cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kompaktni mionski solenoid
Supravodljivi magnet
Unutarnji detektor tragova i kalorimetrija smješteni su u šupljinu supravodljivog magneta dužine 5,8 m i promjera 2,6 m. Višestrukost tragova u uvjetima eksperimenta će biti jako velik, pa je vrlo važna visoka razlučivost i preciznost, zbog čega detektor tragova ima 10 slojeva silicijevih detektora s mikrotrakama (eng. silicon microstrip detector). Detektor takoder ima 3 sloja silicijskih piksel detektora, koji su smješteni odmah oko točke sudara, kako bi se omogućilo precizno mjerenje parametra raspršenja ili IP (eng. impact parameter) za tragove nabijenih čestica, te pozicija sekundarnog vrha (eng. secondary vertex).
Elektromagnetski kalorimetar
Elektromagnetski kalorimetar ili ECAL (engl. electromagnetic calorimeter) sadrži kristale olovnog volframata (PbWO4) i pokriva područje pseudorapiditeta do |η| < 2,5. Scintilirajuće svijetlo detektira se silicijevim lavinskim fotodiodama ili APD (eng. silicon avalanche photodiode) u središnjem dijelu, te s vakuumskim fototriodama ili VPT (eng. vacuum phototriode) u prednjem dijelu. Sustav za odbijanje dogadaja s π0 česticama smješten je ispred ECAL-a, na prednjem dijelu.
Elektromagnetski kalorimetar CMS detektora je hermetički homogeni kalorimetar napravljen od 61 200 kristala olovnog volframida (PbWO4) koji su smješteni u središnji dio, te je zatvoren sa 7 324 kristala u svakom od prednjih dijelova. Detektor za predpljusak (engl. preshower) postavljen je ispred kristala prednjeg dijela. Lavinske fotodiode (APD) korištene su u središnjem, a vakuumske fototriode (VPT) u prednjim dijelovima. Korištenje kristala velike gustoće omogućilo je dizajniranje kalorimetra s velikom brzinom odgovora, visokom zrnatošću, te radijacijskom otpornošću, a to su sve bitne karakteristike uvjeta na LHC-u. Mogućnost detekcije dva fotona iz raspada Higgsovog bozona bio je jedan od važnijih kriterija za dizajn ECAL-a. Spomenuta mogućnost je postignuta visokom razlučivošću homogenog kristalnog klorimetra.
Kristali olovnog volframata — PbWO4
Zbog svojih karakteristika, kristali olovnog volframata pogodan su izbor za rad u LHC uvjetima. Velika gustoća (8,28 g/cm2), mala radijacijska duljina (8,9 mm) i mali Molierov polumjer (22 mm), omogućuju veliku zrnatost i kompaktnost kalorimetra. Relaksacijsko vrijeme scintiliranja i interval između dva sudara paketa protona istog je reda veličine, tj. oko 80% svjetla je emitirano unutar 25 ns. Intenzitet izlaznog svjetla relativno je nizak (oko 4,5 fotoelektrona po MeV-u na 18 ºC) i podložan je temperaturnim promjenama. Kristali emitiraju plavo-zeleno scintilacijsko svjetlo u širokom pojasu (420–430 nm).
Scintilirajući kristali moraju izdržati visoku razinu radijacije, koja je predviđena za vrijeme trajanja pokusa. Ionizirajuće zračenje stvara apsorpcijske pojaseve stvaranjem centara boje zbog kisikovih šupljina i nečistoća u rešetci. Posljedica toga je gubitak transmisijskih svojstava ovisan o valnoj duljini, ali bez promjena u scintilacijskom mehanizmu. Spomenuta oštećenja mogu se pronaći i ispraviti laserskim praćenjem prozirnosti kristala. S druge strane, kristali imaju svojstvo oporavka prozirnosti, pa se stvara ravnotežno stanje između oštećenja i oporavka.
Geometrijska, mehanička i ostala svojstva ECAL-a
Dio ECAL-a u središnjem dijelu pokriva područje pseudorapiditeta do |η| < 1,479. Zrnatost u φ je 360 kristala dok u η smjeru ima 2 × 85, znači, sve skupa 61 200 kristala u središnjem dijelu. Kristali su oblika krnje piramide, ovisno o položaju u η. Postavljeni su u kvaziprojektivnoj geometriji, tako da njihove osi čine kut od 3º (u φ i η) obzirom na vektor iz nominalne točke sudara (IP), kako bi se izbjegao prolazak čestica kroz procjep među kristalima. Unutrašnja ploha kristala (bliže IP-u) je kvadrat 22 × 22 mm2, a vanjska 26 × 26 mm2. Duljina im je 230 mm, što odgovara 25,8 X0. Ukupna masa središnjeg dijela ECAL-a je 67,4 tone.
Središta prednjih površina kristala su na polumjeru 1,29 m. Skupina kristala postavljena u tanku opnastu strukturu čini submodul. Opna se sastoji od sloja aluminija, koji je odmah uz kristal, te dvostrukog sloja karbonskih vlakana i epoksidne smole. Nominalna udaljenost između kristala unutar submodula je 0,35 mm, a među submodulima 0,5 mm. Kako bi se smanjio broj različitih tipova kristala, a time i cijena, svaki submodul ima samo dva oblika, lijevu i desnu zrcalnu sliku istog oblika. Ukupno postoji samo 17 takvih parova oblika. Submoduli čine module različitih tipova, ovisno o η, a svaki sadrži od 400 do 500 kristala. Četiri modula, razdjeljena aluminijskom mrežom debljine 4 mm, spajaju se u supermodule koji sadrži 1700 kristala. Osamnaest supermodula, od kojih svaki pokriva 20º u φ, čini pola središnjeg dijela ECAL-a.
Prednji dijelovi detektora pokrivaju područje pseudorapiditeta od 1,479 < |η| < 3,0. Uzimajući u obzir pomak od 16 mm prema točki sudara uslijed magnetskog polja (4 T), udaljenost prednjeg dijela od iste točke je 3154 mm. Prednji dio se sastoji od identičnih kristala grupiranih u skupine od 5 × 5, koje nazivamo superkristalima (SC). Pojedini prednji dio podijeljen je u dvije polovice, tzv. Dee. Pojedini “Dee” sadrži 3 662 kristala, koji su podjeljeni u 138 standardnih superkristala i 18 posebnih djelomičnih superkristala na unutarnjem i vanjskom obodu. Kristali unutar superkristala uređeni su u ortogonalnu x-y mrežu, u kojoj su kristali usmjereni prema fokusu udaljenom 1 300 mm iza točke interakcije. Na taj način opet smo dobili kvazi-projektivnu geometriju, kao i u slučaju središnjeg dijela, ovaj put s kutevima od 2º do 8º. Duljina kristala je 220 mm, s površinom presjeka vanjskog dijela 30 × 30 mm2, te unutarnjom 28,62 × 28,62 mm2. Ukupna masa prednjih dijelova je 24 tona, a obujam 2,90 m3.
Broj scintilacijskih fotona i pojačanje APD-a su temperaturno zavisni. Promjene obiju veličina su negativne s rastućom temperaturom. Ukupna promjena odziva na elektrone u testovima je (−3.8 ± 0.4)% ºC−1. Zbog toga je vrlo važno održavanje stalne temperature s visokom preciznošću, što zahtjeva rashladni sustav, koji može odvesti toplinu nastalu disipacijom u elektronici, te mogućnost održavanja temperature fotodetektora i kristala unutar ± 0,05%. Radna temperatura ECAL-a je 18 ºC, a kao rashladni medij izabrana je voda. Unutar središnjeg dijela, svaki supermodul se nezavisno napaja vodom na 18 ºC. Voda struji s unutrašnje strane ECAL-a, gdje služi kao toplinska pregrada između detektora tragova i ECAL-a, te kroz cijevi u aluminijskoj mreži. Između elektronike ECAL-a i samih kristala postavljen je sloj izolacijske pjene (Armaflex), kako bi se dodatno smanjio toplinski tok uzrokovan zagrijavanjem elektronike.
Fotodetektori moraju biti brzi, otporni na radijacijske učinke, te biti operabilni u longitudinalnom magnetskom polju od 4 T. Nadalje, zbog male količine svijetla koja se producira u kristalima, fotodetektori bi trebali pojačavati, te biti neosjetljivi na tranzicijske čestice poput piona. Konfiguracija magnetskog polja i očekivana razina radijacije bile su presudne u odabiru fotodetektora: lavinske fotodiode u središnjem i vakuumske fototriode u prednjim dijelovima. Niža kvantna iskoristljivost i unutarnje pojačanje vakuumske fototriode u odnosu na APD, kompenzirani su većom efektivnom površinom na pozadini kristala.
Hadronski kalorimetar
Elektromagnetski kalorimetar (ECAL) je okružen hadronskim kalorimetrom ili HCAL (engl. hadronic calorimeter), koji se sastoji od scintilatora i mjedi, te pokriva područje pseudorapiditeta do |η| < 3,0. Scintilacijsko svijetlo konvertira se optičkim vlaknima, koje pomiče valne duljine ili WLS (engl. wavelength-shifting fibres) i vodi se običnim optičkim vlaknima do fotodetektora. Ovi hibridni fotodetektori ili HPD (engl. hybrid photodiodes) imaju mogućnost rada u velikim aksijalnim magnetskim poljima.
Područje pseudorapiditeta do |η| < 5,0 osigurano je pomoću kalorimetra sa željezom i kvarcnim vlaknima. Čerenkovljevo svijetlo koje se emitira u kvarcana vlakna detektira se fotomultiplikatorima. Naprijed (i natrag) istureni kalorimetri omogućuju potpunu geometrijsku pokrivenost za mjerenje transverzalne energije u događajima. Dodatno geometrijsko pokrivanje u još isturenijim područjima postignuto je dodatnim kalorimetrima (CASTOR, ZDC), te TOTEM detektorima tragova. Cjelokupni CMS detektor je 21,6 m dugačak i 14,6 m u promjeru, s ukupnom masom od 12 500 tona. Debljina ECAL-a je veća od 25 radijacijskih duljina X0, dok debljina HCAL-a varira od 7–11 interakcijskih duljina λI, ovisno o pseudorapiditetu.
Sustav za okidanje i sakupljanje podataka
Učestalost sudara na LHC-u je 40 MHz, što daje otprilike 109 interakcija/s na punom luminozitetu. U sadašnjim uvjetima, moguće je sačuvati samo 100 Hz podataka, pa sustav za okidanje mora imati faktor odbijanja 106 za nezanimljive događaje. CMS-ov sustav za okidanje i sakupljanje podataka ili TriDAS (engl. Trigger and Data Acquisition System) sastoji se od 4 dijela: detektorska elektronika, procesori okidača prve razine (engl. Level-1 trigger), mreža za očitavanje podataka, te procesorska “farma” za filtriranje događaja u realnom vremenu (engl. online event filter).
Unutarnji sustav za detekciju tragova
Promatrajući tok čestica na različitim udaljenostima od točke sudara u detektoru, mogu se razdvojiti tri područja detekcije tragova: Za vrijeme kada LHC sudarivačem budu kružili ioni olova (Pb–Pb sudari), okupancija piksel detektora ostati će oko 1%, te manja od 20% u vanjskim detektorima sa silicijevim trakama, pa će rekonstrukcija tragova biti moguća i u tom okruženju visoke gustoće. Vanjski polumjer detektora tragova je približno 1,1 m, a ukupna duljina oko 5,4 m. Odmah do točke sudara, u središnjem dijelu, smještena su 3 sloja silicijevih piksel detektora (na r = 44, 73 i 102 mm). Silicijevi detektori s mikrotrakama smješteni su na polumjerima od 200 – 1100 mm u središnjem dijelu, dok u prednjem dijelu imamo po 2 sloja piksel detektora i 9 slojeva detektora s mikrotrakama. Središnji dio je podjeljen na unutarnji i vanjski dio. Kako bi se izbjegli mali kutevi upada čestica, unutarnji dio je skraćen, te su na oslobođeni prostor dodana po 3 diska sa svake strane u prijelaznom području između prednjeg i središnjeg dijela. Ukupna površina piksel detektora je oko 1 m2, a silicijevih detektora s mikrotrakama oko 200 m2. Na taj je način pokriveno područje pseudorapiditeta do |η| < 2,4. Piksel detektor sastoji se od 66 milijuna piksela, a detektor s mikrotrakama od 9,6 milijuna silicijevih traka.
Detektor tragova sa silicijevim mikrotrakama
Prednji dijelovi detektora tragova podjeljeni su na TEC (engl. Tracker End Cap) i TID (engl. Tracker Inner Disks). Svaki TEC ima 9 diskova, koji se prostiru u području 1,2 m < |z| < 2,8 m, dok svaki TID sadrži 3 diska, koji ispunjavaju prostor izmedu TEC-a i TIB-a. TEC i TID moduli su uređeni u prstenove sa središtem u cijevi sudarivača s trakama, koje su radijalno usmjerene, tako da im je razmak promjenjiv. Prva dva prstena TID-a, te unutrašnja dva i peti prsten TEC-a imaju “stereo” module. Debljina senzora TID-a i prva tri diska TEC-a je 320 μm, a 500 μm za ostatak TEC-a. Čitav silicijev detektor s mikrotrakama sadrži gotovo 15 400 modula, koji su postavljeni u nosače od karbonskih vlakana. Sustav je stavljen u termostatirano cjevasto kućište na temperaturu od −20 ºC.
Piksel detektor tragova
Piksel detektor sastoji se od 3 sloja u središnjem dijelu i 2 diska u prednjem dijelu na svakoj strani. Slojevi središnjeg dijela duljine 530 mm smješteni su na polumjerima od 44 mm, 73 mm i 102 mm. Po dva pokolopca oblika diska s polumjerom 60 do 150 mm postavljena su na udaljenosti |z| = 345 mm i 465 mm. Kako bi se postigla maksimalna razlučivost položaja vrha, pikseli su napravljeni u približno kvadratastom obliku (100 × 150 μm2).
Središnji dio sadrži 768 piksel modula. Veliki Lorentzov efekt (Lorentzov kut je 23º) poboljšava r − φ razlučivost kroz širenje naboja. Diskovi prednjeg dijela su uređeni u strukturu oblika turbine s krilcima zarotiranim za 20º, kako bi se opet iskoristio Lorentzov efekt. U svakom krilcu “turbine” ugrađeno je po 7 piksel modula, što znači da ima ukupno 672 modula u prednjim dijelovima. Prostorna razlučivost je 10 μm za mjerenje u r − φ smjeru i oko 20 μm za mjerenje u z smjeru. Podaci s piksel detektora očitavaju se pomoću približno 16 000 čipova koji su priljepljeni na module.
Prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak
Ovo je kalendar za svaku prijestupnu godinu koja počinje u ponedjeljak (nedjeljno slovo GF), kao što je bila 1996.
<tr style="background-color:#efefef;"> Milenijum Vijek <th align="center" colspan="10">Godina <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">18. vijek: <td width="9%">1776 <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">19. vijek: <td width="9%">1816 <td width="9%">1844 <td width="9%">1872 <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">20. vijek: <td width="9%">1912 <td width="9%">1940 <td width="9%">1968 <td width="9%">1996 <td style="background-color:#efefef;">3. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">21. vijek: <td width="9%">2024 <td width="9%">2052 <td width="9%">2080 <td style="background-color:#efefef;">3. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">22. vijek: <td width="9%">2120 <td width="9%">2148 <td width="9%">2176
Mahala el Kubra
Mahala el Kubra (arapski: المحلة الكبرى/El Mahalla El Kobra) je grad od 543,271 stanovnika na sjeveru Egipta u Muhafazi Garbija.
Mahala el Kubra je najveći grad u Delti Nila i Muhafazi Garbija i sedmi grad u Egiptu. Poznat je kao centar tekstilne industrije i bogate poljoprivredne okolice.
Geografske karakteristike
Mahala el Kubra leži u Donjem Egiptu u sredini Delte Nila, nedaleko od rukavca Nila Damijeta sa kojim je povezan kanalom. Od svog administrativnog centra Ṭanṭe udaljena je 31 km sjeveroistočno, a od glavnog grada Kaira 120 km sjeverozapadno.
Historija
Snažan poticaj naglom rastu grada bilo je osnivanje velike predionice pamuka 1927. koja je zapošljavala u najboljim vremenima i do 27 000 radnika. Ta vrlo moderna tvornica za ono vrijeme, podignuta je po owenovskim principima, sa pristojnim stanovima za radnike i brojnim drugim sadržajima za njihov život. Uz tekstil grad je poznat i po prehrambenoj industriji.
Prijestupna godina koja počinje u utorak
Ovo je kalendar za svaku prijestupnu godinu koja počinje u utorak (nedjeljno slovo FE), kao što su bile 1980, 1516 ili 2008.
<tr style="background-color:#efefef;"> Milenijum Vijek <th align="center" colspan="10">Godina <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">18. vijek: <td width="9%">1760 <td width="9%">1788 <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">19. vijek: <td width="9%">1828 <td width="9%">1856 <td width="9%">1884 <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">20. vijek: <td width="9%">1924 <td width="9%">1952 <td width="9%">1980 <td style="background-color:#efefef;">3. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">21. vijek: <td width="9%">2008 <td width="9%">2036 <td width="9%">2064 <td width="9%">2092 <td style="background-color:#efefef;">3. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">22. vijek: <td width="9%">2104 <td width="9%">2132 <td width="9%">2160 <td width="9%">2188
Prijestupna godina koja počinje u četvrtak
Ovo je kalendar za svaku prijestupnu godinu koja počinje u četvrtak (nedjeljno slovo DC), kao što su bile 1976 ili 2004.
Prethodna godina | Sljedeća godina
<tr style="background-color:#efefef;"> Millennium Century <th align="center" colspan="10">Year <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">18. vijek: <td width="9%">1756 <td width="9%">1784 <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">19. vijek: <td width="9%">1824 <td width="9%">1852 <td width="9%">1880 <td style="background-color:#efefef;">2. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">20. vijek: <td width="9%">1920 <td width="9%">1948 <td width="9%">1976 <td style="background-color:#efefef;">3. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">21. vijek: <td width="9%">2004 <td width="9%">2032 <td width="9%">2060 <td width+"9%">2088 <td style="background-color:#efefef;">3. milenijum: <td style="background-color:#efefef;">22. vijek: <td width="9%">2128 <td width="9%">2156 <td width="9%">2184
Santa Elena, Cabo Corrientes
Santa Elena je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Cabo Corrientes.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 588 m.
Ulzana's Raid
Ulzana's Raid je američki vestern film snimljen 1972. godine u režiji Roberta Aldricha. Velikim dijelom se temelji na stvarnim događajima koji su se zbili 1885. godine na američkom Jugozapadu kada je Ulzana, jedan od poglavica Chiricahua Apača (a čiji lik u filmu tumači Joaquín Martínez), zajedno sa grupom ratnika pobjegao iz rezervata rezervata San Carlos i nekoliko mjeseci izvodio krvave prepade na bijele doseljenike. Protagonisti su pripadnici grupe vojnika poslanih sa ciljem da ga uhvate, a radnja prikazuje kako se Ulzana pokazuje kao brutalan, ali i izuzetno sposoban protivnik. Ulzana's Raid se kasnije često navodio kao jedan od najboljih revzionističkih vesterna, pri čemu se često navodio njegov nihilistički pristup indijanskim ratovima, odnosno njihov prikaz kao krvavih i besmislenih sukoba u kojima obje strane čine krvave zločine. Iako je scenarist Alan Sharp kao uzor navodio klasični Fordov vestern Tragači, većina tadašnjih kritičara je u radnji pronašla paralele sa tada aktualnim vijetnamskim ratom.
Sljedeće godine je o Ulzani u tadašnjoj Istočnoj Njemačkoj snimljen film pod naslovom Apachen gdje je njegov lik tumačio tumačio srpski glumac Gojko Mitić, a 1974. i nastavak pod naslovom Ulzana.
Ravi, Grosseto
Ravi je naselje u Italiji u provinciji Grosseto, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 245 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 211 m.
Maurertown, Virginia
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 770.
Ross Case
Ross Case (poznat i po nadimku "The Snake", doslovno "Zmija" ; Toowoomba, Queensland, 1. novembar 1951 -) je bivši australijski teniser.
Zajedno sa Geoffom Mastersom je osvojio dvije Grand Slam titule: u muškim parovim na Australian Open 1974.- i u muškim parovima na Wimbledonu 19776. He was also runner up in 1976 at Wimbledon. Nastupao je za australijski Davis Cup tim 1971, 1972, 1976, 1978. i 1979.
El Arenal, Santa Cruz Itundujia
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 831 m.
Dardanija (Evropa)
Dardanija je historijska regija koja je zahvatala današnje Kosovo, dijelove južne Srbije, dijelove zapadne Makedonije i dijelove sjeverne Albanije.
Stanovništvo ove regije je bilo ilirskog i tračkog porijekla. Njihovi najvažniji gradovi su bili Skoplje, Niš i njihov glavni grad Ulpiana blizu današnje Prištine. Ovaj dio Balkana je osvojen od strane Rimljana 28. godine pne. Prvobitno je bio dio rimske provincije Moesia da bi za vrijeme cara Dioklecijana postala provincija.
Santa Emilia, Nuevo Laredo
Santa Emilia je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Nuevo Laredo.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 138 m.
Luckton
Luckton, manje neklasificirano pleme američkih Indijanaca koje je 1806. naseljeno na oregonskoj obali južno od Tillamooka. Populacija im je u to vrijeme procjenjena na 200. Prvi ih spominju ih Lewis i Clark kao Luckton, i navode ga govore jezikom killamuck (tillamook). U Amer. Pioneer, 189, 1843. navode se kao Lukton.
Gabriel Leyva Solano (razvrstavanje)
Gabriel Leyva Solano ima više značenja:
Sojuz
thumb|Raketa Sojuz na lansirnoj platformi. Sojuz (ruski: Союз) je potrošna raketa-nosač korištena nekada u SSSR i danas u Rusiji.
Dizajner i proizvođač rakete je Raketna Korporacija Korolev smještena u današnjoj Rusiji, u gradu Samari.
Raketa se danas koristi za lansiranje letjelica s ljudskom posadom tipa Sojuz, teretnih letjelica za svemirske postaje tipa Progress i komercijalnih satelita.
Povijest
Raketa Sojuz je prvi put predstavljena 1966. kao evolucija rakete Vostok, bazirane na R-7 interkontinetalnom balastičkom projektilu. U početku je imala tri stupnja, a kasnijem razvojem nastala je i verzija Molniya s četiri stupnja. Zbog pouzdanosti i ekonomičnosti postala je najkorištenijo lansirno vozilo s više od 1700 lansiranja, daleko više od ijedne rakete.
Početkom 1990-ih, napravljeni su planovi za opremanje rakete Sojuz s Fregat, posebnom verzijom višeg stupnja rakete. Fregat je omogučio lansiranje tereta od 1,350 kg u geostacionarnu trasnfernu orbitu (GTO).
U srpnju 1996. tvrtka Starsem dobila je prava na korištenje Sojuza u komercijalne tvrtke. Danas ta tvrtka obavlja većinu komercijalnih lansiranja satelita u svemir.
Sojuz se može pohvaliti i lansiranjem ESA-inih sondi Mars Express u orbitu oko Marsa, Venus Express u orbitu oko Venere i satelita COROT u orbitu oko Zemlje.
Od 2008. u planira se prvo lasniranje Sojuza iz Francuske Gvajane, kao dio Rusko-europskog projekta. Lansiranje s pozicije blizu ekvatora povećat će učinkovitost rakete.
Prvi stupanj
Prvi stupanj sastoji se od četiri jednaka potisnika na tekuće gorivo, omotanih oko jezgre rakete.
Specifikacije jednog od četiri potisnika
Drugi stupanj
Drugi stupanje je cilindričnog oblika s jednim motorom.
Specifikacije drugog stupnja
Bajkonur
thumb|Karta s lokacijom Kozmodroma Bajkonur u Kazastanu
Kozmodrom Bajkonur (ruski: Космодром Байконур), zvan je i Tjuratam, je najstarija i najveća svemirska luka. Nalazi se u stepskom dijelu Kazahstana, oko 200 kilometara istočno od Aralskog jezera, sjeverno od rijeke Sir Darja, pored željezničke stanice Tjuratam. Poligon je nazvan po području u kojem se nalazi. Danas je ovaj poligon na kazahstanskom ozemlju iznajmljen Rusiji (po ugovoru do 2050. godine) i pod upravom je Ruske savezne svemirske agencije. Forma ovog poligona ima oblik elipse, dimenzija 90 kilometara u pravcu istok-zapad i 85 kilometara u pravcu sjever-jug, sa kozmodromom u sredini. Podignut je za vrijeme Sovjetskog saveza kasnih pedesetih kao glavni poligon za ambiciozni sovjetski svemirski program.
Sojuz
Treći stupanj
Treći stupanj dolazi u dvije verzije, Blok I i  Poboljšan Blok I.
Bajkonur
Sovjetska era
Sovjetska vlada osnovala je "Znanstveno Ispitni Poligon N.5" (Naučno-Isledovateljski Ispitateljnij Poligon N.5), svojim dekretom od 12. veljače 1955. Bajkonur je oformljen 2. lipnja 1955. U početku je to bio poligon za lansiranje i ispitivanje dalekometnih raketnih projektila, a kasnije je prerastao u poligon za lansiranje raketa za let u svemir. Sergej Koroljov, glavni projektant sovjetskog raketnog programa i tvorac R-7, odabrao je ovu lokaciju, zbog veličine prostora. Pored kozmodroma podignut je novi servisni grad, za boravak mnogobrojnog osoblja. Ovo naselje je toliko naraslo do 1966. g. da je dobilo status grada i nazvano Lenjinsk.
Američki špijunski zrakoplov U-2 pronašao je i snimio poligon Bajkonur prvi put 5. kolovoza 1957.
Puno povijesnih letova krenulo je s Bajkonura: prva interkontinentalna balistička raketa, prvi umjetni satelit (Sputnjik 1, 4. listopada 1957.), prvi let čovjeka u svemir (Jurij Gagarin, 12. travnja 1961.), let prve žene Valentine Terješkove u svemir (1963.) i drugi. Četrnaest kozmonauta iz 13 zemalja, između ostalih iz Čehoslovačke, Istočne Njemačke, Vijetnama i Francuske, krenulo je na svoje povijesne letove iz Bajkonura, u okviru programa Interkosmos.
Najveću nesreću poligon je doživio 1960. godine, kada je prilikom lansiranja interkontinentalne balističke rakete poginulo oko 100 ljudi.
Ruska era
Nakon raspada Sovjetskog saveza od 1991. godine, ruski svemirski program nastavio je s lansiranjima iz Bajkonura pod formalnom upravom Zajednice Nezavisnih Država. Godine 1995. obližnji grad Leninsk preimenovan je u Bajkonur. Dana 8. lipnja 2005. ratificiran je ugovor između Rusije i Kazahstana koji je produžio najam svemirske luke Bajkonura do 2050. godine. Cijena najma, koja je uglavljena na 115 milijuna američkih dolara za godinu, postala je predmet stalnih pregovaranja između dvije zemlje. Ovo je natjeralo Rusiju da proširi kozmodrom Pleseck na vlastitom ozemlju, blizu Arhangelska (Sjeverna Rusija), a razmatralo se i o proširivanju kozmodroma Svobodni, kao zamjenu za Bajkonur.
Mogućnosti Bajkonura
Bajkonur je potpuno opremljen uređajima za lansiraje svemirskih letjelica sa i bez ljudske posade. Podržava nekoliko različitih generacija ruskih svemirskih letilica, tipa: Sojuz, Proton, Ciklon, Dnepar, Zenit i Buran. Za vrijeme privremenog pristajanja američkog, Space Shuttle programa nakon tragedije broda Columbia 2003. odigrao je glavnu ulogu kod snabdjevanja Međunarodne svemirske postaje potrebnim materijalom.
Enkenbach-Alsenborn
Enkenbah-Alsenborn je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 50 opštinskih središta okruga Kajzerslautern. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 7.027 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7335004.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Kajzerslautern Enkenbah-Alsenborn se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Kajzerslautern. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 289 metara. Površina opštine iznosi 30,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.027 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 234 stanovnika/km².
Palo Bonito, Tlalpujahua
Palo Bonito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tlalpujahua.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 101 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2929 m.
Isola di Niente, Enna
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 25 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 152 m.
Dragomi Do
Dragomi Do je naselje u opštini Cetinje u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 13 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 10 stanovnika).
Demografija
Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Crnogorcima (prema popisu iz 2003. godine).
Skenirajući tunelski mikroskop
mini|desno|300px|Površina čistog [[zlato|zlata viđena pretražnim mikroskopom s tuneliranjem.]] Skenirajući tunelski mikroskop ili pretražni mikroskop s tuneliranjem (STM, kratica od engl. Scanning Tunneling Microscope) je mikroskop kojim se promatraju površine metala i drugih električki vodljivih materijala preciznošću na razini atoma. Najvažniji je dio pretražnog mikroskopa s tuneliranjem oštri vrh od volframa, platine, iridija, ugljikove nanocijevi ili nekog drugog vodljivoga materijala koji u idealnom slučaju čini samo jedan ili nekoliko atoma. Kada je vrh blizu površine (nanometar i manje), u vakuumu između vrha i površine dolazi do tuneliranja elektrona. Kako se vrh pomiče duž površine, zbog površinskih nepravilnosti i nehomogenosti na razini atoma, udaljenost i električna struja između vrha i površine se mijenjaju, a promjena jakosti struje može se tumačiti kao slika površine. Za otkriće pretražnog mikroskopa s tuneliranjem, Gerd Binnig i Heinrich Rohrer dobili su Nobelovu nagradu za fiziku 1986.
Tuneliranje
Tuneliranje, tunelski efekt ili tunelski učinak je kvantnomehanička pojava pri kojoj postoji vjerojatnost da elementarna čestica svlada prepreku (potencijalnu barijeru) kada to zakoni klasične fizike ne dopuštaju. Primjerice, pri naletu čestice na središte odbojne sile kojoj je potencijalna energija veća od kinetičke energije čestice, klasično je moguće samo odbijanje čestice. Ipak, zahvaljujući valnim svojstvima koja kvantna mehanika pridjeljuje elementarnim česticama, valna funkcija čestice ne iščezava ni u samoj barijeri, ni iza nje. Stoga postoji određena vjerojatnost (dana kvadratom modula valne funkcije) da se čestica nađe i u klasično zabranjenim područjima prostora. Ta vjerojatnost ovisi o visini i širini barijere, a pokusi potvrđuju da je, pri naletu mnoštva čestica, broj onih koje prođu barijeru proporcionalan kvantno-mehanički izračunanoj vjerojatnosti.
Tuneliranjem su protumačene mnogobrojne pojave u nuklearnoj i atomskoj fizici, poput alfa raspada atomskih jezgri (George Gamow, 1928.), spontane nuklearne fisije, emisije elektrona iz metalnih površina u supravodičima. U posljednjem slučaju riječ je o posebnom tipu tuneliranja vezanom uz energijski procijep i promijenjenu gustoću stanja za normalno vodljive kvazičestice u supravodiču. Struja elektrona koji prolaze tuneliranjem kroz potencijalnu barijeru našla je primjenu u pretražnom mikroskopu s tuneliranjem, kojom se ispituje elektronska struktura površina vodljivih uzoraka.
El Diamante, San Andrés Tuxtla
El Diamante je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini San Andrés Tuxtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 191 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 697 m.
Coperchiata, Isernia
Coperchiata je naselje u Italiji u provinciji Isernia, u regiji Molise.
Lugplapiagulam
Lugplapiagulam (Hueplapiagulam), pleme američkih Indijanaca nepoznate etnolingvističke pripadnosti, čije ime znači "ground chili pepper," naseljeno sredinom 18. stoljeća duž donjeg toka rijeke Rio Grande u kraju između sadašnjeg Rio Grande Cityja i ušća rijeke. Na mapama Jiménez Morena i Gabriela Saldivara locirani su na području današnjeg okruga Zapata. Prakticirali su circumciziju.
Coperchiata, Isernia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 35 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 941 m.
Lugplapiagulam
Literatura
Gabriel Saldivar, Los Indios de Tamaulipas (Mexico City: Pan American Institute of Geography and History, 1943).
Nemanjići
Nemanjići su srpska srednjovekovna dinastija koja je vladala Raškom između 12. i 14. veka. Dinastija je nazvana po Stefanu Nemanji, osnivaču dinastije koji je rodbinski povezan sa Vukanovićima po muškoj liniji i sa Vojislavljevićima po ženskoj liniji.
Oko 1166. godine se dogodila velika promena u Raškoj. Raški vladari Desa i Uroš nestaju sa scene, a četiri brata (Tihomir, Stracimir, Miroslav i Stefan, sinovi vlastelina Zavide), preuzimaju vlast. Stara dinastija je zamenjena novom, isprva na čelu sa Tihomirom. Ovu porodicu je verovatno započeo romejski car Manojlo I Komnin. Od početka vladavine Tihomira teritorija Raške je bila podeljena između četiri brata. Tihomir, najstariji, bio je veliki župan, ali ga je ubrzo 1168. godine skinuo njegov mlađi brat Stefan Nemanja. Ova nova dinastija je vladala Raškom do 1371.
Mnogi vladari iz porodice Nemanjića su zdušno darovali zemlju i novce Crkvi. Kao rezultat toga, Stefan Nemanja i nekoliko njegovih naslednika su kanonizovani za svece. Crkva je podržavala dinastiju, prikazujući Nemanju kao osnivača Srbije, usled čega je prethodna istorija pala u zaborav.
Rodoslov
desno|300px|thumb|Genealogija Nemanjića Stefan Nemanja, veliki župan Srbije se oženio se Kristoferom  (Anastasija) i sa njom imao sinove Vukan Nemanjić, kralj Stefan Prvovenčani, Rastka (kasnije Sveti Sava) i dve ćerke
Vukan Nemanjić je imao sinove Đorđa, Stefana, Dimitrija (Dmitra), Vladina i Rastka
Kralj Stefan I Nemanjić se prvo oženio Jevdokijom, ćerkom vizantijskog Cara Aleksija III Anđela, ali je posle uzeo za ženu Anu Dandolo, unuku mletačkog dužda Enrika Dandola. Sa Anom je imao sinove Radoslava Nemanjića, Vladislava Nemanjića, Predislava i Uroša I i ćerku Komninu. Kralj Radoslav je za ženu uzeo Anu, ćerku solunskog despota i cara Teodora I Anđela. Kralj Vladislav Nemanjić je za ženu uzeo Beloslavu, ćerku bugarskog cara Asena II i sa njom imao Stefana, Desu i još jednu ćerku (koja je bila udata za Đura Kačića, omiškog kneza). Predislav se zamonašio i postao episkop humski arhiepiskop Sava II.
Kralj Uroš I Nemanjić se oženio Jelenom Anžujskom i sa njom imao sinove Dragutina, Milutina i Stefana. Kralj Dragutin Nemanjić, sremski kralj, bio je oženjen Katalinom, ćerkom ugarskog kralja Stefana V, i sa njom imao Vladislava, Uroša (kasnije monah Stefan), Jelisavetu (udatu za Stepana I Kotromanića) i još jednu ćerku (udatu za Pavla Šubića). Vladislav je prvo bio oženjen Anom Morozini, a kasnije ćerkom erdeljskog vojvode Ladislava Apora. Kralj Milutin Nemanjić ženio se pet puta: prva žena mu je bila Jelena (srpkinja, vlastelinskog roda), druga je bila ćerka gospodara Tesalije Jovana I Anđela, treća Jelisaveta, ćerka ugarskog kralja Stefana V, četvrta Ana, ćerka bugarskog cara Georgija I Tertera, i peta Simonida, ćerka cara Andronika II Paleologa. Sa Jelisavetom je imao sina Konstantina, a s Anom ćerke Anu (udala se za Mihaila Šišmana, bugarskog cara) i Zoricu, kao i sina Stefana Dečanskog Stefan Dečanski je prvo bio oženjen Teodorom, ćerkom bugarskog cara Smilca, sa kojom je imao Dušana, Dušicu i, po nekima, Jelenu, ženu Mladena III Šubića, ali se posle venčao Marijom, ćerkom vizantijskog Panipersevatsa Jovana Paleologa. Sa Marijom je imao Sinišu, Jelenu (udata za Mladena III Šubića) i Teodoru (udata za despota Dejana). Car Dušan Silni je bio oženjen Jelenom, sestrom bugarskog cara Jovana Aleksandra, i sa njom imao sina Uroša II Nemanjića i Simeona Sinišu. Uroš se oženio Anom, ćerkom vlaškog vojvode Aleksandra.
Simeon Siniša Paleolog bio je oženjen Tomaidom, ćerkom Jovana II Orsinija i Ane Paleolog, i sa njom imao Jovana Uroša, Stefana Duku i Mariju Angelinu Dukenu (koja je bila udata za Tomu Preljubovića, despota Janjine, a zatim za Isaila del Buondelmontija). Stefan Duka je bio oženjen ćerkom Frančeska Đorđija, markgrofa Bodonice.
Od dve ćerke Stefana Nemanje, jedna se udala za despota Manojla Anđela, solunskog despota i cara, a druga za nekog Asena, sa kojim je dobila Konstantina Tih Asena, bugarskog cara.
Stefan zajedničko vladarsko ime Nemanjića
Osnivač dinastije javlja se u pisanim izvorima kao Stefan Nemanja. Ime Nemanja bilo je njegovo lično ime, a ime Stefan, koje je nastalo od grčkog Stefanos (Στεφανοσ), to jest „onaj koji je krunisan, koji je ovenčan”, izgleda je upotrebljeno upravo u tom značenju. Svi njegovi naslednici koji su vladali ili su bili određeni za naslednike prestola takođe se javljaju i sa imenom Stefan, tj. ovenčani vladar. Pored vladarskog imena Stefan oni su imali i lično ime. Zato se svi naslednici Stefana Nemanje I u jednakoj meri mogu nazvati Stefan Nemanjić. Nemanjići se u pisanim izvorima (poveljama) u pravilu javljaju potpisani samo sa zajedničkim vladarski imenom Stefan, a njihova lična imena koja su dobili po rođenju ređe su zapisivana. Prema pisanju Svetog Save u Studeničkom tipiku, njegov srednji brat koji je, verovatno 1196. godine, nasledio oca na velikožupanskom prestolu zvao se kao i njihov otac Stefan Nemanja. Savin srednji brat kod istoričara danas javlja samo pod zajedničkim imenom Stefan Nemanjić, ili kao Stefan Prvovenčani, ali većina ga ne naziva njegovim ličnim imenom Nemanja II.
Kult Nemanjića
Nemanjići su preko osamostaljene pravoslavne crkve svoje vladare proglašavali za svece, o čemu su se brinuli pri kraju zemaljskoga života, zidajući velike zadužbine. Srpska pravoslavna crkva gotovo sve vladare iz dinastije Nemanjića slavi kao svece, i već vekovima neguje njihov kult. Zbog velike količine svetaca, dinastiju Nemanjića štovatelji nazivaju "sveta loza", "svetorodna loza" i slično.
Od glavnih vladara iz dinastije Nemanjića za svece nisu proglašeni kralj Radoslav, kralj Uroš I i car Dušan. Dušan Nemanjić, zbog carigradske anateme i oceubistva, nije službeno proglašen za sveca, ali se sa svetačkim oreolom prikazuje na freskama i njegov kult se vekovima gaji u srpskoj crkvi.
Porodični grb Nemanjića, beli dvoglavim orlom na crvenom polju, preuzet od vizantijskog grba dinastije Paleologa, se danas nalazi na grbu Republike Srbije.
Wyandotte, Oklahoma
Vajandot je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 333, što je 30 (-8,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Život gospodina de Molièrea
Život gospodina de Molièrea je biografski roman ruskog književnika Mihaila Bulgakova napisan 1933. godine. U njemu se prikazuje život znamenitog francuskog komediografa Molièrea. Originalno je bio naručen kao dio ciklusa Životi znamenitih ljudi za sovjetsku izdavačku kuću Mlada garda. Bulgakovljev tekst su izdavači odbili, dijelom zbog navodno "nemarksističkog" pristupa historiji, a dijelom što je Bulgakov koristio književnu prozu umjesto konvencionalnog historijskog narativa. Bulgakov je odbio sugestije da promijeni svoj tekst, a o njemu se negativno izjasnio i uticajni Maksim Gorki. Život gospodina de Molièrea je objavljen tek 1962. godine, decenijama nakon Bulgakovljeve smrti. Nakon toga je postao predmetom brojnih teatarskih adaptacija, a godine 1978. ju je RTV Beograd adaptirala u TV-dramu Molijer.
Ljubica Marić
Ljubica Marić (Kragujevac, 18. mart 1909 — Beograd, 17. septembar 2003) je bila prva srpska kompozitorka i akademik Srpske akademije nauka i umetnosti.
Biografija
Ljubica Marić je rođena u Kragujevcu 18. marta 1909. godine od oca Pavla (1863 — 1913) i majke Katarine (1875 — 1964) rođene Đorđević, poreklom od Čolak-Antića. U Kragujevcu je tada njen otac Pavle Marić službovao kao zubar. Od 1911. godine živela je u Beogradu, otac joj je poginuo u Drugom balkanskom ratu 1913. godine. Violinu je počela da uči od svoje jedanaeste godine, a ubrzo potom je počela da se bavi kompozicijom. U Valjevu je pohađala niže razrede gimnazije i prvi javni nastup je imala u svečanoj sali gimnazije svirajući violinu. Kompoziciju je učila kod Josipa Slavenskog i Miloja Milojevića. Muzičku školu je završila 1929. godine u Beogradu, diplomirala je dva odseka, violinu i kompoziciju, i postala prva osoba koja je diplomirala kompoziciju u Srbiji. Škola u koju je išla sada se zove Muzička škola Mokranjac. Njen diplomski rad bio je „Sonata fantazija“ za solo violinu.
Studije muzike je nastavila u Pragu 1929. godine, na Majstorskoj školi Praškog konzervatorijuma, gde je kompoziciju učila u klasi Jozefa Suka, violinu kod Maržaka, a dirigovanje kod Doležila i Nikolaja Malka. Na Majstorskoj školi za kompoziciju u Pragu diplomirala je 1932. godine. Završila je i studije dirigovanja u klasi Nikolaja Malka i tako postala jedna od prvih žena dirigenata u Evropi i prva žena koja je dirigovala Simfonijskim orkestrom Češkog radija. Za vreme studija u Pragu ona i njena majka Katarina su živele u iznajmljenim sobama i stanovima, a izdržavale se zahvaljujući majčinom radu po kućama imućnih praških porodica. Ubrzo posle toga napustila je Prag i upisala studije klavira na Državnom konzervatorijumu u Berlinu, u klasi Emila Selinga.
Zbog potpisivanja manifesta svog prijatelja Vojislava Vučkovića, komuniste i pobornika muzike za „narodne mase“, kojim je oštro osuđena umetnička politika Šerhenovog festivala na kome su oboje učestvovali, Ljubica Marić je 1933. izgubila Šerhenovu podršku. Potom se vratila u Beograd, gde se bavila dirigovanjem. Zatim se 1935. preselila u Zagreb, gde joj je pretresan stan zbog prepiske sa Vučkovićem, a bila je i hapšena. Sledeće, 1936. godine, preselila se ponovo u Prag na specijalističke studije kod Alojza Habe na Odeljenju za mikrotonalnu muziku Državnog konzervatorijuma. Alojz Haba joj je ponudio mesto asistenta na Odeljenju za četvrtstepenu muziku Državnog konzervatorijuma u Pragu. Tu se bavila dirigovanjem. Posle toga se ponovo vratila u Zagreb, da bi se u jesen 1938. definitivno preselila u Beograd.
U periodu od 1938. do 1945. godine bila je profesor Muzičke škole Stanković, zatim od 1945. do 1967. godine docent i profesor Muzičke akademije u Beogradu gde je predavala teorijske predmete. Od 1947. do 1953. bila je sekretar Udruženja kompozitora Srbije. Bavila se dirigovanjem 1945. i 1946. na javnim studio koncertima radija u Beogradu.
Dobitnik je više nagrada, neke od njih su:
Preminula je u Beogradu 17. septembra 2003. godine.
Muzički jezik
thumb|250px|levo|Tabla na zgradi gde je stanovala
Muzička reč Ljubice Marić je jasna i jezgrovita, zasnovana na baštini evropske prošlosti, prvobitno sa izrazitijim zapadnoevropskim uzorima, a kasnije sa duhom koji zrači sa balkanskog tla. U delima ove kompozitorke uočava se izraziti uticaj narodne muzičke tradicije. Za Ljubicu Marić komponovati znači nastavljati, tj. ne prekidati sa nečim što je sastavni deo života i samog detinjstva.
Na početku studija autorka je pokazivala afinitet prema četvrtstepenoj muzici, a primetna je i kratkotrajna faza direktnog oslonca na folklor u prvim posleratnim godinama (Brankovo kolo). Međutim, strogi atematizam i atonalnost ranih radova iščezli su iz njenih kompozicija, dok je zadržala trajno interesovanje za traženje novog zvuka i izraza. Zanimaju je istraživanja filozofske prirode, pa često poseže za arhaičnim motivima. Uprkos tome što je neposredan oslonac na folklor izuzetna pojava u njenim delima, prisustvo pojedinih melodijskih pokreta ili tonalnih elemenata kakvi se u narodnom melosu sreću ipak ostvaruje atmosferu koja nosi pečat našeg podneblja. U razgovoru sa Zoricom Makević Marićeva ističe da je „svaka živa realnost složenija od bilo kakvog ograničavanja“. Dodaje da se savremenost i prošlost ne suprotstavljaju, već se uzajamno potvrđuju, zajedno rastu i prerastaju u novo. Roksanda Pejović izdvojila je tri etape u stvaralaštvu Ljubice Marić. U delima prve stvaralačke faze pronalazimo izražajne elemente njene kasnije zrelosti. To su polifonija, složena harmonska zvučanja, slobodan muzički oblik i politonalnost. U stvaralaštvu pripadnika praške škole govori se o zaokretu koji se odigrao nakon II svetskog rata, tj. o ispunjavanju zahteva koje je nametao socrealizam. Ipak, u stvaralaštvu Ljubice Marić se ne može govoriti o regresiji u odnosu na njen dotadašnji stil, već samo, kako navodi Melita Milin, o drugačijoj vrsti složenosti. „Ljubica Marić je daleko od konstruktivističkih postupaka, jer ona gotovo nije ni uzela učešća u zaokretu, introspektivno zagledana u unutrašnje dubine, drevne foklorne slojeve i u duhovnost našeg srednjeg veka.“ Stoga dela druge faze karakterišu potpuno jedinstvo muzike i teksta, tretman melodike u rasponu od rečitativa do vrste skandiranja i akorada u okvirima udaljenih registara. Odlike zrelog stila jesu elemantarnost izraza; naglašena drevnost i osećanje iskonskog koje na momente dobija stravične i tamne, gotovo lajtmotivske snažne harmonske akcente; način prikazivanja gubljenja zvučnosti koji se ne dovodi u vezu sa smrću, već sa prirodnim fenomenom iščezavanja u smislu ponovnog rađanja; neobičan orkestarski kolorit sa obligatnim klavirom i harfom; orguljska zvučanja celokupnog izvođačkog aparata; malo angažovanje orkestarskih instrumenata, kompaktnost i gustina orkestra u kompozicijama vez vokalnog parta; produbljen polifoni rad; korišćenje ostinata; bogatstvo polimetrije i poliritmike.
Savršeno stopljeni elementi narodnog izraza i njene originalne inspiracije pokazuju saživljenost kompozitorke sa tlom sa kojeg su ponikla ostvarenja narodne potrebe i težnje za muzičkim stvaranjem. Arhaični ton njenih kompozicija postignut je savremenim sredstvima harmonije i orkestracije. Poseduje afinitet prema intenzivno arhaično obojenim temama meditativnog karaktera, laganog i mirnog proticanja, bez igračkih asocijacija. „Savremenost vertikale, kao posledica arhaičnosti horizontale, suština je te istovremenosti postojanja i dejstva prošlog i sadašnjeg vremena... to je stub njene avangardnosti i osnovna crta njenog stvaralačkog creda.“
Dela
Prvy kompoziciju je napisala sa devetnaest godina, bila je to „Tuga za đevojkom“ za muški hor, nastala pod uticajem Slavenskog. Diplomski rad „Sonatu fantaziju“ iz muzičke škole izvela je i na prijemnom ispitu na Državnom konzervatorijumu u Pragu iste 1929. godine, gde je, zahvaljujući kvalitetu tog dela, odmah primljena na poslediplomske studije.
U Pragu je 1930. komponovala „Gudački kvartet“, prvu srpsku atonalnu kompoziciju, ali je nezadovoljna kvalitetom spalila partituru.
Ljubica Marić je neposredno posle Drugog svetskig rata komponovala izvestan broj klavirskih kompozicija, solo pesme i Sonatu za violinu i klavir.
Njeno stvaralački najuspešnije razdoblje bilo je između 1955. i 1963. godine kada su nastale kompozicije: kantata „Pesme prostora“ (koja je predstavljala jugoslovensku muziku na Svetskoj izložbi u Briselu 1957), Pasakalja za simfonijski orkestar, Muzika oktoiha br. 1, „Vizantijski koncert“ za klavir i orkestar, kamerna kantata „Prag sna“ za tri solista i kamerni orkestar, -{Ostinato super thema octoiha}-, za kamerni orkestar i klavir solo.
Ovaj intenzivan radni period naglo se prekinuo 1964. godine smrću njene majke, osobe koju je smatrala najzaslužnijom za sve što je u svom profesionalnom životu postigla, tako da sve njene kompozicije nose posvetu „Mojoj Majci“. Posle skoro dvadeset godina prekida, Ljubica Marić je počekom osamdesetih godina ponovo počela da komponuje.
U svojoj muzici ostvarila je sintezu srednjovekovne muzike i avangardnih iskustava muzike 20. veka. . Ljibica Marić je „prvi kompozitor koji je upotrebio crkvenu melodiju (poreklom iz srednjovekovne vizantijske duhovne muzike) za strukturnu (melodijsku i harmonsku) izgradnju sopstvenog neliturgijskog i neprogramskog dela“. Osim nekadašnje Jugoslavije, njena muzika je zastupljena i u Holandiji, gde se održao niz koncerata, u Nemačkoj gde je izdavačka kuća „-{Furore Verlag}-“ iz Kasela objavila partiture svih njenih muzičkih dela, u Ujedinjenom Kraljevstvu gde je diskografska kuća „-{Chandos}-“ izdala kompakt-disk sa njenim najreprezentativnijim kompozicijama.
Străoști, Dragodana
Străoști je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini Dragodana.
Ljubica Marić
Duvački kvintet
Duvački kvintet rano je delo Ljubice Marić napisano 1931. godine u doba studija kod Jozefa Suka na Majstorskoj školi praškog Konzervatorijuma koji je kompozitorka pohađala u periodu od 1929. do 1932. godine. Premijerno je izveden na Internacionalnom festivalu u Amsterdamu 1933. godine gde je ocenjen kao najinteresantnije i najoriginalnije delo. U ovoj kompoziciji, kao i u ostalim ranim kompozicijama nastalim u periodu studija (Sonata za solo violinu-1930, Muzika za orkestar-1933, Gudački kvartet-1935, Četvrtstepeni trio za klarinet, trombon i kontrabas-1937, Svita za četvrtstepeni klavir-1937.) kompozitorka je na originalan način približila prošlost i oživela je savremenim jezikom. Delo je od posebne važnosti budući da je kompozitorka u njemu ustanovila elemente koji će ostati odlike njenog poznog stila: polifonija, sližena harmonska sazvučja, slobodan muzički oblik, politonalnost, subjektivnost. Ovo četvorostavačno delo odaje uticaje ekspresionističkog izraza uz očuvane elemente tradicionalne forme.