cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ciceron
Retorski spisi
Prošla su po Ciceronovu shvaćanju vremena, kada se dobrim govornikom smatrao onaj, koji je od prirode bio govornički obdaren i koji je uz pomoć samo toga prirođenoga dara, ako je proučio stvar, o kojoj će govoriti (rem tene, verba sequentur), mogao izreći savršen govor. Zahtjevima, koje je Ciceron postavio na savršenoga govornika, ni najnovija nauka o govorništvu nema dodati gotovo ništa.
Filozofski spisi
Dugo su se Rimljani opirali prodiranju helenizma, koji su smatrali neprijateljem svoje narodne osebujnosti. Ali je kulturno jača Grčka tu morala pobijediti. Tako praktični Rimljanin, manje sklon spekulativnom umovanju, postepeno ipak prima grčke filozofe i upućuje se u grčke mudroslovne sustave. U Ciceronovo doba nema obrazovana Rimljanina, koji ne bi znao i grčki i koji ne bi i na izvoru, u samoj Grčkoj, upoznao grčki život.
Uza sve to, na području filozofije, bilo je do Cicerona učinjeno malo. Ciceron odlučuje popuniti tu prazninu; pritom stvara i latinsku filozofsku prozu. Taj njegov posao pada uglavnom u doba Cezarove diktature: njegov naime spis De legibus u 3 knj., pisan 55., više je političko nego filozofsko djelo. De finibus bonorum et malorum u 5 knj. najznatniji je Ciceronov spis, napisan 45., a posvećen Marku Brutu. U njem se raspravlja o najvećem dobru i zlu u obliku Aristotelova razgovora. Važnost mu je više u poređenju različitih sustava nego u logičkom izvođenju ćudorednih načela iz tih mudroslovnih sustava.
Poznatiji je, makar manje vrijednosti, spis Tusculanae disputationes (45.), u 5 knj., od kojih se u svakoj raspravlja po jedna tema ćudorednoga sadržaja. Spisu, posvećenom također Marku Brutu, ime je po jednom od više Ciceronovih imanja, Tuskulanu, a po tom spisu i Janko Jurković naziva svoje humorističko djelce Tuskulanijadama. Ciceronovu sinu Marku, koji je tada (44.) bio na naukama u Ateni, upravljen je spis De officiis u 3 knj., a radi o dužnostima. Budući da sve ljudske dužnosti izviru ili iz onoga, što je korisno (utile), ili iz onoga, što je ćudoredno dobro (honestum), raspravlja se o različnim odnosima između korisnoga i dobroga i o dužnostima, koje izviru iz toga.
U lijepo pisanu djelcu, upravljenu na prijatelja Atika, Cato maior de senectute (44.), raspravlja se o četiri prigovora starosti: da sprečava čovjeka u radu, da oslabljuje tijelo, da lišava strasti i da je blizu smrti. Vanjski je oblik dijalog.
Ularci
Ularci su naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Ularci su u sastavu opštine Češinovo-Obleševo.
Ciceron
Filozofski spisi
Ovomu je djelu jednaka gradnjom i zanimljivošću rasprava posvećena Atiku, "0 prijateljstvu", Laelius de amicitia (44.). Raspravlja se: što je prijateljstvo, što mu je izvor, zašto se sklapa, tko može biti komu prijatelj. Pisano je s takvom moći neposrednoga djelovanja na čitatelja, kojoj se nije moguće oteti: prijateljstvo je sklad svega, što je Božje i ljudsko, a prožeto ljubavlju i dobrom voljom; sunce bi s neba skinuo, tko bi učinio, da ga ne bude među ljudima; ono može postojati samo medu dobrima; osniva se na kreposti, a nipošto ne može imati izvor u koristoljublju, zato prijatelj ne će od prijatelja tražiti nikada ništa zlo.
Ularci
Prirodni uslovi
Ularci su smešteni u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kočana, naselje je udaljeno 15 kilometara jugozapadno.
Naselje Ularci se nalazi u istorijskoj oblasti Kočansko polje. Područje severno od naselja je dolinsko i uz reku Bregalnicu, pa je dobro obrađeno. Južno od sela nalazi se ušće Zletovske reke u Bregalnicu. Nadmorska visina naselja je približno 300 metara.
Ciceron
Filozofski spisi
Druga su Ciceronova filozofska djela: Paradoxa Stoicorum, De natura deorum (3 knjige), De divinatione (2 knj.), De fato, a neka poznajemo samo po imenu ili po odlomcima (npr. Hortensius, 45., koji nazivaju "krunom Ciceronovih dijaloga" i koji je djelovao na sv. Augustina tako, da je iza čitanja toga dijaloga u njegovu životu nastao potpun duševni preokret).
Ularci
Prirodni uslovi
Mesna klima je umereno kontinentalna.
Stanovništvo
Ularci su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 366 stanovnika.
Ciceron
Filozofski spisi
Ciceron nije izgradio svojega sustava. On, željan općega znanja, vidi, da znanja nema bez poznavanja filozofije, pa iz te težnje marljivo čita različite (eklektik) filozofske knjige, napose iz područja etike (npr. Panetija), i ono, što pročita, hoće da preda drugima, a to čini u savršeno dotjeranom latinskom jeziku. Kod toga je on posla u Rimljana, može se reći, prvi. On sam kaže: "Filozofija je spavala sve do ovoga doba i nije imala nijedne viđenije osobe u rimskoj književnosti" (Tusc. disp. I, 2, 5). U tom je važnost njegovih filozofskih djela, a ne u zalaženju u dubljine filozofskih pitanja.
Ularci
Stanovništvo
Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).
Ciceron
Ciceronova pisma
Pod Ciceronovim imenom sačuvala su se 864 pisma, što ih je pisao rođacima, prijateljima i znancima. Od toga su 774 Ciceronova, a 90 njih potječe od različitih osoba, koje su pisale Ciceronu. Računa se da je to tek polovica od svih pisama koja je napisao. Po pismima uz druge vijesti moguće nam je upoznati Ciceronov i javni i privatni život tako, kako nijednoga čovjeka staroga vijeka. Jednako tako moguće je po njima upoznati se s tadašnjim načinom života uopće i s djelovanjem najistaknutijih osoba toga najzanimljivijega razdoblja u rimskoj povijesti.
Ularci
Stanovništvo
Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Ciceron
Ciceronova pisma
Iz pisama Ciceronovih, napose iz onih, koji su pisani Atiku, dobiva se o posljednjim godinama rimske republike tako jasna slika, kao ni o jednom razdoblju povijesti staroga vijeka. U njima se naime priopćivane činjenice iznose s punom otvorenošću i pouzdanjem, kako je to moguće samo među najiskrenijim prijateljima, koji jedan pred drugim ne moraju ništa prikrivati. Ako u ljudi i nema apsolutne objektivnosti, zanimljivo je upoznati i subjektivno njihovo prosuđivanje događaja, pogotovu onda, kad su i sami osobe, koje stvaraju povijest svojega vremena.
U drugim pismima ima više ili manje namještenosti i prilagođivanja adresatima, prema tome, u kakvim je Ciceron odnosima s njima. Ali ipak iz njih govori nešto, što je neposredno blizu samim događajima, nešto, što se gleda drugim očima nego iza desetak, dvadesetak, sto ili više godina. Ipak nije uzalud rekao Ciceronov suvremenik Kornelije Nepot, da bi jedva još što bilo, što bi čitatelj Ciceronovih pisama poželio znati iz suvisle povijesti onih vremena.
S jednakom otvorenošću i iskrenošću iznose se i privatne prilike i neprilike, pa i slabosti, te su baš Ciceronova pisma doprinela tome da je o Ciceronu izrečeno tako mnogo nepovoljnih sudova i da mu se oduzima u povijesti onaj položaj, koji zaslužuje po svome djelovanju (Drumann, Mommsen). C. nije pomišljao na to, da će mu pisma biti kada objelodanjivana, zato u njima iznosi i sebe i druge onako, kako doista u času njihova pisanja nešto osjeća ili misli bilo o sebi, bilo o drugim ljudima, bilo o doživljajima i prilikama. Time se oni bitno razlikuju od Plinijevih pisama, kod kojih je Plinije, jer su unaprijed bili određeni za objelodanjivanje, već kod pisanja imao pred očima ne samo adresate, na koje su upravljeni, nego i široko općinstvo. Oni su zbog toga književno dotjeraniji nego Ciceronovi, ah im je mnogo manja vrijednost kao povijesnim izvorima.
Ostali Ciceronovi spisi
Ciceron je već u mladenačko doba kušao graditi stihove, ali se od toga, osim nekih naslova, nije sačuvalo ništa. Bio je vrlo ponosan i time, što je kao konzul (63.) ugušio Katilininu urotu, pa je sam spjevao pjesmu u 3 knj. o svome konzulatu, De consulatu meo, kad to nije htio Arhija. Pjesma je dala povoda Ciceronovim protivnicima, da ga radi toga napadaju i da mu se rugaju. Sudeći po sačuvanim većim odlomcima i mi možemo žaliti Cicerona, što se je dao na taj posao.
Nisu nam se sačuvali ni neki njegovi spisi s područja povijesti, od kojih su neki bili pisani grčkim jezikom, kao ni s područja zemljopisa. Po vijestima, koje su o njima došle do nas, ne trebamo ni za njima mnogo žaliti, što se nisu sačuvali.
Značajke
Rijetko su o kojem čovjeku, koji se istakao javnim djelovanjem, izrečena tako oprečna mišljenja kao o Ciceronu. Već za njegova života jedni mu odobravaju, a drugi ga napadaju: nitko spram njega ne ostaje ravnodušan. I u novije su doba u prvom redu W. Drumann i Th. Mommsen oni, koji ga osuđuju.
Uz odlične sposobnosti i duha i srca odlikuje se Ciceron za ono vrijeme moralnom čistoćom, umjerenošću oez pohlepe, savjesnošću u vršenju dužnosti; vjeran je, ako i ne nježan muž, brižan otac, iskren prijatelj, dobar brat i blag gospodar (Tiron). Tim se lijepim značajkama donekle umanjuje neugodna činjenica, da je bio vrlo častohlepan, hvalisav, u odlučnim časovima neodlučan, a u nesreći malodušan.
Neumoran je u proširivanju svoga znanja. "Varon (najučeniji Rimljanin Ciceronova vremena) je čitao više, ali je Ciceron čitao bolje. Bio je najobrazovaniji duh Rima", veli, možda najbolji poznavalac Cicerona, L. Laurand. Ciceron je bio receptivan duh, koji je mnogo primao, nije bio stvaralac, koji bi načinio velika i izvrsna djela. Tako se može razumjeti njegovo često neodlučno držanje u javnom životu. Vođenje državnih posala nadilazi njegove sile, ali mu nitko ne može poreći domoljublja. U njega je volja najboljega građanina (voluntas optimi civis, Kvintilijan 12, 1, 6), čovjek je, koji ljubi domovinu (Plutarh, Cic. 49, 5), a od domovine nikomu ne smije biti ništa slađe (nec locus tibi ullus dulcior esse debet patria), veli sam (Ad fam. 4, 9, 3).
Nijedna ličnost rimske književnosti nema tolikih zasluga za širenje helenske kulture i civilizacije po onom dijelu goleme rimske države, na kojem se govorilo i čitalo latinski, koliko Ciceron. Pa ako se ima pred očima i to, da ta helenska, gotovo samonikla kultura, izuzevši neznatne pobude od Hetita i Feničana, preko kultura nilskog i mezopotamijskog nizozemlja, iza svoga proširenja preko rimskog imperija, postaje po kršćanstvu od helensko-rimske europska, a iza otkrića na početku novoga vijeka i svjetska, postaje C. u našim očima jedna od najistaknutijih ličnosti cijeloga svijeta za širenje te kulture.
La Era, Tlaquiltenango
La Era je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Tlaquiltenango.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 405 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 847 m.
Oreadero, San Miguel de Allende
Oreadero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini San Miguel de Allende.
Lucchetta, Cosenza
Lucchetta je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 210 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 261 m.
Balaives-et-Butz
Balev e Bic je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanja-Ardeni, u departmanu Ardeni koja pripada prefekturi Šarlvil Mezjer.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 209 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 18 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,05 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 210 metara.
Wil Wheaton
Vil Viton (29. jul 1972) je američki glumac, bloger i scenarista poznat po ulogama Veslija Krašera u seriji Zvezdane staze: Sledeća generacija, Gordija Lašansa u drami Ostani uz mene, Džoija Trota u filmu Olovni vojnici, a takođe glumi fikcionalizovanu verziju sebe u nekoliko epizoda sitkoma Štreberi.
Universidad Nacional Mayor de San Marcos
Universidad Nacional Mayor de San Marcos je javni univerzitet u Limi u Peruu. Osnovan je 1551. godine.
Gloria Escondida, Técpan de Galeana
Gloria Escondida je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Técpan de Galeana.
Costa di Iatica, Reggio Emilia
Costa di Iatica je naselje u Italiji u provinciji Reggio Emilia, u regiji Emilia-Romagna.
Cezijum karbonat
Cezijum karbonat je organsko jedinjenje, koje sadrži 1 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 325,820 Da.
Costa di Iatica, Reggio Emilia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 524 m.
Gloria Escondida, Técpan de Galeana
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 540 m.
Camerata Cornello, Bergamo
Camerata Cornello je naselje u Italiji u provinciji Бергамо, u regiji Ломбардија.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 626 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 497 m.
Vrhnika pri Ložu
Vrhnika pri Ložu je naselje u slovenskoj Općini Loškoj dolini. Vrhnika pri Ložu se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 149 stanovnika.
Fornacelle, Prato
Fornacelle je naselje u Italiji u provinciji Prato, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 17278 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 52 m.
Nieby
Nibi je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 134 opštinska središta okruga Šlezvig-Flensburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 232 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1059147.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Šlezvig-Flensburg Nibi se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Šlezvig-Flensburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 9 metara. Površina opštine iznosi 8,1 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 232 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 29 stanovnika/km².
Opština San Pedro Tapanatepec, Oaxaca
San Pedro Tapanatepec je opština u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 2725 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 25 m.
San José Regla, Huasca de Ocampo
San José Regla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Huasca de Ocampo.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2126 m.
Santo Tomás Ocotepec, Santo Tomás Ocotepec
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 213 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2155 m.
Gifflenga, Biella
Gifflenga je naselje u Italiji u provinciji Biella, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 185 m.
Georgetown, Delaver
Georgetown je gradić u američkoj saveznoj državi Delaver. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 6.422 stanovnika.
Peter, Utah
Piter je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Juta.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 324, što je 94 (40,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Nienborstel
Ninborstel je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 165 opštinskih središta okruga Rendsburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 617 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1058113.
Murray, Utah
Mari je grad u američkoj saveznoj državi Juta.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 46.746, što je 12.722 (37,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Opština Leordina, Maramureș
Leordina je opština u Rumuniji u okrugu Maramureš.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 399 m.
Zasap
Zasap je naselje u Općini Brežice u istočnoj Sloveniji. Zasap se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Teto Gutiérrez, San Buenaventura
Teto Gutiérrez je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini San Buenaventura.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 491 m.
Las Águilas, Tepatlaxco
Las Águilas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tepatlaxco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 51 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1150 m.
Țibana, Țibana
Țibana je naselje u Rumuniji u okrugu Jaš u opštini Țibana.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 7098 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 162 m.
Дљин
Дљин је насеље у Србији у општини Лучани у Моравичком округу. Према попису из 2002. било је 1060 становника (према попису из 1991. било је 1161 становника).
Демографија
У насељу Дљин живи 878 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 43,3 година (42,9 код мушкараца и 43,7 код жена). У насељу има 321 домаћинство, а просечан број чланова по домаћинству је 3,30.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године).
Colexta, Acajete
Colexta je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Acajete.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2377 m.
Habarcq
Abark je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Sever-Pa d Kale, u departmanu Pa de Kale koja pripada prefekturi Aras.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 609 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 86 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,03 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 94 metara (maksimalnoj 136 m, a minimalnoj 77 m).
Turski Rudari
Turski Rudari su naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Turski Rudari su u sastavu opštine Probištip.
Prirodni uslovi
Turski Rudari su smešteni u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Probištipa, naselje je udaljeno 12 kilometara istočno.
Šehzade Cihangir
Princ Cihangir ili Šehzade Cihangir (Şehzade Cihangir; 1531 - 1553) je bio sin osmanskog sultana Sulejmana i sultanije Hurem.
Turski Rudari
Prirodni uslovi
Mesna klima je umereno kontinentalna.
Šehzade Cihangir
Bio je nepokretan,tako da nije mogao postati sultan. Najviše je voleo svoga polubrata Mustafu. Kada su Mustafu pogubili, Cihangir je od tuge nedugo posle toga umro.
Turski Rudari
Stanovništvo
Turski Rudari su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 185 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%). Do prve polivine 20. veka isključivo stanovništvo u naselju bili su Turci.
Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Lazarevići
Lazarevići su srpska vlastelinska i vladarska porodica iz 14. i 15. veka.
Istorijat dinastije
Rodonačelnik dinastije bio je Pribac Hrebeljanović logotet a potom peharnik na dvoru cara Dušana. Pribac je dobio kao vlastelin na upravljanje teritoriju sa gradovima Prilepac i Prizrenac. Njegov sin Lazar Hrebeljanović (1329—1389) počeo je takođe službu na dvoru kao stavioc. Tu je upoznao Milicu carevu rođaku, koja je takođe pripadala dinastiji Nemanjića (od Nemanjinog sina Vukana i unuka Dmitra) i sa njom se oženio 1353. godine.
Posle smrti cara Dušana za vreme vladavine cara Uroša jačaju oblasni gospodari, među kojima i knez Lazar. Lazareva teritorija je zauzimala veliki prostor sa prestonicom u gradu Kruševcu. Posle Uroševe smrti 1371. knez Lazar je postao najveći oblasni gospodar u Srbiji. Narod ga je smatrao carem iako formalno nije nosio tu titulu, time je uspostavljena dinastija Lazarevića koja se zbog porekla kneginje Milice smatra bočnom linijom dinastije Nemanjića.
mini|300p|levo|Moravska Srbija kneza Lazara Lazar i Milica imali su osmoro dece, tri sina: Dobrovoj (umro ubrzo po rođenju), Stefan i Vuk i pet kćerki: Jelena, Mara, Dragana, Teodora i Olivera. Mara je bila 1371. udata za Vuka Brankovića, Jelena za Đurđa II Balšića, Dragana za bugarskog cara Ivana Šišmana, Teodora (Jelena) za bana Nikolu II Gorjanskog, a najmlađa Olivera za turskog sultana Bajazita.
1389. u Boju na Kosovu ubijen je knez Lazar i njegova država potpada pod vazalno ropstvo Turcima. Državne poslove preuzima kneginja Milica do punoletstva starijeg sina Stefana.
Mlađi brat Vuk Lazarević pogubljen je 1410. od strane Turaka u dinastičkim borbama posle jedne bitke, nije imao potomaka.
Pošto ni despot Stefan nije imao potomaka za svog naslednika imenovao je sestrića Đurđa Brankovića. Tako je dinastiju Hrebeljanovića-Lazarevića na srpskoj političkoj sceni zamenila dinastija Brankovića.
Svetitelji i pesnici
Ova srpska dinastija imala je troje svetitelja:
Svako od njih imao je zadužbinu u kojoj je sahranjen. Zadužbina kneza Lazara je manastir Ravanica, kneginje Milice Ljubostinja, a despota Stefana Manasija. Kneginja Milica se zamonašila i dobila ime Evgenija, pred smrt primila je monaški čin velike shime i novo ime Efrosinija.
Kneginja Milica se bavila pisanjem poezije, sačuvana su njena književna dela. Osim nje poeziju su pisali i njen sin despot Stefan Lazarević kao i kćerka Jelena Balšić čija dela su takođe sačuvana.
Vladarski rodoslov:
Troholo
Troholo je naselje u Republici Makedoniji, u istočnom delu države. Troholo je u sastavu opštine Probištip.
Prirodni uslovi
Troholo je smešteno u istočnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Probištipa, naselje je udaljeno 15 kilometara južno.
Naselje Troholo se nalazi u istorijskoj oblasti Zletovo, na jugozapadnom obodu Zletovske kotline. Zapadno od naselja izdižu se prva brda planine Mangovice. Nadmorska visina naselja je približno 480 metara. Mesna klima je umereno kontinentalna.
Stanovništvo
Troholo je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 45 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).
Većinska veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Octavio Paz
Octavio Paz Lozano (31. 3. 1914. – 19. 4. 1998) bio je meksički pisac, pjesnik i diplomat. Najpoznatiji je po tome što je godine 1990. dobio Nobelovu nagradu za književnost.
Puncak Jaya
Puncak Jaya ili Carstenszova piramida kako je uglavnom nazivaju alpinisti, je najviši je vrh planine Jayawijaya ili Carstensz, s nadmorskom visinom 4.884 m. Jayawijaya se nalazi u zapadnom centralnom gorju indonezijske pokrajine Papue, zapadnog dijela ostrva Nove Gvineje. Drugi dio ostrva je samostalna država Nova Gvineja.
Octavio Paz
Delo
Oktavio Paz je izvršio sintezu drevne poezije istoka i zapada sa novim kulturnim tendencijama u svom delu „Oganj naš nasušni“ (1989).
Puncak Jaya
Sa 4.884 m Puncak Jaya najviši je vrh Indonezije. Ostali viši vrhovi jesu Istočni Carstensz (4.808 m), Sumantri (4.870 m) i Ngga Pulu (4.863 m). Također je i najviši ostrvski vrh na svijetu.
Octavio Paz
Delo
Bio je blizak pokretima marksizma, nadrealizma i egzistencijalizma. Pisao je o meksičkoj pesnikinji Huani de la Kruz, Klodu Leviju Štrausu i Marselu Dišanu.
Puncak Jaya
Historija
Područje oko vrha Puncak Jaya bilo je naseljeno još prije dolaska Evropljana na ovo područje. Nazvan je "Carstensz piramida" po holandskom istraživaču Janu Carstenszoonu koji je prvi put uočio ledenjake na vrhu planine 1623. godine.
Do snježnog polja Punčak Jaye stigao je holandski istraživač Hendrik Albert Lorentz 1909. godine sa šest pripadnika Dajak i Kenjah naroda regrutovanih iz Apo Kayana sa Bornea. Nacionalni park Lorentz, koji obuhvata područje Carstensza, osnovan je 1919. godine nakon izveštaja ove ekspedicije.
Kada je Indonezija 1963. preuzela kontrolu nad provincijom, vrh je preimenovan u Poentja Soekarno (pojednostavljeni indonezijski: Puncak Sukarno) ili vrh Sukarno, prema prvom predsjedniku Indonezije. Poslije je to promijenjeno u Puncak Jaya. Punčak znači vrh ili planina, a Jaya znači pobjeda, pobjedonosna ili slavna.
Meirchion Gul
Meirchion Gul (fl. kraj 5. vijeka?) je bio kralj britskog (post-rimskog) kraljevstva Rheged na današnjem sjeverozapadu Engleske. Poznat je prije svega iz srednjovjekovnih genealogija, te se o njemu ne zna ništa osim da je bio unuk polumitskog kralja Coela Hena, odnosno otac kralja Cynfarha Oera i princa Llywarcha Hena.
Rheged
Krajem 6. vijeka je Urien došao u sukob sa susjednim anglijskim kraljevstvom Bernicija te ga porazio i umalo uništio; međutim, i on i sin Owain su ubijeni od strane drugih britskih poglavica, što je dovelo do slabljenja moći Uriena. Oko 638. se regedska princeza Riemmelth udala za nortumbrijskog kralja Oswiua čime je, prema mišljenju dijela historičara, utrt put postepenom preuzimanju Rhegeda od strane Nortumbrije, dovršenog oko 730. U nekoliko kasnijih vijekova je britski karakter Rhegeda nestao, a stanovništvo počelo govoriti staroengleski; u 10. vijeku, nakon vikinških osvajanja Nortumbrije, Rheged je došao pod vlast britske Kraljevine Strathclyde, kasnije inkorporirane u Škotsku.
Robert de Sorbon
Robert de Sorbon (9. oktobar, 1201 selo Sorbon pored Rethela Francuska - 15. august, 1274., Pariz) bio je francuski katolički teolog, osobni ispovjednik francuskog kralja Louisa IX, - poznat po tome što je osnovao Collège de Sorbonne nukleus iz kog je izrasla Sorbonna.
Biografija
Robert je rođen u siromašnoj seljačkoj porodici, školovao se za redovnika u Reimsu i Parizu. Svojom pobožnošću i marljivošću skrenuo je pažnju grofa od Artoisa i kralja Louisa IX, pa je 1251. postavljen za kanonika - Cambraia. Njegov uticaj na kralja porastao je nakon 1258. kad je postavljen za pariškog kanonika i dvorskog kapelana.
Ubrzo je iz njega izrasla Sorbonna veliki evropski obrazovni evropski centar.
Sam Robert de Sorbon radio je kao kancelar univerziteta do 1258., do samog kraja svog života ostao je veliki zagovarnik demokratizacije visokog školstva i pisao brojne vjerske traktate i komentare.
Malala Yousafzai
Malala Jusufzai (pašt: ملاله یوسفزۍ, urdu: ل ملالہ یوسف زئی, Mingaora, 12. jul 1997.) je pakistanska učenica i aktivistkinja iz grada Mingaore koji se nalazi u provinciji Hajber-Pahtunva na severozapadu Pakistana. Poznata je kao borac za pravo na obrazovanje i prava žena, posebno u dolini Svat, gde su Talibani zabranili devojčicama da pohađaju školu. Tokom 2009, kada joj je bilo 11-12 godina, pisala je blog pod pseudonimom za Bi-Bi-Si. U tom blogu je opisivala svoj život pod talibanskom vlašću, njihovu borbu za prevlast nad dolinom Svat i iznosila je svoje stavove o obrazovanju za devojčice. Iste godine Njujork tajms je snimio dokumentarac o njoj. Svoju borbu je nastavila davanjem brojnih intervju za novine i televiziju. Već tada ju je Dezmond Tutu nominovao za Međunarodnu dečiju nagradu za mir koju je i dobila 2013.
Ovaj pokušaj atentata je pokrenuo podršku Malali Jusufzai širom sveta. Dojče vele je Malalu u januaru 2013. predstavio kao najpoznatiju tinejdžerku na svetu. Specijalni izaslanik Ujedinjenih nacija za globalno obrazovanje Gordon Braun je pokrenuo peticiju pod sloganom „Ja sam Malala“ sa ciljem da sva deca širom sveta do kraja 2015. budu u školama. Peticija je dovela do toga da je Pakistan ratifikovao prvu povelju o pravu na obrazovanje. Časopis Tajm je 29. aprila 2013. na svojoj naslovnoj strani objavio Malalinu fotografiju kao jedne od 100 najuticajnih osoba na svetu. U 2013. bila je nominovana za Nobelovu nagradu za mir. I pored toga što je bila među favoritima za dobijanje ovog priznanja, nagrada je dodeljena Organizaciji za zabranu hemijskog oružja. Tako je postala najmlađa osoba nominovana za ovu nagradu (16 godina) i prva devojčica koja je za nju ikada nominovana. U sedištu Ujedinjenih nacija je 12. jula 2013. održala govor o pravu na obrazovanje, a u septembru iste godine je svečano otvorila gradsku biblioteku u Birmingemu. Malala Jusufzai je dobitnica nagrade Suharov za 2013. Vlada Kanade joj je dodelila počasno državljanstvo zbog njene borbe za zaštitu ljudskih prava.
Lav Kamenjev
Lev Borisovič Kamenjev (, rođen kao Lev Borisovič Rozenfeljd; 18.7.1883. - 25.8.1936.) je bio ruski boljševički revolucionar i sovjetski političar, poznat kao prvi predsjednik Sovjetske Rusije, jedan od najmoćnijih političara u prvim godinama sovjetske države, ali i jedna od prvih istaknutih žrtava Velike čistke.
Göta älv
Göta älv čita se Geta Elv prevedeno sa švedskog: Rijeka Geta, je rijeka u Švedskoj duga oko 93 km.
Lav Kamenjev
Rođen je u porodici jevrejskog željezničkog radnika koji je, usprkos skromnog porijekla, zaradio dovoljno novaca da sinu osigura studij na Moskovskom univerzitetu. On je prekinut zbog njegovog hapšenja od strane carskih vlasti 1902. godine; godinu dana ranije se Kamenjev priključio RSDRP, te oženio Olgu Bronštajn, sestru Lava Trockog sa kojom će imati dva sina. U emigraciji je zajedno sa Zinovjevim postao bliski suradnik Lenjina. Početkom 1914. se vratio u Rusiju kako bi rukovodio boljševičkom frakcijom u Dumi, ali je nakon izbijanja Prvog svjetskog rata uhapšen i prognan u Sibir. Odatle je pušten nakon Februarske revolucije.
Göta älv
Ako se uračuna i rijeka Klarälven, koja je logički nastavak Göte, koja izvire u norveškim planinama tad je Göta najduža skandinavska rijeka koja ima čak 719 km.
Emma Roberts
Emma Rose Roberts (10. veljače 1991.), američka je glumica, pjevačica, tekstopisac i dizajnerica. Kćerka je glumca Erica Robertsa i nećakinja poznate glumice Julije Roberts.
Lav Kamenjev
Nakon što je 1. decembra 1934. ubijen popularni lenjingradski partijski vođa Sergej Kirov, Kamenjev je uhapšen i izbačen iz Partije. Sljedeće je godine na suđenju priznao "moralno suučesnistvo" u ubistvo, a na zatvorenom suđenju za tzv. Kremaljsku aferu bio osuđen na 10 godina zatvora. Tokom izdržavanja kazne je u ljeto 1936. godine doveden u Moskvu gdje mu se zajedno sa Zinovljevim sudilo u tzv. Prvom moskovskom procesu. Na njemu je bio optužen za zavjeru sa Trockim, tokom koje je trebao organizirati atentate protiv Staljina i drugih sovjetskih vođa. Kamenjev je priznao krivnju, navodno dijelom motiviran i time što mu je Staljin lično obećao milost. Usprkos toga je osuđen na smrt i pogubljen sljedeći dan. Njegov proces se smatra početkom Velike čistke u kojoj su stradali i njegove članovi njegove porodice - sinovi Jurij i Aleksandar su bili pogubljeni 1938. i 1939. godine, a supruga Olga (od koje se bio razveo krajem 1920-ih) nešto kasnije, u tzv. Medvjedjevskom pokolju za vrijeme Drugog svjetskog rata 1941. godine. Njegova druga supruga Tatjana Gljebova, sa kojom se bio oženio 1928. godine je umrla u logorima; preživio je jedino njihov sin Vladimir Gljebov (1929 - 1994), koji će poslije postati profesor historije na Novosibirskom univerzitetu.
Göta älv
Geografske karakteristike
Göta izvire iz Jezero Vänern, na njegovom jugozapadu kod vodopada - Trollhättanse i grada Trollhättana. Od tamo teče u pravcu jugozapada, do svog ušća u do tjesnaca Kattegat u Sjevernom moru.
Izgradnjom Kanala Göta rijeka je regulirana za plovidbu, a kod vodopada Trollhättan, na mjestu gdje izvire iz jezera napravljena ustava da se premosti visinska razlika. Tako da danas njome čitavom njenom dužinom mogu ploviti i oceanski brodovi i to impresivnih dimenzija dužine 88 a široki do 13.20 m, dubine gaza do 5.40 m, visine do 27 m.
Göta ima sliva velik oko 50,229 km². U njenom gornjem podignuto je nekoliko hidroelektrana.
Emma Roberts
Glumačka karijera
Kao vrlo mala Emma Roberts provodila je mnogo vremena na filmskim setovima, na kojima je glavna zvijezda bila njezina teta, nezaboravna Zgodna žena Julia Roberts. Stoga i ne čudi što su sva ta iskustva probudila u njoj želju da prati oca i tetu u filmskoj industriji. Unatoč tome što je Kelly Cunningham, Emmina majka, željela da njezina djevojčica ima normalno, obično djetinjstvo, devetogodišnja Emma pojavila se u filmu "Blow" (Bijeli prah) i tako počela svoju karijeru. U spomenutom filmu utjelovila je Kristinu Jung, kćerku dilera droge Georgea (Johnny Depp). Budući da je film bio zabranjen za maloljetnike, majka nije dopuštala Emmi da pogleda svoj prvi filmski uradak sve dok ne napuni osamnaest godina. Unatoč tome, redatelj filma za Emmu je uradio poseban snimak, na koji je uvrstio samo scene u kojima se ona pojavljuje. Pravu svjetsku slavu, međutim, Emma Roberts okusila je kao trinaestogodišnjakinja, i to onda kad je dobila ulogu Addie u teen-seriji Unfabulous. TV serija premijerno je prikazana u rujnu 2004., a uskoro je postala i jedna od najgledanijih teen-serija programa Nickelodeon. Za nastup u toj TV-seriji zaradila je čak devet nominacija, i to na dodjelama nagrada "Teen Choice", "Young Artist" i "Kids Choice". Budući da njezin lik Addie Singer, baš kao što joj govori i prezime, u seriji Unfabulous pjeva i svira gitaru, producenti su se ubrzo dosjetili da bi Emma, po uzoru na Hilary Duff i Lindsay Lohan, s TV ekrana mogla zakoračiti i na glazbenu pozornicu. 2006. godine Emma se vratila velikom ekranu, kad se u TV filmu Aquamarine kao Claire pojavila zajedno sa Sarom Paxton (sirena Aquamarine) i pjevačicom JoJo (Hailey). Već u prvom tjednu ovaj film zauzeo je peto mjesto na box-officeu zaradivši čak osam milijuna dolara, a zahvaljujući tom filmskom projektu Emma je osvojila i nagradu "Young Artist" za najbolju glavnu ulogu. Godine 2008. dobila je ulogu Poppy Moore u teen-filmu "Wild Child" (Buntovnica iz internata), a 2009. je godine u kinima igrao i film "Hotel For Dogs" (Hotel za pse), u kojem je glumila zajedno s Jakeom T. Justinom. U međuvremenu je gostovala u zabavnoj emisiji "Punk'd" (Jesam te!) voditelja Ashtona Kutchera te u TV seriji Drake & Josh, posudila je glas liku Wilme u animiranom filmu The Flight Before Christmas, a snimila je i nešto manje uspješan film Nancy Drew“.
Glazbena karijera
Godine 2005. objavila je debi-album Unfabulous And More, a tijekom iste godine snimila je singl If I Had It My Way, koji se pojavio kao glazbena podloga u Disneyjevu filmu "Ice Princess", te Božićnu pjesmu Santa Claus Is Coming To Town. Za film "Aquamarine" snimila je singl Island in the Sun
FIFA Svjetsko prvenstvo 1938.
FIFA Svjetsko prvenstvo 1938 je bilo treće izdanje FIFA Svjetskog prvenstva, koje je od 4. do 19. lipnja 1938. godine održano u Francuskoj. Bio je to prvi put da se natjecanje odralo u Francuskoj, koja je domaćinstvo dobila ispred Argentine i Trećeg Reicha.
Pobjedom 4:2 nad Mađarskom, Italija je postala prva reprezentacija u povijesti prvenstva koja je obranila naslov te prva momčad koja je osvojila dva uzastopna naslova svjetskog prvaka. Treće mjesto osvojio je Brazil koji je porazio Švedsku.
Izbor domaćina
Francuska je domaćinstvo dobila na sastanku FIFA-e u Berlinu, 13. kolovoza 1936. godine. Francuska je već u prvom krugu dobila dovoljno glasova ispred Argentine i Trećeg Reicha tako da nije bilo potrebe za drugim krugom glasanja. Ova odluka izazvala je bijes u Južnoj Americi, čiji su savezi bili uvjereni kako će se domaćinstva rotirati između dva kontinenta, no, desilo se to da je turnir dva puta za redom održan u Europi. Ispostavilo se kako će ovo biti posljednje prvenstvo održano prije izbijanja Drugog svjetskog rata. Sljedeće je održano tek 1950. godine.
Kvalifikacije
Zbog bijesa izazvanog nakon izbora Francuske namjesto Argentine, Urugvaj i Argentina su odbili sudjelovati na natjecanju dok je Španjolska postala prva zemlja koja je bila prisiljena odustati zbog rata.
Ovo prvenstvo bilo je prvo na kojemu su domaćn (Francuska) i branitelj naslova (Italija) imali direktan plasman. Potonje pravilo omogućavalo je branitelju naslova direktan plasman sve do 2006. godine, kada ga je FIFA ukinula.
Od preostalih 14 mjesta, njih 11 pripalo je europskim momčadima, dva američkim i jedno Aziji. Posljedica toga bila je da su na prvenstvu sudjelovale samo tri ne-europske momčadi: Brazil, Kuba i Nizozemske Istočne Indije. Bilo je ovo prvenstvo na kojemu je sudjelovao najmanji broj momčadi izvan kontinenta koji je bio domaćin.
Austrija se kvalificirala na prvenstvo, no nakon kvalifikacija, Austrija je u sklopu Anschlussa pripojena Trećem Reichu. Austrija se ubrzo povukla s turnira, a neki austrijski igrači igrali su za njemačku ekipu (ali ne i Matthias Sindelar, koji je odbio igrati za ujedinjenu reprezentaciju). Latvija je bila drugoplasirana u kvalifikacijskoj grupi u kojoj je bila Austrija, no nije dobila pozivnicu za sudjelovanje na prvenstvu. Tako je došlo do toga da je mjesto koje je zauzimala Austrija ostalo upražnjeno, a Švedska, austrijski protivnik u prvom kolu, izborila je plasman u četvrtfinale bez borbe.
Poljska i Norveška su debitirale na ovom Svjetskom prvenstvu. Poljska i Nizozemska nakon ovog turnira nisu sudjelovale u završnici sve do 1974. godine, a Norveška se kasnije kvalificirala tek 1994. godine. Njemačka kao ujedinjena zemlja neće sudjelovati sve do 1994. godine.
Kvalificirane momčadi
Završnicu turnira izborilo je ukupno 16 reprezentacija, među kojima su domaćin i branitelj naslova imali direktan plasman. Konačan broj sudionika bio je 15 nakon odustajanja Austrije:
Format natjecanja
Prvenstvo 1938. zadržalo je isti sustav izbacivanja koji je primijenjivan na prvenstvu 1934. godine. Ukoliko u regularnih 90 minuta nije bilo pobjednika, momčadi su igrale produžetke u trajanju od 30 minuta. Ako ni nakon produžetaka nije bilo pobjednika, utakmica bi se ponavljala. Ovo je bilo posljednje prvenstvo na kojemu je korišten ovakav format.
Gradovi i stadioni
Za održavanje utakmica odabrano je jedanaest stadiona u deset gradova (dva stadiona u Parizu). Ipak, u konačnici je turnir održan na deset stadiona u devet gradova jer je jedina utakmica koja se trebala održati u Lyonu, ona između Švedske i Austrije, otkazana tako da je Lyon ostao bez domaćinstva.
Konačni poredak
Godine 1986., FIFA je objavila izvještaj u kojem je navela konačni plasman ekipa na svim prvenstvima do tada, a temeljem rezultat momčadi na pojedinom prvenstvu. Poredak za prvenstvo 1938. je sljedeći, s tim da u rezultate nisu ubrajane ponovljene utakmice kada su se one igrale:
Kontaktne leće
Kontaktne leće obično služe korektivnoj svrsi kao i uobičajene naočale, ali neke su lagane i na prvi pogled nevidljive - mnoge komercionalne leće su blijedo plave boje sto ih čini vidljivijima kad se urone u tekućine za čišćenje i pohranu. Neke kozmetičke leće su namjerno obojene da bi izmijenile boju oka.
Ustanovljeno je da 125 milijuna ljudi diljem svijeta koristi leće (2%), uključujući 28 do 38 milijuna u SAD-u i 13 milijuna u Japanu. Vrste leća koje se propisuju se dosta razlikuju među državama, primjerice tvrdih leća je propisano vise od 20% u Japanu, Nizozemskoj i Njemačkoj no manje od 5% u Skandinaviji.
Ljudi se odlučuju na nošenje kontaktnih leća zbog mnogo razloga, često zbog njihovih karakteristika poput naizgledne nevidljivosti te praktičnosti. Uspoređujući ih sa naočalama, kontaktnim lećama manje smetaju vremenske nepogode, ne zamagljuju se te osiguravaju veće vidno polje. Pogodnije su za sportske aktivnosti. No, neka oftalmološka stanja poput keratokonusa i anizokorije ne mogu biti ispravljene lećama.
Povijest
thumb|Adolf Fick je 1887. po prvi put uspješno koristio kontaktne leće, načinjene od puhanog stakla Adolf Fick je 1887. bio prvi koji je uspješno postavio kontaktne leće, koje su bile načinjene od smeđeg stakla.
Leonardo da Vinci je često hvaljen za radove o općim principima kontaktnih leća u svom radu iz 1508. Codex of the eye, Manual D, gdje je opisivao metodu direktne promjene moći rožnice stavljajući oko u zdjelu vode. No Leonardo ipak nije preporučio svoju ideju za ispravljanje vida - više se zanimao za mehanizam akomodacije oka.
René Descartes je postavio svoju ideju 1636., koristeći staklenu cijev punu tekućine koju je postavio u direktni kontakt sa rožnicom. Drugi kraj je bio sastavljen od čistog stakla, oblikovan da popravi vid, no ideja je bila nepraktična i neuporabljiva, jer treptanje nije bilo moguće.
Izvodeći eksperimente u vezi mehanizma akomodacije, znanstvenik Thomas Young je 1801. godine konstruirao čašicu za oko punu tekućine, kao preteču modernih kontaktnih leća. Na bazi te očne čašice, Young je postavio mali mikroskop. No, Youngov izum, kao ni Leonardov, nije bio sastavljen da popravi pogreške u refrakciji oka.
John Herschel je u svojim bilješkama Enciklopedije Metropolitane iz 1845., je predložio dvije ideje za korekciju vida: sferična kapsula stakla punjena životinjskom hladetinom, te model rožnice koji se može postaviti na neku vrstu transparentnog medija. Iako Herschel nikad nije testirao svoje ideje, one su kasnije bile unaprijeđene od strane nekoliko neovisnih izumitelja kao sto su Mađar Dallos (1929.), koji je usavršio metodu pravljenja kalupa sa živog oka. To je omogućilo izradu leća koje su po prvi put pristajale obliku pravog oka.
Godine 1887. njemački puhač stakla, F.E. Muller proizveo je prvo podnošljivo pokrivalo za oko kroz koje se moglo vidjeti. Iduće godine, njemački fiziolog Adolf Eugen Fick je konstruirao i postavio prve uspješne kontaktne lece. Dok je radio u Zürichu, opisao je afokalne kontaktne ljuskice za bjeloočnicu, kojima je mjesto bilo na manje osjetljivom obruču tkiva oko rožnice, i ispitivao je njihovo postavljanje, najprije na zečevima, pa na sebi, te potom na maloj grupi dobrovoljaca. Te su leće bile izrađene od teškog smeđeg stakla i bile su promjera 18-21mm. Prazan prostor između rožnice i stakla Fick je ispunio sa otopinom dekstroze. Publicirao je svoj rad, ''Contactbrille", u časopisu Archiv für Augenheilkunde u ožujku 1888.
Fickove leće su bile velike, nespretne, i mogle su biti nošene samo nekoliko sati. August Müller u Kielu, u Njemačkoj, je ispravio svoju vlastitu kratkovidnost sa pogodnijom kontaktnom lećom od smeđeg stakla iz svoje vlastite izrade 1888. godine.
Također u 1887, Louis J. Girard je izumio sličnu formu bjeloočničnih kontaktnih leca, koje su nastale iz puhanoga stakla, i ostale su jedina forma kontaktnih leća sve do 1930-tih kada je bio izumljen polimetil-metakrilat (PMMA ili Perspex/Plexiglas), omogućujući razvitak plastičnih kontaktnih leća po prvi put. 1936, optometričar William Feinbloom je predstavio plastično-staklene, lakše i pogodnije leće.
1949 su razvijene prve rožnične leće. Bile su mnogo manje od prethodnih bjeloočničnih leća, i bile su postavljene samo na rožnici za razliku od bjeloočničnih koje su zauzimale cijelu vidljivu površinu oka, i mogle su biti nošene do 16 sati dnevno. PMMA rožnične leće su postale prve leće sa masivnim odazivom 1960-tih.
Jedna važna mana PMMA leća je da zrak ne može proći kroz leću i ne dolazi do spojnice i rožnice, što može uzrokovati određen broj kliničkih problema. Pri kraju 1970-ih, te tijekom 1980-tih i 1990-tih, određen broj ipak tvrdih materijala koje propuštaju kisik je bio razvijen kako bi se prevladao problem. Zajedno se ovi polimeri nazivaju RGP materijalima ili lećama, po engl. "rigid gas permeable". Iako svi navedeni tipovi leća – bjeloočnični, PMMA i RGP, se mogu kolektivno nazivati teškim, ili tvrdim lećama, termin teške se danas koristi za originalne PMMA leće koje se još uvijek ponekad koriste i nose, dok se naziv tvrde može koristiti za bilo koji navedeni tip leća. Teške (PMMA) leće su zapravo podvrsta tvrdih leća. Ponekad naziv gas permeable (one koje propuštaju kisik), se koristi za RGP leće, ali to moze biti zavaravajuće, jer meke leće također propuštaju kisik omogućavajući mu da dođe do površine oka.
Važan preokret u mekim lećama su napravili češki kemičari Otto Wichterle i Drahoslav Lim koji us publicirali djelo hidrofilni gel za biološku uoptrebu u časopisu Priroda 1959. To je vodilo do pojave prvih mekih leća u nekim zemljama u 1960-ima i do prvog odobrenja Soflens materijala od strane Američke udruge za hranu i administracije (FDA) 1971. Te su leće uskoro češće propisivane nego tvrde leće, uglavnom zbog veće udobnosti mekih leća, za usporedbu, tvrde leće zahtijevaju period adaptacije prije nego se postigne puna udobnost. Polimeri od kojih su izgrađene meke leće su se još poboljšali idućih 25 godina, posebice u povećanju intenziteta permeabilnosti kisika mijenjajući sastav polimera.
Godine 1999. se dogodio važan korak u razvoju leća - puštanje prvog silikonskog hidrogela na tržište. Ti novi materijali su utjelovili prednosti silikona, koji ima veliku permeabilnost za kisik, sa udobnošću i kliničkim performansom konvencionalnog hidrogela koji se upotrebljavao zadnjih 30 godina.
thumb|Kontaktne leće, osim onih kozmetičkih, sasvim su nevidljive kad se stave na oko
Vrste kontaktnih leća
Kontaktne leće mogu se podijeliti na više načina.
Korektivne kontaktne leće
Korektivne kontaktne leće su leće konstruirane u svrhu korekcije vida. Kod mnogih ljudi naime postoji nepodudarnost između refrakterne sposobnosti oka i duljine oka, što dovodi do refrakterne greške. Leća neutralizira takvu nepodudarnost te ostvaruje točan fokus svijetla na retinu. Stanja koja su riješiva uporabom kontaktnih leća su miopija (kratkovidnost), hipermetropija(dalekovidnost), astigmatizam i prezbiopija. Korisnici leća ih obično moraju odstraniti iz oka noću ili svakih nekoliko dana, ovisno o vrsti same leće. U posljednje vrijeme raste interes za ortokeratologiju, korekciju miopije noćnim izravnavanjem rožnice (kornea), omogućavajući tako normalan vid bez uporabe korektivnih sredstava danju. Za one koji pate od bolesti deficijencija boje, razvijena je crveno obojana “X- Chrom” kontaktna leća. Iako ovaj tip leće ne može u potpunost vratiti vid za boje, ipak pomaže u određenom broju slučajeva.[19][20] ChromaGen leće koje su se pokazale vrlo dobrim u korekciji vida za boje, istodobno su uzrokovale lošiji vid noću, što se također treba uzeti u obzir.[21] Kasnija istraživanja koja su se bavila ovim lećama, obuhvaćala su radove sa disleksičarima, i to po principu randomiziranih, dvostruko slijepih testova, prikazivajući pritom značajna poboljšanja u čitanju u odnosu na korištenje placeba ili čitanja bez pomagala. Uspjeh je potvrđen izdavanjem FDA odobrenja u SAD- u.
Kozmetičke kontaktne leće
Dizajnirane su za promjenu izgleda oka. Ovakve leće također mogu popraviti vid, no takva korekcija je ograničena zbog samog dizajna istih.U SAD- ovakve leće često nazivaju dekorativnim lećama.[24][25][26][27] Filmske kontaktne leće su tip leća koje se primarno koriste u zabavnoj industriji za promjenu izgleda oka, bilo su smislu estetike,bilo u horor filmovima gdje se postiže efekt demonskog, zamagljenog, beživotnog.[28] Moguća je i zloupotreba kod korištenja nekih droga, kako bi se postigao “normalan” izgled oka( bez promjene u zjenicama). Skleralne leće pokrivaju “bijeli” dio oka, te se također koriste u svrhe filma. Nedostatak im je da se teško stavljaju, skidaju, te se ne smiju nositi duže od tri sata jer mogu imati negativnu reperkusiju na vid.[30] Slične leće posjeduju više medicinska svojstva. Naprimjer neke od njih mogu povećati šarenicu (iris) ili prekriti defekte, aniridiju (nedostatak šarenice) ili diskoriju (oštećenje šarenice). Iako su mnogi brandovi leća blago obojani radi lakšeg korištenja, leće korištene za promjenu boja oka su vrlo malo u uporabi;čine samo 3% zastupljenosti prodaje u 2004. godini [31]
Terapeutske kontaktne leće
Meke leće se često koriste u liječenju ne-refraktornih poremećaja oka. Zavojna kontaktna leća štiti bolesnu ili oštečenu rožnicu (korneu) od neprestanog podražaja od strane vjeđe, dopuštajući tako oporavak rožnice.[32] Bolesti u kojima se koriste ovakve leće su:bulozna keratopatija, suhoča očiju, kornealni ulkusi i erozije, keratitisi, kornealni edem, descementokele, kornealne ektazije, Moorenov ulkus, predna kornealna distrofija, neurotrofični keratokonjuktivitis.[33] Također postoje kontaktne leće koje služe za otpuštanje lijekova u oko.[34]