cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Svici sa Mrtvog mora
Pronalazak
right|thumb|250px|Pečina u [[Kumranu gdje su pronađeni spisi]] U proljeće 1947. godine na području Kumrana mladi pastir je tražeći ovce došao do ulaza u nepoznate spilje. Kad su mu se oči privikle na mrak ustanovio je da se pred njime nalaze brižno poslozeni čupovi. Iako tamo nije naišao na nikakvo zlato, otkrio je da se u čupovima nalaze stari spisi prepuni prašine.
Prvih sedam svitaka koje su pronašli pastiri je ubrzo završilo na Hebrejskom sveučilištu u Jeruzalemu, a ushićeni znanstvenici sa svih strana svijeta sjatili su se u Kumranu i počeli istraživati ostale okolne spilje. Potraga je urodila plodom i omogućila očuvanje desetaka tisuća novih fragmenata među kojima su bili dijelovi Biblije stariji od svih do tada poznatih na originalnom heberejskom. U špiljama pored Mrtvog mora pronađeni su svici koji su na sebi sadržavali dijelove tekstova svih biblijskih knjiga, osim one o Ester, koji su stariji od svih ostalih poznatih židovskih biblijskih zapisa. Ovakva velika starost svitaka odmah je nametnula dva velika pitanja. Prvo je bilo ono o prvotnim vlasnicima tih spisa, a drugo da li će ti originalni tekstovi otkriti neke do tada nepoznate podatke koji nisu uključeni u konačnu verziju Biblije.
Prema svim provjeravanjima može se zaključiti da su svici pripadali odvojenoj religijskoj zajednici koja se držala po strani od ostalih. Pocetkom 68. godine u kumransko područje dolazi vojska rimskog generala Vespazijana kako bi ugušila židovsku pobunu, pa se s pravom može pretpostaviti da su upravo tada svici bili sakriveni u spilje.
Bretea Română, Bretea Română
Bretea Română je naselje u Rumuniji u okrugu Hunedoara u opštini Bretea Română.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 301 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 262 m.
Angelicin
Angelicin je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 186,164 Da.
La Ceiba, Castillo de Teayo
La Ceiba je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Castillo de Teayo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 368 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 52 m.
Rancherías, Canatlán
Rancherías je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Durango, u opštini Canatlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1953 m.
Maradona by Kusturica
Opis filma
Pričajući priču o tri čoveka - fudbalskom Maradoni, antiglobalističkom Armandu i porodičnom Dijegu - Kusturica je posetio gotovo sva „mesta zločina“ možda i najvećeg fudbalera ikada: Argentinu, Barselonu, Napulj, Kastrovu Kubu, obišavši i beogradski stadion „Marakanu“, na kojoj se dogodio legendarni lob.
Praćena muzikom Manua Čaoa, ovo je saga o usponu sa dna do vrha, o sunovratu na dno i ponovnom „rođenju“.
NGC 109
NGC 109 je galaksija u zviježđu Andromeda.
Zemljina precesija
mini|Zemljina precesija.
mini|[[Nebeska sfera|Nebeski svod se kreće po krivulji, koja je rezultanta uzajamnog djelovanja rotacije (zeleno), Zemljine precesije (plavo) i nutacije (crveno).]]
mini|Položaj [[proljetna točka|proljetne točke danas (2014.) i prije, za razdoblje od 6 tisućljeća.]]
mini|Projekcija precesije sjevernog pola na fiksnom nebu epohe J2000.0 za vremenski interval od 48000 p. n. e. do 52000 n. e. U razdoblju [[Platonova godina|Platonove godine, sjeverni nebeski pol opiše kružnicu među zvijezdama; stoga će današnju Sjevernjaču zamjenjivati druge zvijezde.]]
Zakret perihela
mini|300px|desno|Prema [[Opća teorija relativnosti|Općoj teoriji relativnosti, planet u svom obilasku oko Sunca opisuje elipsu koja se polako okreće u svojoj ravnini (Merkurov zakret perihela).]]
Zemljina precesija
Zemljina precesija nastaje pod djelovanjem Sunca i Mjeseca. Zbog Zemljine protežnosti javlja se razlika privlačne sile Mjeseca ili Sunca na bližoj i daljoj strani Zemlje, a kako ta razlika ima komponentu u smjeru okomitom na ekvatorsku ravninu rotirajuće Zemlje, nastaje spreg sila, odn. rezultantni moment sile. Zbog toga os Zemljine vrtnje opisuje stožac oko okomice na spojnicu središta Zemlje i Mjeseca, odnosno Zemlje i Sunca. To je luni-solarna precesija. Kako se Mjesec ne nalazi u ravnini ekliptike, već mu se od nje staza otklanja za kut od 5° 9′, na stošcu se javljaju nabori s periodom od 18,67 godina, što se u astronomiji naziva nutacijom. Postoji i planetarna precesija, koja je zakretanje ravnine ekliptike zbog utjecaja planeta. Zbirni učinak luni-solarne i planetarne precesije uzrokuje pomak proljetne i jesenske točke među zvijezdama na zapad, godišnje za 50,6′′. Zbog precesije Zemljina os obilazi oko normale na ravninu ekliptike sa sideričkim ili zvijezdanim periodom od 25 800 godina (Platonova godina). Posljedica je toga da Sjeverni nebeski pol putuje među zvijezdama; na mjestu gdje je danas Sjevernjača, zvijezde se izmjenjuju. Zbog precesije Zemljina siderička (zvijezdana) i tropska (Sunčeva) godina nisu jednake, a koordinate se ekvatorskoga koordinatnoga sustava mijenjaju.
Važna je posljedica precesije različito izlaganje Zemljinih kontinenata Sunčevu zračenju. Za klimatske promjene važniji je položaj Zemljine osi prema perihelu Zemljine staze nego prema zvijezdama, a perihel se zbog poremećaja u Sunčevu sustavu zakreće izravno (progradno), godišnje za 11,63′′, tj. Zemljina se eliptična putanja zakreće. Precesijsko-perihelni ciklus traje 21 000 godina.
Zakret perihela
mini|300px|desno|Velika izduženost [[Merkurove staze, s apsolutno najvećom brzinom putovanja od svih planeta, uzrok je jednom malom, relativističkom učinku prozvanom zakret perihela.]]
Zemljina precesija
Precesija (kasnolatinski praecessio, prema klasičnom latinskom praecedere: ići naprijed) je pravilna promjena smjera osi rotirajućega tijela koja nastaje kada na tijelo djeluje vanjski moment sile. Promjena kutne količine gibanja ima smjer momenta sile i vektorski se zbraja s trenutačnom kutnom količinom gibanja. Pojava je opažena pri gibanju zvrka učvršćena u jednoj točki osi izvan težišta. Precesija nebeskog tijela nastaje ako ono nije homogena kugla i ako na nj gravitacijski djeluje drugo tijelo koje se ne nalazi u ravnini nebeskog ekvatora.
Zakret perihela
mini|300px|desno| Utjecaj zakreta perihela na [[Zemlja|Zemljina godišnja doba.]]
Zemljina precesija
Zemljina precesija i nutacija
Osim vrtnje (rotacije) i obilaženja oko Sunca (revolucije), Zemlja pokazuje još jednu vrstu gibanja. Njena os također se neprestano giba i opisuje stožac oko pola ekliptike, i to u smislu lijevog vijka koji napreduje na sjever. Vršni polukut stožca jednak je nagibu ekliptike (ekliptika je nagnuta je pod kutom od 23°27′ prema nebeskom ekvatoru). Zbog toga zakretanja osi u istom se smislu zakreće i presjecište ravnine ekliptike s nebeskim ekvatorom, a s njime i proljetna točka. Zato proljetna točka mijenja mjesto među zvijezdama. Pomak proljetne točke odvija se u smjeru dnevne vrtnje neba, a to je upravo suprotno od prividnog, godišnjeg gibanja Sunca: proljetna točka se kreće na zapad, a Sunce na istok. To znači da proljetna točka ide u susret Suncu, ili "pred" Sunce. Otuda potječe latinski naziv te pojave, jer praecedere znači ići naprijed.
Njivičino
Njivičino je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Njivičino je u sastavu opštine Vasiljevo.
Zemljina precesija
Zemljina precesija i nutacija
Zemljinu precesiju tumači mehanika rotirajućeg krutog tijela. Najjači utjecaj na nju pokazuju Mjesec i Sunce. Mjesec je djelotvorniji zato što je mnogo bliže. Zajednički učinak Mjeseca i Sunca naziva se luni-solarnom precesijom. No dok se Sunce nalazi uvijek u ravnini ekliptike, Mjesečeva staza je prema njoj nagnuta otprilike za 5°. Otuda dolazi do periodičke promjene Mjeseceva utjecaja, u vremenu od 18.66 godina (to je period regresije čvorova Mjesečeve staze), pa precesijski stožac nije sasvim gladak nego ispunjen naborima. Pojava nabora naziva se nutacija.
Zakret perihela
Zakret perihela, apsidna precesija ili precesija perihela je vrsta precesije planetarne putanje. U 19. stoljeću opažene su promjene u Merkurovoj orbiti: točka u kojoj se Merkur najviše približava Suncu (perihel) zakretala se pomalo nakon svakog obilaska. Ova pojava nema objašnjenja u Newtonovoj klasičnoj mehanici i dugo se smatralo da postoji jedan nevidljiv planet, nazvan Vulkan, koji utječe na orbitu Merkura. Izmjereno odstupanje nije se moglo pripisati isključivo gravitacijskom utjecaju poznatih planeta. Pojavom Einsteinove teorije relativnosti pronađeno je objašnjenje za ova mala odstupanja. Zbog velike ekscentričnosti putanje, brzina Merkura se mijenja, a time i njegova masa (relativistički učinak). U tome se razlikovalo predviđanje klasične mehanike: Keplerovi zakoni predviđali su promjenu brzine planeta, ali su podrazumijevali stalnu masu. Ove promjene su male, ali izraženije kod Merkura nego kod drugih planeta, zbog njegove blizine Suncu.
Zemljina precesija
Opća precesija
Veličina luni-solarne precesije iznosi 50.37" na godinu. To je kut za koji bi se po ekliptici pomaknula proljetna točka kada bi djelovali samo Mjesec i Sunce. No utječu još i planeti. Njihov se učinak ili planetska precesija ističe kao promjena položaja ravnine ekliptike. Pod privlačnom silom planeta, Zemlja se njiše oko 0.05" na godinu (u današnje vrijeme). Zbog toga će proljetna točka kliziti i po nebeskom ekvatoru za 0.13" na godinu, pa će u smjeru ekliptičkih dužina ukupan pomak iznositi 50.25" na godinu. To je godišnji iznos opće Zemljine precesije.
Njivičino
Prirodni uslovi
Naselje Njivičino se nalazi u istorijskoj oblasti Strumica. Naselje je položeno na južnim padinama Maleševskih planina, severno od Strumičkog polja. Nadmorska visina naselja je približno 650 metara.
Zemljina precesija
Opća precesija
Zemljina precesija dovodi do razlike između Sunčeve (tropske) i zvjezdane (sideričke) godine. Zvjezdana godina je vrijeme potrebno da Sunce na nebeskoj sferi prevali puni kut ili, drugim riječima, vrijeme obilaženja Zemlje oko Sunca s obzirom na neki zadani smjer u prostoru (npr. u odnosu na proljetnu točku). U Sunčevoj godini Sunce prevali nebeskom sferom kut koji je od punog kuta manji za iznos Zemljine precesije; kut od 360° - 50.25” Sunce prijeđe za vrijeme Sunčeve godine od 365.2422 dana, a kut od 360° za vrijeme zvjezdane godine. Zvjezdana godina je oko 20 minuta duža od Sunčeve godine.
Njivičino
Prirodni uslovi
Mesna klima je planinska zbog znatne nadmorske visine.
Zemljina precesija
Platonova godina
Iz iznosa opće precesije lako nađemo razdoblje vremena u kojemu Zemljina os obiđe precesijski stožac, a proljetna točka puni krug po nebeskom ekvatoru. Ako pomak u jednoj godini iznosi 50.25", tada za pomak od 360° treba 25 800 godina. To je Platonova godina. U tom razdoblju nebeski pol opiše kružnicu među zvijezdama. Stoga će današnju Sjevernjaču (α Malog medvjeda) zamjenjivati druge zvijezde. Prije 5000 godina zabilježena je kao Sjevernjača zvijezda Tuban (α Zmaja). Oko godine 14 000. kao Sjevernjača će služiti zvijezda Vega, iako sjevernom nebeskom polu neće prići bliže od 5°. Od vremena kada su astronomi imenovali zviježđa i ustanovili Zemljinu precesiju, proljetna se točka pomaknula iz zviježđa Ovna u zviježđe Riba, a tako su se u susjedno zviježđe pomaknule i ostale glavne točke ekliptike. Znakovi tih točaka ostali su međutim isti kao što su i bili. S pomakom proljetne točke povezana je najviše i promjena zvjezdanih rektascenzija, dok je promjena deklinacija mnogo manja.
Zakret perihela
Velika izduženost staze, s apsolutno najvećom brzinom putovanja od svih planeta, uzrok je jednom malom, relativističkom učinku prozvanom zakret perihela. Kada bi u okolini Sunca postojao samo Merkur, položaj velike osi njegove eliptične staze zakrenuo bi se u vlastitoj ravnini za kut 43,03" u 100 godina. Učinak je predvidio Albert Einstein razrađujući relativističku teoriju gravitacije. Očit razlog učinka je u promjeni mase planeta pri promjeni brzine. Kako se u perihelu planet giba mnogo brže nego u afelu, a brzina gibanja je ionako velika, javlja se relativistička promjena mase. Osnovna pretpostavka klasične fizike planeta bila je u stabilnosti njihovih masa. Ako se masa mijenja, tijelo se neće oko Sunca gibati u stalnoj elipsi, već će se elipsa zakretati, i tijelo će opisivati rozetu. Osim relativističkog zakreta, staza Merkura zakreće se i zbog poremećaja ostalih planeta, pa se smjer velike osi elipse zakrene još za oko 500" u 100 godina. Stvaran je zakret perihela jednak zbroju perturbacija i relativističkog učina. Točnost astronomskih motrenja porasla je toliko da je utvrđeno kako je teorija relativističkog učinka točna bar na 1%, ako ne i bolje.
Las Cuatas, Cortazar
Las Cuatas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Cortazar.
Zakret perihela
Merkurov zakret perihela
Prema Einsteinevoj Posebnoj teoriji relativnosti nijedno se djelovanje, odnosno signal, ne može prenositi brže od brzine svjetlosti, pa je stoga Newtonova teorija gravitacije u neskladu sa posebnom teorijom relativnosti. Prema Newtonovoj teoriji, planet u svom obilasku oko Sunca opisuje elipsu koja miruje u koordinatnom sustavu Sunca usmjerenom prema dalekim svemirskim objektima. Prema Općoj teoriji relativnosti, ta se elipsa polako okreće u svojoj ravnini. Točnije rečeno, planet zapravo opisuje krivulju poput rozete. To se očituje tako da se Suncu najbliža točka staze ili perihel, pomalo pomiče. Taj je pomak to veći što je planet bliži Suncu, i to se točnije može odrediti što je veći eskcentricitet elipse (omjer udaljenosti žarišta elipse od središta prema velikoj poluosi). Od Sunčevih planeta Merkur je najbliži Suncu i ima najveći iznos eskcentriciteta elipse 0.2056, za Veneru je 0.0068 a za Zemlju 0.0167. Stoga je pomicanje Merkurova perihela najveće i može se najtočnije odrediti. Prema Općoj teoriji relativnosti treba da iznosi 575 lučne sekunde u stoljeću (to je maleni kut pod kojim se vidi kovani novčić na udaljenosti od otprilike 100 metara).
Njivičino
Stanovništvo
Većinsko stanovništvo u naselju bili su etnički Makedonci, koji su se spontano iselili u veća naselja usled zabačenosti sela.
Las Cuatas, Cortazar
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1736 m.
Zakret perihela
Einsteinovo objašnjenje
Merkurov zakret perihela je prvi zabilježio Urbain Le Verrier sredinom 19. stoljeća, a prvi ju je matematički izrazio Albert Einstein u općoj teoriji relativnosti. Einstein je pokazao da za planet, kojoj je velika poluos elipse α (planetarna putanja), i ekscentricitet putanje e, a ophodno vrijeme T, onda je zakret perihela zbog to relativističkog učinka ε, za vrijeme jednog ophoda oko Sunca, u radijanima je:
Njivičino
Stanovništvo
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva bila je pravoslavlje.
Zakret perihela
Einsteinovo objašnjenje
gdje je: c - brzina svjetlosti. Kod Merkura, velika poluos elipse je oko 57.9 milijuna kilometara ili 57,9 · 109 m, ekscentricitet putanje je 0.206 i ophodno vrijeme je 87.97 dana, ili 7.6 106 sekundi. Osim toga, brzina svjetlosti je 3∙108 m/s, pa se Merkurov zakret perihela za vrijeme jednog ophoda ono Sunca može izračunati kao = 5.028 · 10−7 radijana, 2.88 · 10−5 ° ili 0.104". U 100 godina, Merkur napravi oko 415 ophoda ili obilazaka oko Sunca, pa Merkurov zakret perihela u 100 godina iznosi oko 43", što je gotovo točno izmjerenim podatcima kod mjerenja.
Zakret perihela Zemlje
S vremenom se mijenja i položaj Zemljine staze u ravnini gibanja, pa godišnji progradni zakret perihela (pomicanje u smjeru ophoda oko Sunca), potaknut utjecajem planeta i relativističkim učinkom, iznosi 11.63".
Milankovićevi ciklusi
Milutin Milanković je otkrio da su periodične promjene ekscentriciteta Zemljine putanje i nagiba Zemljine osi uzrok dugoročnih klimatskih promjena, to jest nastanka i nestanka ledenih doba, koji su nazvani Milankovićevi ciklusi. Ustanovio je osnovni period od približno 100 000 godina i sekundarne periode od približno 400 000 i 125 000 godina, u kojima zbog promjene ekscentriciteta Zemljine putanje nastaju značajne promjene primljene količine Sunčeva zračenja. Osim toga našao je i period promjene nagiba Zemljine osi od približno 41 000 godina, koji dovodi do smanjenja Sunčeva zračenja u višim zemljopisnim širinama.
El Órgano, Tierra Nueva
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1714 m.
Gorenje Grčevje
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 11 stanovnika.
Pecheré
Pecheré (Pecherais, Pecheray, Pesheri, Pešera), jedna od ranih skupina Alacalufa u središnjem predjelu Mageljanovog prolaza u Čileu (Isla Grande), koja je od Bougainvillea i drugih dobila ime Pecherais. Njihovo pravo ime nije poznato, a ovaj naziv dolazi po njihovom uzviku 'pecheray, pecheray! -Rana procjena brojnog stanja iznosila je oko 200 odraslih osoba. Nestali su ili apsorbirani.
Voltaire
Voltaire (pravo ime François-Marie Arouet; Pariz, 21. novembra 1694. – Pariz, 30. maja 1778.), francuski književnik, historičar i filozof.
Biografija
Voltaire je rođen 21. novembra 1694. godine. Pohađao je jezuitsku gimnaziju, počeo studirati pravo ali je uskoro napustio studij. Kao talentiran pisac epigrama, duhovit kozer i satiričar, od ranog doba je ušao u mondene pariške salone. U tom krugu, veselo i bezbrižno provodeći život, kod Voltairea se rano razvila težnja za nesputanim, slobodnim odnosima kao i skeptički pogled na svijet.
Zbog uvrijede regenta Filipa Orleanskog bačen je u tamnice Basteille, gdje je proveo godinu dana. U tamnici piše tragediju Oedipe, a već njena prva izvedba učinila ga je popularnim. Tada se već o njemu govorilo kao nasljedniku francuskih književnika Corneillaa i Racinea. U periodu od 1717. - 1726. godine u Parizu doživljava velike književne uspjehe. Slavljen je na dvorovima i među narodom kao prvi pjesnik Francuske, ali je zbog svađe s vitezom Rohanom (koji je naredio svojim lakejima da izbatinaju Voltairea) morao napustiti Francusku. Godine 1726. odlazi u Englesku gdje se upoznaje s filozofskim idejama Popea, Newtona, Lockea i Shaftesburyja. U Engleskoj se posebno oduševljava visokim mjestima koje tamo zauzimaju umjetnici, filozofi i učenjaci. Kasnije će u svakoj prilici isticati kako su u Engleskoj Locke i mnogi drugi obnašali značajne državne funkcije i uživali veliko poštovanje, dok su u Francuskoj pisci živjeli od bijedne milostinje koju su primali od kraljeva i dvorjanika, a filozofi su se gotovo stalno nalazili pod policijskom prismotrom. U to vrijeme napisao je i filozofsko djelo Letters philosophiques sur les Anglais koje je pariški sud proglasio skandaloznom knjigom koja sablažnjava, koja je u suprotnosti s religijom i s uvažavanjem vlasti, pa je naredio da bude spaljena.
U Engleskoj objavljuje ep La Henriade u kojem prikazuje vjerske ratove iz vremena francuskog kralja Henrika IV, a koji je istovremeno spjev protiv religijskog fanatizma. Godine 1733. piše duhovito-frivolni ep o Ivani Orleanskoj - La Pucelle pun malih erotičnih scena u kojima se ugrožava djevičanstvo glavne junakinje. Nakon što su spaljena Letters philosophiques sur les Anglais, boravak u Parizu mu je opet onemogućen i on odlazi u Cirey na imanje svoje prijateljice, duhovite i obrazovane markize de Chatelet. Boravak u Cireyu je najplodnije razdoblje Voltaireova stvaranja. Tu se desetak godina bavi historijskim, filozofskim i prirodnoznanstvenim studijama (Éléments de la philosophie de Newton; Traité de Métaphysique, Discours sur l'homme), piše svoje čuvene tragedije (Zaire, Alzire, Mérope, Mahomet), a dopisuje se i s Fridrikom Velikim.
Godine 1744. vraća se opet u Pariz gdje je imenovan dvorskim pjesnikom i historičarem Ljudevita XV. Obasipan milostima dvora i kurtizana piše libreto za operu La princesse de Navarre, koja mu je donijela veću slavu među aristokratijom nego njegova najbolja umjetnička djela, premda ju je sam nazvao sajamskom lakrdijom. Međutim, uskoro zbog svoje slobodoljubne i sarkastične prirodepada u nemilost, ovaj puta kraljeve ljubavnice i nekadašnje svoje zaštitnice markize de Pomapadour. Njoj su spletkalorši prepričali neke Voltaireove šale na njen račun i mora se ponovo seliti iz Pariza. Na poziv Fridrika Velikog odlazi u Potsdam, u dvorac Sans-Souci (u prijevodu: "Bez brige"), gdje susreće svoje zemljake, prosvjetitelje Maupertuisa i Lamettriea i gdje igra ulogu duhovnog savjetodavca Fridrika Velikog. Prisno prijateljstvo s kraljem-prosvjetiteljem, s kojim je često u šetnjama i večerama duhovito razgovarao ikoji je tražio da Voltaire ispravlja njegove spise, uskoro je ,međutim, ohladnjelo. Nakon Fridrikovih progona (u Frankfurtu je bio zatvoren oko mjesec dana) koje je Voltaire sarkastično nazvao tipičnim njemačkim gostoprimstvom, neko se vrijeme smiruje na imanju Ferney. Do tog vremena (Voltaire je napustio Potsdam 1753.) i neposredno nakon toga nastali su njegovi romani Zadig (1747.), Microméga (1752.) i Candide (1759.). U tom razdoblju piše pamflete i pisma, ogorčeno se bori protiv fanatizma Crkve i brani nevino osuđene (slučaj Calas). Svoje borbene antiklerikalne rasprave piše pod pseudonimima: rabin Akiba, Aleksej, arhiepiskop Novogorski, opat Basin i njegov rođak, Duhovnici pruskog kralja i sl.
Godine 1778. vraća se trijumfalno u Pariz, obasipan cvijećem i aklamacijama čitavog grada. Za vrijeme izvođenja njegove tragedije Iréne njegova je bista na otvorenoj bini ovjenčana lovorovim vijencem. Tri mjeseca kasnije, 30. maja, umire. Prvo je sahranjen potajno kako bi se izbjegle demonstracije, a 1791. godine revolucionari njegovo tijelo prenose u Panthéon. Voltaire se cinično rugao čitavoj Evropi, nadmoćnim kraljevima, svećenicima, filozofima koji su vjerovali da je ovaj svijet najbolji od svih mogućih svijetova, nadriliječnicima s titulama akademika, ali ne manje i sebi i svojim mladenačkim zanosima i bezumljima. Bio je strastveni protivnik Crkve, borac čiji je radikalni poklič Uništite bestidnicu! (Éerasez l'infâme!) snažno odjeknuo čitavim stoljećem. Voltaire je ,ipak, ostajući nedosljedni deist, smatrao kako su Bog i religija potrebni: "Kad Bog ne bi postojao, valjalo bi ga izmisliti". Voltaireova paradoksalna pozicija ogleda se i u ostatku njegova života i djela: mrzio je kraljeve i moćnike, a dobar dio života proveo je na dvorovima i bogatim apanažama; prezirao je plemiće i izrugivao se posjednicima, a kupovao je imanja diljem Francuske; borio se zajedno s enciklopedistima, a ostao je neprijatelj materijalizma.
Henry Mackenzie
thumb|right|Henry Mackenzie
Henry Mackenzie (august 1745 - 14.1. 1831) bio je škotski pisac. Poznat je po nadimku "Addison of the North" (Addison Sjevera). Njegovo najpoznatije djelo je The Man of Feeling, koje se smatra važnim u razvoju moderne forme romana.
Oliver Goldsmith
thumb|right|Oliver Goldsmith
Oliver Goldsmith (10.11. 1730 ili 1728 – 4.4. 1774) bio je irski pisac, pjesnik i ljekar poznat po svom romanuu The Vicar of Wakefield (1766), pastoralnoj pjesmi The Deserted Village (1770) (napisanoj u spomen svog brata) i kazališnim komadima The Good-natur'd Man (1768) i She Stoops to Conquer (1771, praizvedenoj 1773).
Keyes
Keyes (Key-yus, Keyuhues), pleme Alacalufan Indijanaca koje je u doba španjolske konkviste obitavalo u arhipelagu jušnog Čilea. Keyes ili Keyuhues bili su jezično i kulturno srodni Alacalufima, vješti kanuisti koji su živjeli od ribarenja i sakupljanja mekušaca uz obalu.
Beech Grove, Indiana
Bič Grouv je grad u američkoj saveznoj državi Indijana, smešten u Okrugu Merion, u neposrednoj blizini Indiananpolisa. Nastao je početkom 20. veka kao tzv. kompanijski grad, odnosno kao naselje za zaposlenike preduzeća Beech Grove Shops za održavanje železničke opreme. Poznat je i kao rodno mesto poznatog glumca Stivca Mekvina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 14.192, što je 688 (-4,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Guinzano, Pavia
Guinzano je naselje u Italiji u provinciji Pavia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1310 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 87 m.
That's All Right
That's All Right je američka pjesma, poznata prije svega kao prva singlica u karijeri Elvisa Presleya. Originalno ju je 1946. napisao i izvodio crni blues muzičar Arthur Crudup. Presley je svoju verziju snimio 1954. u Memphisu, odnosno studiju Sun, gdje je trebao snimiti pop verziju pjesme Blue Moon of Kentucky. 5. jula 1954. je u pauzi zajedno s muzičarima "iz štosa" počeo svirati That's All Right "malo bržim ritmom". Kada je to čuo producent Sam Phillips, odlučio je snimiti ploču. Ona je prvi put emitirana lokalnoj radio-stanici 7. jula, a 19. jula 1954. je službeno izdana u trgovinama, gdje je prodano 20.000 primjeraka. Rolling Stone u članku iz 2004. navodi kako je to bila prva rock and roll ploča.
1954. je snimljena i country verzija Martyja Robbinsa koja je sljedeće godine došla na country top-liste.
Gorenje Kamence
Gorenje Kamence je naselje u slovenskoj Općini Novom Mestu. Gorenje Kamence se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Jugoistočnoj Sloveniji.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 129 stanovnika.
El Rosario, Santiago Nacaltepec
El Rosario je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Nacaltepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1982 m.
Lecheyeles
Lecheyeles (sing. Lecheyel; isto Lechei) je pleme američkih Indijanaca porodice Alacalufan nastanjeno u domorodačko doba južno od skupine Cálenches, u južnom Čileu, oko 48º južne širine. Vjerojatno su srodni skupinama iz istog područja Taijatafes, Calenes (Calenches), Requinagueres i Huagheseneches. Spominje ih José García (1766-67). Kulturno srodni ostalim grupama Alacalufa.
La Catarina, Zirándaro
La Catarina je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Zirándaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 404 m.
New Salem, Illinois
Nju Sejlem je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 137, što je 1 (0,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Case Cozzo, Ravenna
Case Cozzo je naselje u Italiji u provinciji Ravenna, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 259 m.
Opština Etzatlán, Jalisco
Etzatlán je opština u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1374 m.
Acquaiolo, Bergamo
Acquaiolo je naselje u Italiji u provinciji Бергамо, u regiji Ломбардија.
Kendall Waston
Kendall Jamaal Waston Manley (San José, 1. siječnja 1988.) je kostarikanski nogometaš i reprezentativac koji igra na poziciji stopera, a trenutno je član kanadskog kluba Vancouver Whitecaps. Karijeru je započeo u Deportivo Saprissi, odakle je 2014. godine otišao u Kanadu; u međuvremeno je bio na nekoliko posudbi.
Acquaiolo, Bergamo
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 548 m.
Kendall Waston
Za reprezentaciju Kostarike debitirao je 2013. godine. Sudjelovao je na tri Gold Cupa, Copa Américi 2016. godine te na Svjetskom prvenstvu 2018. godine.
Esfuerzo Campesino Magisterial, Villaflores
Esfuerzo Campesino Magisterial je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 254 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 563 m.
NGC 110
NGC 110 je otvoreni skup u zviježđu Kasiopeji.
Laurence Sterne
thumb|Laurence Sterne, [[Joshua Reynolds, 1760]] Laurence Sterne (24.11. 1713 – 18.3. 1768) bio je engleski pisac i anglikanski svećenik irskog porijekla. Najpoznatiji je po romanima The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman i A Sentimental Journey Through France and Italy; također je poznat po tiskanim propovijedima, memoarima i bavljenju lokalnom politikom. Sterne je umro Londonu nakon višegodišnje borbe s tuberkulozom.
Jargulica
Jargulica je naselje u Republici Makedoniji, u jugoistočnom delu države. Jargulica je naselje u okviru opštine Radovište.
Prirodni uslovi
Jargulica je smeštena u jugoistočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Radovišta, naselje je udaljeno 13 kilometara južno.
Naselje Jargulica se nalazi u istorijskoj oblasti Strumica. Naselje je položeno u središnjem delu Radoviškog polja, koje tvori Stara reka. Severno od sela uzdiže se planina Plačkovica. Nadmorska visina naselja je približno 330 metara.
Mesna klima je blaži oblik kontinentalne zbog blizine Egeja (žarka leta).
Stanovništvo
Jargulica je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 818 stanovnika.
Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci. Do početka 20. veka polovinu stanovništva činili su Turci, koji su se spontano iselili u maticu.
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
33
thumb|Razapinjanje Krista
Godina 33.(XXXIII) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Ocele i Sule ili, rjeđe, '''godina 786. Ab urbe condita'''. Oznaka "33." za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavna metoda za imenovanje godina.
Neolitska nalazišta na području Tuzle
mini|desno|Rekonstrukcija neolitskog naselja u Tuzli Neolitska nalazišta na području Tuzle od velikog su značaja za proučavanje razvoja Starčevačke kulture, njenog širenja, kao i odnosa sa zajednicama jadranske oblasti iz vremena starijeg neolita. Osim toga, na primjeru nalazima bogatog i dugotrajnog naseljavanja u Gornjoj Tuzli mogu se izvući zaključci o važnosti koje su naslage soli i slani izvori imali već od perioda srednjeg neolita i ranoneolitskim kolonistima omogućili naseljavanje centralno-balkanskog prostora u tolikom obimu.
Jedino registrovano izvorište soli najverovatnije je i razlog aglomeracije starčevačkih nalazišta u SlavonijaSlavoniji, gdje je plodno, aluvijalno zemljište s jedne strane i blizina izvorišta soli bila izvanredna kombinacija za razvoj neolitskih zajednica u ovoj oblasti. Za stanovnike Obre I u dolini Bosne udaljenost je oko 7 dana, pa je Tuzla i za njih bila siguran izvor.
Ovakva mjesta, kakvo je bilo i naselje u Gornjoj Tuzli, bila su idealna za stočarstvo, konzerviranje mesnih i mlečnih proizvoda te time i mjesta sa velikim kapacitetima za uspešnu trgovinu, što se može i videti po bogatstvu nalaza u Gornjoj Tuzli. Osim kontakta sa susjednim neolitskim grupama u naseljima kod Tuzle vidi se i uticaj grupa sa obala Egejskog mora, Makedonije, Rumunije i Mađarske.
Dobar dio posuda su dospjele sa strane, što je posljedica ustaljenih razmjena sa zajednicama koje su zavisile od ovog izvorišta soli.
Lokalitet Gornja Tuzla
Ovo značajno naselje starčevačke i vinčanske kulture smješteno je na obroncima planine Majevice. Ono se prostire uz tok rječice Jale i do obronaka brda Hum. Prema površinskim nalazima praistorijsko naselje pokrivalo je impozantnu površinu od 12-15 hektara. Iskopavanja su obavljena pod rukovodstvom Borivoja Čovića od 1955 do 1958. godine.
Starčevačka kultura
Konstatovan je moćan kulturni sloj od preko 5 m. Za period Starčevačke kulture značajan je stratum VI (5,45-4,9 m) koji leži neposredno iznad zdravice. U ovom sloju sreću se slijedeći oblici keramike: jednostavni loptasti lonci sa više ili manje razgrnutim obodom, lonci sa naglašenim prelazom iz ramena u trbuh kao i poluloptaste posude, većih dimenzija. Gruba keramika najčešće sadrži organske primjese, kao što je to pljeva ‘ponekad i u veoma velikoj količini’. Najčešći način ukrašavanja grube keramike je barbotin tehnika (namjerno ogrubljivanje površine posude nanošenjem dodatnog sloja), urađena u motivu starčevačkih kanelura ili cik-cak motiva. Klasa slikane keramike je zastupljena sa oko 20% u odnosu na ukupni broj fragmenata što je izuzetno visok procenat. Motiv je isključivo pravolinijski. Dominiraju geometrijski motivi: trouglovi, trake, mreža i cik-cak linije. Analizom C14 nalazi pripadaju vremenu 6640 – 5475. godine p.n.e. Naselje u Gornjoj Tuzli je do sada najstarije otkriveno neolitsko naselje u Bosni i Hercegovini.
Autohtonost keramike se ogleda u ornamentima mrke boje, za razliku od centralnog područja gdje je u upotrebi bijela boja. Posebnost je i izrada sudova sa šiljatim dno, koje su upravo služile za čuvanje i transport soli, i plitkih sudova sa valovitim obodom za isoljavanje.
Po malom broju životinjskih kostiju smatra se da je Starčevački period vrijeme pripitomljavanja domaćih životinja.
Konstatovan je i dio većeg ognjišta, izvan kuća, tri puta obnavljanog. U njega je uzidan veliki keramički sud
Vinčanska kultura
Stratumi V-II u cjelini pripadaju vinčanskoj kulturnoj grupi, pri čemu dva starija stratuma (V i IV) odgovaraju njenoj tordoškoj, a dva mlada (III i II) pločničkoj fazi. Za stratume III i II veoma su značajni nalazi većeg broja sitnih predmeta izrađenih od bakra, te brojne grudice bakarnog oksida, tragova lijevanja i prerade bakra.
Po velikom broju životinjskih kostiju, stočarstvo je bilo glavan privredna grana.
Donja Tuzla
Smješteno je u starom centru Tuzle (stari trg sa okolinom). Nije sistematski istraživano, već je poznato zahvaljujući materijalu prikupljenom prilikom građevinskih radova. Koliko se na osnovu raspoloživog materijala može suditi, naselje odgovara vremenu mlađe vinčanske kulture (Vinča - Pločnik), mada nije isključeno i postojanje starijih slojeva.
Varoš
Ovo je nalazište sa isključivim nalazima iz perioda Vinčanske kulture. Debljina sloja je 4 metra, sa 4 stratuma. Jedina razlika u nalazima je što se ovdje posude sa šiljatim nogama javljaju tek u kasnoj fazi (stratum II).
Donja Mahala na obali Save kod Orašja i Donji Klakar zapadnije od Donje Mahale su po nalazima vezana za slična naselja na lijevoj obali Save, u Slavoniji.
Millersburg, Oregon
Milersburg je grad u američkoj saveznoj državi Oregon.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.329, što je 678 (104,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Creney-près-Troyes
Krene pre Troa je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Ob koja pripada prefekturi Troa.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1421 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 90 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 15,76 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 118 metara.
Amalteja (mjesec)
Orbite Amajteje i Tebe se nalaze unutar jupiterovog Gossamer prstena, zbog čega se sumnja da bi mogli biti izvor materijala za prsten.
Amalteja je najcrveniji objekt u Sunčevu sustavu. Za crvenu boju površine se krive vulkani na satelitu Io koji izbacuju sumpor u svemir. Kao i Io, Amalteja zrači više topline nego je prima od Sunca, pretpostavlja se usljed električnih struja induciranih jupiterovim magnetskim poljem i/ili od naprezanje usljed plimnih sila.
Amalteja ima vrlo malu gustoću: 0.99 ± 0.25 g/cm³ (gustoća vode je 1 g/cm³). Vjeruje se da je Amalteja nekoliko puta razorena udarom, te da se danas sastoji od krhotina između kojih su šupljine. Ovako mala gustoća govori da su čak i pojedine krhotine manje gustoće od kameno-metalnog Ioa, prvog vanjskog susjeda Amalteje.
Prema teorij o nastanku Jupiterovog sustava koja je prevladavala prije mjerenja gustoće Amalteje, Amalteja je trebala biti gušća i od Ioa, pa su ovi rezultati prilično iznenadili znanstvenike.
Amalteju je otkrio astronom Bernard, 9. rujna. 1892. godine s opservatorija Lick.
Letjelica Galileo izvela je 5. studenog 2002. svoj posljednji zadatak prije obrušavanja na Jupiter 21. rujna 2003. - posjet Amalteji. Promjena putanje Galilea usljed gravitacije Amalteje iskorištena je za procjenu mase, a time i gustoće ovog satelita (volumen je procijenjen iz starijih fotografija).
Enoo
Enoo /vlastiti naziv ,/ jedno od ranih plemena porodice Alacalufan koje je u 16. stoljeću živjelo na otocima tada nazivanim Penguin (St. Martha i St. Magdalen Islands), blizu otoka Elizabeth, gdje su masakrirani 1599. godine. Spominje ih Oliver Van Noort (1589), navodeći uz još četiri plemena od kojih je jedno (peto) bilo divovskog rasta, (Tiremenen), a ostala četiri niskog, i to Enoo, Kemenites, Karaike i Kenneka.
Opština Ciobanu, Constanța
Ciobanu je opština u Rumuniji u okrugu Konstanca.
Markvippach
Markvipah je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 55 opštinskih središta okruga Zemerda. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 563 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16068036.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Zemerda Markvipah se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Zemerda. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 172 metra. Površina opštine iznosi 9,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 563 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 61 stanovnika/km².
Huemul
Huemul.- Jedna od lokalnih skupinma Alacalufa (porodica Alacalufan) na zapadu Brunswicka, možda srodni sa Pecheré Indijancima u području Kanala Beagle (Mageljanov prolaz) u Čileu. Ime huemul dao im je Robert Fitz-Roy (1839), po čileanskim srndačima Hippocamelus bisulcus, od kojih su oni posjedovali kako kaže 'mnogo koža'. Robert Fitz-Roy Huemule smatra identičnim skupini Pecheré koje Bougainville naziva Pécherais. Julio Jueves (2004), razlikuje 4 tipa tamošnjih Indijanaca koje naziva Aliculip, Pecheray, Huemul i Chonos. U Fitz-Royevo doba bilo ih je (po njegovim podacima) stotinjak. Kultura im je tipična kanu-kulturi Alacaluf Indijanaca.
NGC 111
NGC 111 je jedan još nepotvrđen i neutvrđen objekt u zviježđu Kitu. Otkrio ga je 1886. američki astronom Francis Preserved Leavenworth na koordinatama rektascenzije 26 min i 38,4 s i deklinacije -2° 37′ 30".
Astronomi koji su poslije promatrali taj položaj nisu uočili taj objekt.
Los Llanitos, Jesús María
Los Llanitos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Jesús María.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 81 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2108 m.
Fudbalska ili nogometna reprezentacija Hrvatske
Hrvatska nogometna reprezentacija predstavlja Hrvatsku na međunarodnim nogometnim ili fudbalskim natjecanjima. Vodi ju Hrvatski nogometni savez (HNS) kao vodeće tijelo hrvatskog nogometa. Članstvo u FIFA-i su dobile kratkovječna reprezentacija Banovine Hrvatske, a kasnije Nezavisne Države Hrvatske od 1940. do 1944., koja je rasformirana 1945. nakon što je Hrvatska postala državotvorna republika unutar druge Jugoslavije. Stoga su do 1991. hrvatski nogometaši nastupali za jugoslavensku reprezentaciju. Ipak, reprezentacija Hrvatske odigrala je i jednu utakmicu u okviru Jugoslavije, 12. rujna 1956. godine u Zagrebu protiv reprezentacije Indonezije na inzistiranje prvog indonezijskog predsjednika Sukarna.
Moderna hrvatska reprezentacija je oformljena 1990. godine uslijed nastajanja demokratske Hrvatske, a iako je iste godine odigrala službenu utakmicu s američkom reprezentacijom, u FIFA-u je primljena tek 1992., a u UEFA-u 1993. Prvo veliko natjecanje na koje se plasirala hrvatska reprezentacija je bilo Europsko prvenstvo u Engleskoj 1996., gdje je došla do četvrtfinala. Dvije godine poslije, na Svjetskom prvenstvu u Francuskoj 1998., dolazi do svojeg prvog odličja, i to brončane medalje pod vodstvom izbornika Miroslava "Ćire" Blaževića. Dvadeset godina kasnije, na Svjetskom prvenstvu u Rusiji 2018. godine, nova "zlatna generacija" pod vodstvom Zlatka Dalića dolazi do svog drugog odličja, srebrne medalje, ne izgubivši ni jednu utakmicu turnira prije finala.
Hrvatska reprezentacija većinom igra na stadionu Maksimir u Zagrebu, a igrali su i na Poljudu u Splitu, na Kantridi u Rijeci, i Gradskom vrtu u Osijeku. Uz reprezentaciju se veže nadimak Vatreni.
Dobitnici su FIFA-ine nagrade Mover of the Year 1994. i 1998., što ih čini jedinom reprezentacijom pored Kolumbije koja je tu nagradu dobila više nego jednom. Po dolasku u FIFA-ino članstvo, na FIFA-inoj ljestvici su bili na 125. mjestu, da bi nakon Svjetskog prvenstva 1998. završili na 3. mjestu, što je bila najveća promjena u povijesti FIFA-e.
Prije nezavisnosti
Nogomet su u Hrvatsku doveli engleski državljani koji su radili na industrijskim projektima u Rijeci i Županji 1873.. Do 1907. su se pojavili prvi hrvatski nogometni klubovi, te su pravila modernog nogometa prevedena i objavljena. Prije dobivanja nezavisnosti, hrvatski su nogometaši igrali u sklopu Kraljevine Jugoslavije (1919. - 1939.) i SFR Jugoslavije (1945. - 1991.), iako su u nekoliko navrata ekipe sastavljene od etničkih Hrvata igrale neslužbene utakmice.
Godine 1940., Jozo Jakopić je vodio reprezentaciju kratkovječne Banovine Hrvatske (koja je bila u sastavu Kraljevine Jugoslavije) u četiri prijateljske utakmice protiv Švicarske i Mađarske. Nakon okupacije sila Osovine 1941., Hrvatski nogometni savez je nakratko oformljen i primljen u FIFA-u iste godine. Reprezentaciju Nezavisne Države Hrvatske je vodio Rudolf Hitrec, i to na 15 utakmica, od čega 14 nakon primitka u članstvo FIFA-e. Prva službena utakmica priznata od FIFA-e je bila protiv Slovačke 8. rujna 1941. u Bratislavi s rezultatom 1:1. Nakon što je Nezavisna Država Hrvatska prestala postojati 1945., SR Hrvatska je bila dio druge Jugoslavije i nije imala svoj nogometni savez.
Od 1950. do 1956., nastupale su kratkotrajne, neslužbene hrvatske reprezentacije - protiv Indonezije i jugoslavenskog sastava koji je nastupao u ime Srbije. Jugoslavenska reprezentacija je na Olimpijadi 1956. imala i hrvatske igrače, kao i na svim drugim međunarodnim natjecanjima do 1991.
Službeni početak
Posljednja utakmica u kojoj je u sastavu jugoslavenske reprezentacije nastupio značajan broj hrvatskih igrača je bila protiv Farskih otoka, 16. svibnja 1991. nedugo prije hrvatskog referenduma o nezavisnosti. Neslužbena hrvatska reprezentacija je prije toga odigrala svoju prvu utakmicu 17. listopada 1990. na Maksimiru u Zagrebu, i to protiv Sjedinjenih Američkih Država, i koju je Hrvatska pobijedila 2:1. To je bila prva od tri utakmice pod vodstvom izbornika Dražana Jerkovića - druga je bila protiv Rumunjske u prosincu 1990., a treća protiv Slovenije u lipnju 1991. godine.
FIFA je ponovno priznala Hrvatski nogometni savez 3. srpnja 1992., te je hrvatska reprezentacija igrala svoje prve službene utakmice protiv Australije u Melbourneu, Adelaideu i Sydneyju u sklopu turneje prijateljskih utakmica pod vodstvom izbornika Stanka "Špace" Poklepovića, koji je u isto vrijeme bio trener splitskog Hajduka. U travnju 1993., izborničko mjesto preuzima Vlatko Marković, a u lipnju iste godine UEFA priznaje HNS, što je ipak bilo prekasno za pridruživanje Hrvatske u kvalifikacijski proces za Svjetsko prvenstvo u SAD-u 1994., koji je već bio počeo godinu dana ranije. Marković je vodio reprezentaciju samo u jednoj utakmici, i to u domaćoj pobjedi protiv Ukrajine u lipnju 1993., da bi bio otpušten u veljači 1994.. U ožujku iste godine je kao izbornik imenovan Miroslav "Ćiro" Blažević dok je Hrvatska bila na početnom 125. mjestu FIFA-ine ljestvice, jer FIFA nije priznavala rezultate hrvatske reprezentacije prije tog trenutka.
Blažević i "zlatna generacija" (1994. - 1999.)
Blažević je vodio Hrvatsku kroz kvalifikacije za Europsko prvenstvo u Engleskoj 1996., pritom i u prvoj službenoj hrvatskoj pobjedi koja je bila protiv Estonije 4. rujna 1994. s rezultatom 2:0. Za vrijeme istih kvalifikacija, Hrvatska je zabilježila i prvi službeni poraz protiv Ukrajine 11. lipnja 1995. s rezultatom 1:0, u gostima. Unatoč tome, Hrvatska se kvalificirala za Europsko prvenstvo kao prva u skupini, čime je zaslužila svoju prvu FIFA-inu Mover of the Year nagradu, jer su skočili na 62. mjesto FIFA-ine ljestvice.
Unatoč ispadanju iz četvrtfinala 1996., Blažević je ostao na izborničkoj klupi i vodio Hrvatsku kroz kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u Francuskoj 1998., a plasirala se nakon utakmica doigravanja s Ukrajinom. Na samom prvenstvu, Hrvatska je pobijedila Jamajku i Japan ali izgubila od Argentine. Prošavši dalje, pobijedila je Rumunjsku u osmini finala. U utakmici protiv Njemačke, Hrvatska je pobijedila s 3:0 golovima Roberta Jarnija, Gorana Vlaovića i Davora Šukera, sve nakon isključenja Christiana Wörnsa. U polufinalu su igrali utakmicu s Francuskom, domaćinom prvenstva, ali nakon vodstva u drugom poluvremenu, Hrvatska je izgubila 1:2 zbog golova Liliana Thurama, kojem su to bili jedini golovi za reprezentaciju u karijeri. U utakmici za treće mjesto, Hrvatska je pobijedila Nizozemsku s 2:1 i tako osvojila brončanu medalju, što im je bilo prvo odličje. Taj je sastav prozvan "zlatnom generacijom", a Davor Šuker je za svojih 6 golova na turniru osvojio i Zlatnu kopačku. Značajan dio sastava (Jarni, Štimac, Boban, Prosinečki i Šuker) je prethodno osvojio zlatno odličje s jugoslavenskom U-20 reprezentacijom na Svjetskom juniorskom prvenstvu u Čileu 1987.
Unatoč dotadašnjim uspjesima, Hrvatska se nije uspjela kvalificirati na Europsko prvenstvo u Belgiji i Nizozemskoj 2000., jer je završila na trećem mjestu u skupini u kojoj su prošle Jugoslavija i Republika Irska. Oba okršaja protiv Jugoslavije su završila remijem, što je spriječilo kvalifikaciju Hrvatske.
Ere Jozića i Barića (2000. - 2004.)
Blažević je ostao na hrvatskoj izborničkoj klupi unatoč neuspjehu u kvalifikacijama za Europsko prvenstvo 2000., ali ju je napustio u listopadu 2000. nakon remija s Belgijom i Škotskom u kvalifikacijama za Svjetsko prvenstvo u Južnoj Koreji i Japanu 2002. Na tom mjestu ga je naslijedio Mirko Jozić, koji je prethodno osvojio zlatnu medalju s jugoslavenskom U-20 reprezentacijom na Svjetskom juniorskom prvenstvu 1987.. Iako su se mnogi igrači iz "zlatne generacije" oprostili od reprezentativne karijere, Hrvatska je u ostatku kvalifikacija bila neporažena. Samo Svjetsko prvenstvo 2002. Hrvatska je otvorila porazom 0:1 od Meksika, da bi nastavila iznenađujućom pobjedom nad Italijom s 2:1, i porazom 1:0 od Ekvadora, čime su ispali sa Svjetskog prvenstva. Jozić napušta reprezentaciju, a u srpnju 2002. ga mijenja hrvatsko-austrijski trener Otto Barić, koji je time postao prvi hrvatski izbornik rođen izvan Balkana.
Za vrijeme Barićevog vodstva, preostali članovi "zlatne generacije" su mahom zamijenjeni mlađim igračima. Hrvatska se kvalificirala na Europsko prvenstvo u Portugalu 2004. nakon doigravanja sa Slovenijom, s ukupnim rezultatom 2:1 nakon odlučujućeg gola Dade Prše u uzvratnoj utakmici. Na samom Europskom prvenstvu, Hrvatska je odigrala 0:0 sa Švicarskom, 2:2 s dotadašnjim europskim prvacima Francuskom, i izgubila 2:4 protiv Engleske. Barićev ugovor je baš istjecao u lipnju 2004., te nije obnovljen nakon neuspjeha na prvenstvu.