cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sedma i osma dinastija Egipta
Torinski kraljevski kanon i Abydoski popis kraljeva
Dva egipatska dokumenta spominju imena kraljeva Egipta, ali ih ne dijele u dvije dinastije. Kraljevi pod brojevima od 42 do 56 na Abydoskom popisu kraljeva dolaze na kraju Šeste dinastije i početku Jedanaeste, te izgleda ne pripadaju Devetoj ili Desetoj dinastiji. Torinski kanon je teško oštećen, i ne može se čitati bez poteškoća. Međutim, fragment koji sadrži ono za što se vjeruje da je ime Nitocris ima dva nečitljiva imena i treće ime za koje je jasno predstavlja Qakare Ibija, 53. po redu na Abydoskom popisu kraljeva. Izgleda da je ostavljeno mjesto za još dva kralja prije kraja te dinastije. To bi moglo ukazivati da su nedostajući dijelovi Torinskog papirusa vjerojatno sadržavali kraljeve od 51. do 55. na registrima Abydoskog popisa kraljeva. S obzirom da Torinski papirus izsostavlja prvih devet kraljeva s Abydosske liste, W.C. Hayes misli da je razumno pretpostaviti da su Egipćani bili podijelili taj period na sedmu i osmu dinastiju.
Rimske provincije
Pozno rimsko carstvo
Pod Septimijem Severom (193–211) Italija je izgubila svoje privilegije i, kao sve druge provincije, postala podložna novom porezu (annona), koji se plaćao u naturi i služio za izdržavanje vojske i carske birokratije.
Sedma i osma dinastija Egipta
Silazak u kaos
S obzirom da pet imena kraljeva iz perioda sadrže krunsko ime Pepija II - Neferkare - moguće je da je riječ o potomcima Šeste dinastije koji su pokušavali zadržati nekakvu vrst vlasti. Neki od službenih akata posljednja četiri kralja Osme dinastije su zabilježena u ukazima Shemayu, veziru iz ovog perioda, međutim jedino se Qakare Ibi može povezati s gradnjom nekakvih spomenika. Njegova piramida je pronađena u Saqarri kraj Pepija II i sadrži piramidske tekstove napisane na zidovima.
Rimske provincije
Pozno rimsko carstvo
Dioklecijan je, uspostavljajući nov sistem državne uprave – tzv. dominat, višestruko uvećao broj provincija kako bi stvorio efikasnije jedinstvo između podanika i upravitelja. Čak je i Italija bila podeljena na desetak manjih jedinica provincijskog tipa. Mada su nekolicinom provincija još uvek upravljali senatori (prokonzuli ili konzuli), većina je poverena vitezovima (koji su onda imali titulu praesides); oni obično nisu imali nikakvu vojnu vlast, ali su bili odgovorni za celokupnu civilnu upravu (pravosuđe, policija, finansije i porezi). Provincijski gradovi su izgubili svoju autonomiju, a porezi su bili prikupljani pod direktnom kontrolom upravnika provincije. Usitnjavanje provincija nadoknađeno je njihovim grupisanjem u dvanaest dijeceza, kojima su upravljali vikariji (vicarii) iz viteškog staleža, odgovorni neposredno caru. Dioklecijan je, takođe, promenio upravne oblasti u Egiptu, sprovodeći model kakav nalazimo i na ostalim mestima, tako što je u svakoj oblasti najvažnijem gradu poveravao odgovornost za celu tu oblast. Tako je i Egipat, koji se do tada smatrao svojevrsnom ličnom carevom imovinom, izjednačen s ostalim provincijama.
Sedma i osma dinastija Egipta
Silazak u kaos
Bez obzira koliko je kraljeva zapravo bilo, jasno je da je u to vrijeme tarjao kolaps centralne vlasti u cijelom Egiptu. Vladari tih dinastija su bili smješteni u Memfisu; s izuzetkom posljednjih kraljeva Osme dinastije, sve što se o njima zna jesu njihova imena. Tu grupu je konačno svrgnula suparnička grupa, Deveta dinastija, smještena u Herakelopolisu Magni.
Rimske provincije
Pozno rimsko carstvo
Do početka 4. veka nastale su već velike razlike između evropskih i istočnih provincija. Te se razlike najbolje objašnjavaju promenom fokusa energije carstva. Fokus se može locirati na mestu gde je sprovođena najveća regrutacija vojnika, u oblasti donjeg Dunava, kako je 3. vek odmicao; u koncentraciji vojnih izdataka u toj oblasti; i u mestu careve rezidencije, koja se šezdesetih godina 3. veka premestila iz Rima u Milano, a kasnije u oblast donjeg Dunava (gde je dolazilo do najžešćih ratova), i konačno u Nikomediju (Dioklecijanovu prestonicu). Nijedan od tetrarha nije izabrao Rim ― njegovi dani kao središtva carstva bili su završeni ― a kada je, od različitih istočnih gradova koje je razmatrao, Konstantin Veliki izabrao Bizant za svoju stalnu rezidenciju, on je samo završio jedan veoma dugi proces. U međuvremenu, rajnska granica i gornji Dunav bili su mete stalnih varvarskih napada. Kako se može zaključiti na osnovu ostataka fortifikacija u Panoniji, Galiji, Britaniji i Hispaniji, unutrašnja policijska služba bila je napuštena. Trgovački promet, koji je bio ključ za napredak ekonomije i urbanizacije, postajao je sve nesigurniji i teži. Vile su se pretvorile u samodovljna sela, a manji su gradovi takođe ponovo poprimili oblik sela. Vitalnost su sačuvali samo veći gradovi, kao Bordo, Arl ili Kartahena.
Tokom prve polovine 5. veka varvari su se postepeno učvrstili u Zapadnom rimskom carstvu, uprkos naporima rimskog vojskovođe Flavija Aecija, koji je zapovedao malom vojskom najamnika i Huna. Aecije je 436. godine oslobodio Arl i Narbon od Vizigota, Franke je delom odbacio preko Rajne, a delom inkorporisao kao saveznike, poražene Burgunde je naselio u Sapaudiji (danas Savoj), a Alane smestio u Orleans. Ostale su provincije bile izgubljene: Britanija, koju su Rimljani napustili još 407. godine, potpala je pod vlast Angla, Sasa i Jita; veliko kraljevstvo Sveva, formalno u savezu s Rimom, a zapravo nezavisno, osnovano je posle odlaska Vandala, te se povezalo s Vizigotima, kojima je vladao Teodorik I i koji su se naselili na zemlji oko Garone.
Tropska savanska klima
Savanska klima je tropska klima koju karakterizira neujednačen hod padalina tj. postoji izrazito vlažno i izrazito suho razdoblje. Vegetacija je oskudnija te prašumu zamijenjuje visoka trava (do 2 m) – savana. Ova klima čini prijelaz prema suhim klimama. Tipična geografska širina ove klime je između 5°i 20°. Ljeta su kišovita (pod utjecajem su vlažnih ekvatorskih zračnih masa), a zime su suhe (utjecaj suhih pasata).
Pustinjska klima
Pustinjska klima je suha klima karakteristična za područja pustinje. Razlikuju se dva glavna tipa: hladna i topla suvremena klima.
BWh – Vruća pustinjska klima (Saharska klima)
Područja s tim klimama su pod utjecajem suptropskih maksimuma u kojima se zrak spušta, Iako je zagrijavanje vrlo jako, ne postoje uvjeti za nastanak jačih konvekcijskih pljuskova jer se zagrijani prizemni zrak, zbog spuštanja zraka na većoj visini, ne može slobodno izdizati. Ova su područja preblizu ekvatoru da bi ih češće zahvatile ciklone s polarne fronte, a predaleko od ekvatora da bi ih ljeti zahvatile tropske depresije na ekvatorskoj fronti.
Dijelovi Zemlje s takvom klimom su:
U Africi – saharska Afrika (Sahara, Libijska pustinja, Arapska pustinja, obala Somalije), unutrašnjost jugozapadne Afrike.
HASTK Mladost Iskon
HASTK Mladost Iskon (Hrvatski akademski stolnoteniski klub Mladost Iskon) jedan je od najuspješnijih ženskih klubova u zemlji kojeg uvijek predstavljaju najbolje hrvatske stolnotenisačice. To potvrđuju brojna priznanja i postignuti športski rezultati na svjetskim, europskim i regionalnim natjecanjima, kao i na državnim prvenstvima. Iako već 66 godina odgaja mnoge generacije, i dalje svakodnevno radi na popularizaciji stolnog tenisa jer ovaj šport želi približiti svim ljudima, a uskom suradnjom s muškim stolnoteniskim klubom GSTK Zagreb to i uspijeva.
Pustinjska klima
BWh – Vruća pustinjska klima (Saharska klima)
U Aziji – gotovo na cijelom Arapskom poluotoku, veći dijelovi Irana, Pakistana, sjeverozapadne Indije.
HASTK Mladost Iskon
Povijest
Datum osnivanja HASTK "Mladost može se smatrati 12. lipnja 1945. godine kada je osnovano Zagrebačko omladinsko fiskulturno društvo "Mladost". Isto se 9. prosinca 1946. godine ujedinilo s Fiskulturnim društvom "Akademičar" u "Omladinsko studentsko fiskulturno društvo Mladost" koje danas djeluje pod nazivom "Hrvatski Akademski Športski Klubovi Mladost", odnosno danas je dijelom Hrvatskog akademskog športskog društva Mladosti.
Pustinjska klima
BWh – Vruća pustinjska klima (Saharska klima)
U Sjevernoj Americi – u Meksiku, Sonora u SAD-u te uz obale Kalifornijskog zaljeva (Dolina smrti).
HASTK Mladost Iskon
Povijest
Od početnog oblika sekcije za stolni tenis, tijekom vremena nastaje organizacijski oblik kluba, koji već duže vrijeme nosi ime "Hrvatski Akademski Stolnoteniski Klub Mladost", skraćeno HASTK "Mladost".
U rasponu od 60 godina u klubu su odgojeni deseci generacija stolnotensikih športašica i športaša, s nekoliko stotina vrhunskuh igračica i igrača, uz aktivno sudjelovanje stotine športsih djelatnika entuzijasta i trenera. Za svoje značajno djelovanje u stolnoteniskom športu, 1999. godine, u povodu proslave rada Stolnoteniskog saveza Hrvatske, HASTK "Mladost" je proglašen najboljim hrvatskim klubom u tijeku 60 godina djelovanja saveza. Navedeno priznanje je samo dio priznanja koje je dobio klub, a nadopunjuje se s nagradom Grada Zagreba 1984. godine, trofejom HSTS, šest nagrada seniorskoj ekipi kao najboljoj športskoj ekipi Grada Zagreba, te nekoliko puta izborom za najbolji klub u okviru HAŠK "Mladost".
Osim priznanja klubu, njegovi članovi dobivaju istaknuta priznanja za svoja športska dostignuća i dugogodišnji rad. Tako su Žarko Dolinar 1954. i Branka Batinić 1984. proglašeni najboljim športašima države, a društvena priznanja dobilo je i nekoliko vodećih športskih djelatnika kluba. Nagradu fizičke kulture 1967. godine dobiva Lovro Ratković, 1978. godine Radivoj Hudetz, 1983. godine Branka Batinić, a 1993. godine Viktor Fiolić dobiva nagradu Hrvatskog olimpijskog odbora za životno djelo.
Godinama se športska aktivnost kluba odvijala u "podstanarstvu" u raznim malim dvoranama u Zagrebu. Počelo je u maloj dvorani u Palmotićevoj ulici, zatim drvenim barakama na Savi i sl. Zaslugom agilnog Lovre Ratkovića, 15. kolovoza 1965. godine konačno je u športskom parku "Mladost" na Savi sagrađena dvorana čiju jednu polovicu koriste stolnotenisači.
Pustinjska klima
BWh – Vruća pustinjska klima (Saharska klima)
Ovakvu klimu nalazimo i u Australiji.
Pudarci
Pudarci je naselje u Opštini Grocka u Gradu Beogradu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1.410 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1643 stanovnika).
Pustinjska klima
BWk – Hladna pustinjska klima
Tu klimu imaju pustinje sa srednjom godišnjom temperaturom nižom od 18 °C. Većinom imaju malu količinu padalina, ali je zbog nižih temperatura aridnost slabije izražena nego kod vrućih pustinja.
Dijelovi na Zemlje s takvom klimom ima u:
Pudarci
Istorija
Selo su osnovali preci današnjih Đorđevića i nastanili su se u dolini Potoka, gde je selo bilo sve do 1815. godine. Tek posle oslobođenja počeli su se iz doline iseljavati po stranama i naseljavati na današnja mesta. Stare su porodice: Matejići, Marinkovići, Matorčevići i Pantelići. Ostale su porodice doseljene i to: Velićkovići (Rankovići) iz Kuča, odakle je došao njihov čukundeda: Lazarevići, Martinovići i Nedeljkovići su starinom iz Korita; Stefanovići (Radojćići, Glišići, Ilići) starinom su od Leskovca: Pavlovići (Jeremići) su iz Kuča; Pejići (Đurići) su iz „Erske“ i Ilići iz Bosne. Selo nije imalo crkvu Služili se manastirom Rainovcem. Selo Pudarci imaju svoju školu od 1893. godine. (podaci krajem 1921).
Pustinjska klima
BWk – Hladna pustinjska klima
Unutrašnjosti Azije (hladne pustinje su nastale zbog kontinentalnosti), Sjevernoj Americi, Patagoniji te na obali Čilea i Perua i jugozapadne Afrike (nastale i zbog hladnih morskih struja).
Pudarci
Demografija
U naselju Pudarci živi 1117 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,4 godina (38,6 kod muškaraca i 42,1 kod žena). U naselju ima 413 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,41.
Ovo naselje je u velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).
Literatura
Letopis period 1812 – 2009 g. Sastavio od Pisanih tragova, Letopisa, po predanju mesta u Južnoj Srbiji, mesta i običaji nastanak sela ko su bili Doseljenici čime se bavili meštani
U uvodnom delu autor je dao kratak istorijski pregled ovog područja od praistorijskih vremena do stvaranje države Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Najveći prilog u ovom delu čine ,»Letopisi« i trudio se da ne propusti nijednu važnu činjenicu u prošlosti opisivanih mesta.
HASTK Mladost Iskon
Povijest
Inicijativom i izrađenim projektom i financijskom pomoći sa strane Dr. Viktora Fiolića započela je dogradnja kata na postojećem objektu na Savi, što se kasnije uklopilo u financiranje "Univerzijade '87". Novosagrađeni objekt je otvoren srpnja 1985. godine kao prvi pred početak "Univerzijade '87", velike športske manifestacije održane 1987. godine u Zagrebu.
Treba naglasiti da je većina članova kluba postala akademskim građanima zemlje koji su svoji radom doprinjeli njenom boljitku.
Klub je kontinuirano vodio brigu o svojim članovima, što se među ostalim očitavalo u pomoći oko zaposlenja i rješenju njihove stambene problematike (Zlatko Novaković, Amela i Jasna Fazlić, Branka Batinić, Tamara Boroš i Eldijana Aganović), što je unosilo sigurnost članovima kluba.
Članovi kluba su godinama nosioci stolnoteniskog športa u Zagrebu i Hrvatskoj. Športski djelatnici kluba su stalno prisutni u športskim savezima grada, republike, kako bivše tako i sadašnje države. Klub je organizator Prvenstva države, raznih međunarodnih susreta, značajnih turnira i jubilarnih susreta, što sve zaokružuje sliku o značaju kluba ne samo sa športskim rezultatima, nego i na njegov utjecaj na sva zbivanja u stolnoteniskom športu.
Europska prvenstva
Seniorke i seniori
Juniorke i juniori
Kadetkinje i kadeti
Seniorska prvenstva države pojedinačno i u igri parova
Ovdje nisu navedena osvojena razna brojna međunarodna prvenstva drugih država, uspjesi na "Mediteranskim igrama", regionalna natjecanja i sl. Sve navedeno, zajedno sa športskim rezultatima i dobivenim priznanjima, zaokružuje sliku kluba i njegovog značaja za stolnoteniski šport zemlje.
Akademija
Tradicija Akademije traje već više od šezdeset godina. Iz nje je ponikao veliki broj igračica koje su godinama bile nositelj kvalitete hrvatskog stolnog tenisa (Mirjana Resler, Branka Batinić, Dubravka Fabri, Mirela Šikoronja, Sandra Sušilo, Tamara Boroš, Andrea Bakula...).
Trenutno akademija broji šezdesetak djevojčica od kojih pola svakodnevno trenira te se natječe širom Hrvatske i Europe, a preostalih 30 se upoznaje sa tajnama stolnoteniske igre. Trenutno imaju najbolju stolnotenisku školu u Hrvatskoj o čemu govore rezultati koje su postigli posljednjih sezona:
523 - broj osvojenih medalja na natjecanjima državnog i međunarodnog karaktera:
64 - broj osvojenih medalja na prvenstvima Hrvatske u mlađim kategorijama:
23 - broj medalja na Zagipingu koje je najjače natjecanje u ovom dijelu Europe:
Poznate igračice
Tamara Boroš, Mateja Jeger, Mirela Đurak
Alilprodin
Alilprodin je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 287,397 Da.
Saint-Basile (Quebec)
Saint-Basile je grad u Kanadi u pokrajini Quebec. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 2.463 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 2.463 stanovnika, što je za -3,8 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 2.560 žitelja.
Zhuyin tablica
Finali su podređeni u grupama ㄚ, ㄧ, ㄨ i ㄩ.
ㄧ, ㄨ i ㄩ grupacije označavaju kombinacije onih finala sa finalima iz grupe ㄚ. Prazna ćelija pokazuje da odgovarajući slog ne postoji u standardnom mandarinskom jeziku.
Napominjemo da ova tabela pokazuje moguće kombinacije inicijale i finale u standardnom mandarinskom jeziku, ali ne pokazuje tonove, koje su jednako važni za pravilan izgovor kineskog. Iako neka kombinacija početnika-finala imaje neke slogove koje koriste svako od 5 različitih tonova, većina ne. Neki koriste samo jedan ton.
Ekvivalentni hanju pinjin inicijali i finali su na listi pored njihovih bopomofo početnika i finala. Bopomofo ispisi u ovoj stranici može se takođe uporediti sa slogovima koji koriste romanizaciju pinjin fonetskog sistema u stranici: pinjin tabela.
Fonte Maccarone, Chieti
Fonte Maccarone je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 88 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 117 m.
N-Formilpiperidin
N-Formilpiperidin je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 113,158 Da.
NGC 927
NGC 927 je galaksija u zviježđu Ovan.
Ider, Alabama
Ider je gradić u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu su živela 723 stanovnika.
ŽRK Trešnjevka
ŽRK Trešnjevka je rukometni klub iz Zagreba.
Veliki klupski uspjeh je osvajanje Kupa IHF 1982. godine. Trenirao ih je Vilim Tičić, a od poznatih igračica, igrale su Jasna Ptujec, Biserka Višnjić i Mirjana Ognjenović.
Uspjesi
Kup IHF
Prvenstvo Hrvatske
Prvenstvo SR Hrvatske
Jugoslavenski kup:
Međunarodna natjecanja
Utakmice Trešnjevke u međunarodnim natjecanjima. Rezultati (Trešnjevka:protivnik) su prikazani:
NGC 928
NGC 928 je galaksija u zviježđu Ovan.
Mislav Stipetić
Mislav Stipetić je bivši hrvatski plivač, državni reprezentativac u plivanju slobodnim stilom, član HAPK Mladost.
Sudionik je europskih plivačkih prvenstava. Ovo su njegovi značajniji rezultati:
Marijan Stipetić
Sudionik je nekoliko europskih plivačkih prvenstava. Ovo su njegovi značajniji rezultati:
NGC 929
NGC 929 je galaksija u zviježđu Kit.
Bopomofo
Bopomofo ili džujin fuhao, često skraćeno džujin je fonetski sistem za transkripciju kineskog jezika, posebno mandarinskog, za ljude koji uče čitanje, pisanje ili govor mandarinskog jezika. Ovaj polu-slogovnik je trenutno u širokoj upotrebi u Republici Kini (Tajvanu) (pogledajte Upotrebe). Sastoji se od 37 slova i 4 tonske beleške, koji je sveobuhvatan sistem kojim se mogu prepisati svi mogući glasovi u mandarinskom.
Iako se često misli kao alfabet, džujin se ne temelji na suglasnicima i samoglasnicima ali na slogovni početak i slogovnoj rimu. Temelji se na kineskim tabele rima, ali sa dijakritikama nego sa različitim rimama za tonove. Kao u alfabeti, suglasnici (slogani početnici) se predstavljaju sa različitim slovima i čine 21 od 37 slova. Međutim, osim poluvokala, svaka rima ima različita slova, koje spajaju samoglasnike, dvoglasnike, i završne suglasnike. Na primer, luan je napisano ㄌㄨㄢ (l-u-an), gde zadnje slovo ㄢ predstavlja čitav završetak -an. Ti završeci čine ostala 16 slova džujina. (Međutim, završeci -p,-t,-k, koji se ne nalaze u mandarinskom, pisani su kao potpisana slova posle završetka koja predstavlja samo samoglasnik.)
U svakodnevnom govoru, džujin je poznat kao bopomo ili bopomofo (ㄅㄆㄇㄈ) po prvim slovima u alfabeti. U službenim dokumentima, ponekad se zove „Mandarinski fonetski simboli 1“ (國語注音符號第一式), skraćeni „MFS 1“ (注音一式); Broj se služi kako bi se razlikovao od manje poznatog kolege, MFS 2 koji je sistem romanizacije izumljeni oko istog perioda, ali sada ukinut (usp. romanizacija kineskog u Tajvanu).
Istorija
Komisija za ujedinjenje izgovora, vođena Vu Cin-hangom 1912 - 1913, je stvorila sistem zvan guojin zimu ili džujin zimu  koji se temelji na Džang Binglinovom stenografijom. Da vidite razlike sa džangovom sistemom, vidite Komisiju za ujedinjenje izgovora. Nacrt je objavljen 11. jula 1913. od strane Nacionalnog ministarstva za obrazovanje Republike Kine, ali nije zvanično proglašen do 23. novembra 1928. Džujin zimu ' je preimenovan džujin fuhao ' u aprilu 1930.
Korištenje džujina nastavljen je nakon 1949. u Republici Kini na Tajvanu. U kontinentalnoj Kini, džujin je zamenjen sa pinjin sistemom koja je objavila Narodna Republika Kina, iako je izgovor reči u standardnim rečnicima su ponekad dati istovremeno u pinjinu i džujinu.
Tajvanovo Ministarstvo obrazovanja je za mnogo godina nastojao da se korišćenje džujina promeni u korist sistema temeljen na latinskim slovima (kao što su MFS 2). Međutim, ove tranzicija je izuzetno spora sa obzirom na poteškoće sa učenjem učitelja osnovnih škola novi sistem osnovan na latinici.
Unos
Džujin se može koristiti kao način unosa za kineske karaktere. Jedan je od nekoliko načina unosa koji se može pronaći na većini modernih računara, bez potrebe za instaliranje bilo koje dodatne softvere. Takođe je jedan od nekoliko načina unosa koji se može koristiti za unošenje kineskih karaktera na nekim mobilnim telefonima.
Prevodi na ekranu
Softver za kineski prevod na ekranu se može koristiti na nekoliko načina. Za studente koje uče kineski, džujin je jedan način koji mogu učiti kako izgovarati mandarinski.
U poređenju sa pinjinom, džujinova više kompaktnija alfabeta olakšava učenje za neke studente - bez posebnih pravila izgovora koji moraju se zapamtiti. Zato što su džujin karakteri slični, a ponekad identični sa kineskim karakterima, studenti koji uče džujin isto prave inkrementalne korake kako bi se naučili čitanje i pisanje kineskog.
frame|n|Karakteristični softver za prevod sa kineskog na džujin (bopomofo)
Poreklo slova
Džujin slova su stvorene od strane Džang Binglina, gde su simboli uglavnom preuzeta iz antičkih ili rukopisnih kineskih karaktera, ili delova tih karaktera. Suvremena čitanja sadrži zvuk koji predstavlja svako slovo.
Upotrebe
Ovi fonetski simboli, ponekad se pojavljuju kao rubi karakteri štampani uz kineskih znakova u knjigama za malu decu, i u izdanjima klasičnih tekstova (koje često koriste znakove koji su neobični u suvremenom pisanju). U reklamama, ti fonetski simboli se ponekad koriste za pisanje pojedinih rečca (npr. ㄉ umesto 的), osim toga, jedan retko vidi ova slova u masovnim medijima odrasle publikacije osim kao vodič izgovoru (ili sistem indeksa) u zapisima rečnika. Bopomofo slova su prikazani na tastaturi latinice (1 = bo, q = po, a = mo, i tako dalje). Koristi se u jednoj metodi za pisanje kineskog sa tastaturom za kompjuter.
Za razliku od pinjina, isključiva svrha džujina u osnovnom obrazovanju je učenje dece izgovor standardnog mandarinskog. Udžbenici svih predmeta prvog razreda (uključujući i mandarinski) su u potpunosti u džujinu. Nakon te godine, tekstovi u kineskim karakterima su u obliku beleški (kao fonetska vodič uz hanzi. Oko četvrtog razreda, prisustvo džujinskih beleški je uveliko smanjen, preostali samo u odeljcima novih karaktera. Školska deca uče ta slova tako da mogu ukopčati izgovor u kineskom rečniku, i tako da mogu naći kako pisati reči za koje znaju samo zvuk.
Pinjin, sa druge strane, je višenamenski. Osim kao zapis izgovora, pinjin široko se koristi u publikacijama u kontinentalnoj Kini. Neke knjige iz kontinentalne Kine su objavljeni isključivo u pinjinu sa ni jednim kineskim karakterom. Te knjige su ciljani prema kineskim manjinama ili zapadnom svetu koji znaju govor mandarinski ali još nisu naučili pismene kineske znakove. Postoji takođe mnogo knjiga, koje su istovremeno u hanzi i pinjinu (kao fonetski vodič). Pinjin je jedini standard u kontinentalnoj Kini za romanizaciju kineskih (uglavnom govornici mandarinskog) geografskih i ličnih imena. Pinjin romanizacija većine kineskih imena postala je standard u engleskom jeziku takođe.
Džujin se takođe koristiti za pisanje neke od formosanskih jezika, kao što su atajalni jezik, sidikni jezik, paivanski jezik , i taoški jezik. Za ove jezike to je glavni sistem pisanja, ne kao pomoćni sistem ka što je za kineski.
Za ne-domorodne govornike mandarinskog kineskog, džujin može biti koristan kao alat za učenje. Zato što ne koristi romanizaciju, zbunjenost prema zvucima „latinice“ i zvucima „kineskog“ ne predstavlja problem. Takođe džujinovo formiranje inicijale i finale u slogovima je više jasnije nego pinjinovo. Međutim, za nekog koje nije upoznat sa džujinom, može u početku biti teško razumeti pravi izgovor. Sa vlastitom rasporedu tastature, takođe se teže koristi za unos kineskog za ljude koji korist standardnu tastaturu sa latinicom.
Ujedno je osnova za kinesko brailovo pismo.
Pisanje
levo|480px|Okviri predstavljaju krajnju meru džujina i hanzia.
Džujin slova su pisani kao kineski karakteri, uključujući opšti redosled poteza i pozicije. Oni su uvek postavljeni na desno kineskih karaktera, bilo da li su karakteri postavljeni uspravno ili vodoravno. Tehnički, to su rubi karakteri. Veoma retko ono će se pojaviti na vrhu kineskih karaktera kada pisani vodoravno kao što je furigana napisana na vrhu kanđi u japanskom tekstu. Pošto slogovni blok sadrži obično dva ili tri džujin slova (koja se uklapaju u kvadratnom obliku) su koji stavljeni jednu na vrhu drugog, blokovi su pravougaonici.
Ovde je primer reči „boca“.
<td style="padding:0 1.5em">ili
Tonski znakovi su stavljeni u hanju pinjinu osim što prvi ton nema ton belešku i neutralni ton je označen sa tačkicom, dok hanju pinjin ima znak za prvi ton i obično zanemaruje tačku. (Tongjong pinjin u Tajvanu koristi identične tonske znakove džujina.) Tačka neutralnog tona je jedina oznaka koja se nalazi na vrhu uspravnog džujinskog slogovnog bloka; preostala tri su uspravno na desnoj strani karaktera.
Tonski simboli koji se koriste u džujin fuhao: <<span=2 style="font-size: 15pt">ˊ > 2. ton, <<span=2 style="font-size: 15pt">ˇ > 3. ton, <<span=2 style="font-size: 15pt">ˋ > 4. ton, <<span=2 style="font-size: 15pt">˙ > 5. ili neutralni ton.
Većina džujin slova su pisani u istim redom poteza kao kineski znakovi. Na primer, oba dž (ㄓ) i r (ㄖ) su pisani u tri poteza. (60px ; 60px)
Džujin prema tongjong pinjin i hanju pinjin
Džujin i pinjin se temelje na istim mandarinskim izgovorima, stoga je uglavnom 1-na-1 mapiranje između dva sistema. U tabeli ispod, 'džujin' i 'pinjin' stubovi prikazuju jednakost.
Uporede između pinjina i džujina za standardni mandarinski jezik može se takođe biti urađeni u odnosu na transkripciju različitih slogova kod članka: Uporede kineskih fonetskih sistema. thumb|desno|200px|Jednakost džujin-pinjin, po sličnosti fonetike. }-
Kineski dijalekti i jezici osim standardnog mandarinskog
Tri slova nekada korištene u nestandardnim dijalektima mandarinskog se sada takođe koriste za pisanje drugih kineskih jezika.
* To su „zamućeni“ inicijali u minnanskom i vuskom narečju.
Pogledajte Tajvanski za dva dodatna tonska znaka potrebna za pisanje tih jezika.
Saint-Basile-le-Grand (Quebec)
Saint-Basile-le-Grand je grad u Kanadi u pokrajini Quebec. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 16.736 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 16.736 stanovnika, što je za 7,2 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 15.605 žitelja.
Bowling Green, Missouri
Bouling Grin je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.334, što je 2.074 (63,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Wallerstein
Valerštajn je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 43 opštinska središta okruga Donau-Ris. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.440 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9779224.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Donau-Ris Valerštajn se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Donau-Ris. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 441 metra. Površina opštine iznosi 19,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.440 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 177 stanovnika/km².
Twinsburg, Ohio
Tvinsberg je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 18.795, što je 1.789 (10,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Andrej Quinz
Sudionik je europskih plivačkih prvenstava. Ovo su njegovi značajniji rezultati:
Marko Pakuvije
Marko Pakuvije (lat. Marcus Pacuvius, rođen oko 220. st. e., umro oko 130. st. e.) bio je najveći pisac tragedija u rimskoj književnosti pre pojave Lucija Akcija.
Pakuvije je bio sestrić i učenik pesnika Kvinta Enija, koji je prvi u Rimu uzdigao tragediju na stupanj uticajnog i uglednog književnog roda. U periodu između Enijeve smrti (169. st. e.) i početka književnog delovanja Lucija Akcija, najmlađeg i najproduktivnijeg tragičkog pesnika, Pakuvije je bio jedini koji je u Rimu pisao tragedije. Kao i Enije, i Pakuvije je najverovatnije bio osačkog porekla, a rođen je u Brundiziju (danas Brindisi), kome je 244. st. e. bio dodeljen status rimske kolonije. Moguće je da upravo zbog tog svog južnoitalskog porekla Paukuvije nije dosegao onu čistotu stila koja je karakterisala rane komičke pesnike, Nevija i Plauta.
Za Pakuvija znamo da se istakao i u slikarstvu, a Plinije Starije (Nat. hist. XXXV) pominje jedno njegovo slikarsko delo u Herkulovom hramu na Boarijskom forumu (Forum Boarium, od boarius = "stočni").
Pakuvijeve tragedije uglavnom obrađuju teme iz trojanskog ciklusa: na ovu tematiku upućuje sedam od ukupno dvanaest sačuvanih naslova. Dosuđivanje oružja (Armorum iudicium) je tragedija sastavljena prema Eshilovoj drami i obrađuje poznati sukob između Ajanta i Odiseja oko toga kome će od njih pripasti oružje pokojnog Ahila. Iliona (Iliona) prikazuje sudbinu najstarije kćerke trojanskog kralja Prijama koja je nehotice učinila da Agememnon ubije njenog rođenog sina. Kupanje (Niptra) je tragedija sastavljena prema Sofoklovoj tragediji i govori o smrti Odiseja koga ubija sin Telegon. Prema jednoj Sofoklovoj tragediji sastavljen je i Teukro (Teucer), nazvan prema Ajantovom bratu koji je učestvovao u zauzimanju Troje, ali ga je na povratku u Grčku prognao s rodne Salamine njegov otac Telamon. Hermiona (Hermiona) je nazvana prema Menelajevoj kćerci, ženi Neoptolemovoj, zaljubljenoj u Oresta, sina Agamemnonova. Hris (Chryses) je varijanta legende o Ifigeniji na Tauridi: kako Orest, Pilad i Ifigenija pobegnu s Tauride na neko ostrvo gde živi Apolonov sveštenik Hris, sin Ahilove zarobljenice Hriseide. Istom krugu mitova pripada i Orest rob (Dulorestes).
Ostalih pet sačuvanih naslova govore o tragedijama koje su obrađivale drugačije teme. Antiopa (Antiopa) verovatno je obrada Euripidove tragedije o sudbini ove devojke koja je Zevsu rodila blizance Amfiona i Zeta i koju su sinovi spasli od surovih progona tebanske kraljice Dirke. Atalanta (Atalanta) priča mit o brzonogoj arkadskoj Atalanti, nesrećnim proscima koji se s njom utrkuju i ginu, o Atalantinoj udaji. Med (Medus) govori o sinu čarobnice Medeje i atinskog kralja Egeja, heroju eponimu Međana, čiju su legendu atički istoriografi rado obrađivali i prilično komplikovali. Pentej (Pentheus) priča o tebanskom kralju koji se suprotstavio uvođenju Bakhovog kulta i koga su rastrgle bakhantkinje, među kojima je bila i njegova majka. Peribeja (Periboea) je verovatno govorila o ženi kalidonskog kralja Eneja i njenom braku.
Poznata nam je i jedna njegova preteksta, tj. tragedija s rimskom istorijskom tematikom, pod naslovom Paulo (Paulus), koja je bila napisana povodom pobede konzula Lucija Emilija Paula u bici kod Pidne 168. st. e., po uzoru na Nevijev "Klastidij" (Clastidium) i Enijevu "Ambrakiju" (Ambracia), koji su takođe bili napisani u uspomenu velikih vojnih uspeha.
Pakuvije je pisao tragedije do duboko u starost: kada je imao oko 80 godina prikazao je jednu svoju dramu, a iste je godine jednu dramu postavio na scenu i Akcije, kome je tada bilo tek 30 godina. Poslednje godine života proveo je u Tarentu, gde ga je – prema rečima Aula Gelija (N. Att. XIII, 2) – jednom prilikom posetio Akcije i čitao mu odlomke iz svoje drame Atrej. Ova priča, međutim, najverovatnije predstavlja invenciju kasnijih filologa, kakva je i priča o navodnoj poseti mladog Terencija starom komičkom pesniku Ceciliju Staciju. Ali ta je invencija ipak u skladu s tradicionalnom književnom kritikom, koju prenosi Horacije (Epist. II, 1, 5455), o suštinskoj razlici između dva tragičara: kod Pakuvija je, naime, posebno bila cenjena njegova učenost (doctus), a kod mlađeg Akcija njegova snaga (altus).
Pakuvijev je izraz mahom težak, jezik pun arhaizama i neologizama, a naročito složenica. Na primer, u jednoj tragediji on o delfinima govori kao o "Nerejevom stadu prćavog nosa i zavinutog vrata" (= Nerei repandirostrum incurvicervicum pecus). Izgleda da Ciceron, koji često s divljenjem citira Pakuvija, smešta njega na prvo mesto među rimskim tragičkim pesnicima, kao što Enija smatra najboljim epskim pesnikom, a Cecilija Stacija najboljim piscem komedija. Fragmenti Pakuvijevih drama, koje Ciceron citira da bi potkrepio svoja sopstvena etička načela, proslavljaju moralnu snagu, dostojanstvo i veličinu duha kao najplemenitije rimske karakteristike. Ti fragmenti inspirisani su i snažnim i odlučnim plamenom duha, te otkrivaju nežnost i humanost osećaja izmešane s ozbiljnim dostojanstvom autentičnog Rimljanina.
Aul Gelije (N. Att. I, 24), diveći se Pakuvijevoj "skromnosti, jednostavnosti i lepom ozbiljnom duhu", citira Pakuvijev nadgrobni epitaf, za koji se ne zna da li je autentičan:
Walleshausen
Valeshauzen je mjesto u njemačkoj saveznoj državi Bavarska u okrugu Landsberg am Leh.
Geografski i demografski podaci
Mjesto se nalazi na nadmorskoj visini od 571 metra. Njegova površina iznosi 13,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.386 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 107 stanovnika/km².
Kava
thumb|right|220px|Šolja crne kafe mini|desno|220px|Šolja turske kafe mini|220px|Šolja Jakobs instant kafe.
Kafa, kava ili kahva (coffea) je kuvano piće sa prepoznatljivom aromom i ukusom, koje se priprema od prženih zrna kafe, koja su semenke iz bobica biljke 'Coffea'. Biljke kafe se uzgajaju u preko 70 zemalja, prvenstveno u ekvatorijalnim regionima Amerika, Južne Azije, Indije i Afrike. Dve vrste koje se najčešće uzgajaju i koje imaju najveću potražnju su arabica, i manje sofisticirana, ali jača i izdržljivija robusta. Ova druga vrsta je otporna na kafinu listnu rđu, Hemileia vastatrix, mada ima gorči ukus. Kad sazru, zrna kafe se ubiraju, obrađuju i suše. Zelena (nepržena) zrna kafe su jedan od najprodavanjih poljoprivrednih proizvoda u svijetu. Nakon prodaje, zrna se prže do različitih stepena, u zavisnosti od željenog ukusa, nakon toga se melju i kuvaju da bi dobila kafa.
Kafa je blago kisela (pH 5.0–5.1 ) i može da ima stimulišući efekat na ljude zbog svog sadržaja kafeina. Kafa je jedan od najpopularnijih pića na svetu. Ona se može pripremiti i služiti na mnogo načina. Efekat kafe na ljudsko zdravlje je bio predmet mnogih studija; međutim, rezultati su varirali u pogledu relativne koristi od kafe. Većina nedavnih istraživanja ukazuje na to da je umereno konzumiranje kafe benigno ili blago korisno kod zdravih odraslih osoba. Međutim, diterpeni u kafi mogu da povećaju rizik od bolesti srca.
Kultivacija kafe je prvobitno započeta u južnoj Arabiji; Najranija kredibilna evidencija konzumiranja kafe se javlja iz sredine 15. veka u Sufi svetilištima Jemena. U Afričkom rogu i Jemenu, kafa je korištena u lokalnim religioznim ceremonijama. Kako su te ceremonije bile u konfliktu sa verovanjima hrišćanske crkve, Etiopijska crkva je zabranila sekularno konzumiranje kafe sve do vladavine cara Menelika II. Piće je takođe bilo zabranjeno u Otomanskoj Turskoj tokom 17. veka iz političkih razloga, i bilo je povezivano sa buntovničkim političkim aktivnostima u Europi.
Kofa je značajna izvozna roba: ona je bila najvažniji poljoprivredni eksport za dvanaest zemalja 2004. godine, sedmi po veličini legalni poljoprivredni eksport u svetu 2005. godine, i „druga najvrednija izvozna roba zemalja u razvoju“, od 1970 do c. 2000. Zelena (nepržena) kafa je jedan od najprodavanijih poljoprivrednih proizvoda na svetu. Postoje izvesne kontroverze u pogledu uzgoja kafe i njenog uticaja na životnu sredinu. Konsekventno, zastupljenost organske kafe na tržištu je u porastu.
Biljka kafa
thumb|left|220px|Plodovi kafe u prirodi
Kafa se dobiva od biljaka roda Coffea, iz obitelji Rubicaceae. Postoji mnogo vrsta u ovom rodu biljaka, ali se uglavnom koriste zrna Coffea arabica (typica i bourbon) i Coffea canephora (robusta), a arabica je poznata kao brazilska kava, dok se C.canephora uglavnom uzgaja u Africi. Obje vrste rastu u tropskim zonama s toplom, vlažnom klimom, no na različitim nadmorskim visinama. Tako na primjer Arabica raste na 2.000 metara dok Robusta uspijeva na nižim visinama. Jedino se arabica i robusta komercijalno uzgajaju s time da većina svjetske proizvodnje otpada na arabicu dok se robusta manje uzgaja zbog svoga gorko-kiselog okusa. Vodeće zemlje po proizvodnji kave danas su Brazil, Kolumbija, Etiopija, Uganda, Angola, Indija i Indonezija.
Kava je grm ili stablo, a plodovi su crvene bobice slične trešnji. Najbolje mješavine se dobivaju kombiniranjem zrna nekoliko vrsta, a najbolji i najskuplji način je da se beru jedna po jedna. Jeftiniji načini su trešnja i strojna berba, nakon kojih se mora izvršiti separacija nezrelih i prezrelih bobica.
Arabika
mini|left|220px|Arabika Arabika je kvalitetna kafa, u ukupnoj svetskoj proizvodnji zastupljena je sa čak 75-80%. Raste na nadmorskoj visini od 600 do 2000 metara i na plantažama ne dostiže veću visinu od 3 metra. Mladici treba tri godine da bi počela da cveta. A tek naredne godine, posle prvog cvetanja može dati i prvi rod. Jedno drvo u proseku daje 1 do 3 kilograma plodova, a u Brazilu (gde je berba samo jednom godišnje) berba traje od maja do avgusta.
Robusta
Ova vrsta kafe se uzgaja u Africi i Aziji (Indiji, Indoneziji, Vijetnamu), na nadmorskoj visini do 600 metara). Uzgoj ove vrste je lakši, a otpornija je i na bolesti. Zastupljena je sa 20-25% u ukupnoj svetskoj proizvodnji. Karakteriše je sitnije zrno, svetlije boje, nepravilnog oblika. Napitak koji bi bio od čiste robuste ne bi bio odgovarajućeg ukusa, već opor i gorak, bez arome. Zbog toga se ova vrsta koristi prvenstveno za mešavine, budući da daje punoću ukusu. Najveći proizvođači su: Vijetnam, Indonezija, Uganda, Indija i Obala Slonovače..
Obrada
mini|desno|220px|Zrna kafe
Sirova kafa ima oštar ukus, tako da se prava svojstva, kao i karakterističan miris i ukus dobijaju tek posle obrade. Ovo je zapravo sušenje zrna tokom koga ona gube oko 12% svoje mase, a vremenski ova faza predstavlja polovinu ukupnog vremena prženja kafe. Tokom prženja kafe se odvijaju mnoge fizičke i hemijske promene kafe, menja se boja, smanjuje vlažnost, gubi težina i dobija aroma. Tokom prženja je najbitnija tolplota, tačnije temperatura koja određuje i boju koja će se postići, na višoj zrna postaju tamnija, a na nižoj se zadržava svetlija boja kafe. Toplota prouzrokuje i rast zapremine, oslobađajući ugljen-dioksid dolazi do „kokičastog praska“, odnosno u ćeliji kafe se oslobađa pritisak koji može biti i do 26 bara. Postoji nekoliko načina prženja kafe: „AFTER-DINNER“, cimet, američko, moderno, bečko, italijansko pečenje kafe. Za hlađenje se korite vazduh ili voda, smatra se da je najbolja kafa koja se naglo ohladi vodom.
Pržena kafa na otvorenom može stajati najviše nedelju, a mlevena samo dva do tri dana.
Povijest kave
mini|220px|desno|Kafedžinica u [[Palestina (region)|Palestini, 1900. godine]]
Postoji nekoliko pretpostavki o počecima korištenja kave kao napitka i sve one u sebi sadrže, u većoj ili manjoj mjeri, elemente legende. Najpopularnija je ona koja kaže da je etiopski pastir Kaldi jednoga dana primjetio da se njegove koze "čudno" ponašaju nakon što su se najele bobica s njemu nepoznata grma. Kako su životinje postale prilično živahne Kaldi je i sam odlučio probati plodove. Zaključio je da mu one vraćaju snagu pa je svoje otkriće podjelio s koptskim svećenicima u obližnjem samostanu. Svećenici su usvojili naviku konzumiranja plodova koje bi najprije namočili u vodu i zatim pojeli dok bi vodu u kojoj su se bobice namakale popili. Kava je prihvaćena među svećenicima jer ih je odražavala budnima za vrijeme dugotrajnih molitvi. Uz etiopske kopte kavu su koristili i pripadnici nekih drugih istočnoafričkih plemena i to tako da bi plodove jeli pomješane sa životinjskom masti. Takvi obroci održavali su im snagu prilikom dugih pješačenja.
S prostora afričke visoravni kava je najkasnije do 9. st. prešla Crveno more i udomaćila se u Arabiji. Iz Arabije potječe napitak koji mi danas nazivamo kavom. Negdje oko 1000. g. počeo se spravljati napitak od sušenih i isprženih sjemenki kave koji je ubrzo postao širom prihvaćen u čitavoj Arabiji. Središte trgovine kavom postao je grad Mocha u Jemenu prema kojem se i naziva jedna od najpopularnijih vrsta kave – caffe mocca. Arapi su brižno čuvali tajnu spravljanja kave, a za svaki pokušaj krijumčarenja biljke bila je predviđena smrtna kazna. Prodor kave prema Europi počeo je s osmanskim osvajanjima. U Turskom se carstvu u 16. st. razvio običaj svakodnevnog ispijanja kave. Navika je uzela tolikog maha da su državne vlasti bile prisiljene uvesti zabranu konzumiranja kave jer su smatrale da to oduzima previše vremena sultanovim podanicima. Zabrani unatoč, polovicom 16. st. otvorene su u Istanbulu prve kavane.
U Europi se kava najprije pojavila na jugu kontinenta. Već 1570. mletački je trgovci dovoze u Veneciju zajedno s duhanom. Godine 1582., Francesco Morosini, mletački veleposlanik u Istanbulu, u svojemu izvješću navodi da se u gradu poslovi često sklapaju upravo uz šalicu kave u nekoj od brojnih istanbulskih kavana. Polovicom 17. st. otvorena je u Veneciji prva kavana, a uskoro su njezin primjer slijedili Milano, Torino, Genova i ostali talijanski gradovi. Oko 1760. g. samo je u Veneciji postojalo više od 200 kavana. Kavane su postale središtima društvenog života. Uz kavu su se plele zavjere na francuskom dvoru, podizale revolucije (bostonska čajanka u kavani Kod Zelenog Zmaja), pisale knjige (Voltaire, Balzac), skladale kantate (J. S. Bach "Kava kantata", 1743.), a savršenu formulu kave izrekao je veliki državnik Talleyrand: "Crna ko vrag, vruća kao pakao, čista kao anđeo i slatka kao ljubav."
Kako je kava dolazila iz muslimanskih zemalja konzervativniji talijanski vjernici tražili su od pape da je zabrani jer su je smatrali "pićem nevjernika". Papa Clement VIII (pontifex maximus od 1592. do 1605.) zahtjevao je da, prije zabrane, isproba novi napitak. Nakon što je kušao kavu, oduševljen njenziom aromom, odustao je od zabrane.
Turski pohod na Beč krajem 17. st. omogućio je i srednjoj Europi da se upozna s kavom. Nakon završetka bitke u turskim su šatorima pronađene vreće s kavom pa je već 1683. otvorena prva kavana u gradu na Dunavu. Na zapad kontinenta kava je stigla posredstvom nizozemskih trgovaca. Najprije je iz Arabije prokrijumčarena u Indiju, odakle se ubrzo proširila na nizozemske posjede u Indoneziji, naročito na otok Javu.
Europska potražnja za kavom toliko je narasla da je postalo neophodno proširiti područje njezinog uzgoja. Kava je već bila popularna u Europi i to uglavnom među aristokracijom jer je zbog malih količina njezina cijena bila izrazito visoka. Jedan od velikih obožavatelja novoga napitka bio je i francuski kralj Luj XIV. Preko nizozemskih moreplovaca došao je u posjed nekoliko sadnica. Namjera mu je bila započeti uzgoj u Francuskoj. Ubrzo je uvidio da biljke ne podnose niske temperature i mraz pa je za potrebe uzgoja izgradio prve staklenike na svijetu. Kako proizvodnja u staklenicima nije bila dostatna da zadovolji rastuće potrebe, Luj XIV. zapovijedio je Gabrielu Mathieu de Clieu da uzme nekoliko biljaka i brodom ih prebaci do francuskih posjeda u Karibima. De Clieu je pristao na Martinique na kojemu je ubrzo procavao uzgoj kave pa je polovicom 18. st. na otoku raslo više od 15 milijuna grmova ove biljke. Nedugo nakon što je stigla na Martinique kava je dospijela i u Latinsku Ameriku. Na visoravnima ovoga kontinenta kava je naišla na podneblje slično onome u njezinoj pradomovini - Istočnoj Africi. Iz toga će razloga zbog uzgoj kave upravo na prostoru Latinske Amerike doživjeti svoj najveći uzlet.
Posljednji kontinent koji je usvojio uzgoj kave bila je Afrika, kontinent s kojeg je ova biljka i krenula na pohod po svijetu. Krajem 19. st. prve plantaže kave zasađene su u Tanzaniji i Keniji. Iz središnje Afrike uzgoj se proširio ubrzo na Zapadnu Afriku, Angolu i Madagaskar, a prokrijumčarena je i u Indokinu, posebice u Vijetnam. Tako je kava postala prva poljoprivredna kultura koja se uzgajala u cijelome svijetu.
Antico, Padova
Antico je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Kava
Povijest kave
Na svojem tisućugodišnjem putovanju kava je povezala različite civilizacijske krugove uspješno se udomaćivši na svim kontinentima. Crni napitak u nekoj od svojih bezbrojnih varijanti bio je, može se slobodno reći, svojevrsna prethodnica onoga što danas volimo nazivati globalizacijom.
Sastav
mini|desno|150px|Molekularna struktura kofeina
Najpoznatiji i najvažniji sastojak kave je kofein, koji se apsorbira, odnosno prelazi direktno u krv gdje se zadržava otprilike do 4 sata. Kofein stimulira centralni živčani sustav, odnosno mozak te povećava budnost, pažnju, raspoloženje, a u prosječnoj ga šalici kave ima oko 100 do 150 miligrama.
Zabluda vezana za kavu je da povisuje krvni pritisak, što je samo djelomično točno jer će taj efekt povisivanja pritiska biti samo kratkotrajan. Posle toga će vrijednost krvnog pritiska opasti više nego što je prvobitno porasla, tako da se može reći i da kava snižava krvni pritisak. No, pretjerivanje s kavom, kao i pretjerivanje u bilo čemu, nije dobro. Najčešći problemi koji se javljaju su nesanica, uznemirenost, lupanje srca, bol u želucu.
Kafa i religija
Pojavom kafe na evropskom tržištu u 17. veku dolazi do velikih promena. Opsednutost ovim napitkom i biljkom dovodi do toga da kafa bude proglašena satanističkim napitkom od strane nekih katoličkih sveštenika. Oni su naime smatrali da bi kafa mogla da potisne upotrebu crvenog vina, koje je po njihovom mišljenju posvetio Isus Hrist. Ipak, kada je papa Klemenet VIII probao kafu, navodno je odmah promenio mišljenje. Rešio je tu religioznu dilemu tako što je „krstio napitak“, čineći ga time prihvatljivim za katolike.
Kafa i zdravlje
Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, na planeti se svakog dana popije oko 1.5 milijardi šoljica kafe.
Smrtonosna doza kofeina, prirodnog alkaloida, koji se dobija iz zrna kafe (kao i iz listova čaja i iz kakaovih zrna) iznosi 150 miligrama po jednom kilogramu telesne težine, što znači čoveka od 80 -{kg}- može da umre od 12 grama kofeina, tj. 100 šoljica kafe. Izračunato je da je najveća bezopasna količina 9 šoljica dnevno, ali pošto se za 4 do 6 sati uticaj kofeina izgubi, dnevna doza može biti i znatno veća.
Dve šoljice kafe sadrže istu količinu stimulansa kao i jedna tableta kofeina. Smatra se da se upotrebom kafe smanjuje asorbcija vitamina i minerala, otežava varenje, da kofein, kao psihoaktivna susptanca izaziva blagu zavisnost, nesanicu, ponekad i gorušicu. Kafa može biti uzročnik palpitacije, ubrzanog rada srca i glavobolje. Ipak, kofein, kao blagi stimulant ima pozitivno dejstvo na raspoloženje i budnost, a neke studije su dokazale da podiže nivo psihofizičke spremnosti, sprečava pad koncentracije, smanjuje depresiju i anksioznost.