cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Münsterhausen
Minsterhauzen je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 34 opštinska središta okruga Gincburg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 2.003 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9774160.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Gincburg Minsterhauzen se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Gincburg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 492 metra. Površina opštine iznosi 18,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.003 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 108 stanovnika/km².
Robinson, Kansas
Robinson je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 234, što je 18 (8,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Hampstead, North Carolina
Hampsted je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Severna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.083.
Portone, Frosinone
Portone je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 153 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 163 m.
Američki dolar
Američki dolar (The United States Dollar) je zvanična valuta Sjedinjenih Američkih Država (u daljem tekstu Sjedinjene Države ili U.S.). Takođe je rasprostranjen kao rezervna valuta u nekim drugim zemljama u svijetu. Trenutno izdavanje dolara kontrolišu Federalne Rezerve (Federal Reserve Banking system). Simbol koji je najčešće u upotrebi za američki dolar je znak dolara ($). ISO 4217 kod za američki dolar je USD; američki dolar je takođe označen kao US $ od strane Međunarodnog monetarnog fonda. U 1995. godini preko 380 milijardi dolara u američkoj valuti je u upotrebi, od toga dvije trećine van Sjedinjenih Država. A od aprila 2004. godine gotovo 700 milijardi dolara je u opticaju i to još uvijek dvije trećine van Amerike.
Sjedinjene Države su jedna od nekoliko zemalja koje koriste naziv dolar za svoju valutu. Nekoliko zemalja koriste američki dolar kao svoju zvaničnu valutu, a u mnogima se dolar upotrebljava kao dozvoljeno sredstvo plaćanja. Amerikanci često koriste i riječ bak (buck) za dolar. Ovaj termin je nastao prilikom trgovine kožama u kolonijalno doba. Grand (u prevodu veliki, najvažniji), nekada u obliku skraćenice g, je uobičajeni izraz za iznos od 1000 od više valuta u svijetu, pa tako i za američki dolar.
Podjela
Američki Dolar se sastoji od 100 centi (cents, simbol-¢). Američki Dolar se dalje dijeli na:
Kovanice (coins):
Ostale podjele dolara su na 1000 mila (milles); a pored toga postojao je naziv orao (eagle) za novčanicu od deset dolara. Međutim samo su centi u svakodnevnoj upotrebi kao dijelovi dolara; «dime» se odnose na novčić iste denominacije (10 centi), a «orao» i «mila» su nepoznati većini Amerikanaca; mada se mile ponekad spominju prilikom obračunavanja poreza. Kod novca koji je trenutno u opticaju, denominacije vrijednosti jednog dolara ili manje se emituju kao U.S. novčići (U.S. coins), dok se denominacije jednake ili vece vrijednosti od jednog dolara emituju kao novčanice Federalnih rezervi (Federal Reserve notes). (I novčić i novčanica od jednog dolara su danas u opticaju, ali se nešto više koristi novčanica.) U prošlosti papirne novčanice su povremeno izdavane i za vrijednosti manje od dolara (frakciona valuta– fractional currency, dok su zlatni novčići znali biti upotrebljavani i za vrijednosti od 20 dolara. U.S. novčići su proizvedeni od strane Kovnice Sjedinjenih Drzava (U.S. Mint). U.S. novčanice se printaju Birou za graviranje i printanje (Bureau of Engraving and Printing) za Federalne rezerve, jos od 1914. godine. U početku su to bile novčanice velikih dimenzija. Od 1928. počeli su ih printati kao novčanice malih dimenzija iz razloga koje ćemo navesti nešto kasnije.
Novčanice vrijednosti preko 100$ su se prestale printati od 1946. godine, a zvanično su povučene iz opticaja 1969. godine. One su uglavnom bile korištene ili u međubankarskim transakcijama ili od strane organizovanog kriminala. I posljednja njihova upotreba je zaustavljena naredbom Predsjednika Ričarda Niksona (Richard Nixon) godine 1969. Sa prednostima koje pruža elektronsko bankarstvo prestale su biti neophodne. Novčanice u vrijednosti od 500$, 1000$, 5000$, 10000$ i 100000 $ su sve bile proizvedene u jedno vrijeme.
U.S. novčići ili kovanice
U normalnoj upotrebi su novčići denominacije 1¢ (penny), 5¢ (nickel), 10¢ (dime), 25¢ (quarter), 50¢ (pola dolara, rjeđe se koristi), i $1 (rjeđe se koristi). Novčanice su denominacije $1, $2 (rjeđe se koristi), $5, $10, $20, $50, i $100. Dolarski novčići nikada nisu bili naročito popularni u Sjedinjenim Državama. Srebrni dolar se koristio od 1794. pa sve do 1935. godine uz par kraćih perioda nekorištenja; niklo-bakarni dolar iste veličine kao prethodni kovan je u periodu 1971-1978. Dolarski novčić Entoni Suzan (Susan B. Anthony) je predstavljen u 1979. godini. Pokazao se kao nepopularan jer je često bio brkan sa novčićem od 25¢, zbog približne veličine, izglodane ivice i slične boje. Kovanje ovog novčića je brzo obustavljeno, ali je, kao i svi prethodni U.S. novčići, ostao u upotrebi kao zakonsko sredstvo plaćanja. U 2000. godini novi novčić od $1 sa likom Sacagawea je predstavljen, i na ovom novčiću su ispravljene neke od grešaka Entonijinih dolara, pa su tako novčići dobili glatke ivice i zlatnu boju. Kako god ni ovaj novčić nije uspio dostići popularnost novčanice od $1 i rijetko se koristi. Bacimo li pogled u prošlost, vidjećemo da su Sjedinjene Države kovale i novčiće drugih denominacija od 1793. godine. 0,5¢, 2¢, 3¢, 20¢, zatim $2.50, $3.00, $5.00, $10.00, i $20.00. Tehnički ovi novčići se još uvijek mogu koristiti kao legalno sredstvo plaćanja u nominalnom iznosu (iznosu koji je naznačen na samom novčiću), ali oni ipak vrijede mnogo više onima koji se bave numizmatikom (sakupljanjem novčića).
Mane U.S. novčića
Za razliku od većine valuta vrijednost na U.S. novčićima nije ispisana brojem. Umjesto toga vrijednost je napisana engleskim riječima, što predstavlja potencijalni problem za strane posjetioce koji lošije govore engleski. Pored toga ovi natpisi ne slijede pravilno obrazac opisa vrijednosti u centima. Poslije «jednog centa» i «pet centi» dolazi «jedan dajm» (vrijedi 10 centi), «četvrt dolara» (25 centi), i «pola dolara» (neuobičajeno ali se javlja, vrijedi 50 centi). Ovo sve zahtijeva poznavanje ovih pojmova. Posjetioci generalno moraju naučiti i kolokvijalne nazive penija, niklenog (novčića od 5 centi) i četvrtine. Iz istorijskih razloga, veličina ovih novčića ne raste u skladu s porastom njihove vrijednosti. I jedan cent (peni), i pet centi (nickel), su veći od novčića od deset centi (dajm), a novčić od pola dolara je veći od trenutnih novčića vrijednosti jednog dolara (onih sa likom Entoni Suzan i likom Sacagawea).
Historija
Dolar je jednoglasno izabran za valutu Sjedinjenih Država 6. jula 1785. godine. Ovo je bilo prvi put da je nacija prihvatila decimalni sistem valute. Do 1974. godine vrijednost U.S. dolara je povezivana sa zlatom, srebrom, ili kombinacijom ovo dvoje. Od 1792. do 1873. U.S. dolar je bio slobodno vezan za oboje i zlato i srebro, i to u odnosu ovo dvoje od 15:1, u sistemu poznatijem kao bimetalizam. Kroz više zakonskih izmjena od 1873. do 1900. srebro je gubilo na značaju, sve dok 1900. godine kada je formalno usvojen zlatni standard. Zlatni standard, uz par izmjena, opstao je do 1971. godine.
Bimetalizam
Zakon Sjedinjenih Država o kovanju novca iz 1792. godine uspostavio je Kovnicu Sjedinjenih Država i postavio sljedeću definiciju dolara (slijedi približan prijevod). Dolari ili jedinice – svaki pojedinačno će da budu vrijednosti Španskog dolara, i sadržavaće 24,06 grama čistog, ili 26,96 grama standardnog srebra.
Takođe je određen kurs po kojem će se razmjenjivati čisto srebro i čisto zlato i on je iznosio 15:1. Prema tome vrijednost dolara je bila definisana kao količina od 24,06 grama čistog srebra, ili 1,6 grama čistog zlata i sam novac je mogao biti razmijenjen u kovnici ili za srebro, ili za zlato, i to u odnosu od 15:1. Ovaj standard, poznatiji kao bimetalizam, bio je na snazi kroz veći dio 19-tog stoljeća.
U 1834. godini usljed pada vrijednosti srebra odnos od 15:1 je promijenjen na odnos 16:1. Ovo je dovelo do toga da je novi U.S. dolar imao podlogu od 1,5 grama zlata, dok je prethodni kurs iznosio 1,6 grama za dolaz. Ova promjena vrijednosti je izazvala devalvaciju dolara, prvu u istoriji, i smanjila je njegovu vrijednost podloge u zlatu za oko 6%.
Otkriće velikih nalazišta rude srebra u Zapadnim U.S. krajem 19. vijeka, izazvalo je političke kontroverze. S jedne strane su stajali interesi zemljoradnika čije stavove je zastupala U.S. Greenback Party (Partija Zelene pozadine – doslovno prevedeno). Oni su se zalagali za zadržavanje bimetalizma, uz inflaciju, što bi olakšalo vraćanje dugova zemljoradnicima. Na drugoj strani bili su bankarski i komercijalni interesi iz istočnih dijelova U.S. koji su se zalagali za jaki novac i prelazak na zlatni standard. Ova debata podijelila je Demokratsku Stranku u 1896. Dovela je i do čuvenog «prelaz na zlato» govor koji je održao William Jennings Bryan i koji je, moguće, inspirisao mnoge dijelove Čarobnjaka iz Oza.
1878. godine donesen je Bland-Allison zakon da obezbijedi slobodno kovanje srebra. Ovaj zakon zahtijevao je od vlade da mjesečno obezbijedi srebrnih poluga u vrijednosti između 2 i 4 miliona dolara, po tržišnim cijenama, i da od tog srebra iskuje srebrne dolare. Ovo je, ustvari, bio poticaj za politički uticajne proizvođače srebra.
Zlatni standard
Bimetalizam, kao standard, postojao je do 14. marta 1900. godine, kada je donesen Zakon o zlatnom standardu koji je određivao da će dolarska vrijednost iznositi 1,67 grama zlata, i da će to biti standardna jedinica vrijednosti, a da će sve novčanice ili novčići izdavani od strane Sjedinjenih Država održavati vrijednost ovog tečaja.
U martu 1968. godine pokušaji da se održi propisana cijena zlata na slobodnom tržištu, napušteni su. Počeo je dvoredni sistem. U ovom sistemu sve transakcije zlata centralnih banaka bile su izolovane od slobodnih tržišnih cijena. Centralne banke mogle su trgovati međusobno zlatom po dotadašnjoj propisanoj cijeni, ali nisu smjele trgovati na slobodnom tržištu. Na slobodnom tržištu moglo se trgovati prema važećim realnim cijenama (cijenama koje su se određivale ponudom i potražnjom), i ne bi se intervenisalo protiv toga. Cijene na tržištu su odmah skočile na $1,383 za gram zlata (1,383 $/g). Cijene su se potkraj 1969. godine nakratko vratile na staro, da bi ubrzo nakon toga cijena zlata započela postojani rast. Ova cijena plafon je dostigla krajem 1972. godine (2,29 $/g). Do tog vremena pojavile su se i slobodne kursne liste po kojima se zlato razmjenjivalo i van slobodnog tržišta, što je de facto ukazivalo na prestanak važenja Bretton Woods ugovora. Dvoredni sistem je napušten u novembru 1973. godine. Do tada cijena zlata je narasla na (3,22 $/g).
U ranim sedamdesetim, inflacija izazvana rastućim cijenama uvoznih dobara, naročito nafte, i povećana budžetska potrošnja zbog vijetnamskog rata, a koja nije praćena odgovarajućim rezovima troškova u drugim oblastima, kombinovana sa trgovinskim deficitom, dovela je do toga da je dolar vrijedio manje nego zlato koje mu je služilo kao podloga.
U 1972. godini Sjedinjene Države su odredile vrijednost dolara od $1,22 po gramu zlata. Zato što su druge valute vrednovane preko U.S. dolara, ovo je stvorilo zabunu i neke poremećaje na tržištu valuta. Od 1975. godine Sjedinjene države su pustile da se vrijednost dolara odredi na slobodnom tržištu. S ovim potezom vrijednost dolara je po prvi put u historiji određivana slobodnim kursom.
thumb|600px|center|Grafikon kretanja vrijednosti dolara
Ubrzo nakon što je, u ranim sedamdesetim, cijena zlata počela sa svojim rastom, cijene drugih dobara kao što je nafta također su počele da rastu. Dok su cijene drugih dobara bile prilično nestalne i promjenjive, odnos između cijena nafte i zlata ostao je uglavnom sličan u devedesetim, kao što je to bio u šezdesetim, sedamdesetim i osamdesetim.
Bojeći se pojave ekonomije bazirane na novčićima sa zlatnom podlogom i slobodnim određivanjem vrijednosti, odvojene od centralne banke, i sa nadolazećom prijetnjom kolapsa U.S. dolara vlada Sjedinjenih Država odobrila je nekoliko promjena u trgovini putem COMEX-a. Ove promjene rezultirale su naglim padom opadanja obima trgovine plemenitim metalima od 1980 naovamo.
U septembru 1987. godine, američki sekretar finansija u administraciji predsjednika Regana James Baker, načinio je prijedlog za MMF (Međunarodni monetarni fond) da se načini korpa roba (uključujući i zlato) koja će služiti kao referentno mjerilo prilikom određivanja vrijednosti svjetskih valuta. Međutim krah tržišta dionica u oktobru 1987. godine, praćen iranskim skandalom udaljio je administraciju od tih planova, i povoljan politički momenat je bio propušten. Maja 2004. godine aktiva rezervi Sjedinjenih Država iznosila je $11,045,000,000 u zlatu (koje je vrjednovano 1.36 $/g).
Dekretni novac*
(*Prijevod američke riječi fiat je naredba, dekret. «Fiat money» je riječ koja stoji u wikipediji na engleskom, i predstavlja novac za koji se ne garantuje određena isplatna vrijednost, kao što je to bilo ranije, već je taj novac određen kao sredstvo plaćanja dekretom države ili odgovarajuće državne institucije, ali država ne garantuje isplatu nominalne vrijednosti donosiocu. U ovom tekstu ćemo ga označavati kao dekretni novac.)
Danas je, kao i mnoge valute u svijetu, i dolar dekretni novac bez ikakve unutrašnje vrijednosti i bez odgovarajuće pozadine u zlatu ili košari roba odgovarajuće protivvrijednosti, ali ljudi su nagovoreni (ili im je određeno) da ga koriste.
Godine 1963. riječi «biće plaćeno donosiocu po zahtjevu» su povučene sa svih novoštampanih novčanica. Zatim je 1968. godine zamjena starih novčanica s tim natpisom za zlato ili srebro, zvanično okončana. Zakonom o kovanicama iz 1965. godine uklonjeno je svo srebro iz novčića od četvrt dolara i iz dajm-ova (novčića od 10 centi), koje su su bile do 90 %-tno od srebra. Ostala je zakonska odredba koja je dozvoljavala da novčići sadrže do 40% srebra, ali je kasnije i ova odredba povučena, i današnji novčići nemaju u sebi ni trun srebra.
Važno je napomenuti da su sve novčanice izdate od 1861. godine naovamo, priznate od vlade kao legalno sredstvo plaćanja u njihovoj nominalnoj vrijednosti, iako nisu zamjenjive za zlato ili srebro, jer je taj vid obaveze prestao važiti poslije 1968. godine. Neke od tih novčanica imaju veoma visoku vrijednost za numizmatičare. Jedini izuzetak od ovog pravila su novčanice od $10,000 isplative u zlatu, serija 1900, koje su nenamjerno puštene u promet zbog požara 1935. godine. Jedna kutija ovih novčanica je doslovno bačena kroz prozor. Za ovaj set novčanica se ne računa da je u prometu, i ustvari računa se kao ukradeno vlasništvo. Ipak čini se da vlada i nije previše zabrinuta zbog njih, pošto su sve novčanice te vrijednosti otkazane i prema tome van prometa. Njihova unutrašnja vrijednost je ništavna, a njihova kolekcionarska vrijednost iznosi, prema gruboj procjeni, oko $1,000.
Prema podacima Biroa za graviranje i printanje, od 31. jula 2000. godine $539,890,223,079 ukupno je bilo u svjetskoj cirkulaciji, od čega $364,724,397,100 vrijednosti u novčanicama od $100. Procjenjuje se da kada bi, računajući od septembra 2004. godine, sve zlato koje drže Sjedinjene Države (8 140 Mg – 8 140 tona) bilo ponovo upotrijebljeno kao podloga za izdate novčanice dolara ($733,170,953,704) zlato trebalo biti cijene od 90 $/g.
Zelembaći
Federalna vlada je za vrijema američkog građanskog rata počela s izdavanjem novčanica, čija su podloga bili španjolski dolari. Kako fotografska tehnika tog doba nije mogla raditi slike u boji, odlučeno je da pozadina dolarske novčanice bude u nekoj boji (samo ne crnoj). Izbor je pao na zelenu, pošto ona simbolizira stabilnost. Novčanice su postale poznate kao "greenbacks" (u prevodu nekih naših autora zelembaći, tako da i ovdje koristimo taj prevod) zbog boje pozadine, a s njima je započela tradicija da se američke novčanice štampaju sa zelenom podlogom. Za razliku od mnogih drugih valuta, američke novčanice uvijek se štampaju u istoj boji (crnoj sa zelenom pozadinom i zelenim prelivima preko crne), ne računajući jedva primjetne prelive drugih boja na novijim novčanicama od $20 i $50. Novčanice Federalnih rezervi su se štampale u istoj boji veći dio 20-tog vijeka, iako starije novčanice zvane srebrne imaju plave prelive naprijed, a «United States notes» (novčanice Sjedinjenih Država) crvene prelive naprijed.
Godine 1929. veličina novčanica je standardizovana (što je dovelo do 25%-tnog smanjenja njihove tadašnje veličine). Moderne U.S. novčanice, bez obzira na denominaciju, široke su 66.3 mm, duge 156 mm, a debljina im je 0.109 mm. Novčanica teži otprilike jedan gram, i troškovi njene proizvodnje su oko 4,2 centa po komadu.
Mikroprintanje, i sigurnosna nit uvedeni su u seriji 1991. Druga serija, započeta 1996. godine, uvela je sljedeće novine: veći portret, pomjeren iz centra, da bi se dobilo više mjesta za vodeni žig. Vodeni žig, smješten desno od portreta, prikazuje istu sliku kao i portret. Vidljiv je samo ako se zadrži pod svjetlom, i dugo je predstavljao jednu od glavnih zaštitnih mjera većine glavnih valuta. Sigurnosna nit daje crveni odsjaj pod ultraljubičastim svjetlom, i pozicionirana je drukčije na novčanicama različitih denominacija. Tinta koja mijenja boju ako se posmatra iz različitih uglova. Pojavljuje se na rednom broju u donjem desnom uglu prednje strane novčanice. Mikroprintanje na rednom broju u donjem lijevom uglu, kao i na kaputu Benjamina Franklina (Bendžamin Frenklin). Printanje koncentrisanim finim linijama u pozadini portreta i na zadnjem dijelu novčanice. Ovaj način printanja je veoma teško kopirati.
Novčanica od $50 iz juna 1997. sadrži veliki tamni broj sa svjetlijom pozadinom sa zadnje strane novčanice, tako da olakša ljudima da raspoznaju denominaciju. Novčanica od $20 iz 1998. sadržavala je nove mogućnosti za mašinsko registrovanje, što je trebalo olakšati registrovanje na skener uređajima. Sigurnosna nit svijetli zeleno pod svjetlošću i "USA TWENTY" kao i zastava su otprintane na niti, dok je broj 20 otprintan ispred polja sa zvijezdama na zastavi. Mikroprintanje je izvedeno na donjem lijevom uglu slike, kao i na donjem lijevom uglu prednjeg dijela novčanice. Kako je od 1998. godine novčanica od $20 bila najviše falsifikovana od svih novčanica, od 13. maja 2003. godine, Trezor je odlučio da će predstaviti nove boje na toj novčanici, što je bilo po prvi put da novčanice sadrže drugu boju, osim crne ili zelene, još od 1905. godine. Potez je bio više namijenjen suzbijanju falsifikovanja, nego tome da poveća vizuelnu razliku između novčanica različite denominacije. Glavne boje svih novčanica ipak su i dalje crna i zelena, a druge boje su prisutne samo kao sporedne i to na manje važnim elementima novčanice. Ovo predstavlja kontrast Euru i drugim valutama, čije se novčanice različitih denominacija upadljivo razlikuju.
Nove novčanice od $20 procirkulisale su 9. oktobra 2003. godine, a nove $50 novčanice 28. septembra 2004. godine. Nove $10 novčanice će biti predstavljene u 2005. godini, dok će one od $100 vjerovatno biti redizajnirane, samo datum za to još nije određen. Svaka će imati dodatne elemente drugih boja, s tim da će primarne ipak ostati zelena i crna. Trezor najavljuje da će osavremenjavati novčanice i njihov dizajn svakih 7-10 godina, da bi se efikasnije suprotstavili falsifikatorskim pokušajima.
Neke od zaštitnih tehnika koje se upotrebljavaju danas su plave i crvene zaštitne niti (pogledajte dolar izbliza), broj u donjem desnom uglu mijenja boju iz zelene u zlatnu ako se posmatra pod drugim uglom, i postojeći vodeni žig kojim je napisano US # (ovo # predstavlja bilo koji broj), a mnoge novčanice sadrže sliku, rađenu vodenim žigom, koja predstavlja neku historijsku ličnost. «Stabilnost ekonomije neke zemlje moguća je samo ako imamo stabilnost njene valute. A da bi podržali stabilnost naše valute ona mora biti prihvaćena kao legalno sredstvo plaćanja i falsifikovanje se mora suzbiti.» Ovo je rekao CEO (skraćenica u engleskom jeziku za nekoga ko zauzima šefovsku ili direktorsku poziciju, dakle izvršni menadžer) Federalnih Rezervi Alan Greenspan (Alan Grinspen) na ceremoniji predstavljanja novog dizajna novčanice od $20. Zadnji redizajn novčanice u bliskoj prošlosti desio se 1996. godine.
Mane dolarskih novčanica
Uprkos relativno kasno načinjenim izmjenama na dizajnu koje su za cilj imale da spriječe falsifikovanje, kritičari kažu da je ono još uvijek dosta lahko izvedivo. Mogućnost reproduciranja boja kod modernih printera i njihova dostupnost svima značajno olakšavaju posao falsifikatorima. Predlaže se uvođenje holografskih crta na novčanice, kao što je urađeno kod većine drugih novčanica, npr. Kanadskog dolara, švajcarskog franka, ili eura, i što bi bilo mnogo teže i skuplje oponašati. Druga tehnika koja bi se mogla koristiti je razvijena u Australiji i usvojilo je nekoliko zemalja, štampanje polimerskih (plastičnih) novčanica.
Doduše američki dolar i nije toliko ranjiv kao što je prema mišljenju tih kritičara. Dvije najbitnije komponente novčanice papir i tinta posebnog su sastava i pravljene su po specijalnim recepturama koje se čuvaju kao tajna. Teksture koje taj papir i tinta u kombinaciji proizvode, teške su za oponašati bez određene opreme i materijala. Dolar opet ostaje dosta nesigurniji od drugih valuta, i dok u bankama postoje uređaji koji su u stanju razlikovati pravu tintu i papir od lažnih, ta sigurnost se gubi na nižim razinama (u prodavnicama, na ulici i sl.).
Neke druge kritike spominju to da je novčanice različitih denominacija teško razlikovati, jer su sve istih dimenzija. Zastupnici osoba sa slabim vidom i slijepih osoba predlažu da bi se na dizajnu novčanica trebalo naći mjesta i za oznake na brajevom pismu, što bi olakšalo raspoznavanje novčanica osobama oštećenog vida. Neke od takvih osoba tvrde da dolare uspijevaju raspoznati po osjećaju, dok se drugi oslanjaju na čitače novčanica.
Većina drugih novčanica, kao euro, su različitih veličina i boja za različite denominacije. To je korisno, i to ne samo slijepim osobama. Tako se teško može desiti da se novčanica veće vrijednosti zamijeni za onu manje vrijednosti, što se u Sjedinjenim Državama često dešava, naročito turistima, pošto su oni manje upoznati sa detaljima koji čine razliku između novčanica različitih vrijednosti.
S druge strane mnoge valute drugih zemalja imaju neke zajedničke osobine, koje nema U.S. dolar, a koje pomažu slijepima. Tako kanadski dolar ima izbočene tačke na gornjem desnom dijelu novčanice, i njihov broj zavisi od vrijednosti novčanice. Zatim različita veličina novčanica, osim pomoći slijepima, pomaže i u borbi protiv jedne vrste falsifikovanja, kojoj je U.S. dolar podložan. Falsifikatori mogu jednostavno izbijeliti novčanicu manje denominacije (obično onu od jednog dolara), i poslije je preštampati dodajući joj veću vrijednost (obično 100 dolara). Kao protivudarac vlada Sjedinjenih Država predlaže da se novčanice rade u dvije dimenzije. Tako bi novčanice od $1 i $5 bile za jedan inč (oko 2,5 cm) kraće u dužinu, i pola inča (oko1,25 cm) kraće u visinu. Tako bi dobili dvije dimenzije novčanica za šest denominacija. Ipak ovo dvodimenzionalno štampanje novčanica, umjesto povećavanja dimenzije s povećanjem vrijednosti, ne bi doprinijelo tome da slijepci bolje razlikuju novčanice.
Internacionalna upotreba
Dolar se koristi i kao standardna jedinica vrijednosti za neka dobra kojima se trguje na svjetskim tržištima, poput nafte i zlata. A čak i kompanije koje imaju malo direktnih dodira sa Sjedinjenim Državama, poput evropskog Airbus-a (Eirbas-a), izlistavaju svoju ponudu i prodaju svoje proizvode u dolarima.
U sadašnjosti dolar je još uvijek najčešće korištena rezervna valuta, najviše čuvana u novčanicama denominacije $100. Veći dio novčanica dolara ustvari je u prometu van Sjedinjenih Država. Ugledni ekonomist Paul A Samuelson objašnjava da tolika potražnja za dolarom, omogućava Sjedinjenim Državama da i dalje održavaju veliki vanjskotrgovinski deficit, bez potrebe da poduzimaju mjere kao što su obaranje vrijednosti valute, ili ograničavanje uvoza.
Nedugo nakon što je predstavljen euro (€; ISO 4217 kod EUR) i nakon što je pušten u opticaj 2002. godine (jer je euro neko vrijeme prije toga bio obračunavan na računima, ali novčanice nisu bile puštene u promet), vrijednost dolara je započela svoj konstantni pad na svjetskoj sceni. Nakon što je vrijednost eura počela da raste od marta 2002. godine a deficit budžeta Sjedinjenih Država počeo se povečavati. Do kraja 2004. godine dolar je pao na svoju najnižu vrijednost prama drugim valutama, naročito prema novom rivalu euru. Euro je narastao na oko $1.36 /€ (odnosno 0.74 €/$) po prvi put krajem decembra 2004. godine, što je činilo veliku razliku u odnosu na njegovu nisku vrijednost iz prvih mjeseci 2003 godine ($0.87/€).
Porijeklo imena dolar
Američki dolar je dobio ime po španskom dolaru (a ova riječ vuče porijeklo od riječi talir). Španski dolar tog vremena, srebrni novčić, bio je široko rasprostranjen u u Sjevernoj Americi za vrijeme Američke revolucije. Iako su privatne banke izdavale valute kojima je podlogu činio španski dolar, federalna vlada nije to činila sve do Američkog građanskog rata.
Dolar je u stvari bila engleska reč za talir. Španski novčić od osam reala, poznat i pod nazivom "osmak" ("pieces of eight",) po veličini (prečnik oko 40mm i težina oko 28g) je odgovarao talirima koji su u to vreme bili kovani u celoj Evropi, pa su ga američki kolonisti prosto zvali "španski talir" tj "spanish dollar." (Da bi ga razlikovali od npr holandskih talira tj. dolara.) Sami Španci su ga zvali ili "ocho reales" ili prosto "peso", što znači težak. Španski dolar je bio legalno sredstvo plaćanja u SAD sve do 1858. godine
Simbol dolara
Porijeklo simbola "$" objašnjavano je na različite načine. Najčešće prihvaćena teorija, prema Birou za graviranje i printanje, je da je znak rezultat prelaza od meksičkog ili španskog "P's", znaka za pezos, ili pjasters, ili djelimični znak za osmicu. Teorija izvedena iz proučavanja starih rukopisa objašnjava da je "S" postepeno počelo biti pisano preko "P", čime se dobio znak koji je sličan današnjem "$". Bio je široko korišten prije uvođenja američkog dolara 1785. godine. Simbol dolara sa dvije vertikalne linije je povremeno u upotrebi. Ovim se pokušava ojačati tvrdnja da su slova "U" i "S", simbol za Sjedinjene Država, ustvari kreirala znak dolara, ali zagovornici te tvrdnje zaboravljaju da je taj znak bio široko rasprostranjen još u doba dok su trinaest kolonija bile u sastavu Britanije.
Domagoj Abramović
Domagoj Abramović (Zagreb, Hrvatska, 1. travnja 1981.) je hrvatski nogometaš koji trenutno nastupa za HNK Goricu, klub iz 2. HNL.
Klupska karijera
Abramović dolazi u NK Dinamo Zagreb kao osmogodišnjak, te je za klub postigao preko 100 golova u različitim dobnim razinama. U prvoj momčadi Dinama debitira 1998. kao 17-togodišnjak. Bila je to utakmica Lige prvaka u Maksimiru protiv solunskog Olympiakosa. Abramović je u igru ušao kao zamjena Mihaela Mikića.
Svoj debi u HNL-u dugo je čekao, a priliku je dobio 2000. u utakmici protiv Cibalije gdje je postigao dva gola. Ipak, nije priključen prvoj momčadi nego odlazi na posudu u drugoligašku momčad, Croatiju Sesvete. Nakon uspješne sezone u Croatiji (2001./02.), Dinamo ga vraća natrag.
Sljedeće sezone (2002./03.), za klub nastupa u devet prvenstvenih utakmica, svih devet kao rezerva. Nakon toga odlazi u Cibaliju gdje se nada da će igrati više.
Nakon sezone provedene u Cibaliji, odlazi u BiH gdje potpisuje za NK Široki Brijeg. Tamo postaje vodeći strijelac kluba te dovodi Široki do naslova prvaka 2004. Novi naslov prvaka sa Širokim, Abramović osvaja 2006. Nakon četiri sezone provedene u Širokom Brijegu, 2007. Abramović se vraća u Hrvatsku i Zagreb, ali ovaj puta u Lokomotivu. U to vrijeme Lokomotiva Zagreb bila je trećeligaška momčad u kojoj su nastupali rezervni igrači Dinama koji u matičnom klubu nisu dobili priliku ili su poslani na "kaljenje". Nakon sezone provedene u Lokomotivi, Abramović odlazi na sjever Europe, u finski Inter Turku.
Nakon osvajenog naslova, Abramović napušta Skandinaviju te odlazi u Grčku. Tamo je nastupao za niželigaše Thrasyvoulos Fylis, Olympiakos Volos i Pierikos. Nakon toga Abramović se vraća u finski Inter Turku gdje provodi sezonu 2011./12.
Reprezentativna karijera
Abramović je natupao za sve mlade reprezentativne uzraste - U-15, U-17, U-18, U-19, U-20 i U-21. S mladim reprezentacijama nastupao je na tri Europska prvenstva (1998. s uzrastom do 16 godina; 2000. s uzrastom do 18 godina; 2004. s uzrastom do 21. godine).
Cao Chong
Bio je Cao Caov omiljen sin i potencijalni nasljednik, ali se razbolio i umro u dobi od nepunih 13 godina. Cao Caov nasljednik je tada postao Cao Pi.
Aleksandar Bećić
Aleksandar Bećić je novinar, pisac, publicista, PR menadžer.
Rođen je 1967. u Čačku, gde je završio osnovnu i srednju školu. Prvi novinski tekst objavio je u Novim omladinskim novinama pod nazivom "Ljudine ne ljube anđele".
Karijeru je počeo 1986. u Sarajevu, kao reporter radija Sarajevo 202. Tokom studija žurnalistike na FPN Veljko Vlahović radio je na Radio Sarajevu, TV Sarajevo i studentskom magazinu Valter, kao i u magazinu Valter Express. U to vreme bavio se i novinskom ilustracijom. U rodnom Čačku je od 1993. do 1998. radio na TV Galaksija 32.
Potom se seli u Sarajevo, gde radi na Radiju FERN (projekt OEBS/OSCE radio mreže za celu BiH), koji prerasta u BH Radio 1. Karijeru nastavlja u Radiju Slobodna Evropa. Iz Sarajeva dolazi u Beograd 2003. gde je saradnik više dnevnih i nedeljnih novina, dopisnik Dnevnog Avaza i Radija 101 Zagreb. Posle dve godine prelazi u Kraljevski dom Karađorđevića na mesto Šefa PR službe. Od 2010. obavlja dužnost PR-a kompanije Kurir koju napušta u aprilu 2012. Godinu dana kasnije pokreće svoj portal KOLUMNISTA, koji za kratko vreme stiče respektabilan broj čitalaca.
Aleksandar Bećić je autor nekoliko romana ("Svi naši razvodi i ostale porodične priče" (objavljen 2012), "Prvi čin" (zakazan za objavljivanje u martu 2014) "Evo zašto te volim", "Treća komanda", "Dan kada se nisam probudio") i drama ("Sin domaćeg izdajnika", "Telefon", "Znam da ti ne trebam"). Trenutno radi na razvoju nekoliko novih specijalizovanih internet portala.
Champniers-et-Reilhac
Šanijers et Rejak je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Dordonja koja pripada prefekturi Nonron.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 533 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 26 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 20,4 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 298 metara (maksimalnoj 360 m, a minimalnoj 185 m).
Greko (mitologija)
Kasnija predanja
Prema Stefanu Bizantincu, Greko je bio sin Tesalov. Prema Vergiliju, Latin je bio Grekov brat. Helensko pleme Graikâ (Graikoi), prema legendi, nazvano je po njemu. Oni su bili među prvim Helenima koji su osnivali kolonije u Italiji, pa je po njima nazvana i oblast Velike Grčke. Latini su taj naziv koristili za sve Helene jer su prvi Heleni s kojima su došli u dodir bili upravo oni koji su pripadali plemenu Graikâ.
Arijan Ademi
Arijan Ademi (Šibenik, 29. svibnja 1991.) je hrvatski nogometaš albanskog podrijetla koji trenutačno igra za Dinamo Zagreb. Igra na položaju veznog igrača. 2014. godine se odlučio zaigrat za Makedoniju.
Klupska karijera
Počeo je u mlađim uzrastima HNK Šibenika, a 2007. godine je zaigrao za seniorski sastav. Nakon HNK Šibenika, s kojim je igrao u finalu hrvatskog nogometnog kupa 2010. godine i gdje je bio standardni prvotimac te najmlađi kapetan kluba u povijesti, Arijan Ademi je 28. svibnja 2010. prešao u NK Dinamo Zagreb.
U siječnju 2012. odlazi na posudbu u Lokomotivu Zagreb, ali je u lipnju 2012. godine vraćen u Dinamo.
Reprezentativna karijera
Igrao je za Hrvatske nogometnu reprezentaciju do 18, do 19, do 20 i do 21 godine, a bio je član A reprezentacije. Nakon nepozivanja na SP 2014. u Brazilu od strane Hrvatske, Ademi se odlučio 2014. godine zaigrat za Makedoniju.
Klupska
Dinamo Zagreb
Fratte, Pescara
Fratte je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 129 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 571 m.
Jakov Blažević
Jakov Blažević (Bužim, kod Gospića, 24. mart 1912 — Zagreb, 10. decembar 1996), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik SFRJ i SR Hrvatske, junak socijalističkog rada i narodni heroj Jugoslavije. Od 1974. do 1982. godine obavljao je funkciju predsednika Predesedništva Socijalističke Republike Hrvatske.
Biografija
Još u gimnaziji je pristupio revolucionarnom radničkom pokretu, gde je 1928. primljen u članstvo Komunističke partije Jugoslavije. Na fakultetu je aktivno radio u studenskom revolucionarnom pokretu, učestvujući u političkim akcijama zagrebačke partijske organizacije. Zabog revolucionarnog političkog rada bio je proganjan od policije i izvođen pred Sud u Zagrebu i Državni sud za zaštitu države u Beogradu. Godine 1931. proveo je šest meseci u zatvoru.
Posle odsluženja vojske vratio se u Zagreb, gde je rukovodio partijskom tehnikom Pokrajinskog komiteta KPJ za Hrvatsku. Ali već posle godinu dana, po zadatku Partije, odlazi u Gospić, gde kao advokatski pripravnik radi sve do početka rata. U Gospiću okuplja oko sebe radnike, omladinu i đake gospićke gimnazije i učiteljske škole, i veoma aktivno radi na stvaranju i jačanju partijskih organizacija, ne samo u Gospiću, već i na području cele Like.
Na Prvoj okružnoj partijskoj konferenciji za Liku održanoj u leto 1940. godine na Plitvičkim jezerima, Jakov je izabran za sekretara. Na Prvoj konferenciji KP Hrvatske, održanoj 25. avgusta 1940, izabran je za člana CK KPH, a na Petoj zemaljskoj konferenciji KPJ, održanoj oktobra iste godine, u Zagrebu za člana CK KPJ.
Odmah posle okupacije Jugoslavije, Jakov se posvetio organizovanju oružanog ustanka u Lici. Pod njegovim neposrednim rukovodstvom, u avgustu 1941. godine, od boraca s područja gospićkoga kotara obrazovan je gerilski bataljon „Velebit“, koji je u jesen te godine, prerastao u Prvi lički partizanski odred „Velebit“. Doprineo je formiranju i ostalih partizanskih jedinica u Lici, obrazovanju organa revolucionarne vlasti, stvaranju masovnih antifašističkih organizacija omladine i žena. Na Drugoj okružnoj partijskoj konferenciji, održanoj maja 1942. godine, izabran je za sekretara Okružnog komiteta KPH za Liku. Znajući da je Jakov jedan od glavnih organizatora ustanka i oružane borbe u Lici, italijanski Vojni sud ga je 27. marta 1943. godine osudio, u odsustvu, na smrt.
U toku rata bio je većnik AVNOJ-a i ZAVNOH-a. Od Drugog zasedanja ZAVNOH-a, održanog oktobra 1943. godine u Plaškom, rukovodio je Sudsko-pravnim odsekom ZAVNOH-a. Godine 1946. bio je glavni tužilac na montiranom procesu protiv nadbiskupa Alojzija Stepinca.
Bio je poslanik u Saboru SR Hrvatske i poslanik u Saveznoj skupštini. Član predsedništva SSRN Hrvatske. Biran je za člana CK SK Hrvatske i člana CK SK Jugoslavije. Bio je član Izvršnog komiteta CK SKH i član Predsedništva CK SKJ, član Saveta federacije i rezervni general-major JNA.
Godine 1982. se, u svojoj 70-oj godini, penezionisao i povukao iz političkog života. Umro je 10. decembra 1996. godine u Zagrebu. Bio je oženjen Verom Gerovac-Blažević, rođenom sestrom Ljubice Gerovac, narodnog heroja.
Nosilac je Partizanske spomenice 1941, Ordena junaka socijalističkog rada i drugih visokih jugoslovenskih odlikovanja. Ordenom narodnog heroja odlikovan je 27. novembra 1953. godine.
Zuiderzee
Zuiderzee [ˌzœy̯dərˈzeː], nekadašnji plitki zaljev Sjevernog mora na sjeveru Nizozemske, pretvoren tokom 20. vijeka u slatkovodno jezero IJsselmeer.
Historija
Zuiderzee je imao površinu od nekih 5000 km², a od Sjevernog mora razvajao ga je luk nekadnašnjih pješčanih sprudova iz kojih su nastali današnji Zapadnofrizijski otoci. Negdje oko 400. taj nizinski kraj naselili su Frižani, kako je upravo tad počela rasti razina mora, oni su prvi počeli graditi visoke humke (terp ili werden), zapravo prava brda koja su im služila da se za visokih voda sklone od njih. Ona su po svojim dimenzijama spadala u ondašnja velika inženjerska djela čovječanstva.
Teritorij koji je tek kasnije postao zaljev Zuiderzee još je u 1. vijeku bio jedan konglomerat slatkovodnih jezera, od kojih su centralno i najveće Rimljani zvali Lacus Flevo. Ta jezera nisu bila izravno povezana s morem, već su njihove vode oticale putem rukavaca rijeke Rajne. U kasnijim vremenima, kad je porasla razina mora (250–600) odnosno riječnih korita, centralno jezero se značajno povećalo. Razina voda drastično se povećala u 13. vijeku, ponajviše tokom velikih poplava 1219. i 1282. kada je potopljen veliki teritorij. Tada se formirao i zaljev Zuiderzee.
Već negdje oko 1000. čitavo područje Zuiderzeea bilo je potpuno ograđeno pješčanim obalnim nasipima. Oni su omogućavali kontrolu vodostaja unutar tako zaštićenog terena, a izgradnjom kanala kojima je oticao višak voda omogućena je gradnja manjih poldera. Do 1667. tehnika gradnje poldera razvila se do te mjere da je već onda bilo zamisli da se izgradi brana na ulazu u Zuiderzee. Ipak, ništa se nije poduzelo sve do katastrofalne poplave 1916. koja je ubrzala usvajanje i razradu planova koje je osmislio Cornelis Lely. Nakon tog je u periodu od 1927. do 1932. na sjevernom ulazu u Zuiderzee podignuta brana Afsluitdijk ("Prilagodljiva brana"), duga 31 km. Na taj način je od zaljeva ponovno formirano jezero nazvano IJsselmeer, odvojeno od vanjskog Waddenskog mora (dio Sjevernog mora).
Do početka 1980-ih, melioracionim radovima stvorena su četiri ogromna poldera, uglavnom poljoprivrednog zemljišta. Oni su uključivali izgradnju detaljno razrađenog sistema pumpnih stanica, obrambenih nasipa i kanala sa ustavama. Nakon svih tih radova gotovo polovica zemljišta nekadašnjeg IJsselmeera, točnije 1620 km² od ukupno 3440 km², bila je isušena. Ograđivanje IJsselmeera i smanjenje njegove površine omogućilo je također da se nekadašnja boćata voda izmjeni u pitku, zahvaljujući stalnom pritjecanju voda Rajninog rukavca IJssela. Projekt Cornelisa Lelyja ipak nije završen u potpunosti jer se 1980-ih odustalo od izgradnje petog planiranog poldera Markerwaarda.
McGehee, Arkansas
Makgihi je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Murnau am Staffelsee
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Garmiš-Partenkirhen Murnau am Štafelze se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Garmiš-Partenkirhen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 650–730 metara. Površina opštine iznosi 38,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 12.153 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 319 stanovnika/km².
Cheviré-le-Rouge
Ševire le Ruž je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Men i Loara koja pripada prefekturi Somir.
Po podacima iz 2005. godine u opštini je živelo 798 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 22,2 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 35,96 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 73 metara (maksimalnoj 104 m, a minimalnoj 30 m).
Operacija Izvor mladosti
'''Izraelski prepad na Libanon 1973. godine, također poznat i kao Operacija Izvor mladosti''' je naziv za seriju prepada koje su specijalne snage Izraelskih obrambenih snaga (IDF) u noći 9/10. aprila 1973. godine izvele protiv palestinskih ciljeva u Bejrutu i Sidonu. Glavna meta su bila trojica vodećih funkcionara Palestinske oslobodilačke organizacije (PLO) - Muhammad Youssef al-Najjar, Kamal Adwan i Kamal Nasser - koji su živjeli u Zapadnom Bejrutu. Vjeruje se kako je prepad bio dio šire kampanje, poznate kao Operacija Božji gnjev, prilikom koje su izraelske vojne snage i obavještajni operativci fizički likvidirali vodeće palestinske militante, prvenstveno one koje se, poput al-Najjara, držalo odgovornima za Münchenski masakr. Prepad je izveden uz pomoć agenata Mossada na terenu, pri čemu su se specijalci u Zapadni Bejrut infiltirali u civilnoj odjeći, a neki, poput budućeg premijera Ehuda Baraka, bili prerušeni u žensku odjeću. Sva tri funkcionara PLO su ubijeni, a izraelski specijalci su se kasnije evakuirali helikopterom. Prilikom operacije je poginulo nekoliko desetaka palestinskih militanata, nekoliko libanonskih policajaca, dva izraelska specijalca, al-Najjarova supruga kao i jedna italijanska turistkinja.
Prepad je godine 2005. prikazan u američkom igranom filmu Munich.
Linta (Madagaskar)
Geografske karakteristike
Rijeka Linta izvire na južnim obroncima niskog stjenovitog gorja kod mjesta Fotadrevo na nadmorskoj visini od 520 m.
Nakon izvora teče u smjeru jugozapada, u koritu od gnajsa i prima manje pritoke s lijeve i desne. Ispod mjesta Ejeda, prima svoje dvije najveće pritoke sa lijeve strane, rijeke Manakaralahi i Manakaravavi, koje presuše od jula do novembra. Od Ejede nizvodno, Linta ulazi na pješčanu visoravan Mahafali, gdje ima vrlo široko korito, koje gotovo potpuno presahne za sušne sezone, od aprila do decembra. Na svom putu do mora, malo zavija prema zapadu do ušća kod mjesta Androka u Indijski ocean.
Ukupna duljina rijeke Linta je 173 km, a površina njena sliva je 5 800 km²,.
Na 5 kilometara do ušća ulazi u pojas poznat kao Ešarpa Fenambosi, veliki nanos pijeska visok 180 m, za koji se pretpostavlja da je možda nanesen nekim megatsunamijem. Tu postoje unutar korita rijeke bunari, sa vjetrenjačama za napajanje stoke.
Balsalazid
Balsalazid je organsko jedinjenje, koje sadrži 17 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 357,318 Da.
Boschetti, Padova
Boschetti je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 8 m.
Menarandra (Madagaskar)
Menarandra je druga po veličini rijeka Južnog sliva na Madagaskaru duga 235 km.
Geografske karakteristike
Rijeka Menarandra izvire na južnim obroncima Masiva Tsikoriki (1 425 m), zapadno od mjesta Isoanala, na visini od 800 m.
Ukupna duljina rijeke Menarandra je 235 km, a površina njena sliva zajedno sa svim pritokama je 8 350 km².
Westfield, New Jersey
Vestfild je gradić u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 30.316 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 30.316 stanovnika, što je 672 (2,3%) stanovnika više nego 2000. godine.
Sopot (razvrstavanje)
Sopot je naziv za više geografskih pojmova. Nastao je iz stare slovenske reči sa značenjem izvor
Toponimi
Albanija:
Bosna i Hercegovina:
Bugarska:
Republika Makedonija:
Poljska:
Billie Burke
Mary William Ethelbert Appleton "Billie" Burke (7. august 1884 – 14. maj 1970) bila je američka glumica, najpoznatija po ulozi Dobre vještice Glinde u znamenitom filmu The Wizard of Oz iz 1939. Odrasla u porodici pjevača, glumačku karijeru je započela u kazalištu, a prilikom nastupa na Broadwayu zapala za oko znamenitom impresariju Florenceu Ziegfeldu, koji ju je 1914. oženio. Sa Ziegfeldom je imala kćer Patriciu (1916 - 2008). Ispočetka je zbog porodice namjeravala napustiti karijeru, ali ju je financijski slom 1929. natjerao da se ponovno bavi glumom, a nakon muževe smrti 1932. započne i karijeru u Hollywoodu. Na filmu, a potom i na radiju i televiziji, je nastupala sve do smrti.
Sopot (razvrstavanje)
Toponimi
Hrvatska:
Lee Addy
Lee Addy (Accra, 7. srpnja 1990.) ganski je nogometaš koji trenutačno igra za zagrebački nogometni klub Dinamo na posudbi iz kineskog Dalian Aerbin.
Sopot (razvrstavanje)
Toponimi
Crna Gora:
Lee Addy
U ljeto 2013. godine kupio je naklonost navijača zagrebačkog kluba izjavom koju je dao hrvatskim medijima neposredno prije uzvratne, odlučujuće utakmice play off-a lige prvaka, protiv Austrije Beč. Tom prilikom izjavio je: "Ne želimo razočarati navijače, idemo se boriti za klub i hrvatski narod. Jer, želimo predstavljati Hrvatsku u Ligi prvaka i sutra se borimo za Hrvatsku".
Klupska
Dinamo Zagreb
Ulješura
Ulješura ili, kako je ranije nazivan spermokit (lat. Physeter catodon), je sisavac iz reda kitova. Među kitovima zubanima on je jedini doista veliki kit. Najbliži srodnici su mu patuljasta ulješura i mala ulješura.
Osobine
Ulješura je s dužinom do 18 metara i težinom koja može doseći i do 50 tona najveći kit zuban ali i najveća životinja sa zubima na Zemlji. Pri tome su mužjaci znatno veći i teži nego ženke. Obilježje vrste je ogromna gotovo kvadratna glava a donja čeljust je u poređenju s veličinom lubanje vrlo uska, a u njoj ima zube duge do 20 cm. Još jedna posebnost ulješure je da zube ima samo u donjoj čeljusti koji samo ulaze u odgovarajuća udubljenja u gornjoj čeljusti u kojoj nema zube. To otvara pitanje o tome kako lovi i jede, a na to pitanje još uvijek nema definitivnog i nedvosmislenog odgovora. Dužina crijeva mu je do 250 metara.
Masivne je građe, a glava mu čini oko 1/3 ukupne dužine. Leđna grba, odnosno peraja, je niska i vrlo različito razvijena kod pojedinih primjeraka. Od leđne peraje do repa ima niz manje - više izraženih izraslina poput zubaca na pili, naravno ne tako oštrih. Ima kratke, patrljcima slične prsne peraje koje podsjećaju na dva pravokutna trokuta složena dužim stranicama jedan do drugoga s malo zaobljenim vrhom. Ima samo jednu mlaznicu za disanje koja se nalazi na vrhu glave, s lijeve strane. Mozak mu je težak oko devet i pol kilograma, što je najveći mozak jedne životinje.
Kako bi zaštitili sebe ili mladunce od eventualnih neprijatelja, plivajući razviju formaciju koju se naziva "ivančica" (kao latice cvijeta). thumb|Dijagram formacije poput ivančice koji pokazuje siluete 10 kitova glavama prema središtu gdje se nalazi jedan, obično ozlijeđen član skupine kojega tako štite
Ogromna ulješurina glava ispunjena je organom koji nazivaju spermacet organ. Čitav taj organ ispunjen je tvari koja svojom konzistencijom podsjeca na spermu, pa su je rani kitolovci tako i nazvali. Englesko ime za ulješuru je i danas "Sperm Whale". Iako je taj organ već dugo poznat, njegova uloga u životu ovog kita je i danas nejasna. Postoje razne teorije, od toga da tvar daje glavi ulješure stabilnost i snagu da upotrijebi glavu kao malj u borbi, pa do toga da organ služi za proizvodnju zvuka za eholociranje. Poznati su, a i djelomično dokumentirani, slučajvi da su ulješure ciljano i višekratno udarale glavom kao maljem u brod.