cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Radioaktivni otpad
Odlaganje u oceane
Način, kojim su se stanovito vrijeme služile neke zemlje, uglavnom za ograničene količine radioaktivnog otpada, odlaganje je u oceane (poglavito sjeverni Atlantski ocean). No, za taj pristup više nema međunarodne suglasnosti i podrške. Briga zbog mogućih učinaka na zdravlje i okoliš uobličena je 1983. međunarodnim dogovorom u Londonsku konvenciju, koja je uspostavila dragovoljni moratorij na svako odbacivanje viskoaktivnog i nekih vrsta srednjeaktivnog otpada u mora. Taj je sporazum postupno zamijenjen potpunom međunarodnom zabranom svih odbacivanja i ispuštanja radioaktivnog otpada u mora, iako se istraživanja mogućih rizika nastavljaju.
Osim izravnog odlaganja otpada u ocean, što se činilo odbacivanjem spremnika, odlaganje ispod oceanskog dna oblik je geološkog odlaganja. Zamišljen je kao smještaj spremnika s otpadom od deset do nekoliko stotina metara duboko u sedimente ili stijene koje se nalaze na dnu oceana, na dubini od nekoliko tisuća metara.
2336 Xinjiang
2336 Xinjiang je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 3,188 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,4.
Leuprorelin
Leuprorelin Leuprolide belongs to the general class of drugs known as hormones or hormone antagonists. It is a synthetic 9 residue peptide analog of gonadotropin releasing hormone. Leuprolide is used to treat advanced prostate cancer. It is also used to treat uterine fibroids and endometriosis. Leuprolide is also under investigation for possible use in the treatment of mild to moderate Alzheimer's disease.
Epode (Horacije)
Epode (lat. Epodon libri) naziv je zbirke od sedamnaest pesama rimskoga književnika Kvinta Horacija Flaka, izdate 30. godine stare ere. Epode su nazvane po metričkom obliku, jer su mnoge pisane u distisima (prvih deset u tzv. jampskim epodama, tj. kombinaciji jampskog trimetra i dimetra), od kojih je drugi stih kraći i koji se prema grčkom ἐπῳδός (= pripev) zove versus epodus, odnosno epoda. Sam Horacije naziva ove svoje pesme Jambima (Iambi), jer se u njima u izvesnoj meri podražava metrički oblik i oštar, satirički ton grčkoga jambografa Arhiloha. Sam Horacije, u Pismima I, 19, 23–25, kaže o svojim Epodama:
Neke epode obrađuju društvenu i političku tematiku, a od njih je najpoznatija epoda 7, koja predstavlja snažan protest protiv građanskih ratova koji su u to doba potresali rimsku republiku i rimsko društvo, a koja počinje (st. 1–4):
Međutim, Horacijeva je kritika u Epodama najčešće usmerena na neke tipove rimskoga društva (zelenaše, skorojeviće, književne protivnike, vračare). Osim ovakve kritike – koja nije tako snažna i duboka kao kod Arhiloha – ima u Epodama i elegijskih motiva, a neke epode – u kojima se oseća uticaj Katula i aleksandrijske poezije – predstavljaju zametke kasnije refleksivne lirike Horacijeve. U izboru tema i njihovoj obradi primećuje se Horacijeva težnja da se odmakne od subjektivizma neoterika, te da, kao jedno od sredstava objektiviranja, upotrebi dramski oblik dijaloga ili monologa, u kojem nosilac teme više nije sam pesnik, nego neka osoba koju on prikazuje.
Druga epoda hvali dražesti jednostavna seoskog života, da bi se pri kraju pesme pokazalo da svu tu modernu zanesenost jednostavnošću predačkoga života izgovara niko drugi do licemerni i lakomi zelenaš (faenerator). Element parodije, koji se otkriva pri kraju epode, te poentiranog preokretanja i komičkog patosa daje specifičnu boju i čitavoj ovoj zbirci pa zahvata i epode s ljubavnom tematikom. Tako se u 11. epodi parodira sentimentalna ljubavna elegija: tu se u oštrim tonovima proklinje književni protivnik, te cela pesma dobija ton izvrnutog propemtikona, tj. pesme kojom se želi srećan put osobi koja odlazi na kakvo putovanje.
Epode 1 i 9 iskazuju pesnikova osećanja u vreme bitke kod Akcija, u kojoj je Oktavijan pobedio Antonija i Kleopatru. Epoda 13 govori o ispijanju vina kao leku protiv ružnih vremenskih prilika, što će postati posebno česta tema u Horacijevim Odama.
Golfech
Golfeš je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Tarn i Garona koja pripada prefekturi Kastelsarazen.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 710 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 73 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 9,72 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 4856 metara (maksimalnoj 71 m, a minimalnoj 47 m).
Golo Brdo (Virovitica)
Golo Brdo je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Virovitice, Virovitičko-podravska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 366 stanovnika te 112 obiteljskih kućanstava.
Ljubomir Dukanac
Ljubomir Dukanac (Beograd, 29. novembar 1910 — Beograd, 5. april 1949) je bio srpski pravnik i ekonomista.
Na Pravnom fakultetu u Beogradu diplomirao je 1932, a 1938. izabran za docenta na katedri ekonomskih nauka.
Kao istaknuti teoretičar, učestvovao je u stvaranju novog monetarnog i finansijskog sistema Jugoslavije posle Drugog svetskog rata. Bio je veoma angažovan u struci i objavio je više zapaženih radova iz ekonomske teorije, privredne istorije i ekonomske politike.
Fruktanska beta-(2,6)-fruktozidaza
Fruktan beta-(2,6)-fruktozidaza (, beta-(2-6)-fruktan eksohidrolaza, 6-FEH, beta-(2,6)-D-fruktan fruktohidrolaza) je enzim sa sistematskim imenom (2->6)-beta-D-fruktan fruktohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Najbolji supstrati su fruktani levanskog tipa kao što je 6-kestotrioza [beta-D-fruktofuranozil-(2->6)-beta-D-fruktofuranozil alfa-D-glukopiranozid] i 6,6-kestotetraoza [beta-D-fruktofuranozil-(2->6)-beta-D-fruktofuranozil-(2->6)-beta-D-fruktofuranozil alfa-D-glukopiranozid].
Nukleozid riboziltransferaza
Nukleozid riboziltransferaza (, nukleozidna N-riboziltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom nukleozid:purin (pirimidin) D-riboziltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Baza 1 i baza 2 su razni purini i pirimidini.
2337 Boubin
2337 Boubin je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,595 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,0.
Levelland, Texas
Levelland je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 13.542 stanovnika.
2338 Bokhan
2338 Bokhan je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,832 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,9.
Cortez, Florida
Kortez je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Florida.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.241, što je 250 (-5,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Jeronim
desno|thumb|Sveti Jeronim prevodi Bibliju. Sveti Jeronim (grčki: Εὐσέβιος Σωφρόνιος Ἱερόνυμος, latinski: Eusebius Sophronius Hieronymus; Stridon, oko 347. - Betlehem, 30. rujna 420.) - prevodilac Biblije na latinski jezik, crkveni naučitelj, crkveni otac, teolog, filozof, jezikoslovac, svetac.
Papinski hrvatski zavod svetog Jeronima u Rimu nazvan je po ovom svecu.
Djetinjstvo i mladost
Rodio se u Stridonu (ili Stridonama), na granici između rimskih provincija Dalmacije i Panonije. Ne zna se točno, gdje se nalazio Stridon, po jednoj teoriji pretpostavlja se da je bio smješten u Grahovom polju u današnjoj BiH, a po drugoj argumentiranijoj tzv. liburnijskoj tezi, na području između Trsata (Hrvatska) i Ilirske Bistrice (Slovenija). Bio je sin ilirskih kršćanskih roditelja, no krštenje je primio kasnije, u Rimu, gdje je nadopunjavao svoj studij retorike. Polazio je školu uglednoga gramatičara Donata, koji ga je uveo u duboko poznavanje latinskih klasika. Bio je vrlo nadaren, ali teške naravi, nediscipliniran. Posjedovao je inteligenciju, dobro pamćenje te izvanredno osjetljiv, strastven karakter.
Putovanja
200px|desno|thumb|[[Rubens:Sveti Jeronim]]
Napustio je Rim i putovao u Galiju. Jedno se vrijeme zadržao u Trieru, zatim se vratio na jug u Akvileju, gdje je proveo nekoliko godina. Tada je bio posve oduševljen za asketski život. Marljivo proučava Bibliju. No kako je bio teška karaktera, došlo je do sukoba te pošao na Istok, tamo gdje je cvao pustinjački i monaški život. U Antiohiji još je više produbio svoje biblijske nauke i usavrši se u hebrejskom jeziku. Nakon toga pošao je u Halkidsku pustinju u kojoj su mnogi monasi živjeli kao pustinjaci. Tu je živio u samoći, noćnim bdjenjima, pokori i radu. Zbog prepirki i raskola, vratio se u Antiohiju. Mjesni biskup Paulin zaredio ga je za svećenika, ali uz uvjet da i dalje može biti monah te da se može kretati kud želi. Od 380. do 381. g. boravio je u Carigradu radeći u bogatim gradskim bibliotekama. U tom je gradu izvršio na njega silan utjecaj sv. Grgur Nazijanski, koji ga je oduševio za Origena. Jeronim je u oduševljenju za Origena preveo njegovih 28 homilija. No to će oduševljenje kasnije ne samo proći, već će ga Jeronim silovito i odbaciti. Ne posve opravdano.
Prijevod Biblije
Papa Damaz I., vrlo je cijenio Jeronima, pa ga je uzeo i za svoga tajnika. Tada mu je povjerio reviziju latinskoga prijevoda Evanđelja, tzv. Itale. No Jeronim je stvorio veći dio novog latinskog prijevoda cijele Biblije, slavnu Vulgatu. Radio je preko 20 godina, stavivši tako u službu Crkve svoje veliko znanje i svoju izvanrednu kritičnost i radnu sposobnost. Tako je silno došao na glas, dobio na ugledu, da su neki u njemu već gledali budućega papu. No to se predviđanje nije ispunilo.
Jeronim u Betlehemu
Kad je umro papa Damaz, Jeronim je otputovao opet na Istok. Došao je u Betlehem, gdje je osnovao jedan muški samostan, koji je sam vodio. I sada mu još ostalo preko 30 godina plodnoga književnoga rada. Dao se na prevođenje svetih knjiga s hebrejskog izvornika, a onda na pisanje komentara pojedinim knjigama. Ti su komentari veoma vrijedni zbog mnoštva povijesnih i arheoloških podataka. Njegovi pak povijesni spisi, osobito "De viris illustribus" (O slavnim muževima), puni su vrlo dragocijenih podataka. Od Jeronima imamo 157 pisama. Pisana su, jer su se sa svih strana svijeta mnogi k njemu obraćali za savjet.
Spomendan mu je 30. rujna.
Domagné
Domanje je naselje i opština u severozapadnoj Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Il i Vilen koja pripada prefekturi Ren.
Po podacima iz 2006. godine u opštini je živelo 2024 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 70 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 29 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 86 metara (maksimalnoj 96 m, a minimalnoj 43 m).
Bockhorn (Oberbayern)
Bokhorn je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 26 opštinskih središta okruga Erding. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 3.522 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9177113.
Metioninska dekarboksilaza
Metioninska dekarboksilaza (, L-metioninska dekarboksilaza, L-metioninska karboksilijaza) je enzim sa sistematskim imenom L-metionin karboksilijaza (formira 3-metiltiopropanamin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Bockhorn (Oberbayern)
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Erding Bokhorn se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Erding. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 460 metara. Površina opštine iznosi 47,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.522 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 75 stanovnika/km².
San Ligorio, Lecce
San Ligorio je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 31 m.
Lepirudin
Lepirudinje identičan sa prirodnim hirudinom, osim što je leucin zamenjen izoleucinom na N-terminalnom kraju molekula, i sulfatna grupa nije prisutna na tirozinu u poziciji 63. On se proizvodi pomoću ćelija kvasca.
Morski pas
Morski psi
(u kralježnjaci iz razreda hrskavičnjača. Dio su nadreda Selachimorpha. Pripadaju i u grupu elasmobranches, to jest riba čiji škržni otvori su u obliku proreza te, zajedno sa ražama, drhtuljama, listovima i sličnim životinjama čine podrazred Elasmobranchii.)
su kralježnjaci iz razreda hrskavičnjača. Dio su nadreda Selachimorpha. Pripadaju i u grupu elasmobranches, to jest riba čiji škržni otvori su u obliku proreza te, zajedno sa ražama, drhtuljama, listovima i sličnim životinjama čine podrazred Elasmobranchii.
Morski psi su mesožderi, a hrane se svime što je u blizini. Plivaju brzo, ali, za razliku od većine riba, nemaju riblji mjehur, pa moraju stalno plivati. Karnivorski morski psi uglavnom ne napadaju zubima, no većina morskih pasa tijekom života izgubi mnogo zubiju; neki morski psi tijekom života izgube 30, 000 zubiju.
Veliki su od dvadesetak centimetara (pas pigmej) pa do 18 metara (gorostasna psina), iako postoje i nepotvrđeni izvještaji o gorostasnim psinama dugim čak 21 metar. Razmnožavaju se na tri načina: leženjem jaja (oviparnost), koćenjem živih mladunaca (viviparnost) ili na način da se mladi morski psi razvijaju iz jaja, ali u tijelu majke, tako da se kote razvijeni (ovoviviparnost). Na ovoviparni način također se kote neke raže.
344
Godina 344. (CCCXLIV) bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Leoncija i Bonosa (ili, rjeđe, godina 1097. Ab urbe condita). Oznaka 344. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Lewisville, Texas
Lewisville je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 95.290 stanovnika.
Aspinwall, Pennsylvania
Aspinvol je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.801, što je 159 (-5,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Golenić
Golenić je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Slatine, Virovitičko-podravska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 35 stanovnika te 16 obiteljskih kućanstava.
2339 Anacreon
2339 Anacreon je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,527 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,49.
Car Mu od Jina
Carica Mu of Jin (晋穆帝/晉穆帝, pinyin Jìn Mùdì, Wade Giles Chin Mu-ti) (343 – 10. jul 361), osobno ime Sima Dan (司馬聃), kurtoazno ime Pengzi (彭子), bio je kineski car iz dinastije Jin. Bio je sin cara Kanga i carice Chu Shuanzi. U jesen 344. ga je teško bolesni Kang, na savjet svog službenika He Chonga (何充) imenovao krunskim princom, pa je po očevoj smrti postao carem kao jednogodišnje dijete. Nakon toga je formalno vladao 17 godina, dok su kao regenti stvarnu vlast imali njegova majka, prastric Sima Yu, Yin Hao i vojskovođa Huan Wen. U tom periodu je, prvenstveno zahvaljujući Huan Wenovim pohodima i kolapsu sjeverne države Kasniji Zhao, dinastija Jin uspjela povratiti značajan dio teritorija izgubljenih početkom 4. vijeka, odnosno pokoriti odmetnutu državu Cheng Han i najveći dio oblasti južno od Žute rijeke. Godine 361. je umro bez djece, te ga je naslijedio rođak Sima Pi, koji će vladati kao car Ai.
Serena Williams
Serena Džamika Vilijams (rođena 26. septembra 1981. u Saginu, Mičigen, SAD) je američka teniserka.
Trenutno je najbolje rangirana teniserka. Osvojila je 67 titula u pojedinačnoj konkurenciji, od toga dvadeset na grend slem turnirima. Serena Vilijams je jedna od retkih teniserki koja je osvojila sve titule na sva četiri grend slem turnira i u pojedinačnoj i u konkurenciji parova.
Serena Vilijams je jedna od najuspešnijih teniserki današnjice, i po mišljenjima mnogih, jedna od najboljih teniserki svih vremena. Pored 20 titula u pojedinačnoj i 12 u konkurenciji parova, osvojila je i četiri zlatne medalje na Olimpijskim igrama, tri u igri parova i jednu u pojedinačnoj konkurenciji.
Privatni život
Serena Vilijams je rođena u Saginou, u državi Mičigen, SAD. Kada je imala četiri godine, ona i njene četiri sestre su se sa roditeljima Ričardom i Orasin (zvanom Brendi) preselile u Los Anđeles. Tenis je počela da trenira pod uticajem svog oca Ričarda.
Počeci
Serena i njena starija sestra Vinus (rođena 17. juna 1980. godine) počele su da treniraju tenis pod uticajem svog oca Ričarda, koji se bavio treniranjem tenisa. On je želeo da od makar jedne svoje kćerke stvori tenisku zvezdu. Stvorio je dve, Vinus i Serenu.
Nešto kasnije, 1991. godine, Serena i Vinus postaju učenice Teniske akademija Nika Bolitijerija, čoveka koji je stvorio teniske zvezde kao što su Pit Sampras, Andre Agasi, Monika Seleš, Dženifer Kaprijati, Meri Pirs, Meri Džo Fernandez a kasnije i Marija Šarapova, Jelena Janković i Nikol Vaidišova.
Heliodor od Bet Zabdaija
Heliodor od Bet Zabdaija (? - 344) bio je kršćanski biskup grada Bet Zabdai u Mezopotamiji. Po nacionalnosti je bio Asirac. Za vrijeme rimsko-perzijskog rata je zarobljen i odveden perzijskom kralju Šapuru II. Godine 344. je umro od gladi i zlostavljanja u gradu Daskarata na rijeci Veliki Zab. Slavi ga se kao sveca 20. augusta.
Alfa-neoagaro-oligosaharidna hidrolaza
Alfa-neoagaro-oligosaharidna hidrolaza (, alfa-neoagarooligosaharid hidrolaza, alfa-NAOS hidrolaza) je enzim sa sistematskim imenom alfa-neoagaro-oligosaharid 3-glikohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Kad se neoagaroheksaoza koristi kao supstrat, oligosaharid se razlaže sa neredukujućeg kraja čime se formira 3,6-anhidro-L-galaktoza i agaropentaoza.
Tetrafluoroetilen
Tetrafluoroetilen je organsko jedinjenje, koje sadrži 2 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 100,015 Da.
Goodrich, Michigan
Gudrič je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.860, što je 507 (37,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
2341 Aoluta
2341 Aoluta je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,212 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,5.
Golubinjak
Golubinjak je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu općine Dežanovac, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Bodenkirchen
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Landshut Bodenkirhen se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Landshut. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 470 metara. Površina opštine iznosi 62,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.361 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 86 stanovnika/km².
Onesikrit
Onesikrit iz Astipaleje (grč. Ὀνησίκριτος; Astipaleja je verovatno bio gradić na ostrvu Egini) bio je antički grčki istoriograf i pripadnik kiničkog pravca u antičkoj filozofiji, učenik Diogena iz Sinope i vrhovni krmanoš u mornarici Aleksandra Velikog. Tokom plovidbe 325–324. godine stare ere bio je jedan od oficira podređenih Nearhu sa Krita, koji je u svom spisu O plovidbi duž indijske i persijske obale opisao njihova međusobna razmimoilaženja i razmirice. Onesikrit je kasnije napisao jedan, danas izgubljeni, enkomijski spis o Aleksandru Velikom, za koji se pričalo da uglavnom daje sasvim fiktivne podatke, i za koji je kao uzor možda poslužila Ksenofontova Kirupedija. Fragmenti koji su sačuvani odnose se na Indiju, posebno na brahmansku filozofiju i na Muzikanovo kraljevstvo, koje je Onesikrit opisao kao egalitarnu utopiju. Onesikrit je prvi antički pisac koji je opisao Cejlon, a njegov opis Indijskog okeana poklapa se sa opisom koji je ostavio Nearh, a možda je poslužio i kao uzor za Nearhov opis.
San Giorgio in Brenta, Padova
San Giorgio in Brenta je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 638 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 34 m.
Polverelli, L'Aquila
Polverelli je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 51 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 861 m.
2343 Siding Spring
2343 Siding Spring je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,334 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,4.
Lexington, Texas
Lexington je gradić u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.177 stanovnika.
Bijelo Bučje (Teslić)
Bijelo Bučje je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Teslić koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1,642 stanovnika.
Bardaci
Bardaci su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Teslić koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 653 stanovnika.
Nukleozid dezoksiriboziltransferaza
Nukleozid dezoksiriboziltransferaza (, purin (pirimidin) nukleozid:purin (pirimidin) dezoksiribozil transferaza, dezoksiriboza transferaza, nukleozid trans-N-dezoksiribozilaza, trans-dezoksiribozilaza, trans-N-dezoksiribozilaza, trans-N-glikosidaza, nukleozid dezoksiriboziltransferaza I (purin nukleozid:purin dezoksiriboziltransferaza: striktno specifična za transfer između purinskih baza), nukleozid dezoksiriboziltransferaza II (purin (pirimidin) nukleozid:purin (pirimidin) dezoksiriboziltransferaza)) je enzim sa sistematskim imenom nukleozid:purin (pirimidin) dezoksi-D-riboziltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Baza 1 i baza 2 su razni purini i pirimidini.
Dol-de-Bretagne
Dol de Bretanj je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Il i Vilen.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 4.629, a gustina naseljenosti je iznosila 298 stanovnika/km².
Orselinatna dekarboksilaza
Orselinatna dekarboksilaza (, orselinatna karboksilijaza) je enzim sa sistematskim imenom 2,4-dihidroksi-6-metilbenzoat karboksilijaza (formira orcinol). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Fu Deng
Fu Deng (苻登) (343–394) je bio car kineske/Di države Raniji Qin. Na prijestolje je došao godine 386. poslije smrti Fu Jiāna (cara Xuanzhao) i Fu Jiānovog sina Fu Pija (cara Aipinga), iako je bio tek njihov daleki rođak. U to je vrijeme teritorija Ranijeg Qina bila značajno smanjena. Najveći dio vladavine je proveo u borbi sa državom Kasniji Qin i njenim carem Yao Changom u kojoj nije bilo jasnog pobjednika. Godine 394. je nastojao iskoristiti Yao Changovu smrt te poduzeo veliki pohod na Kasniji Qin, pri čemu je potcijenio Yao Changovog sina i nasljednika Yao Xinga. Njegova je vojska poražena, a on sam zarobljen i pogubljen. Naslijedio ga je sin Fu Chong, sa čijom će smrću iste godine prestati država Raniji Qin.
Chariez
Šarjez je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Gornja Saona koja pripada prefekturi Vezul.
Enterijer
Enterijer ili interijer označava unutrašnji prostor nekakvog objekta najčešće građevine. Spoljašnji prostor se naziva eksterijer. Za enterijer su važni estetski zahtevi koje pruža dizajn enterijera. Funkcionalnost enterijera osigurava tehnička opremljenost (instalacije i nameštaj).
Liberty, Texas
Liberty je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 8.397 stanovnika.
Allen, Maryland
Alen je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Merilend.
Bodenwöhr
Bodenver je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 33 opštinska središta okruga Švandorf. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 4.061 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9376116.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Švandorf Bodenver se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Švandorf. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 374 metra. Površina opštine iznosi 54,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.061 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 75 stanovnika/km².
Moody Air Force Base, Georgia
Vazduhoplovna baza Mudi je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Džordžija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 886, što je 107 (-10,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Levalorfan
Levalorfan je organsko jedinjenje, koje sadrži 19 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 283,408 Da.
Božidar Purić
Kao premijer i ministar inostranih dela emigrantske vlade Kraljevine Jugoslavije (od 10. avgusta 1943. do 1. juna 1944. godine) u Londonu, podržavao je četnike tokom Drugog svetskog rata.
Drugi svetski rat
U vreme borbe četnika i Nemaca protiv partizana, Purićeva vlada je 22. maja 1944. godine izdala naredbu protiv partizana, koja je u vidu letaka izbacivana iz aviona nad okupiranom Jugoslavijom:
Tetrafluorohidrazin
Tetrafluorohidrazin je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 104,007 Da.
Colle, Pordenone
Colle je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Donzac (Tarn i Garona)
Donzak je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Tarn i Garona koja pripada prefekturi Kastelsarazen.
Colle, Pordenone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 280 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 227 m.
Donzac (Tarn i Garona)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 798 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 60 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 13,17 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 82 metara (maksimalnoj 163 m, a minimalnoj 47 m).
Bodolz
Bodolc je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 19 opštinskih središta okruga Lindau (Bodenze). Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 3.180 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9776111.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Lindau (Bodenze) Bodolc se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Lindau (Bodenze). Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 429 metara. Površina opštine iznosi 3,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.180 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 1.050 stanovnika/km².
Višnja Nikolić
minijatura|desno Višnja Nikolić (1983) srpska je grafičarka mlađe generacije koja je po završetku Akademije umetnosti u Novom Sadu stupila na likovnu scenu Srbije sa već izgrađenim stilom i načinom likovnog izražavanja. Za prikaz prostornih odnosa i atmosfere u svojim umetničkim delima Višnja svesno koristi kontrast; svedenog kolorita, svetlosti i senke, crnog i belog, nadopunjujući sve to upotrebom magličastih efekata duboke štampe. Član je ULUV-a, od 2006. godine. Do sada je izlagala ne značajnijim kolektivnim izložbama i devet samostalnih izložbi u zemlji i inostransvu. Učestvovala je i u edukativno-motivacionom projektu „Lutajući otisak“.
Život
Višnja Nikolić rođena je 24. februara 1983. godine u Inđiji, od oca Svetislava i majke Verice (devojačko Mišković). Osnovnu školu „Jovan Popović“ u Inđiji pohađala je od 1989. do 1997. godine. Srednje obrazovanje stekla je u Gimnaziji u Inđiji, u kojoj je maturirala 2001. godine.
Diplomirala je 2005. godine na Akademiji umetnosti u Novom Sadu, grupa za grafiku, u klasi profesora Zorana Todovića. Specijalističke-magistarske studije završila je 2010. godine, u klasi profesora Zorana Todovića takođe na Akademiji umetnosti u Novom Sadu, nakon odbrane magistarske teze, pod nazivom: „Urbani prostor - realnost i transpozicija“.
Kao dobitnica stipendije Kultur Kontakt-a Austrije, 2006. godine završila je Internacionalnu letnju akademiju lepih umetnosti u Salcburgu, otsek grafike, u klasi profesora Konrada Vintera.
Višnja Nikolić od 2006. godine član je ULUV-a. Živi i stvara u Novom Sadu.
Umetnički rad
Prostorni odnosi u grafikama Višnja Nikolić su dominantno predstavljeni kontrastima; svetlo-tamno, svetlosti i senke, crnog i belog, koje umetnica vešto kombinuje primenom svedenog kolorita i savremenih i raznovrsnih tehnika duboke štampe čime postiže svojevrsnu zrnastu, meku tekstura koja, poput magličastih filtera, moguće oštre kontraste, zamagljuje uspostavljajući dodatnu, vrednost čulnog osećaja.
Umetnički rad Višnje Nikolić, prikazan u njenom ciklusu grafika „Urbani prostor - realnost i transpozicija“, „nastao je na realaciji analize sveta i njegove transpozicije u apstraktno“. Studiju prostora urbanih pejzaža, kojima se umetnica bavi, ona je svela na odnose površina ispresecanih vertikalnim i horizontalnim linijskim ritmom čime je likovni prikaz dovela na nivo apstraktnosti.
Iako koristi specifičan način posmatranja, iz prikrajka, kod Višnja Nikolić, ne postoji jasno određen plan, tj mesto sa koga ona gleda negde u dubinu geometrije uskih prolaza među zgradama, u koju smešta žižu njenog i gledaočevog interesovanja, jer ona vešto koristi toplu svetlost postavljenu u centar, već simetrične kompozicije. I onda kada je kadar širi Višnja naš pogled smešta u zaleđe nekakavih zidova ili ga sputava prozorom sa rešetkama, geometrijom, rasterom ili ritmom, nastojeći da naš opažaj, preko fasada i krovova, sa širim međusobnim razmakom, usmeri ka životu, koji postoji negde u realnosti, iza tih na izgled hostilnih, urbanih prostora.
Učešće na kolektivnim izložbama
Višnja Nikolić grupno je izlagala na značajnijim izložbama, bijenalima i trijenalima grafike u zemlji i inostranstvu (Bugarska, Bosna i Hercegovina, Makedonija, Nemačka, Austrija, Češka).
Riba
Ribe (Pisces) su hladnokrvne životinje iz skupine kralježnjaka koje žive gotovo isključivo u vodi i dišu uz pomoć škrga. Naročito dobro osjetilo koje je razvijeno kod riba jest osjetilo bočne linije. Oko polovina svih kralježnjaka su ribe, a najstariji poznati fosili su stari 450 milijuna godina. Procvat su doživjele u geološkom razdoblju devon, koji se zbog toga naziva doba riba. Dijele se na besčeljuste i čeljustouste, koje se zatim opet dijele na hrskavičnjače (Chondrichthyes) (u koje se između ostalih ubrajaju morski psi i ražovke), i koštunjače (Osteichthyes) koje obuhvaćaju sve ostale ribe. Skupina koštunjača daleko je najbrojnija vrstama. Nekada su postojale i ribe oklopnjače (Placodermi) i bodljikavi morski psi (Acanthodii), ali su izumrli. Danas na svijetu postoji oko 28,000 vrsta riba.
Dijele se i na: morske i slatkovodne, iako postoje i međuoblici. Ribe su široko rasprostranjene u gotovo svim vodenim ekosistemima na Zemlji. Nađene su na visokoplaninskim potocima i jezerima pasve do najvećih okeanskih dubina.
Znanost koja se bavi ribama zove se ihtiologija.
Oblik
[[Datoteka:Lampanyctodes hectoris (Hector's lanternfish).svg|thumb|250px|desno|Lampanyctodes hectoris
(1) - operculum (škržni zaklopac), (2) i (5) - bočna pruga, (3) - prva leđna peraja, (4) - druga leđna peraja, (6) - repna peraja, (7) - analna peraja, (8) - photophores, (9) - trbušna peraja, (10) - prsna peraja ]]
Oblik tijela riba je, prema načinu života, vrlo različit, često uvjetovan okolišem u kojem obitava, kao i načinom života. Brzi plivači imaju tijelo koje liči na torpedo, ribe koje žive na dnu su spljoštene, a one koje žive uz koraljne grebene i u šumama morske trave su bočno spljoštene. I veličine odraslih riba jako variraju ovisno o vrsti. Tako postoje vrste jedva veće od jednog centimetra, pa do oko 18 m.
Koža se sastoji od dva sloja, tanke pousmine i deblje usmine. Pousmina sadrži dvije vrste sluznih žlijezda koje luče sluz, smanjujući tako trenje pri plivanju. Usminu grade stratum spongiosum i stratum compactum. Tu su vezivno tkivo, živci, pigmentne stanice i ljuske (koje se preklapaju).
Razlikuju se bijeli i crveni mišići. Bijeli mišići se kontrahiraju anaerobno pa za energiju koriste glukozu, dok se crveni se mišići kontrahiraju aerobno, pa za energiju koriste masti.
Građa kostiju
Kostur se sastoji od hrskavice (hrskavičnjače) ili kostiju (koštunjače). Na lubanji imaju škržni kostur koji ima od pet do sedam škržnih lukova od kojih je prednji preoblikovan u donju čeljust. Kralježnica im je povezana s lubanjom. U mišićnom tkivu koštunjače imaju riblje kosti koje su zapravo okoštalo vezivno tkivo. Za upravljanje i plivanje im služe peraje koje su sve pojačane (osim tzv. "masnih peraja" nekih vrsta koje im se nalaze između leđne i repne peraje) zrakasto raspoređenim tankim kostima. Imaju po par prsnih i trbušnih peraja, koje su povezane s ramenim i bočnim pojasom. Neparne peraje, leđna, repna i analna, su povezane s kralježnicom.
Vidi još
Popis jadranskih ribljih vrsta
Beta-apiozil-beta-glukozidaza
Beta-apiozil-beta-glukozidaza (, izoflavonoid-7-O-beta(D-apiozil-(1->6)-beta-D-glukozid) disaharidaza, izoflavonoid 7-O-beta-apiozil-glukozid beta-glukozidaza, furkatinska hidrolaza) je enzim sa sistematskim imenom 7-(beta-D-apiofuranozil-(1->6)-beta-D-glukopiranoziloksi)izoflavonoid beta-D-apiofuranozil-(1->6)-D-glukohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Enzim iz tropskog drveta Dalbergia nigrescens Kurz pripada familiji 1 glikozil hidrolaza.
Dinastija Satavahana
Satavahansko Carstvo (Telugu:శాతవాహన సామ్రాజ్యం, Sātavāhana Empire) je naziv za drevnu državu čiji su vladari pripadali dinastiji govornika jezika telugu, te iz Dharanikote ili Amaravatija na obal današnje indijske države Andhra Pradesh, a kasnije iz Junnara (Pune), Prathisthan (Paithan) u Maharashtri i Kotilingale (Karimnagar) u vladali južnom i centralnom Indijom od 230-ih godina pne. Iako postoje određene nedoumice kada je točno dinastija prestala postojati, najšire procjene sugeriraju da je postojala oko 450 godina, odnosnop da je prestala postojati oko godine 220. n.e. Satavahanama se pripisuje održavanje mira na najvećem dijelu podkontinenta, odnosno obrana od stranih osvajača koji su nahruprili nakon pada Maurijskog Carstva.
Böhen
Behen je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 52 opštinska središta okruga Unteralgoj. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 713 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9778119.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Unteralgoj Behen se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Unteralgoj. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 783 metra. Površina opštine iznosi 20,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 713 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 35 stanovnika/km².
Biryu od Baekjea
Biryu od Baekjea (? - 344, vl. 304–344) bio je 11. kralj države Baekje, jednog od Tri kraljevstva Koreje. Prema Samguk Sagijuje bio drugi sin kralja Gusua i mlađi brat kralja Sabana. Suvremeni historičari su prema tim navodima skeptični, jer bi prema njima Biryu trebao vladati do dobi od 110 godina, pa se pretpostavlja kako je bio Sabanov sin ili možda čak unuk.
Na vlast je došao poslije ubistva kralja Bunseoa od strane kineskih agenata. Navodi se kako je 327. ugušio ustanak pod vodstvom U Boka, a godine 337. primio diplomatsku misiju od susjedne države Silla.
Dio japanskih historičara vjeruje kako od Biryua potiču neki od japanskih klanova iz perioda Yamato.
2346 Lilio
2346 Lilio je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,370 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,9.
Blatnica
Blatnica je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Teslić koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 2,890 stanovnika.
Geografija
Pouzdano se zna da je naselje smješteno u ovom šumovitom predjelu, na ušću dvaju bistrih rijeka, postojalo još u praistoriji i da je čovjek ovdje živio i prema svom znanju se koristio bogatstvom koje je ovaj predio pružao.
Istorija
Prema drugom predanju mjesto je dobilo naziv po braći, bosanskim velikašima Vukašinu i Vukmiru Zlatonosić koji su živjeli krajem 15. i početkom 16. vijeka i gospodarili ovim područjem.
To da je naselje postojalo još i u praistoriji kao naselje sojenica na borovim trupcima na ušću Blatnice i Usore, govore ostaci mlinova i stupa za preradu vune koji su pronađeni u iskopinama uz korita rijeka, a isto tako na ovom području prema ostacima raznih oruđa koji su pronađeni, zaključeno je da se vršilo iskopavanje bakra i željezne rude.
Moby-Dick
Mobi Dik je roman američkog pisca Hermana Melvila, izdat 1851. godine.
Radnja
mini|Ilustracija iz jednog ranog izdanja Mobi Dika Priča prati avanture mornara Išmaela i njegovu plovidbu na brodu kitolovcu „Pikvod“, koji isplovljava sa ostrva Nentaket u Masačusetsu. Brodom komanduje kapetan Ahab. Išmael ubrzo saznaje da kapetan Ahab traži jednog specifičnog kita, zvanog Mobi Dik. To je beli kit ulješura, neobične veličine i snage. Na prethodnoj plovidbi, Mobi Dik je uništio Ahabov brod i odgrizao mu nogu, zbog čega kapetan žudi za osvetom.
Pozadina
Dva događaja su uticala na nastanak ovog romana. Jedan je potonuće broda kitolovca „Eseks“ sa Nentaketa 1820. godine, uništenog od strane kita ulješure. Jedan od 8 preživelih članova posade je sledeće godine napisao knjigu o tome. Drugi događaj je ulov ogromne bele (albino) ulješure krajem 1830-ih u vodama čileanskog ostrva Moča. Taj kit, nazvan Moča Dik, preživeo je mnogo pokušaja lova i velikom silinom je napadao brodove. Preko 100 puta se borio sa kitolovcima. O njemu je pisano u njujorškim novinama.
Stablo
thumb|desno|250px|[[Vrba (drvo)|Vrba u Japanu]] thumb|thumb|200px|Golemi mamutovac je stablo s prosječnom visinom između 60 i 80 metara. thumb|200px|[[Kokosova palma na Martiniku.]] Stablo ili drvo u botanici je svaka višegodišnja biljka, koja se sastoji iz korijena, vidljivog drvenog debla i grana, koje čine krošnju drveta. Dijele se na vazdazeleno i listopadno drveće. Minimalna visina koja razlikuje stablo od grma obično je od 3 m do 6 m, ovisno o autoru. Neki autori smatraju, da stabla trebaju imati najmanje 10 cm promjera debla. Biljke koje ne ispunjavaju navedene uvjete obično se svrstava u grmlje. U usporedbi s većinom drugih biljaka, stabla su dugovječnija, neka žive i nekoliko tisuća godina, a mogu narasti do 115 m visine. Stabla su važan dio prirodnog krajolika, zbog sprečavanja erozije, proizvodnje kisika, smanjenja emisije ugljikovog dioksida u atmosferi, služe kao izvor hrane, zaštite i sl.
Javljaju se u mnogo različitih redova i porodica biljaka. Evoluirala su zasebno u nepovezanim skupinama biljaka, kao rezultat različitih ekoloških prilika, što je klasičan primjer paralelnih evolucija. Uz procjenu od 100 000 vrsta drveća, broj vrsta drveća širom svijeta čini ukupno oko 25% svih živih biljnih vrsta. Većina vrsta drveća raste u tropskim krajevima svijeta, a mnoga od tih područja botaničari još nisu istražili, što daje nepotpune podatke o raznolikosti vrsta.
Stabla rastu na prostorima, gdje ima dovoljno svjetlosti, topline i vode. Prema podacima FAO-a 2000. godine, 30% kopnene površine bilo je prekriveni šumom. U Hrvatskoj šume čine 35% kopnene površine države. Šumsko drveće na jednom hektaru proizvodi 6-20 tona organskog materijala, što je najveća proizvodnja biomase na kopnu. Ukupna količina proizvedene drvne mase u svijetu 2005. godine iznosila je 422 gigatone. Budući da se oko polovice drvne tvari sastoji od ugljika, šume su važne u pohrani ugljika i postizanju ravnoteže ugljičnog dioksida u Zemljinoj atmosferi.
Rast i metabolizam drveća podložni su unutarnjim (genetski određeni) i vanjskih čimbenicima (ekološki, klimatski i dr). Drveće ima razdoblje mirovanja i razdoblje vegetacijskog rasta i razvoja. Početak i kraj vegetacijskog razdoblja razlikuje se ovisno o vrsti drveća, duljini dana i noći, dostupnosti vode i sl. Rast kontroliraju biljni hormoni (fitohormoni). Stabla su u mogućnosti prilagoditi se promjenjivim uvjetima u prirodi. U vrijeme mirovanja, drveće smanjuje svoju aktivnost na najmanju mjeru. Na početku vegetacijskog razdoblja, otvaraju se pupovi i započinje daljnji rast i razvoj.
Gorica (Pag)
Gorica je naselje u sastavu Grada Paga, u Zadarskoj županiji.
Stablo
Morfologija
thumb|200px|Deblo i krošnja stabla u [[Turska|Turskoj.]] thumb|200px|[[Cvijetovi badema u Španjolskoj.]] thumb|200px|Lišće i [[plodovi obične lijeske]] Osnovni dijelovi stabla su: korijen, deblo i krošnja. Deblo se sastoji od srčike, primarnog i sekundarnog ksilema te primarnih i sekundarnih zraka srčike. Izvana je obavijeno korom. Deblo je najvažniji dio stabla, koji se može iskoristiti u gospodarske svrhe.
Gorica (Pag)
Povijest
Spominje se krajem 14. st. –1389. godine. Kapelanija je ustanovljena 1925. god. Naziv, ime naselja Gorica je deminutiv imenice gora, tj. imenica umanjena značenja od riječi gora, mala gora, gorica. Gorica je udaljena oko šest kilometara od grada Paga, na cesti Zadar – Pag. Šematizam iz 1843. god. navodi Goricu kao župu paškog dekanata: Gorizza, parrocchia. Današnji stanovnici Gorice potječu iz grada Paga. U 19. stoljeću paški težaci radeći na poljima u vlasništvu Paških plemića i crkve trajno se nastanjuju u Gorici. O podrijetlu Goričana iz grada Paga govori paški crkveni arhiv i današnja prezimena koja postoje u Gorici i Pagu (Čepulo, Fabijanić, Maričević, Pernar, Skitarelić, Škoda)
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 90 stanovnika.
Stablo
Morfologija
Drveće se može grupirati u egzogeno i endogeno s obzirom na način rasta i povećanja promjera. Egzogena stabla, među koja se ubrajaju velika većina stabala (sva crnogorica i gotovo sva bjelogorica), rastu dodavanjem novih godova prema van, odmah ispod kore u obliku koncentričnih krugova. Endogena stabala, (npr. palme, također i kaktusi koji ne spadaju u drveće), rastu prema unutra. Pomoću godova može se odrediti starost stabla i pratiti kako je tekao rast u pojedinoj godini. Time se bavi dendrokronologija. Kod velike većine tropskih vrsta drveća ne može se odrediti točna starost na ovaj način, kao ni kod endogenih stabala.
Anatomska građa stabla, proučava se na karakterističnim prerezima (presjecima). Postoje tri takva presjeka: poprečni, uzdužni radijalni i uzdužni tangentni.
Korijen stabla pruža stabilnost za nadzemni dio, upija vodu i hranjive tvari iz tla. Najčešće raste prema dolje, ali raste i postrano ovisno o vrsti drveća i razmještaju hranjivih tvari i vode u tlu. U suhom tlu neće rasti ili će rasti sporo. Rast korijena iz apikalnog meristema je primarni rast. Sekundarni rast se događa u bočnim meristemima.
List kritosjemenjača sastoji se od plojke, baze, peteljke i palistića, koji se nalaze s obje strane baze peteljke. Peteljka se nalazi u pazušcu lista. Sve te dijelove lista, nemaju sve vrste kritosjemenjača. Listovi četinjača obično su iglice, mogu biti kratke, kao kod tise (oko 1,5 cm) ili dugačke i do 25 cm, kao kod američkog borovca. Neke četinjače (kao što su tuja i čempres) umjesto iglica imaju listove u obliku ljuskica. Suvišne i štetne tvari stablo skladišti u lišću, koje pada u jesen kod listopadnog drveća. Kod crnogoričnog drveća, iglice padaju postepeno tijekom godine, a u vremenu od oko pet godina, crnogorično stablo zamijeni sve iglice novima. Otpalo lišće čini listinac, koji se postepeno razgrađuje i propada. Raspored grana u krošnji najčešće je onakav kakvim se postiže optimalna izloženost lišća sunčevoj svjetlosti. Svaka vrsta drveća ima karakteristično lišće pa se pomoću lišća utvrđuje o kojoj se vrsti drveća radi. Pri tome se gleda oblik, boja i veličina lišća i sl. Kao pomoć pri određivanju vrste drveća, osim lišća služe i pupovi, kora, izgled krošnje i sl. Botaničari su razvili bogatu terminologiju za opis karakteristika lišća, pupova, kore i dr. Stabla s najdužim lišćem su palme, čije je lišće dugo i do 9 metara.
Cvijet kao preobraženi dio izdanka, nosi rasplodne organe biljaka i ima organe za primamljivanje kukaca, radi oprašivanja. Plod je reproduktivni organ kritosjemenjača, koji se nakon oplodnje razvija iz plodnice, a sastoji se od sjemenke i usplođa.
Kod golosjemenjača i kritosjemenjača, nakon oprašivanja (vjetrom, kukcima i sl.) i oplodnje nastaje sjeme. Ono je presudno za razmnožavanje drveća, za razliku od primitivnih biljaka kao što su paprati, mahovine i lišajevi, koji nemaju sjemenke, već druge načine razmnožavanja. Sjeme je pripomoglo, da se golosjemenjače i kritosjemenjače razmnože na velikim udaljenostima i da zauzmu velike površine kopna u toplim i hladnim podnebljima. Plodonošenje ili rađanje plodom (sjemenom) zavisi o mnogim faktorima: o unutrašnjim (biološkim) svojstvima biljke (vrsta, starost, periodicitet uroda), o vanjskim uvjetima (klima, tlo) i o socijalnom položaju (gustoća sadnje, klasa). Većina vrsta drveća i grmlja rađa sjemenom u prilično redovitim vremenskim intervalima.
Evolucija
thumb|200px|Prikaz flore u geološkom razdoblju [[devona.]] U geološkom razdoblju mladog devona (prije oko 415 milijuna godina), nije bilo vegetacije više od visine struka. Da bi dobile oblik stabla, rane biljke trebale su razviti drvenasto tkivo, koje će upijati vodu i služiti kao potporanj. Prve biljke koje su razvile drvenasto tkivo bile su paprati, a sredinom devona vrsta izumrle paprati Wattieza dosegla je visinu 8 metara i poprimila oblik stabla. U kasnom devonu, vrste iz izumrlog roda Archaeopteris dosegle su 30 metara, sličile su na stabla, a lišće im je bilo slično papratima. To su prve biljke, koje su razvile pravo drvo. Uskoro su se pojavile vrste iz roda Lepidodendron koje su rasle i do 50 metara u visinu i 2 metra u širinu pri bazi. One dominiraju u naslagama ugljena iz kasnog devona i karbona. Imale su drvo slabe kvalitete s puno šupljina. U karbonu se javljaju vrste iz izumrlog roda Calamites, bliski srodnici današnjih preslica. Razvile su drvo i rasle do visine veće od 10 m, što nije slučaj s današnjim preslicama.
Danas su dvije dominantne divizije stabala: golosjemenjače i kritosjemenjače. Dugo se vjerovalo, da su kritosjemenjače nastale od golosjemenjača, ali nedavna molekularna istraživanja sugeriraju, da potječu iz dvije različite skupine. Obje skupine vjerojatno su nastale iz Pteridospermatophyta u geološkom razdoblju perma. Kritosjemenjače su imale malu zastupljenost do sredine geološkog razdoblja krede, nakon čega su postale dominantne vrste u šumama.
Korisnost
thumb|200px|Stabla imaju estetsku ulogu korisnu u [[turizam|turizmu. Na slici je plaža u Makarskoj.]] Drveće je važan dio prirodnog krajolika, spriječava eroziju i odrone tla. Povoljno utječe na klimu u područjima, gdje su veliki šumski kompleksi. Drveće zadržava i čuva vodu u tlu, proizvodi kisik, a veže ugljični dioksid pa tako smanjuju emisije ugljičnog dioksida u atmosferi. Ima estetsku ulogu, koja je naročito važna u turizmu, npr. borova šuma uz more i plažu ima turističku vrijednost.
Bitka kod Mantineje (207. pne.)
Bitka kod Mantineje se odigrala 207. pne. između spartanske vojske pod Mahanidom i vojske Ahajskog saveza pod Filopemenom. Završila je ahajskom pobjedom, a Filopemen je u borbi lično ubio Mahanidu.
Stablo
Korisnost
Mnoge vrste drveća koriste se kao ukrasne biljke u dvorištima, okućnicama, parkovima i na ulicama. Stablo pruža zaštitu od prekomjerne sunčeve svjetlosti i jakog vjetra. Drveće je glavni element parkova, botaničkih vrtova, arboretuma, a često i nacionalnih parkova. U Hrvatskoj, glavni razlog za proglašenje nekih nacionalnih parkova bilo je vrlo vrijedno šumsko drveće. To se prvenstveno odnosi na Risnjak i Sjeverni Velebit kao i na parkove prirode Medvednica, Velebit, Papuk, Učka i park prirode Žumberak - Samoborsko gorje. Drveće ima i zdravstenu, lječilišnu ulogu, stanište je za brojne životinje. Izvor je hrane, što se posebno odnosi na voće koje raste na drveću. Od šećernog javora dobiva se sirup, a od kaučukovca guma. U krajevima bogatim drvom izrađuju se drvene kuće, naročito u Sjevernoj Europi i Sjevernoj Americi. Drvo pruža toplinsku izolaciju bolju od betona ili čelika. Od drveća dobivaju se i tanin, balzami, lijekovi, biljne smole, eterična ulja, začini i dr. Oboreno drvo može se iskoristiti u gospodarske svrhe za izradu namještaja, kao drvna građa, furnir, iverica ili se koristiti za grijanje u obliku cjepanica, briketa ili piljevine.