cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amherst, Texas
Amherst je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 721 stanovnika.
Garfield, Kansas
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 190, što je 8 (-4,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Barbareño
Barbareño (Barbarino), jedna od glavnih grana Chumash Indijanaca koji su obitavali na obali kanala Santa Barbara u Kaliforniji od Point Conceptiona pa do blizu rijeke Ventura River. Svoje ime Barbareño dobili su ime po misiji Santa Barbara utemeljenoj 4. prosinca 1786., desetoj od dvadeset i jedne franjevačke misije u Kaliforniji. Potomaka imaju na obali Santa Barbare.
Jezik
Jezik barbareño član je porodice Chumashan, dio Velike porodice Hoka. Posljednja živa govornica ovog jezika bila je Mary Yee koja je umrla 1965. Jezik ima 5 samoglasnika a, e, i, o, u koji se izgovaraju na isti način kao i u španjolskom i posebna glas ɨ koji se nalazi između 'i' u engleskom 'tick' i 'u' u engleskom 'tuck'.
Etnografija
Do španjolskog dolaska čumaška plemena živjela su od lova i sakupljanja. Umjeli su graditi kanue poznate kao tomol (Vidi ) koji su bili sposobni ploviti uz obalu kanala Santa Barbara. Tomole su gradili od redwooda, bili su dugi do 30 stopa (9 metara), a mogli su nositi 3 do 10 osoba, a posljednji aktivni ribarski tomol izgrađen je 1850., a posljednji Čumaš Indijanac koji ih je znao graditi bio je Fernando Librado (vidi Falcon 1) kojega je o njihovom načinu gradnje 1914. pitao američki antropolog John Peabody Harrington ekspert za plemena Chumash, Yuma i Mohave. Kuće su građene od tule-trske, sela su bila autonomna a seoske vođe nasljedne. Agrikulturu su uvezli Španjolci.
Adin, California
Adin je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 272 stanovnika.
Severna Makedonija
Severna Makedonija (mak. Северна Македонија [ˈsɛvɛrna makɛˈdɔnija], alb. Maqedonia e Veriut [macɛdɔˈnia ɛ vɛɾiˈut]; službeno Republika Severna Makedonija, mak. Република Северна Македонија, alb. Republika e Maqedonisë së Veriut; do 2019. Makedonija), država u jugoistočnoj Evropi, između Kosova (duljina granice 159 km) i Srbije (62 km) na severu, Bugarske na istoku (148 km), Grčke na jugu (246 km) i Albanije na zapadu (151 km); obuhvata 25 713 km². Glavni grad je Skoplje. Od sticanja nezavisnosti vođen je spor oko imena sa susednom Grčkom, koji je 2018. godine rešen Prespanskim sporazumom.
Položaj
thumb|200px|Fizička mapa Severne Makedonije Severna Makedonija je država na Balkanskom poluostrvu. Zauzima površinu od 25.713 km². Ukupna dužina granica iznosi 766 km. Država se graniči sa Srbijom na severu (221 km, od toga 159 km sa Srbijom), na zapadu sa Albanijom (151 km), na jugu sa Grčkom (246 km) i na istoku sa Bugarskom (148 km).
Severna Makedonija se nalazi u gornjem i srednjem Povardarju, između Šarskih - pindskih i Rodopskih planina. Nalazi se u široj geografskoj regiji Makedoniji.
Reljef
thumb|left|250px|thumb|Šar planina U Severnoj Makedoniji se izdvajaju 3 reljefne celine: Zapadna Severna Makedonija, središnji deo ili Povardarje i Istočna Severna Makedonija.
Zapadni deo čini mlado nabrano Šarsko - pindske planine građene od paleozojskih škriljaca i mezozojskih krečnjaka (Baba, Šar planina, Korab, Jakupica, Nidže). Između planina nalaze se duboke doline Crnog Drima i više planinskih kotlina: Polog, Debarska kotlina, Ohridska kotlina, Prespanska kotlina i Pelagonija. Pološka i Prespanska kotlina su najveće.
Središnji deo ili Povardarje tektonski je labilan prostor ispunjen jezerima i rekama. Naslage potiču iz paleozoika i iz mezozoika i tercijara. Tu se nalazi niz kotlina, međusobno povezanih klisurama: Skopska kotlina, Veleška kotlina, Tikveš, Đevđelijska kotlina.
Istočna Severna Makedonija niža je od Zapadne. Obuhvata istočne pritoke reke Vardar, kotline se nalaze na visini oko 250 m, a nastale su erozijom eolskih sedimenata iz neogena. Okružuje je visokoplaninski pojas. Na istoku su to Osogovske planine, Vlahina planina, Plačkovica, Ogražden, a na zapadu Istočne Severne Makedonije to su Kožuv, Kozjak, Dren planina i Jakupica.
Usamljena uzvišenja građena su od granita, kristalastih škriljavaca i magmata. Između njih prostiru se kotline ispunjene tercijarnim jezerskim talozima: Strumička kotlina, Kumanovska kotlina i Ovče pole.
Tripanotionska sintaza
Ovaj enzim učestvuje u sintezi tripanotiona u tripanosomatidima.
Severna Makedonija
Klima, tlo, vegetacija
U Severnoj Makedoniji vlada submediteranska klima koju odlikuju vruća i suva leta i hladne i vlažne zime. Srednje godišnje temperature opadaju od severa prema jugu zemlje.
Flucindol
Flucindol je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 250,287 Da.
Severna Makedonija
Klima, tlo, vegetacija
Srednja godišnja količina padavina je u planinama oko 1.000 - 1.500 mm, a u zavetrinskim kotlinama 600 – 700 mm.
Najplodnija su glinasto - ilovasta tla u nižim delovima kotlina. U brdsko - planinskim delovima prevladavaju kamenjari i rankeri (humusna šumska tla).
Hidrografija
thumb|250px|Ohridsko jezero Najvažnije reke su: Vardar, Treska, Crna Reka, Pčinja, Bregalnica, Strumica i Crni Drim. Najveći deo Severne Makedonije je u slivu Egejskog mora preko reke Vardar, dugačka 388 km (od toga 301 km u Severnoj Makedoniji), koji predstavlja najvažniji rečni tok i žilu-kucavicu zemlje. Manji, zapadni deo je u slivu Jadranskog mora preko reke Crni Drim i njegovih pritoka, dok Binačka Morava pripada Crnomorskom slivu.
Severna Makedonija ima 3 značajna prirodna jezera - Ohridsko, Prespansko i Dojransko. Posebno je značajno i turistički posećeno Ohridsko jezero, jedno od najstarijih jezera na Zemlji, u njemu žive endemski primerci, ohridska pastrmka, belvica (Salmothymus ohridanus), jegulja, i više tipova račića, puževa i školjki, bistrina vode i njena prozirnost je do 50 metara. Dojransko jezero je međugranično sa Grčkom, sa kojom danas postoji spor zbog preteranog korišćenja jezerske vode za navodnjavanje severne Grčke.
Stari vek
thumb|left|250px|Ruševine antičkog grada Stobi u današnjoj Makedoniji. U starom veku, najveći deo teritorije Severne Makedonije je bila u sastavu kraljevine Pajonije, koju su naseljavali Pajonci, narod tračkog porekla, kao i u sastavu Ilirije i Dardanije, koji su naseljavala ilirska plemena. Sedište ove države je bilo prvo u Vilazori (današnji Veles), a kasnije u Stobiju.
Najjužniji pojas današnje Severne Makedonije zauzimala je antička Makedonija. Antički Makedonci su bili stari balkanski narod, koji je govorio jedan nedovoljno poznat jezik. Prvi značajni kralj antičkih Makedonaca je bio Filip II Makedonski. Godine 336. pne. Filip II Makedonski je pokorio gornju Makedoniju, južnu Pajoniju i starogrčke polise. Filipov sin Aleksandar Veliki je osvojio i uključio u svoju državu ostatak regiona, stigavši na severu čak do Dunava. Na istoku Aleksandar je porazio Persijsko carstvo, pa se njegova imperija protezala od Dunava i Jonskog mora do Egipta i Indije. Posle njegove smrti 323. pne., usled sukoba Aleksandrovih generala, ova ogromna država se raspala na tri dela. Makedonijom je zavladali kraljevi iz dinastije Antipatrida, ali njihova vladavina nije dugo potrajala zbog sukoba sa rivalskom dinastijom Antigonida. Antički grad [[Herakleja Linkestis|Herakleja koju je osnovao Filip II Makedonski|thumb|right|250px]] 280. godine pne. Gali pod Brenom su opustošili državu Pajonaca, koje su ugrožavali i Dardanci. Panonija se kasnije oporavila, ali ju je 217. pne. makedonski kralj Filip V Makedonski uključio u Makedonsko kraljevstvo.
Makedonsko savezništvo sa Kartaginom i prodor rimske države na istok je dovelo do tri Makedonska rata (215. pne.-168. pne.). Da bi se osigurao od Rimljana, Filip V je pojačao fortifikacije u Skoplju i Uskani (današnje Kičevo), a sa juga je imao okupiranu Grčku. Međutim, grčki polisi i Rimljani su se udružili i pod pritiskom Rimljana morao se povući iz Grčke i postaviti odbranu u klisuri Tempi. Ipak, u dobi vladavina njegovog sina, Perseja V, Rimljani su ušli sa juga i pobedili Perseja u bici kod Pidne, posle koje je Makedonsko kraljevstvo u celosti potpalo pod rimsku vlast, a poslednji kralj Makedonije Persej V je odveden kao rob u Rim. Pod rimskom vlašću ova oblast je podeljena između dve rimske provincije; veći deo je bio deo u okviru provincije Makedonije, dok je najseverniji deo bio uključen u sastav Gornje Mezije. Posle podele Rimskog carstva 395. na Istočno i Zapadno rimsko carstvo, Makedonija je postala deo Istočnog rimskog carstva.
Srednji vek
thumb|left|200px|[[Crkva svetog Nauma kod Ohrida]] Južni Sloveni su se naselili na teritoriju regije Makedonije u 6. veku. Sloveni su učestovali u nekoliko pohoda na Vizantiju, sami ili u savezu sa Avarima i Prabugarima. Oko 680. godine grupa Prabugara, koje je predvodio kan Kuber se naselila u Pelagoniji i pokrenula pohode u oblast Soluna.
Krajem 7. veka vizantijski car Justinijan II je organizovao masovni pohod protiv Slovena na grčkom poluostrvu, u kojem je zarobio veliki broj Slovena i preselio ih u Kapadokiju. Do vladavine Konstansa II (koji je takođe organizovao pohode protiv Slovena), značajan broj makedonskih Slovena je zarobljen i preseljen u centralni deo Male Azije.
Za vreme vladavine bugarskog cara Presijana I, Makedonija je 837. postala deo Prvog bugarskog carstva. U ovom periodu su među Slovenima delovali braća Ćirilo i Metodije, poreklom iz Soluna, koji su tvorci glagoljice i starocrkvenoslovenskog jezika i čijim radom je veliki broj Slovena pokršten. Njihovi učenici Kliment i Naum su u Ohridu osnovali jak kulturni centar. U 10. veku u Makedoniji se pojavilo bogumilsko učenje, kao odgovor na potčinjavajući feudalni crkveno-ekonomski sistem. Ono se brzo se proširilo po celoj Evropi. thumb|250px|[[Samuilova tvrđava u Ohridu]] Prvo bugarsko carstvo je 968. napala i pokorila Kijevska Rusija, ali je vizantijski car Jovan I Cimiskije 971. godine uspeo da od Kijevske Rusije preotme istočne delove Prvog bugarskog carstva. U međuvremenu, u zapadnom delu Prvog bugarskog carstva izbio je ustanak četvorice braće komitopula (Davida, Arona, Mojsija i Samuila) protiv Vizantije. Braća su 976. pokrenule novu veliku kampanju protiv Vizantije. Samuilo je iste godine ostao sam u borbi protiv Vizantije, tokom koje je uspeo da stvori moćno carstvo koje se protezalo od Jadranskog do Crnog mora i od Dunava do Tesalije. Samuilova država je postojala do 1018. nakon čega je ponovo dospela pod vlast Vizantije.
Slovenski ustanci su nastavili da izbijaju na mahove, često uz pomoć srpskih kneževina na severu. Svaku privremenu nezavisnost koju su ustanici uspevali da steknu Vizantija je obično brzo gušiča. Ovaj period su obeležili ratovi Normana i Vizantije. Normani su krenuli u napad sa svojih teritorija u južnoj Italiji i privremeno su zavladali malim teritorijama na severozapadnoj obali.
Međutim sa krajem 12. veka, neuzastavljivo slabljenje Vizantije je pružilo okolnim državama da na duže vreme drže Makedoniju. Početkom 13. veka obnovljeno Bugarsko carstvo je zavladalo ovom oblašću. Zbog unutrašnjih problema carstvo nije dugo trajalo, a region je u drugoj polovini 13. veka ponovo došao pod kontrolu obnovljene Vizantije. Od kraja 13. Makedonija je postala deo srpske kraljevine, a Skoplje je 1346. postalo prestonica Dušanovog carstva. U Skoplju je objavljen i Dušanov zakonik.
Demografija
Glavni članak: Demografija Severne Makedonije
thumb|200px|Broj stanovnika Severne Makedonije od 1992. do 2003. (u hiljadama) thumb|200px|Etnički sastav Severne Makedonije po opštinama 2002. godine
Prema popisu stanovništva iz 2003. broj stanovnika Severne Makedonije se neznatno smanjio zbog iseljavanja i iznosio je 2.022.547. Etnički sastav je bio sledeći:
Veroispovest
pravoslavci (64,7%), muslimani (33,3%), znatno manje ostale hrišćanske verske grupe (0,37%), uglavnom rimokatolici, i jevreji. Po ovim podacima Severna Makedonija je zemlja sa najvećom muslimanskom manjinom u celoj Evropi (posle većinski muslimanskih zemalja).
Veliki gradovi su: Skoplje, Bitolj, Prilep, Kumanovo, Tetovo. U tzv. "Velikom Skoplju" živi više od 1/4 stanovništva zemlje, što su vezi sa malom gustinom naseljenosti u odnosu na susedne zemlje govori o velikoj usresređenosti makedonskog stanovništva u velikim gradovima.
Jezik
Službeni jezici su makedonski i albanski. Jezici koje govori više od 20% stanovništva lokalne samouprave su takođe službeni i uvek uz makedonski i albanski. U pojedinim opštinama gde 20% stanovništva koristi neki drugi jezik, taj drugi jezik je u službenoj upotrebi (npr. turski, srpski, romski, bosanski ili vlaški jezik). Pravo zvanične upotrebe jezika na opštinskom nivou imaju sve manjinske grupe sa više od 20% u udelu stanovništva te opštine.
Politika
Oblik vladavine: republika; Glasačko pravo: 18 godina; Nacionalni praznik: 8. septembar.
Upravna podela
thumb|300px|Podela Severne Makedonije na oblasti Glavne strane: Statističke oblasti Severne Makedonije, Opštine Severne Makedonije
Severnomakedonske statističke oblasti ili regioni postoje isključivo zakonskih i statističkih razloga. Oblasti su:
Oblasti se dalje dele na opštine. Po izdvajanju iz Jugoslavije Severna Makedonija se sastojala od 34 opštine, da bi se 1996. godine njihov broj povećao na 123. Novim sistemom iz avgusta 2004. godine broj opština je smanjen na 85.
Saobraćaj
thumb|250px|Železnička stanica u Skoplju Severna Makedonija je po svom položaju kontinentalna zemlja u sredini Balkanskog poluostrva, pa su i glavne saobraćajne veze u zemlji one povezuju različite delove poluostrva (transbalkanske veze). Posebno je važna veza sever-jug Vardarskom udolinom, koja povezuje Grčku sa ostatkom Evrope.
Kultura
thumb|Crkva Sv. Jovan Bogoslov Kaneo Grad Ohrid je severnomakedonski i pravoslavni Jerusalim, muzej na otvorenom, kulturna baština se proteže od praistorije do današnjih dana, u njemu je osnovan i delovao je prvi Sveslovenski univerzitet osnovan od vv. Klimenta Ohridskog i Sv. Nauma Ohridskog. Freske i ikone u mnogim crkvama i manastirima u Ohridu i Severnoj Makedoniji su jedinstvene u svetu. Reka Radika i njen kanjon je ekološka sredina, priroda je neponovljiva, a manastir Sv. Jovan Bigorski je jedan od najlepših manastira na Balkanu, raspolaže sa jedinstvenim oltarom u svetu izrađenom dubokim duborezom.
Politika
Glavni članak: Institucije Severne Makedonije
Ekonomija
Glavni članak: Ekonomija Severne Makedonije
Prehrambena, duvanska industrija, proizvodnja gvožđa i čelika; Valuta: 1 denar = 100 dena.
Ventureño
Ventureño.- Jedna od skupina Chumash Indijanaca, porodica Chumashan, nastanjeno u kalifornijskom okrugu Ventura u Sjedinjenim Državama. Ime Ventureño dano je bandama Chumash Indijanaca nastanjenim u okrugu Ventura koji su sebe nazivali raznim imenima. Pravi Ventureño Indijanci nazivaju sebe Mitskanaka, druge grupe bile su Humaliwu, Muwu, Saticoy, Ojai, Suku i drugi, oni su Chumashi sa obale. Danas se obalna skupina također sastoje od više plemena, to su: Oakbrook Indijanci (službeno Oakbrook Band) ili Ish Panesh a ime obuhvaća i Fernandeño Indijance, nesrodno šošonsko pleme sa kojima su se udružili pod imenom Ish Panesh. Druga grupa Ventureña su Tejon Chumash, sa rezervata Tejon. Ovo je kontinentalna grupa Ventureña, koji su često živjeli u zavadi sa spomenutim obalnim Chumashima, inače nazivanim Lulapin.
Planinski Tejon Čumaši sastoje se od skupina Tashlipun ili Emigdiano; grupa Kastac sa Castac Lake; grupa Moowaykuk ili Uvas i posebna grupa Tecuya, ovi su u stvari militantna skupina obalnih Lulapin Chumasha koji su izbjegli u planinske krajeve. Među Tejon Chumashima danas žive i pripadnici šošonskih plemena Kawaiisu i Kitanemuk a ima i Yokutsa.
Sela
Na misiji San Buenaventura imali su sljedeća sela: Aguin, Alloc, Anacbuc, Chihucchihui, Chumpache, Eshulup, Kachyayakuch, Kanwaiakaku, Kinapuke, Lacayamu, Liam, Lisichi, Lojos, Luupsch, Mahow, Malahue, Malico, Matilhja, Miguihui, Miscanaka, Piiru, Sespe, Shishalap, Simi. Sisa, Sisjulcioy, Sissabanonase, Soma, Tapo, Ypuc i Yxaulo.
Izvori
Ventureño
Marko Fabije Buteon
Marko Fabije Buteon (Marcus Fabius Buteo, ? - 210. pne./209. pne.) bio je rimski političar iz vremena punskih ratova. Služio je kao konzul 245. pne., a nakon toga i kao cenzor. Godine 216. pne. ga je nakon bitke kod Kane preživjeli konzul Gaj Terencije Varon, zajedno s Markom Junijem Perom, imenovao diktatorom. To je bilo jedini put u historiji Republike da dva diktatora služe istovremeno. Buteonov zadatak je, pak, bio koristiti diktatorske ovlasti kako bi Senat napunio s novim članovima, nakon što je veliki broj sentaora bio stradao kod Kane. Nakon izvršene misije, Buteon je smjesta dao ostavku.
Bosquel (Francuska)
Bokel je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Amjen.
Marguerite Marsh
Marguerite Marsh (18. april 1888 - 8. decembar 1925) bila je američka filmska glumica koja je nastupala u nijemim filmovima. Karijeru je započela zahvaljujući tome što ju je zimi 1911. D. W. Griffith zapazio na plaži u Santa Monici i ponudio angažman na filmu. Marguerite je, međutim, bila prilično skeptična prema novoj umjetnosti i, Griffithu umjesto sebe poslala mlađu sestru Mae Marsh koja će ostvariti daleko uspješniju karijeru. Kasnije se, pak, istakla u komedijama gdje je nastupala sa Fredom Maceom, koji je bez uspjeha pokušao nagovoriti na brak; njeno odbijanje se ponekad navodi kao razlog za Maceovu smrt početkom 1917. Osam godina kasnije je sama Marguerite Marsh umrla od upale pluća.
Bosquel (Francuska)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 293 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 30 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 9,48 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 137 metara (maksimalnoj 157 m, a minimalnoj 74 m).
Quoratean
thumb|Područje Quoratean Quoratean je jezična porodica iz Kalifornije koja obuhvaća jezik Karok Indijanaca. Čini dio Velike porodice Hokan. Kao članovi ove porodice navode se plemena Ehnek, Karok i Pehtsik.
Ysleño
Ysleño (Island Chumash, Isleño), jedna od lokalnih skupina Chumasha Indijanaca, porodica Chumashan, nastanjeno na otocima Northern Channel Islands ili Santa Barbara otocima (San Miguel, Santa Rosa i Santa Cruz) pred kalifornijskom obalom. Sastojali su se od najmanje dvije skupine koje su govorile srodnim dijalektima, to su Cruzeño i Roseño. Ysleño je danas nestali jezik. Lovci i sakupljači.
Sela
Otoci su naseljeni oko 13,500 godina. Na otoku San Miguel imali su sela Nimollollo i Zaco; Roseño Indijanci na otoku Santa Rosa čiji se dijalekt donekle razlikovao od cruzeño čumaškog imali su sela: Kshiwukciwu, Lilibeque, Muoc, Ninumu, Níquesesquelua, Niquipos, Patiquilid, Patiquiu, Pilidquay, Pisqueno, Poele i Siliwihi;i na Santa Cruzu: Alali, Chalosas, Chosho, Coycoy, Estocoloco, Hahas, Hitschowon, Klakaamu, Lacayamu, Liyam, Macamo, Mashcal, Mishumac, Nanahuani, Niakla, Nichochi, Nilalhuyu, Nimatlala, Nimitapal, Nitel, Nomkolkol, Sasuagel, Xugua.
Tremonton, Utah
Tremonton je grad u američkoj saveznoj državi Juta.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 7.647, što je 2.055 (36,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
La Sturara, Padova
La Sturara je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 63 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 5 m.
Jicaquean
Jicaquean.- Malena porodice indijanskih jezika čiji je jedini član jezik Jicaque iz Hondurasa, departman Yoro, kojime se danas služi oko 300 Jicaque (Xicaque) ili Tol Indijanaca, od 19,000 etničkih. Jezik ima dva dijalekta: jicaque occidental ili zapadni i tol ili jicaque oriental, ili istočni. Porodica Jicaquean vodi se kao dio Velike porodice Hokan /phylum/.
Colditz
Koldic je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 41 opštinskog središta okruga Lajpcig. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 4.927 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14729080.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Lajpcig Koldic se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Lajpcig. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 156 metara. Površina opštine iznosi 33,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.927 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 146 stanovnika/km².
Lucius Caecilius Metellus (umro 221. pne.)
Lucije Cecilije Metel (Lucius Caecilius Metellus, cca. 290. pne. – 221. pne.) bio je rimski vojskovođa i političar iz vremena prvog punskog rata. Rodio se kao sin Lucija Cecilija Metela Dentera. Bio je konzul 251. i 247. pne., Pontifex Maximus 243. pne. i diktator 224. pne.
Lottie Lyell
Lottie Lyell (rođena kao Charlotte Edith Cox; 23. februar 1890 – 21. decembar 1925) bila je australska kazališna i filmska glumica, scenaristica, montažerka i producentica, poznata kao prva australijska filmska zvijezda, odnosno kao jedan od pionira australijske kinematografije. Odrasla u porodici trgovca nekretninama, glumačku karijeru je otpočela u kazalištu sa 17 godina; tokom turneja je upoznala režisera Raymonda Longforda s kojim će snimati većinu filmova i koji će joj biti nevjenčani suprug. Čim se Longford sa kazališta preorijentirao na film, Lyell je s njim počela surađivati u nizu filmova, uključujući The Romantic Story of Margaret Catchpole iz 1911. godine. Lyell su u karijeri osim impresivnog izgleda i glumačkog talenta pomogle i atletske vještine; kao talentirana plivačica i jahačica je često radila vlastite kaskade. Njenu karijeru je prekinula smrt od tuberkuloze.
Lucius Caecilius Metellus (umro 221. pne.)
Metel je za vrijeme svog prvog konzulskog mandata vodio rimsku vojsku na Siciliji. Tada je u bitci kod Panorma porazio kartaginskog vojskovođu Hazdrubala, pri čemu je zarobljeno čak 120 bojnih slonova. Metel je za svoje postignuće nagrađen trijumfom, a u znak sjećanja su svi budući konzuli iz roda Cecilijevaca koristili motiv slona na kovanicama izdanim za vrijeme svog mandata.
Sljedeći veliki pothvat je Metel napravio kao pontifex maximus, za vrijeme požara koji je progutao Vestin hram. Metel je skočio u goruću zgradu kako bi iz nje izvukao Paladijum i druge svete relikvije. On je u tome uspio, ali je zbog izloženosti vatri oslijepio. Usprkos toga je nekoliko godina kasnije imenovan diktatorom.
Fitoen desaturaza (formira neurosporen)
Ovaj enzim učestvuje u karotenoidnoj biosintezi. On katalizuje od jednog do tri koraka desaturacije, cf. EC 1.3.99.29, fitoenska desaturaza (formira zeta-karoten), EC 1.3.99.30, fitoenska desaturaza (formira 3,4-didehidrolikopen), EC 1.3.99.31, fitoenska desaturaza (formira likopen). Ovaj enzim aktivfira FAD.
Champagnac (Kantal)
Šampanjak je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Kantal koja pripada prefekturi Morjak.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1169 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 41 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 28,01 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 622 metara (maksimalnoj 697 m, a minimalnoj 321 m).
Rodopin
Rodopin je organsko jedinjenje, koje sadrži 40 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 554,888 Da.
Glikohenodezoksiholat sulfotransferaza
Glikohenodezoksiholat sulfotransferaza (, žučna kiselina:3'-fosfoadenozin-5'-fosfosulfat sulfotransferaza, žučna kiselina:PAPS:sulfotransferaza, BAST) je enzim sa sistematskim imenom 3'-fosfoadenilil-sulfat:glikohenodezoksiholat 7-sulfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim specifično sulfatiše glikohenodezoksiholat u 7alfa-poziciji.
Fluklorolon acetonid
Fluklorolon acetonid je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 487,388 Da.
Don Juan
Don Huan je legendarni literarni razvratnik, čija priča je inspirisala mnoge autore. Najranija zapisana verzija pripisuje se Tirsu de Molini i njegovoj drami Seviljski zavodnik i kameni gost (El burlador de Sevilla y convidado de piedra), koja je objavljena u Španiji oko 1630. godine. Najpoznatija dela o Don Huanu su Molierov komad Don Žuan ili Kameni gost (Dom Juan ou le Festin de pierre) iz 1665, Bajronova epska poema Don Žuan (Don Juan) iz 1821, Hose de Espronsedina poema Student iz Salamanke (El estudiante de Salamanca) iz 1840 i Hose Soriljin komad Don Huan Tenorio (Don Huan Tenorio) iz 1844. Najuticajnija verzija od svih je opera Don Đovani (Don Giovanni), koju je komponovao Volfgang Amadeus Mocart 1787. godine. Libreto je napisao Lorenco da Ponte, uz pomoć čuvenog istorijskog zavodnika Đakoma Kazanove. Mocartova opera je služila kao inspiracija E. T. A. Hofmanu, Aleksandru Puškinu, Serenu Kjerkegoru, Džordžu Bernardu Šou i Alberu Kamiju.
Don Huan je postao sinonim za „ženskaroša“, naročito u španskom slengu.
Tirso De Molina, autor Seviljskog zavodnika, prve pisane legende od Don Huanu
Fra Gabrijel Teljes (Gabriel Téllez, poznat pod pseudonimom Tirso de Molina) pripada grupi dramskih pisaca španskog Zlatnog veka na čijem čelu se nalazio Lope de Vega (Félix Lope de Vega y Carpio). Neki izvori kažu da je rođen 1583. godine u Madridu, a neki 1579. Studirao je u Alkali de Enares i bio monarh Milostivog reda. Oko 1605. godine započeo je svoju pozorišnu karijeru. Umro je 1648. godine u Almasanu.
Za razliku od Vege, koji je napisao oko hiljadu pozorišnih komada, Tirso je napisao oko tri stotine. U njegove najbolje drame uvrstavaju se: Seviljski zavodnik i kameni gost (El Burlador de Sevilla y convidado de piedra) i Proklet zbog neverništva (Condenado por desconfiado). U španskom pozorištu počinje moderna tragedija upravo njegovim delima: Osveta Tamara (La Venganza de Tamar) i Nebeska nimfa (Ninfa del Cielo).
Mnoga Tirsova dela upućuju na zalaganje i odbranu ženskih prava. On je u pozorište Zlatnog veka uveo lik majke, kao i obilje ženskih likova prikazanih na krajnje prefinjen način. Obuhvatio je sve značajnije karakteristike poezije i drame XVII veka, a duhovit rečnik ga približava i baroku. Pripisuje mu se modernizacija dramskog jezika. Jezik mu je aluzivne prirode, ponekad i satirične. Jak uticaj Lopea de Vege je očigledan, jer se u Tirsovim pozorišnim komadima javljaju svi tipovi junaka koji se javljaju u Lopeovim: kraljevi, vojvode, lakrdijaši, seljaci, ribari, kradljivci, zavodnici itd.
Mit o Don Huanu je evropskog i narodnog porekla i razne njegove varijante su kružile Iberijskim poluostrvom. U španskoj književnosti književno obrađeni lik Don Huan pojavljivao se i pre Tirsa de Moline. U drami De la Kueve (Juan de la Cueva) Beščasnik (El Infamador), pojavljuje se Lusino, zavodnik čija se sudbina okončava sličnoj Don Huanovoj. U drami Snaga koja vređa (La fuerza lastimosa) Lopea de Vege, vojvoda Oktavio se prerušava u grofa kako bi osvojio jednu vlastelinku.
Lik Don Huana
thumb| Statua Don Huana na Trgu Refinadores u Sevilji
Tirsov Don Huan, pored toga što je zavodnik, je i prevarant i rugalica. Najviše uživa u zavođenu vlastelinki, a posebno u tome da ih obeščasti i napusti. Tirso nije stavio akcenat na zavođenje koliko na ruganje, zbog čega mu je i dao naziv El Burlador. Don Huan se ruga svim društvenim normama ponašanja, on je samo na rečima religiozan i samo formalno poštuje čast i vitešku hrabrost. Na jednom mestu Amnita kaže da Don Huan, ponašajući se neprimereno na njenoj svadbi, dovodi u pitanju vitešku čast. U prilog Tirsovoj kritici društva ide i činjenica da Don Pedro pokušava da zaštiti svog sinovca (kao i sam kralj), što ukazuje na to da se na udaru Tirsove kritike našlo i zataškavanje prevara plemstva iz straha od skandala i gubljenja ugleda. Njegova uloga u razbijanju zabluda bila je poetsko-dramsko-religiozne i filozofske prirode.
Don Huan uvek posmatra stvari iz svog ugla. Za njega su kukavice ljudi koji se plaše da urade ono što on čini. Ruga se dobroti, čestitosti plemenitosti i bedi, ali ne bira žene prema staležu. Više uživa u prevari nego u samom osvajanju žena. On je svojim prevarama prouzrokovao razne vrste zla: od ličnih tragedija do društvenih izdaja.
Tirso ukazuje na ljudsku savest kao na jedan od najbitnijih faktora u ljudskom životu. Ulogu čoveka koji opominje i koji je u službi održavanja čiste savesti ima duhoviti sluga Katalinon. Međutim, poput Sanča Panse, on opominje ali ide do kraja sa svojim gospodarem, ne počinjavajući prevare. Opomene ne stižu samo od Katalinona, već i od Don Pedra, Tizbe, Izabele, Batrisija i Amnite, što na Don Huana nimalo ne utiče.
Nužno se postavlja pitanje: zašto Don Huan ne veruje u kaznu za svoja dela? Odgovor bi mogao biti: zato što veruje samo u materijalno svojstvo sveta i ne veruje da ljudska savest ima tu moć da menja čovekov život. Potpuno odbacuje snagu duhovnog. Tirsov junak veruje da pripadnost višoj klasi označava oslobođenje od savesti, što kritiku društva dovodi do vrhunca. Don Huan se oglušuje o opomene, bira loš put jer u njemu ne vidi ništa loše, ne razume pojam dobra i zato je sebičan. Ta sebičnost se najviše oseća prilikom preotimanja žena. On najavljuje Novo doba koje ruši stare moralne vrednosti u ime koristoljublja. Ujedno, on je novi tip dramskog junaka, antiheroja.
Svi pisci su svojom obradom mita o Don Žuanu (Don Huanu) davali svoj odgovor na pitanja svoga doba. Molijerovo doba je Don Žuana oženilo, dajući mu više prilika za pokajanje. Romantizam je preuzeo na odgovarajući, romantičarski način, težnju za slobodom, pa je za romantičare Don Žuan bio pre svega buntovnik koji se borio protiv utamničenja Erosa. Od Tirsa do današnjih dana, skoro sva dela sa temom donžuanstva zadržavaju kameni kip, sa izuzetkom nekih koja uvode i žive junake kao presuditelje.
Ako govorimo o Don Huanu kao zavodniku, onda moramo pratiti njegovu psihologiju preljubnika, ženskaroša opsednutog Erosom. Da bi Eros mogao da nadvlada Tanatos, on mora da se povinuje zemaljskim zakonima kako ne bi došao u sukob sa Nebom. Pod tim zakonima podrazumevali su se istina, pravda, čast... Don Huanov greh nije samo erotske vrste, već je i duhovne prirode jer se ogrešuje o samu ljubav. Molijer je, za razliku od Tirsa, u svoje delo o Don Žuanu, uveo Priviđenje kao poslednju opomenu pred pojavu izaslanika Smrti. Glavni problem kod Don Huana jeste odsustvo savesti, zbog čega se kod Tirsa ne pojavljuje Priviđenje, već samo kameni kip, okamenjena savest, koja predstavlja Don Huana i njegovo verovanje isključivo u materijalno svojstvo sveta. On, međutim, ne uzima i ne zloupotrebljava ništa materijalno, već uništava ono što je najsvetije, a to je mukotrpno građena vera u život.
Struktura Seviljskog zavodnika
Drama Seviljski zavodnik je tragikomedija koja održava napetost situacije – njena struktura otkriva znalački motivisano smenjivanje mirnih i napetih scena. Uz obilje pesničkih oblika i rima, Tirso koristi i romansu. Osmerački stihovi sa naglašenim poslednjim slogom u prepevu su uglavnom pretočeni u sedmerac, čime se izbegla opasnost da osmerac učini kazivanje jednoličnim. El Burlador de Sevilla ima i muzički strukturu, odnosno nekoliko muzičkih tačaka i napeva koji mu daju posebnu draž.
Hose Soriljin Don Huan
Rođen u Valjadolidu, kao sin uvaženog državnog službenika, počeo je da se interesuje za pisanje sa dvanaest godina. Kao dete je učestvovao u školskim predstavama Lopea de Vege i Kalderona de la Barke. Otac ga 1833. godine šalje na studije prava na univerzitet u Toledu. Kasnije odlazi u Madrid, gde se predstavlja kao sin poznatog italijanskog slikara. U Madridu vodi boemski zivot i slika da bi preživeo. 14. februara 1837. godine, posle saznanja o smrti satiričara Hosea de Lare, pronalazi inspiraciju i počinje sa pisanjem. Iste godine objavljuje knjigu stihova, koji su uglavnom predstavljali imitaciju delâ Viktora Igoa, kao i neke manje značajne drame. Prvo delo koje mu otvara vrata scene je drama „Huan Dandolo” (Juan Dandolo), napisana u saradnji sa Garsija Gutijeresom.
U periodu između 1840. i 1845. Sorilja je napisao dvadeset pet dramskih komada od kojih su neki dostigli neverovatan uspeh i popularnost a svakako najpoznatiji je Don Huan Tenorio. Drama Traidor, inconfeso y martir (1849) postiže veliki uspeh i smatra se jednom od najboljih. Godine 1854. odlazi u Meksiko, gde provodi narednih dvanaest godina. Vraća se u Španiju 1866. godine.
Sorilja nikad nije bio bogat, uvek je imao ekonomskih problema, i u poslednjim godinama svog zivota bio je, sa jedne strane, na međi popularnosti, dobrog glasa i poštovanja, i ekonomskih i zdravstvenih problema sa druge strane. Od 1890. godine njegovo zdravstveno stanje se pogoršavalo, preživeo je dve operacije glave da bi u januaru 1893. preminuo, i svojom smrću dirnuo celu Španiju, koja je ostala bez jednog od svojih najcenjenijih pisaca.
Don Huan Tenorio
Don Huan Tenorio predstavlja Soriljin najuspešniji i najbolji pozorišni komad španskog romantičarskog pozorišta. Nastao je 1844. godine. Sorilja se bavio temama popularne tradicije, tzv. narodnim legendama. U njima je pronalazio inspiraciju, obrađivao ih je i pretvarao u dela. Tako je i obradom teme „donžuanstva” i preradom Molininog Seviljskog zavodnika (El Burlador de Sevilla) kao i spajanjem sa Samorinim Kamenim gostom (Convidado de piedra) uz dodavanje romatničarskog karaktera nastao Don Huan Tenorio.
Kao veliki dokaz romantizma se moze uzeti i sloboda u konstrukciji. Drama se sastoji iz dva jasno oivičena suprotna dela. Prvi deo je podeljen na četiri čina, čija se radnja odvija u toku jedne noći. Razvija se vrlo brzo sa puno akcije i nasilja, u kojoj u prvi plan izbijaju plahovitost, samopouzdanje i nadmenost glavnog junaka. Radnja drugog dela se odvija pet godina kasnije i podeljena je u tri čina. Karakteriše je usporenost, misaonost, tenzija, misterija, kao i suprotnost i podeljenost, kako u junaku tako i u samim događajima koji se nalaze negde između ovozemaljskog i natprirodnog. Posebni pečat i romantičarski karakter mu daje motiv iskrene ljubavi, koja se javlja u Don Huanu, kao i kulminacija komada, u kojoj dolazi do pokajanja glavnog junaka i njegovog spasenja. Dobija oproštaj i novu šansu upravo zahvaljujući tom najlepšem osećanju.
Lik Don Huana Tenorija
Soriljin Don Huan predstavlja preradu poznate nacionalne legende o čuvenom zavodniku. Nastaje kao njen spoj sa onim sto su vec uradili Molina i Samora sa pridodatim romantičarskim karakterom, i nesto drugačije razvijenim likom rugalice i prevaranta. Don Huan se ne pojavljuje samo kao klasični „burlador” koji vara, obeščašćuje i ostavlja žene, bori se neustrašivo sa muškarcima, i dobro drži kada su u pitanju natprirodne pojave, duhovi, bića sa one strane, već je (za razliku od Molininog Don Huana) on takođe i razvijena ličnost. Njegovi gresi su obični, protiv ljudi a ne protiv svetog duha. On je kriminalac sa dugom listom mrtvih iza sebe, ohola, ponosna, nadmena osoba, možda slabija ali sigurno kompletnija, humanija, zadovoljnija. Mada je glavna razlika u tome sto je Molinin don Huan samo varalica dok je Soriljin takođe i čovek koji u sebi ima plemenitosti i dobrote, koji može da oseti nešto više i nešto dublje od površnog telesnog zadovoljstva. Ljubav je ta koja ga izdvaja, menja, budi u njemu nešto drugačije, iznuđuje mu spasenje i prenosi njegov lik u romantičarski okvir.
U prvom delu Don Huan je predstavljen kao potpuno negativna ličnost, sa jasno istaknutim pomenutim manama. U početku je gotovo nemoguće govoriti o iskrenim osećanjima i o bilo čemu plemenitom u njemu, dok se posle spoznavanja ljubavi njegov lik polako razvija i psihološki prosta ličnost negativca pretvara u jednu znatno kompleksniju, čiji se karakter jasno može videti u drugom delu drame. U ovom delu Don Huan je znatno realniji ali i prilično konfuzan, zbunjen, izgubljen i podeljen. Bori se sa unutrašnjim konfliktima na ivici realnosti i delirijuma. Sorilja kroz svog junaka pokušava da oživi legendu, smanji važnost morala, vrlo uspešno kombinuje teološko i romantičarsko, kao i religiozno i natprirodno. Njegov junak se kroz ceo komad raste i razvija kao individua, ali bez obzira na sve promene nikad ne odrasta i dozvoljava legendi da i dalje živi u svom pravom obliku.
Molijerov Don Žuan
Jedno od najčuvenijih i najznačajnijih imena bogate španske književne tradicije svakako je Tirso de Molina, barokni dramski pisac, pesnik i narator. Njegovo delo predstavlja ogromni doprinos španskoj kulturi i može se predstaviti kao neprocenjivo nasleđe današnjih i budućih umetnika. Njegov književni uticaj je neosporan, kako među španskim autorima, tako i u okvirima svetske književnosti.
Delo Tirsa de Moline koje je izvršilo najveći uticaj na svetsku književnost jeste „Seviljski zavodnik i kameni gost“ (El burlador de Sevilla y convidado de piedra ), objavljeno 1625. godine. Ova drama razvija kult Don Huana, čuvenog zavodnika, koji je vremenom postao najuniverzalniji lik španskog pozorišta. Opus dela inspirisanih mitom Don Huana je zaista opširan, kako u dramaturgiji tako i u poeziji, muzici, filmu i raznim drugim oblastima umetnosti. Autori koji neguju ovaj lik predstavljaju jedne od najpoznatijih imena svetske književnosti. To su umetnici poput Pedra Kalderona de la Barke, Hosea de Espronseda, Hosea Sorilje, Ramona Valje-Inklana, Asorina, Antonija Maćada, Migela de Unamuno, Aleksandra Dumasa, Puškina, Bajrona, Molijera i mnogih drugih.
Molijerov Don Žuan u sebi sažima eros, dionizijsku razbludnost, slobodu, čulnost, vezane za izobilje sunca, svetlosti i nesputanosti, koje u njemu vladaju. Lik Don Žuana simbolizuje kontinuitet jednog od tipično mediteranskih mitova: mita o putovanju, potrazi, nomadizmu. Don Žuan je veliki praktičar, ali i teoretičar donžuanizma, odnosno specifičnog tipa egzistencije kao zavođenja, tačnije neprestanog započinjanja ispočetka, od „idealne nule“. On odbacuje vernost kao princip kraja, kao princip smrti. Možemo slobodno reći da ponovljivost ljubavnih početaka i zanosa ima za Don Žuana preventivnu funkciju odbrambenog mehanizma pred strahom od smrti i neumitnog fizičkog isčezavanja svakog od živih bića. To je i glavna karakteristika njegovog lika kao tragičnog junaka. Kao što se istinska tragičnost može zaodenuti u formu komedije, tako se i Don Žuanova nesigurnost i duboki strah mogu sakriti iza smeha, cinizma, samouverenog nastupa i nadasve neizmernog razvratništva, poput idealnog spoja dve kontradiktornosti. Imajmo na umu da je upravo ta izmešanost komičnog i tragičnog ono što podražava život, kako je smatrao Lope de Vega.
Don Žuan simbolizuje pobedu uma. On se nikada do kraja ne prepušta čulnom, odnosno emotivnom pijanstvu. Zavođenje je ipak stvar manifestacija uma i oblik žudnje za moći. Tako su likovi poput Don Žuana uvek superiorni, samouvereni u svom umeću vladanja sobom i svojim sentimentalnim sklonostima. Možda zato Don Žuan daleko više uživa u sebi samom, u sopstvenoj igri, u neospornom šarmu, u osećanju trijumfa nad granicama (fizičkim, kao i društvenim, odnosno moralnim ), nego u samim ljubavnim vezama (i drugim ženama).
Don Žuan zauzima posebno mesto u Molijerovom pozorištu. Bavi se tematikom religije ali iznosi i razmišljanja o ženama, lepoti, egzistenciji na „donžuanski način“. Molijer je predstavio konvencionalnu ličnost zavodnika žena ali je toj ličnosti dao karakteristike čoveka s pogledom na perspektivu specifičnosti njegovog života i tako stvorio jedno snažno i smelo delo. Njegov Don Žuan je francuski plemić, vitez, cinik, bogohulnik kakvih je bilo dosta u ono vreme. Ipak, njegove reči i njegovi postupci prevazilaze okvire uskog realizma i zadiru u veoma bitna pitanja društvenih odnosa i religije. Ova Molijerova komedija je bila zabranjivana više puta, što jasno govori o njenoj potencijalnoj razornosti.
On ne dela sa nekakvom promišlju, vidimo kako konstantno improvizuje, kako mu osvojeni ciljevi ništa ne znače, kako delanjem samo troši svoje životne šanse. Upravo zbog toga on ne sme da se zaustavi, da ne bi sagledao svu duhovnu bedu sveta, da ne bi imao vremena. Odbacuje optužbu, tačnije, ignoriše je, jer je odgovoran jedino pred sobom. Smatra da ne potpada pod jurisdikciju ni ljudskih ni božanskih normi. Ne poznaje ponižavajući strah od kazne. Zato je slobodan i konstantno to dokazuje, načinom života. Ogroman potencijal u preobražavanju je Don Žuanovo oruđe na velikoj pozornici. Ipak, suštinski se on ne menja, ne kaje se, ne postaje bolji čovek. Neka bude šta bude, ali niko neće moći da kaže da sam se pokajao zbog onoga što sam učinio, reči su koje, na samom kraju drame, dok se mačem bori protiv kamene statue, izgovara vitez života. Usamljenik se aktivno bori za život u svetu u kojem je stranac. Doduše, on ni u jednom trenutku ne pati. Don Žuan nije tužan ili, bar, mi to ne vidimo. Mi vidimo samo podrugljivi osmeh koji, od prve do poslednje scene, ne napušta lice heroja.
Amistad, Texas
Amistad je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 53 stanovnika.
Don Juan
Molijerov Don Žuan
On ne poseduje trajne strasti. Zbog toga trenutne uvek snažno dolaze do izražaja. Ovaj junak je preplavljen osećanjem časti dok razgovara sa Don Karlosom. U tom trenutku mu se ništa ne može zameriti. Ima nečega donkihotovskog u njegovom držanju, a - dokle god sebe vidi kao častoljubivog viteza - on to i jeste. Ovakav mehanizam razmišljanja lepo i jasno ističe Zganarel, obraćajući se Don Žuanu: „Svakako da imate pravo kad verujete da imate pravo; protiv toga se ne može ništa. Ali kad ne biste tako mislili, stvar bi možda izgledala sasvim drukčije.“ U svakom slučaju, ovaj junak nije suštinski nepošten, samo je - u konvencionalnom smislu, nerazuman. On nema svest o odgovornosti, vremenu, trajanju.
Zadržimo se malo na poslednjoj sceni Molijerove drame. Pogođena gromom, zemlja se otvara i guta zlikovca, duhovnog bogalja i moralnu nulu, čoveka koji ni u šta ne veruje i koji nepovratno upropašćuje jadne, mile, bezazlene deve, odvraća plemićke kćeri od boga, čime kvari ugled, a i budžet njihovih porodica, zatim pušta sirote seljančice da veruju da će postati gospođe, te seje ljubomoru i kvari tako čistu ljubav između tetke i sestričine... kao da mu sve to nije dosta, čak ni mrtve ne poštuje! Sve u svemu, svaki trenutak njegovog života beše posvećen rušenju poretka i sramoćenju sopstvene porodice, a time i čitave aristokratije.
Svi su zadovoljni, kako kaže Zganarel u poslednjem činu; prestupnik je eliminisan i pravda zadovoljena. Na sceni ostaje samo sušto otelovljenje vrline, Zganarel, rob po staležu i po prirodi, bogom dani tužilac. Zganarel je izuzetno častan čovek i vrlo razborit, pa se, za razliku od svog gospodara, mudro uklanja od sukoba koji može da izbegne, jer je mnogo bolje dozvoliti da strada bližnji, nego se upuštati u borbu neizvesnog ishoda. Njegova je savest mirna, što mu omogućuje da se neprestano zgražava nad ponašanjem našeg junaka. Kada, u V činu, Don Žuan izjavljuje da će se pomiriti sa svetom, prihvatiti moral i postati licemeran, jer to je pomodan greh, a svi pomodni gresi važe kao vrlina, to izlaganje vređa prečiste uši njegovog sluge, te mu ovaj, nakon niza nesuvislih silogizama, proriče prokletstvo. I dok Zganarel u licemerstvu nalazi vrhunac bezbožništva, Don Žuan vidi „način na koji se treba koristiti ljudskim slabostima - na taj način se mudar čovek prilagođava porocima svoga stoleća“. Ipak, Zganarelovo prokletstvo se ispunjava, zalutali tragički heroj završava tragičnom smrću, na trenutak zaboravljamo da smo čitali (gledali) komediju, a zatim se opet smejemo - čovečanstvu.
Molijer je pisac, režiser i glumac. Ovaj veliki majstor smeha, možda najveći u čitavoj svetskoj književnosti, umirao je podsmevajući se bolesti, lekarima, ljudskoj gluposti, čak i samoj smrti. Razmišljajući o ovom velikom umetniku, neminovno je uočiti nit koja postoji između njega i njegovog junaka. Zanimljivo je razmišljanje Don Žuana o medicini u III činu drame, zapravo njegovo nepoverenje u ovu nauku. Obraćajući se Zganarelu, on ističe svoje mišljenje o lekarima: „(...) bolesničku sreću možeš i ti iskorišćavati kao i oni, pa slušati kako se tvojim lekarijama pripisuje ono što je nastupilo milošću slučaja i mudrošću prirode“. Pre nego što se 17. februara 1673. godine zavesa poslednji put spustila za njim, njemu je još ostalo dovoljno snage, njegovog ogromnog genija da i bledilo i samrtničke grčeve svoga lica pretvori u neodoljivo smešne.
Bajronov Don Žuan
Lord Džordž Gordon Bajron (22. januar 1788. – 19. april 1824) bio je engleski romantičarski pesnik, poznat ne samo po svojoj poeziji već i po svom za to vreme neuobičajenom karakteru. Tvorac je koncepta „bajronovskog junaka“, melanholičnog mladog buntovnika burne prošlosti, i imao je veliki uticaj na mnoge umetnike.
thumb|desno|250px
Sin Kapetana Džona Bajrona i Katarine Gordon proveo je svoje detinjstvo u prilično siromašnom okruženju. 1798. nasledio je titulu i imovinu svog dede-ujaka, ali nikada nije uspeo da se prilagodi aristokratskom društvu, što se vidi i u njegovom stvaralaštvu. Kao član Doma lordova, otvoreno je govorio o liberalnim temama pre nego što je izbačen.
Prva objavljena zbirka stihova (Fugitive Pieces) biva zabranjena i uništena odmah po izlasku iz štampe 1805. Sledeće godine objavljuje „Pesme povodom raznih prilika“ (Poems on Various Occasions) i „Časove dokolice“ (Hours of Idleness), koje su kritičari veoma oštro napali. Slavu stiče delom „Putovanje Čajlda Harolda“ (Childe Harold’s Pilgrimage), čija prva dva pevanja je objavio 1812. godine. Njegovo sledeće delo, „Gusar“ (The Corsair) prvog dana je prodato u 10.000 primeraka. Postao je poznat i po mnogobrojnim ljubavnim aferama, od kojih su najpoznatije burna afera sa Lejdi Karolinom Lem i incestuozna veza sa svojom polusestrom Avgustom Li. Oženio se Anom Izabelom Milbenk 1815, i dobio kćer Adu. Brak je bio nesrećan i par se razveo nakon godinu dana. 1816. je zauvek napustio Englesku. Leto provodi u Ženevi, zajedno sa Persijem i Meri Šeli (koja tamo stvara „Frankenštajna“). Sledećih godina putuje po Italiji, odakle odlazi u Grčku da pruži pomoć ustanicima protiv Turaka. Pre nego što je došlo do ozbiljnijih borbi, Bajron umire od malarije u Misolungiju.
Don Žuan
Heroj remek-dela Lorda Džordža Gordona Bajrona dobio je ime po španskom Don Huanu, legendarnom razvratniku čije avanture su bile nadahnuće brojnim umetnicima. Po mnogima Bajronovo najbolje i najznačajnije delo, satirična poema Don Žuan je jedna od najdužih i najznačajnijih poema na engleskom jeziku, uz Miltonov „Izgubljeni raj“. Sačinjava je 17 pevanja, od kojih je poslednje ostalo nedovršeno nakon Bajronove smrti 1824. godine. Priča je opširna i nema jedinstven zaplet, već samo prati doživljaje Don Žuana, propraćene ironičnim komentarima usmerenim ka iskvarenom, izveštačenom društvu, uključujući i kritičku posvetu Robertu Sautiju i jezerskim pesnicima. Lord Bajron je započeo pisanje u Italiji 1818. godine, a prva dva pevanja su anonimno objavljena 1819. Iako su se mnogi kritičari podigli protiv ovog dela, smatrajući ga nemoralnim i isuviše slobodnim, Bajron je stekao izuzetnu popularnost.