cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Primati
Etologija
Primati su u najvećem broju slučajeva razvili složene oblike socijalnog ponašanja. Pravi samotnjaci su među primatima rijetki, čak i kod vrsta koje pretežno žive same (orangutan) područja na kojima borave, preklapaju se reviri ženki s revirom mužjaka, pa se kod parenja daje prednost partnerima s tih preklapajućih područja. Neke druge vrste žive u dugogodišnjim monogamnim vezama (giboni, vunasti lemuri). No, većina primata ipak živi u grupama u kojima često vlada hijerarhija. Pri tom se mjesto na hijerarhijskoj ljestvici utvrđuje različito, ovisno o vrsti. To može biti rezultat borbi, starost, rodbinske veze ili na druge načine.
I komunikacija i interakcija imaju vrlo značajnu ulogu u socijalnom životu primata. Većina vrsta je razvila niz glasova za obilježavanje teritorija, za potragu za članovima grupe, za prijetnju ili upozorenje hranidbenim konkurentima i slično. Posebno su poznati prašumski "koncerti" urlikavaca, kao i "pjesma" u duetu parova gibona.
Pretpostavlja se da su preci primata bili bubojedi, ali većina svih vrsta su danas biljožderi. Mnoge vrste se hrane pretežno voćem, a dopunjavaju ga lišćem, cvjetovima, gomoljem, gljivama, sjemenjem i drugim dijelovima biljki. Mnoge vrste su svežderi, koji biljnu hranu dopunjavaju i životinjskom. Pavijani i čimpanze spadaju u rodove koji povremeno love i nešto veće sisavce (zečeve, male primate, mladunčad parnoprstaša).
Rasprostranjenost
maxi|800px|thumb|Sadašnja distribucija ne-ljudskih primata thumb|250px|left|[[Lemuri su primati koji žive samo na Madagaskaru]] Osim ljudi koji nastanjuju čitavu zemlju, područje na kojem obitavaju primati je najvećim dijelom ograničeno na tropske i suptropske dijelove Amerike, Afrike i Azije. Na području američkog kontinenta, primati žive od juga Meksika pa do sjevernih dijelova Argentine. Majmuni koji su nekada živjeli na Karibima su izumrli, a danas tu žive samo primati koje su doveli ljudi. U Africi su široko rasprostranjeni, s tim da najveći broj različitih vrsta dosiže južno od Sahare. Na Madagaskaru se razvila zasebna grupa primata, i svi su iz podreda polumajmuna neljenjivaca. U Aziji žive na Arapskom poluotoku (postoji mogućnost, da su jednu vrstu pavijana koji žive na tom području tamo donijeli ljudi), indijskom potkontinentu, Kini, Japanu i Jugoistočnoj Aziji. Istočna granica područja gde žive u Aziji su otoci Sulawesi i Timor. U Europi slobodno živi samo jedna vrsta, Berberski majmun (Macaca sylvanus) na Gibraltaru, no i tu su populaciju vjerojatno ljudi donijeli u ovo područje.
S izuzetkom ljudi, drugih primata nema u sjevernoj Americi, najvećem dijelu Europe, sjevernim i centralnim dijelovima Azije, na području Australije i Oceanije, kao niti na zabačenim otocima i polarnim područjima.
Za razliku od nekih drugih grupa sisavaca, ljudi primate nisu u većoj mjeri naseljavali na druga područja. Iznimka su pavijani u Arabiji, berberskih majmuna na Gibraltaru, nekih otoka Kariba i jedne grupe Macaca mulatta koji danas žive na Floridi.
Osobine
Iako su primati jednan relativno jasno određen red sisara (klasa: Mammalia), imaju vrlo malo osobina koje se pojavljuju samo kod njih, a niti kod jednog drugog predstavnka pripadajuće klase.
Veličina tijela
Veličina tijela se kreće od samo 12-14 cm dugog i 40 grama teškog roda Microcebus koji živi na Madagaskaru, i gorile koji može imati i do 275 kg. Generalno, majmuni iz grupe Strepsirrhini (prosječna težina 500 grama) su manji od grupe Haplorrhini (prosječna težina 5 kg), to je činjenica koja se zasniva na različitom vremenu dnevnih aktivnost. Kod nekih vrsta je vrlo izražen spolni dimorfizam, tako da su mužjaci i dvostruko teži od ženki, a uz to se često razlikuju i bojom.
Dlakavost
Tijelo većine primata je pokriveno krznom, čija boja se kreće od bijele preko sive do smeđe i crne. Dlanovi i tabani su kod većine vrsta goli, a neke vrste nemaju dlake niti na licu ili im je čak i cijela glava gola (na primjer uakari (Cacajao) iz porodice Pitheciidae). Od svih primata najmanje izraženu dlakavost ima čovjek.
Osjetila
thumb|250px|right|[[Tarsius su grupa primata koji ima najveće oči]] Za primate su tipične relativno velike i prema naprijed okrenute oči. Imaju vrlo dobar vid i u odnosu na veličinu tijela relativno velik mozak. Najveće oči od svih primata imaju vrste iz roda Tarsus. Velika većina majmuna iz podreda Strepsirrhini (polumajmuni neljenjivci) su noćne životinje i imaju mrežnicu prevučenu slojem koji se naziva Tapetum lucidum a služi da reflektiranjem ostatka svjetla pojačava vidljivost u mraku.
Između podreda Strepsirrhini (koji se u nekim jezicima nazivaju "vlažnonosci") i podreda Haplorrhini (suprotno vlažnonoscima, ovu grupu nazivaju "suhonoscima") postoji razlika u građi rhinariuma. Kod "vlažnonosaca" on je pun žlijezda i vlažan i odraz je vrlo razvijenog osjetila mirisa. Suprotno tome, suhonosci to nemaju, i njuh im je daleko manje razvijen.
Zubi
Najstariji fosilni nalazi primata imaju formulu zuba 2-1-4-3 po jednoj polovini |i, što znači da su imali dva [[zub|sjekutića, jedan očnjak, četiri prednja kutnjaka i tri kutnjaka, što znači da su imali ukupno 40 zubi. Najviše zubi recentnih vrsta primata imaju lemuri i kapucini čija je formula 2-1-3-3. Neki rodovi su zbog svog načina ishrane izgubili još neke zube. Majmuni Starog svijeta, uključujući čovjeka imaju formulu 2-1-2-3, što znači da imaju ukupno 32 zuba.
Prije svega iz oblika kutnjaka se može izvući puno zaključaka o načinu ishrane pojedine vrste. Tako vrste koje se hrane prije svega voćem, imaju kutnjake okruglog oblika. Kutnjaci kod vrsta koje bi se mogle nazvati kukcožderima, su upadljivo šiljasti, dok kod vrsta koje se hrane prije svega lišćem, kutnjaci imaju oštre rubove kako bi lakše sažvakali tvrde listove.
Rep
Velikom broju sisavaca koji žive na drveću rep je vrlo važan dio tijela koji služi balansiranju i održavanju ravnoteže u krošnjama, pa tako i primatima. Međutim, rep se može povući ili potpuno nestati. Osim čovjekolikih majmuna, koji generalno nemaju repove, dužina repa ili njegov nedostatak nema nikakvo značenje za utvrđivanje srodnosti među vrstama, jer se kod mnogih vrsta pojavljuje samo patrljak od repa sasvim nezavisno od razvoja. Čak unutar jednog roda postoje vrste nemaju rep ali i takve, kojima je rep duži od tijela. Rep kojim se mogu hvatati za grane razvili su samo neki rodovi majmuna Novog svijeta, hvataši i urlikavci. Njihov rep s donje strane nema dlake, a snabdjeven je vrlo osjetljivim živčanim stanicama.
Način života
Pretpostavlja se da su se primati razvili od životinja koje su nastanjivale drveće. Još i danas postoji veliki broj vrsta primata koji jedva da ponekad siđu na tlo. Druge vrste žive djelomično na tlu, a samo nekoliko vrsta žive isključivo na tlu.
Pojednostavljeno, Strepsirrhini su uglavnom aktivni noću (uz pojedine iznimke) dok su Haplorrhini, opet uz neke iznimke, uglavnom dnevno aktivni.
U odnosu na načine kretanja, ukupno gledajući, primati koriste sve postojeće načine kretanja. Pri tome, od vrste do vrste postoje razlike.
I komunikacija i interakcija imaju vrlo značajnu ulogu u socijalnom životu primata. Većina vrsta je razvila niz glasova za obilježavanje teritorija, za potragu za članovima grupe, za prijetnju ili upozorenje hranidbenim konkurentima i slično. Posebno su poznati prašumski "koncerti" urlikavaca, kao i "pjesma" u duetu parova gibona. thumb|300px|left|[[Gorila|Gorile su biljožderi specializirani na lišće]] Pretpostavlja se da su preci primata bili kukcožderi, no većina svih vrsta su danas biljožderi. Mnoge vrste se hrane pretežno voćem, a dopunjavaju ga lišćem, cvjetovima, gomoljem, gljivama, sjemenjem i drugim dijelovima biljki. No mnoge vrste su svežderi, koji biljnu hranu dopunjavaju i životinjskom. Pavijani i čimpanze spadaju u rodove koji povremeno love i nešto veće sisavce (zečeve, male primate, mladunčad parnoprstaša)
Razmnožavanje
Primate odlikuje relativno dugo razdoblje skotnosti, dugotrajno razdoblje odrastanja mladunaca i dug život. Strategija ovih životinja je investiranje puno vremena u podizanje mladunaca, stoga je i stopa razmnožavanja niska. Najkrace vrijeme skotnosti imaju patuljasti lemuri (Cheirogaleidae) a traje točno 60 dana, dok je to kod većina vrsta između četiri i sedam mjeseci. Najduža trudnoća je kod čovjeka i gorila a traje devet mjeseci.
Kod većine vrsta prevladava rađanje jednog mladunca. I kod vrsta koje rađaju više mladunaca rijetko se dogodi da ih bude više od dva, eventualno tri u jednom leglu.
Evolucija i mogući preci
Paleontološki tragovi ukazuju da su u mezozojskom periodu kredi (trajanje: prije 136 − 65 miliona godina) sisari već bili izdiferencirani na skupine oblika koji predstavljaju vjerovatnea ishodišta njihovih današnjih redova. Izdleda da je jednoj takvoj grupi nespecijaliziranih sisara pripadao i Zalambdelestes, čiji fosilni ostaci (nađeni u Mongoliji) ukazuju na osobine prainsektivora. Početkom kenozoika (tj. tercijera, prije 65 miliona godina) radijacija takvih uopćeno građenih tipova dovela je do raskrsnice između insektivora i pra-primata. Prema dosadašnjim nalazima, na njoj su se našli na razvojnim stupnjevima reda Plesiadapiformes, (sa porodicama Plesiadapidae, Carpolestidae, Paromomydae, Picrodontidae i Saxonellidae). Najstariji (oko 65 miliona godina) poznati protoprimat opisan je kao Purgatorius. Osim njega, od praprimata ovog reda, posebno su zanimljivi sjevernoamerički Carpodaptes, Picrodus i Palaechton, te evropski Plesiadapis i Saxonella. Postoje argumentirani nagovještaji (oblik lobanje i kutnjaka) da su se, nakon toga, iz općeg stabla praprimata, najprije izdvojili pralemuri, preko skupine koja je približno imala osobine oblika Anagale (oligocen, Mongolija).
Moguće je da prvi tarzoidi (avetnjaci) evoluirali iz neke grupe primitivnih lemura. Mnogo je, međutim, raširenije mišljenje da oni nikada nisu prošli kroz lemuroidnu fazu i da su se presudni događaji u filogenetičkoj diversifikaciji tarzijusa i lemura zbili nešto ranije, na rszini današnjim tupajama (Tupaiidae) sličnih protoprimata.
Pronađeni su fosili tarzoidnih primata, koji ispoljavaju uočljiv uspon prema cinomorfnoj i antropomorfnoj konstituciji. Pretpostavlja se da svi majmuni Starog svijeta (Cercopithecidae, Hylobatidae, Pongidae i Hominidae)  potiču iz grupe anatomski „uopćeno“ građenih pratazoida, kojima su, među ostalim, pripadali i oblici Teilhardina (oligocen Egipta). Među njima se Apidium, Moeripithecus i Oligopithecus ( a nerijetko i Parapithecus) ubrajaju u neposredne fosilne pretke psetolikih majmuna, dok je ostalo otvoreno pitanje da li tu pripadaju i Amphipithecus  i  Pondaungia (gornji eocen Burme) ili bi ih trebalo uvrstiti u prelaznu fazu evolucije ka zajedničkim precima antropomorfnih majmuna.
U donjeoligocenskim slojevima Afrike, međutim, nađeni su fosilni ostaci primata koji su nedvojbeno imali niz osobina današnjih viših uskonosnih majmuna iz porodica Hylobatidae (giboni i Pongidae (orangutani). Među takvim oblicima, redovno se pominju Parapithecus i Aegyptopithecus, sa zubalom kao u suvremenih bezrepih – velikih majmuna (orangutani, čimpanze i gorile), iako se prvopomenuti oblik često ubraja i u predačku skupini psetolikih repatih majmuna, a drugi u fosilni rod Dryopithecus. U direktne predačke forme čovjekolikih primata  svrstava se i gibonoliki Propliopithecus, od kojeg, vjerovatno preko oblika tipa Limnopithecus i Pliopithecus vode porijeklo današnji giboni. Međutim, prema nekim procjenama, propliopitek bi mogao biti i predak pomenutog egiptopiteka ili čak forma driopiteka, sa naglašenijim hominoidnim osobinama.
Klasifikacija recentnih primata
Lista familija recentnih primata sa mogućim rangiranjem taksonomskih kategorija. Ostale klasifikacije su također u upotrebi. Na primjer, alternativna klasifikacija, recentne pripadnike grupe Strepsirrhini dijeli u dva infrareda: Lemuriformes Lorisiformes. Treba, međutim, zapaziti da je uvođenje kategorija Strepsirrhini i Haplorrhini unijelo novu konfuziju u ionako nekonzistentnu klasifikaciju reda Primates. Bez dvojbe se može konstatirati da je u raspoloživoj udžbeničkoj literaturi gotovo nemoguće naći svije apsolutno podudarne podjele na niže biosistematske kategorije. Dodatnu zbrku u ovo područje biosistematike unosi i flagrantno ignoriranje Kodeksa zoološke nomenklature u većini takvih pokušaja, kao i u ovom koji slijedi. Drugi primati su definisani po Karlu Lajnesu 1758. godine, u desetom izdanju njegove knjige Systema Naturae, za rodove Homo (ljudi), Simia (drugi čovekoliki majmuni i majmuni), Lemur (prosimijani) i Vespertilio (šišmiši). U prvom izdanju iste knjige (1735), on je koristio ime Anthropomorpha za Homo, Simia i Bradypus (lenjivci). Godine 1839, Henri Marie Ducrotay de Blainville, sledeći Linnaeus i imitirajući njegovu nomenklaturu, uspostavio je red Secundates (uključujući podredove Chiroptera, Insectivora i Carnivora), Tertiates (ili Glires) i Quaternates (uključujući Gravigrada, Pachydermata i Ruminantia), ali ta nova dodatna klassifikacija nije prihvaćena.
NGC 688
NGC 688 je galaksija u zviježđu Trokut.
Laktucin
Laktucin je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 276,285 Da.
Hud River
Hud River se može odnositi na
Džosefin
Džosefin se može odnositi na:
OR10A4
Olfaktorni receptor 10A4 je protein koji je kod ljudi kodiran OR10A4 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Sljeme
thumb|Sljemenska žičara
Hemijska supstanca
mini|right|175px|Para i tečna voda su dva oblika iste hemijske supstance, vode. Supstanca je oblik postojanja materije. Sastoji se od jedne vrste čestica - atoma.Atomi su složene građe. Sastoje se od protona, neutrona i elektrona i imaju svoju masu ili masu mirovanja koja je ravna nuli. Danas je poznato oko 17 milona različitih supstanci. Od tolikog broja supstanci, oko 100 hiljada ima praktičnu primenu. Neke supstance nalaze se u prirodi, dok se druge proizvode veštačkim putem. Svaka supstanca ima karakteristična svojstva po kojima se razlikuje od drugih supstanci, na primer: boju, miris, gustinu, temperaturu topljenja, temperaturu ključanja. Navedena svojstva supstanci, koja se određuju pomoću naših čula ili instrumenata, nazivaju se fizička svojstva. Hemijska svojstva supstanci ispoljavaju se pri njihovim reakcijama sa drugim supstancama. Osnovni zadatak hemije je izučavanje supstanci - njihove strukture, svojstava, kao i promena koje dovode do pretvaranja jednih supstanci u druge. Supstanca je osnovni deo materije
Sljeme
Sljeme je vrh hrvatske planine Medvednice koja se nalazi iznad Zagreba. Nalazi se na 1035 metara nadmorske visine. Do vrha (Sljemena) vode mnogobrojne pješačke staze i žičara. Sljeme je jedno od najdražih izletišta Zagrepčana. Na Sljemenu se nalazi i skijaška staza koja je jedna od lokacija za utrke svjetskog skijaškog kupa. Na samom vrhu nalazi se TV toranj Odašiljača i veza visok 169 metara koji je izgrađen 1973. god.
Klamat
Klamat se može odnositi na
Napad NOVJ na Cazin novembra 1944.
Prva i Druga udarna brigada (4. i 5. kordunaška brigada) 8. kordunaške divizije NOVJ zajedno sa Drugom muslimanskom brigadom Unske operativne grupe napale su tokom noći 6/7. novembra 1944. nemačko-ustaško uporište Cazin. Prva brigada Sedme divizije (Sedma banijska brigada) i Prva muslimanska brigada Unske operativne grupe štitile su napad iz pravca Ostrošca i Bihaća.
Tri brigade koje su napadale Cazin, nisu postigle odlučujući uspeh tokom noći, pa je tokom sledećeg dana Cazin držan u blokadi.
To je omogućilo trima brigadama koje su držale Cazin u blokadi da obnove napad i da ga okončaju sa velikim uspehom tokom sledeće noći i prepodneva 8. novembra. Prema izveštaju jedinica koje su učestvovale u borbama, Nemci i ustaše imali su 722 vojnika i oficira izbačena iz stroja, a 267 ih je zarobljeno. Jedinice NOVJ su imale 51 mrtvog i 244 ranjena borca.
Prema zabelešci Franca Šramla, od ojačane čete 373. divizije koja se sa ustašama nalazila u Cazinu, spasila su se samo dva borca koji su se sakrili kod prijateljski raspoloženih civila.
Ovo je bio treći napad na Cazin u toku 1944: napad 9-11. aprila je odbijen, dok je napad 13. septembra uspešno okončan.
Jedinice 373. divizije ponovo su zauzele Cazin 13. novembra.
Morou
Morou se može odnositi na
Željko Vukmirica
Željko Vukmirica (Zagreb, 11. listopada 1953.) je hrvatski kazališni, televizijski i filmski glumac.
Metohija
thumb|right|299px|Map of Metohija within [[Kosovo. The largest cities are also shown.]]
Metohija (od [metókhion] — "kraj, oblast, okolina, susedstvo"; ) je regija na jugozapadnom dijelu Kosova. Ono pokriva tri od okruga Kosova:
Regija ima površinu od 3340 km². Godine 2002. je procijenjeno da ima 790,272 stanovnika, ili 40 % stanovnika Kosova.
Naziv
Reč metohija (µετόχιον [metókhion]) je grčkog porekla i znači "kraj, oblast, okolina, susedstvo".
NGC 691
NGC 691 je galaksija u zviježđu Ovan.
Metohija
Naziv
Na albanskom se naziva Rrafshi i Dukagjinit, što znači "ravnica vojvode Gjina (albanski, Đina; srpskohrvatski: Jovana)", po jednom srednjovjekovnom velikašu.
Reference
Kosowo
Colomby
Kolombi je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš koja pripada prefekturi Šerbur-Oktevil.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 429 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 38 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,16 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 24 metara.
Oprašivanje
mini|250px|Oprašivanje je prenošenje cvjetnog ili peludnog praha s prašnika na stigmu tučka. Oprašivati mogu kukci, čovjek i vjetar. Ono se vrši prenošenjem peluda na vrh tučka, pa od oplođenog cvijeta (tučka) nastaje plod.
Načini oprašivanja
Samooprašivanje je padanje peludi sa prašnika na tučak. To je rijetka pojava u prirodi zato što prašnici i tučak ne sazrijevaju u isto vrijeme.
Ukriženo oprašivanje je oprašivanje uz pomoć čovjeka. Tako je čovjek ukrštavao biljke i dobio različite vrste biljaka.
Poznato je da prilikom oprašivanja poljoprivrednih kultura od svih kukaca "oprašivača", koji se nadopunjuju u svom vrijednom radu veliku možda i najveću ulogu imaju pčele kako one medonosne tako i pčele samice (solitarne pčele), koje sa ostalim kukcima oprašuju i do 80% svih kultura, dok se oko 20% oprašuje pomoću vjetra ili samooprašivanjem. U bogatijim državama i naprednoj poljprivredi vlasnici parcela i poljoprivrednih kultura sklapaju posebne ugovore sa pčelarima kako pojedincima tako i udrugama u svrhu osiguranja dovoljno broja oprašivača.
Samooprašivanje
Pojedine biljke u svojoj su evoluciji razvile sposobnost samooprašivanja. Podudarnost u položaju antera i njuški tučka istoga cvijeta koja omogućuje samooprašivanje i samooplodnju. Kod samooprašivanja pelud s jednog cvijeta prelazi na stigmu tučka istog cvijeta. Samooplodne biljke koje se oprašuju pomoću vjetra nazivamo anemofilne biljke. One su evolucijom razvile takvu mogućnost oprašivanja, imaju sitnu (30-35 µm) i vrlo laganu pelud tako da je vjetar raznosi i do nekoliko kilometara uokolo. Pojedine su vrste razvile i dodatne oblike poput nekih vrsti bora i imaju dodatne "mjehuriće za let". Anemofilne biljke zbog svog vrlo nesigurnog načina razmnoževanja moraju proizvoditi veće količine peludi od entomofilnih biljaka.
Oprašivanje kukcima
Biljke koje se oprašuju uz pomoć kukaca nazivamo entomofilne biljke. Te biljke rjeđe izazivaju alergije kod ljudi, jer pelud tih biljaka je vlažna, time i teža pa se zbog te činjenice teže prenosi zrakom. Najpoznatije oprašivanje kukcima, koje ukupno iznosi 80% površina je oprašivanje biljaka pomoću pčela. Takvo oprašivanje naziva se entomofilija. Pčela je nezaobilazan kukac prije svega, zbog svoje brojnosti. U jednoj zajednici naime živi i radi i do 80.000 pčela, što ovisi o vrsti košnice u kojoj žive. Prednost pčele medarice nad ostalim oprašivačima je sama činjenica, da je čovjek njome naučio i može gospodariti.
Oprašivanje u staklenicima
mini|250px|desno|Staklenička proizvodnja jagoda Za oprašivanje u staklenicima na zatvorenom prostoru samooprašivanje gotovo, da nije ni moguće. Pčele ovakav prostor brzo prihvate kao svoj teritorij/nastambu pa time nisu prihvatljive. U staklenicima su se kao oprašivači vrlo učinkovitima pokazali pčelinji veći i dalji rođaci bumbari. Oni se u Nizozemskoj se koriste od 1988. Od tadašnje skromne početne primjene na 3% površina usjeva rajčica, do 1991. na 95% površina, a već 1992. koriste se na 100% površina usjeva rajčica kod kojih su pokazali izuzetno dobre rezultate. Godine 2004. bilježi se podatak o korištenju čak milijun kolonija bumbara u oprašivanju stakleničkih nasada, a predviđa se da će do 2007. godine staklenike oprašivati preko 1.500.000 bumbarskih kolonija.
GeneReviews
GeneReviews je onlajn zbirka recenziranih članaka o naslednim oboljenjima. Autori članaka su poznati kliničari i istraživači iz ove oblasti, a članci su pregledani od strane drugih eksperata i urednika u američkom Nacionalnom centru za biotehnološke informacije. Članci se ažuriraju svake dve ili tri godine, a takođe se prema potrebi i revidiraju kada rezultati istraživanja dovedu do novih relevantnih otkrića. Tekstovi se mogu pretraživati po autoru, naslovu, genu i nazivu konkretne bolesti ili proteina.
Tillamook (razvrstavanje)
Tillamook se može odnositi na:
NGC 689
NGC 689 je galaksija u zviježđu Kemijska peć.
Jumatila
Jumatila se može odnositi na
Pitsburg, Ohio
Pitsbert je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Clementi, Chieti
Clementi je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 83 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 238 m.
Pitsburg, Ohio
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 388, što je 4 (-1,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Pleksin
thumb|300px|Pregled puteva u motornih neurona koji učestvuju u posredovanju odbojnog signala BC ćelija koji sprečava somalne migracije.
Pleksin je protein koji deluje kao receptor za semaforin.
Geni pleksina su:
NRP2
Neuropilin-2 je protein koji je kod ljudi kodiran NRP2 genom.
Ovaj protein je član neuropilinske familije receptora. On je transmembranski protein koji se vezuje za SEMA3C protein (sema domen, imunoglobulinski domen (Ig), kratki bazni domen) i SEMA3F protein. On formira interakciju sa vaskularnim endotelnim faktorom rasta (VEGF). Ovaj protein učestvuje u kardiovaskularnom razvoju, navođenu aksona, i tumorigenezi. Višestruke transkriptne varijante koje kodiraju različite izoforme su poznate.
Željko Vuković
Željko Vuković (Dvor, 9. veljače 1962..), hrvatski i austrijski nogometaš.
NGC 692
NGC 692 je galaksija u zviježđu Feniks.
Mazomanie, Wisconsin
je grad u američkoj saveznoj državi Viskonsin.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.652, što je 167 (11,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Napad NOVJ na Cazin aprila 1944.
Od 12. do 16. aprila ova grupa brigada vodila je borbe oko Cazina i rušila komunikaciju Ostrožac - Otoka. Nakon toga, brigade Sedme i Osme divizije prebačene su na druge zadatke.
Plan operacije
Cazinski utvrđeni garnizon bio je važno istureno utvrđenje u odbrani unske komunikacije. Pored toga, od značaja za Narodnooslobodilački pokret bilo je jačanje uticaja u muslimanskom stanovništvu Cazinske krajine. Stoga je Cazin sa okolnim utvrđenim tačkama napadan više puta, a već tokom druge polovine 1942. dva puta je osvajan. Vrhovni štab NOV i POJ naredio je Četvrtom korpusu 6. aprila 1944. da preduzme akciju prema Bihaću. Izvršavajući to naređenje, štab korpusa razradio je plan napada na Cazin i okolna mesta.
Za aprilsku operaciju 1944. u Cazinskoj krajini Četvrti korpus angažovao je šest brigada - Treću i Četvrtu brigadu Sedme divizije, Drugu i Treću brigadu Osme divizije, i obe brigade Unske operativne grupe. Cazin je bio značajna utvrđena pozicija nemačkog 15. brdskog korpusa. U njemu se u tom periodu bio Izviđački bataljon 373. , a u Bihaću i drugim okolnim mestima jake borbene grupe 373. divizije. Ove snage bile su ojačane brojnim ustaško-domobranskim sastavima.
Prema planu, najpre je trebalo zauzeti Cazin, zatim Ostrožac i Otoku, a nakon toga temeqno porušiti prugu Bihać - Bosanski Novi. Napad na Cazin počeo je 9. aprila uveče. Na sam grad napadale su Druga brigada Osme divizije i Prva brigada Unske operativne grupe. Druga brigada Unske operativne grupe obezbeđivala je napad iz pravca Bihaća, Treća brigada Osme divizije iz pravca Ostrošca, a Treća i Četvrta brigada Sedme divizije od Otoke i Bosanske Krupe.
Tok borbi
Pešadijskki napad na Cazin počeo je nakon 20-minutne artiljerijske pripreme u sumrak 9. aprila. Obe brigade uspele su savladati spoljnu odbranu i ući u grad. Borbe u gradu trajale su celu noć, ali bez odlučujućeg uspeha. Stoga su se pred zoru brigade NOVJ izvukle na polazne položaje.
Sledeći napad počeo je, nakon dodatnih priprema, 10. aprila u 18 časova. Ovaj napad imao je više uspeha. Pokolebana posada počela je prikupljanje za pokušaj proboja prema Ostrošcu. Međutim, ohrabreni uspehom interventne grupe iz Bihaća, odustali su od proboja. 11. aprila u 5 ujutro pokrenut je treći napad. Međutim, u toku prepodneva, kad je posada bila pred uništenjem, u Cazin se probila borbena grupa iz Bihaća. Nakon celodnevne borbe, nemačke oklopno-motorizovane snage iz Bihaća uspele su da se preko Ostrošca probiju u Cazin, spoje sa tamošnjom posadom i oslobode je pritiska.
Ove borbe za Cazin zabeležene su u hronici 373. divizije :
Nakon obustavljanja napada na Cazin, brigade Osme divizije i Unske operativne grupe vodile su do 16. aprila borbe na prostoru oko Ostrošca i Otoke. Izviđački bataljon 373. nakon odbrane Cazina, ojačan ustaško-domobranskim snagama izveo je ispad prema Pećigradu. Tom prilikom, napadnut od partizana, našao se u teškom položaju. Samo uz krajnje napore i „pod vodstvom jednog hrvatskog poručnika“ uspeo se izvući nazad u Cazin. Tom prilikom bataljon je, prema hronici, imao 5 mrtvih, 20 teško ranjenih i 2 teška bacača izgubljena.
Campistrous
Kampistru je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Banjer de Bigor.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 341 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 33 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 10,12 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 540 metara (maksimalnoj 615 m, a minimalnoj 435 m).
Valaua
Valaua se može odnositi na
Medvednica
desno|mini|250px|Pogled na Zagreb s Medvednice Medvednica je planina sjeverno od Zagreba, omiljeno mjesto za brojne koji žele malo pobjeći iz grada, a ne biti daleko od Zagreba. Najviši vrh je Sljeme (1033 m), do koga se može doći automobilom, žičarom ili pješke, planinareći. Bilo Medvednice dugo je 42 km, a proteže se u smjeru istok-zapad (točnije sjeveroistok - jugozapad), površina planine je pošumljena. Na uređenom se skijalištu od siječnja 2005. održavaju utrke za Ženski svjetski skijaški kup. Skijalištem upravlja gradsko poduzeće "Sljeme - Medvednica" i postoje tri skijaške žičare: trosjedežnica i dvije vučnice - "sidra". Uređuju se staze za skijanje: Crveni, Bijeli, Zeleni i Plavi spust, te Bijela i Činovnička livada (Žuti spust se ne uređuje zbog prevelike strmine).
Shepseskare Isi
Tajanstveni kralj
Shepseskare Isi, također poznat kao Shepseskare, (na grčkom Sisiris), bio je faraon Egipta u doba Pete dinastije, te se smatra da je vladao oko 2426. pne. – 2419. pne.. On je najmanje poznat od svih vladara dinastije i neki egiptolozi kao Miroslav Verner su tvrdili da je njegova vladavina trajala samo nekoliko mjeseci, za što dokaz postoji u nedovršenoj kraljevskoj piramidi u Abusiru, čiji su temelji jedva dovršeni, da bi izgradnja potom bila obustavljena. Međutim, i Torinski popis kraljeva i Manethon sugeriraju da je Egiptom vladao sedam godina. Jedini artefakti njegove vladavine jest nekokiko glinenih pečata iz Abusira, gdje je kralj možda bio sahranjen, te dva cilindiriočna pečeta, prema Verneru (str.396). Verner promovira hipotezu prema kojoj je Shepseskare naslijedio, umjesto prethodio Neferefreu što se temelji na arheološkom kontekstu nedavno (1982) otkrivenih glinenih pečata s kraljevim imenom unutar zagrobnog hrama Neferefrea u Abusiru. On na Shepseskarea gleda kao na Sahureovog sina koji je peuzeo vlast od Neferefrea nakon njegove smrti u 2. godini vladavini. Verner posebno navodi da je izgradnja Shepseskareove piramide
Prema Vernerovom mišljenju, Shepseskare preuzimanje vlasti je bio pokušaj da se očuva obiteljska loza Sahurea na prijestolju. Njega je konačno suzbio Niuserre, Neferefreov mlađi brat i mlađi sin Neferirkarea i Khentkaus II. Verner naglašava ključnu ulogu kraljice Khentkaus II u Niuserreovom konačnom uzdizanju na prijestolje, te to objašnjava njen veliki ugled u egipatskom folkloru i "dograđivanja i poboljšavanja njenog zagrobnog hrama" od strane Nyuserrea. (str. 399-400)
Nedovršena piramida, otkrivena 1980-ih, i smještena sjeverno od Sahureove piramide kod Abusira, se smatra Shepseskareovom piramidom.
Jamhil
Jamhil se može odnositi na
OR10A5
Olfaktorni receptor 10A5 je protein koji je kod ljudi kodiran OR10A5 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Colle Piuccio, Latina
Colle Piuccio je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 80 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 20 m.
Aštabjula
Aštabjula se može odnositi na
South Fulton, Tennessee
Saut Fulton je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.354, što je 163 (-6,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
NGC 693
NGC 693 je galaksija u zviježđu Ribe.
Meridian, Colorado
Meridijan je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.970, što je 2.786 (1514,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ulan Bator
Ulan Bator (prevedeno Crveni junak) je glavni i najveći grad Mongolije. Prema popisu stanovništva iz 2010. imao je 1,240.037 stanovnika.
Geografija
Grad leži uz obale rijeke Tuul, na vjetrovitoj visoravni visine 1350 metara, na željezničkoj pruzi Moskva–Peking.
Historija
Ulan Bator je nastao iz sezonskog nomadskog prebivališta mongolskih prinčeva koje se tek 1639. ustalilo kao njihovo trajno stanište kad je tu izgrađen budistički samostan Da Khure. Samostan je postao rezidencija Žavzandamba hutagta, visokog budističkog svećenika (Mongoli su većinom budisti) i ostao punih 200 godina. Oko samostana je izraslo je istoimeno naselje Da Khure koji su Rusi (i ostali Evropljani) zvali Urga, te se razvio kao trgovačko središte između Kine i Rusije.
Kad je 1911. Vanjska Mongolija proglasila nezavisnost od Kine, grad je preimenovan u Niislel Khureheh (Glavni grad Mongolije). Grad su 1921. zauzele snage mongolskog vođe sovjetske revolucije, Damdinija Suhbatara i sovjetske Crvene armije. Kad je 1924. Mongolija proglašena Narodnom Republikom po uzoru na SSSR, grad je preimenovan u Ulan Bator (Crveni heroj).
Privreda
Grad je povezan željeznicom sa Moskvom i Pekingom, a ima i međunarodni Aerodrom Džingis-kan (IATA kod: ULN, ICAO kod: ZMUB) s vezama prema svim većim gradovima u zemlji i inozemstvu.
Ratovi u bivšoj Jugoslaviji
Ratovi na tlu Jugoslavije, odnosno Jugoslavenski nacionalistički ratovi, Postjugoslavenski ratovi, Ratovi raspadanja Jugoslavije, Ratovi za jugoslavensko nasljeđe je zajednički naziv za sve oružane sukobe na teritoriji Jugoslavije koji su svoj uzrok imali u nacionalističkim ideologijama ili koincidirali s raspadom te države 1991. U stranoj literaturi se za njih ponekad koristi izraz balkanski ratovi, zbog čega je Mischa Glenny uveo naziv "Treći balkanski rat" ne bi li ih razlikovao od balkanskih ratova koji su prethodili prvom svjetskom ratu. Zajednička je poveznica da je rukovodstvo četiri republike (Slovenija, Hrvatska, Bosna i Hercegovina i Makedonija) i pokrajina Kosovo htjele neovisnost, a Beograd se tome suprostavljao, ali takva simplifikacija spada u politikantsko skretanje sa suštine ratova.
Bili su to prvi veći oružani sukobi na tlu Europe od drugog svjetskog rata, a termin "etničko čišćenje", koji označava protjerivanje jednog naroda sa nekog područja, ušao je svjetsku uporabu. Zbog teških stradavanja i materijalnih šteta, sukobi su bili medijski praćeni i dokumentirani, te izazvali zgražanje međunarodne zajednice, zbog čega je osnovan Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) kako bi se kaznili počinitelji zločina, dok je masakr u Srebrenici u presudama tribunala proglašen genocidom. U ratovima je poginulo između 130.000 i 140.000 ljudi, dok je oko 4.000.000 postalo izbjeglicama ili je raseljeno, od čega 2,2 milijuna u ratu u Bosni i Hercegovini.
Poredani kronološki, ratovi u bivšoj Jugoslaviji su bila sljedeća četiri sukoba u 1990-ima:
Ovisno o kriterijima, neki od gore navedenih ratova se smještaju u šire cjeline. Najčešći je takav slučaj s ratom u Hrvatskoj i BiH (kome se rjeđe pridodaje rat u Sloveniji), a koji se razlikuju od sukoba na Kosovu, koji je pak, povezan sa sukobima u Preševu,Medveđi,Bujanovcu i Makedoniji.
Uvod
Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija obnovljena je 1943.-1945. nakon što je izašla kao pobjednica nad silama osovine u Drugom svjetskom ratu. Ustaše, ekstremistički Hrvati koji su htjeli Veliku Hrvatsku, i četnici, ekstremistički Srbi koji su htjeli Veliku Srbiju, su poraženi u tom ratu i nova jugoslavenska vlada je desetljećima zabranjivala nacionalizam kako se takve struje više ne bi pojavile a SFRJ ostala multi-etnička federacija sastavljena od šest ravnopravnih naroda.
Jugoslavenski model samoupravljanja ostvarivao je dobre rezultate i privukao pozornost akademika koji su tražili "treći put" između kapitalizma i državnog socijalizma. Međutim, početkom 1980-ih pojavila se ekonomska kriza koja je samo naglasila razlike između bogatijih i siromašnijih republika. Slovenski ekonomist Neven Borak je to slikovito opisao tako da je 1985. BDP SR Slovenije usporedio sa Novim Zelandom, BDP SR Hrvatske sa Portugalom dok je Kosovo imalo razinu Pakistana. Dok je nezaposlenost Jugoslavije bila između 6 i 9% u 1960-ima, u 1980-ima je već dosegla razinu od 14 do 17%.
Pošto je Srbija bila najveća republika, smatra se da ju je novim ustavom 1974. Tito namjerno oslabio dajući Vojvodini i Kosovu autonomiju kako ne bi postala dominantna u odnosu na ostale, manje republike u SFRJ. Taj je potez međutim poništen 1988. i 1989., kada je Slobodan Milošević, novi predsjednik Srbije, organizirao masovne demonstracije koje su svrgnule vlade na Kosovu, Vojvodini i Crnoj Gori, a zamijenjene su ljudima vjernima Miloševiću, te su im ukinute autonomije, čime je Srbija preuzela četiri od osam glasova predsjedništva SFRJ, dok su ostale republike imale samo jedan glas. Iskorištavajući nezadovoljstvo nekih Srba nakon što je 1986. Memorandum SANU objavio da su Srbi "najveći gubitnici u Titovoj Jugoslaviji", Milošević je došao na vlast u Srbiji 1989. uz pomoć vala srpskog nacionalizma koji je produbio krizu u SFRJ.
Međutim, iako mu je srpski nacionalizam omogućavao uzimanje sve više moći, istodobno je bio sve više odbojan Slovencima, Hrvatima i drugim manjim narodima. To je dovelo do razdora 1990. kada nije postignut dogovor oko sastava federalne vlade: Srbija je htjela centraliziranu federaciju kako bi zadržala dominantnu ulogu u Jugoslaviji, dok su Slovenija, Hrvatska i Bosna i Hercegovina htjele labavu konfederaciju kako bi mogle uživati u većoj autonomiji. Raspisani su izbori u kojima su u svakoj republici, izuzev Crne Gore, pobjeđivale nacionalističke stranke koje su zagovarale antikomunizam kako bi povećale svoju privlačnost masama, dok su u Srbiji i Crnoj Gori i same nominalno socijalističke stranke dobile nacionalistički predznak. Stara jugoslavenska parola o bratstvu i jedinstvu je polako odbačena od obiju strana. Komunizam je postao potrošena struktura i republike su zahtijevale demokraciju. Milošević je htio vladati nad cijelom Jugoslavijom, ali kada je uvidio da to nije bilo moguće, promijenio je izbor i odabrao Veliku Srbiju.
Prema zadnjem popisu stanovništva prije rata, Jugoslavija je imala oko 23,5 milijuna stanovnika. Narodni sastav bio je sljedeći: Srbi 8.526.872 (36,2 %), Hrvati 4.636.700 (19,7 %), Bošnjaci 2.353.002 (10,0 %), Albanci 2.178.393 (9,3 %), Slovenci 1.760.460 (7,5 %), Makedonci 1.372.272 (5,8 %), Jugoslaveni 710.394 (3,0%), Crnogorci 539.262 (2,3 %) i drugi.
Rat u Sloveniji
left|mini|225px|Slovenski TO gađaju tenkove JNA na grančnom prelazu [[Rožna Dolina]] Na četrnaestom kongersu SKJ 1990., slovensko izaslanstvo je tražilo pluralizam, zahtijevali su da se izbaci iz zakonodavstva odredba o verbalnom deliktu, da se zabrani mučenje političkih zatvorenika, kao i politička suđenja. Nakon 10 mjeseci neuspjelih pregovora sa Beogradom pošto je Miloševićeva delegacija sprječavala kompromis, 25. 6. 1991. Slovenija je proglasila neovisnost, ali je već 48 sati kasnije JNA krenula u vojni pohod kako bi to spriječila. Još 1990, JNA je pokušala razoružati slovensku Teritorijalnu obranu (TO), ali je uspijela pokupiti samo 40 do 60 % oružja. Slovenske snage napustile su JNA i pridružili se novoj slovenskoj vojsci i mjesnoj policiji. Nakon što su hrvatski i slovenski rezervisti masovno bojkotirali rat, JNA je imala problema sa izvođenjem operacija. Od 25.000 vojnika, čak 7.900 je dezertiralo ili odbilo ratovati. Pošto JNA nije ušla u puni napad, nakon 10 dana rat je završen slovenskom pobjedom i povlačenjem JNA.
1991. Srbi i Crnogorci su činili 38,8 % stanovništva Jugoslavije, ali su činili 70 % udjela u činovnicima JNA. U početku, JNA, kojom je zapovjedao Veljko Kadijević, je još uvijek pokušavala održati SFRJ na okupu. No nakon odlaska Slovenije, to je napušteno te je vojni vrh JNA pao pod utjecaj Miloševića. Srbija i Crna Gora se nisu protivili odlasku Slovenije iz Jugoslavije, jer bi to ostavilo kolektivno predsjedništvo sa sedam članova, od kojih bi četiri bili pod srbijansko-crnogorskom kontrolom, čime bi time de facto imali i kontrolu nad JNA. Latinka Perović je ovako opisala stav JNA prema nesrpskim narodima:
Rat u Hrvatskoj
left|mini|225px|Bombardiranje Dubrovnika 23.4. 1990., u Hrvatskoj su održani prvi slobodni izbori na kojima je pobijedio HDZ na čelu kojeg je bio nacionalistički Franjo Tuđman, što je izazvalo strah među nekim Srbima koji su proglasili autonomnu SAO Krajinu (kasnije RSK) na neodređenim dijelovima Hrvatske. Kada je Franjo Tuđman stupio na vlast otvoreno je promovisao politiku hrvatskog nacionalizma. Srpski političari i mediji su počeli hrvatsku vladu nazivati "ustaškom". Milošević je hrvatskim Srbima savjetovao odbijanje Tuđmanovih pokušaja kompromisa u ljeto 1990. te zauzimanje stava nesuradnje. Hrvatska vlada je Srbima osigurala predstavništvo u saboru, ali su ovi napustili parlament jer su smatrali da nisu dobili dovoljno autonomije. Istodobno, pojačani su i napori tajnih službi Beograda da prikažu Hrvatsku u što negativnijem svjetlu, poput postavljanja bombi na jevrejskom groblju u Zagrebu ili parola o "30.000 ustaša u Dubrovniku". MKSJ je u presudi naveo da je Milan Babić, prvi predsjednik RSK, bio "pod jakim uticajem srpske propagande koja ga je zavela na pogrešan put", a čiji je cilj bio dio šireg plana preuveličavanja opasnost za Srbe kako bi ih se nagnalo na borbu. U međuvremenu, JNA je razoružala hrvatski TO, naoružala srpske pobunjenike dok je srbijansko Ministarstvo unutrašnjih poslova, kojim je rukovodio Mihajlo Kertes, trenirala srbijanske paravojne formacije za borbu po Hrvatskoj i BiH. Jovan Nikolić, srpski pravoslavni pop iz Zagreba, je izjavio:
right|mini|225px|Uništena kuća u Vukovaru U ljeto 1991., kada je Hrvatska najavila proglašenje neovisnosti, JNA je krenula u otvoreni vojni pohod te se borila na strani snaga Republike Srpske Krajine (RSK), srbijanskih paravojnih formacija – i nekadašnjih suparnika iz Drugog svjetskog rata, četnika. Bitka za Vukovar – najteža bitka cijelog rata u kojoj je oko 3.000 civila i vojnika izgubilo živote – i opsada Dubrovnika postale su dvije najviše medijski praćene bitke, ali je njihova žestina dovela do okretanja mišljenja međunarodne zajednice protiv srpske strane. Iako manje poznate, i druge borbe su bile značajne, kao što je bitka za Osijek, u kojoj je poginulo oko 800 osoba, bitka za Gospić i bitka za Zadar. JNA je 1991. koristila kemijsko oružje protiv hrvatskih vojnika i civila, od fosfora iz projektila u Vukovaru sve do inhibitora acetilholinesteraze u Zadru i Kruševu. Netrpeljivost je porasla na obje strane, tako da su neki umjereni činovnici, koji su htjeli pronaći kompromisno rješenje, smaknuti od sunarodnjaka: primjerice, Dmitra Obradovića, gradonačelnika Vrginmosta, su likvidirali militanti RSK, dok je Josip Reihl-Kir, zapovjednik osječke policije, ubijen iz hrvatske zasjede. Primirje početkom 1992. dovelo je do prekida nasilja, dok je RSK zauzela 13.913 km2 ili 25% površine Hrvatske, ne računajući dodatnih 680 km2 oko dubrovačkog područja. Iz tog područja je "etnički očišćeno" najmanje 80.000–100.000 Hrvata i drugih nesrba. Prema izvorima hrvatske vlade, do 1. IX 1993. hrvatska strana imala je 6.651 potvrđenih poginulih, 12.706 nestalih te 24.208 ranjenih.
Usprkos Miloševićevoj propagandi da se radi o novoj NDH, Hrvatska je stekla međunarodno priznanje te je 1992. primljena u članstvo UN-a, dok RSK nije priznao nitko. 1992. odigrao se progon Hrvata iz nekih dijelova Vojvodine nakon čega je oko 10.000 Hrvata napustilo tu regiju i naselilo se uglavnom u Hrvatsku. Pokušaj mirne reintegracije RSK pod hrvatsku vlast tri godine nije dovela do pomaka, a njen predsjednik Milan Martić čak je odbio i primiti plan Z-4. Dvije vojne akcije 1995., operacija Bljesak i operacija Oluja, dovele su do vraćanja većeg dijela RSK pod hrvatsku vlast, ali su se dogodili razni ratni zločini. U Oluji je, ovisno o različitim izvorima, poginulo 326, 677 ili 1.078 civila, dok je oko 200.000–250.000 Srba pobjeglo iz Hrvatske. SRJ nije intervenirala, dijelom stoga jer su je međunarodne sankcije oslabile, a dijelom stoga jer je Hrvatska ovog puta bila međunarodno priznata, te bi time intervencija bila izravan međunarodni sukob. Vlada Hrvatske žestoko se protivila optužbama da se radilo o "etničkom čišćenju". Ipak, Human Rights Watch (HRW) je naveo da su uvjeti za povratak srpskih izbjeglica postavljeni nemoguće visoko i složeno te zaključila da "iako su korištene metode često bile manje brutalne nego one srpskih vlasti, politika i praksa hrvatske vlade ipak demonstrira namjeru da se stvori "etnički čista" država". Ipak, time je omogućen povratak Hrvatima koji su prognani iz RSK 1991. – već 1996. oko 85.000 Hrvata vratilo se svojim domovima – i stvoren dovoljan pritisak da bosanski Srbi prihvate kraj rata u BiH, a Istočna Slavonija, Baranja i Zapadni Srem mirnu reintegraciju hrvatskog podunavlja.
Rat u Bosni i Hercegovini
desno|mini|225px|Sarajlije čekaju u redu za vodu, ljeto 1992. Identično kao i kod Slovenije i Hrvatske, JNA je prije rata razoružala TO Bosne i Hercegovine. Budući predsjednik treće samoproglašene srpske države, Republike Srpske (RS), Radovan Karadžić je surađivao sa srbijanskim predsjednikom Miloševićem, pod čijom su kontrolom TV stanice započele širiti propagandu o opasnosti za Srbe u slučaju nezavisne Bosne, koja će "dovesti do islamskog fundamentalizma u Europi". Međutim, Bošnjaci su većinom bili sekularni dok Human Rights Watch navodi da nije našla nikakvog dokaza da su Srbi proganjani prije izbijanja rata. Iako su Milošević i Karadžić pokušali prikazati da samo žele očuvati integritet Jugoslavije, Human Rights Watch navodi kako onda istjerivanje i ubojstva nesrpskih stanovnika ne bi bila niti potrebna, jer "etničko čišćenje" prije podržava stvaranje Velike Srbije nego održavanje multi-etničke Jugoslavije sa šest naroda. Kao i u prethodnom ratu, i ovdje su srpski programi postajali sve militantniji kako bi se stanovništvo nagnalo na borbu. Iako je SDS tvrdila da je rat započet ubojstvom Srba u Sijekovcu 3.3. 1992., odgovor srpskih snaga nije uslijedio napadom na Sijekovac, već na 100 km udaljenu Bijeljinu 1.4. u kojoj je Arkanova garda ubila 48 bošnjačkih i umjerenih srpskih civila jer je taj grad zbog blizine Srbije i prometnih trasa potrebnih radi uspostavljanja Velike Srbije bio preća meta dok je plan RAM je već davno prije bio pripremljen.
JNA, TO, srbijanske paravojne formacije i buduća VRS su 1992. rijetko gdje vodile bitke sa Armijom BiH, a uglavnom su napadale bošnjačke civile. U maju 1992., zabilježeno je 400.000 izbjeglica ili raseljenih iz Bosne i Hercegovine (skoro 80% Bošnjaka i 20% Hrvata), a potkraj jula iste godine 1.250.000.. Fotografija logora Omarska izašla je na naslovnici časopisa Time, a snimke na kojima je dokumentirana opsada Sarajeva, pokolj u Prijedoru, pokolj u Višegradu i masakri u Foči na kraju nisu više mogli opravdati ponašanje političara u Beogradu te je Vijeće sigurnosti UN-a 30.5. 1992. uvelo Međunarodne sankcije protiv SR Jugoslavije. 19.5. JNA se povukla a BiH je stekla međunarodno priznanje i primljena kao članica UN-a, ali se je rat nastavio, a SRJ isto tako nastavio financirati i naoružavati VRS, te joj iznajmljivati činovnike nove Vojske Jugoslavije. Samo u prvoj godini rata poginulo je 45.110 osoba, od toga 30.442 Bošnjaka (67%).