cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trendelburg
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Kasel Trendelburg se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Kasel. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 130 metara. Površina opštine iznosi 69,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.361 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 77 stanovnika/km².
Meyers Lake, Ohio
Majers Lejk je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Taunusstein
Taunusštajn je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 17 opštinskih središta okruga Rajngau-Taunus. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 29.033 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6439015.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Rajngau-Taunus Taunusštajn se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Rajngau-Taunus. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 381 metra. Površina opštine iznosi 67,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 29.033 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 433 stanovnika/km².
D(-)-tartratna dehidrataza
D(-)-tartratna dehidrataza (, D-tartratna dehidrataza, (S,S)-tartratna hidrolijaza) je enzim sa sistematskim imenom (S,S)-tartrat hidrolijaza (formira oksaloacetat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Za dejstvo ovog enzima je neophodan jon Fe2+ ili Mn2+.
812 Adele
812 Adele je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,658 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,5 a geometrijski albedo 0,220.
Donja Purgarija
Donja Purgarija je naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u Zagrebačkoj županiji.
Zemljopis
Administrativno je u sastavu općine Klinča Sela. Naselje se proteže na površini od 0,97 km².
Stanovništvo
Prema zadnjem popisu stanovništva iz 2001. godine u Donjoj Purgariji živi 124 stanovnika i to u 35 kućanstava. Gustoća naseljenosti iznosi 127,84 st./km².
Amayé-sur-Orne
Amaje sir Orn je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Kan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 686 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 129 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,29 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 50 metara (maksimalnoj 109 m, a minimalnoj 7 m).
Lumbarda (općina)
Lumbarda je malo mjesto na istočnom rtu otoka Korčule i općina Dubrovačko-neretvanske županije.
Zanimljivim je čini živopisan netaknuti krajolik, razvedena obala i kristalno čisto more koje je okružuje, pješčane plaže koje su rijetkost na Jadranu, bogata povijest sačuvana u pisanim dokumentima starim više od dva tisućljeća, blizina prekrasnog grada Korčule, sjenoviti maslinici, izvrsno vino od sorte grožđa koja odbija uspjevati igdje drugdje, sačuvani narodni običaji i gastronomski specijaliteti domaće kuhinje.
Lumbarda je u prošlosti bila ladanjsko odredište korčulanskih biskupa i vlastele, a i danas odiše ladanjskim ugođajem. Smještena je uz morske uvale i na padinama brežuljaka što okružuju dolinu kojom dominiraju vinogradi. Do nje se stiže iz šest kilometara udaljene Korčule cestom koja prolazi kroz maslinike i borovu šumu. Tu živi 1200 stanovnika koji su se stoljećima bavili vinogradarstvom, ribarstvom i kamenoklesarstvom. Danas su domaćini mnogim gostima koji ljeti traže miran, siguran i osobit odmor.
Kupače privlače pješčane plaže i arhipelag od dvadesetak otočića nadomak mjesta. Krajolik je prepun mirisa mediteranskog aromatičnog bilja, borova i soli, a bojama dominira paleta boje mora od tirkizne do tamnomodre, bjelina pijeska i kamena, zelenilo borova i srebnrozelena boja agava. Nad tim se krajolikom, uz kliktanje galebova i šum valova pod maestralom, prosipa toplina sunca koja opija i duh i tijelo.
Gurmane prilvače domaći specijaliteti pripremljeni od svježih namirnca iz mora i lumbarajskih vrtova. Ljubitelji i poznavaoci vina u Lumbardu dolaze izdaleka kako bi kušali grk, bijelo vino koje se proizvodi od autohtone sorte grožđa istog imena.
O svojim običajima, plesovima, pjesmama, zanatima, umjetnicima, jelima i vinu domaćini svoje goste upoznavaju kroz «Lumbarajske užance», splet priredbi i događaja koje večeri u Lumbardi čine nezaboravnima.
Provincije Italije
U Italiji, provincija ili pokrajina (tal. provincia – provincija, množ. province – provincije) je drugi nivo administrativne podjele zemlje, jedinica od koje se sastoje regije (regioni). Slijedeći niži nivo ispod provincije, su hr (komune) od kojih su sastavljene provincije.
Nove administrativne jedinice
Od 2014. umjesto dotadašnjih provincija Rim, Milano, Napulj, Torino, Palermo, Bari, Catania, Firenca, Bologna, Genova, Venecija, Firenca, Messina, Reggio Calabria i Cagliari oformljene su nove administrativne jedinice.
Tako umjesto njih egzistiraju metropolitanski gradovi Rim, Milano, Napulj, Torino, Napulj, Palermo, Bari, Catania, Firenca, Bologna, Genova, Venecija, Messina, Calabria i Cagliari.
Regija Doline Aoste je jedina talijanska regija koja nije podijeljena na provincije, tj. sama regija predstavlja jednu provinciju. Od 2006. godine, u Italiji postoji 109 provincija od kojih su tri novostvorene i početi će djelovati od 2009. godine.
U slijedećem popisu su podebljane provincije čiji je administrativni centar ujedno i administrativni centar regije. Talijanske provincije po abecednom redu u regijama su:
Abruzzo
thumb|right|300px|Provincije u regiji Abruzzo.
Apulija (Puglia)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Apuliji.
Basilicata
thumb|right|300px|Provincije u regiji Basilicata.
Emilia-Romagna
thumb|300px|right|Provincije u regiji Emilia-Romagna.
Furlanija-Julijska krajina (Friuli-Venezia Giulia)
thumb|300px|right|Provincije u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Kalabrija (Calabria)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Kalabriji.
Kampanija (Campania)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Kampaniji.
Endotelin
Endotelini su proteini koji koji sužavaju krvne sudove i povišavaju krvni pritisak. Njihov uticaj je normalno u balansu da drugim mehanizmima. Ukoliko dođe do njihovog prekomernog izražavanja, oni doprinose visokom krvnom pritisku (hipertenzija) i bolesti srca.
Provincije Italije
Lacij (Lazio)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Lacij
Endotelin
Endotelini sadrže 21 aminokiselinu. Njih prvenstveno proizvodi endotel. Oni su vazokonstrikujući peptidi koji imaju ključnu ulogu u vaskularnoj homeostazi. Budući da su međi najjačim poznatim vazokonstriktorima, pokazano je da endotelini mogu da budu uzročnici vaskularnih oboljenja nekoliko organskih sistema, što obuhvata srce, opštu cirkulaciju i mozak.
Provincije Italije
Ligurija (Liguria)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Liguriji.
Endotelin
Izoforme i distribucija po organima
Poznate su tri izoforme (ET-1, -2, -3) sa različitim regionima izražavanja, i dva ključna tipa receptora, ETA i ETB.
Provincije Italije
Lombardija (Lombardia)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Lombardiji.
Endotelin
Mozak i nervi
Receptori za endotelin su široko izraženi u telu. Oni su prisutni u krvnim sudovima i ćelijama mozga, horoidnom pleksusu i perifernim nervima. Kad je primenjen direktno na mozak pacova u pikomolarnim količinama kao eksperimentalni model moždanog udara, endotelin-1 uzrokuje snažnu metaboličku stimulaciju i epileptičke napade sa znatnim sniženjem dotoka krvi do tih moždanih regiona. Oba efekta su posredovana kalcijumskim kanalima.
Provincije Italije
Marke (Marche)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Marke.
Molise
thumb|right|300px|Provincije u regiji Molise.
Pijemont (Piemonte)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Pijemont.
Sardinija (Sardegna)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Sardiniji.
Sicilija (Sicilia)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Siciliji
Toskana (Toscana)
thumb|right|300px|Provincije u regiji Toskani
Trentino-Južni Tirol (Trentino-Alto Adige/Südtirol)
thumb|300px|right|Provincije u regiji Trentino-Južni Tirol
Valle d'Aosta (Vallée d'Aoste)
thumb|300px|right|Provincije u regiji Valle d'Aosta
Veneto
thumb|right|300px|Provincije u regiji Veneto
Caltanissetta (provincija)
Provincija Caltanissetta (talijanski: Provincia di Caltanissetta, sicilijanski: Pruvincia Riggiunali di Nissa) je jedna od 9 sicilijanskih provincija, koja se nalazi na jugu Italije u Regiji Sicilija.
Glavni grad provincije (iako ne i najveći jer je to Gela) je Caltanissetta od 61 711 stanovnika
thumb|240px|left|thumb| Zamak Mazzarino
Geografske karakteristike
Provincija Caltanissetta sa sjevera graniči sa Provincijom Palermo, sa istoka sa provincijama Enna, Catania i Ragusa i sa zapada sa Provincijom Agrigento.
Površina provincije iznosi 2 124 km², a broj stanovnika 272 458 (2011. godine). thumb|280px|right| Karta Sicilije sa Provincijom Caltanissetta Provincija Caltanissetta prostire se od obala Sredozemnog mora na jugu, sve do planinske unutrašnjosti na sjeveru gdje se prostire planinski masiv Madonie u kom izvire rijeka Salso, najveći vodotok u provinciji, koja ju fizički dijeli na dva dijela, zapadni i istočni.
Općine i naselja
Provincija Caltanissetta ima 22 općina (talijanski: Comuni), ispod je lista 4 najvećih (31. januar. 2012. Istituto Nazionale di Statistica Italia);
Ston
Zemljopis
Ston je glavni gradić općine što se nalazi na poluotoku Pelješcu. Zemljopisno, ova općina prostire se od gradića Stona, kroz Ponikve, sve do Janjine. Tu se mijenjaju dva kraja. Gradić Ston koji ima druge po veličini zidine na svijetu i najstariju solanu u Europi, nalazi se na moru. Klima je blaga, ljeti sparna, zimi kišna. U Ponikvama je luka Prapratno i razna polja i vinogradi, što znači da je šuma posječena. Pošto su Ponikve poslije plaže ograđene brdima, zimi može padati i snijeg.
Stanovništvo
Ovo je popis stanovnika iz 1991.: Ston-581 stanovnik 2.Broce-107 stanovnika 3.Mali Ston-152 stanovnika 4.Duba Stonska-38 stanovnika 5.Hodilje-201 stanovnik 6.Sparagovići-151 stanovnik 7.Metohija-176 stanovnika 8.Dubrava-161 stanovnik 9.Brijesta-130 stanovnika 10.Drače-48 stanovnika 11.Žuljana-206 stanovnika 12.Janjina-333 stanovnika 13.Sreser-71 stanovnik 14.Osobjava-47 stanovnika 15.Boljenovići-99 stanovnika 16.Zaton Doli-172 stanovnika 17.Putniković-160 stanovnika 18.Popova luka-56 stanovnika 19.Zabrđe-90 stanovnika 20.Tomislavovac-88 Različita seoca čine mega-selo Ponikve.
Povijest
U antičko doba ovaj kraj nastanjivali su Iliri i Grci, a od 167.g. prije Krista započinje vrijeme vladavine Rimljana.
U 2.stoljeću na jednom rimskom zemljovidu nabrojena su sva važnija strateška mjesta i putovi starog vijeka, a tu se spominje ime mjesta Perdua ili Stamnes, koje se nalazilo na južnim i zapadnim obroncima brijega sv. Mihajla.
U periodu vladavine kralja Mihaila podignuta je crkvica Sv.Mihaila,delo rane-ravenske romanike.U doba kneza Miroslava, Nemanjinog brata proteran je biskup iz Stona - biskup Donat, umro je na Lokrumu 1211.
Nakon izmjena raznih dinastija na tlu Zahumlja, domaćih knezova, hrvatskih velikaša, raških župana i bosanske vlastele, 1325. g. vladarom Zahumlja postaje bosanski ban Stjepan Kotromanić. Kotromanići su u to vrijeme bili u sukobu sa srpskim županima, a to želi iskoristiti Dubrovnik, kojemu je bilo stalo do Stona i Pelješca.
Tako 1333. g. Dubrovnik ulazi zauvijek u posjed Stona i Rata, i tako za ovaj kraj započinje novo poglavlje povijesti. Gradi se novi Ston, koji dobiva kneza, obnavljaju se solila, a u Ston dolazi 150 dubrovačkih obitelji. Već 1355. godine Ston i Mali Ston opasani su dvostrukim obrambenim zidom i poostaju "neosvojivi".
Vanjske veze
www.duba-stonska.com - stranice o Dubi Stonskoj. Mjestu u općini Ston.
Poston, Padova
Poston je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Karbenzid
Karbenzid je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 208,257 Da.
Željezo
Željezo (ijek.) ili železo (ek.), odn. gvožđe (Fe, latinski ferrum), je metal VIIIB grupe. Postoji 16 izotopa željeza čije se atomske mase nalaze između 49 - 63. Postojani izotopi su: 54, 56, 57 i 58, a najzastupljeniji je izotop 56 (91%).
Simbol Fe dolazi od ferrum, latinskog naziva za željezo. Ferat je naziv za željezo u anionskom kompleksu. Telursko željezo je naziv za elementarno željezo, koje je nastalo u Zemljinoj kori.
Željezo, kad je potpuno čisto, srebrnkastog je sjaja i mekano. Poznato je od pradavnih vremena, a danas sigurno najvažniji tehnički metal koji se upotrebljava na mnogo načina. Najvažnije je od svih metala i uglavnom se koristi kao čelik, u kojem ima ugljika (do 2,06%). Željezo hrđa na vlažnom zraku i otapa se u razrijeđenim kiselinama. Željezo je prijelazni metal 8. skupine periodnog sustava elemenata.
U Zemljinoj kori najrasprostranjeniji metalni element i po masenom udjelu odmah je iza aluminija. U Zemljinoj kori udio je željeza oko 5%, a u cijeloj Zemlji se računa da je 37%. Najdublja unutrašnjost Zemlje se pretežno od njega i sastoji. Koncentracija željeza u morima je vrlo mala (oko 4x10−3 ppm). Elementarno željezo se u prirodi nalazi samo kao meteorno, dospjelo na zemlju iz Svemira i telurno prisutno u Zemljinoj kori od iskonskih vremena. Prisutnost željeza utvrđena je i u sastavu Sunca, Mjesečevim stijenama i drugim nebeskim tijelima gdje ga ima oko 14,3%, kako svjedoče meteoriti pali na Zemlju od kojih se polovina sastoji pretežno od željeza.
Na površini Zemlje prirodno željezo je samo izuzetno u elementarnom stanju (telurno željezo na otoku Disko, zapadno od Grenlanda).
Svojstva
mini|lijevo|300px|Dijagram stanja ([[fazni dijagram) željezo – ugljik prikazuje razne alotropije željeza i čelika.]]
U elementarnom stanju čisto je željezo: srebrnobijeli, razmjerno mekan, kovan (kovak) metal, kemijski dosta otporan. Također, ono je i feromagnetično, što znači da zadržava magnetska svojstva i prestankom djelovanja magnetskog polja.
Željezo je kemijski vrlo reaktivno i kao neplemeniti metal otapa se u neoksidirajućim kiselinama. Na zraku je vrlo nestabilno i relativno brzo oksidira (korozija). U oksidirajućim kiselinama (koncentriranoj sumpornoj i dušičnoj kiselini) površina željeza se ne otapa, nego pasivizira stvaranjem zaštitnog sloja. Kristalna mu se struktura mijenja s promjenom temperature.
Čisto elementarno željezo (Fe°) ima 3 kristalne forme (alotropske modifikacije):
Alfa-željezo je feromagnetično do Curieve temperature od 770 °C (1043 K). Pri temperaturi 770 °C gubi feromagnetska svojstva, ali ne mijenja strukturu, pa se ponekad pogrešno naziva i beta-željezo.
Željezo ima 9 izotopa (maseni broj od 52 do 60) i četvrti je element po udjelu u zemljinoj kori. U prirodi se željezo nalazi kao smjesa četiri stabilna izotopa: željezo-54 (5,8%), željezo-56 (91,72%), željezo-57 (2,2%) i željezo-58 (0,28%), a ostali su izotopi radioaktivni, s kratkim vremenom poluraspada, osim izotopa željezo-60 (t1/2 = 3x105 godina). Izotop željezo-56 poznat je kao nuklid s najstabilnijom jezgrom, jer ima najveću nuklearnu energiju vezanja.
Kao biogeni element, željezo spada u grupu esencijalnih elemenata gdje sudjeluje u prijenosu kisika. Željezo je važno za život biljaka i životinja i nalazi se u sastavu hemoglobina i kloroplasta u krvi, pa ga mora sadržavati hrana toplokrvnih životinja, kao i zemlja u kojoj rastu biljke. U organizmu odraslog čovjeka ima oko 5,85 grama željeza; od toga je 55% vezano za hemoglobin, 10% ga je u mioglobinu i 17% u staničnim heminima; oko 17% željeza nalazi se i u drugim organima (kao feritin i hemosiderin). Preparati željeza ubrajaju se u najstarija ljekovita sredstva; bili su poznati već u rimsko vrijeme. Danas se željezo u obliku topljivih ferosoli najviše upotrebljava za liječenje raznih oblika anemija. Manjak željeza dovodi do anemije, a višak može izazvati oštećenje jetre i bubrega. Za neke spojeve željeza se sumnja da su kancerogeni.
Sitnije čestice željeza mogu na zraku i gorjeti, pri čemu frcaju iskre usijanog oksida, a u sasvim finom razdjeljenju željezo je i piroforno, tj. samozapaljivo na zraku. S usijanim željezom vodena para reagira uz postanak oksida Fe3O4 (magnetit) i vodika. Na visokoj temperaturi željezo se direktno spaja s klorom i sa sumporom. U razrijeđenim se kiselinama tehničko željezo lako otapa. Koncentrirana sumporna kiselina ga ne nagriza (stoga se ona može spremati i prevoziti u željeznim posudama), a u koncentriranoj dušičnoj kiselini željezo postaje pasivno.
Željezo izravno reagira s većinom nemetala pri umjerenim temperaturama. Osim s kisikom reagira s ugljikom, sumporom, klorom, fosforom i drugima.
Kemijski spojevi željeza
U kemijskim spojevima je željezo najčešće dvovalentno ili trovalentno (fero- i feri- spojevi).
Željezo pravi spojeve u kojima ima oksidacijski broj +2, +3 i +6, a u najvažnijima i najvećem broju spojeva ima oksidacijski broj +2 (fero) i +3 (feri). Stanje +2 je najstabilnije. Šesterovalentno željezo je ferat ion FeO4 - koji je postojan samo u lužnatom mediju, a u kiselom mediju se raspada na Fe3+ i kisik, uz nešto ozona.
Nestabilniji Fe2+ ion u vodenoj se otopini u prisustvu kisika lako oksidira u Fe3+ ion.
Željezo zbog svog negativnog standardnog elektrodnog potencijala Fe2+/Fe, otapa se u kiselinama uz razvijanje vodika.
Ioni Fe2+ i Fe3+ imaju izraženu sposobnost stvaranja kompleksa koordinacijskog broja 6. Otopina iona Fe2+ je svijetlo zelene boje. Otopina iona Fe3+ je žute boje, osim bromida koji je crvene. Dimetil-glioksim oboji otopinu Fe2+ iona u crveno.
Željezovi spojevi s kisikom
Od željezovih oksida važni su:
mini|desno|250px|Hidratizirani željezov(III) klorid. mini|desno|250px|Berlinsko modrilo je [[pigment kemijske formule Fe7(CN)18.]] mini|desno|250px|[[Hematit je željezov oksidni mineral, kemijske formule α-Fe2O3, najstabilniji je i najrasprostranjeniji od svih željezovih oksida.]] mini|desno|250px|[[Magnetit, kemijska formula Fe3O4, je crni ferimagnetički željezov oksid.]]
Upotreba
Željezo je najkorišteniji od svih metala i njegova proizvodnja čini 95% (maseno) od ukupne svjetske proizvodnje metala. Razlog tome je kombinacija niske cijene i pogodnih fizičkih svojstava, zbog čega je željezo neizostavni materijal u automobilskoj industriji, brodogradnji i graditeljstvu.
Tehničko željezo predstavlja redovito leguru željeza s većim ili manjim količinama ugljika, silicija, mangana, sumpora i fosfora, pa mu svojstva uvelike ovise o količini tih sastojina, odnosno primjesa. Dodacima drugih metala, kao kroma, titanija, molibdena, nikla, tantala, vanadija, kobalta, niobija, volframa i dr., svojstva željeza se mogu i dalje modificirati u širim granicama nego bilo kojeg drugog tehničkog metala. Stoga danas ima na tisuće vrsta tehničkih željeza za najrazličitije namjene. Tehničko željezo, osim vrsta koje su posebnim dodacima (napose nikla i kroma) učinjene kemijski otpornima (nehrđajući čelik), kemijski je manje otporno nego čisto. Ono na vlažnom zraku hrđa, tj. prevlači se slojem hidroksida koji ne štiti metal od daljeg nagrizanja. Željezo grijano na višu temperaturu pokriva se crvenom prevlakom oksida Fe3O4. mini|desno|250px|Primjena željeza je prvenstveno u obliku [[čelika.]] mini|desno|250px|Oko godine 400. sagrađen je [[željezni stup u Delhiju, visok 7 metara i težak više od 6 tona, koji i dan danas odolijeva monsunskim kišama i koroziji.]] mini|desno|250px|Kada se [[metalni meteoriti poliraju i jetkaju, pokazuju poznate Widmanstättenove figure.]]
Čelik
Primjena željeza je prvenstveno u obliku čelika, a manje kao sirovog ili lijevanog željeza. Čelik je legura željeza s 0,05 do 2,06% ugljika. To je najvažniji tehnološki i konstrukcijski materijal, a do danas je poznato više od tisuću vrsta čelika. Odlikuju se velikom čvrstoćom, tvrdoćom, žilavošću, mogućnošću lijevanja i mehaničke obrade, te velikom elastičnošću.
Povijest
Arheološki dokazi upotrebe "meteoritskog željeza" za izradu sitnog nakita i oružja sežu do 5. tisućljeća pr.Kr., u današnjem Iranu i vrhovi koplja, koji datiraju iz 4. tisućljeća pr.Kr. iz drevnog Egipta. Zapisi hijeroglifima iz 2. stoljeća pr.n.e govore o "crvenom balonu s neba", što se odnosi na meteoritsko željezo. Ovo se je željezo koristilo kao ukrasni dio na vrhovima koplja. To željezo ljudi tada nisu dobivali lijevanjem ili taljenjem željeznih ruda, nego su ga obrađivali kao što su obrađivali kamen.
Negdje između 3. i 2. tisućljeća pr. Kr. pronalaze se ostaci obrađenog željeza u području Mezopotamije, Anatolije i Egipta. Ovakvi rani počeci obrađenog željeza razlikuju se od željeza meteoritskog porijekla, jer ne sadrže nikal u svom sastavu. Čini se da su ljudi tada ovo željezo koristili isključivo u religijske svrhe, a željezo je tada bilo vrijednije od zlata i vjerojatno je nastalo kao višak kod proizvodnje bronce.
Između 16. i 12. stoljeća pr. Kr. željezo se počinje snažnije koristiti; doduše i u to vrijeme bronca je se još uvijek snažno koristila. No od 1200. pr. Kr. počinje prijelaz brončanog doba u željezno doba. Smatra se da ovaj prijelaz ljudskog društva nije potaknula premoć i kvaliteta jednog materijala nad drugim, nego nedostatak kositra (koji je naime neophodan za dobivanje bronce). Ovi prvi koraci obrade željeza na počecima željeznog doba uključivali su i korištenje drvenog ugljena tijekom obrade, a rezultat ovakve obrade željeza bio je prvi proizvedeni čelik (površinski sloj željeza). Hlađenjem ovako obrađenog željeza (u pravilu pomoću neke tekućine) dobiveni materijal dobivao je elastičnost i čvrstoću, koja je bila nadmoćna osobinama nad broncom.
Željezo se počelo dobivati iz ruda, najvjerojatnije hematita (Fe2O3), oko 1500. pr. Kr., najprije u Anatoliji, današnjoj Maloj Aziji, kao tzv. “spužvasto željezo”. U to vrijeme, zbog nedovoljne temperature primitivnih peći, nije bilo moguće dobivanje lijevanog željeza, već je nastajalo “spužvasto željezo”, koje se kovanjem pretvaralo u upotrebljiv metal. Nalazišta u Uru (Irak), te u Egiptu svjedoče o ranom dobivanju željeza iz ruda. Željezo je u to vrijeme bilo nevjerojatno važan strateški materijal. Smatra se, da je pleme Hetita iz Male Azije postiglo svoju veliku vojnu moć upravo zbog rane proizvodnje željeznog oružja. U to je vrijeme cijena željeza bila veća od cijene zlata, a način njegovog dobivanja čuvao se kao najstroža tajna.
U staroj Grčkoj željezno doba počinje oko 1300. pr. Kr., a 1200. pr. Kr. željezo je već poznato u čitavom “starom svijetu”. Očvršćavanje željeza zakaljivanjem bilo je poznato oko 900. pr. Kr, a također i oporavljanje (popuštanje) zagrijavanjem. O tome svjedoče nalazi i pisani dokumenti iz Rima, Halstatta (Njemačka) i La Tene (Francuska).
Željezo je čovjeku bilo poznato već u prapovijesnim vremenima, a danas je ono kudikamo najvažniji tehnički metal. Od njega se prave mostovi, željeznice, strojevi, brodovi, građevine, itd. kao i bezbroj sitnica potrebnih u svakodnevnom životu: igle, čavli, vijci, pera, kvačice za spise, kutije za konzerve itd.
Dobivanje željeza
mini|desno|250px|Visoka peć u mjestu Sestao, [[Španjolska.]] mini|desno|250px|[[Sirovo željezo je zbog većeg sadržaja nečistoća i ugljika, jako krhko i nepodesno za obradu ili primjenu.]] mini|desno|250px|Bessemerovi konverteri za dobivanja čelika. mini|desno|250px|Rad u blizini visoke peći Třinec. Za dobivanje željeza danas se uglavnom koriste oksidne, a rjeđe karbonatne rude. Crvena željezna ruda sadrži mineral hematit. Druge rude sadrže mineral magnetit, koji je crne boje i magnetičan. Željezo rijetko nalazimo u elementarnom obliku koji se nalazi u okolici vulkana i u meteorima. Velike količine željeza korištene od željeznog doba, u prvom tisućljeću prije Krista, dobivene su taljenjem željeznih minerala, kao što je hematit.
Iz oksidnih ruda željezo se dobiva redukcijom ruda koksom, odnosno ugljikovim(II) oksidom (ugljikov monoksid) u visokim pećima. Iz ruda koje su siromašne željezom (npr. limonita), željezo se dobiva tzv. kiselim taljenjem i Kruppovim postupkom.
Dobivanje željeza u visokim pećima
Kroz gornji otvor visoke peći (grotlo), peć se naizmjenično puni slojevima koksa i rude s talioničkim dodacima. Ovisno o rudi, talionički dodatak je vapnenac ili dolomit (ako su rude kisele, jer jalovine sadrže silikate i aluminijev oksid) ili kvarcni pijesak (ako su rude alkaline, jer jalovine sadrže kalcijev oksid). Najdonji sloj koksa se zapali, a dovodi mu se vruć zrak (do 800 °C) obogaćen kisikom. Pri tom koks izgara dajući najprije CO2, a zatim prolaskom kroz sljedeći sloj koksa prelazi u CO:
Nastali ugljikov(II) oksid (ugljikov monoksid) glavno je redukcijsko sredstvo koje postupno, ovisno o temperaturi pojedinih zona peći, sve više reducira okside željeza, dok konačno ne nastane tzv. spužvasto željezo, a sve reakcije se sumarno mogu svesti na:
Reakcijama oslobođeni CO2 (koji nastaje raspadom karbonata) reagira s ugrijanim koksom dajući ponovo CO, koji se u manje vrućim dijelovima peći raspada na CO2 i fino dispergirani ugljik, koji se otapa u spužvastom željezu. Ugljik tako snizuje talište reduciranog željeza na 1100 - 1200 °C. Rastaljeno željezo se, zbog veće gustoće, slijeva polagano u donji dio peći i skuplja se na dnu odakle se ispušta u kalupe ili vagonete kojima se odvozi na daljnju preradu. Tekuća i lakša troska pliva na rastaljenom željezu i ispušta se kroz nešto više smješten ispust.
Proizvodi koji nastaju u visokoj peći su:
Sirovo željezo
Sirovo željezo je zbog većeg sadržaja nečistoća i ugljika, jako krhko i nepodesno za obradu ili primjenu. Može se koristiti samo za lijevanje najgrubljih masivnih predmeta (npr. postolja), koji nisu mehanički ili toplinski opterećeni. Da bi se dobilo kvalitetnije željezo ili čelik, sirovo se željezo prerađuje, što uključuje smanjenje sadržaja svih primjesa i podešavanje željenog sadržaja ugljika, koji bitno određuje kvalitetu čelika. Čelikom se smatra legura željeza od 0,05 do 2,06% ugljika. Pročišćeno sirovo željezo koje sadrži više od 1,7%, a manje od 2,5% ugljika obično zovemo lijevano željezo, a koristi se za izradu masivnijih željeznih odljevaka za razna postolja, nosače, kostrukcijsko i građevinsko željezo itd. Mješanjem sirovog željeza s talinom kvarcnog pijeska i pretaljivanjem te smjese u pećima obloženim Fe2O3, u talini se dobiva spužvasto, porozno željezo, u kojem prisutni Fe2O3 oksidira većinu primjesa. Dobiva se tzv. profilno željezo jer se direktno iz peći, pod tlakom koji istiskuje silikatnu masu s otopljenim primjesama, izvlače profilni proizvodi željeza (cijevi, tračnice, šipke itd.).
Primjese znatno utječu na fizikalna svojstva željeza. Talište čistog željeza je 1535 °C, a željeza sa svega 0,83% ugljika 740 °C. Sastav sirovog željeza:
w(Fe) = 90%,
w(C) = 2 - 5%,
w(Si) = 0,2 – 4%,
w(P) = 0,1 – 3%,
w(Mn) = 1,5 – 6%,
w(S) = 0,01 – 0,05%.
Proizvodnja čelika
Postoji više postupaka prerade željeza u čelike, a najčešći su:
Nalazišta
Željeza ima u sastavu Mjeseca, Sunca i drugih nebeskih tijela kao i na Zemlji gdje je najrasprostranjeniji metal. Zemljina se jezgra najvećim dijelom sastoji od kovinasta željeza, s nešto nikla, a upravo taj sastav željeza u vanjskoj tekućini jezgre i u njezinim čvrstim unutrašnjim dijelovima daje Zemlji njezino magnetno polje. Može se naći kao i mineral, ali rijetko, jer željezo se spremno spaja s kisikom i vodom pa stvara okside i druge minerale. Povremeno se nalazi u nekim promijenjenim bazaltima, gdje su željezni minerali svedeni na urođeno željezo.
Željezni cvijet ili željezni šešir nazivaju rudari dijelove ležišta željezne rude (pirita, hematita, magnetita, siderita), gdje su one prešle u limonite.
U prirodi (na mnogim mjestima Zemljine površine) spojeno se željezo nakupilo u većim koncentracijama, a stijene koje sadržavaju 20% i više željeza mogu služiti kao željezne rude. Najčešće i najvažnije rude od njih sadržavaju minerale hematit (Fe2O3 x H2O), najmanje zastupljen limonit (FeO(OH) x nH2O) i magnetit (Fe3O4) koje su oksidne rude, te vrlo rašireni pirit (FeS2) koji je sulfidna ruda, te siderit (FeCO3) koja je karbonatna ruda. Vivijanit je kristal, željezni fosfat. Željezo još nalazimo i u silikatnim rudama (spojevima).
Sve rude se moraju pržiti prije preradbe u sirovo željezo da prijeđu u oksid. Iz rude se sirovo željezo dobiva preradbom u visokoj peći. Tako dobiveno sirovo željezo upotrebljava se manjim dijelom za proizvodnju predmeta lijevanjem, a većim dijelom prerađuje se u čelik.
Vela Luka
Vela Luka je gradić na otoku Korčula i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj. Administrativno pripada Dubrovačko-neretvanskoj županiji.
Zemljopis
Vela Luka je smještena na zapadu otoka Korčule. Nalazi se na dubokom zaljevu pogodnom za izgradnju luke. Nastala je kao luka za potrebe mjesta Blato u unutrašnjosti otoka, ali se je kasnije razvila kao samostalno naselje. Trajektom je povezana sa Splitom i Lastovom. Iznad grada se nalazi brdo Hum. U blizini je otočić Ošjak s poznatom park-šumom, a nešto dalje otočić Proizd.
Privreda
Glavna djelatnost je turizam. Značajna je tranzitna prometna uloga (trajektna veza). Važne su i lučke djelatnosti (za potrebe cijelog otoka).
What Dreams May Come (film)
What Dreams May Come je američki fantastični film snimljen 1998. u režiji Vincenta Warda. Ttemelji se na istoimenom romanu Richarda Mathesona, a protagonist, čiji lik tumači Robin Williams je ljekar koji je nakon prometne nesreće završio u zagrobnom svijetu. Radnja prati njegov put iz Raja u Pakao gdje je njegova ožalošćena supruga (čiji lik tumači Annabella Sciorra završila izvršivši samoubistvo. Film je doživio brojne pohvale zbog impresivnih vizaulnih efekata koji su nagrađeni Oscarom.
U Hrvatskoj je prikazan pod naslovom Ja ću budan sanjati, a u Srbiji pod naslovom Dok budan sanjam.
EBay
mini|eBay u [[San José-u]] eBay pruža online uslugu aukcijske kupnje i prodaje. Osim originalne i glavne web stranice u SAD-u, eBay je osnovao svoje stranice u mnogim drugim zemljama kao što su: Australija, Austrija, Belgija, Kanada, Kina, Francuska, Njemačka, Indija, Italija, Poljska, Velika Britanija. U cijeloj istočnoj Evropi, eBay ima samo u Poljskoj regionalnu stranicu.
Povijest
mini|Pierre Omidyar Ideja o eBay-u počela je 1995. godine, kada je Pierre Omidyar napravio web site originalno nazvan “AuctionWeb” i na njemu objavio kako stavlja na aukciju pokvareni laser. Nije očekivao kako će uopće prodati laser, ali on je postigao cijenu od $14.83. Uskoro je nastao eBay, skraćeno od “Echo Bay” i 1998. godine www.ebay.com je krenuo u javnost.
Aukcije
Auction-style – dopušta prodavaču da ponudi jednu ili više stvari za prodaju na određen broj dana.
Fixed Price – dopušta prodavaču da punudi jednu ili više stvari na prodaju po “buy it now” cijeni. Kupci koji pristanu platiti tu cijenu automatski “pobjeđuju” na toj aukciji.
Inozitol-1,4-bisfosfatna 1-fosfataza
Inozitol-1,4-bisfosfatna 1-fosfataza (, inozitol-polifosfatna 1-fosfataza) je enzim sa sistematskim imenom 1D-mio-inozitol-1,4-bisfosfat 1-fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
EBay
Aukcije
Dutch Auctions – prodavač može ponuditi dvije ili više identičnih stvari u istoj aukciji. Kupci se mogu natjecati za totalni broj ponuđenih stvari.
Inozitol-1,4-bisfosfatna 1-fosfataza
Ovaj enzim deluje na inozitol 1,4-bisfosfat i inozitol 1,3,4-trisfosfat (formira inozitol 3,4-bisfosfat) sa sličnim Vmax vrednostima za oba supstrata.
EBay
Podrška
E-bay je razvio efikasnu online podršku i svoje korisnike upućuje na učlanjenje u svoj Paypal sistem koji predstavlja najsigurniji i najbrži način plaćanja diljem svijeta. E-bay kupci i prodavatelji putem Paypala uživaju sto postotnu zaštitu od eventualnih prijevara, a ukoliko kupac ne primi od prodavatelja kupljenu stvar, Paypal vraća novac za plaćenu stvar i poštarinu. Sustav paypal međutim nije u potpunosti iskoristiv zbog toga što ne omogućava naplatu i prodaju u mnoštvu zemalja ali od 10.3.2011. članovima E-baya iz Hrvatske omogućena je osim plaćanja i naplata njihovih prodanih stvari putem sustava Paypal.
Prijevare
Prijevare su vrlo rijetke upravo zbog toga što eBay stalno razvija nove programe zaštite svoje zajednice, a eventualne prijevare u pravilu se dešavaju tek učlanjenim sudionicima koji nemaju dovoljan broj prodanih odnosno kupljenih stvari odnosno sto postotan feedback. Članovi početnici nemaju jasnu viziju i stav što zapravo žele i očekuju od eBaya, a takvi članovi nerijetko uopće niti nemaju raspoloživ novac da kupljenu stvar uopće i plate. Prva i osnovna stvar je da iskusni eBay članovi kupuju od članova koji imaju vrlo velik broj prodanih stvari, odnosno sto postotan feedback. Član koji ima loš feedback nije poželjan u eBay zajednici i svaki član koji sumnja u njegovu poslovnost može ga prijaviti eBayu i eBay će ga sankcionirati. Članovima koji više puta pobjede na aukcijama a ne plate te stvari, prodavatelj će im poslati Unpaid item strike što na kraju rezultira suspendiranjem sa eBaya. Nakon svake tansakcije, i kupac i prodavač imaju mogućnost ocijenti jedan drugoga te na taj način pridonose sigurnosti eBay zajednice. Kupci odnosno prodavatelji mogu ostaviti “pozitivnu,” “negativnu” ili “neutralnu” ocjenu s komentarom.
Chuignolles
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 137 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 28 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,86 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 83 metara (maksimalnoj 88 m, a minimalnoj 36 m).
Ridgefield, New Jersey
Ridžfild je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 11.032, što je 202 (1,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
1308 Halleria
1308 Halleria je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 43,16 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,909 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 5,572 stepeni, a orbitalni period iznosi 1812,785 dana (4,963 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,013. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 10,80 a geometrijski albedo 0,045.
Asteroid je otkriven 12. marta 1931. godine.
Ulrichstein
Ulrihštajn je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 19 opštinskih središta okruga Fogelsberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.148 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6535018.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Fogelsberg Ulrihštajn se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Fogelsberg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 614 metara. Površina opštine iznosi 65,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.148 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 48 stanovnika/km².
Karbidopa/levodopa
Karbidopa/levodopa je organsko jedinjenje, koje sadrži 19 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 423,417 Da.
B-galaktozid a-2,3-sijaliltransferaza
Akceptor je Galbeta1,3GalNAc-R, gde je R: H, treoninski ili serinski ostatak glikoproteina, ili glikolipida. Laktoza takođe može da deluje kao akceptor.
Polaz-Cudili, Pordenone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 422 m.
Fosfoenolpiruvatna fosfataza
Fosfoenolpiruvatna fosfataza (, PEP fosfataza) je enzim sa sistematskim imenom fosfoenolpiruvat fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim takođe deluje u manjoj meri na širok opseg drugih monofosfata.
Hardin, Texas
Hardin je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 819 stanovnika.
Demie
Demi je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Gornja Saona koja pripada prefekturi Vezul.
Taksinin M
Taksinin M je organsko jedinjenje, koje sadrži 35 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 686,700 Da.
Standish, Maine
Standiš je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Mejn.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 469.
Eckerö
Eckerö je jedna od opština Ålanda, autonomnog i demilitariziranog švedskog arhipelaga u Finskoj. Opština je najpoznatija po Poštanskoj i carinskoj palači koja je izgrađena 1828. godine na putu između švedskog Stockholma i finskog Turkua i koju su projektovali Carl Ludvig Engel i Carlo Bassi.
levo|[[Poštanska i carinska palača, Eckerö|minijatura]]
H2 blokator
Antagonisti histaminskih H2 receptora (H2-blokatori ili H2-antagonisti) su grupa lekova koji se koriste za redukciju sekrecije želudačne kiseline. Ovi lekovi nalaze primenu u terapiji dispepsije, peptičke ulkusne bolesti i gastroezofagusne refluksne bolesti. H2-blokatori bili su prva grupa lekova koja je efikasno suprimirala oslobađanje kiseline u želucu i time pokazivala značajno veću efikasnost od antacida, koji je samo neutrališu.
Mehanizam dejstva
H2-blokatori se kompetitivno vezuju za veći broj histaminskih H2 receptora, ali je njihov efekat prevashodno posledica vezivanja za receptore na površini parijetalnih ćelija želuca. Sekretornu aktivnost ovih ćelija stimulišu histamin, acetilholin i gastrin, i to delujući sinergistički. H2-blokatori antagonizuju aktivnost sva tri sekretogoga, verovatno usled činjenice da su stimulatorni efekti acetilholina i gastrina samo delimično posredovani direktnim vezivanjem za muskarinske M3, odnosno CCKB receptore na površini parijetalnih ćelija, odnosno da njihovo stimulisanje oslobađanja histamina iz enterohromafilnih ćelija ima značajan efekat na ukupnu sekreciju hlorovodonične kiseline. H2-blokatori suštinski antagonizuju stimulatorne efekte histamina oslobođenog iz ECL ćelija (mastocitima-sličnih ćelija) na sekretornu aktivnost parijetalnih ćelija želuca.
H2-blokatori suprimiraju bazalnu i hranom-indukovanu sekreciju želudačne kiseline i dokazano ubrzavaju zarastanje duodenalnih i želudačnih ulkusa. Sekrecija pepsina je, usled smanjene zapremine želudačnog soka, takođe redukovana.
Istorijat
Razvoj cimetidina, prvog H2-blokatora, predstavlja jedan od najranijih primera racionalnog pristupa dizajniranju lekova. Projekat razvoja cimetidina započet je farmaceutskoj kompaniji SmithKline & French (SKF, današnji GSK) 1964. godine. U svetlu činjenice da rani antihistaminici nisu pokazivali nikakav efekat na sekretornu aktivnost parijetalnih ćelija, većinom se verovalo da ove ćelije ili nemaju histaminske receptore ili njihovo blokiranje nema značajnijih antisekretornih efekata te su napori bili usmereni ka pronalaženju načina za antagonizovanje efekata gastrina. Nasuprot ovom stavu, naučnici SKF-a su postulirali da izostanak aktivnosti ranih antihistaminika na eksperimentalno dokazane prosekretorne efekte histamina jeste posledica postojanja dva tipa histaminskih receptora, pri čemu su postojeći antihistaminici već bili selektivni za tip koji nije prisutan na parijetalnim ćelijama ali koji učestvuje u inflamatornom odgovoru. U odsustvu sigurnosti da takav receptor uopšte postoji, tim SKF-a posvetio se istraživanju vezivanja samog histamina za svoje receptore, u nastojanju da sintetišući histaminske analoge dobije jasniji model hipotetičkog H2 receptora i potencijalno njegovog antagoniste. Razumevanju karakteristika ovog eventualno novog ciljnog mesta doprinela je sinteza i proučavanje konformacija 4-metilhistamina. Za ovu molekulu se pretpostavilo da predstavlja visoko selektivnog agonistu H2 receptora jer je pokazano da intenzivno stimuliše sekreciju kiseline ali da u značajnijoj meri ne izaziva druge efekte histamina. Značajniji napredak postignut je, međutim, tek prepoznavanjem biološke aktivnosti ranije sintetisanog Nα-gvanilhistamina koji je delovao kao parcijalni agonista (što znači da inherentno poseduje i određene karakteristike antagoniste). Nα-gvanilhistamin poslužio je kao polazna tačka u naporu ka dizajnu antagoniste, što će rezultovati sintezom burimamida, 100 puta potentnijeg antagoniste H2 receptora od Nα-gvanilhistamina. Otkriće burimamida poslužilo je kao konačna potvrda postojanja H2 receptora. Burimamid, međutim, nije bio dovoljno farmakološki potentan da bi se primenjivao peroralno. Dalji razvoj doveo je do metiamida, koji je obilovao neželjenim efektima, da bi SKF konačno sintetisao cimetidin, kao prvi klinički efikasan H2-blokator. Dvanaest godina od početka projekta, cimetidin je 1976. postao dostupan na tržištu Velike Britanije.
SKF-ove SAR studije dovele su do razvitka pouzdanog modela novootkrivenog H2 receptora, što je poslužilo za dalji razvoj novih H2-blokatora. Glaxo je koristeći QSAR studije dizajnirao ranitidin i plasirao ga na tržište 1981. Do 1988. godine, ranitidin je postao najprodavaniji lek na svetu. U periodu od 1985. do 1987. pojavila su se još dva H2-blokatora: famotidin i nizatidin.
Terapijska primena i predstavnici
H2-blokatori koriste se u farmakoterapiji sledećih poremećaja:
Svi H2-blokatori pokazuju komparabilnu efikasnost u lečenju lakih do umereno teških oblika GERB. Stepen izlečenja koje se može dokazati endoskopijom kreće se oko 50% Teški oblici GERB sa prisutnim erozivnim ezofagitisom zahtevaju produženu terapiju u trajanju od najmanje 8 nedelja. U teškim oblicima GERB, inhibitori protonske pumpe su troškovno efektivnija terapijska opcija.
U sklopu eradikacione terapije kod peptičke ulkusne bolesti za pozitivnim nalazom na Helicobacter pylori, H2-blokatori najčešće nisu komponenta prve linije terapije. Inhibitori protonske pumpe (IPP) omogućavaju brže zaceljenje ulkusa, ali se po završenoj eradikacionoj terapiji mogu koristi i H2-blokatori u terapiji održavanja kod pacijenata sa rizikom od komplikacija. Moguće je da je do 20% pacijenata sa peptičkim ulkusom refraktarno na terapiju ovim lekovima. Kod ulkusa povezanih sa upotrebom NSAIL gde je moguće prekinuti primenu NSAIL, H2-blokatori mogu se koristiti radi zaceljenja ulkusa. IPP imaju prednost u profilaktičkoj terapiji kod pacijenata na hroničnoj terapiji neselektivnim NSAIL.
Po završenoj terapiji mogu se javiti recidivi.
H2-blokatori koji se danas nalaze u upotrebi obuhvataju:
Svi navedeni lekovi se dobro resorbuju iz gastrointestinalnog trakta i najčešće primenjuju peroralno. Cimetidin deluje kao inhibitor više citohrom P450 enzima usled čega može povećati serumske koncentracije i produžiti poluvreme eliminacije nekoliko drugih lekova. Drugi H2-blokatori nemaju izraženu ovu osobinu.
Neželjeni efekti
H2-blokatori se dobro podnose. Neželjeni efekti koji se mogu javiti obuhvataju: dijareju, glavobolju, pojavu osipa, vrtoglavicu, umor, izmenjene vrednosti transaminaza, retko oštećenje jetre. Retko se mogu javiti akutni pankreatitis, bradikardija, AV blok, konfuzija, depresija, halucinacije (uglavnom kod starijih), reakcije preosetljivosti, krvne idiosinkrazije, reakcije na koži.
Zbog blagog antiandrogenog dejstva, primena cimetidina ponekad može dovesti do pojave reverzibilne ginekomastije i impotencije.
Tione degli Abruzzi, L'Aquila
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 140 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 588 m.
813 Baumeia
813 Baumeia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 13,50 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 2,280 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,166 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,025, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 6,295 stepeni, a orbitalni period iznosi 1210,916 dana (3,315 godine). Apsolutna magnituda asteroida je 11,70 a geometrijski albedo 0,202.
Asteroid je otkriven 28. novembra 1915. godine.
Donja Obreška
Donja Obreška je naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u Zagrebačkoj županiji.
Zemljopis
Administrativno je u sastavu općine Kloštar Ivanić. Naselje se proteže na površini od 6,55 km².
Stanovništvo
Prema zadnjem popisu stanovništva iz 2001. godine u Donjoj Obreški živi 138 stanovnika i to u 47 kućanstava. Gustoća naseljenosti iznosi 21,07 st./km².
Adrenokortikotropni hormon
Adrenokortikotropni hormon (ACTH),takođe poznat kao kortikotropin, adrenokortikotrofski hormon, je peptidni hormon koga proizvodi i izlučuje prednja hipofiza. On je komponenta hipotalamusno-hipofizno-adrenalne osovine i čisto se proizvodi u odgovoru na biološki stres (zajedno sa kortikotropin-oslobađajućim hormonom iz hipotalamusa). Njegovi principalni efekti su povišenje produkcije i oslobađanje kortikosteroida i, kao što proizilazi is njegovog imena, kortizola iz kore nadbubrežne žlijezde.
Struktura
ACTH se sastoji od 39 aminokiselina, prvih 13 od kojih (brojeći od N-terminusa) može da bude odsečeno čime se formira α-melanocit-stimulišući hormon (α-MSH). (Ta zajednička struktura je odgovorna za eksesivno potamnjena kožu kod Adisonove bolesti.) Nakon kratkog vremenskog perioda, ACTH biva presečen u α-MSH i CLIP, peptid sa nepoznatim dejstvom kod ljudi.
Humani ACTH ima molekulsku težinu od 4,540 Da.
Funkcija
ACTH deluje putem stimulacije ACTH receptora na ćelijskoj površini, koji su locirani prvenstveno na adrenokortikoidnim ćelijama kore nadbubrežne žlezde. To dovodi do sinteze i otpuštanja gluko- i mineralo-kortikosteroida i androgenih steroida. ACTH receptor je sedam transmembranski G protein-spregnuti receptor. Nakon vezivanja liganda, receptor podleže konformacionim promenama koje stimulišu enzim adenilat ciklazu, što dovodi do povišenja nivoa intracelularnog cAMP i naknadne aktivacije proteinske kinaze A. Ovo ultimativno rezultuje u simulaciji steroidogeneze.
La Strea, Lecce
La Strea je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 8 m.
Karbokromen
Karbokromen je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 361,432 Da.
Beattie, Kansas
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 200, što je 77 (-27,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ksilonatna dehidrataza
Ksilonatna dehidrataza (, D-ksilo-aldonatna dehidrataza, D-ksilonatna dehidrataza, D-ksilonatna hidrolijaza) je enzim sa sistematskim imenom D-ksilonat hidrolijaza (formira 2-dehidro-3-dezoksi-D). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Windy Hills, Kentucky
Vindi Hils je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.385, što je 95 (-3,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Služba bezbjednosti Ukrajine
Predstavlja nasljednicu Komiteta državne bezbjednosti (KGB), odnosno njene republičke ispostave iz vremena SSSR-a. Pod današnjim imenom djeluje od 1992. godine.
SBU, koja posjeduje vlastitu oružanu formaciju poznatu po imenom Alfa grupa, trenutno sudjeluje u ratu na istoku Ukrajine.