cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barberino di Mugello
Historija
Po tradiciji na tom terenu je za antike živjelo ligursko pleme Magelli, koji su se tamo naselili prije invazije Etruraca, ali se pretpostavlja da su pored Magella i neka druga plemena živjela u tom kraju.
Svemir (kosmologija)
Ne postoji definitivna granica koja ukazuje na to gde počinje svemir. Međutim, Karmanova linija, na visini od 100 km iznad nivoa mora, se konvencionalno koristi kao početak svemira u svemirskim ugovorima i radi održavanja zapisa o vazdušno-kosmičkom prostoru. Okvir internacionalnog svemirskog zakona je uspostavljen Ugovorom o svemiru, koji su sastavile Ujedinjene nacije 1967. godine. Ovaj ugovor isključuje mogućnost bilo kakvih potencijalnih ideja o nacionalnom suverenitetu i dozvoljava svim državama da slobodno istražuju svemir. Godine 1979. su potpisivanjem Mesečevog ugovora sve površine objekata kao što su planete kao i orbitalni prostor oko tih tela, stavljene pod jurisdikciju internacionalnog komiteta. Uprkos sastavljanju rezolucija Ujedinjenih Nacija o mirnom korišćenju svemira, već su ispitana anti-satelitska oružja u području Zemljine orbite.
Barberino di Mugello
Historija
Selo Barberino di Mugello nastalo je tek u srednjem vijeku, nakon izgradnje ceste prema Bologni preko prijevoja Futa, kad je taj kraj dobio na ekonomskom značaju. thumb|left|240px| [[Medici|Medičejska vila Cafaggiolo]] Ime je dobilo po grbu familije Cattani di Combiate, koji predstavlja čovjeka sa tri brade. Cattanijima se pripisuje i izgradnja zamka Barberino u 11. vijeku. Zenit Barberina bio je 15. vijek, doba vladavine Medicia, koji su u Barberinu izgradili vilu Cafaggiolo, jednu od najljepših u Toskani, koju je familija koristila za ladanje.
Krajem 20. vijeka formirano je akumulaciono jezero Bilancino, sa ciljem da regulira poplave rijeka Sieve i Arno, a i za vodovod Firence. Projekt brane datira još iz 1950-ih, ali je izgradnja započela tek 1980-ih i otegla se do 1996., ali je jezero otvoreno za javnost tek 1999.
Danas se polažu velike nade da bi to jezero i okolne planine mogle pomoći turizmu.
Pobratimski gradovi
Barberino di Mugello ima ugovore o pobratimstvu sa slijedećim gradovima ;
Svemir (kosmologija)
Ljudi su započeli fizičko istraživanje svemira tokom 20. veka pojavom visokoletećih balona, što je kasnije bilo ispraćeno i slanjem raketa u svemir sa ljudskom posadom. Zemljinu orbitu je prvi posetio Jurij Gagarin iz Sovjetskog Saveza 1961. godine, i od tada pa do sada su svemirske letelice bez posade posetile sve poznate planete Sunčevog sistema. Zbog visoke cene odlaska u svemir, svemirske letelice sa posadom su svoje posete ograničile na niski deo Zemljine orbite i Mesec. U avgustu 2012. godine, Vojadžer 1 je bila prva letelica koja je ušla u međuzvezdani prostor.
Svemir predstavlja sredinu koja je čovečanstvu veliki izazov za istraživanje zbog vakuuma i radijacije. Nulta gravitacija ima negativan uticaj na ljudsku psihu, te izaziva kako atrofiju mišića, tako i gubitak kostiju. Pored pronalaženja rešenja za ove zdravstvene i probleme životne sredine, ljudi će takođe morati da pronađu način kako bi značajno smanjili cenu odlaska u svemir, ako bi želeli da postanu civilizacija koja nije ograničena svemirom.
Kosmos-1440
Kosmos-1440 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-1440 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 10. februara 1983. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 2500 kilograma. Kosmos-1440 je bio osmatrački satelit.
Svemir (kosmologija)
Otkriće
U drevnoj Kini su postojale razne mislilačke škole koje su se bavile prirodom neba, među kojima su se neke zalagale za ideje koje su dosta slične današnjim shvatanjima svemira. U 2. veku, astronom Džang Heng je bio ubeđen da je svemir bezgraničan, i da se prostire daleko izvan mehanizma koji je održavao Sunce i zvezde. Preživele knjige Ksuang je škole govore da su nebela bila bezgranična, "prazna, i nemaju nikakve supstance u sebi". Takođe, "Sunce, Mesec i prateće zvezde lebde u praznom prostoru, da li krećući se ili stojeći".
Italijanski naučnik Galileo Galilej je znao da vazduh ima masu i da stoga podleže gravitaciji. Godine 1640. je demonstrirao da se jedna uspostavljena sila oduprela formiranju vakuuma. Međutim, tek će njegov učenik Evanđelista Toričeli napravio aparat koji je proizveo vakuum 1643. godine. Ovaj eksperiment je rezultirao prvim barometrom sa živom, te je napravio naučnu senzaciju u Evropi. Francuski matematičar Blez Paskal je smatrao da ako je stub žive podržan od strane vazduha, onda bi stub bio kraći na većoj visini, gde je vazdušni pritisak niži. Godine 1648. je njegov zet, Florin Perije, ponovio eksperiment na planini Pui de Dom u centralnoj Francuskoj, te je otkrio da je stub bio kraći za tri inča. Ovo umanjenje u pritisku je kasnije dalje prikazano nošenjem polu-punog balona uz planinu i posmatranjem njegovog postepenog naduvavanja, a zatim i postepenog izduvavanja po silasku.
mini|left|Originalna Magdeburgova atmosfera (dole levo) korišćena radi demonstracije Oto von Gerikove vakuumske pumpe (desno)|alt=Stakleni izlog drži mehanički uređaj sa držačem, uz dve metalne hemisfere da bi vukle konopce Godine 1650. je nemački naučnik Oto fon Gerik konstruisao prvu vakuumsku pumpu: uređaj koji je mogao dalje da opovrgne princip horror vacui. On je tačno primetio da atmosfera Zemlje okružuje planetu kao oklop, sa gustinom koja se postepeno smanjuje sa visinom. Zaključio je da mora da postoji vakuum između Zemlje i Meseca.
Koncept univerzuma ispunjenog etrom je ostao u modi među nekim naučnicima sve do početka 20. veka. Ovaj oblik etra je viđen kao medij kroz koji bi većina svetlosti mogla da se raširi. Godine 1887. je putem Majkelson-Morlijevog eksperimenta pokušano da se otkrije kretnja Zemlje putem posmatranja promena u brzini svetlosti, koja zavisi od smera kretanja planete. Međutim, nula rezultat je pokazao da postoji neka greška u konceptu. Tada je ideja o etru napuštena, te je zamenjena specijalnom teorijom relativiteta Alberta Ajnštajna, kojom se tvrdi da je brzina svetlosti u vakuumu fiksna konstanta, nezavisna u odnosu na pretnju posmatrača ili referentnog okvira.
Prvi profesionalni astronom koji je podržao koncept beskonačnog univerzuma je bio englez Tomas Digz 1576. godine. Ali, skala univerzuma je ostala nepoznata sve do prvog uspešnog merenja udaljenosti obližnje zvezde 1838. godine od strane nemačkog astronoma Fridriha Besela. On je pokazao da je zvezda 61 Signi imala paralaksu od samo 0.31 arksekundi (u poređenju sa savremenom vrednošću od 0.287″). Ovo odgovara udaljenosti od preko 10 svetlosnih godina. Udaljenost od Andromedine galaksije je utvrđena 1923. godine od strane američkog astronoma Edvina Habla merenjem svetlosti cefeide u toj galaksiji, što je nova tehnika koju je otkrila Henrijeta Levit. Ovim je utvrđeno da se Andromedina galaksija nalazi izvan Mlečnog puta.
Najranija poznata procena temperature svemira je načinjena od strane švajcarskog fizičara Čarlsa Edvarda Gijoma 1896. godine. Koristeći procenjenu radijaciju pozadinskih zvezda, zaključio je da svemir mora biti zagrejan do temperature od 5–6 kalvina. Britanski fizičar Artur Edington je napravio slične proračune da bi izveo temperaturu od 3.18° 1926. godine. Godine 1933. je nemački fizičar Erik Regener je koristio totalnu izmerenu energiju kosmičkih zraka da bi procenio međugalaktičku temperaturu koja iznosi 2.8 kalvina.
Savremeni koncept svemira se zasniva na teoriji velikog praska, koja je prvi put pomenuta 1931. godine od strane belgijskog fizičara Žorža Lemetra. Ova teorija tvrdi da je vidljivi svemir nastao iz veoma kompaktnog oblika koji je od tada bio subjekat stalne ekspanzije. Spoljašnja energija koja se ispuštala tokom prvobitne ekspanzije se stabilno smaljivala u gustini, što je odvelo do toga da su 1948. godine američki fizičari Ralf Alfer i Robert Herman predvideli da temperatura svemira iznosi 5 kalvina.
Termin svemir je prvi put korišćen 1842. godine od strane engleske pesnikinje Ledi Emelin Stjuart-Vortli u njenoj pesmi "Devojka iz Moskve". Izraz svemir je prvi put iskoristio kao astronomski termin Aleksandar fon Humbolt 1845. godine. Kasnije je popularizovan u pismima i delima Herberta Džordža Velsa 1901. godine.
Formiranje i stanje
desno|350px|mini|Ovo je umetnički koncept metričkog širenja svemira, pri čemu je zapremina univerzuma predstavljena u svakom vremenskom intervalu cirkularnim odeljcima. Levo je prikazana ubrzana inflacija od prvobitnog stanja, praćena daljim prikazom stabilne ekspanzije sve do današnjeg dana, prikazanoj desno.
Prema teoriji Velikog praska, univerzum je nastao iz jednog vrlo toplog i gustog stanja pre oko 13.8 milijardi godina, te je ubrzano počeo da se širi. Oko 380,000 godina kasnije se univerzum ohladio dovoljno da bi dozvolio elektronima i protonima da se spoje i formiraju hidrogen, i to je takozvana epoha rekombinacije. Kada se ovo dogodilo, materija i energija su se odvojile, i time dozvolile fotonima da slobodno putuju svemirom. Materija koja je ostala nakon prvobitne ekspanzije je od tada podvrgnuta gravitacionom kolapsu da bi od nje bile stvorene zvezde, galaksije i drugi astronomski objekti, ostavivši za sobom duboki vakuum koji formira ono što mi danas nazivamo svemirom. Kako svetlost ima konačnu brzinu, ova teorija takođe i ograničava veličinu direktno vidljivog univerzuma. Ovo ostavlja otvoreno pitanje o tome da li je univerzum ograničen ili neograničen.
Današnji oblik univerzuma je utvrđen iz merenja kosmičkog pozadinskog zračenja koristeći se satelitima. Ove opservacije ukazuju na to da je vidljivi univerzum ravan, što znači da će fotoni na paralelnim putanjama u jednom trenutku ostati paralelni dok putuju kroz svemir, sve do granice vidljivog univerzuma, osim pod uticajem lokalne gravitacije. Ravni univerzum, zajedno sa izmerenom masom gustine univerzuma i ubrzanom ekspanzijom univerzuma ukazuju na to da svemir ima energiju vakuuma koja nije ravna nuli, i koja se naziva tamna energija.
Prema procenama, prosečna gustina energije univerzuma je ekvivalentna iznosu od 5.9 protona po kubnom metru, uključujući i tamnu materiju, tamnu energiju i barionsku materiju (obična materija sačinjena od atoma). Atomi zauzimaju samo 4.6% totalne gustine energije, ili gustine jednog protona po četiri kubna metra. Gustina univerzuma, međutim, definitivno nije uniformisana; varira od relativno visoke gustine u galaksijama, uključujući i vrlo visoku gustinu u strukturama u okviru galaksija, kao što su planete, zvezde, i crne rupe, do uslova u potpunim prazninama koji imaju mnogo manju gustinu, bar što se tiče vidljive materije. Suprotno od materije i tamne materije, tamna energija nije koncentrisana u galaksijama: iako tamna energija može biti odgovorna za većinu masivne energije u univerzumu, uticaj tamne energije iznosi 5 redova veličine manje u odnosu na materiju i tamnu materiju Mlečnog Puta.
Sredina
desmo|mini|Deo slike Habl ultra-dubokog polja koji prikazuje tipični deo svemira koji sadrži galaksije koje smanjuje duboki vakuum. Uzevši u obzir finitnu brzinu svetlosti, ovaj pogled prikazuje poslednjih 3 milijardi godina istorije svemira.|alt=Crna pozadina sa svetlosnim oblicima različitih veličina nasumično razbacanih. Uglavnom su bele, crvene ili plave nijanse. Svemir je najbliži prirodni primer savršenog vakuuma. U njemu nema trenja, što dozvoljava zvezdama, planetama i mesecima da se slobodno kreću kroz svoje idealne orbite. Međutim, čak i duboki vakuum međugalaktičkog svemira nije lišen materije, i sadrži par vodonikovih atoma po kubnom metru. U poređenju sa tim, vazduh koji mi udišemo sadrži oko 1025 molekula po kubnom metru. Mala gustina materije u svemiru znači da elektromagnetska radijacija može da putuje velikim udaljenostima bez da bude rasuta: srednja slobodna staza fotona u međugalaktičkom prostoru iznosi oko 1023 kilometara, ili 10 milijardi svetlosnih godina. Uprkos tome, izumiranje, koju čine apsorpcija i rasipanje fotona prašinom i gasom, je vrlo važan faktor galaktičke i međugalaktičke astronomije.
Zvezde, planete i meseci zadržavaju svoje atmosfere gravitacionim privlačenjem. Atmosfere nemaju jasno određene granice: gustina atmosferskog gasa se postepeno smanjuje sa udaljavanjem od objekta sve dok ne postane neprimetna u odnosu na okolinu. Atmosferski pritisak Zemlje pada za oko 0.032 Pa na visini od 100 kilometara, u poređenju sa 100,000 Pa definicije Internacionalne unije za čistu i primenjenu hemiju za standardan pritisak. Preko ove visine, pritisak izotropskog gasa brzo postaje neprimetan u poređenju sa pritiskom radijacije od Sunca i dinamičkog pritiska solarnog vetra. Termosfera u ovom spektru ima visoki gradijent pritiska, temperature ikompozicije, te dosta varira zbog svemirskog vremena.
Na Zemlji, temperatura je definisana kao kinetička aktivnost okružujuće atmosfere. Međutim, temperatura vakuuma ne može biti izmerena na ovaj način. Umesto toga, temperatura se utvrđuje merenjem radijacije. Sav vidljivi univerzum je ispunjen fotonima koji su stvoreni prilikom Velikog praska, koji je poznat kao kosmičko pozadinsko zračenje. Trenutna temperatura crnog tela pozadinskog zračenja iznosi oko −270 °C. Odrenjene oblasti svemira mogu sadržati vrlo energetske čestice koje imaju mnogo višu temperaturu nego kosmičko pozadinsko zračenje, kao što je korona Sunca gde temperature mogu varirati više od 1.2–2.6 MK.
Izvan zaštitne atmosfere i magnetskog polja, ima par prepreka za prolazak energetskih subatomskih čestica kroz svemir, a to su kosmički zraci. Ove čestice imaju energiju koja varira od 106 eV do ekstremnih 1020 eV ultra visoko-energetskih kosmičkih zraka. Vrhunac fluksa kosmičkih zraka se događa pri energiji od oko 109 eV, sa otprilike 87% protona, 12% helijumskih nukleusa i 1% težih nukleusa. U spektru visoke energije, fluks elektrona sadrži samo 1% fluksa protona. Kosmički zraci mogu oštetiti elektronske komponente i mogu predstavljati pretnju po zdravlje svemirskim putnicima. Prema astronautima, kao što je Donald Petit, svemir ima miris izgorelog i miris metala, sličan mirisu aparata za varenje.
Uprkos surovom okruženju, nekoliko oblika života je pronađeno koji mogu izdržati ekstremne uslove svemira na duže periode. Vrste lišaja koje je Svemirska agencija odnela u svemir su izdržala podlaganje svemirskim uslovima tokom deset dana 2007. godine. Semenje Arabidopsis thaliana i Nicotiana tabacum su proklijala nakon što su bila izložena svemirskim uslovima tokom perioda od godinu ipo dana. Rod bacillus subtilis je preživeo 559 dana kada je bio podvrgnut niskoj Zemljanoj orbiti ili simuliranom marsovskom okruženju. Hipoteza panspermija predlaže da kamenje izbačeno u svemir sa planeta na kojima ima života mogu uspešno preneti oblike života do drugog naseljivog sveta. Postoji pretpostavka da se takav scenario i dogodio u ranim danima života našeg Sunčevog sistema, sa potencijalnim mikroorganizmima, pri čemu je kamenje razmenjemo između Venere, Zemlje i Marsa.
Uticaj na ljudsko telo
desno|mini|Zbog opasnosti vakuuma, astronauti nose svemirsko odelo pod pritiskom kada se nalaze van svemirske letelice.|alt=Donja polovina prikazuje plavu planetu sa belim oblacima. Gornja polovina prikazuje čoveka u belom svemirskom odelu i jedinicu za manevrisanje na crnoj pozadini. Naglo izlaganje vrlo niskom pritisku, kao što je situacija tokom brze dekompresije, može izazvati barotraumu—povredu pluća, izazvane velikom razlikom u pritisku između unutrašnosti i spoljašnjosti grudnog koša. Čak i ako je disajni put žrtve potpuno otvoren, protok vazduha kroz dušnik može biti previše spor da bi sprečio pucanje ili povredu. Brza dekompresija može izazvati povredu bubne opne i sinusa, modrice i krvarenje mekog tkiva, a šok može izazvati povišenu konzumaciju kiseonika, što vodi do hipoksije.
Kao posledica brze dekompresije, bilo koji kiseonik rastvoren u krvi će se isprazniti u plućima, da bi pokušao da ujednači gradijent parcijalnog pritiska. Kada dezoksigenisana krv dospe do mozga, ljudi i životinje će izgubiti svest nakon par sekundi i umreti od hipoksije u roku od par minuta. Krv i ostale telesne tečnosti ključaju kada pritisak padne ispod 6.3 Pa, i ovo zdravstveno stanje se naziva ebolizam. Para može naduti telo na dva puta njegove veličine i može usporiti cirkulaciju, ali je tkivo elastično i ima dovoljno pora da bi sprečio pucanje. Ebolizam je usporen pritiskom na krvne sudove, te deo krvi ostaje u tečnom stanju. Oticanje i ebolizam mogu biti umanjeni nošenjem specijalnog odela za letenje. Svemirski astronauti nose elastično odelo koje sprečava ebolizmu pri pritisku niskom čak i do 2 kPa. Svemirska odela su potrebna na 8 kilometara udaljenosti od Zemlje da bi obezbedili dovoljno kiseonika za disanje i da bi se sprečio gubitak vode, dok su iznad 20 kilometara obavezna radi sprečavanja ebolizma. Većina svemirskih odela u sebi imaju oko 30–39 kPa čistog kiseonika, što je otprilike ista količina koja se nalazi i na površini Zemlje. Ovaj pritisak je dovoljno visok da bi sprečio ebolizam, ali isparavanje azota koji se rastvara u krvi još uvek može izazvati mučnine zbog dekompresije i ebolizam gasa, ako se ne tretira.
Pošto su ljudi naviknuti na život u gravitaciji Zemlje, izlaganje bestežinskom stanju ima dokazane štetne efekte na zdravlje ljudskog tela. U početku je više od 50% astronoma patilo od mučnine uzrokovane putovanjem svemirom. Ovo može izazvati mučninu, povraćanje, vrtoglavicu, letargičnost, i uopšteno osećaj bolesti. Trajanje osećaja bolesti varira, ali uglavnom traje 1–3 dana, nakon čega se telo prilagođava novoj sredini. Duže izlaganje bestežinskom stanju može rezultovati atrofijom mišića, propadanjem skeletona i svemirskom osteopenijom. Ovi uticaji mogu biti umanjeni kroz režim vežbi. Među druge efekte spadaju redistribucija tečnosti, usporavanje kardiovaskularnog sistema, umanjena produktivnost crvenih krvnih zrnaca, poremećaji ravnoteže i oslabljivanje imunog sistema. Manji simptomi su gubitak telesne mase, nazalna kongestija, poremećaj sna i naduvenost lica.
Tokom dužih putovanja svemirom, radijacija može predstavljati akutni zdravstveni problem. Izlaganje izvorima radijacije, kao što su jonizirani kosmički zraci visoke energije mogu rezultovati umorom, mučninom, povraćanjem, kao i oštećenjem imunog sistema i prone broja belih krvnih zrnaca. Tokom dužeg perioda, među simptome spadaju povećani rizik dobijanja raka, oštećenje očnog vida, pluća i gastrointestinalnog trakta.
Granica
desno|mini|[[SvemirskiBrodJedan je završio svoj prvi privatni super-let sa ljudskom posadom 2004. godine, dostignuvši visinu od 100.124 kilometara.|alt=Bela raketa sa krilima čudnog oblika odmara na pisti.]] Ne postoji jasna granica između Zemljine atmosfere i svemira, pošto gustina atmosfere postepeno opada kako se visina povećava. Postoji nekoliko određenih standardnih granica, među kojima su:
Godine 2009. su naučnici na univerzitetu u Kalgariju sastavili detaljne mere sa supra-termalnim eonskim imidžerom (instrument koji meri pravac i brzinu eona), što im je pružilo priliku da uspostave granicu na visini od 118 kilometara iznad Zemlje. Ova granica predstavlja sredinu postepene tranzicije preko desetina kilometara sa relativno slabih vetrova Zemljine atmosfere na mnogo agresivnije tokove napunjenih čestica u svemiru, koje mogu dostignuti brzine od preko 268 m/s.
Visina na kojoj se atmosferski pritisak podudara sa pritiskom vodene pare na temperaturu ljudskog tela se naziva Armstrongova granica, koja je dobila ime po američkom fizičaru Hariju Armstrongu. Nalazi se na visini od oko 19.14 kilometara. Na ili iznad Armstrongove granice, tečnosti u grlu i plućima će prokuvati. Tačnije, sve telesne tečnosti kao što su pljuvačka, suze i tečnost koja vlaži alveole u plućima će prokuvati. Stoga, na ovoj visini ljudsko telo mora biti obloženo adekvatnim odelom sa pritiskom, ili biti u kapsuli pod pritiskom da bi preživelo. Region između Armstrongove granice i Karmanove linije se ponekada naziva bliski svemir.
Legalni status
Počevši 1958. godine, svemir je subjekat raznih rezolucija Generalne skupštine Organizacije ujedinjenih nacija. Među njima, više od 50 se tiču internacionalne kooperacije korišćenja svemira u mirovne svrhe i sprečavanja vojne trke u svemiru. Četiri dodatna ugovora o svemirskim zakonima su sastavljena i pregovarana od strane Komiteta OUN o mirovnom korišćenju svemira. Međutim, još uvek ne postoji zvanična zabrana slanja konvencionalnog oružja u svemir, te su anti-satelitska oružja vrlo uspešno testirana od strane Sjedinjenih Američkih Država, Sovjetskog Saveza i Kine. Mesečev ugovor iz 1979. godine je predao jurisdikciju nad svim nebeskim telima (uključujući orbite oko takvih tela) internacionalnoj zajednici. Međutim, ovaj ugovor ne može biti ratifikovan od strane bilo koje nacije koja trenutno poseduje svemirske letelice sa ljudskom posadom.
Godine 1976, osam ekvatorijalnih zemalja, među kojima su (Ekvador, Kolumbija, Brazil, Republika Kongo, Demokratska Republika Kongo, Uganda, Kenija, i Indonezija) su se sastale u Bogoti u Kolumbiji. sastavile su "Deklaraciju prvog sastajanja ekvatorijalnih zemalja," poznatu i pod imenom "Deklaracija u Bogoti", gde su iznele tvrdnju da one kontrolišu deo geosinhrone orbitalne putanje koja odgovara svakoj od ovih zemalja. Ove tvrdnje nisu internacionalno prihvaćene.
Zemljina orbita
Svemirska letelica ulazi u orbitu kada ima dovoljno veliko horizontalno ubrzanje za svoje centripetalno ubrzanje zbog gravitacije koja je manja ili jednaka centrifugalnom ubrzanju, koje je posledica horizontalne komponente njenog ubrzanja. Za nisku Zemljinu orbitu, ovo ubrzanje iznosi oko 7800 m/s; u poređenju sa tim, najveća brzina koju jedan avion sa ljudskom posadom može dostignuti iznosila je 2200 m/s 1967. godine, i tu brzinu je dostizao samo avion North American X-15.
Gravitacija Zemlje dostiže daleko van Van Alenovog pojasa i održava Mesec u orbiti na prosečnoj udaljenosti 384403 km. Oblast svemira gde gravitacija planete ima tendenciju da dominira nad kretanjem objekata koji se nalaze u prisustvu drugih tela koja utiču na kretnju (kao što je druga planeta) je poznata po imenu Hil sfera. Za zemlju, ova sfera ima prečnik od oko 1500000 km.
Oblasti
Svemir je delimični vakuum: njegove različite oblasti se definišu različitim atmosferama i "vetrovima" koji su dominantni u okviru njih, i prostiru se do tačke gde ti vetrovi podležu onima koji se nalaze ispod njih. Geosvemir se prostire od Zemljine atmosfere pa sve do spoljnih granica magnetnog polja Zemlje, gde podleže solarnom vetru međuplanetarnog svemira, Međuplanetarni svemir se prostire do heliopauze, gde solarni vetar podleže međuzvezdanoj stvari. Međuzvezdani svemir se dalje prostire sve do ivica galaksije, gde nestaje u međugalaktičkoj praznini.
Geosvemir
mini|desno|[[APolarna svetlost promatrana iz spejs-šatla Diskaveri, maj 1991. godine (orbitalna visina: 260 km).]] Geosvemir je oblast svemira u blizini planete Zemlje. Geosvemir obuhvata gornju oblast atmosfere i magnetosfere. Van Alenov pojas se nalazi u okviru geosvemira. Spoljna granica geosvemira je magnetopauza, koja formira interfejs između magnetosfere planete i solarnog vetra. Unutrašnja granica je jonosfera. Kako su fizičke osobine i ponašanje prostora u blizini Zemlje podložni uticaju ponašanja Sunca i svemirsnog vremena, prostor geosvemira je povezan unutar sebe heliofizikom; naukom o Suncu i njegovom uticaju na planete Sunčevog sistema.
Veličina geosvemira, određena magnetopauzom je nabijena u pravcu Sunca posredstvom pritiska i solarnog vetra, dajući joj tipičnu subsolarnu udaljenost od 10 zemljanih prečnika od centra planete.
Geosvemir je naseljen električki napunjenim česticama sa vrlo niskom gustinom, kretnjama koje kontroliše magnetsko polje Zemlje. Ovi oblici plazme stvaraju oblike iz kojih uznemiravanja koja podsećaju na oluje i koje dobijaju energiju od solarnih vetrova mogu dovesti električnu struju do Zemljine gornje atmosfere. Tokom geomagnetskih oluja dve oblasti geosvemira, radijacijski pojas i jonosfera, mogu postati snažno uznemireni. Ove oluje povećavaju fluksove energetskih elektrona koji mogu tajno oštetiti elektroniku satelita,a mogu biti pogubne i po astronaute, čak i u nižoj Zemljinoj orbiti. Takođe stvaraju i polarnu svetlost, koja je vidljiva u blizini magnetnog polja Zemlje.
Cislunarni svemir
Oblast izvan Zemljine atmosfere i koja se širi sve do izvan Mesečeve orbite, uključujući i Lagranžovu tačku, se ponekad naziva cislunarni svemir.
Međuplanetarni svemir
Međuplanetarni svemir, prostor oko Sunca i planeta Sunčevog sistema, je oblast kojom dominiraju međuplanetarni medijumi, i koji se prostire do heliopauze, gde uticaj galaktičke sredine počinje da dominira nad magnetnim poljem i fluksom čestica sa Sunca. Međuplanetarni svemir je oblikovan solarnim vetrom, stalnim tokom punjenih čestica koje potiču sa Sunca i koje stvaraju vrlo tananu atmosferu za milijarde milja svemira. Ovaj vetar ima gustinu čestica koja iznosi oko 5–10 protona/cm3 i kreće se brzinom od 350-400 km/s. Udaljenost i snaga heliopauze varira u odnosu na nivo aktivnosti solarnog vetra.
Zapremina međuplanetarnog svemira je skoro potpuni vakuum, sa srednjom slobodnom putanjom koja iznosi oko jedne astronomske jedinice na orbitalnoj udaljenosti od Zemlje. Međutim, ovaj prostor nije potpuno prazan, delimično je ispunjen kosmičkim zracima, među kojima su jonizirani atomski nukleusi i razne subatomske čestice. Takođe postoji i gas, plazma i prašina, mali meteori, i na desetine vrsta organskih molekula.
Međuplanetarni prostor sadrži magnetsko polje koje generiše Sunce. Takođe postoje i magnetosfere koje generišu planete kao što su Jupiter, Saturn, Merkur i Zemlja, koje imaju svoja lična magnetska polja.
Međuzvezdani svemir
desno|mini|Šok luka koji formira magnetosfera mlade zvezde [[LL Orionis (u sredini) kada se sudara sa tokom magline Orion.]] Međuzvezdani svemir je fizički prostor u okviru galaksije koji ne zauzimaju zvezde ili njihovi planetarni sistemi. Sadržaj međuzvezdanog svemira se naziva međuzvezdani medijum. Prosečna gustina materije u ovoj oblasti iznosi oko 106 čestica po m3, ali ovo varira od najniže vrednosti koja može iznositi 104 – 105 u oblastima retke materije do oko 108 – 1010 u tamnim maglinama. Oblasti u kojima se formiraju zvezde mogu dostići gustinu od 1012 – 1014 čestica po m3 (u poređenju sa tim, gustina Zemljine atmosfere na nivou mora iznosi 1025 čestica po m3 ). Skoro 70% zapremine međuzvezdanog medijuma se sastoji iz usamljenih hidrogenskih atoma. Ono je obogaćeno helijumskim atomima, kao i malim količinama težih atoma koji se formiraju kroz zvezdanu nukleosintezu. Ovi atomi mogu biti lansirani u međuzvezdani medijum zvezdanim vetrovima, ili kada razvijene zvezde počnu da odbacuju svoj spoljni omotač, kao što je u slučaju formiranja planetarne magline. Kataklizmična eksplozija supernove će stvoriti rastući talasni šok koji će se sastojati iz lansiranih materijala.
Postoji određeni broj molekula u međuzvezdanom svemiru, a mogu postojati i sićušne čestice prašine. Podudaranje molekula otkrivenih putem radio-astronimije se ravnomerno povećava za oko četiri nove vrste svake godine. Velike oblasti materije veće gustine, poznate kao gigantski molekulski oblaci dozvoljavaju događanje hemijskih reakcija, među kojima su i formiranje organiskih poliatomskih vrsta. Većina ovih hemijskih reaksija je pokrenuta sudaranjima. Energetski kosmički zraci penetriraju hladne, guste oblake i joniziraju hidrogen i helijum. Jonizirani helijum se može zatim razdvojiti na relativno obilan ugljen-monoksid da bi proizveo jonizirani ugljenik, što zatim može izazvati organske hemijske reakcije.
Lokalni međuprostorni medijum je oblast svemira koji se nalazi na udaljenosti od 100 parseka (pc) od Sunca, što ga čini zanimljivim ne samo zbog svoje blizine, već i zbog njegove interakcije sa Sunčevim sistemom. Ova zapremina se skoro pa podudara sa oblašću svemira koji se naziva Lokalni mehur, koja je karakteristična po manjku gustih, hladnih oblaka. Formira šupljinu u spiralnoj galaksiji Orion Mlečnog puta, sa gustim molekularnim oblacima koji leže na njenim granicama, kao što su sazvežđa Zmijonoša i Bik. Ova zapremina sadrži oko 104–105 zvezda, i lokalni međuzvezdani gas čini protivtežu atmosferama koje okružuju ove zvezde, sa zapreminom svake sfere koja varira u zavisnosti od lokalne gustine međuzvezdanog medijuma.
Kada se zvezde kreću dovoljno visokom brzinom, njihove atmosfere mogu stvoriti šok luka prilikom sudara sa međuzvezdanim medijumom. Dekadama je smatrano da je i Sunce imalo šok luka. Godine 2012. su podaci Međuzvezdanog istraživača granica i NASA-inog Vojadžera da sunčev šok luka ne postoji. Umesto toga, ovi autori tvrde da talas luka Mahovog broja definiše tranziciju sa toka solarnog vetra na međuzvezdani medijum.
Međugalaktički svemir
mini|desno|Oblast formiranja zvezda u [[Veliki Magelanov oblak|Velikom Magelanovom oblaku, možda najbliža galaksija Mlečnom putu.]] Međugalaktički vemir je fizički prostor između galaksija. Veliki prostori između metagalaksija se nazivaju praznine. Nalazeći se između galaksija i okružujući ih, postoji razblažena plazma koja je organizovana u strukturu galaktičkih vlakana. Ovaj materijal se naziva međugalaktički medijum (IGM), i njegova gustina je 5–200 puta veća od prosečne gustine univerzuma. Sastoji se uglavnom iz joniziranog hidrogena; na primer: plazma koja se sastoji od jednakog broja elektrona i protona. Kako gas pada u međugalaktički medijum iz praznina, zagreva se do temperatura koje mogu biti od 105 K do 107 K, što je dovoljno visoko da bi sudari između atoma imali dovoljno energije i izazvali beg vezanih elektrona iz hidrogenskog nukleusa; zbog toga je međugalaktički medijum joniziran. Na ovim temperaturama, naziva se topli međugalaktički medijum. Kompjuterske simulacije i promatranja prikazuju da skoro pa polovina atomske materije univerzuma bivstvuje u ovom, toplo-vrelom, razblaženom stanju. Kada gas padne sa vlaknastih struktura toplih međugalaktičkih medijuma u metagalaksije na presecima kosmičkih vlakana, može se još više zagrejati, te doseći temperature od 108 K, pa čak i više u tom takozvanom međumetagalaktičkom medijumu.
Istraživanja i aplikacije
desno|mini|Prva fotografija cele Zemlje uslikana od strane astronoma tokom misije [[Apolo 8.]]
Tokom celokupne ljudske istorije, svemir je ispitivan opservacijom; prvo golim okom a zatim teleskopom. Pre razvijanja sigurne raketne tehnologije, najbliže što je čovečanstvo došlo svemiru bilo je putem letova balonom. Godine 1935. je američki Eksplorer II balon sa ljudskom posadom dostigao visinu od 22 kilometara. Ova visina je zatim pređena 1942. godine tokom trećeg lansiranja nemačke rakete A-4, koja je dostigla visinu od oko 80 kilometara. Godine 1957. je besposadni satelit Sputnik 1 lansiran uz pomoć ruske R-7 rakete, te je dostigao orbitu Zemlje na visini od 215 kilometara. Nakon ovoga je usledio svemirski let sa ljudskom posadom 1961. godine, kada je Jurij Gagarin poslat u orbitu na letelici Vostok 1. Prvi ljudi koji su izašli iz Zemljine orbite su bili Frenk Bormen, Džim Lavel i Vilijam Anders 1968. godine američkom letelicom Apolo 8, koja je dostigla lunarnu orbitu i najveću udaljenost od 377349 kilometara od Zemlje.
Prva svemirska letelica koja je dostigla drugu kosmičku brzinu je bila sovjetska letelica Luna 1, koja je proletela pored Meseca 1959. godine. Godine 1961. je Venera 1 postala prva planetarna sonda. Otkrila je prisustvo solarnog vetra i izvela prvo proletanje pored planete Venere, mada je kontakt izgubljen pre dostizanja Venere. Prva uspešna planetarna misija je bila Mariner 2, preletanje pored Venere 1962. godine. Prva svemirska letelica koja je preletela pored Marsa je bila Mariner 4, koja je stigla do planete 1964. godine. Od tada, mnoge besposadne letelice su vrlo uspešno istražile sve planete Sunčevog sistema, kao i njihove mesece i mnoge manje planete i komete. One i danas ostaju glavno oruđe za istraživanje svemira, kao i za posmatranje Zemlje. U avgustu 2012. godine je letelica Vojadžer 1 postala prvi objekat napravljen ljudskom rukom koji je napustio Sunčev sistem i ušao u međuzvezdani svemirski prostor.
Odsustvo vazduha čini svemir (i površinu Meseca) idealne lokacije za astronomiju na svim talasnim dužinama elektromagnetskog spektra, kako je i primećeno putem spektakularnih slika usnimljenih putem Habl teleskopa. Međutim, nije svaka lokacija u svemiru idealna za posmatranje putem teleskopa. Međuplanetarni oblak prašine emituje difuznu skoro pa infracrvenu radijaciju koja može maskirati emisiju slabih izvora kao što su ekstrasolarne planete. Pomeranje infracrvenog teleskopa izvan prašine bi povećalo efektivnost instrumenta.
Besposadne svemirske letelice u orbiti Zemlje su postale vrlo važna tehnologija moderne civilizacije, koja omogućava direktno nadgledanje vremeskih prilika, prenošenje komunikacija na velike daljine kao što su telefonski pozivi i televizijski signali, te pružaju sredstva za preciznu navigaciju, i dozvoljavaju daljinsku detekciju Zemlje.
El Cocal, La Trinitaria
El Cocal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini La Trinitaria.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 67 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1457 m.
Pokolj na Daksi
thumb|300px|Otočić Daksa na ulazu u [[Dubrovnik|dubrovačku luku Gruž]]
Pokolj na Daksi, rjeđe Daksa 1944/45. je naziv za masovno pogubljenje 53 građana Dubrovnika, koje su za vrijeme drugog svjetskog rata, u listopadu 1944. na otočiću Daksi počinili pripadnici Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije. Među streljanima, koji su optuženi zbog suradnje sa okupatorom, nalazio se i okupacioni gradonačelnik Dubrovnika Niko Koprivica.
Likvidacije su se dogodile nakon ulaska partizanskih jedinica u grad, nakon kojih je došlo do masovnog hapšenja osoba koje su nove vlasti smatrali kolaborantima. Pohvatane osobe su odvedene na Daksu gdje su se likvidacije dogodile između 25. i 27. listopada. Vijest o njima je objavljena preko letaka u gradu, u kojima se navode imena 35 osoba koje je "u ime naroda Jugoslavije" sudsko vijeće "Vojnog suda Komande Južnodalmatinskog područja" osudilo na smrt po optužbama za kolaboraciju s okupatorima i domaćim izdajnicima. Među pogubljenima je bio i poznati svećenik Padre Perica, autor pjesme Zdravo Djevo Kraljice Hrvata.
Pogubljenja na Daksi su, slično kao i drugi slični događaji koji se vezuju uz partizanske snage, bili tabu tema koja se nije smjela spominjati za vrijeme postojanja Druge Jugoslavije. Tek sa stvaranjem nezavisne Hrvatske početkom 1990-ih se o tim događajima počelo otvoreno govoriti. Godine 2009. je provedena ekshumacija posmrtnih ostataka ubijenih, nakon koje je utvrđeno da je na Daksi ubijeno 53, a ne 35 osoba kako se ranije pretpostavljalo. Naknadnom DNK analizom je utvrđen identitet 18 osoba, dok je 35 ostalo nepoznato. 19. lipnja 2010. godine žrtve sa otočića Dakse su svečano pokopane.
102. pne.
Godina '''102. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Marija i Katula (ili, rjeđe, godina 652. Ab urbe condita). Oznaka 102. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Los Pinos, Ciudad Valles
Los Pinos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Ciudad Valles.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 307 m.
Otoka (Bosanska Krupa)
Otoka je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bosanska Krupa koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Prema popisu stanovništva iz 1991. u naselju je živjelo 4.063 stanovnika.
Las Cruces (razvrstavanje)
Las Cruces ima više značenja:
Elmlohe
Elmlohe je opština u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 57 opštinskih središta okruga Kukshafen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 851 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3352015.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Kukshafen Elmlohe se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Kukshafen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 7 metara. Površina opštine iznosi 23,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 851 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 37 stanovnika/km².
Tutin (toksin)
Tutin (toksin) je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 294,300 Da.
Al Jāfīyah, Hajjah
Al Jāfīyah je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Kosmos-1441
Kosmos-1441 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-1441 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 16. februara 1983. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 2000 kilograma. Kosmos-1441 je bio satelit namijenjen za elektronsko izviđanje, javljanje i navođenje.
Ćuić Brdo
Ćuić Brdo je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Rakovica, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 0 stanovnika te obiteljskih kućanstava.
Madison County, Tennessee
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 98.294, što je 6.457 (7,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
El Aquichal (razvrstavanje)
El Aquichal ima više značenja:
El Conejo, San Miguel Tecomatlán
El Conejo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini San Miguel Tecomatlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2083 m.
Goleștii de Sus, Cotești
Goleștii de Sus je naselje u Rumuniji u okrugu Vranča u opštini Cotești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 383 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 124 m.
Pokora
200px|thumb|desno|[[Pietro Rotari: Portret pokorne djevojčice]]
Pokora je čin kajanja, kojim osoba pokazuje svoju iskrenu namjeru, da više ne sagriješi. Pokora također može uključivati popravak štete nastale kao posljedica grijeha. Pod time se najčešće podrazumijeva kršćanski sakrament koji postoji u Katoličkoj, pravoslavnoj (epitimija) i anglikanskoj crkvi.
Pokora u Katoličkoj crkvi
Pokora je treći sastavni dio sakramenta ispovijedi (prvi dio je pokajanje, a drugi dio ispovijest grijeha svećeniku). Na kraju ispovijedi, svećenik kaže vjerniku, da za za pokoru izmoli nekoliko molitvi npr. par Oče naša.
Nekada je pokora uključivala i puzanje na koljenima za jako teške grijehe, što je prikazano i u hrvatskom filmu "Đuka Begović", kada se glavni lik kaje za svoje grijehe. Nekada se za pokoru učini dobro djelo ili ode na hodočašće.
Glavni je cilj pokore pomirenje s Bogom i ljudima, napuštanje grešnog načina života i nastojati živjeti na moralniji, uzorniji način.
Vidi i:
Buße
Cappelletta, Lecco
Cappelletta je naselje u Italiji u provinciji Lecco, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 439 m.
Aldrich, Missouri
Oldrič je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 80, što je 5 (6,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Caríngaro, Quiroga
Caríngaro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Quiroga.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 286 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2244 m.
Geislingen (Zollernalbkreis)
Gajzlingen je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 25 opštinskih središta okruga Colernalb. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 6.044 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8417022.
Case Postazza, Ferrara
Case Postazza je naselje u Italiji u provinciji Ferrara, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 39 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 9 m.
Los Pavoreales, Tepezalá
Los Pavoreales je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Tepezalá.
Las Auroras, Gómez Farías
Las Auroras je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Gómez Farías.
Las Crucitas (razvrstavanje)
Las Crucitas ima više značenja:
Kosmos-1442
Kosmos-1442 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-1442 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 25. februara 1983. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 2500 kilograma. Kosmos-1442 je bio osmatrački satelit.
Bonassai, Sassari
Bonassai je naselje u Italiji u provinciji Sassari, u regiji Sardinija.
Daksa
Daksa je najmanji otočić iz skupine Elafitskih otoka, kod Dubrovnika. Površine je 5ha, najviša točka je 24 metra, na sjeverozapadnom rtu Dakse je svjetionik.
Stoljećima je bio okupljalište religioznih ljudi i redovnika iz cijele Europe koji su boravili u samostanu Svete Sabine, što ga je dao sagraditi Sabo Getaldić 1281. godine. Mir i tišina su odgovarali franjevcima koji su tu živjeli do dolaska Napoleonove vojske 1806. godine. Danas su od ovog samostana ostale samo ruševine. Uz samostan se nalazila crkvica Svete Sabine, četverokatnakula koja je služila kao utvrda i zvonik.
Na Daksi se mogu vidjeti i ostatci kapelica, takozvanih oratorija, jedinstvenog križnog puta na Daksi. Otok su za vrijeme korizme masovno posjećivali građani Dubrovnika, Zatona, Vrbice, Lozice i Gruža, tako da je križni puts postajama u vidu kapelice bio značajan za cijelu okolicu Dakse.
Međutim, prvi i drugi svjetski rat onemogučili su ovaj posljednji pokušaj da se vrati ugled i značaj otoku.
Hrvat Matan Galjuf, južnoamerički bogataš i gimnazijski (Dubrovnik) prijatelj Srbina katolika Petra Kolendića je bio vlasnik ovog otoka.
Na otoku je koncem Drugog svjetskog rata izvršeno masovno pogubljenje nekoliko desetaka istaknutih građana Dubrovnika, poznato kao pokolj na otoku Daksi.
Aleksandar Janej
thumb|200px|"Promptuarii Iconum Insigniorum " thumb|desno|Hasmonejsko Kraljevstvo pod Aleksandrom Janejem {{legend|lime|situacija 103. pne.}}{{legend|fuchsia|osvojeno područje}} Aleksandar Janej (također poznat i kao Aleksandar Janaj; hebrejski: אלכסנדר ינאי), je bio hasmonejski kralj Judeje od 103. pne. do 76. pne. Bio je mlađi sin kralja Ivana Hirkana, a prijestolje je naslijedio od brata Aristobula I, za čiju se udovicu Salomu Aleksandru kasnije oženio.
Aleksandrovu vladavinu je s jedne strane obilježila teritorijalna ekspanzija hasmonejske države, pri čemu je Aleksandar koristio trajnu slabost susjedne seleukidske države, dinastijske sukobe u Egiptu te opterećenost Rima unutrašnjim sukobima. S druge je strane i sam Aleksandar svojom politikom - kojom je favorizirao saduceje nasuprot farizeja - izazvao duboko nezadovoljstvo i podjele u narodu, te nakratko izazvao i građanski rat u samoj Judeji. U Talmudu i Kumranskim svicima je opisan kao izuzetno okrutan i tiranski vladar.
El Arado (razvrstavanje)
El Arado ima više značenja:
Las Cuadras (razvrstavanje)
Las Cuadras ima više značenja:
Arroyo Seco, Ixtlahuacán del Río
Arroyo Seco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Ixtlahuacán del Río.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 70 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1573 m.
Zorkovac
Zorkovac je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Ozlja, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 228 stanovnika te 72 obiteljskih kućanstava.
Galagiji
Galagiji (Galagidae ili Galagonidae) su porodica iz reda primata. Blisko su srodni s lorisima i ranije ih se smatralo njihovom podporodicom. Imaju pet rodova i ukupno 25 vrsta.
Rasprostranjenost
Galagosi žive u Africi, južno od Sahare, ali ih nema na Madagaskaru. U nekim su područjima vrlo česti.
Opis
Dužina tijela im se kreće od oko 11 cm kod patuljastih galagija do gotovo 50 cm koliko dosižu veliki galagiji uz težinu od 50 grama do oko 2 kilograma, pri čemu su mužjaci oko 10% teži od ženki.
Način života
Galagiji su brzi i mogu skatati na udaljenosti do 12 m (za razliku od lorisa koji su spori i gotovo uopće ne skaču). Vrlo su aktivni noću, ali ne isključivo. Veći dio dana provode mirujući u gustoj vegetaciji ili u dupljama u stablima.
Palača Kroměříž
Nadbiskupska palača Kroměříž (češki: Zámek Kroměříž or Arcibiskupský zámek, njemački: Schloss Kremsier) je palača u češkom gradu Kroměřížu koja je bila glavnom rezidencijom biskupa i nadbiskupa Olomouca od 1777. godine. mini|lijevo| Palača s parkom 1691. god. mini|lijevo| Pogled na dvor iz parka Prvu gotičku rezidenciju s renesansnim detaljima osnovao je biskup Stanislas Thurzo 1497. godine. Tijekom Tridesetogodišnjeg rata, Šveđani su poharali dvorac 1643. godine.
Galagiji
Način života
Socijalno ponašanje im je različito. Ponekad se okupljaju na spavanje u velike grupe da bi se, nakon buđenja, razišli u pojedinačnu potragu za hranom. Ponekad se sreću grupe od sedam do devet životinja koje žive zajedno, a porodične grupe su česte. Galagosi su teritorijalne životinje i brane svoje područje (odnosno, zajednički brane područje na kojem živi grupa) od uljeza, a ponekad samo od istospolnih pripadnika svoje vrste. Mnoge vrste trljaju ekstremitete urinom i tako obilježavaju svojim mirisom područje kojim se kreću a smatraju ga svojim. Glasanjem koje podsjeća na plač malih beba obilježavaju svoje područje, dok drugačijim glasovima upozoravaju jedinke svoje vrste na opasnost.
Palača Kroměříž
Dvorac je obnovio tek biskup iz obitelji Liechtenstein 1664. godine, zaduživši arhitekta Filiberta Lucchesea da ju uredi u baroknom stilu. Njegovo najvažnije djelo je vrt ispred palače, dok je nakon njegove smrti 1666. godine, vrtove unutar kompleksa i ostatak palače dovršio Giovanni Pietro Tencalla u duhu torinske škole arhitekture.
Galagiji
Hrana
Galagosi se od vrste do vrste značajno razlikuju. Neke su vrste pretežno kukcojedi, dok u prehrani drugih preteže biljna prehrana (lišće, voće ili sokovi drveća).
Palača Kroměříž
Nakon što je palača strašno stradala u velikom požaru 1752. godine, dva vodeća carska umjetnika, Franz Anton Maulbertsch i Josef Stern, su pozvana da oslikaju zidove dvorana palače. Osim njihovih slika, palača posjeduje i druge važne umjetnine, kao što je npr. Tizianova posljednja mitološka slika, "Bičevanje Marsijasa", te se njena kolekcija smatra drugom najvažnijom u Češkoj, poslije Državnog muzeja u Pragu. Najveći dio kolekcije priskrbio je biskup Karel u Kölnu 1673. godine. U palači se nalazi i izvanredno vrijedan glazbeni arhiv i knjižnjica s preko 33.000 svezaka.