cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elektricitet
Antika
Još u antičko vreme zapažena je pojava da ćilibar, kada se trlja krznom, dobiva svojstvo privlačenja lakih predmeta (perje, dlake, papirići). To je bilo poznato starim mediteranskim narodima. Filozof Tales iz Mileta je, oko 600 god. p. n. e. izveo niz eksperimenata u kojima je dolazilo do pojave statičkog elektriciteta, i na osnovu njih je zaključio da trenje daje ćilibaru magnetska svojstva, što je bilo u suprotnosti sa mineralima, npr. magnetitom, kojima nije bilo potrebno trenje da bi privlačili predmete. Tales je pogrešio u pretpostavci da protrljan ćilibar ima magnetska svojstva, ali će kasnija nauka dokazati vezu između magnetizma i elektriciteta.
Postoje tvrdnje da su još Persijanci znali za galvanizaciju (prevlačenje materijala metalom električnim putem). Naime, 1936. godine u blizini Bagdada pronađena je Bagdadska baterija, koja liči na galvansku ćeliju. Pretpostavka još uvek nije dokazana, ni opovrgnuta, da je ova ćelija imala električna svojstva i da je korišćena za prevlačenje srebrnih objekata zlatom.
Novi vek
Engleski lekar i fizičar Vilijam Gilbert je 1600. godine u svom delu De Magnete prvi izložio razliku između elektriciteta i magnetizma. On je koristio ćilibarsku šipku (gr. ηλεκτρον elektron – ćilibar) protrljanu krznom, i iskovao pridev electricus da označi svojstvo nekih predmeta da privlače druge, nakon trljanja krznom. Tela s opisanim svojstvima nazvao je električna tela (lat. corpora electrica). Moderna istraživanja elektriciteta nastavili su Oto fon Gerike, Robert Bojl, Stiven Graj i C. F. du Fej. U tadašnjoj terminologiji, električnim telima su nazivani izolatori, poput stakla i voska, dok su neelektričnim telima nazivani provodnici, poput metala, vode i vlažnih tela, jer na njima se "slabo ili nimalo elektriciteta ne poznaje".
"Kako god što se neelektrična tela trenjem elektrisati ne mogu, tako se isto tela električna ne mogu elektrisati saobštavanjem."
- Načela fizike
desno|mini|[[Bendžamin Frenklin je uhvatio elektricitet iz atmosfere 1752. godine, kada je tokom oluje s grmljavinom puštao zmaja.]]
Bendžamin Frenklin je dosta intenzivno izučavao elektricitet. Najpoznatiji je po svom ogledu sa letećim zmajem iz 1752. godine, kada je dokazao da munja ima električnu prirodu. On je zakačio zmaja za ovlažen kanap, na čijem je drugom kraju bio zavezan metalan ključ. Pustio je zmaja da leti visoko, baš u vreme kada je bila grmljavina. Iz ključa su počele da iskaču varnice, što je bio dokaz se zmaj naelektrisao pod uticajem oblaka. On je takođe zaslužan za otkriće gromobrana, jer je otkrio da visoke šipke sa oštrim vrhovima mogu da sprovedu struju iz groma u zemlju.
Pojedini naučnici iz 18. veka su slutili da električna sila, poput gravitacione, se smanjuje sa distancom (tj., da je obrnuto srazmerna kvadratu rastojanja) uključujući Danijela Bernulija i Alesandra Volta. Obojica su merila silu između ploče kondenzatora, a Franc Epinus koji je objavio inverzno-kvadratni zakon u 1758. godini. Na osnovu eksperimenata na naelektrisanim sferama, Džozef Pristli u Engleskoj bio je među prvima koji predlaže da električna snaga prati inverzno-kvadratni zakon, sličan Njutnovom zakonu univerzalne gravitacije. Međutim, on nije generalizovao ili razradio ovo. U 1767. godini, on je pretpostavio da sila između dva naboja varira kao obrnutom kvadratu rastojanja. U 1769, škotski fizičar Džon Robison je objavio da, prema njegovim merenjima, sila odbijanja između dve sfere sa istim znakom varira kao x -2.06. Početkom 1770-ih godina, zavisnost sile između naelektrisanih tela na obe distance i punjenja već je bilo otkriveno, ali nije objavljeno, po Henriju Kevendišu iz Engleske.
Konačno, 1785. godine, francuski fizičar Šarl-Ogisten de Kulon je objavio svoja prva tri izveštaja o elektricitetu i magnetizmu, gde je izneo svoj zakon. Ova publikacija je od suštinskog značaja za razvoj teorije elektromagnetizma. On je koristio torzionu vagu za proučavanje odbojne i privlačne sile naelektrisanih čestica, i utvrdio da je veličina električne sile između dve ključne tačke punjenja direktno proporcionalna proizvodu naboja i obrnuto proporcionalna kvadratu rastojanja između njih.
1791. godine Luiđi Galvani otkrio pojavu bioelektriciteta, pokazujući da je elektricitet medijum kojim neuroni prenose signale do mišića, odnosno način kako nervi izazivaju grčenje mišića. Alesandro Volta je 1800. godine izumeo bateriju, Voltin stup, koja je postala najpouzdaniji izvor energije. Voltina baterija, napravljena od naizmeničnih slojeva cinka i bakra, je pružila naučnicima pouzdaniji izvor električne energije od elektrostatičkih mašina koje su ranije korištene. Vezu između električnog i magnetskog polja, odnosno preponavanje elektromagnetizma kao jedinstvenog električnog i magnetnog fenomena, otkrili su Hans Kristijan Ersted i Andre-Mari Amper tokom 1819–1820. 1821. godine Majkl Faradej je otkrio elektromagnetnu indukciju i izumeo električni motor. Georg Om je matematički analirao električno kolo 1827. godine. Sredinom 19. veka, elektricitet je upotrebljavan kao lek različitih bolesti, npr. kostobolje, reumatičnih bolova, itd.
Elektricitet i magnetizam (i svetlost) su definitivno povezani doprinosom Džejmsa Klerka Maksvela, a posebno njegovim radom „On Physical Lines of Force“ iz 1861. i 1862. Pred kraj 19. veka elektricitet je ušao u industrijsku i kućnu upotrebu. Tokom ovog perioda se desila velika ekspanzija industrije i mnogih tehnologija koje su se zasnivale na elektricitetu. Raznovrsna svojstva elektriciteta kao oblika energije omogućavaju veoma široku upotrebu u saobraćaju, fabrikama, grejanju, osvetljavanju, komunikacijama i računarstvu.
Cruz Verde, Acajete
Cruz Verde je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Acajete.
Elektricitet
Novi vek
U 20. veku je ostvaren ogroman napredak i u elektroinženjerstvu, za šta su zaslužni, pre svih Nikola Tesla, ali i Tomas Edison, Džordž Vestinghaus, Aleksandar Grejem Bel, Ernst fon Simens, Lord Kelvin. Elektricitet je prešao put od male naučne zanimljivosti do esencijalne alatke moderne industrije, i prouzrokovao je drugu industrijsku revoluciju.
Naelektrisanje
Naelektrisanje ili električni naboj je osnovno svojstvo subatomskih čestica, kojim se odlikuju elektromagnetne interakcije. Naelektrisana tvar stvara elektromagnetno polje. Naelektrisanje je uzrok, a takođe podleže dejstvu elektromagnetnih polja. Međudejstvo naelektrisanja i polja je uzrok elektromagnetne sile koja predstavlja jednu od četiri osnovne sile u prirodi.
Cruz Verde, Acajete
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 110 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2117 m.
Elektricitet
Naelektrisanje
Postoje dve vrste naelektrisanja, pozitivno i negativno, a obeležavaju se znacima plus (+) i minus (-). Različita naelektrisanja se privlače, a ista odbijaju.
Naelektrisanje se nekada smatralo neprekidnom i beskonačno deljivom osobinom. Danas je poznato da postoji najmanja količina naelektrisanja. Ona se vezuje za elementarno naelektrisanje elektrona. Svako naelektrisano telo u prirodi ima višak ili manjak elektrona. Stoga se kaže da je količina naelektrisanja konačan skup elementarnih količina elektriciteta.
Statički elektricitet
Statički elektricitet je vrsta elektriciteta koji, za razliku od električne struje, miruje. Statičko naelektrisanje se u većini slučajeva stvara dodirom i odvajanjem dva materijala. Razlog nastanka nalazi se u nejednakoj razmeri, odnosno neravnoteži elektrona među materijalima koji se dodiruju. Skoro svaki predmet može biti neka vrsta sakupljača statičkog elektriciteta. U svakodnevnom životu to su najčešće sintetička odeća, tepisi, zavese, nameštaj obložen plastikom, kućni aparati i drugi električni uređaji. Nekad je reč o struji koja ostaje zarobljena u nekom izolacionom telu, čak i kada se ukloni izvor napajanja.
Statički elektricitet se najčešće prazni sporo tokom vremena, ali se u nekim slučajevima prazni odjednom. Na primer, dok hodamo, stopala se taru o tepih i telo sakuplja statički elektricitet. Kad dodirnemo metalni predmet, npr. kvaku ili slavinu, statički elektricitet će se brzo isprazniti iz tela, pri čemu ćemo osetiti slab udar struje. Munja je najpoznati oblika naglog pražnjenja statičkog elektriciteta u prirodi. Pri elektrostatičkom pražnjenju javljaju se vrlo visoki naponi, uz ekstremno slabe struje. Češljajući kosu po veoma suvom vremenu, stvaramo nekoliko desetina hiljada volti statičkog elektriciteta, ali je jačina struje praktično zanemarljiva. Slaba struja sprečava da nas statičko pražnjenje povredi, pa osećamo samo neprijatno peckanje.
Električna struja
thumb|right|[[Električni luk je vidljiva demonstracija električne struje.]] Električna struja (strujanje elektriciteta) je usmereno kretanje naelektrisanih čestica, najčešće elektrona, usled napona. Struja može biti:
Električna struja se može obrazovati u čvrstim, tečnim i gasovitim sredinama, ali i vakuumu. Nosioci naelektrisanja u metalima su slobodni elektroni, u elektrolitima negativni i pozitivni joni, u gasovima joni i elektroni, a u poluprovodnicima elektroni i šupljine. Bez napona, gibanje elektrona je haotično, odnosno svaki smer je jednako moguć. Ako u kolu postoji razlika potencijala, tj. napon, elektroni dobijaju zajedničku komponentu brzine kretanja prema pozitivnom polu (driftna brzina). Kad god se elektroni kreću kroz neku sredinu, proizvode toplotu. Električna struja može proizvoditi rad, tj. električna energija se može pretvoriti u drugu energiju, na primjer, toplotnu, svjetlosnu ili mehaničku. Svako strujanje elektriciteta stvara magnetsko polje, što je predmet proučavanja elektromagnetizma.
Jačina električne struje je količina naelektrisanja koja teče kroz provodnik u jedinici vremena. Merna jedinica je amper, zbog toga se jačina struje naziva i amperaža.
Električno polje
mini|desno|Prikaz električnog polja koje okružuje pozitivni i negativni [[električni naboj.]] Električno polje je prostor u kojem električni naboj djeluje na drugo električno tijelo. Električki nabijena tijela okružena su električnim poljem. Teorijski se to polje prostire u beskonačnost, a praktički je ono vrlo maleno. Smjer u kojem djeluje električna sila pokazuju električne silnice. Veličina koja opisuje jakost djelovanja električnoga polja na električne naboje naziva se jačina električnoga polja. To je vektorska veličina kojoj je iznos jednak sili F proizvedenoj na pozitivni jedinični naboj Q, a njezin se smjer podudara sa smjerom sile.
Nasuprot teoriji međusobnoga djelovanja električnih naboja na udaljenosti (Coulombov zakon), M. Faraday je uvođenjem pojma električnoga polja postavio novu teoriju djelovanja u blizini. Električno polje može se predočiti električnim silnicama: krivuljama kojima tangente u svakoj točki krivulje pokazuju smjer jakosti polja; gustoća je silnica na svakome mjestu razmjerna iznosu jakosti polja. Električne silnice u elektrostatskome polju izlaze iz pozitivno nabijenih tijela, a poniru na negativno nabijena tijela. U elektrostatskim prilikama unutar vodljivoga (na primjer metalnog) tijela nema električnoga polja, a naboji se zadržavaju samo na njegovoj površini, gdje miruju. Kada električni naboji miruju ili se gibaju jednolikom brzinom, električno se polje promatra zasebno i neovisno o magnetnom polju. No ako se električno i magnetsko polje mijenjaju, onda se moraju promatrati zajedno kao elektromagnetsko polje. Klasičnu teoriju elektromagnetskih polja postavio je J. C. Maxwell.
Električni potencijal
Električni potencijal je sposobnost električnog polja da izvrši neki rad, odnosno fizička veličina koja opisuje potencijalnu energiju električki nabijene čestice u statičkom električnom polju. Električni se potencijal ne može neposredno mjeriti, već se mjeri razlika potencijala između dviju točaka nekog sustava, koja je u statičkom slučaju jednaka električnom naponu.
Potencijalna energija električki nabijenog tijela u električnom polju naziva se elektrostatska energija. Za svako tijelo koje se nalazi u nekom električnom stanju svojstven je njegov potencijal. Električni potencijal je stupanj električnog stanja nekog tijela. Odnosno, električni potencijal u nekoj točki električnog polja jednak je radu koji je potreban da se pozitivna jedinica količine elektriciteta dovede iz beskonačnosti u tu točku polja.
Elektromagnet
thumb|right|Struja koja teče kroz provodnik stvara magnetno polje oko provodnika.
Elektromagnet je magnet kod koga je potrebno napajanje električnom strujom da bi se održalo sopstveno magnetno polje. To je jednostavna naprava koja se sastoji od namotaja električki provodne žice oko feromagnetskog jezgra. Obično se koristi kao dio releja, solenoida, elektromotora i drugih naprava. Za razliku od trajnoga magneta, elektromagnet je privremeni magnet jer prestankom toka struje nestaje i magnetsko polje. Kao i trajni magnet, elektromagnet privlači željezne predmete koji se nalaze u njegovoj blizini, a jednako tako ima najmanje dva magnetska pola.
Najjednostavniji je elektromagnet električna zavojnica kroz koju može teći električna struja. Što je u zavojnici više zavoja, to je jače magnetsko polje uz jednaku električnu struju, a ono se silno poveća ako se u unutrašnjost zavojnice umetne jezgra od željeza ili čelika velike permeabilnosti. Najčešća primjena elektromagneta je u sklopnim aparatima, elektromagnetskim slušalicama i mikrofonima, mjernim električnim instrumentima i drugo. Vrlo je važna primjena elektromagneta za stvaranje jakih magnetskih polja potrebnih za elektromehaničku pretvorbu energije u električnim generatorima i električnim motorima. Vrlo jaka magnetska polja, potrebna za rad sa složenim instrumentima u laboratorijskim uvjetima (maseni spektrometar, akcelerator čestica i drugo), mogu se ostvariti samo primjenom snažnih elektromagneta.
Elektrokemija
thumb|left|Talijanski fizičar [[Alessandro Volta pokazuje svoju električnu bateriju francuskom vladaru Napoleonu Bonaparti početkom 19. stoljeća.]] Elektrohemija je jedna od grana kemije. Proučava kemijske reakcije koje se događaju između električnog vodiča (metalne, poluprovodničke ili grafitne elektrode) i ionskog vodiča (elektrolita) prilikom kojih dolazi do prijenosa elektrona između elektrode i elektrolita. Ako je neka kemijska reakcija izazvana vanjskim naponom, kao u slučaju elektrolize ili ako napon nastaje kao posljedica kemijske reakcije, kao u baterijama, ta reakcija naziva se elektrokemijskom reakcijom. Elektrokemijske reakcije krutih i tekućih tvari odvijaju se prostorno odvojene jedna od druge.
Elektrokemija je od 19. stoljeća na dalje, dobila veliku praktičnu primjenu u mnogim područjima poput prijevoza, telekomunikacija, astronautike i dr. Kemijske reakcije u kojima dolazi do prijenosa elektrona između atoma zovu se oksidacijsko-redukcijske ili redoks reakcije. Elektrokemija proučava situacije u kojima su reakcije oksidacije i redukcije prostorno odvojene, pri čemu se protok elektrona ostvaruje kroz vanjski strujni krug.
Piezoelektricitet
mini|desno|[[Piezoelektrični učinak je pojava stvaranja električnog naboja na površini posebno odrezanog kristala (čvrsti dielektrik - izolator), koji je pritisnut spoljnom silom. ]]
Piezoelektrični efekt (grč. piezo - gurati) je pojava stvaranja električnog naboja na površini posebno odrezanog kristala (čvrsti dielektrik - izolator) koji je elastično deformiran spoljnom silom. Jedna strana (površina) tog kristala nabiće se negativno, a druga pozitivno. Dakle, kristal postaje električni polarizovan. Polarizacija kristala je najveća kada je naprezanje usmereno u pravcu piezoelektrične ose kristala. Promenom smera deformacije (pritisak - istezanje) dolazi do polarizacije obrnutog smera. Piezoelektrični efekt otkrili su 1890. Žak i Pjer Kiri. Koristi se u senzorima pritiska. Najznačajniji piezoelektrični materijali su kvarc ( SiO2), Segnetova so, turmalin, topaz, kost, svila, drvo, te veštački materijali poput raznih vrsta keramike, plastike i kristala, a u novije vreme PZT keramike. Iako je dugo nakon otkrića bio samo zanimljiv laboratorijski efekt, s vremenom je pronašao primenu u brojnim uređajima. Prisutan je i obrnuti efekt: mehanička deformacija materijala kada je na njega primenjen električni napon.
Električno kolo
desno|mini|Jednostavno [[električno kolo koje čine izvor napona i otpornik.]]
Električno kolo je skup predmeta i sredina koji obrazuju zatvoren put električne struje. Sastoji se od izvora struje, provodnika, potrošača i ostalih delova koji su međusobno spojeni i kroz koje teče struja. Izvori električne energije u kolu su takozvani aktivni elementi kola, a ostali su elementi pasivni.
Ukoliko kroz sve elemente nekog kola protiče ista struja takvo kolo se naziva prosto kolo. Za razliku od prostog, kroz složeno kolo protiče više različitih struja. Svaki deo složenog kola, kroz koji protiče jedna struja naziva se grana. Proticanje električne struje električnim strujnim kolom uvek je praćeno pojavom magnetnog i električnog polja oko provodnika. Elektromagnetna energija u električnom strujnom krugu pretvara se u toplotu. Koliko će se toplote stvoriti u nekom provodniku zavisi od njegovog električnog otpora, koji utiče na jačinu električne struje u kolu.
U električnom krugu kojim teče naizmenična struja, uticaj magnetskog i električnog polja na vrednosti napona i struje izražava se induktivnošću i kapacitetom, koji su parametri električnog strujnog kola. Električno strujno kolo prikazuje se pomoću električne sheme.
Električna snaga
Električna snaga je brzina promjene električne energije s vremenom, odnosno stopa po kojoj se električna energija prenosi kroz električno kolo. Snaga odgovara uloženom radu elektri­čne struje koja protiče kroz neku električnu komponentu. Na primer, kada se na sijalicu primeni napon a struja poteče kroz vlakno sija­lice, uloženi rad se pretvara u zagrevanje vlakna. U tom primeru, snaga se može izračunati množenjem vrednosti napona s jačinom električne struje koja protiče kroz vlakno. Što veći napon i struja, veća i snaga.
Mjerna jedinica električne snage je vat (W), umnožak volta (V) i ampera (A). Termin vataža se koristi kolokvijalno za električnu snagu u vatima.
Elektromagnetsko zračenje
mini|[[Svetlost je vidljivi deo spektra elektromagnetnoga zračenja.]] Elektromagnetno zračenje označava valove (ili fotone) elektromagnetnog polja, koji se šire prostorom noseći elektromagnetnu energiju zračenja. Elektromagnetni val je sinhronizovano titranje električnog i magnetnog polja, koje se kroz prazan prostor širi brzinom svetlosti.
Livorni, Cosenza
Livorni je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 95 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 89 m.
Vicente Guerrero, Huautla
Vicente Guerrero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Huautla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 283 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 484 m.
Montcalm, West Virginia
Montkam je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Zapadna Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 726, što je 159 (-18,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Tisovica (Zelenikovo)
Tisovica je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Tisovica pripada opštini Zelenikovo, koja okuplja jugoistočna predgrađa Grada Skoplja.
Prirodni uslovi
Tisovica je smeštena u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Skoplja, naselje je udaljeno 40 km jugoistočno.
Naselje Tisovica je u okviru istorijske oblasti Torbešija, koja se pruža južno od Skopskog polja. Naselje je smešteno u dolini Kadine reke, pritoke Vardara. Severno od naselja se izdiže planina Kitka, a južno Golešnica. Nadmorska visina naselja je približno 630 metara.
Mesna klima je kontinentalna.
Stanovništvo
Tisovica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 53 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (100%).
Alakince
Alakince je naselje u Srbiji u opštini Surdulica u Pčinjskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1503 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1394 stanovnika).
Ivan Toplak
Ivan Toplak (rođen 21. septembar 1931. u Beogradu) je bivši jugoslovenski fudbaler i trener. Odigrao je jednu utakmicu za Jugoslaviju, 28. novembra 1958. protiv Engleske.
Alakince
Demografija
U naselju Alakince živi 1181 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 36,7 godina (35,9 kod muškaraca i 37,4 kod žena). U naselju ima 408 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,68.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.
Opština San Pedro Jicayán, Oaxaca
San Pedro Jicayán je opština u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 5692 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 294 m.
Statut
Statut (od latinski: statutum = učvršćivati, fiksitrati ) najopćenitije znači skup pravnih propisa, koji mogu imati različita značenja.
Karakteristike
U međunarodnom pravu - statut je akt koji sadrži pravne propise kojima se regulira djelokrug ili nadležnost neke međunarodne organizacije ili agencije.
Statuti postoje još od antike, za srednjeg vijeka - status je bio osnovni pravni akt nekog grada, kojim se uređivalo zakonodavstvo.
U anglosaksonskomm pravu statut može značiti zakon donesen od strane zakonodavne vlasti.
Calcinate, Bergamo
Calcinate je naselje u Italiji u provinciji Бергамо, u regiji Ломбардија.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 5152 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 189 m.
Zona Industriale Livornese, Pistoia
Zona Industriale Livornese je naselje u Italiji u provinciji Pistoia, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 143 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 18 m.
Chandai
Šande je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Orn koja pripada prefekturi Mortanj o Perš.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 540 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 38 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 13,73 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 200 metara (maksimalnoj 222 m, a minimalnoj 187 m).
Vrhovska vas
Vrhovska vas je naselje u Općini Brežice u istočnoj Sloveniji. Vrhovska vas se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Vrhovska vas je imala 48 stanovnika.
Etnički sastav
1991. godina
Independencia, Teocelo
Independencia je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Teocelo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 533 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1062 m.
Erik XII od Švedske
Biografija
Erik je rođen kao najstariji sin kralja Magnusa IV (Magnus Eriksson), otac ga je 1344. kad je jedva navršio četiri godine proglasio - švedskim prijestolonasljednikom, najvjerojatnije da zaobiđe i tako izigra kasniji obavezni izbor na Dijeti.
Njegov otac navukao je na sebe bijes švedskog plemstva povećanjem poreza i novim zakonodavstvom 1350. kojim je smanjio ekonomsku moć crkve i zemljišne aristokracije.
Erik se tad pojavio kao lider opozicije, pomagane od danskog kralja Valdemara IV i pape Inocenta VI. U to vrijeme se 1356. oženio sa Beatrix od Wittelsbach-Brandenburga kćerkom cara Svetog Rimskog Carstva Ludwiga IV.
Erik se otvoreno pobunio protiv oca i proglasio sebe kraljem 1356., nakon izmirenja s ocem, ovaj mu je dao pola kraljevstva da upravlja njime. Erik je iznenada umro 1359., nedugo nakon njega umrla je i njegova žena u visokom strupnju trudnoće, dok su liječnici uzalud pokušali spasiti dijete carskim rezom.
Po onodobnim glasinama oboje se ubijeni po nalogu Erikove majke - Blanche, ali je najvjerojatnije da su pomrli obolivši od kuge.
Crna lista (TV drama)
Crna lista je jugoslovenska crno-bela TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1974. godine. Režirao ju je Sava Mrmak, a temelji se na istoimenoj epizodi američke TV-serije The Defenders koju je napisao Ernest Kinoj. Protagonista je američki glumac koji sudskom tužbom nastoji ispraviti nepravdu nakon što se zbog levičarskih uverenja našao na holivudskoj crnoj listi.
El Moro, Tecate
El Moro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Tecate.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 949 m.
Cembren A
Cembren A je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 272,468 Da.
Lagos de Moreno, San Pedro
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 133 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1101 m.
Opština Boiu Mare, Maramureș
Boiu Mare je opština u Rumuniji u okrugu Maramureš.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 348 m.
Castellarano, Reggio Emilia
Castellarano je naselje u Italiji u provinciji Reggio Emilia, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 9251 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 146 m.
Miša Pavić
Milorad Pavić Miša (rođen 11. novembra 1921. u Valjevu, umro 16. avgusta 2005. u Valjevu) je bio srpski fudbaler i fudbalski trener.
Kao igrač je igrao za Crvenu zvezdu, gde je kasnije bio i uspešan menadžer. U Srbiji je takođe bio trener Vojvodine. Osim toga je bio selektor jugoslovenske reprezentacije tokom svetskog prvenstva 1962. u Čileu, kada je Jugoslavija došla do polufinala.
Uspehe u trenerskoj karijeri je takođe postigao u Belgiji, Portugalu i Španiji.
Lukijan (razvrstavanje)
Lukijan (oko 125 – nakon 180) bio je grčki retor i satirist iz vremena Rimskog Carstva.
Lukijan se može odnositi i na sljedeće:
Čondistička Čongu partija
Čondistička Čongu partija je stranka ujedinjenog fronta iz Sjeverne Koreje koju zvanične vlasti opisuju kao demokratsku stranku. Stranku je 5. veljače 1946. osnovala skupina sljedbenika čondoističke religije, a predvodio ih je Kim Tarhyŏn. Čondistička Čongu partija je danas treća po veličini parlamentarna stranka u Sjevernoj Koreji. Međutim, funkcionira tek kao satelitska stranka vladajuće Radničke partije Koreje te je članica Demokratskog fronta za reunifikaciju domovine. Stranka trenutno ima 21 zastupnika u Vrhovnoj narodnoj skupštini, a predvodi ju Ryu Mi-yŏng.
12. vijek pne.
12. vijek pne. je period koji je počeo godine 1200. pne. a završio 1101. pne.
Događaji
thumb|Zidine iskopanog grada [[Troja|Troje, navodnog poprišta legendarnog Trojanskog rata ]]
Amenmesse
Amenmesse (također Amenmesses ili Amenmose) bio je peti po redu vladar Devetnaeste dinastije Drevnog Egipta, najvjerojatnije sin Merneptaha i kraljice Takhat. Neki egiptolozi ga, pak, smatraju jednim od brojnih sinova Ramzesa II. Vrlo malo se zna o ovom kralju, koji je Egiptom vladao samo tri do četiri godine. Razni egiptolozi njegovu vladavinu datiraju u period 1202. pne.–1199. pne. ili 1203. pne.–1200. pne. dok drugi navode 1200. pne. kao datum dolaska na vlast. . Amenmesse znači "rođen ili stvoren nalik na Amuna" na egipatskom. Ponekad se njegovo ime može naći i s epitetom Heqa-waset, što znači "Vladar Tebe". Kraljevsko ime mu je bilo Menmire Setepenre.
Amenmessea većina egiptologa smatra uzurpatorom koji je nakon Merneptahove smrti ili preoteo prijestolje od zakonitog nasljednika Setija II ili je, koristeći zauzetost faraona, ustankom osvojio vlast u Tebi. Nakon nekoliko godina je Seti II uspio doći na vlast, odnosno povratiti kontrolu nad Gornjim Egiptom, te su manje-više sve slike ili statue uzurpatora Amenmessea uništeni.
Postoje neke teorije da je Amenmesse bio historijska ličnost koja je dala podlogu za biblijski lik Mojsija.
Mörel
Merel je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 165 opštinskih središta okruga Rendsburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 253 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1058106.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rendsburg Merel se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Rendsburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 58 metara. Površina opštine iznosi 8,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 253 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 29 stanovnika/km².
Sveti Eligije
Sveti Eligije (franc. Eloi, hrv. Berislav) (Limoges, o. 588. - Noyon, 1. prosinca 660.), francuski kršćanski svetac. Bio je zlatar i izrađivao je kovani novac u vrijeme franačkih kraljeva Klotara II. i Dagoberta I., a bio je njihov cijenjeni savjetnik. Bio je veliki dobročinitelj, otkupljivao je robove, gradio je samostane i crkve, a 632. godine sagradio je i čuveni benediktinski samostan Solignac u biskupiji Limoges. Poslije smrti kralja Dagoberta I. 639. god. napušta kraljevski dvor, postaje svećenik, a 641. godine posvećen je za biskupa u Noyonu u sjevernoj Francuskoj. Preveo je mnoge Germane na kršćansku vjeru. Umro je 1. prosinca 660. u Noyonu. Njegove se relikvije čuvaju u katedrali u Noyonu. Zaštitnik je mnogih obrtnika koji se bave metalima, a napose zlatara.
Utek do vetru
Utek do vetru je čehoslovački crno-bijeli igrani film snimljen 1965. u režiji Vaclava Taborskog. Po žanru je drama, a protagonisti su tri 15-godišnja dječaka koji, kažnjeni zbog skitnje i drugih prekršaja, bježe iz kuće i utočište pronalaze na seoskom imanju. Utek do vetru je prikazan na venecijanskoj Mostri gdje je dobio posebnu nagradu Lav sv. Marka
Vanjske veze
*
Vrhje
Vrhje je naselje u Općini Brežice u istočnoj Sloveniji. Vrhje se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Vrhje je imalo 211 stanovnika.
El Carmen de la Cuesta, Dolores Hidalgo Cuna de la Independencia Nacional
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 98 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2092 m.
Teglio, Sondrio
Teglio je naselje u Italiji u provinciji Sondrio, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1158 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 870 m.
Bethany Beach, Delaver
Bethany Beach je gradić u američkoj saveznoj državi Delaver. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.060 stanovnika.
Marmajitas, Tetipac
Marmajitas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Tetipac.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 44 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1733 m.
La Cañada del Pastle, Zaragoza
La Cañada del Pastle je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Zaragoza.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2072 m.
Ulof Rudbek
thumb|Ulof Rudbek Ulof Rudbek, (Vesteros, 13. septembar 1630. – Uppsala, 12. decembar 1702), je bio švedski naučnik i pisac, profesor medicine i tokom nekoliko mandata rektor na Univerzitetu Uppsala. Ne treba ga greškom poistovećivati sa njegovim sinom, Ulofom Rudbekom mlađim, poznatim botaničarem.
Kontroverze
Stavovi koje je u svojim traktatima izneo Ulof Rudbek su bili predmet osporavanja brojnih naučnika od kojih su neki pisali satire inspirisane Rudbekovim stavovima. Deni Didro je isticao Rudbekova dela kao primer za obmanjujuće povezivanje etimologije i mitske istorije.
Nasleđe
Uprkos kontroverzama koje se odnose na Rudbeka i njegovo delo, on je ostao jedna od švedskih nacionalnih ikona. Po njemu i njegovom sinu je jedan rod biljaka (Rudbekija). Iznad njegovog groba u katedrali u Uppsali su često obavljane ceremonije krunisanja švedskih monarha.
Lingvističko delo Ulofa Rudbeka je nastavio njegov sin, Ulof Rudbek mlađi koji je bio uključen u pružanje naučnih obrazloženja zašto Švedska treba da bude priznata za jednu od Velikih sila u Evropi, u periodu kada je politika Švedske bila usmerena u pravcu zadobijanja statusa sile.
Frieri, Biella
Frieri je naselje u Italiji u provinciji Biella, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 69 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 705 m.
589
Godina 589. (DLXXXIX) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 589. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Avro Vulcan
Avro Vulcan je britanski podzvučni bombarder s delta krilima a koristio ga je RAF u razdoblju od 1953. do 1984. Vulcan je obavljao funkciju V bombardera a uloga mu je bila nuklearni udar na Sovjetski Savez. Danas je ostao samo jedan zrakoplov koji je u letnom stanju.
589
thumb|Ujedinjena Kina pod dinastijom Sui
Avro Vulcan
Dizajn i razvoj
mini|RAF-ov Avro Vulcan Radovi na novom dizajnu započinju 1947. pod rukovodstvom Roya Chadwika. Ministarstvo obrane je zahtijevalo bombardera s maksimalnom brzinom od 930 km/h, maks. visinom rada od 15.000 m, dosega od 5.500 km i da ima sposobnost nošenja tereta od 4.500 kg te nuklearnog naoružanja. Zrakoplov su pokretala 4 Bristol Olympus turbo-mlazna motora koji su mu omogućavali brzinu od 830 km/h pri niskim visinama, dok je na većim visinama Vulcan mogao doseći brzinu od čak 1040 km/h.
Treba napomenuti da od pet članova posade koliko ih ima Avro Vulcan, samo pilot i kopilot sjede na sjedalima za katapultiranje, dok je ostatak posade smješten u unutrašnjosti zrakoplova i u slučaju obaranja čeka ih gotovo sigurna smrt.
Povijest korištenja
U rujnu 1956. RAF je primio prvog Vulcana oznake B.1 XA897 te je odmah uključen u službu. 1. kolovoza 1956. isti taj zrakoplov oznake XA897 se srušio zbog prekratke piste na Heathrowu u lošim vremenskim uvjetima. Pilot i kopilot su se uspješno katapultirali dok je ostatak posade (koji nema mogućnoz katapultiranja) na mjestu poginuo. Drugi Vulcan je zrakoplovstvu isporučen tek 1957. B.2 inačica Vulcana je prvi put testirana 1957. te je u službu ušla 1960. Nova inačica je imala veća krila te dodatke koji su smanjivali turbulencije.
Vulcan B.1
B.1 je bila prva proizvodna inačica te će poslužiti kao osnova za razvoj drugih inačica. Prilikom izgradnje uglavnom se koristio aluminij te na nekim dijelovima i magnezij. Izvorno su je pokretala četri Olympus 101 motora s 49,0 kN potiska no kasnije tijekom proizvodnje zamjenjeni su unaprijeđenim Olympus 102 s 53,5 kN. Na kraju proizvodnje ove inačice pokretala su četri Olympus 104 motora s 57,9 kN potiska, a kako su se u međuvremenu instalirali noviji motori, prijašnji zrakoplovi su konstantno unaprijeđivani.
mini|200px|lijevo|Usporedba prototipa s novim krilima
Prva dva prototipa su imala jednostavna delta krila koja su bila povučena prema nazad za 52 stupnja, no ovaj dizajn je imao problema pri velikim brzinama kada je postajao jako nestabilan, te je zbog toga predloženo novo krilo koje je bilo pod kutem od 42 stupnja i na sredini se "lomilo" te kasnije ponovno vraćalo pod kutem od 52 stupnja. Nova poboljšana krila Phase 2 su procijenjena na jednom od dva Avro 707A demonstratora te kasnije nadodana na drugi prototip. Prvi B.1 Vulcani su zapravo imali potpuno ravna delta krila jer nije bilo vremena da se modificiraju kako bi bili isporeučeni na vrijeme. Svako krilo je imalo pet gumenastih spremnika za gorivo te dva čvrsta spremnika u trupu, a sam zrakoplov je imao složen sustav za kontrolu goriva što mu je omogućavalo da ostane u ravnoteži prilikom leta i nakon što se jedan dio goriva potroši.
mini|desno|200px|Avro Vulcan s otvorenim prostorom za bombe.
Količina naoružanja koju je mogao ponijeti je bila 9.450 kg, smješteno u unutarnjem prostoru u trupu zrakoplova. Prostor je bio širok 3,2 metra i dugačak 8,84 metara, no unatoč tomu nije bio dovoljno veliko da u njega slobodno stane 40 kilotonska fizijska bomba Blue Danube te su na bombu instalirana nova krilca koja se otvaraju tek nakon što se baci iz zrakoplova. Planirala se i mogućnost nošenja TV navođenih raketa Blue Boar te protubrodskih raketa, no ti projekti nisu zaživjeli. Kasnije nuklearno naoružanje se svodilo na manje bombe (Yellow Sun Mark 1 i 2) te je višak prostora često bio iskorišten kao dodatni prostor za gorivo kako bi imao veći domet.
Jedina "vojna" služba u kojoj je sudjelovala je bila u Maleziji tijekom sukoba. Velika Britanija je poslala nekoliko zrakoplova, no nisu letjeli borbene letove, već su tu više imali ulogu zaštrašivanja i odvraćanja od napada. Često su obavljali i duge patrolne letove kako bi pokazala svoj veliki radijus djelovanja.
Vulcan B.1A
Nakon nekog vremena, RAF je shvatio da su protumjere B.1 inačice jako slabe te da su njegove šanse preživljavanja u borbi jako male, zbog toga je pokrenut razvoj inačice s već postojećom protumjerom blokiranja radio signala te novim sustavima poput: ometača, izbacača mamaca te sustavom upozoravanja. Novi zrakoplov je dobio oznaku B.1A a ukupno je 28 postojećih zrakoplova preinačeno na novi standard počevši od srpnja 1959. s zadnjim vraćenim u službu u ožujku 1963. Ne modificirani B.1 su povučeni iz primarne službe, te su od tada obavljali uglavnom sekundarne službe testiranja.
Vulcan B.2
Radovi na novoj inačici oznake B.2 započinju pred kraj 1955. a formalnu dozvolu za razvoj ministarstvo zrakoplovstva izdaje u svibnju 1956. Za potrebe razvoja, drugi prototip Vulcana je dobio nova Phase 2C krila i Olympus 102 motore a probni let u ovoj konfiguraciji je imao 31. kolovoza 1957. Prvi let prvog proizvodnog B.2 Vulcana je bio 19. kolovoza 1958. s isporukama operativnih jedinica u srpnju 1960.
200px|mini|Pilotska kabina
83. eskadrila RAF-a je bila prva koja je primila nove jedinice, zamjenivši starije B.1 inačice u proljeće 1961. Kasnije su 44-a, 50-a i 617-a eskadrila dobile nove zrakoplove, a kasnije su oformljene i nove eskadrile s B.2 inačicama (9-a, 12-a 27-a i 35-a eskadrila). Svi Vulacni su bili pod kontrolom RAF-ovog bombarderskog zapovijedništva (kasnije udarnog zapovijedništva). Posljednji od 89 B.2-a (zadnji proizvedeni Vulcan) je RAF-u dostavljen u siječnju 1965.
Rano proizvedene B.2 inačice su izvorno imale četri Bristol Siddeley Olympus 201 turbomlazna motora, od koji je svaki razvijao 75,5 kN potiska no na kasnije proizvedene zrakoplove su ugrađivani snažniji Olympus 301 motori s 98,1 kN potiska, te je oko pola zrakoplova unaprijeđeno s ovim motorima. Zbog snažnijih motora, povećani su i usisnici kako bi snabdjevali motore s više zraka. Postojali su planovi da se i raniji zrakoplovi unaprijede s Olympus 301 motorima, no zbog promjena u doktrini to nikad nije provedeno.
U odnosu na B.1A inačicu, B.2 je imao nekoliko većih izmjena (osim sustava protumjera koji je preuzet s B.1A inačice)
B.2 je imao i cijev za nadolijevanje goriva u letu koja je bila smještena u nosu, no ovaj dodatak se počeo ugrađivati tek na kasnije proizvedenim zrakoplovima. S uvođenjem B.2-a u službu, 1962. RAF je uveo i grupu za brza reagiranja (quick reaction alert QRA) u kojoj su posade i zrakoplovi naoružani s nuklearnim bombama bili stalno u pripravnosti.
Jednom kad bi poletio, Vulcan B.2 je imao odlične performanse pri letovima na velikim visinama te je bio iznimno okretan što mu je davalo prednost u odnosu na tadašnje presretače koji su imali problema i pri najmanjim skretanjima. Iako se prilikom dizajniranja nije o tome razmišljalo, Vulcan je zbog svojih zakrivljenih površina imao smanjem radarski odraz što ga je činilo teško uočljivim na radaru.
Nesreće
mini|desno|Vulcan XL361 tijekom izložbe 1988.
Pregled svih inačica
mini|Vulcan s rondelom RAF-a
San José Buenavista, Santos Reyes Yucuná
San José Buenavista je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santos Reyes Yucuná.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 253 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1840 m.
San Giuliano, Siracusa
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 358 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 176 m.
San Diego del Monte, Cuauhtémoc
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2041 m.
Pedro Carrizosa Agüero, Tlaltizapán de Zapata
Pedro Carrizosa Agüero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Tlaltizapán de Zapata.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 928 m.
Bački Breg
Bački Breg, je naselje u Srbiji koje administrativno pripada opštini Sombor u Zapadnobačkom okrugu, krajnjem severozapadu Vojvodine, na samoj mađarskoj granici. Prema popisu iz 2002. bilo je 1388 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1585 stanovnika).
Istorija
Prvi pomen je iz 1319. godine. Selo je opustelo dolaskom Turaka. Kolonizacijom iz 1620. godine doseljeni su stanovnici iz Klisa kraj Splita. Potomci doseljenika su Hrvati (Šokci). Danas u Bačkom Bregu živi 1.388 stanovnika. Većinu čine Hrvati.
Demografija
U naselju Bački Breg živi 1142 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 43,1 godina (40,4 kod muškaraca i 45,5 kod žena). U naselju ima 503 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,76.
Stanovništvo u ovom naselju veoma je nehomogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Izvori
thumb|desno|250px|Katolička crkva u selu
Дајићи
Дајићи су насеље у Србији у општини Ивањица у Моравичком округу. Према попису из 2002. било је 313 становника (према попису из 1991. било је 424 становника).
Демографија
У насељу Дајићи живи 276 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 52,4 година (50,6 код мушкараца и 54,5 код жена). У насељу има 118 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,65.
Ово насеље је у углавном насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Cussy-les-Forges
Kisi le Forž je naselje i opština u istočnom delu centralne Francuske u regionu Burgonja, u departmanu Jon koja pripada prefekturi Avalon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 305 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 22 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 13,62 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 326 metara (maksimalnoj 361 m, a minimalnoj 265 m).
Worden, Illinois
Varden je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.044, što je 139 (15,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Vinson
Vinson je naziv planinskog masiva na Antarktiku i najvišeg vrha masiva. Masiv je dug oko 21 km. i širok oko 13 km. Dio je planinskog lanca Sentinel koji je dio većeg masiva Ellsworth.
Tresonče
Tresonče je naseljeno mesto u Republici Makedoniji, u zapadnom delu države. Tresonče pripada opštini Mavrovo i Rostuša.
Artimino, Prato
Artimino je naselje u Italiji u provinciji Prato, u regiji Toscana.
Tresonče
Geografski položaj
Naselje Tresonče je smešteno u zapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Debra, naselje je udaljeno 28 km severoistočno.
Selo Tresonče se nalazi u oblasti Mala Reka na planini Bistra koja je deo nacionalnog parka Mavrovo. Nalazi se na približno 1.030 m nadmorske visine. Selo je razbijenog planinskog tipa i podeljeno je na četrnaest mahala: Kadievci, Peškovci, Jodrovci, Lekovci, Jurukovci, Boškovci, Bradinovci, Vrlevci, Ekmedžievci, Krajnikovci, Srbinovci, Petrovci, Trizlovci i Kičevci. Kroz selo prolazi Mala ili Tresonečka reka koja je leva pritoka reke Radike. Selo se nalazi na vrlo nepristupačnom i skrivenom mestu i dok srpske vlasti nisu napravile put 1914. godine, do sela se moglo doći samo kirajdžiskim stazama.
Klima u naselju je planinska.
Artimino, Prato
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 103 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 230 m.
Vinson
Masiv je udaljen oko 1.200 kilometara od Južnog pola i nalazi se na početku Antarktičkog poluostrva. Otkrilo ga je američko ratno vazduhoplovstvo 1957. god. Naziv masiva i vrha, koji su od 1. novembra 2006. godine zasebni entiteti, je prema američkom kongresmenu iz države Georgia Carlu Vinsonu, zbog njegove podrške istraživanju područja Antarktika.
Tresonče
Istorija
Tresonče se prvi put pominje u jednom turskom popisu iz 1467. godine, i nešto kasnije u Tahrir defteru br. 4 iz 1474–76 godine, gde se naziva derbendžijskim selom. Stanovnici sela Tresonče bili su Mijaci, čiji su osnovni načini privređivanja bili pečalbarstvo i stočarstvo.
Tresonče je dalo mnoge zografe, tj. ikonopisce i freskopisce, od kojih je najpoznatiji Dimitar Krstević zvani Dičo Zograf. Mijaci su bili i čuveni drvorezbari. Iz tresonečkog roda Staniševci su bili duboresci koji su između ostalog izradili remek-delo, središnji duborez ikonostasa u manastiru Visoki Dečani. Od 1900. godine u selu je postojala srpska crkva i škola u kojoj je učitelj bio kasniji akademik Toma Smiljanić-Bradina.
Vinson
S nadmorskom visinom od 4.892 metra (ili 4.897 m. ) najviši je vrh na Antarktiku. Prvi uspon na ovaj vrh izvela je američka desetočlana ekspedicija 1966. godine pod vodstvom Nikolasa Klinča. Ekspedicija iz 2001. godine bila je prva koja se uspela na vrh istočnom rutom, a također je obavila i GPS mjerenja visine vrha. Počevši od 2005. god. oko 950 ljudi popelo se na Vinson.
Tresonče
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 2002. godine Tresonče je imalo 8 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).
Većinska veroispovest u naselju je pravoslavlje.
Vinson
Vinson je jedna od planina koja pripada grupi Sedam vrhova. Zbog toga izaziva pažnju brojnih alpinista tokom čitave godine. Brojne vodičke kompanije dovode ekspedicije alpinista na Vinson, kojima je polazište Čile. Uspon na vrh nije tehnički pretjerano zahtjevan, a neprijatnosti sa vjetrom i niskim temperaturama su uobičajene.
Yu Zhining
Yu Zhining (于志寧) (588–665), kurtoazno ime Zhongmi (仲謐), formalno Vojvoda Ding od Yana (燕定公), bio je kineski kancelar u službi dinastije Tang. Karijeru je započeo kao mladi službenik dinastije Sui, da bi 617. prešao na stranu cara Gaozua, a potom njegovog sina cara Taizonga. Car Taizong mu je povjerio mjesto glavnog službenika u osoblju svog sina i krunskog princa Li Chengqiana, gdje se istakao nastojeći ga, iako bez uspjeha, "dovesti u red". Zbog toga je ostavio dobar dojam na cara, i kada je 643. Li Chengqian zbog bezuspješnog pokušaja svrgavanja cara smijenjen, Yu Zhining je postavljen na mjesto načelnika osoblja novog krunskog princa Li Zhija, koji je 649. postao car po imenu Gaozong. Yu Zhining je tako postao jednom od najmoćnijih i najuticajnijijh ličnosti u Kini. Međutim, njegovo odbijanje da podrži carevu konkubinu Wu u preuzimanju titule carice ga je 659. dovelo u nemilost. Caričin glavni saveznik Xu Jingzong ga je optužio da je protiv cara kovao zavjeru sa carevim ujakom Zhangsun Wujijem. Yu Zhining je zbog degradiran i poslan na službu u provinciju.