cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karlskoga
Historija
Smješteno između jezera Möckeln i velikih šuma naselje je tokom 17. vijeka živjelo od eksploatacije drva, od sredine vijeka kad je otkrivena željezna ruda čitav kraj se preorjentirao na unosnije rudarstvo i obradu metala. Od oko 1640. i tokom sljedećih dekada podignuto je 14 manufakturnih livnica i 8 kovačnica, od kojih je većina radila do 1860.
Općina Karlskoga je kraljevsku povelju o statusu grada dobila 1940. Za grad je bila osobito važna tvornicu oružja AB Bofors poznata po topovima i dinamitu kog je upravo ona prva proizvela. Između 1894. pa sve do svoje smrti - 1897. njen vlasnik bio je Alfred Nobel. On je bio zaslužan za njen razvoj kao tada jednog od najrespektabilnijih proizvođača oružja. U to vrijeme često je ljeta provodio u Karlskogi u svojoj vili -Björkborn.
Privreda
I danas se privreda grada veže uz tvornicu Bofors.
Rakovice
Rakovice mogu biti:
Cruz Blanca, Tonayán
Cruz Blanca je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tonayán.
Matija Dedić
Matija Dedić hrvatski je jazz pijanist i skladatelj rođen 1973. godine. Sin je istaknutih hrvatskih glazbenika, pjevačice Gabi Novak i kantautora Arsena Dedića.
Životopis
Matija Dedić rođen je 2. ožujka 1973. godine u Zagrebu gdje je završio srednju glazbenu školu "Vatroslav Lisinski". Rođen u obitelji glazbenika istom se počeo baviti vrlo rano. Već s pet godina počeo je svirati klasičnu glazbu na glasoviru. Slušao je skoro sve glazbene stilove te ubrzo otkriva jazz koji mu daje mogućnost više kreativnog i osobnog pogleda na glazbu. Nakon završene srednje glazbene škole 1991. odlazi u Graz gdje upisuje jazz akademiju. Privatne sate imao je kod Johna Taylora iz Kölna, Hala Galpera, Billa Dobinsa i Barrya Harrisa. Diplomirao je 1997. godine u klasi profesora Haralda Neuwirtha.
U Zagreb se vratio 1997. godine i ubrzo postiže veliki ugled na hrvatskoj glazbenoj sceni. Tijekom tih godina svira s vlastitim sastavom pod nazivom Boliers Quartet s kojim prati velike jazz glazbenike poput Bennya Golsona, Kennya Burrella, Roya Haynesa, Joséa Felicianoa te sastav "All Stars Band". U međuvremenu također je imao priliku nastupati s Tamarom Obrovac i njezinim kvartetom. Krajem 1990-ih Matija osniva trio pod nazivom Matija Dedić Trio koji je izvodio njegova autorska djela. Zajedno s njim u sastavu još sviraju iskusni jazz glazbenici iz kvarteta Tamare Obrovac, Žiga Golob (kontrabas) i Krunoslav Levačić (bubnjevi).
Tijekom godina svirao je u gotovo svim zemljama Europe te u Sjedinjenim Državama s velikim glazbenim imenima kao što su Alvin Queen, Martin Drew, Ron Ringwood, Boško Petrović, Marc Murphy Band, Patrizia Conte, David Gazarov, Gianni Basso, Miles Griffith, Onder Fokan, Jean Louis Rassinfosse, Anca Parghel, Tomi Emanuel, Lenny White, Kendrick Scott, Jim Madison, Jeff Ballard, Vicente Archer, Buster Wiliams, Larry Grenadier, N.H.O. Pedersen, Ron Mcclure, Tamara Obrovac, Marek Patrman, Salvatore Maiore i mnogi drugi.
Godine 2008. ostvario je suradnju sa svjetskim glazbenicima kao što su Jeff Ballard, Larry Grenadier, Buster Williams i L. White. Matija se privatno usavršava kod jednog od najvećih jazz glazbenika Barrya Harrisa.
Nagrade
Matija Dedić dobitnik je brojnih domaćih i inozmenih nagrada i priznanja.
Pucov
Pucov može biti:
Marzaglia, Modena
Marzaglia je naselje u Italiji u provinciji Modena, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 336 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 51 m.
Caccuri, Crotone
Caccuri je naselje u Italiji u provinciji Crotone, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1211 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 632 m.
Nueva Revolución, Las Margaritas
Nueva Revolución je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Las Margaritas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 182 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1782 m.
Anica Savić Rebac
Anica Savić Rebac (Novi Sad, 4. oktobar 1892 –– 7. oktobar 1953, Beograd) klasični filolog, helenist i filozof, pesnik, prevodilac i profesor Univerziteta u Beogradu. Klasičnu filologiju studirala u Beču, doktorski ispit položila na Univerzitetu u Beogradu. Kći je književnika Milana Savića.
= Život i rad = Potiče iz ugledne novosadske građanske porodice. Ponela je ime svoje babe Ane, ali se kasnije ustalilo ime Anica, kako se potpisivala i kako joj je stajalo u svim dokumentima. U Novom Sadu završila je srpsku osnovnu školu, srednjoškolski tečaj u Srpskoj pravoslavnoj višoj devojačkoj školi i Srpsku pravoslavnu veliku gimnaziju kao «privatna učenica». Maturirala je juna 1909., o čemu joj je izdana Gimnazijska svedožba zrelosti 18. decembra 1909. Bila je jedina djevojka u svojoj generaciji gimnazista. Zarana je ovladala modernim i klasičnim jezicima. Prvi prevod objavljuje s 13 godina u Brankovu kolu avgusta 1905. («Noćni prizor kod Rima», odlomak Bajronova speva «Manfred»). Nadahnuta antičkim junakinjama, 1906. u đačkoj beležnici zapisuje i svoje prve tri poetske drame. Upisuje se na studij klasične filologije na Univerzitetu u Beču 1910. godine. Za njom se u Beč sele i roditelji. Studirala je kod profesora Ludviga Radermahera, s kojim je do kraja ostala u prepisci. Tokom studija, često je putovala s porodicom po Evropi, najčešće po planinskim i morskim krajevima, gde su rado posećivali male gradove i provodili mesece. Akademske 1913/1914. apsolvirala je klasičnu filologiju, a s početkom Prvog svjetskog rata, Savići se vraćaju u Novi Sad. Četiri ratne godine Anica provodi u Novom Sadu, onemogućena da se bavi naučnim radom, ali zato predana čitanju grčkih i rimskih pisaca. Iako je u Beču već odslušala osam semestara, u Beogradu je morala upisati još dva da bi stekla pravo na diplomiranje. Diplomski ispit na beogradskom Filozofskom fakultetu polagala je od 28. do 30. juna 1920. godine (Klasični jezici s književnostima, Istorija starog veka, Arheologija, Nemački jezik s književnošću) i tako diplomirala. Dvadesetih godina prijavila je doktorski rad kod Bogdana Popovića o gramatičkoj psihologiji u Šekspira, ali je, po svemu sudeći, od toga brzo odustala. Suplent Novosadske državne ženske gimnazije postala je 1920.
U Beograd prelazi 1922. Tih godina u društvu je s Milošem Crnjanskim, Todorom Manojlovićem, Isidorom Sekulić, Ivom Andrićem, Stanislavom Vinaverom, Desankom Maksimović, Sibom Miličićem, Ksenijom Atanasijević i drugima. Sarađivala je u prvom posleratnom književnom časopisu «Dan», izažaju avangardnih težnja mladih pisaca koji su se stekli u Beogradu i Novom Sadu. Na leto, 25. jula 1921. udaje se u Novom Sadu za službenika Ministarstva vera Kraljevine SHS Hasana Repca, koji je sa srpskom vojskom prešao Albaniju i na Sorboni diplomirao orijentalne jezike 1918. U Beogradu Anica radi kao suplent u Trećoj ženskoj realnoj gimnaziji, a posle položenog profesorskog ispita 1924. kao profesor latinskog jezika. Tu ostaje do 1930., kada će se preseliti u Skoplje. U Beogradu je bila jedan od osnivača jugoslovenske grane Međunarodnog saveza univerzitetski obrazovanih žena i član njegova upravnog odbora. Bila je među prvim članovima prvog PEN centra u Jugoslaviji.
U Skoplju radi kao profesor Ženske realne gimnazije, ali na poziv tamošnjeg filozofskog fakulteta počinje predavati latinski i grčki kao prva žena profesor toga fakulteta. Prvi put je penzionisana već 1932., te radi honorarno na fakultetu. U proleće 1933. vraćena je u aktivnu službu i postavljena na Veliku medresu kralja Aleksandra I. Neko vreme radi i na medresi i na fakultetu, ali u jesen 1933. ostavlja položaj honarnog nastavnika skopskog fakulteta zbog brojnih obaveza na medresi, onih oko izrade doktorske teze i zbog zdravlja. Na medresi je bila profesor grčkog, latinskog, nemačkog i francuskog sve do marta 1941., s prekidom od oktobra 1938. do marta 1939., kada je bila dodeljena Ženskoj realnoj gimnaziji u Novom Sadu. U Drugu mušku gimnaziju u Skoplju premeštena je 1. marta 1941., a već 2. juna u Žensku realnu gimnaziju u Nišu. Na dužnost nije stupila jer je odbila služiti pod okupacijom. Drugi put je penzionisana 6. decembra 1941. Od 1933. do 1936. bila je predsednica Udruženja univerzitetski obrazovanih žena u Skoplju.
South Canal, Ohio
Saut Kanal je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Anica Savić Rebac
U Skoplju se 1936. prijavila na konkurs za izbor nastavnika u zvanje docenta Filozofskog fakulteta, ali nije izabrana. U proleće 1932. predala je doktorsku disertaciju «Predplatonska erotologija» Filozofskom fakultetu u Beogradu, koji ju je primio 21. oktobra 1932. Izveštaj su napisali Nikola Vulić, Veselin Čajkanović, Dragiša Đurić i Milan Budimir. Doktorski ispit položila je 25. oktobra 1932. i promovisana u doktora filozofije 18. februara 1933. od Veselina Čajkanovića. «Predplatonsku erotologiju» objavila je u Skoplju 1932. Posle Drugog svetskog rata izlazi više njenih studija posvećenih filozofiji u Njegoševu delu. Kao plod bavljenja Njegošem, ostao je prevod Luče mikrokozma na nemački, urađen za samo šest meseci. Za taj prevod dobila je mnoge pohvale nemačkih filologa, najviše zbog bogatog nemačkog jezika kojim je preveden taj spev. Potkraj boravka u Skoplju, 27. februara 1939. Anica i Hasan potvrđuju svoj građanski brak pred Sreskim šerijatskim sudom. U julu 1941. stižu u Srbiju, prvo u Trstenik, posle u Vrnjačku Banju. Zbog četničkih pretnji Hasanu, napuštaju Vrnjačku Banju u septembru 1943. i beže u Beograd s namerom da pređu u Bosnu i pridruže se partizanima. Ta zamisao je brzo propala. Još u prepisci s Tomasom Manom, Anica iskazuje divljenje za njegovu političku borbu protiv fašizma.
South Canal, Ohio
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.100, što je 246 (-18,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Anica Savić Rebac
Kraj Drugog svetskog rata Anica je s mužem dočekala u Beogradu. U martu 1945. postavljena je za profesora u Četvrtoj ženskoj gimnaziji, a u oktobru te godine premeštena je u Žensku realnu gimnaziju u Sarajevu. Tek 16. oktobra 1946. postaje univerzitetski profesor: na Univerzitetu u Beogradu izabrana je za vanrednog profesora na predmetima Istorija rimske književnosti i Latinski jezik.
Sarađivala je u Institutu za književnost SANU, u Udruženju književnika i u AFŽ-u. Povremeno je držala predavanja i na Kolarčevu narodnom univerzitetu. Njegošev spev Luča mikrokozma prevela je, osim na nemački, i na engleski jezik. Engleski prevod objavljen je posmrtno, 1957. u «Harvard Slavic Studies». Nemački prevod nije nikada integralno predstavljen nemačkoj kulturnoj javnosti. Za objavljivanje prevoda zauzimao se i nemački slavist Alojz Šmaus, ali prevod ipak nije objavljen zbog nepovoljnih prilika u ondašnjem nemačkom izdavaštvu. Kod nas je objavljen 1986. u sastavu Sabranih dela. Na engleski je prevela i partizanske pesme.
Zbog muževljeve bolesti, otkazuje učešće u mnogim međunarodnim naučnim sastancima. Pošto je on umro 3. avgusta 1953., Anica je iste noći sebi prerezala vene. Preživela je, ali od samoubistva nije odustala. Svoj je život okončala 7. oktobra 1953. u Đure Strugara 8 (danas Carigradska). Sutradan, 8. oktobra 1953. održana je komemorativna sednica fakultetskog saveta na kojoj je govorio prof. dr Milan Budimir u ime Katedre za klasičnu filologiju. Pokopana je 9. oktobra 1953. na Novom groblju u Beogradu. Slovo je održao prof. dr Miodrag Ibrovac.
Svečana sednica u povodu dvadeset godina od njene smrti održana je 10. decemba 1973. Govorili su dr Darinka Nevenić Grabovac, dr Ljiljana Crepajac, dr Franjo Barišić i dr Nikša Stipčević. Tada je priređeno i «Veče sećanja na Anicu Savić Rebac» na Kolarčevu narodnom univerzitetu, gde je uvodnu reč kazao dr Dimitrije Vučenov.
Anica Savić Rebac održavala je prepisku sa istaknutim evropskim intelektualcima: Ludwigom Radermacherom, Hansom Leisengangom, Denijem Soraom, Gerhardom Scholemom, Thomasom Mannom, Rebeccom West i drugima. Dom njenog oca Milana Savića posećivali su Laza Kostić, Simo Matavulj, Uroš Predić i drugi ugledni ljudi toga vremena. Uroš Predić naslikao je portret Anice Savić Rebac 1919. Pisala je Emilu Verharnu, Jovanu Dučiću, Voltu Vitmenu, Svetozaru Ćoroviću, Milutinu Bojiću, Aleksi Šantiću, Milici Stojadinović Srpkinji, Hajnrihu fon Klajstu, Štefanu Georgeu, Tomasu Manu, Šeliju i drugima.
Citati
«Ja sam uvek gorela na dve vatre, — između literature i nauke.» (1931, pismo M. Kašaninu)
= Bibliografija = Najveća zasluga za skupljanje i objavljivanje svih radova Anice Savić Rebac pripada Darinki Zličić, koja je samostalno okupila stručnjake i svojim novcem izdala Sabrana dela Anice Savić Rebac. Njeni radovi bi bez toga izdanja bili rasuti i teško dostupni. Ono sadrži predgovore, tumače, napomene i objašenjenja. Zahvaljujući njemu, priređna su i dva naučna skupa: «Anica Savić-Rebac i problemi antičke estetike» (20—21. marta 1986.) u Matici srpskoj i «Odnos poezije i filozofije» (14. maja 1987.). Radovi sa oba skupa objavljeni su u posebnom izdanju Letopisa Matice srpske.
Otto František Babler uvrstio je četiri pesme Anice Savić Rebac u svoju antologiju «Srbské básnířky» ('Srpske pesnikinje') koju je samostalno izdao 1929.
Sabrana dela (priređivači: Darinka Zličić, Svetlana Slapšak, Ljiljana Crepajac, Nada Popović Perišić, Ankica Vasić, Marija Jovancai), Književna zajednica Novog Sada, Novi Sad, 1984—1989.
Balada o povratku
Balada o povratku je jugoslovenska TV drama emitovana 1966. godine u produkciji RTV Beograd. Režirao ju je Arsenije Jovanović, a scenario je pisao Filip David.
San Andrés, Calnali
San Andrés je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Calnali.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1280 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1164 m.
Ejido los Rodríguez, San Diego de la Unión
Ejido los Rodríguez je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini San Diego de la Unión.
Grădinari, Grădinari
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 2489 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 142 m.
Ejido los Rodríguez, San Diego de la Unión
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 194 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2000 m.
Rakova
Rakova može biti:
Ahuerabo, Bocoyna
Ahuerabo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Bocoyna.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2276 m.
Poruba
Poruba može biti:
John Lee Hooker
John Lee Hooker (Coahoma, 22. august 1917. - Los Altos, 21. jun 2001.), bio je neobično utjecajni i cjenjeni američki blues pjevač, gitarist i kompozitor.
Njegovi najveći hitovi ostali su; Boogie Chillen, kog je snimio 1948. i Boom Boom iz 1962.
San Giuseppe, Bolzano
San Giuseppe je naselje u Italiji u provinciji Bolzano, u regiji Trentino-Alto Adige.
John Lee Hooker
Biografija
Hooker je rođen kao jedanajesto dijete u porodici siromašnog napoličara duboko na jugu Mississippija, pa za njega kažu da je posljednji veliki američki muzičar, koji je imao izravnu vezu sa krajem gdje se taj muzički žanr rodio. Kao teška sirotinja i on se vrlo rano otisnuo iz roditeljskog doma (sa 15 godina) i otisnuo na sjever, koji je onda nudio bolje uvjete američkim slabo školovanim crncima.
San Giuseppe, Bolzano
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 583 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1343 m.
John Lee Hooker
Biografija
Od 1970. John Lee živi u Kaliforniji, tu je počeo surađivati sa brojnim rock muzičarima, između ostalog i sa Van Morrisonom i sastavom Canned Heat, sa kojima je snimio nekoliko albuma i svirao na turnejama po Sjedinjenim Američkim Državama i Evropi. Hooker se osobito intezivno bavio koncertima tokom 1970-ih i 1980-ih, interes publike za svoju muziku vratio je albumom - The Healer iz 1989. koji se ponovno prodavao u milionskim nakladama.
Nakon Healera snimio je albume Mr. Lucky, Boom Boom, Chill Out, Don't Look Back i Best of Friends.
Krajem oktobra 1999. snimio je svoj posljednji album Best Of Friends, sa pjesmama koje je izveo sa brojnim slavnim muzičarima, posljednjih dekada, i novom verzijom svog prvog hita - Boogie Chillun.
El Mango, Carrillo Puerto
El Mango je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Carrillo Puerto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 61 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 83 m.
Apolon od Bellaca
L'Apollon de Bellac je komedija francuskog pisca Jeana Giradouxa premijerno izvedena u Rio de Janeiru 1942. godine. Sastoji se od jednog čina, a radnja je smještena u čekaonicu pariškog Međunarodnog ureda za pronalaske. Protagonistica je stidljiva djevojka kojoj ulični beskućništvo daje savjet kako da manipulira muškarcima, a koja ona potom uspješno primjenjuje u praksi. L'Apollon je Giradouax napisao za vrijeme njemačke okupacije u Drugom svjetskom ratu, ali je rukopis uspio prokrijumčariti u inozemstvo, odnosno u Brazil gdje je premijerno izveden.
Godine 1966. je njegov tekst poslužio kao predložak za istoimenu TV dramu prikazanu na tadašnjoj mreži JRT.
Porubka
Porubka može biti:
Mugești, Cugir
Mugești je naselje u Rumuniji u okrugu Alba u opštini Cugir.
Rojarare, Guachochi
Rojarare je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guachochi.
Mugești, Cugir
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 152 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 738 m.
Rojarare, Guachochi
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1605 m.
Podhorani
Podhorani mogu biti:
Novosadska televizija
mini|230px|Poslovni centar „Apolo“, u kome je smeštena Novosadska televizija Novosadska televizija (ranije poznata kao TV Apolo) je gradska televizija u Novom Sadu.
Istorija
Javno preduzeće Gradski informativni centar „Apolo" osnovala je Skupština grada Novog Sada, 13. septembra 1999. Preduzeće je zaduženo da osnuje gradske medije - televiziju, radio i novine, kako bi se građani potpunije informisali o svim značajnim događajima u gradu, a takođe i u zemlji i svetu. Najpre je nastala gradska televizija pod imenom „Apolo", kako se naziva poslovni centar, u čijim prostorijama su smeštene redakcija i TV studio. 5. jula 2010. televizija je promenila ime u „Novosadska televizija“.
Program
Kao servis građana, Novosadska televizija učvršćuje svoje pozicije kao izrazito gradski medij. Okosnicu programa čine emisije informativnog karaktera, talk-show programi, emisije iz oblasti kulture, nauke, sporta, muzike i zabave. Prikazuju se domaći i strani igrani i crtani filmovi.
Podhradje
Podhradje može biti:
El Valle, Cuyoaco
El Valle je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Cuyoaco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 435 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2811 m.
Plaveč
Plaveč može biti:
CSI: Miami (sezona 9)
Deveta sezona serije CSI: Miami je premijerno emitovana na kanalu CBS od 3. oktobra 2010. do 8. maja 2011. godine.
Radnja sezone
Dok se ekipa oporavlja od ubistva Kardoze, Horejšio i Keli se pronalaze u borbi protiv starih neprijatelje i novih kriminalaca. CSI istražuju ubistva na roler-derbiju, u srednjoj školi, u klubu goniča, na fakultetu, dok Natalija postaje žrtva ne jedne, nego dve otmice, a Horejšio postane žrtva prostrelne rane.
Haanja (visoravan)
57.835°N, 27.015°W
Haanja (estonski: Haanja kõrgustik) je visoravan na jugoistoku Estonije, koja se prostire po Okrugu Võru sve do Rusije na istoku i Latvije na jugu.
Karakteristike
thumb|left|240px| Pozicija Haanje na [[karta|karti Estonije]] Visoravan Haanja prostire se na površini od 816 km², to je najviši kraj u Estoniji i na Baltiku, u kom se nalazi najviši vrh Suur Munamägi visok 317 m i nešto niži Vällamägi (304 m).
Na visoravni Haanja postoji 170 jezera i mnogo malih močvara. Oko 60% Haanje prekriveno je šumom a 36% oranicama. Postoji 9 zaštićenih područja ukupne površine 205,7 km²), od kojih je najveće Park prirode Haanja. Stanovništvo je rijetko i raštrkano.
Dartford
Dartford je grad od 98,600 stanovnika na jugoistoku Engleske u Grofoviji Kent.
On je administrativni centar Borougha Dartford.
Geografske karakteristike
Dartford leži duž rijeke Darent, nedaleko od njena ušća u Temzu, udaljen 25 km istočno od centra Londona.
Nastao još za rimskih vremena, Dartford je staro trgovište s bogatom industrijskom tradicijom. Danas je poznat po velikom trgovačkom centru Bluewater podignutom 1999.
Historija
Novovjeki Dartford je izrastao između 1000. - 1500. na mjestu nekadašnje kraljevske rezidencije. Krajem tog perioda bio je prosperitetni srednjovjekovni grad od oko 1.000 stanovnika.
Njegovom prosperitetu doprinjeo je i velik broj hodočasnika koji su prolazili kroz njega na putu do svetišta u Rochesteru i Canterburyu.
Henry VIII odabrao je Dartford, u kom je između 1541. i 1544. podigao ladanjski dvorac. U njemu se 1545. održao sastanak tajnog kraljevskog vijeća, između 1553. i 1557. nakon razvoda braka u njemu je živjela Ana Klevska.
Industrijski razvoj Dartforda počeo je 1862. kad je podignuta tvornica papira, nakon tog razvila se i mašinogradnja.
Znamenitosti
Pored ladanjskog dvorca Henrya VIII, značajna je i crkva sv. Trojstva, čiji je najstariji dio - donji dio zvonika podignut između 1050. i 1080.
U nedalekom Swanscombu su 1935., 1936. i 1955. pronađena 3 fragmenta ljudske lubanje stare 400.000 godina, uz brojne komade kamenog oruđa.
Članovi Rolling Stonesa Mick Jagger i Keith Richards upoznali su se ranih 60-ih u Dartfordu, jer su obojica tu išla u školu, Jagger u nižu gimnaziju a Richards u tehničku školu.
Jagger je finacirao razvoj svoje bivše škole u Umjetnički centar, kojim se mogu koristiti članovi lokalne zajednice.
Labor de Valtierra, Salamanca
Labor de Valtierra je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Salamanca.
Bananin brat
Bananin brat je jugoslovenska TV drama emitovana 1966. godine u produkciji Radiotelevizije Beograd. Režirao ju je Srboljub Stanković, a scenario je pisao Aleksandar Popović.
Labor de Valtierra, Salamanca
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 939 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1711 m.
Ploske
Ploske mogu biti:
Podlužani
Podlužani mogu biti:
Suur Munamägi
Suur Munamägi (prevedeno: Veliko jajno brdo) je najviša točka Estonije i Baltika, sa svojih 317 metara visine.
Karakteristike
Suur Munamägi se nalazi na jugoistoku Estonije u centru Visoravni Haanja, pored sela Haanja. thumb|left|240px| Toranj na [[vrhu]] To kupolasto brdo građeno od glacijalnih riječnih sedimenata obraslo mješovitom šumom, leži na nadmorskoj visini od 257 pa sa svojih 60 metara ne izgleda suviše impresivno.
Na samom vrhu nalazi se toranj (osmatračnica) visok 29,1 m, sa njega se po vedrom danu može vidjeti i do 50 km uokolo.
Podhorje
Podhorje može biti:
La Miseria, La Yesca
La Miseria je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini La Yesca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1651 m.
Crax
Crax je rod ptica iz porodice Cracidae, red kokoški. Živi u Središnjoj i Južnoj Americi.
Izgled ptica
Sve su ptice duge između 75 i 90 centimetara, dok su teške 2300-4800 grama. Perje mužjaka je obično crne boje, s upadljivim ćubama, dok ženke imaju crvenkasto ili smeđe perje s pjegicama različitih boja. Dnevne su i kopnene životinje.
Vrste
Ovaj rod sastoji se od sedam vrsta. To su:
Ostrov
Ostrov može biti:
Orgnano, Verona
Orgnano je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 92 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 60 m.
Petrovce
Petrovce može biti:
Ixtapan, Tonayán
Ixtapan je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tonayán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 156 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1154 m.
Tototán, Arteaga
Tototán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Arteaga.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 371 m.
Garfield, Arkansas
Garfild je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 502, što je 12 (2,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ekvivalentna doza
mini|desno|250px|Znak za opasnost od radioaktivnosti
Dakle:
gdje je: H - ekvivalentna doza ili dozni ekvivalent u Sv (sievert; Sv = J/kg), D - apsorbirana doza Gy (grej; Gy = J/kg), Q - faktor kvalitete je faktor kojim trebamo pomnožiti apsorbiranu dozu (D) kako bi saznali kolika je šteta nanesena ozračenim jedinkama bilo kojom vrstom ionizirajućeg zračenja. Q ovisi o linearnom prijenosu energije (LPE) pojedinih vrsta zraka, N - proizvod svih ostalih modifikacijskih čimbenika, za sada se uzima N = 1.
Historije radi, potrebno je spomenuti staru jedinicu za dozni ekvivalent. To je bio rem (engl. Rentgen Equivalent for Men). 1Sv = 100 rem ili rem je sto puta manja jedinica od Sv:
odnosno: rendgen equivalent for men = radiation absorbed dose X Relative Biological Effectiveness. Okvirno, male doze zračenja su do 0,2 Gy gama zračenja. Kada se radi o učincima malih doza ionizacijskog zračenja, nije dovoljno poznavati samo D, nego treba znati o kojoj vrsti ionizacijskog zračenja se radi. Naime, učinci neće biti isti ukoliko je D ista, a različito je ionizacijsko zračenje, jer je različit linearni prijenos energije, pa je različit Q.
Faktor kvalitete Q
Ako neka čestica preda 3,5 MeV pri 1 mikrometar prijeđenog puta, onda će njen faktor kvaliteta biti 1. Ukoliko više energije predaje Q će biti veći i obrnuto:
Q =1 (LPE = 5,6 x 10-7 J/m)
El Muerto, Choix
El Muerto je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Choix.
Ekvivalentna doza
Pojednostavljeni izraz za ekvivalentnu dozu
Danas je izraz za ekvivalentnu dozu pojednostavljen:
El Muerto, Choix
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 70 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 513 m.
Ekvivalentna doza
Pojednostavljeni izraz za ekvivalentnu dozu
Težinski faktor (ponekad se naziva i faktor kvalitete) se određuje ovisno o vrsti radioaktivnog zračenja i energetskom području zračenja:
gdje je:
Villa las Rosas, Las Margaritas
Villa las Rosas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Las Margaritas.
Glikoholinska kiselina
Glikoholinska kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 26 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 465,623 Da.
Villa las Rosas, Las Margaritas
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 183 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1169 m.
Ekvivalentna doza
Jednodnevne ekvivalentne doze
Simptomi ekvivalentnih doza primljenih u jednom danu:
Jednosatna ekvivalentna doza
Primjeri ekvivalentnih doza primljenih u jednom satu:
Godišnja ekvivalentna doza
Primjeri ekvivalentnih doza primljenih u jednoj godini:
Ningaloo obala
Ningaloo obala (engleski: Ningaloo Coast) je svjetska baština u Indijskom oceanu, u australskoj pokrajini Gascoyne (Zapadna Australija), oko 1600 km sjeverno od Pertha. U njenih 604,500 hektara zaštićenog područja nalazi se više rezervata prirode i drugih zaštićenih područja (njih 21) od kojih je najznamenitiji Ningaloo koraljni greben koji je dug 260 km, a kako se pruža uz samu morsku obalu (na oko 0,5–1 km) predstavlja najdulji koraljni greben takve vrste na svijetu. Greben je poznat po velikoj sezonskoj koncentraciji kitopsina koje se tu hrane, ali i ostalim morskim životinjama kao što su 500 vrsta riba, 300 vrsta koralja, 600 vrsta mekušaca i brojnih drugih morskih beskralježnjaka.
God. 1987. Ningaloo obala je proglašena Pomorskim parkom, a 2011. godine upisana je na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Australiji i Oceaniji kao dom mnogih morskih životinja kao što su kitopsine i morske kornjače poput Glavate želve.
Kopneni dio zaštićenog područja čini raskošan sustav krša, podzemnih špilja, vodenih potoka i prirodnih cjevovoda. U njima obitava veliki broj rijetkih vrsta, što svjedoči o važnosti njegove pomorske i kopnene bioraznolikosti.
U zaštićenom području od 705,015 hektara nalazi se više zaštićenih područja:
Bucuru, Cugir
Bucuru je naselje u Rumuniji u okrugu Alba u opštini Cugir.
Pavlice
Pavlice mogu biti:
Bucuru, Cugir
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 141 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 826 m.
Potrero Blanco, Atotonilco de Tula
Potrero Blanco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Atotonilco de Tula.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2145 m.
Panice Sottana, Cuneo
Panice Sottana je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Petrovačko polje
Petrovačko polje se nalazi u sjeverozapadnoj Bosni. Najveće naselje u polju je Bosanski Petrovac po kome je polje i dobilo ime. Smješteno je između rijeke Une na zapadu, Sane na istoku i rijeke Unca na jugu. Sa jugozapada i juga granicu polja čini planina Osječenica, na jugoistočnoj strani je Klekovača, a sa istoka Srnetica i Bravsko polje. Sa sjeverne i sjeverozapadne strane granica polja određena je planinom Grmeč, a sa zapadne strane planinom Lupina. Pravac polja je dinarski, sjeverozapad-jugoistok, kao i planinskih vijenaca koji ga okružuju. Petrovačko polje se sastoji od desetak manje-više izdvojenih polja (polje uz Drinić i Bukovaču, Vedro polje, Petrovačko polje u užem smislu te riječi, Medeno polje, Kamenito polje, Suvajsko polje, Bjelajsko polje, Trnjaci, Rudno polje, Ogumača i Krnjeuško polje), ali u osnovi sva ta polja predstavljaju jedinstvenu morfološku cjelinu - Petrovačko polje. Površina mu je 202,64km², a nadmorska visina ravni polja kreće se od 520 do 730 m. Okvir polja predstavljaju uzvišenja preko 1500 m. nadmorske visine.
Geološka građa
Geološka građa Petrovačkog polja predstavljena je stijenama mezozojske starosti. To su pretežno karbonatske stijene (krečnjaci i dolomiti).
Prvobitni reljef u predjelu Petrovačkog polja stvoren je tektonskim pokretima. Tim procesima stvorene su osnovne konture reljefa, kako Grmeča, Osječenice i Klekovače, tako i samog polja. Geološki dokazi postoje o postojanju neogenog jezera u predjelu Petrovačkog polja. Jezero je imalo zalivski karakter i imalo je vezu sa mnogo većim jezerom na bihaćkom području. Povlačenjem jezera ostalo je korito petrovačke prarijeke čiji ostaci se i danas vide kod Revenika. To je period erozije i formiranja današnjeg reljefa.
Istovremeno se stvaraju površinski i podzemni kraški oblici. Od površinskih to su škrape i vrtače, kojih ima toliko na pojedinim dijelovima da se mogu nazvati "boginjavim kršom". Podzemni kraški reljef je zastupljen jamama (istraženo sedamnaest), i pećinama (istraženo šest).
Hidrologija
Petrovačko polje je siromašno vodom. Nema ni jednog vodotoka koji bi se mogao nazvati rijekom. Veći vodotok predstavlja Japaga, čije se vode gube u ponorskoj zoni Medenog polja i javljaju se u slivu Unca. Još se javljaju Suvaja, Vođenica i Bjelajski potok. Vode jugoistočnog dijela polja (Drinić, Bukovača) se javljaju u slivu Sane, dok se vode sjeverozapadnog dijela gube u ponorskoj zoni Risovca i javljaju u slivu Une kod Bosanske Krupe. Do ovakvih saznanja se došlo metodom bojenja voda.
Nedostatak vode je toliki da je za potrebe Bosanskog Petrovca morao biti izgrađen vodovod od Sanice, sa druge strane Grmeča.
Arroyo Arenal, Guachochi
Arroyo Arenal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guachochi.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2326 m.
Višegodišnja biljka
right|thumb|225px|Drvo [[Jabuka|jabuke]] Višegodišnja biljka je biljka koja živi duže od dvije godine. Koristi se kako bi se razlikovala od jednogodišnje biljke, ili one koje nemaju drveni rast kako bi se razlikovale od drveća i grmlja, koje su isto višegodišnje biljke.
Empolitana II, Roma
Empolitana II je naselje u Italiji u provinciji Roma, u regiji Lazio.
Gökçe Bahadır
Gökçe Bahadır  (Gokće Bahadr) (Istanbul, 9. studenog 1981.) je turska glumica.
Životopis
Ima diplomu s 'Akademije Radija i Televizije' u Istanbulu. U svojoj karijeri ova lijepa glumica je imala mnogobrojne uloge u serijama, a okušala se i kao voditeljica. Poznata je po ulozi Leyla Tekin u turskoj televizijskoj seriji Kad lišće pada.
Privatni život
Udala se je za glumca Alija Sunala 2011. godine, a rastali su se 2012. godine.
Empolitana II, Roma
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 403 m.
Maserno, Modena
Maserno je naselje u Italiji u provinciji Modena, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 125 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 772 m.
Višegodišnja biljka
Višegodišnje biljke rastu i/ili cvijetaju u proljeće i ljeto, umiru na jesen i zimu, te se ponovno vrate i ožive idućeg proljeća. Pojedina drveća znaju doseći iznimnu starost: bristleconski bor Metuzalem je primjerice star 4.838 godina, a kalifornijski golemi mamutovac Predsjednik 3.200 godina.
El Calvario, Cuyoaco
El Calvario je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Cuyoaco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 276 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2462 m.
Petculești, Grădinari
Petculești je naselje u Rumuniji u okrugu Olt u opštini Grădinari.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 988 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 149 m.
Baltička željeznica
Baltička željeznica (ruski: Балтийская железная дорога, estonski: Balti raudtee) je ime za željezničku prugu dugu 402 km koja je povezala Sankt Peterburg sa Tallinnom i lukom Paldiski, i istoimeno Akcionarsko društvo koje je egzistiralo od 1870. do 1907.
Karakteristike
Baltička željeznica ispočetka je bila privatna, a nakon tog vlasništvo Ruskog Carstva. Nakon 1907. je zajedno sa Željeznicom Sankt Peterburg-Varšava, postala je dio Sjeverozapadne željeznice.
Koncesiju za željezničku prugu "od Baltičke luke (Paldiski) preko Revela (Tallinn, Vesenberga (Rakvere) i Narve do jedne od točaka pruge Sankt Peterburg-Varšava ili Sankt Peterburg-Oranienbaum, ne dužu od 377 versta (1 verst=1.0668 km" odobrio je ruski car Aleksandar II u augustu 1868. delegaciji Estonske gubernije koju je vodio baron Alexander Palen.
Srećko Albini
Srećko Albini (rođen: Felix Albini) (Županja, 10. 12. 1869 - Zagreb, 18. 4. 1933), znameniti austro-ugarski i jugoslavenski kompozitor i dirigent.
Baltička željeznica
Karakteristike
Baltička željeznička pruga polazila je od stanice Tosno u Sankt Peterburgu na pruzi Nikolajevskaja (Sankt Peterburg-Moskva) do Baltičke luke (Paldiski) u Finskom zaljevu, a puštena je u promet u oktobru 1870.
Car je u februaru 1872. odobrio novi statut Društva, jer je steklo pruge koje je kupila od kompanije Petergrofske željeznice: Peterburg - Peterhof - Oranienbaum i Ligovo - Krasnoe Selo.
Srećko Albini
Biografija
Srećko Albini je rođen u Županji 10. 12. 1869 godine u židovskoj obitelji. Gimnaziju i trgovačku školu polazio je u Grazu i Beču. Za boravka u Beču, od 1902 do 1909, posvetio se skladateljskom radu. Karijeru je započeo kao dirigent Gradskoga kazališta u Grazu. Bio je direktor zagrebačke "Opere", te je pod njegovim vodstvom uz angažman novih snaga bio proširen repertoar. Bio je vrstan je organizator, te su se u njegovo vrijeme izvodili niz novih naslova klasičnoga repertoara i nova djela hrvatskih autora. U zagrebačkoj Operi djelovao je kao dirigent od 1895 do 1902, te direktor od 1909 do 1919 godine. Utemeljio je "Autoru centralu" koja je zastupala domaće i inozemne skladatelje te neke dramske pisce. Kao skladatelj najviše je bio poznat po operetama s kojima je nastavio Zajčevu tradiciju. Skladao je u duhu bečke klasične operete i francuskih glazbenih vodvilja, a u neka djela je unio i elemente nacionalne glazbe Hrvatske, posebno slavonske motive u opereti Barun Trenk. U Zagrebu je vodio autorskopravno zastupništvo, ravnao simfonijskim koncertima, aktivno sudjelovao u radu "Matice hrvatskih kazališnih dobrovoljaca" kao predsjednik od 1926, te je bio i jedan od osnivača "Društva prijatelja kazališta".
Baltička željeznica
Karakteristike
Aleksandar II je u decembru 1874. odobrio dodatne članke u povelji Društva, jer se obavezala izgraditi novu dionicu pruge od Tape do Dorpata (Tartua). Promet na toj dionici dužine 105 versta (160 km), otvoren je u decembru 1876.
Baltička željeznica je otkupljena od Akcionarskog društva u aprilu 1893.
Od maja 1893. Baltička željeznica je administrativno ujedinjena sa Željeznicom Pskov-Riga, nakon tog se zvala Baltička i Pskov-Riška željeznica.
Pavlica
Pavlica se može odnositi na:
Noria de Catalán, San Diego de la Unión
Noria de Catalán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini San Diego de la Unión.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 200 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2007 m.
François-Alphonse Forel
François-Alphonse Forel (rođen 02.02.1841, umro 07.08.1912) bio je švajcarski naučnik koji se bavio proučavanjem jezera i može se smatrati utemeljiteljem limnologije kao naučne discipline. Rođen je u Morgesu na Ženevskom jezeru.
Otkrio je fenomen gustoće struje u jezerima i objasnio seiše, tj. ritmičke oscilacije u zatvorenim vodama.
U saradnji s Wilhelm Uleom razvio je Forel-Uleovu skalu, koja se koristi za procenu boje vode. Delujući na sasvim drugačijem polju, u saradnji s italijanskim seizomologom Micheleom Stefanom de Rossijem razvio je Rossi-Forelovu skalu za opisivanje intenziteta zemljotresa.
Institute F.-A. Forel na Univerzitetu u Ženevi nazvan je po Forelu. Po njemu je nazvan i Foreltinden, planina u Spitsbergenu, Svalbard.
Juliju Edlis
Juliju Edlis (3. jul 1929 - 30. novembar 2009) bio je ruski i sovjetski književnik i filmski scenarist, rodom iz današnje Moldavije.
El Espinal, Carrillo Puerto
El Espinal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Carrillo Puerto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 53 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 153 m.
Kalist I Carigradski
Kalist I Carigradski (?—1363) je bio carigradski patrijarh u priodima od 1350. do 1354. i od 1355. do 1363. Poštovan je u Pravoslavnoj crkvi kao svetitelj i bogoslov.
U mladosti je živeo na Svetoj gori u skitu Magulu kod manastira Filotej pod duhovnim vođstvom Svetog Grigorija Sinajskog. Tu je, kasnije, sagradio obitelj Svetog Mamanta. Kao jeromonah živeo je u manastiru Iviron.
Za patrijarha carigradskog izabran je 1350. godine po želji i cara Jovana Kantakuzina. Posle četiri godine udaljio se sa patrijarškog prestola ponovo u Svetu goru.
Nil Carigradski
Nil Carigradski ili Nil Kerameus (Νείλος Κεραμεύς? - 1. februar 1388) bio je carigradski patrijarh koji je stolovao od 1379. do smrti.
Sonogoris, Choix
Sonogoris je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Choix.
Kalist I Carigradski
Umro je se 1363. godine i to u Serezu, na putu ka carici srpskoj Jeleni Dušanovoj, tada već monahinji Jelisaveti, da izmiri Srbe sa Carigradom i da zatraži pomoć za zaštitu od Turaka Osmanlija.
Sonogoris, Choix
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 68 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 813 m.
Kalist I Carigradski
Autor je brojnih bogoslovskih dela: Žitije svetog Grigorija Sinaita i Svetog Teodosija Trnovskog, pouke monasima i mnogobrojne besede.
Camellino, Crotone
Camellino je naselje u Italiji u provinciji Crotone, u regiji Kalabrija.
Nil Carigradski
Na mjesto patrijarha je postavljen nakon građanskog rata u kome je bizantski car Jovan V Paleolog svrgnuo svog pobunjenog sina Andronika IV, a nakon toga i patrijarha Makarija. Nil se opisivao kao izuzetno učen čovjek, ali i oštar protivnik katoličanstva te zagovornik ideja Grigorija Palame. Godine 1382. je priznao caru Jovanu V pravo da donosi odluke u crkvenim pitanjima.
Camellino, Crotone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 430 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 582 m.
Kalist I Carigradski
Sveti patrijarh Kalist je aktivno učestvovao u podršci Svetom Grigoriju Palami i predsedavao na saboru u Carigradu 1351. godine koji je potvrdio njegovo učenje o božanskoj svetlosti i izdao „Saborski Tomos“ o tome.
Стануловиће
Демографија
У насељу Стануловиће живи 52 пунолетна становника, а просечна старост становништва износи 59,4 година (56,3 код мушкараца и 62,9 код жена). У насељу има 23 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 2,39.
Ово насеље је у потпуности насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Kalist I Carigradski
Pravoslavna crkva proslavlja patrijarha Kalista 20. juna po julijanskom kalendaru.
Bells, Tennessee
Bels je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.437, što je 266 (12,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Sievert
mini|desno|250px|Znak za opasnost od radioaktivnosti
Sievert (skraćeno Sv) je SI izvedena mjerna jedinica kojima se izražava ekvivalentna doza ionizirajućeg zračenja. Naziv nosi po švedskom fizičaru i liječniku Rolfu Sievertu, koji je poznat po svojim radovima na mjerenju doziranja radijacije zajedno sa svojim istraživanjem o biološkim efektima radioaktivnosti i zaštitu od zračenja.
Ekvivalentna doza za tkivo se računa tako da se apsorbirana doza množi sa faktorom Q, koji ovisi od vrste radijacije, i sa drugim faktorom N, koji ovisi od svih ostalih bitnih faktora.
Doze ionizirajućeg zračenja
Doze ionizirajućeg zračenja označavaju količinu predane energije ionizirajućeg zračenja određenoj masi tvari. Naime, ionizirajuća zraka prolazeći kroz tvar se sudara s atomima i predaje im svoju energiju, što za posljedicu ima ionizaciju atoma, odnosno molekula.
Apsorbirana doza
Apsorbirana doza (skraćeno doza; D) je količina energije ionizirajućeg zračenja koju apsorbira tvar na koju zračenje djeluje. Apsorbirana doza se označava u Gy (grej; Gy = J/kg). Jedan grej (Gy) predstavlja 1 J (džul) energije koju je ionizirajuće zračenje predalo 1 kilogramu (kg) tvari. Učinci ovise ponajviše o apsorbiranoj energiji i osobinama tvari koja je energiju apsorbirala. Radi poznavanja historije i proučavanja historijskih knjiga valja navesti da je prije uvođenja SI jedinica, jedinica za apsorbiranu dozu bila rad (engl. Radiation Absorbed Dose'). Pri tome 1 Gy = 100 rad. Dakle rad je 100 puta manja jedinica od Gy. Apsorbirana doza se može mjeriti na više načina, no u praksi se ne mjeri, nego se podatak o apsorbiranoj dozi dobiva poznavanjem ili određivanjem ekspozicije.
Ekspozicija
Ekspozicija je zbroj električnih naboja svih iona istog naboja stvorenih u jedinici mase tvari pri prolasku rendgenskih ili gama zraka. Kratica za ekspoziciju je X, a jedinica za ekspoziciju je C/kg (kulon po kilogramu). C/kg je ona količina rendgenskih ili gama zračenja koja će u kg tvari (zraku) stvoriti ione ukupnog naboja od 1 kulon. Jedinica ekspozicije izvan SI sustava je rendgen (R); 1C/kg = 3867 R.
El Chorizo, La Yesca
El Chorizo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini La Yesca.
Sievert
Ekspozicija
Brzina ekspozije je ekspozicija po jedinici vremena i izražava se kao (C/kg)/s = C/(kgs).
El Chorizo, La Yesca
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1116 m.
Sievert
Ekvivalentna doza ili dozni ekvivalent
Kako apsorbirana doza, u različitim uvjetima, ne izražava dovoljno precizno težinu štetnih učinaka zračenja na organizam, uveden je pojam ekvivalentne doze (ekvivalentan - jednakomjeran, istog značaja). Ekvivalentna doza ili dozni ekvivalent (H, eng. RBE – Relative Biological Effectiveness) je jednaka umnošku apsorbirane doze (D), faktora kvaliteta (Q), i proizvoda ostalih čimbenika (N). Jedinica za ekvivalentnu dozu je Sv (sievert, Sv = J/kg).
Dakle:
gdje je: H - ekvivalentna doza ili dozni ekvivalent u Sv (sievert; Sv = J/kg), D - apsorbirana doza Gy (grej; Gy = J/kg), Q - faktor kvalitete je faktor kojim trebamo pomnožiti apsorbiranu dozu (D) kako bi saznali kolika je šteta nanesena ozračenim jedinkama bilo kojom vrstom ionizirajućeg zračenja. Q ovisi o linearnom prijenosu energije (LPE) pojedinih vrsta zraka, N - proizvod svih ostalih modifikacijskih čimbenika, za sada se uzima N = 1.
Historije radi, potrebno je spomenuti staru jedinicu za dozni ekvivalent. To je bio rem (engl. Rentgen Equivalent for Men). 1Sv = 100 rem ili rem je sto puta manja jedinica od Sv.
Okvirno, male doze zračenja su do 0,2 Gy gama zračenja. Kada se radi o učincima malih doza ionizacijskog zračenja, nije dovoljno poznavati samo D, nego treba znati o kojoj vrsti ionizacijskog zračenja se radi. Naime, učinci neće biti isti ukoliko je D ista, a različito je ionizacijsko zračenje, jer je različit linearni prijenos energije, pa je različit Q.
Faktor kvalitete Q
Ako neka čestica preda 3,5 MeV pri 1 mikrometar prijeđenog puta, onda će njen faktor kvaliteta biti 1. Ukoliko više energije predaje Q će biti veći i obrnuto.
Efektivni faktor kvalitete (G) za pojedine vrste zračenje iznosi: Ako smo u prvi organizam unijeli radionuklid, gama-čestice doze 1 Gy, a u drugi organizam unijeli radionuklid alfa-čestice iste doze (1 Gy) učinci će biti veći (oko 10 puta!) kod životinje koja je apsorbirala 1 Gy alfa-čestice.
Efektivna ekvivalentna doza
Efektivna ekvivalentna doza – EED (H = Σ Wt Ht) se odnosi za pojedina tkiva. Ht je srednja ekvivalentna doza u tkivu t. Svatko tkivo ima svoju ekvivalentnu dozu. Wt je težinski faktor, odnosno faktor rizika za tkivo t. Wt predstavlja udio štetnosti stohastičkih učinaka koja se razvija u tkivu t, a u odnosu na cijeli organizam.
Zračenje uz odmah vidljive učinke izaziva i kasne učinke koji se mogu iskazati i više godina nakon prestanka zračenja. To su stohastički učinci (eng. stochastic – koji se ne može predvidjeti) - kasne promjene nastale kao posljedica zračenja; karcinomi, leukemija, genetske promjene. Pri tome se ne radi o velikim dozama zračenja koje mogu izazvati vidljiva oštećenja, već o malim dozama.
Rojeachi, Bocoyna
Rojeachi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Bocoyna.
Sievert
Efektivna ekvivalentna doza
Kada je ozračeno cijelo tijelo onda je rizik (štetnost) od stohastičkih učinaka 1 (100%). Faktor rizika – težinski faktor za pojedine dijelove tijela (ICRP 1977.):
Rojeachi, Bocoyna
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2515 m.