredstva. Glavni način dobijanje kontrastnijeg prikaza u klasičnoj radiologiji je „prigušenje zračenja“ pomoću sredstava koja sadrže atome većeg rednog broja (Z) odnosno veće gustine. Zato je primena kontrastnih sredstava u medicinskoj radiologiji prisutna od njenih samih početaka. Otkriće kontrastnih sredstava bilo je od velikog značaja za dalji razvoj rendgen dijagnostike bolesti u svim onim organima, koji se zbog svoje prirodne strukture na rendgenskom snimku uopšte ne prikazuju ili se prikazuju nedovoljno jasno. Međutim put do sigurnih sredstava koja će dati pojačanu osenčenost ili prosvetljenost tkiva nije završena ni do danas.
U rendgen dijagnostici anatomska struktura ili patološki proces se može prikazati senkom - pozitivan kontrast ili transparentnošću - negativan kontrast. Da bi se anatomske strukture ili patološke promene, u tim strukturama, na radiogramu ili ekranu monitora, mogle uočiti one se moraju prikazati u obliku svetlije ili tamnije senke nego što je stvara njihova neposredna okolina, dakle moraju biti kontrastne.
Glavni način dobijanje „kontrastnog prikaza“ u klasičnoj radiologiji ostvaruje se apsorpcijom (prigušenjem) zračenja pomoću sredstava koja sadrže atome većeg rednog broja (Z) odnosno veće gustine od okolnog tkiva u kome se nalaze. Stepen apsorpcije rentgenskog zraka, a time i stvaranje senke na rentgenskoj slici raste približno sa četvrtom potencijom atomskoga rednog broja elemenata od kojih je kontrastno sredstvo prozvedeno.
Osnovni pojmovi
Prikazivanje organa i organskih sistema primenom kontrastnih sredstava, nosi naziv kontrastna metoda u radiologiji
Primena kontrastnog sredstva u radiologija zasniva se na razlikama u optičkoj gustini, odnosno stepenu zacrnjenja (zasenjenja) dve susedne površine na osvetljenom i obrađenom filma ili stvorene slike na ekranu monitora.
Prema izgledu i stepenu zacrnjenja (zasenjenja), senka stvorena primenom kontrastnog sredsva na radiogramu se može manifestovati kao;
Kontrastna sredstva se mogu na različite načine uneti u pojedine delove tela ispitivane osobe;
Vrste
Kontrastna sredstva koja se primenjuju u klasičnoj radiologiji koriste se i u procedurama kompjuterizovane tomografije (ST). U klasičnoj radiologiji najčešće se primenjuju pozitivna, negativna kontrastna sredstva..
Za snimanja primenom magnetne rezonantne tomografije koristi se potpuno drugačija vrsta sredstva, (paramagnetne supstance) sa drugačijim hemijskim osobinama i drugojačijom dozom i načinom upotrebe. Alergijske reakcija koje se mogu javiti na sredstva koja se primenjuju u klasičnoj radiologiji (npr ona sa jodom) nisu kontraindikacija za primenu kontrastnih sredstava za preglede primenom magnetne rezonantne tomografije jer ona poseduje drugojačije farmakološke osobine i sastav. Kontrastna sredstva koja se primenjuju u magnetnoj rezonantnoj tomografiji su paramagnetna kontrastna sredstva.
Pozitivna kontrastna sredstva
mini|desno|200p|Debelo crevo: snimak načinjen primenom barijuma mini|desno|200p|Bočica sa jodnim kontrastom mini|desno|200p|Sva hidrosolubilna kontrastna sredsva za intravaskularnu upotrebu zasnivaju se na [[benzen|benzenovom prstenu]] U ovu grupu spadaju kontrastna sredstva koja povećavaju gustinu tkiva ili imaju veću gustinu od okolnog tkiva (barijum i jodni preparati i sl). Ona apsorbuju rendgenske zrake u većoj meri nego što to čine pojedina tkiva ili organi pa se na radiogramu prikazuju kao zasenčenja. Pozitivna kontrastna sredstva se dele na:
Nerastvorljiva
Nerastvorljiva kontrastna sredstva se primenjuju za prikazivanje šupljih organa, uglavnom digestivnog sistema - BaSO4 - barijum-sulfat. Barijum je alkalni metal, sličan kalcijumu, rednog broja 56 II. Za razliku od barijum-sulfida koji je jako otrovna supstanca, barijum-sulfat je nasuprot njemu, neotrovan, ne rastvara se u vodi i ne resorbuje u crevima, nego se izlučuje u nepromenjenom obliku iz digestivnog trakta. Suspenziji barijum-sulfat se dodaju razni aditivi (pektin, sorbitol, agar, karboksimetil-celuloza) koji regulišu električni naboj, pH, viskoznost i stabilnost, što je važno za dobro punjenje creva, oblepljivanje sluzokože, sprečavanje flokulacije i penušanje kontrastnog sredstva. Slični efekti se mogu postići i upotrebom grubih čestica BaSO4 (veličine oko 30 μm).
Barijum-sulfat se primenjuje u sledećim radiološkim procedurama;
Rastvorljiva
Sva u vodi rastvornjiva (hidrosolubilna) kontrastna sredstva su derivati trijodbenzena. NJihova visoka sposobnost apsorpcije rendgen zračenja postignuta je zahvaljujući jodu.
Jod, je hemijski element dovoljno velikog atomskog broja (Z=53) koji stvara zadovoljavajuću senku na radiogramu. Osnovne himijske osobine joda su;
Od 1950. sva kontrastna sredstva za intravaskularnu upotrebu (u vodi rastvorljiva - hidrosolubilna) zasnivaju se na benzenovom prstenu na kojem su adirana tri atoma joda, tj to su jodirane soli benzojeve kiseline (katjon je ili meglumin ili natrijum). Jod je u molekulu čvrsto vezan, ne oslobađa se u organizmu i ne ulazi u metaboličke procese. Zbog disocijacije molekula na katjon i anjon soli kontrastnog sredstva imaju dobru hidrosolubilnost, ali to ima i dve neželjene posledice:
Jodna kontrastna sredstva su najraširenija i najvažnija grupa kontrastnih sredstava koja se koriste za prikazivanje organa, krvnih sudova, telesnih šupljina u mijelografijama itd. Sva današnja hidrosolubilna kontrastna sredstva su derivati trijodbenzena, i koriste se u sledećim neinvazivnim poluinvazivnim i invazivnim procedurama: Danas su u upotrebi uglavnom preparati koji su manje osmolarnost sa vrlo retkim nuspojavama i alergijskih reakcija (učestalosti oko 1:1.000.000 boelsnika).
Negativna kontrastna sredstva
U ovu grupu sredstav spadaju ona koja imaju manju gustinu od okolnog tkiva (vazduh, kiseonik, ugljen-dioksid, helijum, ksenon). Negativna kontrastna sredstva slabije apsorbuju rendgenske zrake od pojedinih tkiva ili organa u ljudskom organizmu pa se na radiogrami uočavaju kao „svetlija“ mesta ili transparentnost.
Danas su u redovnoj upotrebi samo u pregledima cevastih organa, kao što su organi gastrointestinalnog trakta (npr. vazduh se koristi za pregled debelog creva).
== Fizičko-hemijska osobin kontrastnih sredstava ==
Osmolarnost
Osmolarnost označava broj čestica u jedinici zapremine nekoga rastvora. U radiološkim kontrastnim sredstvima, osmolarnost je proporcionalna sa odnosom atoma joda i broja čestica u rastvoru kontrastnog sredstva. Kod većine hiperosmolarnih kontrastnih sredstva taj odnos je 3:2, dok je kod hipoosmolarnih 3:1. Na osnovu osmolarnost rastvora u odnosu na krvnu plazmu čoveka ona može biti; Hidrosolubilna ili u vodi rastvorljiva jodna kontrastna sredstva, prema osmolalarnosti mogu biti;
Osnovni zadatak farmaceutske industrije u razvoju i proizvodnji kontrastnih sredstva je postizanje što većeg broja atoma joda u rastvoru (sa ciljem da se što je moguće više poveća apsorpcija rendgen zračenja) uz što manji broj čestica (ili što manju osmolarnost) što zahteva vezivanje više atoma joda za jedan organski molekul nosioca.
Miren - Kostanjevica (općina)
Općina Miren - Kostanjevica (slovenski: Občina Miren - Kostanjevica) je jedna od 212 slovenskih općina od 4.835 stanovnika, administrativni centar općine je gradić Miren.
Geografske karakteristike
Općina Miren - Kostanjevica leži na jugozapadu Slovenije, na zapadu Vipavske doline, odmah do talijanske granice, na površini od 62.8 km² na kojoj se prostire 16 naselja.
Naselja Općine Miren - Kostanjevica
Bilje, Hudi Log, Korita na Krasu, Kostanjevica na Krasu, Lipa, Lokvica, Miren, Nova vas, Novelo, Opatje selo, Orehovlje, Segeti, Sela na Krasu, Temnica, Vojščica, Vrtoče
Up in the Air
Up in the Air se može odnositi na:
Kontrastno sredstvo
Viskoznost
Praćenje proticanja tečnosti kroz cevaste organe pokazuje da se svi delovi tečnosti ne kreću istom brzinom, na šta u većoj utiče i viskoznost. Viskozitet zavisi o unutrašnjem trenju među česticama unutar neke tečnosti. Visoku viskoznost imaju ulja, mazut, sirupi, med i slično. Tečnosti sa niskom viskoznošću su voda, alkohol, benzin... Viskoznost se meri u mPa x s (stara jedinica cP= centipois).