cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Josip Kozarac
Književno stvaralaštvo
Smatran je piscem jako oštrih zapažanja i jednostavnih, ali, često i prodornih, dubokoumnih misli. Nastavio je Reljkovićevim putem i danas ne bismo mogli zamisliti hrvatsku književnost bez njegova doprinosa te ne bismo imali točne informacije o životu seljaka u to vrijeme. Kozarac je pisao realna i racionalna djela koja su se u većini slučajeva temeljila na stvarnim događajima i opisivala slavonsku sredinu i kvalitete tog života. Često je prema sebi bio samokritičan, i za njega su najviše govorili da je pjesnik prirode jer je od svih bio najviše vezan za nju. To se najviše primjećivalo kroz detaljne opise pejzaža u njegovim djelima, gdje ju je opisivao onako kako ju je doživljavao kao šumar i kao dijete kada je većinu svoga vremena provodio u prirodi. Osim pejzaža, u brojnim djelima opisuje i probleme koji muče seosko stanovništvo i njihove poglede na život i okolinu. Po tome je Kozarac ostao upamćen kao jedan od najiskrenijih hrvatskih pisaca jer je stvarnost prikazivao onakvu kakva ona zaista jest te je zbog toga iznosio sve probleme i predlagao njihova rješenja.
Počasti
Njemu se u čast dalo ime književnoj nagradi Josip i Ivan Kozarac.
Mücke
Mike je opština u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 19 opštinskih središta okruga Fogelsberg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 9.769 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6535013.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Fogelsberg Mike se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Fogelsberg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 280 metara. Površina opštine iznosi 86,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 9.769 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 113 stanovnika/km².
Rajab (razvrstavanje)
Rajab označava sedmi mjesec islamskog kalendara (redžeb). Također može označavati:
La Loma del Tejocote, Villa de Reyes
La Loma del Tejocote je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Villa de Reyes.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 283 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1928 m.
Botkins, Ohio
Botkins je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.155, što je 50 (-4,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Edgewood, New Mexico
Edžvud je grad u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.735, što je 1.842 (97,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Uruzganska pokrajina
Talibanski vođa Mula Omar rođen je u selu Singesar u Dajkundijskoj pokrajini, nedaleko od Kandahara.
Praktično nijedna međunarodna humanitarna organizacija ne ostvaruje stalno prisustvo u Oruzganu.
Opština Berești-Meria, Galați
Berești-Meria je opština u Rumuniji u okrugu Galac.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 272 m.
Frigijska kapa
thumb|120px|Kip [[Atisa sa frigijskom kapom, 2. vek pre naše ere.]] thumb|120px|Rimski vojnik vodi zarobljenog Parta sa frigijskom kapom. Slavoluk Septimija Severa u Rimu.
Frigijska kapa je mekana kapa, čiji kraj se sužava u konus koji gleda napred. Kapa je uglavnom crvene boje a ime je dobila po grčkoj antičkoj pokrajini Frigiji (deo današnje Anatolije u Turskoj). Frigijska kapa se često vidi na umetničkim delima antičkih ljudstva Azije (Parti, Parsi i druga ljudstva dotaknuta helenizmom) i Grka.
U modernom dobu frigijska kapa simboliše slobodu. Nosili su je sankiloti za vrijeme francuske revolucije, a nakon južnoameričkih ratova za nezavisnost je poslužila kao detalj na grbovima niza tamošnjih novostvorenih država.
Rancho los Tamarindos, San Marcos
Rancho los Tamarindos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini San Marcos.
Preie, Asti
Preie je naselje u Italiji u provinciji Asti, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 63 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 231 m.
Nova vas pri Mokricah
Nova vas pri Mokricah je naselje u Općini Brežice u istočnoj Sloveniji. Nova vas pri Mokricah se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Najveća znamenitost tog sela pored slovensko - hrvatske granice i gradića Bregane je renesansni Dvorac Mokrice.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Nova vas pri Mokricah je imala 202 stanovnika.
Etnički sastav
1991. godina:
Murazzetta, Venezia
Murazzetta je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 45 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od -2 m.
Badahšanska pokrajina
Provincija Badahšan ima površinu od 44.059 km², glavni grad je Faizabad.
Comus (Od)
Komi je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Od koja pripada prefekturi Limu.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 39 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 2 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,07 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 1150 metara (maksimalnoj 1623 m, a minimalnoj 612 m).
El Mirador, Terrenate
El Mirador je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini Terrenate.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 25 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 3117 m.
Sede Comunale, Varese
Sede Comunale je naselje u Italiji u provinciji Varese, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 207 m.
Redžeb
Smatra se jednim od četiri sveta mjeseca u islamu kada su bitke zabranjene. I pred-islamski Arapi su smatrali ratovanje zabranjenim u toku četiri mjeseca. U ovom mjesecu se "nije smio čuti zvuk željeza, gvožđa, čak ni ako ga proizvodiše halatke".
Mjesec prethodi ramazanu. Kada je Muhamed opazio mjesec redžeba, molio se Allahu:
اللّهمّ بارك لنا في رجب و شعبان وبلّغنا رمضان Allāhumma bārik lanā fī rajaba wa shaʻbāna wa balligh-nā ramaḍāna
"Molim Allaha da nam se smiluje, da nam blagoslovi redžeb i šaban i da nam podari mjesec ramazan (tj. produži nam život do ramazana, kako bi nam ovaj dobro činio svojim blagoslovima)."
Konverzija u gregorijanske mjesece
Islamski kalendar je lunarni kalendar, i mjeseci odgovaraju početku nove mjesečeve faze. S obzirom da je islamski kalendar 11 do 12 kraći od solarne godine, Muharrem se mijenja kroz solarne godine. Ovdje su počeci i krajevi Muharrem (prema Umm al-Qura kalendaru Saudijske Arabije: )
Casa Mossi, Piacenza
Casa Mossi je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 209 m.
La Calzada, Villaflores
La Calzada je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 518 m.
Nova Gora (Krško, Slovenija)
Nova Gora je naselje u Općini Krško u istočnoj Sloveniji. Nova Gora se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Nova Gora je imala 47 stanovnika.
Џебарики Хаја
Џебарики Хаја (руски: Джебарики Хая; јакутски: Дьабарыкы Хайа) је насеље у Томпонском рејону, на истоку Републике Јакутије у Русији. Џебарики Хаја се налази 65 километара јужно од Хандиге, центра рејона.
Налази се на левој обали Алдана. Џебарики Хаја је основан 1941. године, а је радничко насеље од 1971. године. У Џебарики Хаји се налазе лука, Дом културе, средња школа, непотпуна средња школа.
Становништво:
Abdulah Jusuf Azam
Poznat je i kao učitelj i mentor Osame bin Ladena, koji ga je ubedio da ode u Avganistan i da pomogne džihad. Ubijen je u eksploziji bombe 24. novembra 1989. godine.
Biografija
Abdulah Jusuf Azam rođen je 1941. godine na teritoriji Zapadne obale koja se tada nalazila pod britanskom upravom.
Nakon završetka osnovne i srednje škole, studirao je poljoprivredu na Khodori institutu. Godine 1961, sa 20 godine oženio je dvanaestogodišnju Umu Muhamad. Nakon toga je upisao šerijatsko pravo na Univerzitetu u Damasku.
U Jordanu i Egiptu
Kao svršeni student šerijatskog prava na univerzitetu u Damasku, on se, posle izraelskog zaposedanja zapadne obale Jordana (1967), našao u kolonama Palestinaca koje su utočište potražile u Jordanu i ubrzo je stupio u Udruženju muslimanske braće. Azam se brzo razočarao pokretom: ispostavilo se da su politiku i akcije PLO-a, uz sekularne socijaldemokratske nacionaliste iz Fataha, usmeravale, uz podršku Sovjetskog Saveza, još i brojne druge palestinske grupe marksističkog, pa čak i maoističko-komunističkog usmerenja.
On je zagovarao „bratski“ panislamski i multinacionalni pokret koji bi radikalno izmenio mapu Bliskog istoka krojenu po diktatu hrišćanskih kolonijalnih sila. U međuvremenu, Palestinci su se u Jordanu ulazili u konflikt sa jordanskom policijom i vojskom, a do eskalacije je došlo u septembru 1970. kad je vojska jordanskog kralja Huseina, uz pomoć Pakistana i Iraka, pa i SAD i Izraela, posle desetak dana krvavih borbi prognala Palestince u Liban, uz više hiljada žrtava.
Krunski princ Thutmose
Krunski princ Thutmose (ili, preciznije, Djehutymos) bio je najstariji sin egiptaskog faraona Amenhotepa III iz Osamnaeste dinastije. Nestao je iz javnih spisa u trećem deceniju života, odnosno pred kraj vladavine Amenhotepa III. Njegov mlađi brat Amenhotep IV - poznatiji kao Akhenaten - je umjesto njega naslijedio prijestolje.
Abdulah Jusuf Azam
U Jordanu i Egiptu
Jusuf Azam odlazi na dalje studije na univerzitet Al Azhar u Kairo, gde se sreće sa Omarom Abdel Rahmanom, Ajmanom al Zavahrijem i drugim sledbenicima učenja pogubljenog Sajeda Kateba. Tada u potpunosti učvršćuje stavove o neizbežnosti nasilnih revolucija da se muslimanski deo sveta očisti od zapadnjačkih uticaja i da se sruše i arapske sekularne vlade da bi se usprostavile islamska državna uređenja. Ali, istovremeno, našao se na „crnoj listi“ egipatskog režima.
Krunski princ Thutmose
Služio kao svećenika boga Ptah u drevnom Memfisu, te imao punu titulu Krunski princ, Nadzornik svećenika Gornjeg i Donjeg Egipta, Visoki svećenik Ptah u Memfisu i Sm-svećenik Ptah. Mala figura princa kao mlinara se nalazi u Louvreu, a jedna se nalazi u Berlinu. Princ Thutmose je najpoznatiji po vapnenačkom sarkofagu svoje mačke Ta-miu koja se danas nalazi u Kairskom muzeju.
Abdulah Jusuf Azam
U Saudijskoj Arabiji
Posle doktorata u Kairu 1973, Azam je dobio mesto predavača na Univerzitetu Džeda u Saudijskoj Arabiji pošto je kralj Fasal pozvao šezdesetih godina pozivao sve nastavnike iz Sirije, Egipta i Jordana.
Krunski princ Thutmose
Siegmund Freud je u svojoj knjizi Mojsije i monoteizam iz 1939. godine iznio hipotezu da je Thutmoseov mlađi brat Akhenaten bio povezan s biblijskim likom Mojsija. Nešto kasnije (1998) je istu hipotezu razradio Jan Assmann u knjizi Moses the Egyptian, pa se pojavljuju teze da je upravo Thutmose bio Mojsije.
Abdulah Jusuf Azam
U Saudijskoj Arabiji
U Saudijskoj Arabiji je ostao do 1979, a do tada je upoznao i Osamu bin Ladena, tada još studenta ekonomije i poslovnog menandžemnta.
U Pakistanu i Avganistanu
Godina 1979. je bila veoma značajna za muslimanski svet. Najpre je 16. januara u Iranu svrgnut i proteran šah Mohamed Reza Pahlavi i osnovana je prva moderna islamska teokratska država pod vlašću ajatole Ruholaha Homeinija. U martu je usledilo potpisivanje mirovnog sporazuma Izraela i Egipta.
Već 20. novembra je bio neuspešan pokušaj islamske revolucije u Iranu. Tada je oko 200 verskih radikala u Saudijskoj Arabiji, ocenivši da je kraljevski dvor u Rijadu podlegao zapadnim uticajima, u znak protesta u vreme hadžiluka zaposelo Veliku džamiju u Meki, najveće muslimansko svetilište. Dvonedeljni pokušaji saudijske Garde da nasilno preuzme džamiju prepunu hodočasnika uzetih za taoce, završili su se akcijom specijalaca iz Pakistana i Francuske, ali i teškim krvoprolićem (250 žrtava) i skrnavljenjem celog grada u kome islam najstrože zabranjuje nasilje.
Saudijski režim je na tragediju odgovorio represijom, posebno protiv javno poznatih fundamentalista. Jusuf Azam je izbačen sa univerziteta i odlazi u Pakistan da bi bio bliže džihadu koji su u Avganistanu bili započeli muslimanski ustanici protiv marksističke vlade, nazvavši sebe mudžahedinima.
Podrška mudžahedinima
Vojska Sovjetskog Saveza ušla je u Avganistan 25. decembra 1979. Šeih Azam je izdao fatvu „Odbrana islamskih zemalja je prva verska obaveza“ i javno ocenio da su borbe u Palestini i Avganistanu već postale opšti džihad i da je ubijanje okupatora (nezavisno koje je vere) lična dužnost svakog muslimana.
Odbio je mesto profesora na Međunarodnom islamskom univerzitetu u Islamabadu i u Pešavaru na avganistanskoj granici osnovao je MAK – Službu za podršku, s ciljem da u ratu protiv nemuslimana i komunista je prikupljao finansijsku pomoć i organizovao borbu.
Prema pisanjima pakistanskih medija Osama bin Laden se, kao bogataški sin koji je bio spreman da praktično pomogne džihad, pojavio u Pešavaru 1981. godine. U okviru Kancelarije hadamat, on je Azamu bio pomoćnik i učenik i bavio se obezbeđivanjem putnih i smeštajnih troškova za dobrovoljce, administrativnim odnosima sa pakistanskim vlastima i drugim logističkim poslovima.
Pritom, uspostavljena je i stalna kurirska i snabdevačka veza između Pešavara i teritorija Avganistana na kojima su delovale islamske milicije bliske šeiku Jusufu Azamu. Osama je 1984. osnovao i specifičnu instituciju Bait ul-Ansar (Kuća pomagača), koja je najpre unapredila Azamove potencijale za podršku dolazećim „avganistanskim Arapima“, a kasnije je predstavljala i temelj za formiranje posebne milicije, odnosno mreže Al Kaida.
Koristeći taktiku asimetričnog rata, avganistanski pokret mudžahedinskog otpora, pokazao se, uprkos samo lakom naoružanju, kao uspešan u suzbijanju izrazito jače vojne sile Sovjetskog Saveza i zvanične vlade u Kabulu. Međutim, ni obimna pomoć koju su gerilci, kao brana sovjetskom ekspanzionizmu, dobijali od američke agencije CIA, od vlada Arabije, Kine, Irana, Pakistana i nekih evropskih zemalja, nije ujedinila Avganistan. Procenjivano je da su mudžahedini delovali iz čak 4.000 lokalnih baza i da su imali isto toliko komandanata. Posle povlačenja Sovjeta u februaru 1989, nastavljen je građanski rat, koji se završio najezdom talibana iz Pakistana, a potom i njihovom dominacijom 1996. godine.
Tokom godina rata, šeik Azam se uzalud trudio da objedini sve islamske borbene struje u Avganistanu, ali je, doduše, imao uspeha na putovanjima po Bliskom istoku, Evropi i SAD, gde je prikupljao finansijsku pomoć i propagirao džihad.
Procenjeno je da je Jusuf Azam, verujući da je Avganistanski rat model za početak svetske islamske revolucije, organizovao obuku za oko 20.000 mladića iz bar 20 zemalja, stvorivši visokomotivisan i iskusan kadar za stvaranje kalifata. Njegov slogan je bio: „Samo puška i džihad; nema pregovora, nema konferisanja, nema dijaloga!“
Smrt
U novembru 1989. Azam i njegova dva sina ubijeni su minom na putu kojim su išli u džamiju na Univerzitetu Pešavar, gde je bio duhovni centar džihadista. Sovjeti su se dotad već bili povukli, prilike su se bile promenile pa je krug sumnje za atentat obuhvatio i vođe avganistanskih milicija, pakistansku tajnu službu, agenciju CIA, izraelski Mosad, vođu egipatskih radikala Ajmana al Zavahrija, pa čak i samog Osamu bin Ladena.
Posle smrti njegova militantna ideologija i uputstva za formiranje borbenih odreda zadržali su se neko vreme u akcijama firme „Azam publikejšn“ iz Londona, koja je sebe opisivala kao nezavisnu medijsku organizaciju. Posle 11. septembra 2001., internet sajt je ugašen, a Britanci su uhapsili administratora Babara Ahmeda i preti mu izručenje u SAD gde je optužen za terorističku aktivnost.
Kandaharska pokrajina
mini|desno|Mapa pokrajine na karti Afganistana Kandaharska pokrajina (perzijski کندھار) jedna je od 34 pokrajine Avganistana. Nalazi se na južnom delu zemlje.
Administrativni centar je grad Kandahar. Površina pokrajine je 54.022 km², sa populacijom od skoro 890.000 ljudi, od toga, više od 300.000 živi u gradu Kandaharu. Glavno stanovništvo su Paštuni.
Colonia Loma Bonita, Jiutepec
Colonia Loma Bonita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Jiutepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 77 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1418 m.
Warhammer 40000
Warhammer 40,000 (neformalno poznat kao Warhammer 40K ili samo 40K) je ratna igra s figurama na ploči naučnofantastične tematike koji proizvodi britanska kompanija za proizvodnju igara Games Workshop. U igri se koriste minijaturne figure prosječne visine 28 mm (razmjera 1:65 u odnosu na prirodnu veličinu) koje proizvodi tvrtka Citadel Miniatures. Figure predstavljaju vojnike, stvorenja i vojna vozila. Za uspjeh u igri je nužna kombinacija taktike i sreće.
Warhammer 40,000 je naučnofantastična izvedenica Warhammer Fantasyja. Omogućava slobodnije manevre, temeljene na formacijama, te se koristi naprednijim oružjem.
Rancho Salgado, Ensenada
Rancho Salgado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Ensenada.
Turban
mini|[[Mogulsko Carstvo|Mogulski vladar Džahan-šah, 17. vijek]] Turban (iz perz. عمامه) je odjeća napravljena od finog platna čija dužina iznosi do 10 metara. Potječe iz starog vijeka i najstariji prikazi zabilježeni su na reljefima u Perzepolisu, prijestolnice Perzijske Monarhije. Turbani su ubrzo postali raširenim i diljem Starog Istoka i drevne Indije. Danas se nosi diljem arapskog, turkijskog i iranskog svijeta (muslimani, kršćani i Jevreji), te indijski hindusi i siki.
Turbani su od najranije historije bili i status društven pripadnosti – u ahemenidsko doba uzdignuti turban nosio je isključivo perzijski šah, obavezna je nošnja za indijske sike, boja je točno određena za iranske šijitske klerike (bijela ili crna), zatim za zanatlije u arapskoj kulturi (šarifi nose zeleni turban, uleme zavijeni oko tarbuša), itd.
Ivan Kozarac
thumb|Ivan Kozarac mini|Rodna kuća Ivana Kozarca u Vinkovcima. mini|Spomenik Ivanu i Mariji Kozarac u Vinkovcima. Ivan Kozarac (Vinkovci, 8. veljače 1885. - Vinkovci, 16. studenog 1910.), hrvatski književnik, romanopisac, pisac pripovjedaka i pjesnik.
Biografija
Ivan Kozarac rođen je u Vinkovcima, 8. veljače, 1885. godine. Potječe iz seljačke obitelji koja ga je uputila na školovanje. Upisuje se u gimnaziju, ali uspijeva završiti samo dva razreda. Kao trinaestogodišnjak, želeći izbjeći obiteljsko siromaštvo, zapošljava se kao pisarski vježbenik u Kotarskom sucu u Vinkovcima.
Od 1900. do 1906. godine, radi kao pisar u odvjetničkoj kancelariji Levina Plemića. 1903. godine, Ivan se razbolijeva od tuberkuloze, ali zbog toga ga ne oslobađaju vojne službe, te 1907. godine odlazi u vojsku (prvo u Petrovaradin, a potom u Karlovac). 1909. godine vraća se iz vojske u rodni grad, ali u jesen iste godine odlazi u Zagreb gdje je zaposlen kao poslovođa Nakladnog fonda Društva hrvatskih književnika i društva redatelja.
U ljeto, 1910. godine književnik i liječnik Milivoj Dežman upućuje ga na liječenje u Brestovac. Međutim, Ivan se već u rujnu neizliječen vraća u Vinkovce gdje samo dva mjeseca nakon povratka, umire u dvadeset i petoj godini života.
Ivan Kozarac u hrvatskoj književnosti djeluje samo četiri godine. Za života je objavio samo knjigu pripovijedaka «Slavonska krv», 1906. godine, a ostale knjige su mu bile izdane tek nakon njegove smrti 1911. godine.
23. venecijanski filmski festival
Na njemu su glavnu nagradu Zlatni lav podijelili italijanski film Cronaca familiare  i sovjetski film Ivanovo djetinjstvo. Kup Volpi je osvojilo američki glumac Burt Lancaster za naslovnu ulogu u filmu Ptičar iz Alcatraza te francuska glumica Emmanuelle Riva za nastup u filmu Thérèse Desqueyroux.
Ivan Kozarac
Biografija
Ivan mnogo piše o ženskoj pokvarenosti, kinđurenju i pomodarstvu. Zauzima i kritičan stav prema crkvi, raspusnom životu nekih svećenika i lažnom bogomoljstvu. Njegova ljubav prema rodnoj Slavoniji izbija iz svakog njegovog djela.
U njegovim romanima i pjesmama najviše dolazi do izražaja opis slavonskog pejzaža. Najistaknutiji motivi njegovog stvaralaštva bili su ljubav i sloboda.
Prve pjesme bile su mu izrazito oponašateljske i diktantske.
«On je vojnik i pjesnik, mladić vatrene krvi i žudnje za životom i teški bolesnik i samrtnik, polupismen, samouk, a prebogat i rasipan u fikciji». Ivan Kozarac, čovjek gotovo bez škole, pisao je pretežito pučkim jezikom, gotovo razgovornim stilom, štokavskom ikavicom. Njegova djela prepuna su turcizama i mađarizama. Nije stilski uglađen, sa pravilima književnog standarda, ali je živ, slikovit i ritmičan.
Roman Đuka Begović predstavlja vrhunac Ivanovog pripovijedanja. Prepun je slavonizama, tuđica i onomatopejskih riječi. Osjeća se i utjecaj «vojničkog rječnika». Tu je Kozarac postigao ispreplitanje govornog jezika a jezikom i ritmom slavonskog bećarca. On opisuje tradicije u Slavoniji te roman možemo usporediti s dokumentom. Đuka Begović doživio je kazališno uprizorenje.
Kozarčeva djela su «Slavonska krv» (1906.), «Izabrane pripovijetke» (1911.), «Đuka Begović» (1911.), «Pjesme» (1911.).
Veliku zaslugu za tiskanje njegovih djela ima Dragutin Tadijanović. Zbog svog iznimnog pripovjedačkog talenta i zanimanja za likove, zaslužio je jedno od najznačajnijih mjesta među prozaicima svojeg vremena.
Razseljena oseba
Razseljena oseba je jugoslavenski igrani film snimljen na slovenskom jeziku u režiji Marjana Cigliča. Po žanru je drama, a protagonist je sin slovenskog domobrana koji je nakon Drugog svjetskog rata pred pobjedničkim partizanima utočište pronašao u Argentini. Radnja prikazuje kako iz Argentine prvi put dolazi u tadašnju komunistčku Sloveniju, gdje se sprijatelji sa tamošnjim arhitektom i zaljubi u jednu djevojku, ali i kako se njegova naklonost prema očevoj domovini sudara sa nepravladnim ideološkim predrasudama. Razseljena oseba je za tadašnju Jugoslaviju predstavljao prilično rijedak primjer filma koji je zbivanja iz Drugog svjetskog rata prikazivao sa stajališta u ratu poražene kolaboracionističke strane, odnosno jedan od prvih koji je sugerirao da su i partizani, poput svojih neprijatelja, u tom sukobu činili ratne zločine.
Uloge
Ostale uloge ▼
20. venecijanski filmski festival
20. izdanje Međunarodne smotre filmske umjetnosti u Veneciji je bio filmski festival održan u Veneciji od 23. augusta do 6. septembra 1959. godine.
Na njemu su glavnu nagradu Zlatni lav podijelila dva italijanska filma, oba na temu svjetskih ratova - La grande guerra, komedija o Prvom svjetskom ratu u režiji Marija Monicellija i Il generale Della Rovere, drama radnjom smještena u Drugi svjetski rat. Kup Volpi su osvojili američki glumac James Stewart za nastup u filmu Anatomy of a Murder te francuska glumica Madeleine Robinson za nastup u filmu Leda.
Na festival su vlasti tada komunističke Poljske birokratskom pogreškom poslale, Pepeo i dijamanti, film Andrzeja Wajde koji zbog politički delikatne teme (sukob sa poljskim antikomunistima iza Drugog svjetskog rata) nije bio namijenjen za distribuciju izvan poljskih granica. Jednom u konkurenciji, Pepeo i dijamanti su ostvarili izuzetan uspjeh, dobili Nagradu FIPRESCI i od Wajde učinili jednog od najpoznatijih sineasta svog doba.
Mulielealii
Mulielealiʻi je bio havajski plemić, poglavica (havajski: Aliʻi Nui) otoka Oahua. Znan je i kao Muleialiʻi ili Miʻi-i-ele-aliʻi.
Bio je najstariji sin tahićanskog čarobnjaka Mawekea i njegove supruge Naiolaukee. Bio je brat poglavica Kalehenuija i Keaunuija.
Табановић (Мионица)
Табановић је насеље у Србији у општини Мионица у Колубарском округу. Према попису из 2011. било је 352 становника.
Mulielealii
Njegovi su sinovi bili Kumuhonua (kralj Oʻahua) te ʻOlopana (otišao je na Tahiti) i Moʻikeha (kralj Kauaija), a kći Hainakolo (imala je sina Leimakanija).
Табановић (Мионица)
Демографија
У насељу Табановић живи 326 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 44,1 година (43,5 код мушкараца и 44,7 код жена). У насељу има 110 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 3,53.
Mulielealii
Majka djece Mulielealiʻija bila je velika poglavarica Wehelani, koja je također bila supruga njegovog brata Keaunuija.
Bio je djed kralja Elepuʻukahonue.
Табановић (Мионица)
Демографија
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Bay K8644
Bay K8644 je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 356,296 Da.
Vranje
Vranje je grad na jugu Srbije, sedište Pčinjskog okruga. Prema popisu iz 2002. u gradu Vranju je bilo 55.052, a u celoj opštini 88.288 stanovnika.
Vranje se nalazi u Vranjskoj kotlini, na Vranjskoj reci, nedaleko od njenog ušća u Južnu Moravu. Prvi se put spominje 1093, a u sastav srpske države ušao je 1207. godine. Turcima su ga osvojili 1455. U tursko doba bio je raskrsnica puteva iz Srbije prema Makedoniji i Bugarskoj, važno mesto na moravsko-vardarskom drumu, poznat po proizvodnji oružja i železnih predmeta i po kvalitetnoj kudelji. Godine 1878. oslobođen je od Turaka. Vranje je rodno mesto Bore Stankovića. Nakon Drugog svetskog rata industrijsko je središte, sa fabrikama obuće, tekstila, metalurgije i pokućstva.
Geografski položaj
Vranje je ekonomski, politički i kulturni centar Pčinjskog okruga koga čine opštine Bosilegrad, Bujanovac, Vladičin Han, Preševo, Surdulica, Trgovište i Vranje. Grad se nalazi u severozapadnom delu Vranjske kotline, na levoj obali Južne Morave. Reku i grad dele magistralni put i železnička pruga, koji na severu vode ka: Leskovcu (70 km), Nišu (110 km) i Beogradu (347 km), a na jugu ka: Kumanovu (56 km), Skoplju (91 km) i Solunu (354 km).
Smešten je u podnožju planine Pljačkovice (1231 m), Krstilovice (1154 m) i Pržara (731 m). Od granice Bugarske je 70 km udaljen, a od Makedonije 40 km.
Vranje je sedište Eparhije vranjske. U Vranju se nalazi sedište 4. brigade Kopnene Vojske Srbije.
Reljef i geologija tla
Ističu se dve geografske celovitosti: vranjska potolina i Vranjsko Pomoravlje. Potolinu sačinjavaju kotline: vranjska, bujanovačka i masurička kotlina. Vranjsku kotlinu čine dva dela: kotlinsko obodno pobrđe navedenih kotlina i dolinski deo Južne Morave sa njenim pritokama ovoga područja. Vranjsko-bujanovačka kotlina čine jedinstven pojam „u smilsu nizijskog kotlinskog prostora.“ Dalje Grdelička klisura, stara tektonska udolina, gde je Južna Morava epigenetski usekla svoju dolinu u stvari je najizrazitija planinska oblast u toku reke Južne Morave.
Kotlinsku građu južnog Pomoravlja čine aluvijalni i neogeni sedimenti u nizijskom području, a kristalni škriljci na pobrđu kotlinskog oboda i planinskom delu vranjske regije. U građi planina vranjskog područja preovlađuju gnajsovi, mikšisti i filiti. Povremeno se javljaju i interkalacije mermera. Pojavu eruptivnih stena prate i gnajsovi i mikašisti. Na Besnoj kobili, u predelu ušća Banjštice u Moravu (predeo Mominog kamena i predeo Džepske reke) javljaju se andeziti, daciti i rioliti.
U vranjskom području postoje i peskovite aluvijalne naslage i rastresiti neogeni sedimenti. Neogene naslage sastoje se uglavnom od lapora, peščara i konglomerata. Od Vladičinog Hana prema Grdelici na levoj strani Morave, pored konglomerata javljaju se i povremeno krečnjak, peščara i lapor.
Zemljišni pokrivač vranjskog područja je raznovrsnih produktivnih svojstava. Zastupljene su dve grupe: agenetičke tvorevine i genetičke tvorevine. Kod agenetičkih tvorevine dolaze skelet, skeletoidne zemljišne tvorevine i aluvijalno-deluvijalni nanosi. Kod genetičkih tvorevina zastupljeni su tipovi zemljišta: gajnjača i njeni varijeteti, smonica i njeni varijeteti, podzol i tragovi planinske crnice. Genetičke tvorevine zauzimaju od 22% do 25% ukupne površine vranjske regije. Agenetičke tvorevine pokrivaju najveći deo područja i zauzimaju oko 75% površine vranjskog područja. Gajnjače, smonice i podzol zauzimaju srednji visinski deo vranjskog područja i na nagibnim terenima su u stanju erodiranih tipova. Planinske crnice zastupljene su na viskoim terenima kao i na površinama sa proređenim šumama.
Klima
Podneblje Vranjske Morave ima lokalnu klimu, koja se karakteriše osobenostima nastalim formiranjem između modifikovane mediteranske i umereno kontinetalne klime, što je proizašlo pod uticajem orografije i plastike reljefa. Vranjska Morava ima godišnja doba neujednačenog trajanja. Po dnu kotline i u regiji pobrđa po ivici kotline, proleće se javlja rano i kratko traje. Zbog toga su pozni mrazevi česta pojava. Leto je toplo, suvo i dugo. Jesen je isto tako duga, topla i sunčana, ali suva. Zima je u Vranjskoj kotlini kratkotrajna i vrlo blaga s neznatnim snežnim pokrivačem. S druge strane obodno pobrđe i planinski region, obiluju snežnim pokrivačem.
Grad se nalazi na 480 m nadmorske visine i ima srednju januarsku temperaturu 3°C, i srednju julsku temperaturu od 22°C sa apsolutnim maksimumom od 38,3°C, pa zbog toga Vranje sa prigradskim naseljima ima umereno kontinentalnu klimu.
Istorija
Nema pouzdanih podataka kada i gde je formirano naselje i na čijim temeljima je iznikao grad Vranje. Pretpostavlja se da se to dogodilo u vreme Trakolira (Rimljana), Vizantije, Grka ili Slovena koji su ove prostore naseljavali u VI i VII veku. Međutim, jedno je sasvim jasno: ovo je izuzetno važno geostrateško područje na kome su se od pamtiveka ukrštavali karavanski putevi. Tako da je najlakši put ka jednome i ka drugome, osvajače vodio put preko vranjskog pomoravlja.
Drugi put 1193. godine, Vranje je od Vizantije privremeno preoteo veliki raški župan Stefan Nemanja i pripojio ga srednjovekovnoj srpskoj državi. Ipak, u sastav srpske države Vranje je definitivno ušlo 1207. godine kada ga je osvojio Stefan Prvovenčani.
U početku 20. veka, Vranje je imalo oko 12.000 stanovnika. Kao pogranični grad Kneževine/Kraljevine Srbije, služio je kao polazno mesto za četnike (komite) u Staru Srbiju. U to vreme u gradu se nalazio i konzulat Osmanskog carstva.
U Balkanskim i dva svetska rata, Vranje i okolina su bile poprište borbi. U Prvom balkanskom ratu 1912. godine operacijama protiv Turaka su iz Vranja lično komandovali kralj Petar I Karađorđević, predsednik vlade Nikola Pašić sa više ministara i generalštab sa načelnikom štaba Vrhovne komande vojvodom Radomirom Putnikom.
U Prvom svetskom ratu Bugari su okupirali Vranje 16/17. oktobra 1915. godine. Tokom rata je na fronti poginulo 514 stanovnika, dok je 335 streljano od strane bugarske okupatorske vojske. Posle rata je Vranje postalo deo Kraljevine SHS, odnosno Jugoslavije.
U Drugom svetskom ratu Nemci su u ovaj grad ušli 9. aprila 1941. godine, da bi ga 22. aprila predali u ruke bugarskim vlastima. Bugarske vlasti su tokom tri ipo godine streljali oko 700, a internirali 4.000 stanovnika grada i okoline. U ratu je učestvovalo oko 12.000 Vranjanaca, od kojih je 956 poginulo na frontu. Grad su 7. septembra 1944. godine zauzele jedinice NOVJ i otada se nalazio u sastavu Jugoslavije, a od 2006. nezavisne Republike Srbije.
Demografija
{| style="width:50%; background:none;"
Gradska naselja
Vranje čine 17 naselja i to su:
Privreda
Vranje se nalazi na jugu Srbije, na Koridoru X u blizini granice sa Makedonijom i Bugarskom. Udaljenost od međunarodne luke Solun iznosi 285 km, od međunarodnog aerodroma u Skoplju 90 km i Nišu 120 km (direktan pristup preko auto-puta E-75). Zahvaljujući odličnim transportnim konekcijama, iz Vranja se lako može pristupiti tržištima jugoistočne Evrope (CEFTA) i Evropske unije, uz sve carinske olakšice koje Srbija ima u trgovini sa ovim zemljama. Vranje ima dugu tradiciju u industrijskoj proizvodnji, trgovini i turizmu, i bogato je prirodnim resursima, kao što su šume i geotermalni izvori.
Desert Crossing
Desert Crossing je epizoda američke science fiction TV-serije Star Trek: Enterprise, premijerno prikazana 8. maja 2002. godine. Radnja prikazuje kako Enterprise spasi vanzemaljski brod od havarije, te kako njegov kapetan u znak zahvalnosti kapetana Archera i Tuckera pozove na njegovu pustinjsku planetu, gdje su njih dvojica zarobljeni i shvate da vanzemaljac njih i Enterprise nastoji iskoristiti kako bi njegova frakcija stekla prednost u građanskom ratu.
Vranje
Privreda
Do polovine 20. veka Vranje je bilo zanatlijska varoš. Bili su zastupljeni sledeći zanati: mutavdžijski, vodeničarski, asufijski zanat i fijakerski zanat. Sa početkom industrijalizacije 60-ih godina mnogi od ovih zanata nestali su mnogi zanati. Tih godina otvorene su nekoliko fabrika:Duvanska industrija Vranje (DIV), SIMPO, Fabrika obuće Koštana, Pamučni kombinat Jumko, industrija tehničke robe Alfa Plam, SZP Zavarivač Vranje. Sa otvaranjem novih fabrika rastao je i broj zaposlenih. Godine 1961. godine bilo je 1 525 zaposlenih, 1971. godine 4 374 zaposlenih, a 1998. godine ukupno ima 32 758 od kojih su 28 347 bili u privredi, a 4 411. van nje.
Desert Crossing
Dio kritičara je radnju epizode shvatio kao svojevrsnu alegoriju na izraelsko-palestinski sukob, odnosno tada sve aktualniju upetljanost SAD u sukobe na Bliskom Istoku. Iako je epizodi zamjereno nekoliko suvišnih scena i previše oportuno korištenje pustinjskih lokacija na Jugozapadu SAD, dio kritičara je hvalio scenario koji se čvrsto oslanja na radnju prethodnih epizoda kao što je Detained i jasno izlaže probleme vezane uz buduću Primarnu direktivu.
Vranje
Privreda
Posle 5. oktobra 2000. broj zaposlenih je počeo da pada, zbog zatvaranja mnogih fabričkih giganta poput Jumka ili Koštane. Zaposlenih je 2010. godine bilo 18 958, a nezaposlenih 7 559, dok u celom Gradu Vranju ima 59 278 radno sposobnih ljudi. U Vranju su najzastupljenije sledeće delatnosti drvna industrija, industrija odeće, obuće i nameštaja, hrane i pića. Zatim poljoprivreda, tekstilna industrija, hemijska industrija, građevinska industrija, industrija mašina i opreme i poslovne usluge. U Vranju posluje preko 2.500 preduzeća. Potencijalnim investitorima stoji na raspolaganju nekoliko industrijskih zona, koje su regulisane planskim dokumentima i opremljene infrastrukturom. Među investitorima koji su već tu i uživaju u povoljnom poslovnom okruženju ovog grada su Britiš Amerikan tobako, Simpo, Sanč, Mladenović D.O.O, Kenda Farben, Deni Stajl, OMV i Helenik Petroleum.
Potrero de Guadalupe, Lagos de Moreno
Potrero de Guadalupe je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Lagos de Moreno.
Vranje
Privreda
Grad je 2010. godine doneo „Strategiju održivog razvoja grada Vranja od 2010. do 2019. godine,“ koja se zasniva na ostvarivanje ciljeva isključivo kroz transparentno i odgovorno poslovanje i partnerski odnos sa privredom i građanima.
Rt Horn
Danas se zna da rt Horn nije najužnija točka južne Amerike već je to nešto jugozapadniji mali otočić Águila u arhipelagu Diego Ramirez. I pored toga njegova slava ostala je među jedriličarima nepomućena, jer je oploviti njega još uvijek pravi izazov kao u doba klipera.
Potrero de Guadalupe, Lagos de Moreno
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1909 m.
Vranje
Kultura i kulturne institucije
U okviru gradske uprave Sekretarijat za obrazovanje, kulturu, sport, omladinu i informisanje zadužen je za oblast kulture. Vranje ima i Strategiju o socijalnom i ekonomskom razvoju grada, kao i Strategiju o mladima u kojima je pažnja posvećena i kulturnoj oblasti. Prioriteti za razvoj kulture su: Negovanje tradicije i zaštita kulturne baštine, opremanje ustanova kulture i kulturni turizam
Od ukupnog gradskog budžeta u 2009. godini za kulturu je izdvojeno 7,41%, u 2008. godini izdvojeno je 6,91%, a 2007. godine 5,41%. Lokalni mediji broje tri radio-stanice: OK radio, Radio Fokus plus, Radio Iskon, dve televizije: Nezavisna televizija „TV 017", RTV Vranje i dva lista: Vranjske novine, Slobodna reč i novinska agencija Vranje pres.
Iz budžeta grada Vranja finansira se šest ustanova kulture u domenu plata zaposlenih, stalnih troškova, programa u okviru osnovnih delatnosti, tekućih popravki i održavanja opreme. To su Narodni muzej osnovan 1960. godine, profesionalno Pozorište „Bora Stanković", Biblioteka „Bora Stanković", Arhiv "31. januar“, Narodni univerzitet i Omladinski savez. „Škola animiranog filma“ (ŠAF) osnovana je u martu 1987. godine na temeljima Kluba ljubitelja filmske umetnosti. ŠAF iza sebe ima više od 160 naslova i inicijator je osnivanja prvog srpskog muzeja animacije u Vranju.
Manifestacije
Svake godine u Vranju se održava veliki broj manifestacija. Najvažnija manifestacija je tradicionalna književna manifestacija „Borina nedelja“, koja se održava svake godine, počev od 1967. g., uvek od 23. do 29. marta, poslednje dve decenije u organizaciji Književne zajednice „Borisav Stanković“, koja je ustanovila i dodeljuje nagradu za najbolju knjigu proze objavljenu u prethodnoj godini, potom „Borini pozorišni dani“, koji predstavljaju jednu od najvažnijih kulturnih manifestacija u Vranju. Održavaju se od 1979. godine poslednje nedelje oktobra, na kojima se prikazuju najbolje predstave prethodne sezone. Postoje i „Stari Dani“, ranije pod nazivom „Dani Vranja“, kulturno-zabavna manifestacija koja se održava svake godine krajem leta u periodu od avgusta do septembra u organizaciji grada Vranja, takođe i Etno sajam osnovan 2000. godine koji uspostavlja naučno-stručne stolove, iz oblasti očuvanja životne sredine, etno marke, umetničke izložbe, koncerte, izlete, promotivne prodaje zanatskih proizvoda, kao i degustaciju zdrave ekološke hrane. Od 1967. godine, svake godine, poslednje nedelje marta, održava se
Posebno treba spomenuti „Međunarodnu radionicu animiranog filma“ koja se održava od 1997. godine u organizaciji ŠAF-a - Škole animiranog filma, najstarije takve institucije u Srbiji. Od likovnih se izdvajaju „Novogodišnji likovni salon“ održava se tradicionalno u galeriji Narodnog muzeja u Vranju od 1997. u toku novogodišnjih praznika, kao i „Likovna kolonija Vranje“ u organizaciji Narodnog univerziteta u Vranju. Od muzičkih manifestacija najvažnija je „Maj mesec muzike“ u organizaciji muzičke škole „Stevan Mokranjac“ iz Vranju, kao i „Memorijal Bakije Bakića.“
Kulturno-istorijski spomenici
mini|desno|Markovo kale mini|Beli most - Most ljubavi mini|Kuća Bore Stankovića
Obrazovne institucije
Poslednjih godina mnogo se više pažnje obraća na obrazovanje u Vranju. Na teritoriji grada Vranje 2008. godine registrovano je 10.382 učenika koji su pohađali osnovnu školu i 4.948 koji su pohađali srednju školu. Pored redovnih škola postoji i dve škole sa dvojnim obrazovanjem, a to su muzička škola „Stevan Mokranjac“ i Škola za osnovno i srednje obrazovanje „Vule Antić“.
Pored osnovnih i srednjih škola postoji jedna viša škola i tri fakulteta. Tehnička-tehnološka (osnovana 1974. godine kao viša škola za obrazovanje metalske struke) 2008. godine imala je 354 studenta, a ima tri smera: šumarski (obrada drveta), mašinski (proizvodno mašinstvo) i tehnološki (obućarski) smerovi. Posle diplomiranja studenti dobijaju zvanja inženjera šumarstva, tehnologije i mašinstva.
Simbol Vranja
mini|levo|155px|Žuto cveće je simboličan naziv za Vranje Simbol Vranja je žuto cveće, a žuta boja je tradicionalna boja Vranja. Tako na primer mnogi sportski klubovi u Vranju imaju žute dresove (KK Jug, FK Dinamo Vranje). Naziv je nastao krajem Prvog svetskog rata, tokom prolaska francuske vojske kroz Vranje.
Muzika vranjskog kraja
mini|desno|Spomenik Bakiji Bakiću u Gornjoj čaršiji Vranjski meslos nadaleko je poznat. Njega je u Beograd putem svojih drama, a naročito svoje „Koštane“ i putem romana „Nečista krv“, odneo poznati vranjanac Borisav Stanković. Naime drama „Koštana“ je drama sa pevanjem, a njeni najzanimnjiviji delovi obiluju pesmom (scena Mitketa i Koštane). Muzika je veoma živopisna i vesela. Treba izdvojiti posebnu igru koja se igra u ovim krajevima pod nazivom čoček. Naravno najpoznatiji je vranjski čoček. Sem ove igre postoji veoma puno pesama, najčešće sa ljubavnim i tragičnim sadržajem. Neke od ovih pesma su našle svoje mesto i u Mokranjčevim „Rukovetima“.
Vranjske pesme su pevali mnogi, od Vasilije Radojčić do Svetlane Ražnatović, a samo se je na njima proslavio Vranjanac Staniša Stošić. Sem ovih melodija, trubački orkestri su specifičnost Vranja. U samom gradu (naročito u Gornjoj čaršiji) i obližnjem selu Pavlovac postoji na desetine trubačkih orkestara. Nekoliko njih osvajalo je brojne nagrade na Saboru trubača u Guči. Najpoznatiji među njima je bio orkestar Bakije Bakića. Danas orkestar Nenada Mladenovića nastavlja tradiciju Bakijinog orkestra. Milan Mladenović, trubač iz orkestra, osvojio je prvu trubu na Saboru trubača u Guči 2007. godine, a sam orkestar je proglašen najboljim.
Vranjski običaji i verovanja
Vranjski običaji i verovanja su vezani za običaje gradskog i seoskog stanovništva u period pre i posle oslobođenja Vranjskog kraja od Otomanskog carstva. Većina tih običaja se je vremenom menjala i gubila, a neki od njih su se sačuvali i do danas. Praktikovali su se kod svih slojeva društva, veroispovesti i etničke pripadnosti.
Postojali su običaji o rođenju, svadbeni običaji, kako kod gradskog tako i kod seoskog stanovništva vranjskog kraja. Kod seoskog stanovništva javljala se je i pojava snohočenja, koja je do Drugog svetskog rata u potpunosti bila iskorenjena. Postojao je niz običaja prilikom smrti neke osobe, kao i niz običaja prilikom sahrane i godišnjice smrti. Dosta običaja je bilo i prilikom praznika kao što su Đurđevdan, krsna slava i Božić. Postojio je i običaj po imenu pročka, koji je karakterističan za južnu Srbiju i današnju Vardarsku Makedoniju.
Za proučavanje običaja vranjskog kraja vrlo su bitni Jovan Hadži-Vasiljević i Borisav Stanković. Radovi Jovana Hadži-Vasiljevića, koji su zaosnovani na terenskim istraživanja, su nezaobilazan izvor prilikom proučavanja Srba od oslobođenja, pa sve do balkanskih ratova. Sadržina književnog dela Borisava Stankovića, u mnogim etnografskim i folklorističkim radovima identifikuje se kao neosporena Vranjska tradicija tj. realan opis života i običaja u Vranju. Sanja Zlatanović, istraživač saradnik Etnografskog instituta SANU, smatra da dela Borisava Stankovića igraju ključnu ulogu u tome kako Vranjanci konstruišu svoj identitet. Ona navodi: „Međutim, ono što se u Borinim delima predstavlja umetničku transpoziciju stvarnosti doživljava se kao prava starina.“
Hrana i piće
Ima veoma dobrih specijaliteta, kao i u celoj srpskoj kuhinji. Međutim ko tipično vranjsko jelo pomenućemo samsu - praznu pitu, prelivenu kiselim mlekom uz dodatak belog luka. Sem samse, kao tipično vranjsko jelo, možemo pomenuti i propeć - neku vrstu pite sa sirom i jajima.
Župska klima omogućava uzgoj dobrih sorti grožđa, a samim tim i dobrih vina.
Rt Horn
Geografija
|thumb|left|240px| Pogled na rt Horn i njegove opasne hridine Rt Horn nalazi se na jugu čileanskog otoka Hornos, dijelu arhipelaga Ognjena zemlja, to je strma stijena koja duboko zadire u more, obrasla oštrom travom.
Rt Horn je uz Magellanov tjesnac bio jedini plovni put za zapadnu obalu Amerike krajem 19. i početkom 20. vijeka. Njegova važnost je opala nakon izgradnje Panamskog kanala koji je dovršen 1914.
Postoji i Lažni rt Horn (španjolski: Cabo de Hornos Falso, engleski: False Cape Horn) na otoku Hoste, 56 km sjeverozapadno od pravog rta Horn, koji zbunjuje pomorce zbog sličnosti.
Historija otkrića
Prvi evropski moreplovac koji je službeno pronašao i preplovio taj pomorski put bio je holandski pomorac Willem Schouten 29. januara 1616. Rt je dobio ime po njegovom rodnom gradu Hoornu.
Po nekim britanskim navodima rt Horn je prvi oplovio u septembru 1578. Francis Drake za vrijeme plovidbe oko svijeta. On je taj put pronašao slučajno, jer kad je htio uploviti u Magellanov tjesnac, olujni vjetrovi odbacili su njegove brodove daleko na jug, nakon tog nije imao izbora, te je tako jedrivši natrag na sjever oplovio Rt Horn. U svakom slučaju to je ostalo potpuno nepoznato svim ostalim pomorcima, pa su oni i nadalje koristili Magellanov tjesnac.
Opasnosti
Nekoliko faktora zajedno čine plovidbu oko rta Horn izuzetno oposnom, on se nalazi na 56° južne geografske širine, za usporedbu Aguljaski rt u Južnoj Africi leži na 35° a otok Stewart na Novom Zelandu na 47°. thumb|right|290px| Pogled na rt Horn i otok [[Hornos (otok)|Hornos]] Prevladavajući vjetrovi na geografskim širinama ispod 40° južno, su oni koji pušu sa zapada na istok zvani "urlajućih četrdeset", koji lako postaju bijesni pedeset a popnu se na vrištajućih šesdeset. Zbog tog se brodovi radije drže sjevera i sigurnih 40° geografske širine, ali da bi oplovili rt Horn moraju se spustiti do 56° u zonu najsnažnijih vjetrova. Snažni vjetrovi podižu i velike valove, koji mogu postići ogromne dimenzije na otvorenom moru gdje nemaju nikakve zapreke, ali u plitkim vodama oko rta Horn oni su kraći i strmiji, a to predstavlja izuzetnu opasnost za brodove. Osim po običnim, normalnim valovima, rt je poznat i po valovima skitnicama koji mogu doseći visinu do 30 m.
Rt Horn bilo je jako teško preploviti od Atlantika (istoka) prema Tihom oceanu (zapadu) u vrijeme jedrenjaka, zbog izuzetno snažnih i konstantnih vjetrova koji stalno pušu sa zapada, u suprotnom smjeru od kursa plovidbe, tako da su jedrenjaci morali ploviti uz vjetar (kosati), te zbog toga otploviti daleko na jug, pa u oštroj dijagonali prema sjeveru, i tako bezbroj puta, n ebi li tako oplovili rt. Ukoliko su imali sreće, jer bi ih često iznenadne oluje, odbacile daleko na istok i tako ima pokvarile plovidbu od mjesec dana.
Nezgode i opasnosti takve plovidbe izvrsno je opisao Jack London u svojoj noveli Probijaj se ka zapadu (Make Westing) iz 1909. Radnja se zbiva oko Rta Horn, u toj mračnoj priči, cinični, grubijanski kapetan Dan Cullen obeća svoju dušu svim vragovima ovog svijeta samo da mu daju dobar vjetar, nakon što sedam tjedana bezuspješno pokušava oploviti Rt Horn.
Sante leda su još uvijek opasnost za jedriličare koji plove ispod 40 ° južno. Iako se granica leda zbog globalnog zatopljenja spustila južnije od rta Horn i danas se može naići na plutajuće ledenjake, naročito u augustu kad se mogu pojaviti i sjevernije od 40 ° južne geografske širine. Zbog svega navedenog plovidba oko rta Horn je jedan od najopasnijih pomorskih puteva na svijetu, na kojem su nastradali mnogi brodovi zajedno sa svojim mornarima.
Zagorci
Zagorci su naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Zagorci u sastavu opštine Konče.
Prirodni uslovi
Zagorci su smešteni u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Radovišta, naselje je udaljeno 25 kilometara jugozapadno.
Naselje Zagorci se nalazi u istorijskoj oblasti Lukavica. Naselje je položeno u dolini reke Krive Lukavice, na približno 570 metara. Dolina je zatvorena planinama, pa se zapadno od naselja izdiže Konečka planina, ka jugu Gradeška planina, a ka istoku Smrdeš. Pored sela je Mantovo jezero.
Mesna klima je kontinentalna, sa uticajem Egeja (žarka leta).