cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Albanski jezik
Gotski
Martin Huld brani značaj, doduše rijetkih, gotskih posuđenica za albanske studije, tvrdeći da je gotski jedini jasno postromanski i "predosmanski" jezik nakon latinskog s značajnim utjecajem na albanski vokabular (utjecaj slavenskih jezika je i predosmanski i osmanski). Tvrdi da se gotske riječi u albanskom mogu pripisati kasnom 4. i ranom 5. stoljeću, tijekom navala različitih gotskih govornih skupina na Balkan pod Alarikom, Odoakrom i Teodorikom. Tvrdi da albanski gotizmi dokazuju redoslijed događaja u protoalbanskom vremenu u ovom trenutku: na primjer, tvrdi da je protoalbanski jezik u ovoj fazi već pomaknuo /uː/ u [y] budući da se gotske riječi sa /uː/ pojavljuju sa /u/ u albanskom, ne sa /y/ koje se vidi u većini posuđenica iz latinskog i grčkog, ali da još uvijek nije došlo do promjene iz /t͡s/ u /θ/, budući da posuđenice iz gotskog s /θ/ zamijenjuju /θ/ sa /t/ ili s drugi zatvorenim zvukom.
Značajne riječi koje se i dalje smatraju gotskim posuđenicama u albanskom uključuju:
Obrasci u posuđivanju riječi
Iako albanski karakterizira upijanje mnogih posuđenica, čak i u slučaju latinskog, koji seže duboko u temeljni rječnik, određena su semantička polja ipak ostala otpornija. Pojmovi koji se odnose na društvenu organizaciju često su sačuvani, premda ne i oni koji se odnose na političku organizaciju, dok su svi oni koji se odnose na trgovinu posuđeni ili inovirani.
Hidronimi predstavljaju složenu sliku; izraz za "more" (det) jest izvorni i predstavlja "albansko-germansku" inovaciju koja se odnosi na koncept dubine, ali posuđena je velika količina pomorskog rječnika. Riječi koje se odnose na velike potoke i njihove obale obično su posuđenice, ali lumë ("rijeka") izvorna je riječ, kao i rrymë ("tijek"). Riječi za manje potoke i stajaće vode češće su izvorne, ali riječ za "ribnjak", pellg, zapravo je semantički pomaknut potomak stare grčke riječi za "pučinu", što sugerira promjenu mjesta nakon grčkog kontakta. Albanski jezik još od protoindoeuropskog zadržava specifičan izraz koji se odnosi na šumu uz rijeku (gjazë), kao i na izraze za močvare. Zanimljivo je da albanski zadržava izvorne izraze za "vrtlog", "vodenu jamu" i (vodeno) "duboko mjesto", zbog čega Orel nagađa da je albanska "jezična domovina" (Urheimat) vjerojatno imala mnoge opasne vrtloge i vodene dubine.
Izvorna indoeuropska srodnička terminologija bila je radikalno preoblikovana; promjene su uključivale prijelaz s "majke" na "sestru" i bile su toliko temeljite da su samo tri pojma zadržala svoju izvornu funkciju: riječi za "zeta", "svekrvu" i "svekra". Sve riječi o krvnom srodstvu drugog stupnja, uključujući "tetu", "ujaka", "nećaka", "nećakinju" i izraze za unuke, predstavljaju drevne posuđenice iz latinskog.
Čini se da su se Protoalbanci bavili uzgojem stoke, s obzirom na ogroman broj sačuvanih domaćih riječi koje se odnose na uzgoj krava, mužnju i slično, dok riječi koje se odnose na pse obično predstavljaju posuđenice. Sačuvano je mnogo izvornih riječi koje se odnose na uzgoj konja, ali sama riječ za konj posuđena je iz latinskog jezika.
Zapadni Kavkaz
Zapadni Kavkaz (ruski: Западный Кавказ) zapadni dio planinskog vijenca Kavkaza, od Crnog mora do planine Elbrus (na slici desno) u Rusiji. Kako je to jedini veliki planinski vijenac u Europi koji nije pretrpio značajne promjene ljudskim djelovanjem, zbog čega je još 1978. godine upisan je na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi.
Na najzapadnijem dijelu zaštićenog područja od 298.903 ha, od ljetovališta Soči, nalazi se Kavkaški nacionalni park biosfere (Кавказский государственный природный биосферный заповедник) koji je osnovan još 1924. godine u pokrajinama Krasnodarski kraj, Adigejska i Karačajevsko-Čerkeska (247.000 ha). mini|lijevo| Jezero Kardivač s planine Kuteheku Ovo područje je bilo naseljeno prije 500.000 godina o čemu svjedoči više od 150 lokaliteta u kojima su pronađeni ljudski ostaci (između ostalog i neandertalaca). No, ipak je ovaj krajolik ostao nepromijenjen ljudskim djelovanjem; sve do nedavno. Danas se tu javljaju posljedice sječe drveća, ispaše stoke (oko 200 farmera živi u tampon zoni), lova, rekreacija i turizma. Oko 40-50.000 turista posjeti rezervat bisfere svake godine (1997.).
Odlike
mini| Poštanska marka s prikazom Zapadnog Kavkaza iz 2006. Rezervat biosfere čine uglavnom malena područja nizina, ledenjačkih vrhova (oko 60) i preko 130 jezera koji čine oko 80% tipičnog krajolika Kavkaza. Visina se proteže od 250 do 3,360 metara, što je visina najvišeg vrha, Akaragvarta. Rijeke sa sjeverne strane su Bolšaja Laba i Belaja, koje utječu u Kuban, dok su na južnoj strani rijeke kraće i ulijevaju se u Crno more. Tu su i brojni slapovi do 250 metara visine.
U rezervatu obitava rijetka, oko 85 metra visoka, Nordijska jela (Abies nordmanniana), za koju se vjeruje da je najviša vrsta drveta u Europi, ali i Engleska tisa (Taxus baccata), bukva (Fagus orientalis), kesten (Castanea sativa), smreka (Picea orientalis), Iberski hrast (Quercus iberica), Kavkaška lipa (Tilia caucasia) i Europska zelenika (Buxus sempervirens). Zapravo petina biljnih vrsta na ovom području su endemske vrste.
Dommartin-sur-Vraine
Domarten sir Vren je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Vogezi.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 293, a gustina naseljenosti je iznosila 41 stanovnika/km².
Brezje pri Veliki Dolini
Brezje pri Veliki Dolini je naselje u Općini Brežice u istočnoj Sloveniji. Brezje pri Veliki Dolini se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Etnički sastav
1991. godina:
Opština Lipljan
Opština Lipljan je opština u Republici Srbiji, u AP Kosovo i Metohija, koja pripada Kosovskom upravnom okrugu. Površina opštine je 401 km².
Traci Lords
200px|Trejsi Lords|thumb
Zona Artigianale "D3", Alessandria
Zona Artigianale "D3" je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 94 m.
La Piedad, Tamuín
La Piedad je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamuín.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 22 m.
Wiegendorf
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vajmarer Land Vigendorf se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Vajmarer Land. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 260 metara. Površina opštine iznosi 4,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 374 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 93 stanovnika/km².
Vista Hermosa, Tantoyuca
Vista Hermosa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tantoyuca.
Reusa, Massa e Carrara
Reusa je naselje u Italiji u provinciji Massa e Carrara, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 481 m.
Vista Hermosa, Tantoyuca
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 67 m.
Plan de los Amates, Santiago Jamiltepec
Plan de los Amates je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Jamiltepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 56 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 633 m.
El Tecolote, Cortazar
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1735 m.
Klementina Požgaj
Klementina Požgaj (rođena: Švarc) (Zagreb, 1896 - Zagreb, 25. 5. 1982), hrvatska karikaturistica židovskog porijekla.
Biografija
Klementina Klema Požgaj je rođena 1896 u Zagrebu u židovkoj porodici arhitekta Alberta Švarca i supruge mu Ane. Ing. Švarc je bio poznat po svojim radovima na izgradnji Hrvatskog narodnog kazališta u Zagrebu (HNK). Klema se upisala u umjetničku školu kao mlada zagrebačka dama kod slikara i likovnih pedagoga Mencija Klementa Crnčića i Bele Čikoša Sesije koji su je vodili na putu akademizma. Tijekom školovanja profesor Ljubo Babić ju je fascinirao cinizmom prema svemu što je sladunjavo i dopadljivo, pa je Klema već u školi počela crtati kolege i profesore "s dodatkom ljute paprike". Još za studentskih dana 1919 Klema je postigla veliki uspjeh i renome izložbom svojih karikatura na savskom kupalištu koje je organiziralo "Društvo Savskih spasavalaca", u prilici kad je Franjo Gospodarić (osnivač "Društva Savskih spasavalaca") u virovitoj Savi spasio lošeg plivača od sigurne smrti utapanjem. Profesoru Babiću se izložba toliko svidjela da joj je slijedeću sam predložio u zagrebačkom "Salonu Ullrich". Nakon završetka studija, Klema se udala za zagrebačkog doktora Aleksandra Blivajsa sa kojim je dobila potomstvo. Kasnije u životu se preudala za istaknutog jugoslavenskog arhitekta Zvonimira Požgaja. Klema se posve posvetila portretnoj karikaturi, a "Salon Urlich" povremenim izlaganjima karikatura. Iako je u svijesti široke likovne publike u prvom redu briljirala kao karikaturistica, ne znači da, pošto je bila solidno školovana slikarica, u njezinu opusu nema izvrsnih pastela i uljanih slika s motivima od mrtve prirode do pejzaža. Klema Požgaj je preminula u Zagrebu 25. 5. 1982 godine. Sahranjena je na židovskom dijelu zagrebačkog groblja Mirogoj.
Spezzano della Sila, Cosenza
Spezzano della Sila je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3419 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 774 m.
Nacionalni park Triglav
Triglavski nacionalni park (slo. Tríglavski národni párk (TNP)) leži na području sjeverozapadne Slovenije u Julijskim Alpama. Jedini je nacionalni park u Sloveniji i u njemu važi poseban zaštitni režim koji je stroži od onih u ostalim zaštićenim područjima. Na području parka prevladava visokogorski krš. Vegetacija u parku je većinom alpska, ali su zbog blizine Jadranskog mora i utjecaja sredozemne klime na jugozapadnom dijelu parka prisutne i biljke iz tih područja. Park ima površinu od 83.807 ha. Njegova najviša točka je Triglav sa 2.864 m, a najniža točka je tok gorskog potoka Tolminka na 180 m. Park je dobio ime po Triglavu, najvišem slovenskom planinskom vrhu, koja se nalazi u središtu parka.
Zakonska zaštita parka
Pored Zakona o TNP-u, to jedinstveno alpsko područje zaštićuje i Ustav Republike Slovenije (članci 71., 72. i 73.), Zakon o zaštiti okoliša, Zakon o očuvanju prirode, Zakon o vodama, Poljoprivredno-šumski i drugi zakoni te Alpska konvencija s njenim protokolima. Najnovije smjernice dolaze iz Seviljske strategije za rezervat biosfere jer je UNESCO u srpnju 2003. proglasio Julijske Alpe rezervatom biosfere.
Hidrologija
U Triglavskom nacionalnom parku spajaju se dva velika sliva i to rijeke Soče koja utječe u Jadransko more, te rijeke Save koja teče prema Dunavu, odnosno Crnom moru. Na tom terenu gorskog krša se nalaze i brojni stalni slapovi. U području toka Soče su i najbrojniji.
Linares (Čile)
Linares je grad od 74,139 i općina od 101,073 stanovnika u Regiji Maule u sredini zemlje.
Nacionalni park Triglav
Hidrologija
Najveće jezero Nacionalnog parka triglav je Bohinjsko jezero koje je tektonsko-ledenjačkog postanka. Poznata su i manja Triglavska jezera. Jedno među njima je i Črno jezero, od kuda ponire voda prema slapu Savice. Visoko u planinama su Kriška jezera i Krnsko jezero.
Živi svijet
Na području parka postoji velika raznolikost ekosistema. Obuhvaća floru i faunu visokog gorja koja je oštra, dok je u dolinama kilma prihvatljivija za sam živi svijet. Na južnoj strani parka na pojedinačnim mjestima se pojavljuje i utjecaj mora.
Linares (Čile)
Geografske karakteristike
Linares leži u plodnoj Centralnoj čileanskoj dolini udaljen stotinjak kilometara od pacifičke obale, a pedesetak km južno od Talce.
Nacionalni park Triglav
Jame
Velik dio Triglavskoga nacionalnog parka čine karbonati krša iz gornjeg trijasa. Morfolgiju najviše čini glacijalni te krški reljef. Brojne su jame u kršu koje vode i preko jednog kilometra duboko u masiv. Razvoj visokogorskih jama je tijesno povezan sa pleistocenskim ledenim dobom. Prve jame su istraživane dvadesteih godina prošlog stoljeća te ih je sad u parku registrirano 637.
Linares (Čile)
Geografske karakteristike
Dvadesetak km sjeveroistočno od grada, nalazi se popularno termalno lječilište Panimávida.
Historija
Linares je osnovan 1794. pod imenom Villa San Ambrosio de Linares, a ime Linares mu je postalo službeno - 1875. Iako je već 1755. bio (neuspjeli) pokušaj da se na istom mjestu osnuje pod imenom Villa San Javier de Bella Isla.
Nacionalni park Triglav
Nekadašnje i sadašnje djelatnosti u parku
U prošlosti su se ljudi na području Triglavskog nacionalnog parkg bavili obradom željezne rude i ugljenom, čuvanjem goveda i proizvodnjom sira te šumarstvom. Današnji čovjekov utjecaj je pretežno sezonski, a osobit utjecaj ima i turizam (planinarenje).
Linares (Čile)
Historija
Od 1873. je administrativni centar novoformirane istoimene Provincije.
Kako se nalazi na seizmički trusnom području pretrpio je veliku štetu u Potresu 2010.
Privreda i transport
Linares je grad prehrambene industrije (mlinovi, mljekare, kožare).
Kako leži na trasi Panameričkog autoputa i magistralnoj željezničkoj pruzi sjever-jug, odlično je povezan sa ostalim gradovima u zemlji.
El Pencil, Villa Corzo
El Pencil je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villa Corzo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 629 m.
Pet večeri (drama)
Pet večeri je drama ruskog pisca Aleksandra Volodina objavljena 1959. godine. Protagonist, po imenu Iljin, se nakon deceniju i pol vraća u Lenjingrad i slučajno sreće Tamaru, djevojku u koju je oduvijek bio zaljubljen. Pet večeri, dijelom inspirirana autorovim životom, je izazvala senzaciju nakon premijere zbog neobične strukture i "filmskog" načina pripovijedanja, ali i kritike iz službenih partijskih krugova zbog "neherojskog" prikaza običnih sovjetskih ljudi. Kasniji historičari su je smatrali jednim od najvažnijih odraza Hruščovljevog otapanja u tadašnjem sovjetskom teatru.
Godine 1964. je po njoj RTV Beograd emitirala istoimenu TV-dramu, a 1978. godine je Volodin napisao scenario za istoimeni film u režiji Nikite Mihalkova.
Brezje pri Bojsnem
Brezje pri Bojsnem je naselje u Općini Brežice u istočnoj Sloveniji. Brezje pri Bojsnem se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Brezje pri Bojsnem je imalo 57 stanovnika.
Etnički sastav
1991. godina:
Zona Artigianale "D5", Alessandria
Zona Artigianale "D5" je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 107 m.
Curicó (provincija)
Provincija Curicó (španjolski: Provincia de Curicó) je jedna od 56 provincija na koje je Čile administrativno podjeljen. Ona je jedna od četiri provincije Regije Maule.
Karakteristike
Provincija Curicó smještena je u sredini zemlje po unutrašnjosti od Pacifika, preko Obalnih Kordiljera, Centralne doline do Anda i argentinske granice.
Prostire se na površini od 7,281 km² u kojoj živi 312,755 stanovnika.
Administrativna podjela
Provincija se sastoji od devet općina, a administrativni centar je grad Curicó u kom živi 126,092 stanovnika.
Emiliano Zapata, Morelos
Emiliano Zapata je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos.
Prema proceni iz 2012. godine u naselju je živelo 37724 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1250 m.
Ripa, Massa e Carrara
Ripa je naselje u Italiji u provinciji Massa e Carrara, u regiji Toscana.
Ca' Soldati, Venezia
Ca' Soldati je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 0 m.
Mesa de los Mercado, Jalostotitlán
Mesa de los Mercado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Jalostotitlán.
Marilyn Chambers
Marilyn Chambers (22. april 1952 – 12. april 2009) bila je američka pornografska glumica, striptizeta, fotomodel i glumica. Najpoznatija je po nastupu u filmu Behind the Green Door iz 1972. koji je predstavljao njen hardcore debi, te je učinio jednom od najvećih zvijezda tzv. Zlatnog doba pornografskog filma u SAD.
Biografija
Rodila se u Rhode Islandu kao Marilyn Ann Briggs u porodici reklamnog agenta, koju je kasnije opisivala kao tipični primjer američke srednje klase. Od najranijih dana je osjećala sklonost prema show businessu te je još kao gimnazijalka pobjegla iz kuće u Kaliforniju kako bi postala glumica ili manekenka. Svoj prvi glumački nastup je imala u mainstream filmu The Owl and the Pussycat 1970. godine, a kao manekenku ju je ugledna tvrtka Procter & Gamble angažirala za reklamiranje popularnog Ivory sapuna, a što će kasnije biti uzrokom velikog skandala.
1971. godine je prvi put nastupila gola u niskobudžetnom seksploatacijskom filmu Together, a potom otišla u San Francisco gdje su je upoznala braća Mitchell i, nakon dosta nagovaranja i obećanih 10 % od profita filma (dotle nezamislivih za porno-industriju) angažirala za Behind the Green Door. Taj ju je film učinio nacionalnom zvijezdom.
Godine 2009. ju je kćer pronašla mrtvu u kući. Autopsija je kasnije njenu smrt pripisala izlivu krvi u mozak i aneurizmi izazvanoj bolesti srca.
Ailleville
Ajvil je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanja-Ardeni, u departmanu Ob koja pripada prefekturi Bar sir Ob.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 218 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 43 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,01 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 164 metara.
Newark, Ohio
Njuark je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 47.573, što je 1.294 (2,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Magdalena Contreras, Distrito Federal
Magdalena Contreras je naselje u Meksiku u saveznoj državi Distrito Federal.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 228927 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2348 m.
Chaubunagungamaug
Chaubunagungamaug ima više značenja:
Alrestatin
Alrestatin je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 255,226 Da.
Opština Iguala de la Independencia, Guerrero
Iguala de la Independencia je opština u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 6706 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 930 m.
Santa Fe Uno Lote F, Comondú
Santa Fe Uno Lote F je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California Sur, u opštini Comondú.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 62 m.
Opština Zărnești, Buzău
Zărnești je opština u Rumuniji u okrugu Buzau.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 187 m.
Wiesenfeld
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ajhsfeld Vizenfeld se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Ajhsfeld. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 319 metara. Površina opštine iznosi 7,6 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 250 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 33 stanovnika/km².
Los Charcos, Zirándaro
Los Charcos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Zirándaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 25 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 693 m.
Петрово Поље (Сјеница)
Петрово Поље је насеље у Србији у општини Сјеница у Златиборском округу. Према попису из 2002. било је 22 становника (према попису из 1991. било је 55 становника).
Демографија
Ово насеље је у потпуности насељено Бошњацима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Uglješa Kojadinović
Uglješa Kojadinović (Glamočani, 14. februar 1936 — Bosanska Gradiška, 20. juni 1982) bio je jugoslovenski pozorišni i filmski glumac, najpoznatiji po zapaženim karakternim ulogama u popularnim TV-serijama 1970-ih i 1980-ih.
Sahranjen je u lijevčanskom selu Glamočani, u blizini jezera Bardača i gradića Srpca.
Russi, Piacenza
Russi je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 894 m.
Panotla, Tlaxcala
Panotla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10644 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2230 m.
Dieci italiani per un tedesco (Via Rasella)
Dieci italiani per un tedesco (Via Rasella) je italijanski crno-bijeli igrani snimlje u režiji Filippa Waltera Rattija i premijerno prikazan početkom 1962. godine. U njemu se prikazuju dramatični događaji u Rimu koji su dogodili u proljeće 1944. godine za vrijeme njemačke okupacije u Drugom svjetskom ratu - napad na njemačke vojnike i njemačka krvava odmazda poznata kao Ardeatinski masakr.
Brezovica na Bizeljskem
Brezovica na Bizeljskem je naselje u Općini Brežice u istočnoj Sloveniji. Brezovica na Bizeljskem se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Brezovica na Bizeljskem je imala 110 stanovnika.
Etnički sastav
1991. godina:
Frank Rijkaard
Franklin Edmundo Rijkaard (Amsterdam, 30. rujna 1962.), nizozemski nogometni trener i bivši nogometni igrač.
Igrao je za Ajax, zaragoski Real i AC Milan. Igrao je i za nizozemsku nogometnu reprezentaciju 73 puta i zabio 10 golova. Od 2009. godine do danas trenira Galatasaray. Prije toga, trenirao je Barcelonu.
Godine u AFC Ajaxu (1980.-1987.)
Rijkaard je imao samo 17 godina kad je debitirao u prvoj postavi Ajaxa 1980. godine. U debiju protiv Go Ahead Eaglesa zabio je gol u Ajaxovoj pobjedi od 4:2. Te je sezone odigrao 23 utakmice i zabio 4 gola. 1982. sa Ajaxom je osvojio nizozemsku ligu i godinu poslije obranili tu titulu. 1987. godine Rijkaard odlazi s treninga i govori da neće nikad više trenirati dok je Johan Cruijff trener. Iste godine potpisuje sa portugalskim Sportingom, ali prekasno i tu sezonu propušta ne igrajući niti jednu utakmicu. Posuđen je španjolskom Realu iz Zaragoze, ali čim je posudba bila gotova potpisao je za talijanski AC Milan.
Godine u AC Milanu (1988.-1993.)
Nakon pet sezona provedenih u Milanu, Rijkaard postaje legenda. Trener Arrigo Sacchi prebacuje ga s pozicije obrambenog igrača u poziciju srednjeg veznog čiji ujecaj se vidi u nogometu Patricka Vieire. Igrajući sa svojim sunarodnjacima Marcom van Bastenom i Ruudom Guiltom dvaput osvaja Ligu prvaka 1989. i 1990. godine i dvaput Serie A.
Rijkaardov temperamet je još uvijek bio problem, što je dokazao na Svjetskom nogometnom prvenstvu1990. godine kada je nekoliko puta pljunuo u lice Rudi Voelleru. Nizozemska je bila favorit na tom prvenstvu, ali je ispala od Njemačke.
Povratak u Ajax (1993.-1995.)
Poslije pet godina u Italiji, Rijkaard se vraća u Ajax 1993. godine. Pod vodstvom Louisa van der Gaala, Rijkaard s Danny Blindom formira čvrstu i iskusnu obranu Ajaxa i pobjeđuje dva od tri domaća prvenstva. Ajax je bio u sezoni 1994./95. neporažen i taj uspjeh prenosi u Ligu prvaka. U svojoj zadnjoj utakmici Rijkaard osvaja Ligu prvaka (tadašnji Europski kup) pobjedom od 1:0 protiv AC Milana na stadionu Ernst Happel u Beču.
Reprezentacija (1981.-1994.)
U nacionalnoj vrsti Frank Rijkaard debitira 1981. godine. Igrao je 1988. godine na europskom prvenstvu kada je Nizozemska osvojila prvo mjesto pobjedom protiv Sovjetskog saveza 2:0. Rijkaard je tada igrao obrambenog igrača zajedno s Ronaldom Koemanom. Također je igrao za Nizozemsku tijekom 90-ih na svjetskom prvenstvu 1994. i na Euru 92. godine.
Rijkaard je sudjelovao u incidentu na svjetskom prvenstvu 1990. sa Rudi Voellerom. Rijkaard je bio kažnjen za oštar start na Voelleru i kada je zauzeo poziciju za izvođenje slobodnog udarca Rijkaard je pljunuo Voelleru na kosu. Voeller se pritužio sudcu koji mu je dao žuti karton.
Na Euru 1992. u polufinalu Rijkaard je zabio gol za izjednačenje 2:2 protiv Danske, a Nizozemci su prošli dalje pobijedivši izvođenjem jedanaesteraca.
Zadnji nastup za reprezentaciju upisao je na svjetskom prvenstvu 1994. godine kada je Nizozemska izgubila od budućih svjetskih prvaka Brazila 3:2.
Nizozemska
Rijkaardov trenerska karijera započinje 1998. godine kada je postao izbornikom nizozemske nogometne reprezentacije. Prije toga je bio pomoćni trener nizozemske reprezentacije zajedno s Ronaldom Koemanom i Johanom Neeskensom pod izborničkom palicom Guusa Hiddinka. Ispočetka Rijkaard nije ozbiljno shvaćao svoj izbornički posao zbof neiskustva, ali je ipak odveo reprezentaciju do polufinala na Euru 2000. Nizozemska je igrala najbolji nogomet na turniru, ali je ipak ispala od Italije na penale, a Rijkaard je odmah dao otkaz.
FC Barcelona
Nakon otkaza u Sparti Rijkaard nije dugo bio bez posla. Za manje od godinu dana posao dobiva u Barceloni u sezoni 2003./2004. Rijkaard je došao u klub koji je bio u novoj fazi stvaranja klupske povijesti. Izabran je novi predsjednik Joan Laporta i nova uprava, no navijači su bili nezadovoljni činjenicom da je klub prekinuo dolazak Davida Beckhama u klub.
Rijkaard je imao razočaravajući start u Barceloni i navijači su trazili njegovu ostavku, posebice kad je Barcelona izgubila protiv Real Madrida. No Rijkaard je odlučio ostati i pojačati Barcu novim imenima. Iako je Barcelona tijekom sezone bila na samo bod od zone ispadanja, sezonu 2003./04. završili su na drugom mjestu. Tada je Rijkaard odlučio podići Barcelonu na sljedeći level i oko Ronaldinha odlučio izgraditi novu momčad. Doveo je Deca, Samuela Eto'oa i Edmilsona. Sa snažnom podrškom predsjednika Laporte Rijkaard je preokrenuo stanje u klubu i u sezonama 2004./05. i 2005./06. uspio je osvojiti La Ligu.
Postao je prvi Barcelonin trener koji je uspio dvaput pobijediti Real Madrid na Santiago Bernabeu, postignuće koje nisu postigli ni Johan Cruijff, Louis van Gaal i Luis Aragones. Zbog prekrasnog nogometa koji je igrala njegova momčad i zbog profesionalnog stava na i izvan terena, Rijkaard osvaja titulu UEFA-inog trenera godine u kokurenciji četvorice nominiranih trenera.
17. svibnja 2006. godine Rijkaard s Barcelonom osvaja Ligu prvaka pobjedom 2-1 nad Arsenalom gdje su nadoknadili gol zaostatka nakon što su gubili 1-0. Pobjeda u Ligi prvaka učinila ga je petim čovjekom koji je kao trener i kao igrač osvojio Ligu prvaka uz Miguela Munoza,Giovannija Trapattonija, Johana Cruijffa i Carla Ancelottija.
Bio je jedini crni trener u španjolskoj La Ligi. Iz Barcelone je otišao 2008. godine, a od 2009. trenira turski Galatasaray S.K.
Pet večeri (TV drama)
Pet večeri je jugoslovenska crno-bela TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1964. godine. Predstavlja adaptaciju istoimenog pozorišnog komada sovjetskog pisca Aleksandra Volodina. Režirao ju je Slavoljub Stefanović Ravasi.
Univerzitet u Tartuu
mini|Univerzitet u Tartuu 2021 Univerzitet u Tartuu (Tartu Ülikool; Тартуский университет; Universität Tartu) je javni univerzitet u gradu Tartuu u baltičkoj republici Estoniji. Univerzitet je jedini klasični, a ujedno i najveći i najprestižniji univerzitet u zemlji. Univerzitet je osnovao Gustav Adolf od Švedske 1632. godine. Najveći broj studijskih programa izvodi se na estonskom jeziku, uz pojedine iznimke kao što je studijski program Evropska unija i Ruski studiji.
Lăzărești, Cozmeni
Lăzărești je naselje u Rumuniji u okrugu Hargita u opštini Cozmeni.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 620 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 699 m.
Opština Kosovska Kamenica
Opština Kosovska Kamenica je najistočnija opština u AP Kosovo i Metohija u Srbiji. U administrativnoj organizaciji Republike Srbije ova opština pripada Kosovskopomoravskom okrugu, dok ga lokalne albanske vlasti smatraju delom Gnjilanskog okruga.
Opština obuhvata površinu od 523 -{km²}- na kojoj ima 76 sela. Stanovništvo opštine se procenjuje na 63.000, od čega su 82% Albanci, 17% Srbi i oko 500 Roma.
Brestanica
Brestanica je naselje u Općini Krško u istočnoj Sloveniji. Brestanica se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Brestanica je imala 973 stanovnika.
Bihaćki kapetani
Ovdje se nalazi popis bihaćkih kapetana od 16. do 19. vijeka:
Los Tepetates, Comondú
Los Tepetates je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California Sur, u opštini Comondú.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 149 m.
Colle Chiesa Santa Maria, Palermo
Colle Chiesa Santa Maria je naselje u Italiji u provinciji Palermo, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 383 m.
Coyotepec, Morelos
Coyotepec je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 35793 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2319 m.
Džentlmen
Džentlmen je anglicizam koji opisuje muškarca čije je ponašanje u odnosu na druge ljude primjerno, odnosno u skladu s najvišim moralnim standardima odnosno specifičnim kodeksom časti kojeg obično ne dijele, ili rijetko poštuju "obični" ljudi. Karakteristike džentlmena su strogo poštivanje bontona, odnosno protokola te iskazivanje poštovanja prema drugim ljudima, a posebno onima koji su fizički ili na neki drugi način slabiji od njega. Kada se to odnosi na žene, često se koristi izraz kavalir.
Koncept džentlmena se historijski vezivao uz koncept noblesse oblige, odnosno pripadnost višim društvenim slojevima. Džentlmeni su svoju "plemenitost" na osnovu porijekla morati potvrditi plemenitošću u stvarnom životu, odnosno superiornost svojih prava u odnosu na ostatak društva kompenzirati većom količinom i sadržajem društvenih obaveza, od kojih je najvažnije bio točno određen kodeks ponašanja. Na to ukazuje sama etimologija, odnosno engleska riječ gentleman, koja je potekla od riječi gentry (džentrija). Riječ kavalir, koja potječe od vulgarne latinske riječi caballarius za konjanika također ukazuje na aristokratsko porijeklo koncepta, s obzirom da su u prošlosti jedino pripadnici viših klasa sebi mogli priuštiti konja.
Kao opisivanje džentlmena, odnosno džentlmenskog ponašanja se kolokvijalno koristi i izraz "gospodin".
Ženski ekvivalent džentlmena je dama.
Gornji paleolit
Gornji paleolit (ili Gornji paleolitik) je treći ili posljednji period paleolita ili Starijeg kamenog doba koje se odnosi na Evropu, Afriku i Aziju. Uopćeno se smješta u okvir od oko prije 40.000 do prije 10.000 godina.
Umjetnička djela su također procvjetala preko paleolitskih Venera, pećinskih slika, petroglifa te egzotičnih sirovina pronađenih daleko od njihovih izvora što sugerira nastanak trgovačkih veza. Nastale su i složenije društvene grupe, podržane od raznovrsnijih i pouzdanijih izvora hrane i specijaliziranih vrsta alata. To je vjerojatno pomoglo jačanju grupne identifikacije ili nastanku etniciteta. Te grupe su počele stvarati specifične simbole i rituale koji su važan dio modernog ljudskog ponašanja.
Razlozi za takve promjene u ljudskom ponašanju su moguća posljedica klimatskih promjena tokom perioda kojeg karakterizira veliki broj padova globalne temperature, što je sa sobom povlačilo pogoršanje ionako teške klime u posljednjem ledenom dobu. Te promjene su sa sobom vjerojatno dovele do smanjenja zaliha iskoristivog drva i tjerale ljude na korištenje drugih materijala dok je kremen postao previše krhak na niskim temperaturama te se više nije mogao koristiti kao oruđe.
Također se tvrdi da je nastanak jezika omogućio sve ove promjene. Složenost novih ljudskih mogućnosti ukazuje da su ljudi bili manje u mogućnosti dalekosežno planirati prije 40.000 godina, odnosno da je govor sve to promijenio . Ova sugestija nije široko prihvaćena, s obzirom da se ljudska filogenetička separacija dogodila u srednjem paleolitu, v. Proto-jezik.
Eksterni linkovi
Paleolitikum
2. 9.
Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan
2. septembra/rujna (2. 9.) je 245. dan godine po gregorijanskom kalendaru (246. u prijestupnoj godini). Do kraja godine ima još 120 dana.
Događaji
.
Rođenja
.
Smrti
.
Blagdani
Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar
Martinasca, Pavia
Martinasca je naselje u Italiji u provinciji Pavia, u regiji Lombardija.
Ardeatinski masakr
Masakr u Ardeatinskim pećinama ili Ardeatinski masakr je masovno ubistvo antifašističkih zatvorenika i Jevreja koje su njemačke snage izvele 24. marta 1944. za vrijeme okupacije Rima u Drugom svjetskom ratu. Povod za taj čin je predstavljao atentat u Via Raselli izveden na pripadnike njemačkih okupacijskih snaga u Rimu dan ranije, a pri čemu je ubijeno 28, a ranjeno 110 njemačkih vojnika. Zapovijed za masakr je izdao lično Adolf Hitler, a u trenutku njegovog izvršenja se broj ubijenih u atentatu popeo na 33, pa je Herbert Kappler, šef SS-snaga u Rimu, odlučio ubiti 330 zatvorenika. U tu su svrhu osim zatvorenika koji su se već nalazili u njemačkim i italijanskim fašističkim zatvorima nasumično uhapšeni brojni građani Rima te odvedeni u napuštene rudnike kraj drevne rimske ceste Via Ardeatina i ubijeni hicima iz pištolja u potiljak. Prilikom akcije je greškom dovedeno još 5 zatvorenika, koji su svejedno ubijeni kako poslije ne bi svjedočili. Tako se broj žrtava masakra popeo na 335, a što ga čini jednim od najvećih pokolja izvedenih na području Italije u Drugom svjetskom ratu i najvećim u suvremenoj historiji Rima. Nakon završetka pokolja su njemačke snage eksplozivom zatrpali jame, pa su nakandno ekshumirane i pojedinačno pokopane tek nakon oslobođenja Rima nekoliko godina kasnije. Masakr u Ardeatinskim pećinama se danas svake godine službeno obilježava od strane državnih vlasti kao simbol stradanja Italije u Drugom svjetskom ratu. Sa druge strane je, slično kao i atentat koji mu je prethodio, izvor kontroverzi, ali i zbog uloge Vatikana i Katoličke crkve u tim događajima, prije svega zbog odbijanja pape Pija XII da svojom intervencijom spriječi masakr, ali i time što su brojni od počinitelja zahvaljujući vatikanskim štakorskim kanalima poslije rata izbjegli sudski odgovarati za svoj zločin.
Masakr je postao predmetom radnje dva filma - Dieci italiani per un tedesco (Via Rasella)) iz 1960. i Rappresaglia iz 1973. godine.
Zona Industriale Nord, Alessandria
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 132 m.
Colonia del Valle, Distrito Federal
Colonia del Valle je naselje u Meksiku u saveznoj državi Distrito Federal.
Prema proceni iz 2010. u naselju je živelo 250000 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2247 m.
Kačanik (razvrstavanje)
Kačanik može biti:
ili
Pet večeri (film)
Pet večeri je sovjetski igrani film snimljen u režiji Nikite Mihalkova i premijerno prikazan 1979. godine. Po žanru je melodrama, i predstavlja adaptaciju istoimenog teatarskog komada Aleksandra Volodina koji je također bio sudjelovao na izradi scenarija. Radnja se događa 1957. godine u Moskvi gdje nakon dugog odsustva na pet dana dolazi protagonist (čiji lik tumači Stanislav Ljubšin) te nakon slučajnog susreta pokušava ponovno sresti ženu (čiji lik tumači Ljudmila Gurčenko) u koju je bio zaljubljen.
Autolik (Dejmahov sin)
Autolik iz Tesalije (Αὐτόλυκος) bio je, u grčkoj mitologiji, sin Dejmahov, koji se zajedno sa svoja dva brata, Dejleonom i Flogijem, pridružio Heraklu u njegovoj borbi protiv Amazonki. Kasnije je Autolik smatran osnivačem grada Sinope, gde su mu ukazivane božanske počasti i gde je imao svoje proročište. Kad su Rimljani osvojili Sinopu, Lukul je preneo njegov kip u Rim. Prema Higinu, pak, Autolik je bio sin Friksa i Halkiope te brat Fronijev, Demoleonov i Flogijev.
Dommartin-lès-Vallois
Domarten le Valoa je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Vogezi koja pripada prefekturi Epinal.
Opština Kačanik
Opština Kačanik je opština u republici Srbiji, u AP Kosovo i Metohija, koja pripada Kosovskom upravnom okrugu i sedište joj je u gradu Kačaniku. Površina opštine je 294 km².
Harry M. Woods
Henry MacGregor Woods, ponekad navođen kao Harry Woods (4. novembar 1896 - 14. januar 1970) bio je američki pijanist i kompozitor iz doba Tin Pan Alleya. Karijeru je započeo 1920-ih, a okončao 1945. godine. Jedan od njegovih najpoznatijih hitova je Try a Little Tenderness.
Abrams, Wisconsin
Ejbrams je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Viskonsin.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 340.
Urinarna infekcija
Urinarna infekcija ili infekcija mokraćnog sustava (IMS) bakterijska je infekcija koja zahvaća dio mokraćnih puteva. Ako zahvati donji dio mokraćnih puteva naziva se jednostavno cistitis (upala mjehura), a ako zahvati gornji mokraćni sustav radi se o pijelonefritisu (upali bubrega). Simptomi upale donjeg dijela mokraćnog sustava uključuju bolno mokrenje i/ili često mokrenje ili nagon za mokrenjem (ili oboje), dok su simptomi pijelonefritisa vrućica, bolovi u slabinama ili leđima i povremena jaka bol u trbuhu, uz simptome koji se pojavljuju pri upali donjeg dijela mokraćnog sustava. U starijih i vrlo mladih osoba simptomi mogu biti nejasni ili nespecifični. Glavni uzročnik obje upale je Escherichia coli, no u rijetkim slučajevima uzrok mogu biti i druge bakterije, virusi ili gljivice.
Infekcije mokraćnog sustava češće se javljaju u žena nego u muškaraca, i gotovo polovica žena u nekom trenutku svog života najmanje jednom obole od ove bolesti. Recidivi su vrlo česti. Čimbenici rizika uključuju žensku anatomiju, seksualne odnose i obiteljsku povijest bolesti. Pijelonefritis, ako do njega dođe, obično slijedi nakon upale mjehura, ali može biti i posljedica infekcija koje se prenose krvlju. Dijagnoza u mladih zdravih žena može se postaviti i samo na temelju simptoma. U slučajevima s nejasnim simptomima dijagnosticiranje može biti otežano, jer bakterije mogu biti prisutne i bez upale. U kompliciranim slučajevima ili ako je liječenje neuspješno može biti korisna urinokultura. U osoba s čestim infekcijama kao preventivna mjera može se primijeniti niska doza antibiotika.
U nekompliciranim slučajevima upale mokraćnog sustava lako se liječe kratkom terapijom antibiotika, iako je sve učestalija otpornost na mnoge antibiotike koji se koriste u liječenju ove bolesti. U kompliciranim slučajevima može biti potrebna duža ili intravenska terapija antibioticima, a ako se simptomi ne ublaže u roku od dva ili tri dana nužne su dodatne dijagnostičke pretrage. U žena su upale mokraćnog sustava najčešći oblik bakterijske infekcije i godišnje 10% žena oboli od infekcija urinarnog trakta.
Znakovi i simptomi
mini|180px|Urin može sadržavati gnoj (stanje poznato kao [[pijurija) kako je vidljivo u osobe sa sepsom nastalom zbog infekcije mokraćnog sustava.]] Infekcija donjeg dijela mokraćnog sustava naziva se i upalom mjehura. Najčešći simptomi koji upućuju na upalu su pečenje pri mokrenju i učestalo mokrenje (ili potreba za mokrenjem), ako nema vaginalnog iscjetka i značajne boli. Ovi simptomi mogu varirati od blagih do teških, a u inače zdravih žena traju u prosjeku šest dana. Moguća je pojava određene boli iznad stidne kosti ili u križima. Oboljeli od infekcije gornjeg mokraćnog sustava ili pijelonefritisa mogu osjećati bol u donjem dijelu leđa i povremeno u trbuhu, imati vrućicu ili mučninu i povraćanje, uz tipične simptome infekcije donjeg mokraćnog sustava. U rijetkim slučajevima urin može biti krvav ili se može pojaviti pijurija (gnoj u mokraći).
U djece
U mlađe djece jedini simptom infekcije mokraćnog sustava (IMS) može biti i samo vrućica. Zbog izostanka očitijih simptoma, kad ženska djeca mlađa od dvije ili neobrezana muška djeca mlađa od godinu dana imaju povišenu temperaturu, mnoge medicinske udruge preporučuju urinokulturu. Dojenčad može biti slabog apetita, povraćati, spavati više nego obično ili pokazivati znakove žutice. U starije djece može se vratiti urinarna inkontinencija (gubitak kontrole nad mjehurom).
U starijih osoba
Simptomi mokraćnog sustava često izostaju u starijih osoba. Bolest se može nejasno manifestirati, uz inkontinenciju, promjene u razini svijesti ili umor kao jedinim simptomima. Nasuprot tome neke se osobe javljaju liječniku sa sepsom, infekcijom krvi, kao prvim simptomima. Činjenica da mnoge starije osobe pate od već postojeće inkontinencije ili demencije može zakomplicirati postavljanje dijagnoze.
Uzrok
E. coli uzrok je 80-85% infekcija mokraćnog sustava, pri čemu je Staphylococcus saprophyticus uzročnik u 5-10% slučajeva. Rijetko su uzrok virusne ili gljivične infekcije. Ostali bakterijski uzroci mogu biti:Klebsiella, Proteus, Pseudomonas i Enterobacter. Oni su rijetki i obično su povezani s malformacijama mokraćnog sustava ili urinarnom kateterizacijom. Infekcija mokraćnog sustava uzrokovana bakterijom Staphylococcus aureus obično nastaje kao posljedica infekcija koje se prenose krvlju.
Spolni odnosi
U mladih seksualno aktivnih žena seksualna aktivnost uzrok je 75-90% infekcija mjehura, pri čemu je rizik od infekcije povezan s učestalošću snošaja. Ovaj fenomen čestih IMS-a tijekom ranog razdoblja braka naziva se "cistitisom medenog mjeseca". U žena u postmenopauzi seksualna aktivnost ne utječe na rizik obolijevanja od IMS-a. Korištenje spermicida povećava rizik od IMS-a neovisno o učestalosti seksualnih odnosa. Žene su sklonije IMS-u od muškaraca jer je u žena mokraćna cijev puno kraća i bliže anusu. Kako u žena razina estrogena opada s menopauzom, rizik od infekcija mokraćnog sustava povećava se zbog gubitka zaštitne vaginalne flore.
Urinarni kateteri
Urinarna kateterizacija povećava rizik od infekcija mokraćnog sustava. Rizik od bakterijurije (bakterija u urinu) je između tri do šest posto dnevno, i profilaktički antibiotici nisu učinkoviti u smanjenju simptomatskih infekcija. Rizik od povezane infekcije može se smanjiti kateterizacijom samo onda kad je to potrebno, korištenjem sterilne tehnike uvođenja i održavanjem nesmetanog zatvorenog drenažnog sustava.
Ostali
U obiteljima može postojati predispozicija za infekcije mjehura. Ostali čimbenici rizika uključuju dijabetes, činjenicu je li osoba neobrezana i ima li povećanu prostatu. Komplicirajući čimbenici prilično su nedefinirani i uključuju predisponirajuće anatomske, funkcionalne, ili metaboličke abnormalnosti. Kompliciranu IMS teže je liječiti i obično zahtijeva agresivniju procjenu, liječenje i kontrolu. U djece su IMS povezane s vezikoureteralnim refluksom (abnormalno povratno kretanje mokraće iz mokraćnog mjehura u mokraćovode ili bubrege) i zatvorom stolice.
Patogeneza
Bakterije koje uzrokuju infekcije mokraćnog sustava u pravilu ulaze u mjehur kroz mokraćnu cijev. Međutim, do infekcije može doći i putem krvi ili limfe. Vjeruje se da se bakterije obično prenose u mokraćnu cijev iz crijeva, pri čemu je rizik u žena veći zbog njihove anatomije. Nakon što prodru u mjehur, E. coli se prihvaćaju za stjenku mokraćnog mjehura i stvaraju biofilm koji se opire imunosnom odgovoru tijela.
Prevencija
Za veliki broj čimbenika nije potvrđeno da bi utjecali na učestalost IMS-a, uključivši uporabu kontracepcijskih tableta ili prezervativa, mokrenje odmah nakon snošaja, vrstu donjeg rublja koje se koristi, metode osobne higijene koje se koriste nakon mokrenja ili defekacije, ili da li se osoba obično kupa ili tušira. Sličan nedostatak dokaza postoji i u vezi s učinkom zadržavanja urina, korištenja higijenskih tampona ili ispiranja.
Osobama s čestim infekcijama mokraćnog sustava koje koriste spermicide ili dijafragme kao metodu kontracepcije savjetuje se korištenje alternativnih metoda. Brusnica (sok ili kapsule) može smanjiti učestalost u osoba s čestim infekcijama, ali dugoročni je problem tolerancija jer se u više od 30% osoba javljaju smetnje probavnog sustava. Uzimanje dva puta dnevno vjerojatno je učinkovitije od uzimanja jednom dnevno. Sa stanjem 2011. godine, za intravaginalne probiotike nužna su daljnja ispitivanja kako bi se utvrdilo jesu li korisni. Korištenje prezervativa bez spermicida ili upotreba kontracepcijskih tableta ne povećavaju rizik od nekomplicirane infekcije urinarnog trakta.
U djece
Nema kvalitetnih dokaza da profilaktički antibiotici smanjuju infekcije mokraćnog sustava u djece. Međutim, opetovane IMS rijetko su uzrok daljnjih problema s bubrezima ako prethodno ne postoje bubrežne anomalije, te pridonose bubrežnoj insuficijenciji u odraslih s manje od jedne trećine posto (0,33%).
Dijagnoza
U jednostavnim slučajevima dijagnoza se može postaviti i ordinirati terapija samo na temelju simptoma, bez daljnje laboratorijske potvrde. U kompliciranim ili upitnim slučajevima može biti korisno potvrditi dijagnozu putem laboratorijske analize urina, pretragom na prisutnost nitrita, bijelih krvnih stanica (leukocita), ili leukocitne esteraze u mokraći. Drugom pretragom, mikroskopijom urina, ispituje se prisutnost crvenih krvnih stanica, bijelih krvnih stanica ili bakterija. Mokraćna kultura smatra se pozitivnom ako je bakterijska kolonija veća ili jednaka 103 jedinica koje tvore kolonije (eng. Colony Forming Unit-CFU) tipičnog organizma mokraćnog sustava po mililitru. Pomoću ovih kultura može se također ispitati osjetljivost na antibiotike (antibiogram), što ih čini korisnima pri odabiru liječenja antibioticima. Ipak, žene s negativnom kulturom još uvijek mogu poboljšati stanje antibiotskom terapijom. Kako simptomi mogu biti nejasni i kako ne postoje pouzdani testovi za infekcije mokraćnog sustava, dijagnosticiranje može biti teško u starijih osoba.
San Maurizio di Monti, Genoa
San Maurizio di Monti je naselje u Italiji u provinciji Genoa, u regiji Ligurija.
Urinarna infekcija
Podjela
Infekcija mokraćnog sustava može obuhvatiti samo donji mokraćni sustav, u kojem se slučaju naziva upalom mjehura ili cistitisom. U slučaju infekcije gornjeg mokraćnog sustava govorimo o pijelonefritisu. Ako urin sadrži značajni broj bakterija ali nema simptoma, stanje je poznato kao asimptomatska bakterijurija. U slučajevima kada infekcija mokraćnog sustava zahvati gornji trakt, a osoba ima šećernu bolest, trudna je ili je muškarac, ili je imunokompromitirana, smatra se da je infekcija komplicirana. Inače, ako se radi o ženi koja je zdrava i u fazi premenopauze smatra se da je infekcija jednostavna. Ako je u djece infekcija mokraćnog sustava povezana s vrućicom smatra se da se radi o infekciji gornjeg mokraćnog sustava.