cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Innsbruck
Historija
Innsbruck se prvi put spominje 1180. kao malo trgovište bavarskih grofova Andech, ali se vrlo brzo razvio kao značajan grad zbog svog izuzetmog položaja, na trasi trgovačkog puta iz Italije u Njemačku preko Brennerskog prijevoja, i odlične veze sa Švicarskom uz dolinu Inna.
Innsbruck je povelju o statusa grada dobio 1239., a 1363., pripao Habsburgovcima.
Od 1420. je sjedište nadvojvode Frederika, zvanog grof praznih džepova. Innsbruck je od druge polovice 16. vijeka, prijestolnica Grofovije Tirol koja je premještena iz dotadašnjeg Merana.
Univerzitet u Innsbrucku osnovao je 1677. car Leopold I, a veliku biblioteka darovala je carica Marija Terezija - 1745.
Napoleon Bonaparte je 1806. dao Innsbruck Kraljevini Bavarskoj, kao i ostalu Grofoviju Tirol, zbog tog je izbio ustanak kog je poveo Andreas Hofer. Upravo su se južno od grada na brdu Berg Isel visokom 750 metara 1809. vodile borbe ustanika sa francuskim i bavarskim vojnicima.
Znamenitosti
Najveća znamenitost Innsbrucka je Palača Fürstenburg sa pozlaćenim balkononskim krovom, kog je vjerojatno dao podići nadvojvoda Frederik, a obnovio car Maksimilijan I oko 1500.
Pored nje tu je i Palača Hofburg (1754. - 70) podignuta na mjestu gdje se nekad nalazila vojvodina palača iz 15. vijeka, zatim je tu i franjevačko - dvorska crkva podignuta između 1553. - 1563., u kojoj se nalaze grobnice Maksimilijana I, Andreasa Hofera i drugih tirolskih heroja.
Innsbruck ima četiri velika muzeja, jedan od njih je Ferdinandeum koji ima veliku galeriju slika, ali i kolekcije od prirodoslovne, prahistorijske do primijenjene umjetnosti, drugi je Muzej tirolskog folklora, treći Carskih pušaka, a četvrti u dvorcu Ambras, izlaže dio kolekcije nadvojvode Ferdinanda II.
Privreda
Innsbruck je jedan od najpopularnijih zimskih turističkih centara, skijališta i poznato lječilište. U Innsbrucku su održane Zimske olimpijske igre 1964 i 1976.
Pored toga Innsbruck je i veliki privredni centar, sa razvijenom tekstilnom, drvnom, prehrambenom i metalnom industrijom. Poznat po proizvodnji cipela, muzičkih instrumenata i medvjedića za djecu.
Od kraja 20. vijeka u Innsbrucku se proizvodi i elektronika.
C16H14O6
Molekulska formula C16H14O6 se može odnositi na:
Ștefești (razvrstavanje)
Ștefești ima više značenja:
C16H19N3S
Molekulska formula C16H19N3S se može odnositi na:
Жалица
Жалица је насеље у Србији у општини Куршумлија у Топличком округу. Према попису из 2002. било је 12 становника (према попису из 1991. било је 19 становника).
Sayulapan (razvrstavanje)
Sayulapan ima više značenja:
Жалица
Демографија
У насељу Жалица живи 12 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 67,5 година (64,5 код мушкараца и 71,7 код жена). У насељу има 8 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 1,50.
Ово насеље је у потпуности насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
San Vito, Campobasso
San Vito je naselje u Italiji u provinciji Campobasso, u regiji Molise.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 823 m.
Ștefan Vodă (razvrstavanje)
Ştefan Vodă ima više značenja:
El Sombrerito (razvrstavanje)
El Sombrerito ima više značenja:
Hoh
Hoh je pleme američkih Indijanaca jezične porodice Chimakuan nastanjeno u 19. stoljeću i kasnije duž rijeke Hoh na zapadnoj obali Washingtona. Značenje imena plemena nije poznato a po njima dobila ga je i rijeka uz koju su naseljeni. Mooney (1928.) procjenjuje da je njih i Quileuta moglo biti oko 500. Godine 1905. izbrojano je svega 62 Hoha na istoimenom rezervatu.
Kultura plemena Hoh pripadala je područjuu Sjeverozapadne obale. Preokupacija im je bilo ribarenje i orijentiranost prema oceanu. Imali su poput drugih plemena Sjeverozapadne obale razvijeno drvorezbarstvo i izradu velikih drvenih kanua sposobnih za plovidbu po moru, izradu tradicionalnih dekorativnih košara i slično. Kod Hoha se još do danas očuvao običaj čuvanja dimljene ribe za kasniju upotrebu u posebno izgrađenim pušnicama.
Hoh Indijanci danas žive u istom kraju, na malenom istoimenom rezervatu koji je za njih utemeljen 11. 9. 1893. godine kao Hoh River.(Washington Reswervations). Pleme broji preko 200 pripadnika
Sebastián Lerdo de Tejada (razvrstavanje)
Sebastián Lerdo de Tejada ima više značenja:
C16H19NO4
Molekulska formula C16H19NO4 se može odnositi na:
MetalSeadramon
MetalSeadramon je fitkvni lik iz Digimon franšize koji se, kao jedan od Gospodara tame, pojavljuje kao neprijatelj u prvoj sezoni animea, Digimon Adventure. Njegov nadmiak je Oklopljeni Kralj Mora, a dobio ga je zbog činjenice da je njegovo tijelo izgrađeno od digitalnog kromiranog metala (kromirani digizoid). Ovo, kombinirano s njegovom agilnošću i brzinom, čini ga naizgled nepobjedivim protivnikom u vodi. Jedan je od rijetkih vodenih Digimona koji može letjeti, te jedini od Gospodara koji ima tu sposobnost (izuzev Piedmona, no on za to mora koristiti čaroliju). Ujedno je i najbrži Digimon unutar vode. Ujedno je jedini antagonist u prvoj sezoni koji nije Virus, već Data tipa izuzev Apocalymona, no njegov je tip nepoznat.
Digimon Adventure
thumb|left|300px|MetalSeadramon uz svoju vojsku [[Divermona nekoliko trenutaka prije početka intenzivne potrage za Whamonom i djecom. MetalSeadramon je pokazao iznimne sposobnosti i demonstrirao svoju agilnost i brzinu u moru.]] Neosporivi vladar Oceana i obalnih područja, MetalSeadramon se pokazao kao strah i trepet mora Digitalnog svijeta. Iako iznimno moćan, jako je arogantan i ima slabe živce, tako da u trenutku neuspjeha pobijesni. Iako jedan od Gospodara tame, bio je u mnogočemu drugačiji od svojih "kolega", što je moglo biti zbog činjenice da je jedini od njih bio Data tip, time automatski drugačijih nazora. Svoje neprijatelje voli uništiti bez odugovlačenja, brzo i efikasno, zbog čega se i svađao s Piedmonom i Puppetmonom oko načina na koji djeca trebaju biti uništena. Također, ne uništava svoje pomoćnike iz čistoga užitka i nema takav običaj. Jedini put kada je ubio nekoga bio je to Scorpiomon, koji je kažnjen jer iz nekoliko pokušaja nije uspio uhvatiti djecu.
Prilikom povratka djece u Digitalni svijet, MetalSeadramon je bio prvi Gospodar tame koji ih je napao, iznenadivši ih svojim najjačim napadom. Kombinirani napadi svih Champion Digimona nisu bili dovoljni da mu nanesu nekakvu štetu. Kada je Piximon došao u pomoć djeci, MetalSeadramon je bio taj koji je locirao kuglu u kojoj su se nalazili, no djeca su tada uspjela pobjeći. Promatrajući ih sa Spiralnog brijega, MetalSeadramon je odlučio prvi krenuti na djecu jer su se nalazila na Shellmonovoj plaži koja je bila dio njegovog teritorija, obećavši kako će ih se riješiti jednom za svagda.
UTC-0:44
UTC−0:44 je bila vremenska zona koja se koristila u Liberiji do 1. maja 1972. Bila je poznata kao Monrovijsko prosječno vrijeme ili Liberijsko vrijeme. Točna vremenska zona je u stvari iznosila GMT −0h 43m 08s do 1. marta 1919. kada je redefinirana na UTC−0:44 on March 1, 1919. Godine 1972. je zamijenjena sa UTC.
MetalSeadramon
Digimon Tamers
MetalSeadramon bio je jedan od Digimona koji se mogao vidjeti tijekom Vikaralamonove "parade" gradom koja je otvorila vrata u Digitalni svijet. Kasnije, mogao se vidjeti među brojnim Mega Digimonima koji su priskočili u pomoć Vrhovnim Digimonima u borbi protiv D-Reapera.
Digimon Digital Card Battle
Zajedno s Puppetmonom, Machinedramonom i Piedmonom, MetalSeadramon se pojavljuje kao protivnik u regiji Infinity Tower. Njegova karta pripada Vodenoj skupini, a može se dobiti fuzijom MegaSeadramona i WaruSeadramona.
Digimon World 3
MetalSeadramon se može susresti u Podvodnoj bazi Magasta, dok se njegova crna varijacija može susresti u Gunslingeru. Kao karta, može se dobiti plava Mega karta sa statistikom 42/38.
Digimon World DS
U ovoj se igri može dobiti Digivoluiranjem MegaSeadramona sa Lv. 41+ i vodenim EXP 6000+, a može ga se susresti i u regiji Under Sea Drive.
Digimon World Dawn/Dusk
MetalSeadramon se dobiva Digivoluiranjem MegaSedramona kada je level 55+, strojni EXP 10000+ i vodeni EXP 11000+. Također se može susresti u regiji Macro Sea. Pojavljuje se i kao boss tijekom Ebidramonove misije u Dawnu, gdje igrača izaziva na Macro borbu. Nakon što buva poražen, izražava svoje zadovoljstvo borbom i igraču pokloni DigiMarine.
Digimon World Championship
MetalSeadramon se može dobiti Digivoloiranjem MegaSeadramona koji je skupio 18 borbi, 50% pobjeda i 1 promjenu u Digi-jaje. Može se dobiti i Digivoluiranjem Whamona.
Eksterni linkovi
MetalSeadramon
UTC-2
thumb|500px|UTC-2: plavo (decembar), narančasto (jun), žuto (cijela godina), svjetlplavo - morska područja
UTC−2 se koristi kao vremenska zona:
Le Plessis-Robinson
je grad u Francuskoj u regionu Île-de-France, u departmanu Hauts-de-Seine.
Po podacima iz 2010. godine broj stanovnika u mestu je bio 27.727.
Ștefan cel Mare (razvrstavanje)
Ştefan cel Mare ima više značenja:
Camporosso in Valcanale, Udine
Camporosso in Valcanale je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 799 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 806 m.
Skok u dalj
thumb|upright=1.5|Skakalište za skok u dalj Skok u dalj je atletska disciplina, na programu već na prvim modernim Olimpijskim igrama u Ateni 1896. minijatura Najslavniji skakači u dalj su Jesse Owens (8,13 m iz 1936.), Bob Beamon (8,90 m iz 1968.) i Carl Lewis (8,87 m iz 1991.).
Svjetski rekordi
Za muškarce:
Za žene:
Skakalište
Skokovi u dalj se obično izvode na stadionima u sklopu atletskih natjecanja (Grand Prix), gdje tako tipični (nogometni) stadioni oko travnjaka imaju atletsku stazu od 400 m, poligon za bacanje kugle i skakalište za skok u dalj i troskok. Skakalište za skok u dalj sastoji se od zaletišta od ~ 50 m i bazena s pijeskom duljine ~ 10 m.
C16H19ClN2
Molekulska formula C16H19ClN2 se može odnositi na:
El Sombrero (razvrstavanje)
El Sombrero ima više značenja:
Șpring (razvrstavanje)
Şpring ima više značenja:
Huriti
Huriti (također Kuriti; klinopis Ḫu-ur-ri ) su bili narod drevnog Bliskog Istoka, koji je živio u sjevernoj Mezopotamiji i oblastima istočno i zapadno od nje, s početkom od oko 2500. pne.. Vjerojatno su se naselili s Kavkaza, ali za to nema čvrstih dokaza. Postojbina im je bila Subartu, dolina rijeke Khabur, a kasnije su se nametnuli kao vladari malih kraljevstva au Mezopotamiji i Siriji. Najveće i najvažnije od njih je bilo kraljevstvo Mitanni.
Huriti su igrali važnu ulogu u historiji Hetita.
Literatura
"Yet the Hurrians did not disappear from history. Away to the North in their Armenian homeland, they entrenched themselves and build up the kingdom of Urartu." "The influence of the Hurro-Hittite upon Greek religion is indeed remarkable." "The weather god Teshub, standing on the bull, who became well known throughout the Roman Empire under the name of Jupiter dolic henus."
Icafalău, Cernat
Icafalău je naselje u Rumuniji u okrugu Kovasna u opštini Cernat.
Saint-Médard-en-Jalles
je grad u Francuskoj u regionu Aquitaine, u departmanu Gironde.
Icafalău, Cernat
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 306 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 630 m.
Saint-Médard-en-Jalles
Po podacima iz 2010. godine broj stanovnika u mestu je bio 27.719.
Lacsolo, Bergamo
Lacsolo je naselje u Italiji u provinciji Бергамо, u regiji Ломбардија.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 328 m.
UTC-2:30
thumb|500px|UTC-2:30: plavo (decembar), narančasto (jun), žuto (cijela godina), svjetlplavo - morska područja
UTC−2:30 je vremenska zona koja se koristi:
Okrug Al Jabin, Raymah
Okrug se nalazi na nadmorskoj visini od 2020 m.
Der Spiegel
mini|Logo thumb|Glavna zgrada Špigla u [[Hamburgu.]] Špigel su nemačke novine čija se izdavačka kuća nalazi u Hamburgu. Prodaje se širom sveta. Prodato je ukupno 843.805 primeraka, tj. 20,2 odsto manje od 1998. godine. Zbog svog uticaja na formiranje javnog mnjenja, često ga smatraju vodećim medijem. Špigel kao i njegov osnivač Rudolf Augštajn zauzimaju bitnu ulogu u istoriji nemačkih medija. Časopis je osnovan 1947. godine. Tokom vremena se pokazao značajnim u borbi za slobodu medija kroz razotkrivanje raznih političkih afera. Špigel sarađuje sa Špigel-Onlajn koja takođe pripada izdavačkoj kući Špigel, ali su u uredničkom i preduzetničkom smislu odvojene.
El Sombrerón (razvrstavanje)
El Sombrerón ima više značenja:
Der Spiegel
Istorija
Još pre Prvog svetskog rata Lion Feuhtvanger, iz Minhena, izdao je časopis pod nazivom Špigel. Pomenuti je u novembru 1908. spojen sa Zigrid Jakobsonovim pozorištem, dok sa današnjim Njuz magazinom Špigel nije u nikakvoj vezi. Nakon Drugog svetskog rata, prvo izdanje časopisa Špigel izdato je u subotu 4. januara 1947. godine u gradu Hanover. Pod naslovom Ove sedmice se već u novembru 1946. godine pojavio preteča koji je bio pod uticajem američkih i britanskih magazina i u početku pod potkroviteljstvom britanske vojne uprave. Tri odgovorna medijska oficira bili su Džon Seimor Šaloner, Henri Ormond i Heri Bohrer, ​​poslednji kao glavni urednik. Sedmim izdanjem je časopis predat u nemačke ruke. Rudolf Augštajn koji je vodio nemački referat kod Ove sedmice, dobio je izdavačku dozvolu i preuzeo časopis. Promenio je naziv u Špigel i postao njegov izdavač i glavni urednik. U januaru 1947. godine je objavljeno prvo izdanje koje je nastalo u Hanoveru. Dostiglo je tiraž od 15 000 primeraka zbog ograničavanja potrošnje papira koja su odredili Britanci. 1949. godine je redakcija odredila statut novine: " Sve obrađene i zabeležene informacije, vesti i činjenice u Spiegel-u moraju biti usklađene. Svaka informacija i činjenica treba biti pažljivo i tačno proverena. " Ispunjenju navednih ciljeva i težnji služi Špigel-arhiva, koja je postala poznata van okvira Nemačke i sa zaposlenih 80 radnika važi kao najveći svetski dokumentacioni i istraživački odel u novinarstvu.
1950-e godine
1950. Špigel je otkrio da su članovi Bundestaga, pri izboru glavnog grada, bili potplaćeni da glasaju za Bon. U tom sporu je Rudolf Augštajn bio pozvan kao svedok, međutim nije odao izvore informaciji te se branio ćutanjem zbog poverljivosti podataka. 1952. godine nastupa Šmajzer-afera. Hans Konrad Šmajzer bio je bivši agent francuske tajne službe. On je tvrdio da su kancelar Konrad Adenauer, direktor ministarstva Blankenhorn i general Rajfešajd radili za francusku tajnu službu i da su davali tajne informacije francuskom agentu. 1958. godine u Špigelu počela je debata o donošenju zakona u hitnim situacijama, iz kojih su (1960., 1963, 1965.) sastavljeni zakonski spisi ministra unutrašnjih poslova Gerarda Šrodera.
Još u samom početku svog rada je Špigel dostigao veliki značaj. Broj štampanja novina je ekstremno porastao: 1961. godine je iznosio 437.000 primeraka. Sa ekonomskim uspehom stekli su i veći publicitet kao i polički uticaj.
Špigel-afera
10. oktobra 1962. godine u Špigeluu se pojavio članak Spremni za odbranu u kojem je odgovorni urednik Konrad Ahkers citirao interne dokumente nemačke vojske. Zaključio je da NATO i Savezna republika ne bi bile u stanju da odbrane ukoliko bi došlo do sovjetskog napada. Dana, 26. oktobra 1962. godine su pretresli izdavačku kuću u Hamburgu i redakciju u Bonu. Izdati su nalozi za hapšenje pod sumnjom izdaje države, izdajničkog falsifikovanja i davanja mita. Nemački ministar odbrane Franc Jozef Štraus izdao je nalog za hapšenje Konrada Ahlersa zbog lažnih tvrdnji, te ga je španska policija predala Nemačkoj. Dva dana posle se Rudolf Augštajn predao policiji, zadržan je u pritvoru i podvrgnut istrazi. Javnost je pokazala solidarnost za časopis i održani su brojni protesti. Nakon 103 dana provednih u zatvoru, Augštajn je pušten na slobodu. Štraus 1963. godine o ovom časopisu kaže: "Oni su gestapo današnjice Nemačke. Oni vode hiljade ličnih akata. Kada se prisećam nemačke naci-istorije, skoro svako ima nešto da zataji što omogućava ucenu ... Bio sam prisiljen da delujem protiv njih. " Nakon afere Štraus je morao dati ostavku. Više puta je kršio nemačko i međunarodno pravo, pogotovo nalog za hapšenje Konrada Ahlersa u Španiji. Kancelar Adenojer je preživeo aferu relativno "neoštećen" tvrdeći da ga je ministar odbrane pogrešno informisao.
Zbog manjka dokaza Savezni sud je 13. maja 1965. godine, odbilo početak suđenja protiv Ahlersa i Augsšajna. Afera Špigel je u velikoj meri uticala na javnost, pogotovo na pripadnike mlađe generacije i kritične inteligencije, koje su angažovali za nedeljne novine koje su bile garancija za slobodu mišljenja.
Početak 1990-ih
18. januara 1993. godine na zahtev glavnog urednika Helmuta Markvorta pojavilo se prvo izdanje Fokusa kao konkurencija, a ne kao sporedni medij Špigela. To je dovelo do jasnih i primetnih promena. Fokus je namerno bio zamišljen kao protiv teza i alternativa Špigela, što se posebno može videti u političkim strujama i relativno blagim rukovanjem oglašivačima.
Uli Baur koji je takođe pored Markvorta bio urednik Fokusa, rezimirao je uredničku politiku Fokusa u odnosu na poznatu Augštajnovu izjavu: "Kada je Špigel u sumnji levo, mi smo u sumnji desno." Špigel je pretrpeo gubitak podrške za više od 10% i pad prodaje tiraža pao je za više od 12%.
1995. godine broj čitalaca bio je preko 7 miliona. Tad je osnovan TV Špigel i Špigel Special. U januaru 1997. godine obeležena je 50. godišnjica Špigela. Prema anketi od 1536 nemačkih novinara u proleće 2005. godine uticaj novina je smanjen na 33, 8% ispitanika, koji su opisali Špigel kao glavni medij, dok je za 34, 6% ispitanika glasalo za novine Zidojče.
Od 29. oktobra 2002. godine Špigel se pojavio u PDF formatu. 7. novembra 2002. godine umro je izdavač Rudolf Augštajn. 5. februara 2008. godine završila se Augštajnova afera. Njega su nasledili Muler Blumenkron, koji je do kraja maja bio šef Špigel Onlajn-a i Džordž Maskolo direktor gradske kancelarije Špigela.
Sadašnjost
Nakon odlaska Maskoloa, Blumenkrona, Bulfgang Buhner je u septembru 2013. godine postavljen kao urednik Špigel Onlajn-a. Naveo je da novine izlaze subotom, a ponedeljkom kao što je bilo. Pored toga Buhneru je u augustu 2014. godine propao plan da se novine pod nazivom Špigel 3.0 mogu onlajn printati.
Od 2014. godine Špigel ima laboratoriju za multimedijalno pripovedanje gde se sastaju saradnici za multi-objavljivanje informacija. Špigel takođe održava partnerstvo sa holadnskim političkim sedmičnim novinama HP / De Tijd koje preuzimaju reportaže Špigela.
Zgrada Špigela osnovana je u septembru 2001. godine u Hafern Citi, dizajnirana od danskog arhitekta Herninga Larsena.
Gimont (Žers)
Žimon je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Žers koja pripada prefekturi Oš.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2734 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 99 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 27,58 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 180 metara (maksimalnoj 232 m, a minimalnoj 144 m).
Acetil-KoA:taksan-10beta-ol O-acetiltransferaza
Termin acetil-KoA:taksan-10beta-ol O-acetiltransferaza ima više značenja.
Sección Tercera (razvrstavanje)
Sección Tercera ima više značenja:
C16H19N3O4S
Molekulska formula C16H19N3O4S se može odnositi na:
Weselberg
Vezelberg je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 84 opštinska središta okruga Jugozapadni Palatinat. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.366 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7340055.
Turić
Turić je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Pelagićevo koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.610 stanovnika.
San Rafael, Zapotlán del Rey
San Rafael je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Zapotlán del Rey.
The Temptation of Saint Anthony (film)
The Temptation of Saint Anthony ili Temptation of St. Anthony je američki kratki crno-bijeli nijemi film snimljen 1900. u režiji Arthura Marvina. Predstavlja jedan od ranih filmskih prikaza iskušenja svetog Antuna Pustinjaka.
San Rafael, Zapotlán del Rey
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 66 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1527 m.
Porticatazzo, Catania
Porticatazzo je naselje u Italiji u provinciji Catania, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 259 m.
Case d'Orifile, Grosseto
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 647 m.
Anna Friel
Ana Fril (12. jul 1976) britanska je glumica najpoznatija po ulozi u seriji Pushing Daisies koja joj je donela nominaciju za nagradu Zlatni globus.
El Sonorita (razvrstavanje)
El Sonorita ima više značenja:
C16H21NO
Molekulska formula C16H21NO se može odnositi na:
Evaro, Montana
Evaro je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Montana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 322, što je 7 (-2,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Pietramelara, Caserta
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3894 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 141 m.
E1
Termin E1 ima više značenja.
Peștere (razvrstavanje)
Peștere ima više značenja:
Tuberoinfundibularni put
Tuberoinfundibularni put je populacija dopaminskih neurona u arkuatnom jezgru mezokortikalnog hipotalamusa ('tuberalni region') koji formiraju projekciju na infundibularni region. To je jedan od četiri glavna dopaminska puta u mozgu. Oslobađanje dopamina na tom mestu reguliše izlučivanje prolaktina iz prednje hipofizne žlezde.
Neki antipsihotički lekovi blokiraju dopamin u tuberoinfundibularnom putu, što može da uzrokuje povišenje nivoa prolaktina u krvi (hiperprolaktinemia). Moguće posledice su abnormalna laktacija, poremećaji menstrualnog ciklusa, problemi vida, glavobolja i seksualna disfunkcija.
Drugi dopaminski putevi
Drugi glavni dopaminski putevi su:
Flammarionov drvorez
desno|mini|200px|Izvorni izgled drvoreza iz 1888. Flammarionov drvorez je drvorez na pločama poprečnog presjeka nepoznatog umjetnika, a naziv je dobio stoga jer ga je Camille Flammarion prvi puta spomenuo i dokumentirao 1888. u knjizi L'atmosphère: météorologie populaire ("Atmosfera: Popularna meteorologija"). To umjetničko djelo se često krivo spominje kao običan drvorez. Prikazuje putnika koji stiže do kraja svijeta i proviri na drugu stranu zamišljene granice. Prema navodima, predstavlja srednjovjekovnu kozmologiju, kao što je ravna Zemlja, te vjerojatno metaforički prikaz znanstvenog ili mističnog traganja za znanjem.
Segorachi (razvrstavanje)
Segorachi ima više značenja:
El Sotol (razvrstavanje)
El Sotol ima više značenja:
La Garenne-Colombes
La Garenne-Colombes je grad u Francuskoj u regionu Île-de-France, u departmanu Hauts-de-Seine.
Po podacima iz 2010. godine broj stanovnika u mestu je bio 27.628.
La Providencia, Santa Ana Ateixtlahuaca
La Providencia je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa Ana Ateixtlahuaca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 610 m.
Peștera (razvrstavanje)
Peștera ima više značenja:
Fallston, Pennsylvania
Folston je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 266, što je 41 (-13,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Sotol, Salinas
Sotol je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Salinas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 33 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2190 m.
Segunda Sección (razvrstavanje)
Segunda Sección ima više značenja:
C16H19NO
Molekulska formula C16H19NO se može odnositi na:
Peșteana (razvrstavanje)
Peșteana ima više značenja:
Saturnino Contreras Sánchez, Sabinas
Saturnino Contreras Sánchez je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Sabinas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 368 m.
El Sotolillo (razvrstavanje)
El Sotolillo ima više značenja:
Vida
Vida je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Gradačac koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.651 stanovnika.
Graneros, Semillas y Forrajes, Matamoros
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 13 m.
Vatrogasna kasarna
Vatrogasna kasarna nalazi se u opštini Centar u Sarajevu, Bosna i Hercegovina. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 15. do 17. jula 2008. godine, donijela je odluku da se kasarna proglasi za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine. Ovu odluku Komisija je donijela u sljedećem sastavu: Zeynep Ahunbay, Amra Hadžimuhamedović, Dubravko Lovrenović, Ljiljana Ševo (predsjedavajuća), i Tina Wik.
El Capulín, Cuautitlán de García Barragán
El Capulín je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Cuautitlán de García Barragán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1036 m.
Vatrogasna kasarna
Opis
Kasarna je građena u obliku slova „L“, a na južnoj strani prema unutrašnjem dvorištu nalazi se dodatno krilo približno pravougaonog oblika. . Krila su različite spratnosti. U sklopu objekta se nalazi prostran podrumski prostor i osmatračnica u tri nivoa.
Na fasad se nalazi kamena ploča, dimenzija 130 cm x 90 cm, sa natpisom: ''Sagrađeno godine 1912. Za načelnikovanja eff. Čurčića, dra Nikole Mandića i Riste H. Damjanovića''. Natpisi su na latinici, ćirilici i arapskom pismu, a uokvireni su kamenom širine 20 cm.
Vatrogasna kasarna je u vrlo dobrom konstruktivnom stanju, što je posljedica kvalitetne građevinske djelatnosti i upotrebe armiranog betona. Nakon završetka rata (period 1992.-1995.), izvršeni su radovi redovnog održavanja i određeni konzervatorsko-restauratorski radovi, i građevina ima sve tehničke preduslove za rad savremeno opremljene vatrogasne brigade.
Barbas
Barba je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Mert i Mozel koja pripada prefekturi Linevil.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 145 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 19 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,33 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 270 metara (maksimalnoj 318 m, a minimalnoj 257 m).
Laguna el Marrano, Salinas
Laguna el Marrano je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Salinas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2037 m.
Ris-Orangis
Ris-Orangis je grad u Francuskoj u regionu Île-de-France, u departmanu Essonne.
Po podacima iz 2010. godine broj stanovnika u mestu je bio 27.463.
La Yerbabuena, Tiquicheo de Nicolás Romero
La Yerbabuena je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tiquicheo de Nicolás Romero.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 867 m.
Petriș (razvrstavanje)
Petriș ima više značenja:
Olimpijada 1896
I. Olimpijske igre - Atena 1896 bile su prve Olimpijske igre modernog doba i privukle su sportaše iz 14 zemalja s najbrojnijim delegacijama iz Grčke, Njemačke, Francuske i Velike Britanije. Amerikanac James Connolly postao je prvi olimpijski pobjednik nakon više od 1500 godina. Pobijedio je u troskoku, osvojio drugo mjesto u skoku u vis i treće mjesto u skoku u dalj. Pobjednici su se tada nagrađivali medaljom izrađenom od srebra i maslinovim vjenčićem. Nijemac Carl Schumann izborio se za pet finala u tri različita sporta. Atenjani su igre prihvatili s velikim entuzijazmom, a pastir Spyridon Louis ih je nagradio pobjedom u najpopularnijom disciplini - maratonu.
Weyer
Vejer je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 137 opštinskih središta okruga Rajn-Lan. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 475 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7141138.
Olimpijada 1896
Nastanak modernih Igara i odabir grada domaćina
Odluka da će se prve moderne Olimpijske igre održati u Ateni 1896. godine donešena je na osnivačkom kongresu Međunarodnog olimpijskog odbora 1894. godine. Iako Grčka do tada nije imala iskustva u organizaciji tako velikih natjecanja, a i financijska sredstva su bila relativno ograničena, Igre su u cjelini organizirane uspješno.
Weyer
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rajn-Lan Vejer se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Rajn-Lan. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 280 metara. Površina opštine iznosi 6,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 475 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 79 stanovnika/km².
Olimpijada 1896
Popis sportova
Na Igrama su održana natjecanja u 9 sportova, isključivo u muškoj konkurenciji. Ipak, postoji zapis o djevojci imena Stamata Revithi s nadimkom Melpomene (prema Grčkoj muzi tragedije), koja je iz protesta što ženama nije bio dozvoljen nastup otrčala maratonsku utrku 11.4., dan nakon što su svoju maratonsku utrku odradili muškarci.
Dva sporta su bila predviđena u programu ali se natjecanja na kraju nisu održala:
Zemlje sudionice
U to vrijeme pojam državnih reprezentacija se podrazumijeva bitno drugačije nego li danas. Sportaši su većino ili zastupali sami sebe ili svoje klubove, dok je podatak o nacionalnoj reprezentaciji navođen samo usputno. Broj sudionica je bio 14, a prema prijavama se može konstatirati da su nastupili sportaši slijedećih država:
Belgija i Rusija su imale prijavljene natjecatelje, ali su kasnije povukli prijave. Oko nastupa čileanskog predstavnika postoje nejasnoće. Također se često spominje i Italija, iako je njihov poznati natjecatelj Carlo Airoldi zbog optužbi za profesionalizam isključen iz Igara. Spominje se i natjecatelj u streljaštvu prijavljen pod imenom Rivabella za Italiju, koji se prema izvještajima zaista natjecao.
Tablica osvojenih medalja
Danas je uobičajeno da se prave pregledi osvojenih medalja po pojedinim nacijama, što 1896. godine nije bio slučaj. Ipak, kasnije su napravljeni takvi pregledi da bi se moglo usporediti rezultate s kasnijim Igrama. Te preglede treba uzimati s rezervom, iz više razloga:
Ipak, donji prikaz je najčešći u prikazima osvojenih medalja. Medalje u zagradama predstavljaju medalje osvojene u timovima sastavljenim od natjecatelja iz više država, dok su medalje domaćina istaknute:
Prolaktin
Prolaktin, (PRL), ili luteotropni hormon (LTH) je protein koji je kod ljudi kodiran PRL genom.
Prolaktin je peptidni hormon koji je otkrio Henri Friesen. On je prvenstveno vezan sa laktaciju. U toku dojenja, čin detetovog sisanja bradavica podstiče proizvodnju oksitocina, što stimuliše refleks otpuštanja mleka, čime se dojka puni mlekom putem procesa laktogeneza, u pripremi za sledeći obrok.
Hipofizno izlučivanje prolaktina je regulisano neuroendokrinim neuronima u hipotalamusu, najvažniji od kojih su neurosekretorni TIDA neuroni arkuatnog jezgra. Oni izlučuju dopamin koji dejstvuje na dopaminske receptore D2 laktotrofa, izazivajući inhibiciju sekrecije prolaktina. Tireotropin oslobađajući hormon stimuliše oslobađanje prolaktina.
Vazoaktivni intestinalni peptid i histidin izoleucin peptid pomažu u regulaciji prolaktinske sekrecije kod ljudi. Funkcije tih hormona kod ptica mogu da budu veoma različite.
Prolaktin se ponekad klasifikuje kao gonadotropin. Kod ljudi on ima slab luteotropni efekat, dok je njegov učinak suzbijanja klasičnih gonadotropnih hormona važniji.
Struktura
Struktura prolaktina je slična hormonu rasta i posteljičnom laktogenu. Molekul je stabilizovan sa tri disulfidna mosta. Znatna heterogenost molekula je poznata, tako da biotestovi i imunotestovi mogu da proizvedu veoma različite rezultate usled različite glikozilacije, fosforilacije, sulfacije, kao i degradacije. Ne-glikozilovana forma prolaktina je dominantna forma. Ona se izlučuje iz hipofiza.
C16H22Cl2N2O
Molekulska formula C16H22Cl2N2O se može odnositi na:
Židovi u Hrvatskoj
Židovi u Hrvatskoj predstavljaju zasebnu nacionalnu i vjersku skupinu kojoj su u Republici Hrvatskoj zajamčena sva vjerska i nacionalna prava. Svoje korijene vuku iz starog i srednjeg vijeka, a kroz povijest su dali doprinos razvoju hrvatskog gospodarstva i građanstva, kao i hrvatskoj znanosti i kulturi.
Povijest
Židovi su stigli u Dalmaciju s rimskim postrojbama. Tako su u Solinu nađeni ostaci židovskoga groblja iz 3. stoljeća. U tom je gradu njihova zajednica živjela sve do 641. godine, kad su ga razorili Avari. Iz 3. st. je i nadgrobni spomenik Židova, Aurelija Dioniza, iz Tiberijasa, kraj Senja, kao i ploča koja svjedoči o postojanju sinagoge u Mursi (Osijek). Nakon rušenja Salone započinju život u Dioklecijanovoj palači. U podrumima Palače i danas su vidljive menore (sedmokraki sviječnjaci ) urezani u kamen. Današnja sinagoga spada među tri najstarije živuće u Europi i izgrađena je početkom 16 st. Nalazi se u ulici Židovski prolaz u zgradi br. 1 na prvom katu a današnji izgled dobila je nakon prve temeljite obnove 1728. Židovska zajednica u Splitu broji 100 članova,bavi se raznim aktivnostima vezanim uz židove a otvorena je od ponedjeljka do petka za razgledavanje od 9 do 15 sati.
Prvi spomen hrvatsko-židovskih odnosa
Jedna od najstarije vijesti koja bi mogla ukazivati na prisutnost Židova na području Hrvatske, dolazi iz pisma vezira s Iberskoga poluotoka, imenom Hisdai ibn Šaprut upućenog Josipu, kralju Hazara. U tom pismu iz 10. stoljeća spominje se „kralj Gebalima - Slavena“, vidi engleski članak Miholjanec, čija zemlja graniči sa zemljom Mađara. Taj kralj uputio je izaslanstvo, u kojem su bili „mar (aramejski: gospodin) Šaul i mar Josip“, kalifu Abdurrahmanu III. Kordopskom. Izaslanici su izvijestili Hisdaija da je mar Amram s dvora hazarskoga kralja stigao u zemlju u kojoj su živjeli „Gebalim.“ Nekad je bilo vrlo rašireno mišljenje da su europski Židovi dobrim dijelom kazarskoga podrijetla, što danas više nije toliko raširena teorija. S druge strane, dio židovskih povjesničara pretpostavlja da je ovaj narod „Gebalim“ zapravo narod Hrvata, a kralj o kojem je u pismu riječ da je Krešimir II., hrvatski kralj. Ovu se pretpostavku, međutim, vrlo teško može dokazati, pogotovo jer je Stjepan V. 1270. godine posjetio gospodina Grgu (Gregor) u vinogradu blizu Miholjanca. Na hebrejskom jeziku "gebal" znači na hrvatskom jeziku "brdo". Mađarski izvori spominju vinograd blizu Miholjanca, koji se zvao "majstor brda". Nevjerojatno je, da ovaj gospodin Grga bio potomak Krešimira II.. Hrvatsku se predočava kao zemlju Gebalima i u pismu biskupa Gaudericha upućeno Anastaziju kao suautora Kersonske legende u 9. stoljeću. Međutim, pisma vezira su povjesničarima bila dostupna, što pisma biskupa nisu bila. Povijest takozvane Gebalime ili Gebalije spominje kao jedine ne-arapske stanovnike Sinajskog poluotoka godine 1907., koji su bili potomci vojnika, koje je Justinijan I. u 6. stoljeću od negdje nepoznato drugdje poslao na Sinajski poluotok za obranu samostana svete Katarine. Godine 1907. procjenuje se njihov broj na Sinajskom poluotoku na odprilike kojih 30'000. Papa Grga I. bio je prvi latinski pisac koji je spomenuo Slavene u Istri i Dalmaciji. Nekadašnji naziv grada Taranta je bio Cebalia prije nego je postao spartanska kolonija u 8. stoljeću pr.n.e. i promijenio ime u Taras i kasnije u Tarentum. U antičko doba u sklopu rimske Provincije Pannonie na području grada Vinkovaca se nalazilo naselje Cibalae.
Srednji vijek
U Dubrovniku su se Židovi kroz srednji vijek bavili trgovinom, a osobito posredništvom u trgovini između Dalmacije, područja današnje Italije i zemalja oko Dunava. Podaci o Židovima u srednjovjekovnoj Hrvatskoj vrlo su oskudni. Poznato je da je nešto Židova u 13. i 14. stoljeću živjelo u Zagrebu, kad je jedan od njih bio odgovoran za cijelu zajednicu, a nosio je naslov magistratus Judaeorum. U Zagrebu je tada već postojala i sinagoga. U ostalim krajevima između Save i Drave Židovi su se naselili tijekom prve polovice 15. stoljeća. Bilo je to razdoblje kad je njihova prisutnost pogodovala razvoju trgovine i gospodarstva. Ipak, njihova prisutnost neće dugo potrajati, jer će već 1456. biti protjerani iz Hrvatske i Slavonije. U Dubrovniku kroz cijelo 15. stoljeće Židovi nisu bili uznemiravani, no nakon toga 1502., 1622. i 1663. Dubrovnikom se šire optužbe protiv Židova o krvnim obredima, uobičajene u tadašnjoj Europi.
Nakon što je Hrvatska 1527. godine prihvatila Habsburgovce za svoje kraljeve, Židovi se u njoj nisu mogli naseljavati kroz sljedećih dvjesto godina. Židovi iz Hrvatske su bili u diplomatskim misijama u Bosni na račun Mletačke republike u onih 200 godina.
Nakon španjolske rekonkviste
Nakon španjolske rekonkviste i protjeravanja Židova iz Španjolske i Portugala u 16. stoljeću, mnogi su Židovi - Sefardi - našli utočište u Dalmaciji. Slično, nakon što je papa Pavao IV. protjerao 1556. godine Židove iz Ancone, velik ih se broj sklonio u Dubrovnik. Među njima bili su i veliki liječnik Amat Portugalac (lat. Amatus Lusitanus) i njegov prijatelj i pjesnik Izaija Koen, poznatiji kao Didak Pir (lat. Didacus Pyrrhus) ili Jakov Flavije iz Évore (lat. Iacobus Flavius Eborensis), koji je bio posljednji veliki pjesnik hrvatskoga humanizma.
Godine 1738. pogoršali su se uvjeti života u Dalmaciji, a splitski su Židovi živjeli u getu sve do dolaska Napoleonovih jedinica 1806. godine. Krajem 18. stoljeća kad car Josip II. izdaje Patent o toleranciji, Židovi se ponovno naseljavaju u Hrvatskoj i Slavoniji, a dolaze pretežno iz Češke, Moravske i naročito Gradišća. 1776. dolaze u Osijek, gdje će zajednica službeno biti osnovana 1845., a 1777. dolaze u Varaždin (zajednica osnovana 1811.) i djelomično ponovno u Zagreb. (zajednica osnovana 1806.), gdje od 1811. imaju svoje groblje, premda ih je još u doba popisa iz 1773. bilo samo dvije obitelji. 1820. zabilježena je i mala židovska zajednica u Karlovcu, a postojala je židovska zajednica i u Zemunu, sastavljena većinom od Židova iz Češke i onih koji su 1739. pobjegli iz Beograda. U Zemunu je od 1825. do 1874. djelovao rabi Juda ben Solomon Haj Alkaj (1798.-1878.), koji se zalagao za povratak Židova na područje današnjeg Izraela. U Zagrebu je 1841., uz dotadašnju zajednicu progresivnih Židova, osnovana i općina ortodoksnih Židova.
Uredba varaždinskog magistrata iz 1781. pokazuje značajke liberalnih stavova u odnosu na Židova, ali još uvijek i s primjesom srednjovjekovnih predrasuda. Tako je Uredba određivala da se u Varaždinu ne smiju naseljavati druge židovske obitelji osim onih 29 koje su u gradu već postojale. Svi ostali trebali su od magistrata tražiti dozvolu boravka na nekoliko dana. Ukoliko bi prekoračili dozvoljeno vrijeme boravka, židovska općina trebala je platiti kaznu od 20 dukata. Prema državnom zakonu, nisu smjeli imati u vlasništvu nekretnine, no mogli su živjeti u bilo kojoj ulici. Židovskoj općini bilo je dozvoljeno zaposliti rabina.
Postupna emancipacija
Postupno poboljšanje životnih uvjeta za Židove na području Hrvatsko-slavonskog Kraljevstva započelo je krajem 18. stoljeća. Tako, u doba vlasti Marije Terezije, prema popisu iz 1773. ima samo 25 židovskih obitelji, a neposredno nakon Patenta o toleranciji (1782.) Josipa II. i dozvole boravka iz 1791. njihov se broj znatno povećava. Ostala je ipak obveza plaćanja „poreza za toleranciju“, za čije su se ukidanje hrvatski Židovi 1839. uzaludno zauzimali na Požunskom saboru. Nove povlastice Židovima su priznate odlukom Požunskog sabora iz 1840., ali porez je i dalje ostao na snazi. Od te godine bilo im je zajamčeno da će moći slobodno živjeti bilo gdje na području kraljevstva, biti vlasnici tvornica, baviti se poslovima i trgovinom, umjetnošću i znanošću, te stjecati nekretnine gdje su im prijašnji zakoni to zabranjivali. Rabin Rokonstein nastojao je postići da se u Zagrebu osnuje Veliki rabinat, čime bi židovska zajednica u cijelom kraljevstvu imala jedinstvenu upravu i postala snažnija, no državna je uprava to spriječila priznajući samo punu autonomiju svake pojedine zajednice. 1859. godine Židovima je priznato pravo da u službu uzimaju kršćanske sluge i sluškinje.
Prva sinagoga u tom razdoblju u Hrvatskoj i Slavoniji izgrađena je 1847. u Vukovaru, potom 1861. u Varaždinu, Daruvaru i Donjem Miholjcu, 1863. u Virovitici i Zemunu, 1867. u Zagrebu, 1869. u Osijeku. 8. siječnja 1907. osnovan je Savez rabina Hrvatske i Slavonije.
Punu emancipaciju, kako u Hrvatskoj i Slavoniji, tako i u Dalmaciji, Židovi doživljavaju 1873. godine odlukom Hrvatskog sabora. Do tada je židovska religija bila samo tolerirana, posebice na području Vojne krajine gdje nije vrijedila odredba Požunskog sabora iz 1840., te se tek mali broj Židova mogao naseliti, a samo je Zemun imao židovsku školu. Stanje je i ondje poboljšano kad je Vojna krajina vraćena Trojednoj kraljevini. Odlukom iz 1873. Sabor je dao Židovima sva građanska prava, a državna im je blagajna jamčila određenu financijsku pomoć za vjersku pouku i gradnju sinagoga.
Do 1890. na sjeveru je najveći utjecaj imala židovska općina u Osijeku, a nakon te godine veći ugled imat će ona reformirana zagrebačka, utemeljena 1806. 1906. godine središnje su austro-ugarske vlasti donijele zakon kojim je uređen status židovskih zajednica.
Poboljšanje uvjeta za Židove vidi se i u rastu njihova broja. Tako ih je 1840. u Hrvatskoj, Slavoniji i Dalmaciji bilo 380, a 1870. već 10.000, 1880. 13.488, a 1890. 17.261. Nakon Prvog svjetskog rata bilo ih je na istom području više od 20.000, te se u dvadeset godina njihov broj udvostručio.
Seis de Enero (razvrstavanje)
Seis de Enero ima više značenja:
Židovi u Hrvatskoj
Do Prvog svjetskog rata
Početkom 20. stoljeća u Hrvatskoj i Slavoniji bilo je 27 židovskih općina, a najveće su bile u Zagrebu i Osijeku koje su brojale po 2.000 ljudi (4% stanovništva Zagreba i 8% stanovništva Osijeka). U 14 općina bilo je preko 200 ljudi. Jedanaest općina imalo je vlastite rabine, a u ostalima su postojali rabinski izaslanici. Postojale su četiri židovske škole, u Zagrebu, Osijeku, Zemunu i Vukovaru. Veći je zajednica bila progresivna (samo su dvije bile ortodoksne), pa su u svojim sinagogama imale orgulje.
CHAT
Termin CHAT ima više značenja.
Židovi u Hrvatskoj
Do Prvog svjetskog rata
Na području Hrvatske i Slavonije u prvim godina 20 stoljeća Židovi su bili prisutni u svim zanimanjima, pa čak i u poljoprivredi, što je u ostalim europskim krajevima bila rijetkost. Ipak, najčešće su se bavili trgovinom na veliko i malo. Židovski industrijalci upravljali su većim dijelom drvne industrije, a u Dugoj Resi otvorena je tvornica za obradu pamuka. Od 200 odvjetnika, tridesetorica su bili Židovi. Usto, desetorica su bili suci. Pedesetorica židovskih liječnika imalo je svoju privatnu praksu. Na intelektualnom području važno je bilo udruženje Židovske mladeži Zagreba, osnovano 1899., koje se bavilo proučavanjem povijesti i znanosti. Prema podacima iz 1910., u Hrvatskoj i Slavoniji 48,64% svih Židova bavilo se trgovinom, 25,95% industrijom i obrtom, 4,12% prijevozom, 6,46% u slobodnim zanimanjima i javnoj službi, te 2,45% u vojnoj službi.
Odnosi Židova s ostalim stanovnicima Hrvatske do pred Prvi svjetski rat bili su izrazito prijateljski. Antisemitizam u Trojednoj kraljevini nije naišao na plodno tlo čak ni krajem 19. stoljeća, u doba velikih pogroma u sjeverozapadnoj Rusiji i afere Dreyfus u Francuskoj. Za to je najveća zasluga bila općenito pozitivnog utjecaja Židova prilikom poboljšanja životnih uvjeta, osobito na selu, ali i izmiješanosti stanovništva u gradovima. Brojni Židovi bili su gradski vijećnici, pa čak i gradonačelnici, a zauzimali su i počasna mjesta u dobrotvornim organizacijama. Tek uoči Prvog svjetskog rata Stranka prava zaoštrila je svoju retoriku protiv Židova, no često su na takvu retoriku reagirali sami članovi stranke, koji su kao utjecajni građani u svojim sredinama imali bliske odnose sa Židovima.
U jugoslavenskoj monarhiji
mini|250px|desno|Sinagoga u Sisku (danas glazbena škola) mini|290px|desno|Sinagoga u Zagebu srušena 1941.
Stvaranjem Kraljevine SHS i kasnije Kraljevine Jugoslavije, Židovi različitih kultura, jezika i običaja, ali i raznolikog ekonomskog statusa, našli su se u istoj državi. Ukupno ih je bilo oko 70.000, a općenito su pripadali srednjoj klasi i imali snažan utjecaj na industriju, trgovinu, obrt i bankarstvo. Ipak, u nekim su zanimanjima bili gotovo sasvim odsutni, kao što je to bio slučaj s vojnim službama, višim vladinim dužnosnicima i novinarstvom. Židovi u hrvatskih područja ostali su pod snažnim njemačkim i mađarskim utjecajem, a bili su i znatno napredniji od Židova iz ostalih krajeva Jugoslavije na polju gospodarstva i kulture. Većina Židova u Hrvatskoj bili su aškenazi, a tek manji dio sefardi (najviše u Dalmaciji), dok je u istočnijim krajevima Jugoslavije prevladavalo sefardsko židovstvo. Duhovni vođa Židova u Jugoslaviji bio je glavni rabin sa sjedištem u Beogradu, a imenovao ga je kralj. Po svom statusu bio je izjednačen patrijarhu Srpske pravoslavne Crkve, zagrebačkom nadbiskupu i muslimanskom reis ul-Ulemi, te je imao mjesto u Senatu.
Prema popisu iz 1921. Židova je bilo u sljedećim hrvatskim gradovima:
Prema popisu iz 1931. stanje je bilo sljedeće:
U tom razdoblju nije bilo antisemitskih organiziranih pokreta, a dinastija Karađorđevića, nakon proganjanja i ograničavanja prava u doba Kraljevine Srbije, promijenila je politiku i pokazivala naklonost prema Židovima. Postojale su židovske osnovne škole u Zagrebu i Osijeku, no nije bilo dozvoljeno osnivanje novih. Usto, u Iloku je postojala židovska vjerska škola, tzv. ješiva. Židovska su djeca pohađala obične škole u kojima su za njih dva sata tjedno bila namijenjena vjerskoj pouci.
U Zagrebu je 1919. održan osnivački kongres „Saveza jevrejskih vjeroispovjednih općina u Kraljevini SHS“, a predsjednik mu je bio dr. Hugo Spitzer. Iste je godine, također u Zagrebu, osnovan „Savez cionista Jugoslavije“, koji 9. travnja 1919. na temelju Memoranduma iz 1918. podnosi predstavku banu Palečeku, sa zahtjevom da Židovi budu priznati kao narodna manjima (tada i židovske organizacije traže da Pariška mirovna konferencija nametne takve obaveze nasljednicama Austro-Ugarske). Počinje izlaziti i „Gideon“, glasilo Saveza omladinskih društava, a 1922. i list za djecu Haaviv (Proljeće).
1922. u Zagrebu je osnovano društvo „Narodni rad“, židovskih asimilanata i anticionista u Hrvatskoj, pod vodstvom pisca i knjižara dr. Mirka Breyera. 1925. osnovana je samostalna ortodoksna židovska općina u Zagrebu, a sljedeće godine i sefardi istupaju iz Židovske općine i stvaraju vlastitu. Zagrebački židovi grade 1927. zgradu rabinata na uglu Petrinjska i Amruševe ulice.