cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Histon
mini|300px|Šematska reprezentacija histonskog jezgra u nuklezomu. Histoni su bazni proteini male molekulske mase koji zajedno sa nehistonskim proteinima, RNK i DNK izgrađuju hromatin, odnosno hromozome. Ukupna masa histona u ćeliji jednaka je približno masi DNK.
Vrste i osobine histona
Razlikuje se pet klasa (vrsta) histona koje se mogu podeliti u dve grupe:
1. grupu tzv. nukleozomskih histona sačinjavaju histoni koji se obeležavaju kao  H2A, H2B, H3 i H4 (po nomenklaturi Ciba simpozijuma iz 1975. g.
2. grupu sačinjavaju histoni obeleženi kao H1.
Histonske klase se međusobno razlikuju po molekulskoj težini, broju i redosledu aminokiselina. Molekulska masa H1 iznosi oko 23 000 Da, dok se za ostale histone kreće od 11 000 do 15 000 Da. U H1, H2A i H2B histonima preovlađuje aminokiselina lizin, a H3 i H4 histoni su sa visokim sadržejem arginina. Kada je razgradnja u pitanju histoni pripadaju vrlo stabilnim proteinima.
Sinteza histona usaglašena je sa sintezom DNK, replikacijom i odvija se uglavnom u S fazi interfaze ćelijskog ciklusa.
Sve ove osobine histona ukazuju na njihovu ulogu u obrazovanju strukture hromatina i pakovanju ogromne dužine DNK u jedro mnogostruko manjeg prečnika. Telesna ljudska ćelija ima 46 hromozoma. Ako se izmeri ukupna dužina DNK u svim hromozoma, dobija se vrednost od oko 2m. Treba imati u vidu da je prečnik jedra 5-10μm. Možda još jedan primer to bolje ilustruje: ukupna dužina DNK u svim ćelijama ljudskog tela iznosi 2x 10¹¹ km, što je mnogo puta veće od obima Zemlje ili rastojanja između Zemlje i Sunca. Zbog toga DNK mora da se namotava i na različite načine pakuje.
Građa hromatinskog vlakna
Histonski proteini su veoma slični kod različitih eukariotskih organizama, što znači da se tokom evolucije živog sveta nisu mnogo menjali pa se za takve proteine kaže da su konzervativni (očuvani). Tako se histon H4 čoveka i kvasca razlikuju u samo osam aminokiselina
Oni su gradivni proteini hromatina jer učestvuju u pakovanju DNK, koja se oko njih namotava (kao konac oko kalema) da bi se ogromna dužina DNK mogla da smesti u sićušno jedro. Zato se hromatin vidi kao perlasta struktura, gde su perle, u stvari, DNK namotana oko histona i nazivaju se nukleozomi. 200p|desno|mini|Nukleozom
Nukleozom ima oblik cilindra čiji prečnik iznosi 11 nm, a njegova visina 5, 7 nm. Izgrađen je od:
Nukleozomi se međusobno povezuju preko DNK, nazvane povezujuća, spojnica ili linker DNK, za koju je vezan histon H1.
Histoni H3 i H4 neophodni su za održavanje strukture nukleozoma, a H1 određuje pravilan raspored nukleozoma duž DNK.
EA-3167
EA-3167 je potentan i dugotrajan antiholinergijski delirijantni lek. On je srodan sa hemijskim bojnim agensom 3-hinuklidinil benzilatom (QNB). EA-3167 je razvijen u okviru jednog vojnog kontrakta tokom 1960-tih kao deo programa za hemijsko oružje SAD-a. Cilj je bio da se razvije neletalno onesposobljavajuće sredstvo. EA-3167 je imao identično dejstvo kao i QNB, ali je bio potentniji i dugotrajniji, sa efektivnom dozom pri primeni putem injekcije od 2,5 μg/kg (i.e. 0,2 miligrama za osobu sa 80 kg), i trajanjem od 120-240 sati (5-10 dana). Međutim za razliku od QNB-a, EA-3167 nije bio razvijen u oružje, niti proizvođen u velikim količinama.
Calumet-Norvelt, Pennsylvania
Demografija
Po popisu iz 2000. godine broj stanovnika je 1.682.
Mikrotubula
Mikrotubule su strukture sastavljene iz proteina koje se nalaze u ćelijama. Formiraju se u obliku cilindra čiji je prečnik oko 24 nanometara a dužina od nekoliko mikrometara do možda i par milimetara u aksonskim nastavcima nervnih ćelija.
Organizacija
Mikrotubule su polimeri tubulina. To su šuplji cilindri, koje možemo posmatrati kao 13 protofilamenata tubulina poređanih tako da čine obod cilindra, ili ih možemo posmatrati kao jedinstvenu spiralu čiji korak čini 13 podjedinica sastavljenih u jedan helikoidni obilazak spirale. Mikrotubule poseduju osobinu polarnosti: svaka mikrotubula ima (+) i (-) kraj. Pripajanje ili odvajanje tubulinskih gradivnih jedinica sa (+) ili (-) kraja može izmeniti dužinu mikrotubule.
Mikrotubule se ujedruju (formiraju jedro) i organizuju u organizacionim centrima mikrotubula (OCM), poput centrozoma i bazalnih tela. One su deo strukturne mreže (citoskelet) koja se nalazi unutar ćelijske citoplazme, ali osim sturkurne potpore, mikrotubule učestvuju i u drugim procesima. One mogu menjati svoju veličinu (izduživati se i skupljati) čime stvaraju mehaničku silu, a sa druge strane postoje i motorni proteini koji se kreću duž mikrotubula. Jedna od istaknutih struktura koje sadrže mikrotubule je i mitotsko vreteno kod eukariotskih ćelija koje služi za ispravno razdvajanje hromozoma tokom deobe ćelije. Mikrotubule su takođe odgovorne za flagelu kod eukariotskih ćelija (prokariotska flagela je potpuno drugačija).
Dinamička nestabilnost
Tubulin vezuje GTP (guanozin-trifosfat) kako bi se spojio sa (+) krajem mikrotubula. Ovaj proces se naziva sastavljanje. Ukratko nakon vezivanja, GTP se hidolizuje u GDP (guanozin-difosfat). Jedinica tubulina koja se GDP-om vezuje za kraj mikrotubule je nestabilna i ukratko nakon vezivanja se odvaja od lanca, dok se tubulin vezan GDP-om u sredini lanca ne može spontano izdvojiti iz lanca. Proces odvajanja GDP-tubulina se naziva rastavljanje. Kako se tubulin vezuje za kraj mikrotubula isključivo pomoću GTP-a, to je takav GTP-tubulin zapravo kapa koja se nalazi na kraju mikrotubula i štiti je od spontanog rastavljanja. Kada se hidroliza prenese na kraj mikrotubule, otpočinje brza depolimerizacija i skupljanje. Ovaj prelaz sa rasta ka skupljanju se naziva katastrofa. Tubulin vezan GTP-om može potom nastaviti da se vezuje na kraj mikrotubula i ponovo stvoriti zaštitnu kapu koja sprečava dalje skupljanje lanca mikrotubula. Ovaj događaj se naziva spašavanje. Dinamika mikrotubula u in vivo uslovima značajno varira. Brzina sastavljanja, rastavljanja i katastrofe zavise od vrste prisutnih proteina pridruženih mikrotubulama (PPM). Svojstva ovih procesa se takođe mogu promeniti medikamentima. Primera radi Taxol®, koji se koristi u terapiji raka, blokira dinamičku nestabilnost tako što stabilizuje GDP-tubulin u mikrotubulama. Time, čak i kada hidroliza GTP-a dostigne kraj mikrotubula, depolimerizacija biva zaustavljena i skupljanje mikrotubula prestaje. Kolhicin ima suprotno dejstvo: on blokira polimerizaciju tubulina u mikrotubule.
Motorni proteini
Osim kretanja nastalog usled dinamičke nestabilnosti samih mikrotubula, vlakna mikrotubula su i supstrati duž kojih se molekuli proteina mogu kretati. Glavni motorni proteini mikrotubula su kinezin, koji se kreće ka (+) kraju mikrotubule, i dinein, koji se kreće ka (-) kraju mikrotubule.
Potpredsjednik Kiribatija
Potpredsjednik Kiribatija (Vice President of Kiribati Kauoman-ni-Beretitenti' na gilbertskom ) je zamjenik poglavara Republike Kiribati. Njegova glavna zadaća je zamjenjivati predsjednika u slučaju trajne ili privremene spriječenosti u obavljanju dužnosti, odnosno obavljati sve one poslove koje mu predsjednik povjeri. Potpredsjednika imenuje predsjednik među članovima svog kabineta, čiji član ostaje do prestanka mandata.
== Popis potpresjednika Kiribatija ==
Giremoutiers
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 106 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 18| stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,80 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od n.c. metara (maksimalnoj n.c. m, a minimalnoj n.c. m).
Proteinski trimer
thumb|right|Oformljeni ljudski [[Nuklearni antigen proliferirajućih ćelija|PCNA, klizna DNK proteinska spona koja je deo DNK replikacionog kompleksa, i koja služi kao komponenta DNK polimeraze. Tri individualna polipeptidna lanca trimera su prikazana.]]
Proteinski trimer u biohemiji je makromolekularni kompleks formiran od tri, često ne-kovalentno vezana, makromolekula kao što su proteini ili nukleinske kiseline. Homo-trimer se formira od tri identična molekula, dok se hetero-trimer formira od tri različita makromolekula. Kolagen je primer homo-trimernog proteina.
Condotta, Padova
Condotta je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 24 m.
Dahn
Dan je grad u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 84 opštinska središta okruga Jugozapadni Palatinat. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 4.573 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7340004, NUTS (DEB3K) i LOCODE (DE DHN) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Jugozapadni Palatinat Dan se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Jugozapadni Palatinat. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 210 metara. Površina opštine iznosi 40,8 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.573 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 112 stanovnika/km².
STP
__NOTC__ Termin STP ima više značenja.
Heksamer
Heksamer je telo koje se sastoji od šest podjedinica. U mikrobiologiji, heksamer je protein od koga je formirana poliedrarska proteinska ljuska koja zatvara bakterijske mikropregrade poznate kao karboksizomi.
Randomni heksamer ili randomni heksonukleotidi su prajmeri koji se koriste u raznim PCR aplikacijama kao što je sinteza DNK.
Gironville
Žironvil je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 131, a gustina naseljenosti je iznosila 10 stanovnika/km².
Fort Calhoun, Nebraska
Fort Calhoun je grad u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 908 stanovnika.
Cottle County, Texas
je okrug u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.505.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 1.505 stanovnika, što je 399 (21,0%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Francis Crick
Fransis Hari Kompton Krik (8. jun 1916 — 28. jul 2004) je bio engleski molekularni biolog, biofizičar, i neuro naučnik. Najpoznatiji je po otkriću strukture DNK molekula 1953. zajedno sa Džejmsom D. Votsonom. On, Votson i Moris Vilkins su zajedno nagrađeni 1962. Nobelovom nagradom za fiziologiju ili medicinu „za otkriće molekulske strukture nukleinskih kiselina i njihovog značaja za transfer informacija u živim materijalima“.
Krik je bio važan teoretski molekularni biolog i imao je ključnu ulogu u istraživanjima vezanim za otkriće genetičkog koda. Poznat je takođe i po upotrebi termina “centralna dogma” kojom se sumira ideja da genetske informacije teku u ćelijama isključivo u jednom pravcu, od DNK do RNK do proteina.
Efaroksan
Efaroksan je antagonist α2-adrenergičkog receptora.
East Northport, New York
Ist Nortport je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
706
Godina 706. (DCCVI) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 706. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Hijaluronatna lijaza
Hijaluronatna lijaza (, hijaluronidaza, glukuronaglikozaminoglikanska lijaza, mukinaza) je enzim sa sistematskim imenom hialuronat lijaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim takođe deluje na hondroitin.
PIPES
PIPES je organsko jedinjenje, koje sadrži 8 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 302,368 Da.
Sant'Elia, Frosinone
Sant'Elia je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 26 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 401 m.
Deidesheim
Dajdeshajm je grad u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 48 opštinskih središta okruga Bad Dirkhajm. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.735 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7332009.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Bad Dirkhajm Dajdeshajm se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Bad Dirkhajm. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 120 metara. Površina opštine iznosi 26,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.735 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 141 stanovnika/km².
Ebrotidin
Ebrotidin je antagonist H2 receptora sa gastroprotektivnom aktivnošću protiv oštećenja sluzokože želuca uzrokovanih etanolom, aspirinom ili stresom. Antisekretorna svojstva ebrotidina su slična sa ranitidinom, i aproksimativno deset puta veća od cimetidina. Ebrotidin ima anti-Helicobacter pylori dejstvo putem inihibicije enzima ureaze i proteolitičkih i mukolitičkih aktivnosti bakterije. Njegovo dejstvo je sinergističko sa brojnim antibakterijskim agensima. Ebrotidin blokira inhibitorne efekte H. pylori lipopolisaharida.
Green Harbor-Cedar Crest, Massachusetts
Grin Harbor-Sidar Krest je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Masačusets.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.609, što je 212 (8,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Daun
Daun je grad u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 109 opštinskih središta okruga Vulkanajfel. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 8.269 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7233501.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Vulkanajfel Daun se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Vulkanajfel. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 410 metara. Površina opštine iznosi 49,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 8.269 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 169 stanovnika/km².
Dierdorf
Dirdorf je grad u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 62 opštinska središta okruga Nojvid. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 5.899 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7138012.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Nojvid Dirdorf se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Nojvid. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 240 metara. Površina opštine iznosi 31,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.899 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 185 stanovnika/km².
5-metiltetrahidropteroiltriglutamat—homocistein S-metiltransferaza
5-metiltetrahidropteroiltriglutamat—homocistein S-metiltransferaza (, tetrahidropteroiltriglutamatna metiltransferaza, homocisteinska metilaza, metiltransferaza, tetrahidropteroilglutamat-homocisteinska transmetilaza, metiltetrahidropteroilpoliglutamat:homocistein metiltransferaza, kobalamin-nezavisna metioninska sintaza, metioninska sintaza (kobalamin-nezavisni), METE) je enzim sa sistematskim imenom 5-metiltetrahidropteroiltri-L-glutamat:L-homocistein S-metiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Za dejstvo ovog enzima je neophodan fosfat i cink. Enzim iz Escherichia coli takođe koristi redukujući sistem.
Fordyce, Nebraska
Fordyce je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 139 stanovnika.
Bosna i Hercegovina
Bosna i Hercegovina (skraćeno BiH), država u jugoistočnom dijelu Europe, smještena na zapadu Balkanskog poluotoka. Sa sjevera, zapada i juga graniči sa Hrvatskom, a sa istoka sa Srbijom i Crnom Gorom. Glavni grad zemlje je Sarajevo. Međunarodno priznanje je dobila 6. travnja 1992. godine odvojivši se od bivše Jugoslavije.
Historija
U starom veku današnju teritoriju Bosne i Hercegovine su naseljavali Iliri. Bila je sastavni deo Rimskog carstva. U VII veku su je naselili Sloveni. Bosna se pod tim imenom počinje spominjati od 958. u zvaničnim dokumentima (Uprava Imperiom; Bizantijski car Konstantin Porforigenit). Za rodni list Bosne se uzima ugovor između bosanskog bana Kulin i Dubrovačke republike (1189). Najveći uspon je doživela za vreme Tvrtka I Kotromanića, koji se 1377. proglasio za kralja Bosne i Srbije. Stefan Vukčić Kosača se 1448.
Osamostaljuje u Humu i proglašava se hercegom od svetoga Save. Bosna pada pod Osmansko carstvo 1463, a Hercegovina 1482.Nastaje spajanje Bosne i Hercegovine. Ubrzo islam prihvataju slavenski stanovnici Bosne različitih vjera: pripadnici crkve bosanske, pravoslavci, rimokatolici. Osmansku vlast su, pogotovo u njenim posljednjem veku, obilježili čestio oružani sukobi, posebno između domaćih feudalaca i centralne vlasti. Poslednji takav sukob bio je Bosansko-hercegovački ustanak započet jula 1875. u Hercegovini. 1878. na Berlinskom kongresu je odlučeno da Austro-Ugarska ima pravo da okupira Bosnu i Hercegovinu. 1908. Austro-Ugarska je anektirala Bosnu i Hercegovinu. Gavrilo Princip je izvršio atentat na austrougarskog prestolonaslednika nadvojvodu Franca Ferdinanda 28. juna 1914. Sarajevskim atentatom je otpočeo Prvi svetski rat. Vijeće narodnih prvaka i poslanika 28. novembra 1918. donelo je odluku o pripajanju Bosne i Hercegovine Kraljevini SHS, kasnije preimenovanu u Jugoslaviju. Za vreme Drugog svetskog rata bila je u sastavu tzv. Nezavisne države Hrvatske. Od 1945. do 1992. je federalna Republika Jugoslavije. Nezavisna je od 6. aprila 1992. 1992-1995. Nakon proglašenja nezavisnosti, u Bosni i Hercegovini počinje rat jer etnički Srbi ne priznaju rezultate referenduma na kojem je većinom glasova Hrvata i Bošnjaka BiH izglasana neovisnost. Rat je završen Dejtonskim mirom kojeg su potpisali predstavnici Republike Bosne i Hercegovine, SR Jugoslavije i Republike Hrvatske u Dejtonu u Parizu. Od tada je zvanični naziv države Bosna i Hercegovina. Čine je dva entiteta i jedan distrikt: Federacija Bosne i Hercegovine koja obuhvata 49% teritorije, Republika Srpska koja obuhvata 47% teritorije BiH. 2005 i distrikt Brčko (oko 4% teritorije BiH)
Politika
Bosna i Hercegovina je po svom državnom uređenju jedinstvena u svijetu. Njeno uređenje je republičkog karatera, iako BiH ne funkcioniše niti se definiše kao republika zbog složenosti jedinica na koje se dijeli (entiteti i kantoni). Nezavisnost je stekla 5. aprila 1992., nakon što se referendumom o nezavisnosti odvojila od SFRJ, iz koje su prethodno istupile Slovenija, Hrvatska i Makedonija. Vlada se po trenutnom ustavu počela sastavljati od 14. decembra 1995. godine nakon potpisivanja Daytonskog mirovnog sporazuma, koji je zaustavio rat. Glavni grad zemlje je Sarajevo.
Evropski parlament bira visokog predstavnika. Trenutni visoki predstavnik u Bosni i Hercegovini je Miroslav Lajčak iz Slovačke. Predsjedništvo Bosne i Hercegovine sastoji se od tri člana, iz svakog konstituivnog naroda po jedan, koji se izmjenjuju na mjestu predsjednika predsjedništva svake 8 mjeseci. Njih izravno bira narod: Federacija bira predstavnika Bošnjaka i predstavnika Hrvata, a Republika Srpska bira predstavnika Srbina. Član predsjedništva sa najviše glasova obično postaje prvi predsjednik. Mandat traje 4 godine. Predsjedavajućeg Vijeća ministara imenuje predsjedništvo, a odobrava Parlamentarna skupština. Predsjedavajući zatim imenuje ministre.
Parlamentarna skupština je zakonodavno tijelo Bosne i Hercegovine. Ona se sastoji od dva doma: Dom naroda i Predstavnički dom.
Ustavni sud Bosne i Hercegovine je najviša i konačna instanca u pravnim pitanjima i broji devet članova: četiri se biraju iz Predstavničkog doma Federacije, dva se biraju iz Narodne skupštine Republike Srpske, a tri člana bira predsjednik Evropskog suda za ljudska prava nakon konzultacija sa Predsjedništvom zemlje. Državni sud Bosne i Hercegovine ima 9 članova, a sastoji se od administrativnog djela, kriminalističkog djela i suda za obraćanje javnosti.
Bosna i Hercegovina ima nekoliko nivoa političkih struktura nakon državne vlade. Najvažnija od ovih podjela je organizacija države po entitetima (Republika Srpska i Federacija Bosne i Hercegovine. Federacija Bosne i Hercegovine raspolaže sa 51% površine Bosne i Hercegovine, a Republika Srpska sa 49%. Entiteti su nastali u Dejtonskom sporazumu 1995. godine, zbog ogromnih promjena u etničkoj slici zemlje. U Republici Srpskoj ovo je većinom bilo zbog nasilnog etničkog čišćenja lokalnog bošnjačkog i hrvatskog stanovništva, a u dijelovima Federacije političkim izborom lokalnog srpskog stanovništva.
Od 1996 godine ovlasti vlada oba entiteta se u odnosu prema federalnoj vladi značajno smanjio. Ipak, iako je zemlja na putu ka svom državnom ujedinjena, entiteti još uvijek imaju brojna, individualna prava. Model Brčko distrikta i decentralizacija na lokalne organe vlasti put su budućnosti za Bosnu i Hercegovinu. Treći nivo političke podjele, nakon entiteta i federalne vlade, su kantoni. Federacija Bosne i Hercegovine se sastoji od deset kantona. Svi oni imaju svoju kantonalnu vladu, koja se nalazi pod zakonom Federacije. Neki kantoni su etnički mješoviti i imaju specijalne sisteme, kako bi se očuvala prava svih naroda.
Zadnji nivo političke podjele Bosne i Hercegovine su općine. Zemlja se sastoji od 137 općina, od kojih su 74 u Federaciji Bosne i Hercegovine, a 63 u Republici Srpskoj. I općine također imaju svoju vladu i službe, i uglavnom su obrazovane oko najznačajnijeg grada ili mjesta u području. Svaki kanton sastoji se od nekoliko općina. Općine se dijele na mjesne zajednice.
Osim entiteta, kantona, i općina, Bosna i Hercegovina također ima i svojih sedam tzv. službenih gradova. To su: Banja Luka, Bihać, Jajce, Mostar, Zenica, Sarajevo i Istočno Sarajevo. Grad Banja Luka i grad Mostar se nalaze u općinama istog imena, dok se Sarajevo i Istočno Sarajevo sastoje od nekoliko općina. Gradovi također imaju svoju vladu, čija moć je između vlade općina i vlade kantona (Ili vlade entiteta u Republici Srpskoj). U procesu je i prerastanje grada Tuzla u osmi sluzbeni grad Bosne i Hercegovine.
thumb|250px|Entiteti BiH i Brčko Distrikt thumb|250px|Kantoni Federacije BiH
Kantoni
Federacija Bosne i Hercegovine je podijeljena na 10 kantona:
Katolička administrativna podjela Bosne i Hercegovine
Bosna i Hercegovina je podijeljena na 4 crkvene jedinice:
Na prostoru Bosne i Hercegovine također se nalaze dvije franjevačke provincije:
Geografija
Bosna i Hercegovina je smještena na zapadnom Balkanu, a graniči s Hrvatskom na sjeveru, sjeverozapadu i jugu, te sa Srbijom i Crnom Gorom na istoku.
Najveći dio teritorija čine planine i visoki krš, pokriveni šumama i pašnjacima. Najviši vrh je Maglić (2,386 m). Nizine se nalaze na sjeveru i na jugozapadu. U bosanskohergevoačka jezera ubrajaju se Kukavičko jezero, Boračko jezero, Modračko jezero itd. Buško jezero je najveće (umjetno) jezero u BiH, a najdulja rijeka je Bosna (koja se nalazi isključivo u BiH).
Na sjeveru BiH zastupljeni su npr. lipa, javor, grab, bagrem, klen, u središnjem bukva, grab, javor, smreka, jasen itd., a u južnom dijelu postoji makija.
Grad Neum u Hercegovačko-neretvanskoj županiji je jedini izlaz na more.
Klima u BiH se razlikuje: u sjevernom dijelu BiH klima je umjereno-kontinentalna, u središnjem planinska, dok je u južnom dijelu klima mediteranska. Najslabije je naseljen brdsko-planinski prostor. Sela na tom prostoru "razbacana" su po strmim padinama, a gradovi su smješteni u dolinama i zavalama. U nizinskom prostoru naseljenost je slaba zbog povremenih poplava. U Hercegovini naselja su smještena pokraj krških polja. Najveći gradovi BiH su Banja Luka, Zenica, Mostar, Sarajevo i Tuzla.
Najveći gradovi su Sarajevo (ujedno i glavni grad, grad: 304.614 st., područje utjecaja: 421.289, 2008.), Banja Luka (grad: 195.692, 1991. popis), Zenica (grad: 145.517, 1991. popis), Tuzla (grad: 131.861, 1991. popis) i Mostar (grad: 126.628, popis 1991., grad: 105.448, procjena 2003., ili oko 128.000 st., 2008. procjena).
Vode
Postoji sedam važnijih rijeka u Bosni i Hercegovini:
Povijesno-zemljopisne regije
Po povijesnom i zemljopisnom kriteriju, u Bosni i Hercegovini se nalaze ove pokrajine (neke se i preklapaju međusobno): Dubrovačko područje)
Priroda
Bosna i Hercegovina je izuzetno bogata raznovrsnim biljnim i životinjskim svetom. Biosfera BiH ima tu pogodnost da je zemlja relativno retko naseljena i da postoje nenaseljene oblasti. Polovina površine BiH je pod šumom, a posebno njene planine. Zbog ograničene pristupačnosti svet prirode je malo ugrožen, a staništa retkih biljaka i životinja su očuvana. U BiH žive mnoge životinje koje su izumrle u drugim dijelovima Evrope.
Flora
U Bosni i Hercegovini mnoge retke biljke rastu na visokim nadmorskim visinama. U Nacionalnom parku Sutjeska nalazi se prašuma Perućica, jedna od najvećih od onih koje su se do danas održale. U području Dinarskih planina niskom zonom se smatraju predeli nadmorske visine od 500 do 1000 metara. Za ovu zonu tipične su šume hrastova i bukvi. Na visinama od oko 1500 metara rastu šume bukvi, smrča, jela i borova. Borovi su prisutni na skoro svim planimama ove zemlje. Mešavina svih ovih vrsta drveća se javlja još na nižim visinama i nastavlja u višim. U ovom slučaju govorimo o takozvanom području ilirske flore.
Na svim područjima na visokoj nadmorskoj visini nalazimo planinske biljne vrste poput anemona, timijana i valerijane. Pored ovih vrsta tu je i klasično alpsko rastinje. Posebnost BiH su doline nastale rušenjem pećina, u kojima su prisutne biljke karakteristične za hladnija planinska područja, dok na njihovim rubovima rastu mediteranske biljke. Dobar primer flore BiH je planina Bjelašnica kod Sarajeva. U podnožju planine javljaju se raznovrsni lišćari poput hrastova, hrastova kitnjaka, glogova i crnih bukvi. U višim predelima preovlađuju mešovite šume bukvi i jela.
Orasi su rasprostranjeni u nižim zonama jugoistočne Evrope. Na visokim planinama rastu čempresi koji su neobično otporni na niske temperature. U proleće na livadama se javlja veliki broj cvetova. Tipični predstavnici vrsta su: ljubičica, lincura, narcis, kamilica, sremuš, jagorčevina itd. Mnoge retke vrste su prisutne u Bosni i Hercegovini. Neki tipovi tla bogati krečnjakom nude idealne uslove za rast orhideja, primjerice vrste crvena naglavica (Cephalanthera rubra) ili vimenjak (Platanthera chlorantha). Usled tople klime u ovom regionu rastu ljiljani. Tu su i retke vrste iz porodice tulipana, kao što su Tulipa biflora, rasprostranjena od Hrvatske do Albanije, ili Tulipa orphanidea, koja je retkost i koja opstaje zahvaljujući izolaciji.
U Bosni i Hercegovini postoji značajan broj endemskih vrsta. Bosanski ljiljan je endemska vrsta iz centralne Bosne koja raste na krečnjačkom tlu. Dugo se smatralo da je ova vrsta varijetet pirinejskog ljiljana ili halkedonskog ljiljana. Molekularno-genetskom analizom utvrđeno je da je ova vrsta srodna kranjskim ljiljanima. U predelima Bosne raste vrsta Lilium jankae koja je dugo bila neklasifikovana.
Fauna
Pojedine životinje koje su istrebljene širom Evrope održale su se u Bosni i Hercegovini bez ljudskog ometanja. Neke vrste životinja razvile su se autohtono (nezavisno od životinja u drugim regijama).
Na kratkoj morskoj obali nailazimo na uobičajene riblje vrste Jadranskog mora. Ribe planinskih rijeka i potoka su naročito interesantne; u čistim planinskim jezerima očuvane su ugrožene riblje vrste. U rezervatu Hutovo blato žive jegulje. Hutovo blato je park prirode kome pripadaju mnoge bare i močvare. Tu se mogu posmatrati i brojne druge životinjske vrste, poput rakova.
Izuzetno bogat svet ptica očuvan je u bosanskim planinama. Zelena žunja živi u listopadnim šumama, a crna žunja u četinarskim. Lešinari su prisutni na mnogim planinama. Od ptica grabljivica tu su suri orlovi (karakteristični za planine i krajeve blizu mora), i sokolovi vetruške (rasprostranjeni u cijeloj zemlji). Planinski sokolovi žive u području Hercegovine. Broj vrsta insekata je gotovo neprebrojiv.
Gospodarstvo
thumb|Izvoz Bosne i Hercegovine po industrijskim granama
Poljoprivreda je uglavnom bila u privatnim rukama, ali posjedi su bili mali i neprofitabilni, a hrana se uvozila.
I danas se vide posljedice centralnog planiranja gospodarstva, a glavna je nevolja prevelik broj radnika u industriji.
Za vrijeme socijalizma, u BiH je forsirana vojna industrija, pa je republika imala velik dio jugoslavenskih vojnih postrojenja.
Tri godine ratovanja uništile su bosansko gospodarstvo i infrastrukturu, pa je proizvodnja pala za 80%.
Nakon mira, proizvodnja se malo oporavila 1996.-'98., ali rast se znatno usporio 1999. godine. BDP je i dalje duboko ispod razine 1990. godine.
Nezaposlenost je 2002. godine iznosila 41%.
U Posavini se uzgajaju žitarice i industrijske biljke, a od domaćih životinja uglavnom svinje i patke
. Na poljima koja su smještena kod Neretvinog donjeg toka, uzgaja se vinova loza te rano povrće i voće. U brežuljkastom dijelu uzgajaju se šljive, jabuke i slično voće, te povrće. U gorsko-planinskom zavičaju često se uzgaja tek malobrojno povrće i voće, no stočarstvo je veoma razvijeno.
Stanovništvo
U BiH, prema podacima popisa iz 2013. godine, živi 3,531.159 stanovnika, od toga 62,85 % u Federaciji BiH, 34,79 % u Republici Srpskoj i 2,95 % u Distriktu Brčko. Najveću etničku zajednicu čine Bošnjaci, koji sa 50,11 % stanovništva čine i apsolutnu većinu.
Podaci iz prošlih popisa
Prema popisu iz 1991. godine, BiH je imala 4.377.033 stanovnika sa ovim sastavom: 1.902.956 (43.47%) Muslimani (kasnije pod imenom Bošnjaci), 1.366.104 (31.21%) Srba i 760.852 (17.38%) Hrvata, 242.682 (5.54%) ljudi deklariralo kao Jugoslaveni, a 104.439 (2,38%) ostali i nepoznato. Religijska podjela uglavnom slijedi etničku: 88% Hrvata su katolici, 90% Bošnjaka su muslimani, a 99% Srba su pravoslavci. U Bosni i Hercegovini živjeli su i pripadnici nacionalnih manjina. Nijihov broj na popisu iz 1991. godine, bio je sljedeći: Albanci - 4.922, Crnogorci - 10.048, Česi - 590, Talijani - 732, Židovi - 426, Mađari - 893, Makedonci - 1.596, Nijemci - 470, Poljaci - 526, Romi - 8.864, Rumunji - 162, Rusi - 297, Rusini - 133, Slovaci - 297, Slovenci - 2.190, Turci - 267 i Ukrajinci - 3.929.
Podaci su se od tada znatno promijenili jer je u ratu poginulo oko 100 tisuća ljudi po najnovijim procjenama, a pola stanovništva se preselilo.
Prema procjeni CIA World Factbook, prosječan životni vijek u BiH iznosi 78.5 godina - za muškarce 74.92, za žene 82.34 godine. Prosječna starost iznosi 39 godina. Gustoća je 78 stanovnika po km2.
Glavne vjere su islam (45-50%) i kršćanstvo (ukupno 45% - pravoslavci 30%, katolici 15%). Ireligioznost iznosi 29%.
Prirodni priraštaj iznosi oko 5% te stanovništvo raste otprilike 0.45% godišnje. 18.9% stanovništva je mlađe od 14 godina starosti, 70.6% je između 15 i 64 godina starosti, te 10.5% je starije od 65 godina starosti.
Kultura
Iako relativno mala zemlja, Bosna i Hercegovina ima bogatu kulturu koja je imala veliki uticaj na ostale zemlje Balkana, a kadkad i na cijeli svijet. Ona se ispoljavala na raznim područjima ljudske djelatnosti, a uključivala je muziku, književnost, film, likovnu i primijenjenu umjetnost, te design i savremene medije. Bosna i Hercegovina je uz Mađarsku, jedina zemlja u regiji, koja je dala više od jednog dobitnika prestižne Nobelove nagrade: Vladimir Prelog dobio ju je za hemiju, a i Ivo Andrić za književnost. Glavni grad Sarajevo je bio domaćin 14. Zimskih olimpijskih igara, koje su bile ne samo druženje mladih sportista iz cijeloga svijeta, nego i igre kulture, mira i prijateljstva.
Muzika
Muzika Bosne i Hercegovine ima dugu i slavnu historiju. Tradicionalna muzika Bosne je mješavina raznih balkanskih uticaja, u kojoj se susreću najrazličitiji motivi i žanrovi. Najčuvenija je ipak sevdalinka, ljubavna pjesma karakterističnog izraza, koja u Bosni ima veoma dugu tradiciju, a odlikuje je sentimentalna muzikalnost i poetski, romantični tekst melankoličnog ugođaja. To ni ne čudi, jer je u osnovi arapske riječi "sevdah" - ljubav.
Književnost
Bosansko-hercegovačku književnost čine mnoga poznata djela, pisana perima napoznatijih književnika kod nas. Ivo Andrić je najznačajniji predstavnik domaće književnosti i dobitnik Nobelove nagrade za književnosti 1961 godine za "kompletan književni opus o historiji jednog naroda". Vrhunac tog rada je bio roman "Na Drini ćuprija". Tokom osmanskog doba, mnogi pisci iz Bosne i Hercegovine su bili poznati u orijentalnom svijetu, a u samoj Bosni razvija se Alhamijado književnost.
Film
Posebno značajan dio kulturnog stvaralaštva Bosne i Hercegovine otpada na bosansko-hercegovački film. Filmovi iz Bosne i Hercegovine su prva dva desetljeća nakon Drugog svjetskog rata obrađivala mahom teme iz narodne Revolucije i rata, filmski su obrađivale najznačajnije teme iz NOB-a, uključujući tu i poznate i slavne bitke partizana protiv stranih okupatora i domaćih izdajnika (Filmovi "Kozara", "Sutjeska", "Bitka na Neretvi", "Valter brani Sarajevo"). Ipak, prvi pravi uspjesi domaćeg filma mogli su se osjetiti tokom kasnih 1970-ih i 1980-ih godina, kad je stvoren i poseban bosanski filmski izraz. Filmovi su mahom obrađivali socijane teme, ne rijetko i kao socijanu kritiku na račun socijalističkog društva, a povremeno bi se našlo mjesto i za savremene, urbane teme, na koje su ipak uglavnom bili pretplaćeni autori iz drugih centara.
Nakon zatišja tokom ratnih i prvih poratnih godina, filmsko stvaralaštvo u Bosni i Hercegovini se pojačano budi i otprve donosi fantastične rezultate. Filmski režiser Danis Tanović je 2002. godine dobio popularnog Oskara, prestižnu nagradu Američke filmske akademije za film "Ničija zemlja" u kategoriji najbolji strani film. Ogromnu popularnost je stekao i film Remake u režiji Dine Mustafića rađen po scenariju Zlatka Topčića iz 2003. godine, koji na međunarodnim filmskim festivalima odnosi nekoliko nagrada. Veliku pažnju je imao i film Pjera Žalice "Gori vatra", kao i njegov sljedeći projekt, film "Kod amidže Idriza". Slično je i sa filmom "Ljeto u Zlatnoj Dolini" Srđana Vuletića, koji na međunarodnim filmskim festivalima odnosi nekoliko nagrada. U kategoriji kratkog filma valja izdvojiti film "10 minuta" režisera Ahmeda Imamovića, koji je dobitnik nagrade "Najbolji kratki film Evrope" 2002. godine. Posebnu pažnju je dobio film Grbavica režiserke Jasmile Žbanić koji je nagrađen Zlatnim medvjedom na festivalu Berlinale 2006. godine. Film Ostavljeni iz 2010. godine, režisera Adisa Bakrača i scenariste Zlatka Topčića također ostvaruje veliki uspjeh, sjajno je primljen kod publike i kritičara te osvaja nekoliko nagrada na međunarodnim filmskim festivalima, između ostalog i Zlatnu arenu za najbolju glavnu mušku ulogu.
Religija
thumb|[[Careva džamija]] Važno je spomenuti da je prisutnost triju vjera u Bosni i Hercegovini imala ogroman uticaj na kulturni razvoj zemlje. Sarajevo je jedini grad pored Jerusalima, koji ima pravoslavnu crkvu, džamiju i katoličku crkvu kao i sinagogu udaljene 100 metara jedne od drugih. Najznačajniji eksponat Zemaljskog muzeja u Sarajevu je sarajevska Hagada, tradicionalna jevrejska knjiga koju su Sefardi donijeli u Sarajevo po svome izgonu iz Španije. Orijentalno nasljeđe Bosne i Hercegovine vidi se također i u brojnim impresivnim primjerima orjentalne, sakralne i svjetovne arhitekture, iako je dio objekata srušen ili uništen tokom vremena, posljednji put tokom agresije na BiH 1992-1995. Među najznačajnije objekte iz osmanskog perioda valja izdvojiti Begovu džamiju i Carevu džamiju u Sarajevu, Aladža džamiju u Foči, Ferhadija džamiju u Banja Luci, džamije u Mostaru, Travniku i Livnu, te brojne druge sakarlne objekte islamske kulture po cijeloj zemlji. Bosna i Hercegovina posebno je poznata i prema svojim mostovima iz osmanskog perioda, gdje posebno treba izdvojiti: Stari most u Mostaru, Most Mehmed-paše Sokolovića u Višegradu, Arslanagić most u Trebinju, te repliku Starog mosta u Mostaru u umanjenoj verziji na rijeci Bistrici u Livnu. thumb|left|[[Franjevački samostan Fojnica]] thumb|[[Most Mehmed-paše Sokolovića]] Crkvena arhitektura Bosne i Hercegovine sastoji se od nekoliko stilova, ovisno od vremena u kojem je građena, odnosno kojem crkvenom krugu pripada. Tako bosanske katoličke crkve u gotovo cijeloj zemlji njeguju neki posebni "bosanski" stil vitkih zvonika sa visokim, kosim krovovima i tako se harmonično uklapaju u gradski ili seoski krajolik. Najpoznatije rimokatoličke crkve u Bosni stoje u Sarajevu, Travniku, Bugojnu, Livnu, Jajcu i Bihaću, dok su najznačajniji samostani franjevačke provincije Bosna srebrena u Fojnici, Visokom, Kreševu, Kaknju i Livnu. Sakralni objekti rimokatoličke crkve u Hercegovini imaju uglavnom primorsko-mediteranski karakter (baš kao i pravoslavne crkve i objekti), građeni su od bijelog kamena, a odlikuje ih gotovo minimalistički stil, koji se u novijoj arhitekturi dijelom naslanja i na kubizam i savremene tokove crkvene arhitekture u svijetu. Ovdje su poznate Duvanjska bazilika u Tomislavgradu, te crkve i samostani u Širokom Brijegu, Čapljini i Mostaru.
Pravoslavne crkve, manastiri i objekti u sjevernijim dijelovima zemlje, pogotovo uz rijeku Drinu ne razlikuju se previše od sličnih crkvenih objekata u Srbiji, što upućuje na činjenicu da su ih gradili isti majstori. Ovi su se pak u dijelu srpske-crkvene arhitekture vodili principima crkvene gradnje na zapadnom Mediteranu, tako da pravoslavne crkve u Bosni imaju uvijek iznova slične motive, koji podsjećaju na gradnju u Italiji, Francuskoj i Dalmaciji. Najpoznatije pravoslavne crkve stoje u Sarajevu, Banja Luci, Mostaru, Tuzli, Trebinju, Livnu i Bosanskoj Krupi. Novovjeki pravoslavni crkveni objekti po mnogim bh gradovima, pogotovo u RS-u, danas nalikuju kopijama Sopoćana, Mileševa ili Gračanice ili su u skladu sa bizantskim stilom, tako da bosanskoj urbanoj arhitekturi daju novi pečat. Primjer je Crkva Svetoga Vasilija Ostroškog u Istočnom Sarajevu.
Mediji
U Bosni i Hercegovini izlaze tri dnevna lista: dva u Sarajevu i jedan u Banja Luci. Dnevni Avaz je najtiražniji list u zemlji i mješavina dnevnika i tabloida, Oslobođenje baštini bogatu tradiciju političkog novinarstva kod nas, dok su banajlučke Nezavisne novine jedinstven glas angažiranog i objektivnog novinarstva. Uz ova tri dnevna lista u Bosni i Hercegovini izlaze i sedmični politički magazini, među kojima su BH Dani, Slobodna Bosna, Ljiljan, Start i drugi.
Bosna i Hercegovina ima javni radiotelevizijski sistem, koji se sastoji od tri jedinice: glavne nacionalne radijske i televizijske kuće Radiotelevizije Bosne i Hercegovine (BHTV 1 i BH Radio 1), te po jednog entitetskog emitera: Federalne televizije FTV u Federaciji i Televizije Republike Srpske RTRS u manjem entitetu. Medijsku sliku u zemlji upotpunjuje i nekoliko privatnih televizija, od kojih valja izdvojiti OBN, NTV Hayat, ATV, BN TV i Pink BH, a ne treba zaboraviti ni regionalne televizijske programe u većim gradovima Bosne i Hercegovine (Sarajevo, Banja Luka, Tuzla, Bihać, Travnik, Mostar).
Radio u Bosni i Hercegovini i dalje ima veliki broj poklonika, jer je BiH jedna od zemalja sa najgušćom mrežom državnih, entitetskih, kantonalnih, regionalnih i gradskih radio-stanica, koje zadovoljavaju najširi sloj slušateljstva u zemlji. Ipak specijalizirani radijski programi sa posebnim sadržajima u potpunosti nedostaju zemlji, zbog čega se radijski program u BiH još uvijek može nazvati konvencionalnim i tradicionalnim, a to se odnosi i na njegove sadržaje, sastavljene po principu: red domaće muzike, red vijesti i priče iz studija.
Filatelija
U Bosni i Hercegovini postoje tri neovisne pošte sa samostalnim poštanskim izdanjima: Ove pošte izdaju povremeno zajednička izdanja, kao i izdanja međunarodne filatelističke organizacije pod nazivom EUROPA.
Sport
Banjalučki rukometni klub Borac je 1976. godine postao evropski šampion u rukometu. Sarajevski košarkaški klub Bosna je 1979. godine osvojila Evropsko klupsko košarkaško prvenstvo, a tuzlansko Jedinstvo-Aida je 1989. postalo evropski šampion. Fudbalski klub Sarajevo, Fudbalski klub Željezničar i Fudbalski klub Velež su među najpoznatijim iz ovog dijela Evrope. Neki čuveni bosanskohercegovački sportaši su Abas Arslanagić, Asim Ferhatović, Ivan "Ivica" Osim, Mirza Delibašić, Safet Sušić, Miroslav "Ćiro" Blažević, Dušan "Duško" Bajević, Sergej Barbarez, Jasna Merdan-Kolar, Blaž Slišković, Zvonimir "Noka" Serdarušić, Vahid Halilhodžić, Boro Primorac, Meho Kodro, Edin Džeko, Elvir Bolić, Mirsad Hibić, Ivan Ćurković, Zoran Savić, Muhamed Konjić, Savo Milošević, Amel Mekić, Enver Marić, Larisa Cerić, Muhamed Toromanović, Elvir Baljić, Vedad Ibišević, Mehmed Baždarević, Kemal Mešić, Enid Tahirović, Miralem Pjanić, Emir Spahić, Refik Šabanadžović, Sabahudin Delalić, Senjanin Maglajlija, Jasmin Mrkonja, Denijal Pirić, Enver Koso, Fahrudin Omerović, Muhamed Mujić, Milorad Karalić, Markica Dodig, Slađana Golić, Radmilo Mihajlović, Zlatan Arnautović, Mirsad Terzić, Ljupko Petrović, Elvir Krehmić, Ognjen Koroman, Vlatko Marković, Tomislav Piplica, Irfan Smajlagić, Josip Katalinski, Mensur Peljto, Eldin Jelašković, Anel Hidić, Zijad "Zijo" Poljo, Mario Stanić, Halid Demirović, Ajdin Pašović, Dragomir "Dragan "Okuka, dr.Nebojša Popović, Marjan Beneš, Anton Josipović, Damir Mulaomerović, Sanda Dubravčić-Šimunjak, Damir Mršić, Josip Glavaš, Boris Živković, Haris Brkić, Kasim Kamenica, Predrag Pašić, Kenan Bajramović, Husnija Fazlić, Predrag Nikolić, Edhem Šljivo, Đorđe Lavrnić, Zlatan Bajramović, Faruk Hadžibegić, Dragan Perić, Nikola Nikić, Sejo Bukva, Dževad Alihodžić, Vladimir Petković, Bibija Kerla, Damir Doborac, Zdravko Govedarica, Drago "Mišo" Smajlović, Borki Predojević, Zlatan Saračević, Vedin Musić, Hamza Alić, Danijel Šarić, Hasan Salihamidžić, Sabahudin Bilalović, Islam Đugum, Tima Džebo, Slobodan Janjuš, Vesna Bajkuša, Zdenko Kožul, Mladen Bojinović, Mirza Varešanović, Bojan Bogdanović, Adnan Harmandić, Vukašin Višnjevac, Ivan Ivančić, Jasmin Hukić, Dževad Šećerbegović, Izet Hajrović, Gordan Firić, Ivan Ljubičić, Damir Radončić, Đuro Kodžo, Kenan Hasagić, Velimir Petković, Nedžad Fazlija, Saša Starović, Adnan Ćatić, Zoran Planinić, Josip Bukal, Bilal Šuman, Predrag Danilović, Aleksandar Đurić, Bariša Krasić, Draženko Ninić, Bakir Beširević, Haris Mujezinović, Boris Živković, Edin Bašić, Stanko Barać, Rade Bogdanović, Lejla Hrelja, Behudin Bašović, Ivan Sokolov, Silvana Mirvić, Zoran Martinović, Sejad Salihović, Almira Brkić, Ena Zeković, Marin Čilić, Emir Mutapčić, Radoje Đerić, Nenad Marković, Edhem Sirćo, Alen Škoro, Mirza Teletović, Svetlana Kitić, Almir Turković, Henry Domercant, Dželaludin Muharemović, Darko Martinović, Željko Petrović, Sabit Hadžić, Ivana Ninković, Dževad Poturak, Vlatko Glavaš, Mara Lakić, Vukašin Stojanović, Razija Mujanović, Risto Vidaković, Adnan Jaškić, Ivica Grlić, Nermin Bašović, Mehmed Skender, Mirza Mešić, Nihad Đedović i Sead Hasanefendić.
Promet
Postoje cestovni, željeznički, riječni (riječna luka Bosanski Brod) te zračni promet. U BiH cestovni promet je loše razvijen zbog nepristupačnog reljefa u njezinom središnjem dijelu. Aerodromi se nalaze u Mostaru, Tuzli, Sarajevu te Banjoj Luci.
Case di Trento, Teramo
Case di Trento je naselje u Italiji u provinciji Teramo, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 118 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 86 m.
Berentzwiller
Berencviler je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Gornja Rajna koja pripada prefekturi Altkirh.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 313 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 51 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,08 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 360 metara (maksimalnoj 439 m, a minimalnoj 355 m).
The Stooges
thumb|250px|The Stooges & Iggy Pop, Poljska, Katowice Off Festval 2012-08-04 The Stooges nastaju 1967. u gradu Ann Arbor država Michigan. Prvo su se zvali Psychedelic Stooges. Sastav je osnovao James Osterberg poznatiji kao Iggy Pop nakon što je izbačen s University of Michigan. The Stooges su bili rock bend, ali ih mnogi svrstavaju pod protopunk i protometal jer su znatno utjecali na razvoj punk rocka i heavy metala.
Početak
Počeli su djelovati pod utjecajem The Doorsa, da bi kasnije pali pod utjecaj «agresivnijeg» rock benda MC 5. The Stooges sviraju kao predgrupa MC 5-u koji ih drže za mali bratski bend, tako da na njihovu preporuku The Stooges, nakon samo šest mjeseci postojanja 1968. potpisuju ugovor s diskografskom kućom «Elektra». Prvi album «The Stooges» je producirao John Cale član Velveta Undergrounda. Inače, oni su diskografskoj kući dostavili snimku s pet stvari ( 1969, We Will Fall, No Fun, Ann i Now I Wanna Be Your Dog) ali im je diskografska kuća rekla da je to nedovoljno materijala za cijeli album. Zato, da bi snimili album, su prevarili diskografsku kuću i rekli im da imaju još hrpu pjesama, a zapravo su ostale pjesme (Real Cool Time, Litle Doll, Not Right) napravili u jednu noć. Najpoznatija pjesma s tog albuma je «Now I Wanna BeYour Dog».
Album Funhouse i prvi raspad grupe
Novi album «Funhouse» izdaju 1970. godine. Album je još agresivniji od prvog, rokerskiji s elementima free jazza i funka. Na albumu se nalazi skladba LA blues koja je jedna od najbučnijih i najdisonantnijih skladbi u povijesti rocka. Međutim album je bio ispred svoga vremena pa je «Electra» raskinula ugovor s njima. U bend dolazi novi gitarista James Williamson, a stari gitarista prelazi na bas gitaru. Zvuk im postaje bliži klasičnom rocku, ali je Iggy Pop otišao na odvikavanje od heroina i Stooges se raspadaju.
Kraj
Obnavljaju se 1972. na nagovor Davida Bowieja. Mijenjaju ime u Iggy and the Stooges i pod tim imenom 1973. izdaju album «Raw Power» za diskografsku kuću CBS. Na albumu se nalazi pjesma «Search and destroy» koja je postala neka vrsta rock himne. Međutim zbog problema s drogom grupa se opet raspada, a Iggy Pop započinje solo karijeru. Posljednji nastup Stoogesa je sačuvan na bootleg CD-u "Metallic K.O.". Uoči tog nastupa Iggy Pop je preko radio stanice izvrijeđao članove lokalne motociklističke bande, te ih pozvao da dođu na koncert i obračunaju se s njim. Oni su to učinili, a rezultat je vidljiv u imenu "Metallic K.O."
Lamp
__NOTC__ Termin Lamp ima više značenja.
James Watson
Džejms D. Votson (rođen 6. 4.a 1928) je američki molekularni biolog, genetičar, i zoolog. On je najbolje poznat po otkriću strukture DNK 1953. zajedno sa Fransisom Krikom. Votson, Krik, i Moris Vilkins su nagrađeni 1962. Nobelovom nagradom za fiziologiju ili medicinu „za njihova otkrića vezana za molekulsku strukturu nukleinskih kiselina i njihovog značaja za transfer informacija u živim materijalima“. Nakon studija na univerzitetu Čikaga i Indijana univerzitetu, on je radio na univerzitetu u Kembridžu u Kavendišovoj laboratoriji u Engleskoj, gde se upoznao sa budućim saradnikom i prijateljom Fransisom Krikom.
2019 su mu zbog "rasističkih opaski" oduzete sve počasne titule koje je dobio u Kold Spring Harbor laboratoriji (CSHL), gde je radio skoro 40 godina.