cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zazen
Ova praksa, pod nazivom dhyana, nastala je u Indiji i proširila se cijelim Istokom. Nastavila se stoljećima, i moderni sljedbenici zena još uvijek je se strogo drže. U ovom smislu zazen je prevladavajuća metoda duhovne discipline na Istoku, ali kad se koristi u svezi s koanom dobiva posebnu značajku i postaje monopol zena.
Izvodi se u određenom sedećem položaju, uz ravnomeran ritam disanja i u opuštenom i neaktivnom stanju duha. Um se jednostavno zadržava u sadašnjem trenutku, budan i svestan. Telo se drži uspravno, prekrštenih nogu, suspregnutog daha, dok je um oslobođen bilo kakvih prianjanja, želja, pojmova i sudova. Cilj zazena je dostizanje satorija.
Dogen je sveo budizam na praktikovanje zazena ili „sedeće meditacije“, gde se svesni tok sadržaja uma posmatra bez zaustavljanja na bilo kom pojedinačnom predmetu, sve dok se ne smiri i ne sabere, ne doživljavajući više nikakvo uplitanje. U ovom stanju je moguće doživeti probuđenje.
El Mayorazgo, Tecomán
El Mayorazgo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Colima, u opštini Tecomán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 53 m.
Lastomerci
Lastomerci je naselje u slovenskoj Općini Gornjoj Radgoni. Lastomerci se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Pomurju.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 114 stanovnika.
Località Paverazzi, Reggio Emilia
Località Paverazzi je naselje u Italiji u provinciji Reggio Emilia, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 70 m.
Guadalupe Victoria, Texistepec
Guadalupe Victoria je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Texistepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 258 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 58 m.
Olotlilla, Molango de Escamilla
Olotlilla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Molango de Escamilla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 45 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1523 m.
Салишки народи
mini|Географска распрострањеност салишких народа пре контакта са Европљанима Салишки народи су породица северноамеричких домородачких народа, који говоре језицима из салишке породице језика. Насељавају северозападне америчке државе Вашингтон, Орегон, Ајдахо и Монтана, као и провинцију Британска Колумбија у Канади.
Салишка породица народа је једна од највећих северноамеричких домородачких породица народа, поред атабасканске, алгонквинске, јутоастечке, ирокешке, маскогијске и сиуанске породице народа.
Име
Име Салишке породице народа потиче од сопственог назива једног од салишких народа, народа Салиш или Флатхед.
Народи
Салишки народи:
El Encinal, La Trinidad Vista Hermosa
El Encinal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini La Trinidad Vista Hermosa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 70 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2151 m.
Kaledonci
250px|right|thumb|Narodi sjeverne Britanije prema navodima Ptolemejeve karte
Dio historičara vjeruje da naziv Kaledonci dolazi od britske riječi "grub" ili "čvrst", što je značilo da su Kaledonci smatrali "tvrdim" ljudima. Sami Rimljani su ispočetka vjerovali da Kaledonci pripadaju Britima, da bi ih tek kasnije počeli tretirati kao zasebni piktski entitet. Moderni historičari, pak, vjeruju da su Kaledonci u stvari bili mješavina piktskih domorodaca sa sjevera Britanije kao i britskih izbjeglica koji su došli s juga bježeči od sredine 1. vijeka pred rimskim osvajačima.
U svakom slučaju, Kaledonci su bili poznati po tome što su se dugo vremena uspješno suprotstavljali rimskom prodiranju na sjever, te nekoliko puta porazili rimske legije. Od kraja 2. vijeka su uspjevali probiti Hadrijanov zid i pustošiti područja rimske Britanije. Početkom 3. vijeka su Septimije Sever i Karakala protiv njih poduzeli velike vojne pohode, koji su, po svemu sudeći, završili njihovim fizičkim uništenjem, nakon čega nestaje bilo kakav njihov spomen u rimskim izvorima.
Bodhisattva
Bodhisatva  (sanskrit: बोधिसत्त्व bodhisattva) ili bodhisata (pali: बोधिसत्त bodhisatta), doslovno budno (bodhi) biće (sattva), u budizmu označava biće koje stremi probuđenju, koje je pred buđenjem.
Izraz se takođe koristi za budućeg budu. U Pali kanonu, njime se često opisuje Sidarta Gautama pre nego što je postao Buda, počev od njegovih prvih težnji ka budinstvu pa sve do potpunog probuđenja. Budisti jugoistočne Azije su takođe imali običaj da smatraju svoje kraljeve bodhisatama.
U teravada budizamu
thumb|upright|Brzonzana statua Alokitešvare, iz Šri Lanke, oko 750. godine
U pali kanonu, Sidata Gotama, u vremenu između rođenja i probuđenja, je opisivan kao bodisata, biće koje stremi probuđenju, kako i sam sebe označava u govorima. Naziv bodisata takođe odnosi na samog Budu u nekoj od njegovih ranijih egzistencija. Prema kanonu, bodisata je, pre nego što se rodio na zemlji u svom poslednjem postojanju kao Buda, obitavao u području blaženstva, raju Tusita, pre nego što je rešio da siđe u matericu svoje majke.Smatra se da je njegovo postojanje u vidu bodisate počelo kada je zvanično doneo odluku da postane Buda, za dobrobit svih bića.
Nasuprot fantastičnom prikazu, u Pali kanonu nalazimo i mnogo realističnije opise Bodisate i njegove duhovne borbe da stigne do probuđenja. Tu ga vidimo kao običnog čoveka, koji mora da prođe dugu i napornu borbu sa sopstvenim sumnjama i nedoumicama, čije putovanje uključuje ćorsokake i stranputice, napredovanje uz pokušaje i pogreške. To predstavlja neku vrstu paradigme, modela univerzalnog traganja za slobodom, koje svaki drugi tragač za istinom mora da sledi, s istim nizom prepreka i sličnim borbama.
U mahajana budizamu
U mahajani, bodisatva je neka vrsta milosrdnog sveca koji se svojevoljno zaustavlja pred postignućem konačnog oslobođenja, da bi se posvetio drugima i poveo ih sa sobom. Prema mahajanistima, bodhisata teži prosvetljenju svih bića, bez razlikovanja sopstva od „ne-sopstva“, dok arahant teži jedino samoprosvetljenju.
Ideal žrtvovanja
Mahajana uči da je sve varljiva predstava, da su dar, daroprimci i sam darodavac tek prividi, koji iščezavaju sa spoznajom istine. Ali svetlost saznanja se rađa samo iz žrtve. Ova žrtva je apsolutana, u smislu da nije dovoljno žrtvovali vlastita dobra ni vlastiti život, već i plodove te žrtve. Bodisatva se odriče karmičkog rezultata dobrih dela i zavetuje da će na sebe uzeti grehove drugih. Ova najviša žrtva naziva se parinamana, prenošenje karme. Zahvaljujući potpunom preobraćanju sebe u druge, Bodisatva prima na sebe "bol, pa čak i greh drugih, dok vlastite zasluge i radosti prenosi na njih.
Put bodisatve
mini|Statua bodisatve [[Tara (budizam)|Tare, iz 8. veka.]]
Neko postaje bodisatvom zavetujući se da radi na prosvetljenju svih živih bića.
Takva osoba zatim napreduje kroz šest stupnjeva, poznatih kao savršenstva, posle kojih je u poziciji da razume značenje šunjate i pravu prirodu stvarnosti (sedmi stupanj). Kada se jednom nađe na ovoj tački, bodisatva ne može pasti na prethodne stupnjeve i nastavlja da napreduje dalje kroz ostala savršenstva, sve do stanja potpune probudenosti, što je korak iza desetog stupnja.
Lotos sutra je važan mahajanski tekst koji izlaže put bodisatve.
Devet težnji bodisatve
Prema Lankavatara sutri, značajnom delu škole jogačare, bodhisatu karakterišu devet težnji :
Opština Santiago Zoochila, Oaxaca
Santiago Zoochila je opština u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1532 m.
Lakehead, California
Lakehead je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 461 stanovnika.
Ardeuil-et-Montfauxelles
Ardej e Monfoksel je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanja-Ardeni, u departmanu Ardeni koja pripada prefekturi Vouziers.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 76 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 17 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,28 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 120 metara.
Al-Ma'arri
Abul ʿAla Al-Maʿarri (arapski أبو العلاء المعري Abū al-ʿAlāʾ al-Maʿarrī, full name أبو العلاء أحمد بن عبد الله بن سليمان التنوخي المعري Abū al-ʿAlāʾ Aḥmad ibn ʿAbd Allāh ibn Sulaimān al-Tanūẖī al-Maʿarrī, 973 - 1058 bio je slijepi arapski filozof, pjesnik i pisac. Za života je izazivao kontroverze racionalizmom neuobičajenim za njegovo doba, napadom na religijske dogme i tvrdnjama da islam ne posjeduje monopol na istinu.
Selma Selman
mini|Selma Selman: Superposition, 2018.|253x253px Selma Selman (Bihać, 1991.), bosanskohercegovačka i američka likovna, medijska i performance art umjetnica, romskog porijekla, a koja djeluje i kao kulturna i socijalna aktivistkinja, živi i radi između Bihaća i New Yorka, SAD.
Rođena je u Bihaću i odrasla u romskom naselju. Studirala je slikarstvo na Likovnoj akademiji u Banja Luci. Sudjelovala je na Ljetnoj akademiji u Salzburgu (mentor Tania Bruguera) te u jednogodišnjem Roma Graduate Preparation Programu Central European University u Budimpešti, a magistriral transmedije, vizualne i izvedbene umjetnosti na Sveučilištu Syracuse.
Radi u raznovrsnim klasičnim i suvremenim medijima, tehnikama i sa novim tehnologijama. Posebno je vezana uz materijale iz skupljačkih praksi roma i recikliranje, ali i destruktivnost. Kroz svoju umjetnost propituje tjelesnost, te pozicije roma, žena, migranata u procesima diskriminacije i emancipacije.
Prvu samostalnu izložbu "Me postojisarav – Postojim – I exist" nastalom u suradnji sa kustosicom Jasminom Tumbaš imala je 2016. u Bufallo (država New York). Aktivno izlaže i sudjeluje u festivalima, te je osvojila veliki broj nagrada. Osnivačica je organizacije 'Marš u školu' koja uspješno stipendira mlade romkinje, te stimulira i pomaže mlade rome da idu u školu. Selman se smatra omiljenom i najpoznatijom mladom umjetnicom Bihaća i BiH, nakon što je osvojila prestižnu nacionalnu nagradu Zvono.
Clyde
Clyde (čita se Klajd, škotsko-gelski: Abhainn Chluaidh) je najpoznatija i najznačajnija rijeka na zapadu Škotske, duga oko 170 km.
Geografija
Clyde je kod svog izvora u močvarnom kraju Južnih visoravni bistar i pun riba. Od tamo teče prema sjeveru kroz dolinu omeđenu riječnim terasama nekih 48 km, sve do periferije Biggara. Tu naglo mijenja smjer i skreće na sjeverozapad, i u dužini od 24 km, ima pad od 30 metara, pa ima brojne slapove. Još su veći oni kod sela New Lanark zvani Falls of Clyde, gdje rijeka u dužini od 6,4 km ima pad od 75 m. Taj hidroenergetski potencijal koristio se početkom 19. vijeka za pokretanje predionica pamuka, a danas za rad manjih hidroelektrana.
Sliv Clydea velik je oko 4000 km², i proteže se najvećim dijelom po Central Lowlandsu, točnije po teritoriju regija Južni Lanarkshire, Argyll i Ayrshire.
Steinburg
Štajnburg je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 55 opštinskih središta okruga Štormarn. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.512 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1062091.
Francuski revolucionarni kalendar
Francuski revolucionarni kalendar ili Francuski republikanski kalendar je kalendar predložen tokom Francuske revolucije. Francuska vlada ga je koristila oko dvanaest godina, od kasne 1793. do 1805.
Od 23. septembra/rujna 2014. tekla bi 223. godina Republike, tj. Année CCXXIII de la République (v. ).
Steinburg
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Štormarn Štajnburg se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Štormarn. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 60 metara. Površina opštine iznosi 23,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.512 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 105 stanovnika/km².
Francuski revolucionarni kalendar
Poreklo i glavne crte
thumb|left|Francuski Revolucionarni kalendar u Istorijskom muzeju Lozane Kalendar je oblikovao političar i agronom Charles Gilbert Romme, mada ga obično pripisuju pesniku Fabre d'Églantine-u, koji je izmislio imena meseci. Usvojio ga je Nacionalni konvent, pod kontrolom Jakobinaca, 24 oktobra/listopada 1793. thumb|left|Francuski republikanski kalendar iz 1794, nacrtao [[Louis-Philibert Debucourt]]
Godine se obično označavaju rimskim brojem i broje se od početka "Republikanske ere" - 22. septembra/rujna 1792, dana kada je proglašena Prva francuska republika, dan nakon ukinuća monarhije. Tako rimski broj I označava prvu godinu republike, tj. godinu pre nego što je kalendar ušao u upotrebu. Prvi dan svake godine uključuje jesenju ravnodnevicu. Da bi se dobila godina republikanske ere treba oduzeti 1792 od godine naše ere u periodu između 1. januara/siječnja i 22. ili 23. septembra/rujna (vidi dole pod Francuski revolucionarni kalendar) odnosno 1791 do kraja decembra/prosinca. U aktuelnijim godinama (21. stoleća) to bi bilo 200 + (godina n.e. - 2000) + 8 odn. 9.
Određeno je 12 meseci od po 30 dana, svaki je podeljen u tri 10-dnevna tjedna nazvana dekade (décades). Deseti dan, décadi, je zamenio nedeljni dan kao dan odmora i svečanosti, što je dovodilo do sukoba sa crkvom. Pet ili šest dana potrebnih da se dovrši tropska godina su postavljeni na kraju godine.
Svaki dan je podeljen u deset sati, svaki sat u 100 decimalnih minuta a svaki decimalni minut u 100 decimalnih sekundi. To znači da je decimalni sat trajao (običnih) 2 sata i 24 minuta, decimalni minut - 1 minut i 26,4 sekunde i decimalna sekunda - 0,86 običnih sekundi. Izrađivani su i časovnici koji su prikazivali ovo decimalno vreme, ali ideja nije zaživela, pa je obavezna upotreba suspendovana 7. aprila/travnja 1795, mada su neki gradovi nastavili da ga koriste do 1801.
Period od 4 godine koji se završavao prestupnim danom se trebao zvati Franciade. Prestupna godina se zvala Sextile, što je aluzija na bisekstilne prestupne godine iz julijanskog i gregorijanskog kalendara, jer je sadržala šesti dopunski dan.
Katoličkoj crkvi u Francuskoj je Konkordatom iz 1801. vraćen zvanični status. Ugovor je stupio na snagu o Uskrsu, 18. aprila/travnja 1802, njime su vraćena stara imena dana iz gregorijanskog kalendara, sa nedeljom kao danom odmora i bogoslužbe, zadržavajući ostatak republikanskog kalendara.
Kalendar je na kraju ukinuo Napoleon, počevši od 1. januara/siječnja 1806. (dan nakon 10. nivoza godine 14. [10 Nivôse an XIV]), malo više od 12 godina nakon njegovog uvođenja. Opet će nakratko biti korišćen tokom Pariske komune, od 6 do 23. maja/svibnja 1871 (16 Floréal–3 Prairial An LXXIX).
Revolucionarni kalendar tako nije zaživeo, za razliku od metričkog sistema koji je istovremeno razvijan i usvojen.
Postoje mnoge tablice i programi za konverziju, uglavnom su ih stvorili genealozi. Neki entuzijasti u Francuskoj još koriste ovaj kalendar, više kao omaž prošlosti nego radi praktičnosti.
thumb|Decimalni brojčanik Neki pravni tekstovi koji su usvojeni u vreme kada je republikanski kalendar bio zvaničan, još su na snazi i citiraju ih sa originalnim datumima.
Sličnosti sa drugim kalendarima
Francuski republikanski kalendar ima istovetnu strukturu (12 × 30 + 5 (ili 6) dana) kao i koptski kalendar, potomak egipatskog kalendara. Koptska nova godina je većinom 29. avgusta po julijanskom kalendaru, što je u 18. veku odgovaralo 9. septembru/rujna po gregorijanskom (samo 13 dana pre početka godine po f. r. k.).
Kritika i nedostaci kalendara
Prestupne godine u kalendaru su predmet velikog sporenja, zbog kontradiktornih stavova u dekretu kojim je uveden.. S jedne strane se određuje da je prvi dan godine istovremeno i dan jesenje ravnodnevice (astronomski određen), a zatim da je dodatak obično potreban u periodu od četiri godine. Položaj dana ravnodnevice (ekvinoksa) ne mora pratiti četvorogodišnje intervale. Tako su prestupne godine bile III, VII i XI, sledeća je trebala da bude XV a zatim XX, pet godina kasnije.
Žilber Rom je 19 Floréal An III (8. maja/svibnja 1795.) u ime Komiteta javnog obrazovanja predložio fiksno aritmetičko pravilo za određivanje prestupnih godina. Njime je bilo predviđeno da se primenjuje isto pravilo kao u gregorijanskom kalendaru (da godine deljive sa 4 budu prestupne, osim većine deljivih sa 100) izuzev da godina 4000. (poslednja godina desetog 400-godišnjeg perioda) bude prosta umesto prestupna. Pošto ovaj predlog nikada nije prihvaćen, nastavilo se sa prvobitnim astronomskim pravilom, koje je isključivalo bilo kakvo aritmetičko pravilo. Predlogom je trebalo izbeći neke neizvesne prestupne godine izazvane nepreciznošću astronomskog znanja 1790-ih (ovo čak i danas ima smisla zbog neizvesnosti u ΔT). Npr. komitet je primetio da će ravnodnevica godine 144. biti u "11:59:40 popodne", što je mnogo bliže ponoći od 3 ili 4 minuta inherentne neizvesnosti.
Kalendar je ukinut jer je 10-dnevni radni tjedan davao radnicima manje odmora (jedan od deset dana, umesto jedan od sedam); jer je za početak godine odabran ekvinoks (pokretan datum - fantastičan izvor konfuzije); i zato što je bio nesaglasan sekularnom ritmu sajmova i poljoprivrednih trgova.
Poznatiji datumi
Verovatno najčuveniji datum je ovekovečio Karl Marks u naslovu svog pamfleta 18. brimer Luja Napoleona iz 1852. 18 Brumaire An VIII (9 novembar/studenog 1799), kada je Napoleon uzeo vlast, smatra se krajem Francuske revolucije.
Još jedan čuveni datum je 9 Thermidor An II (27. jul/srpnja 1794.), dan kada se Konvent okrenuo protiv Robespierre-a, koji je sa drugim Montanjarima, giljotiniran sledećeg dana. Na osnovu tog događaja u marksistički rečnik je ušao izraz "termidorski" za revolucionare koji uništavaju revoluciju iznutra i okreću se protiv njenih pravih ciljeva. Npr. Trocki i njegove pristalice su koristile ovaj naziv za Staljina.
Fontago, Siena
Fontago je naselje u Italiji u provinciji Siena, u regiji Toscana.
Francuski revolucionarni kalendar
Meseci
Revolucionarni kalendar je imao 12 meseci od po 30 dana, kojima su data imena iz prirode. Imena su kovanice iz latinskog, francuskog i grčkog jezika. Završeci naziva su grupisani po godišnjim dobima. Dole su dati nazivi meseci i značenje:
Nazivi meseca su mogli biti modifikovani na stranim teritorijama pod francuskom vlašću ili uticajem.
U Engleskoj su protivnici Revolucije ismevali kalendar imenima: Wheezy, Sneezy and Freezy ("Zviždavi" [kao pri disanju], "Kijavi" i "Ukočanjeni"); Slippy, Drippy and Nippy ("Klizavi", "Kapavi" i "Štipavi" [kao mraz]); Showery, Flowery and Bowery ("Pljuštavi", "Nacifrani" i "Čardaklijski"); Wheaty, Heaty and Sweety ("Pšenični", "Vrući" i "Slatki").
Deset dana dekade
Mesec je podeljen u tri dekade (décades) od po deset dana, jednostavno nazvane po rednom broju:
Dekade su napuštene u aprilu/travnju 1802, prema Konkordatu, kako je gore pomenuto.
Dani u godini
Tradicionalni katolički kalendar je posvetio svaki dan nekom svecu. Da bi se napravio raskid sa verskom tradicijom, svaki dan je dobio posvetu: velika većina biljkama ili, u zimskom Nivôse-u, mineralima; dani koji se završavaju sa "5" životinjama i dani koji se završavaju sa "0" (décadi) alatkama, uglavnom poljoprivrednim.
Lomanoše
Lomanoše je naselje u slovenskoj Općini Gornjoj Radgoni. Lomanoše se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Pomurju.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 265 stanovnika.
Francuski revolucionarni kalendar
Dani u godini
U tabeli su date posvete danima, u francuskom originalu i srpskohrvatskom prevodu (odn. engleskom kod slabije poznatih biljaka, kurzivom). Označeni su i neki gregorijanski datumi (približno svaki peti) radi lakšeg snalaženja. Treba imati u vidu raspored prestupnih godina (da li godina počinje 22. ili 23. sep/ruj., pogledaj dole Prebacivanje u gregorijanski kalendar)
Dopunski dani
Pet dodatnih dana (odn. šest u prestupnoj godini) su bili nacionalni praznici na kraju svake godine. Prvo su ih nazivali "sankilotide" (les sans-culottides) po sankilotima (sans-culottes) ali posle godine III (1795) jednostavno kao les jours complémentaires:
Prebacivanje u gregorijanski kalendar
Kalendar je ukinut u godini XIV (1805). Razlikuju se mišljenja oko metoda po kome bi bile određivane prestupne godine da je kalendar još na snazi. Postoje bar četiri hipoteze koje se koriste pri prebacivanju datuma u gregorijanski kalendar:
Eksterni linkovi
(na engleskom, francuskom, španskom)
Opština Doljești, Neamț
Doljești je opština u Rumuniji u okrugu NJamc.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 194 m.
Cedarville, Illinois
Sidervil je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 741, što je 22 (3,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Valea Chioarului, Valea Chioarului
Valea Chioarului je naselje u Rumuniji u okrugu Maramureš u opštini Valea Chioarului.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 2252 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 261 m.
Đuro Basariček
Đuro Basariček (Zagreb, 13. ožujka 1884. — Beograd, 20. lipnja 1928.), hrvatski političar, pravnik i društveni aktivist. Član Hrvatske (pučke) seljačke stranke od njenog osnivanja 1904. Ubijen u atentatu u beogradskom parlamentu 1928. godine.
Životopis
Sin Stjepana Basaričeka (osnivača hrvatske školske pedagogije) i Amalije rođ. Pogačnik iz Đurđevca. Pučku školu, gimnaziju i studij prava završio je u Zagrebu gdje je doktorirao pravo 1907. Službovao kao sudac u Slavonskom Brodu i Zagrebu. Svoja gledišta prema socijalno ugroženima primjenjivao je u svojoj sudskoj praksi nastojeći pedagoški djelovati na prijestupnike, te izbjegavajući izricanje kazne. Za vrijeme Prvog svjetskog rata, godine1916., pridijeljen kao tajnik Središnjem zemaljskom odboru za zaštitu obitelji mobiliziranih i u ratu poginulih vojnika.
Godine 1917. osniva list Narodna zaštita po kojem se kasnije prozvao odbor, kojemu je bio tajnikom.
Basariček pokreće spašavanje gladne djece (više od 20 000), njihovim preseljavanjem iz istarskih i bosansko-hercegovačkih u plodnije krajeve, većinom u Slavoniju i Podravinu. Brinuo se i za djecu s poteškoćama u razvoju, te pokrenuo osnivanje posebnog doma na Goljaku. Pomagao je iseljenike i njihovu djecu, a zalagao se za pomoć izgladnjelima u Sovjetskoj Rusiji.
Godine 1919. Basariček započinje djelatnost u unutrašnjoj kolonizaciji Slavonije (naseljavanje kolonista iz pasivnih krajeva: Gorski kotar, Lika, Hrvatsko zagorje), u čemu je bio aktivan do smrti osnovavši više kolonističkih naseobina.
Osnivač je Seljačke sloge, seljačkih ženskih društava, Prosvjetnog saveza i Odbora za spas rođene grude.
Pisao je o problemima kriminaliteta omladine, o ženskom pitanju, socijalnim problemima hrvatskog sela itd. Najpoznatija djela su mu: O državi (1908.), ''Kako da se suzbije kriminalnost u nedoraslih. Prinos kriminalnoj pedagogiji (1916.), Kolo. Pjesmarica. Zbirka narodnih pjesama i poskočica, što se u kolu pjevaju (1916.), Konac jedne laži. Savremeno razmatranje o najvažnijem socijalno-gospodarskom pitanju Hrvatske'' (1924.). Potpisivao se pseudonimima Oruđ Kečirasab, Osip Pravedni i S. Sanjin Neždanov.
Basariček je od osnivanja Hrvatske pučke seljačke stranke surađivao sa Stjepanom Radićem, prihvativši njegovu mirotvornu i seljačku politiku. Uvjeren, kao i Radić, da treba njegovati sveslavenstvo, naučio je češki i ruski jezik. Djelovao je kao prvi tajnik Napredne omladine usko surađujući s Ivanom Lorkovićem i Peroslavom Ljubićem te mnogim kasnijim pristašama Hrvatsko-srpske koalicije sve dok mu Stjepan Radić nije ukazao na posebne interese hrvatskih seljaka.
Uoči izbora 1908. objavio je brošuru O državi pokušavši poglavito seljaštvu na što jednostavniji način prikazati način djelovanja države. Zajedno s Rudolfom Hercegom osnovao je kulturno-prosvjetno društvo Radićeve seljačke stranke «Seljačku slogu» te je mnogo pisao u časopisu tog društva Seljačka prosvjeta. God. 1926. je zajedno sa Stjepanom Radićem odbornik "Seljačke sloge". Basariček je bio angažiran i na osnivanju Muzeja Hrvatske seljačke stranke u Seljačkom domu u Zagrebu (muzej je sa svim eksponatima izgorio dva dana nakon smrti Stjepana Radića).
Basariček se aktivno uključio u predizbornu kampanju seljačke stranke u vrijeme kada se Stjepan Radić nalazio u zatvoru te ga je mijenjao u komunikaciji s narodom.
Biran za zastupnika u Ustavotvornoj odnosno Narodnoj skupštini Kraljevine SHS 1920., 1923., 1925. i 1927. godine.
Zbog političkog rada Basariček je bio zatvaran i proganjan od vlasti. Posebno je važan njegov politički angažman uoči izbora 1927. kada se kandidirao u Somboru i Subotici. U Narodnoj skupštini je 1927. upozorio na "tamne sile" koje pripremaju diktaturu i "koje su jednaka opasnost za Hrvate kao i za srpstvo".
Ubijen u atentatu u Narodnoj skupštini u Beogradu 20. lipnja 1928., kada je radikalni zastupnik Puniša Račić pucao na zastupnike HSS-a.
Literatura
Jedan od izvora:
Ratnik
thumb|upright|Crtež [[Tračani|tračkog peltasta iz 400. pne.]] Ratnik je izraz kojim se opisuje osoba koja ima bogato iskustvo u ratovanju i fizičkoj borbi, odnosno koji je odmalena u fizičkom i psihičkom smislu pripreman za rat, te mu stoga on predstavlja svojevrsni način života. Izraz se prvenstveno koristi za opisivanje pojedinaca u plemenskim društvima koji su se specijalizirali za ratovanje i fizičku borbu, odnosno na temelju toga čine zasebnu ratničku klasu. Isti se izraz u širem smislu metaforički koristi i za osobe koje pokazuju strah od sukoba i/li teških izazova, npr. sportaši koji se suprostavljaju nadmoćnom suparniku, novinari koji istražuju "neugodne" istine, naučnici koji iznose nepopularne teze i sl.
U društvima gdje ratnici čine posebnu kastu se često stvaraju posebni kodeksi ratnika, odnosno strogo kodificirana pravila ponašanja koja reguliraju njihova prava, ali i obaveze, temeljena na idealima časti, hrabrosti odanosti.
Kalgak
250px|right|thumb|Kalgak drži govor pred bitku, ilustracija iz 19. vijeka
Kalgak (Calgacus, ? - 84?) je bio vođa Kaledonske konfederacije, odnosno britskih i piktskih plemena koja su se suprotstavila rimskom vojskovođi Gneju Juliju Agrikoli prilikom njegovog pohoda na sjever Britanije 83/84. Tacit ga opisuje kao "najplemenitijeg" i "najistaknutijeg" među poglavicama i prepričava govor kojim je svoje ratnike pred bitku kod Mons Graupiusa podsjetio na rimsku pohlepu, nepravde i zlostavljanja koja trpe narodi pod njihovom vlašću (danas poznat kao izvor fraze "stvaraju pustinju i to nazivaju mirom"). Kalgak se ne spominje među vođama zarobljenim nakon bitke te se pretpostavlja da je poginuo. Dio historičara, pak, tvrdi da je njegov govor i samo postojanje tek Tacitova izmišljotina u svrhu književnog "uljepšavanja" Agrikolinog pohoda.
Sordevolo, Biella
Sordevolo je naselje u Italiji u provinciji Biella, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1245 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 658 m.
Case Patetta, Savona
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 501 m.
El Gavilán, San Miguel de Allende
El Gavilán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini San Miguel de Allende.
Sterling, Mexicali
Sterling je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Mexicali.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 64 m.
Campo los Luises, Yautepec
Campo los Luises je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Yautepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1270 m.
Cerrillos, Ahome
Cerrillos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Ahome.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 2677 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 48 m.
Lakehead-Lakeshore, California
Lakehead-Lakeshore je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo. stanovnika.
Anna Jagelović
Anna Jagelović (poljski: Anna Jagiellonka, litvanski: Ona Jogailaitė, Krakov, 18. oktobar 1523. - Varšava, 9. septembar 1596.) bila je posljednja vladarica iz Dinastije Jagelovića, koji je vladala Poljsko-Litvanskom Unijom od 1575. do 1587. zajedno sa svojim suprugom Stefanom Batoryem.
Biografija
Anna je rođena kao kći Sigismunda I Starog i njegove druge žene milanske princeze Bone Sforze. >
Henri međutim nije održao obećanje već je 1574. pobjegao je iz zemlje. Na novom Sejmu održanom 15. januara 1575. šljahta je odabrala Stefana Batorya za Anninog budućeg supruga i proglasila je kraljicom. Anna je svojim pristankom na taj brak osujetila pokušaj habsburgškog krila šljahte koji su na svom Sejmu 12. januara 1575. izabrali Maksimilijana II za kralja.
Annino vjenčanje sa Batoryem i njihova krunidba za kralja i kraljicu održano je 1. maja 1576. u Krakovu. Taj izrežirani brak pokazao se kao prava katastrofa, jer je Batory izbjegavao svoju 10 godina stariju (i ružnu) suprugu, sa kojom je do kraja života komunicirao preko prevoditelja, jer nikad nije naučio poljski.
Još jedno bolno razočaranje za Annu bilo je njezino uklanjanje sa krakovskog dvora, pa je živjela usamljena ponajviše u Varšavi, a supruga je viđala rijetko. Pretjerano ambiciozna i sklona spletkama, šurovala je sa Batoryevim neprijateljima.
Kad joj je 1583. umrla sestra, švedska kraljica Katarina, Anna se osjećala jedinom zaštitnicom svog nećaka Sigismundom, kog dotad nikad nije vidjela. Kad joj je umro muž Stefan Batory, nije žalila truda i novaca, da Sigismundu osigura poljski tron. Ali odkad joj je nećak kao Sigismund III stupio na tron više nije imala nikakvu političku ulogu, pa se povukla iz Krakova i živjela u Varšavi u dvorcu Ujazdów.
NGC 333
NGC 333 je galaksija u zviježđu Kit.
Eksterni linkovi
NGC 333A NGC 333A
Scorzano, Ancona
Scorzano je naselje u Italiji u provinciji Ancona, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 40 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 397 m.
Stoneville, North Carolina
Stonvil je grad u američkoj saveznoj državi Severna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.056, što je 54 (5,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Mele
Mele može označavati:
Arroyo Marcelo, Técpan de Galeana
Arroyo Marcelo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Técpan de Galeana.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 25 m.
NGC 334
NGC 334 je galaksija u zviježđu Kipar.
Ocorabo, Guachochi
Ocorabo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guachochi.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 87 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2316 m.
Javači na vetrot
Javači na vetrot je jugoslovenska TV-drama na makedonskom jeziku emitovana 1982. godine. Režirao ju je Ljupčo Bilbilovski koji je napisao i scenario.
Yoshio Furukawa
(5. jul 1934.) je bivši japanski nogometaš.
Mele (Gornja Radgona)
Mele (njemački Kellerdorf) je naselje u slovenskoj Općini Gornjoj Radgoni. Mele se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Pomurju.
Cuirone, Varese
Cuirone je naselje u Italiji u provinciji Varese, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 497 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 311 m.
Opština Dragomirești, Neamț
Dragomirești je opština u Rumuniji u okrugu NJamc.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 374 m.
Lake Hughes, California
Lake Hughes je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 649 stanovnika.
Avaux (Ardeni)
Avo je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanja-Ardeni, u departmanu Ardeni koja pripada prefekturi Retel.
El Conejito, Actopan
El Conejito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Actopan.
Avaux (Ardeni)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 454 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 34 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 13,19 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 60 metara.
El Conejito, Actopan
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 41 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 263 m.
CPhos
CPhos je organsko jedinjenje, koje sadrži 28 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 436,612 Da.
Stelle-Wittenwurth
Štele-Vitenvurt je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 115 opštinskih središta okruga Ditmaršen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 464 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1051107.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ditmaršen Štele-Vitenvurt se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Ditmaršen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 2 metara. Površina opštine iznosi 10,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 464 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 43 stanovnika/km².
Loggia, Reggio Emilia
Loggia je naselje u Italiji u provinciji Reggio Emilia, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 800 m.
Горње Штипље
Горње Штипље је насељено место града Јагодине у Поморавском округу. Према попису из 2011. било је 145 становника.
Историја
До Другог српског устанка Горње Штипље се налазило у саставу Османског царства. Након Другог српског устанка Горње Штипље улази у састав Кнежевине Србије и административно је припадало Јагодинској нахији и Левачкој кнежини све до 1834. године када је Србија подељена на сердарства.
Демографија
У насељу Горње Штипље живи 168 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 49,7 година (48,0 код мушкараца и 51,1 код жена). У насељу има 82 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 2,32.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
El Limón, Tecomán
El Limón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Colima, u opštini Tecomán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 21 m.
La Nopalera, La Trinidad Vista Hermosa
La Nopalera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini La Trinidad Vista Hermosa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2186 m.
Panguitch, Utah
je grad u američkoj saveznoj državi Juta.
Zacuala, Molango de Escamilla
Zacuala je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Molango de Escamilla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 52 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 886 m.
Opština Nuevo Zoquiápam, Oaxaca
Nuevo Zoquiápam je opština u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 2154 m.
Località Roncone - Salerno, Trapani
Località Roncone - Salerno je naselje u Italiji u provinciji Trapani, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 5 m.
Saletto, Bologna
Saletto je naselje u Italiji u provinciji Bologna, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 242 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 10 m.
NGC 335
NGC 335 je galaksija u zviježđu Kit.
Domptin
Donten je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu En (Pikardija) koja pripada prefekturi Šato Tjeri.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 530 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 116 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,56 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 118 metara (maksimalnoj 203 m, a minimalnoj 102 m).
Sulejman Naibi
Život
O njegovom se životu ne zna mnogo. Bio je suvremenik drugog bejtadžijskog pjesnika, Nezima Frakulle, i vjerojatno manje važan od njega. Naibi je rođen u Beratu, koji je tada pripadao Valonskom sandžaku i Janjinskom vilajetu u okviru Osmanskog Carstva. Naibi je veći dio svog života živio u Beratu, gdje je i umro 1771. ili 1772. godine. Pripadao je bektašijskom derviškom redu.
974
Godina 974. (CMLXXIV) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru.
Alani
Alani su bili grupa nomadskih skitsko-sarmatskih plemena, a govorili su jezikom koji je pripadao istočnoiranskoj jezičkoj grupi. Smatra se da su direktni potomci Alana današnji Oseti na Kavkazu. Alanima su posebno bliski bili Roksolani, koji su se u 1. veku pre nove ere naselili na Dunavu.
Kao plemenski savez, Alani su opstali mnogo duže od Sarmata, pa su tokom vremena došli pod uticaj raznih kultura. Od 2. veka pre nove ere nastanjivali su severnoistočnu obalu Kaspijskog mora odakle su prodrli u stepe južne Rusije, između Volge i Dona.
Ime
Na grčkom jeziku nazivani su Alanoi, a na latinskom Alani ili Halani. Naziv verovatno vodi poreklo od reči Al ("veliki, snažni, božanski") i persijskog sufiksa koji označava poreklo, a moguće i od staropersijskog imena Aryan (Oseti, današnji potomci Alana na Kavkazu sebe nazivaju imenom Iron).
Drugi naziv koji je upotrebljavan za Alane bio je Jasi (na mađarskom Jász, na ruskom Jasy, na gruzijskom Osi). Smatra se da je iz ovog imena nastalo i moderno ime Oseta.
Rana istorija
U 1. veku nove ere Alani sa obronaka Kavkaza upadaju u Partiju, Mediju, Jermeniju i ostale delove Male Azije, dok ih 137. godine u Kapadokiji nije porazio rimski vojskovođa i potonji istoričar Arijan iz Nikomedije. Posle toga mnogi Alani stupaju u rimsku službu i bivaju naseljeni u Galiji i Britaniji.
Kineski izvori iz 3. i 5. veka nove ere pominju između Kaspijskog i Crnog mora kraljevinu Yancai koja je promenila ime u kraljevina Alanliao i koja je bila u vazalnom odnosu prema državi Kangju (Sogdijani). Zabeleženo je da su odeća i način života stanovnika države Alanliao bili isti kao stanovnika Sogdijane.
Rimski istoričar Amijan Marcelin iz 4. veka smatrao je Alane potomcima Masageta, a zabeležio je da su Alani ljudi "plave kose, velikog rasta i lepote".
Seobe na zapad
thumb|280px|Vandalsko-Alanska kraljevina u severnoj Africi 455. godine Deo Alana 374. godine poražavaju i sebi potčinjavaju Huni, dok se drugi deo pridružuje Gotima i učestvuje u pobedi nad carem Valensom 378. kod Adrijanopolja. Najveći deo ovih Alana odlazi 406. na zapad i priključuje se Vandalima i Svevima, sa kojima prelaze Rajnu i osvajaju rimsku Galiju.
409. godine, Alani, zajedno za Vandalima i Svevima, odlaze u Hispaniju gde se naseljavaju u provinciji Lusitaniji. 418. godine, alanski kralj je ubijen u borbi sa Vizigotima, tako da Alani traže od vandalskog kralja Gunderiha da prihvati alansku krunu, što je ovaj i učinio, pa se od tog vremena vandalski kraljevi nazivaju Rex Vandalorum et Alanorum (Kraljevi Vandala i Alana).
429. godine, veći deo Alana iz Hispanije, zajedno sa Vandalima, prelazi u severnu Afriku, gde osniva Vandalsko-Alansku kraljevinu. Ovu kraljevinu je 534. godine uništila i osvojila Vizantija.
Po nekima je još u 14. i 15. veku na Krimu postojala krimogotsko-alanska kneževina Feodosija.
Alanija na Kavkazu
thumb|280px|Kraljevina Alanija na Kavkazu - između 10. i 12. veka (prema osetskom istoričaru Ruslanu Sulejmanoviču Bzarovu) thumb|280px|Alanska srednjovekovna crkva u [[Magas (Kraljevina Alanija)|Magasu, nekadašnjoj prestonici Alanske kraljevine]] Deo Alana ostao je da živi na Kavkazu pod vlašću Huna. Iz kasnijih vremena imamo izveštaje o učešću alanskih konjanika u vizantijskoj vojsci - ostaje nepoznanica da li su i u kojoj meri oni učestvovali u stvaranju prve ruske kneževine u Kijevu koja je obuhvatala i teritorije nastanjene Alanima. Tek u 9. veku imamo izveštaje o postojanju alanske kraljevine na Kavkazu, koju su hristijanizovali vizantijski misionari.
Kultura
Alani su bili dobri jahači i živeli su polunomadskim stilom života. Imali su stada krava, koza, ovaca i konja i boravili su u jurtama ili na kolima. Od hrane rado su jeli mlečne proizvode (jogurt i kefir) i meso.
Tipična za alansku umetnost je grnčarija sa slikama životinja u skitsko-sarmatskom stilu, koje kasnije nalazimo i među Germanima, posebno Gotima, ali i u merovinškoj Franačkoj.
Alanski ratnici su imali lukove iste kao i Skiti, sarmatski dugi dvosekli mač, kamu i koplje. Za razliku od ostalih sarmatskih plemena Alani su najradije u boj išli kao laki kopljanici na konjima. Omiljena taktika im je bila, slično kao i kod drugih stepskih naroda, da odglume bekstvo, pa da zatim iznenada krenu u kontranapad. Za razliku od Sarmata kod Alana ne nailazimo na žene ratnike.
Alanski vladari
Kavkaz:
Galija:
Hispanija:
Severna Afrika:
Stjepan Radić
Stjepan Radić (Trebarjevo Desno pokraj Siska, 11.6. 1871. - Zagreb, 8.8. 1928.), hrvatski političar.
Fericea, Valea Chioarului
Fericea je naselje u Rumuniji u okrugu Maramureš u opštini Valea Chioarului.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 489 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 357 m.
Stjepan Radić
Biografija
Od 1902. godine, pa sve do 1906., glavni je urednik mjesečnika Hrvatska misao. S bratom Antunom 1904. godine osniva Hrvatsku pučku seljačku stranku (HSS) - stranku koja na izborima za Hrvatski Sabor dobiva devet mandata. U Hrvatski sabor prvi puta je izabran 1908. godine u izbornom kotaru Ludbreg. Godine 1912. u doba Cuvajeva komesarijata ponovo je u zatvoru.
U studenome 1918. godine na sjednici Narodnog vijeća suprostavlja se centralističko-hegemonističkom načinu ujedinjenja južnoslavenskih zemalja. Tada je izgovorio kasnije često citiranu rečenicu: "Srljate kao guske u maglu".
Takehiko Kawanishi
(9. oktobar 1938.) je bivši japanski nogometaš.
Stjepan Radić
Biografija
Godine 1918. stranka mijenja naziv u HRSS (Hrvatska republikanska seljačka stranka). U veljači 1919. obraća se Mirovnoj konferenciji u Parizu Memorandumom u kome zahtijeva za hrvatski narod pravo na samoodređenje i izražava želju da Hrvatska svojom slobodnom voljom stupi u ravnopravnu federativnu zajednicu sa Srbijom i Crnom Gorom. Od ožujka 1919. do studenog 1920. godine ponovo je u zatvoru ili pod istragom. Amnestiran je na sam dan izbora za Konstituantu.
HRSS na izborima dobiva 50 mandata i tako postaje najveća hrvatska politička stranka. U srpnju 1923. putuje u London, Beč i Moskvu, gdje svoju stranku učlanjuje u Seljačku Internacionalu. Po povratku u Zagrebu u siječnju 1925. godine uhićen je i predan sudu.
Pušten je tek nakon što je njegova stranka (27. ožujka 1925.) dala izjavu u beogradskoj Narodnoj skupštini da priznaje monarhiju, centralistički Vidovdanski ustav, postojeći državni poredak i nakon što je HRSS promijenila ime u HSS (Hrvatska seljačka stranka). Već u studenome (zbog nove orijentacije) Radić ulazi u Pašićevu vladu kao ministar prosvjete.
U veljači 1927. Radić je ponovo u opoziciji i sklapa koaliciju sa Samostalnom demokratskom strankom (koju je vodio Svetozar Pribićević) i nastaje Seljačko-demokratska koalicija kojoj je Radić bio na čelu. Godinu dana kasnije (1928.) dobio je mandat ali nije sastavio vladu.
Atentat u Narodnoj skupštini
Atentat na Radića je izazvao velike nerede u Hrvatskoj, i kralju Aleksandru kasnije poslužio kao povod za državni udar od 6.1. 1929., uspostavljanje tzv. šestojanuarske diktature.
Nasleđe
Radić je, s druge strane, postao mučenik i jedna od najvećih ikona hrvatskog nacionalizma. Njegovo naslijeđe, odnosno politički nauk koji se naziva radićevštinom, su nastojali iskoristiti i prisvojiti ne samo članovi njegove HSS, nego i razni pokreti s lijeva i desna, uključujući ustaše, kao i partizane, koji su godine 1943. jednu svoju brigadu nazvali Braća Radić.
Danas se lik Stjepana Radića nalazi na novčanici od 200 kuna.
Stjepan Radić, njegov unuk, je sjedio u Saboru kao jedan od visokih funkcionara obnovljene HSS.
Epir (region)
mini|270p|d|Istorijska karta Epira mini|270p|d|Satelitski snimak Epira Epir ( [Ēpeiros], ) je istorijski i geografski region u zapadnom delu Balkanskog poluostrva, danas podeljena između Grčke i Albanije. Istorijska središta Epira su Janjina u Grčkoj i Đirokastra u Albaniji. Glavni grad rimske provincije Epir je bio Nikopolis.
Poreklo naziva
Pojam Epir dolazi iz grčkog jezika, gde reč Ἤπειρος [Ēpeiros] znači "kopno". Prvobitno se odnosila na suprotnost Krfu i ostalim Jonskim ostrvima. Albanski naziv je izveden iz grčkog.
Položaj i granice regiona
Današnji Epir se nalazi na zapadu Balkanskog poluostrva, na zapadnoj obali Jonskog mora. Region se pruža između planinskog venca Pinda na istoku do jonske obale na zapadu. Severna granica je Valonski zaliv, a južna Ambrakijski zaliv.
Veći (2/3), središnji i južni deo Epira je danas u okvirima Grčke, a manji, severni deo (1/3) pripada Albaniji.
Prirodni uslovi
Reljef: Epir je planinsko područje, u kom dominira planinski venac Pinda. Najviši vrhovi lanca sa preko 2.000 metara nadmorske visine, nalaze se na istočnim granicama Epira ka susednoj Tesaliji. Tu se nalazi i najviši vrh lanca Smolikas (2637 m). U priobalnom zapadnom delu nalazi se nekoliko omanjih primorskih ravnica i plodnih dolina. Ovo se posebno odnosi na ravnice oko Arte, Preveze, Igumenice i Sarande.
Klima u Epiru se menja od priobalnog zapada do visokoplaninskog istoka. U jonskom primorju na zapadu ona je izrazito sredozemna, a kako se zalazi u unutrašnjost i kako raste nadmorska visina ona dobija kontinentalne odlike, a na velikim visinama i oštrije planinske. U vezi sa tim Epir poseduje i sredozemna letovališta (Parga) i visokoplaninska skijaška odredišta (Mecovon).
Kako je Epir položen na zapadu Balkanskog poluostrva, on prima dosta padavina tokom godine. U Grčkoj Epir upravo region sa najviše padavina.