cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Les Vampires
Epizoda 6 - "Hipnotičke oči"
Prošlo je petnaest dana od velike pljačke u aveniji Maillot. Moréno nastavlja tragati za Vampirima te u novinama pročita kako su ubili notara u Fontainebleauu. S obzirom da posjeduje pogled sa hipnotičkim očima, preuzima nadzor nad svojom novom sobaricom Laurom i čini je svojom robinjom. U međuvremenu Philipe i Mazamette u kinu vide fimski žurnal sa svijestima o ubistvu i među ličnostima na kameri prepoznaju Irmu Vep i Velikog vampira. Dok biciklima idu u Fontainebleau na putu sreću američkog turista po imenu Horatio Werner, kako odlazi u obližnju šumu, te ga počinju pratiti. On stavlja kutiju ispod jednog kamena, a poslije Philippe i Mazamette pronalaze. Veliki vampir, koji se pod pseudonimom grof Kerlor i Irmom (prerušenom u njenog sina vikonta Guya) odsjeda u Hotelu kraljevskog lova, u novinama pročita kako je američki milioner George Baldwin (Émile Keppens), opljačkan za 200.000 $. Tkogod uhvati odgovornog kriminalca Raphaela Nortona, koji je pobjegao u Evropu zajedno sa glumicom Ethel Florid, moći će zadržati ostatak plijena. "Kerlor" primjećuje kako su gospodin i gospođa Werner, koji također odsjedaju u hotelu, uznemireni ovom viješću i zaključuje da je Werner u stvari Raphael Norton. Philipe i Mazamette odlaze u hotel i otkrivaju da su tamo smješteni Vampiri. U drugom hotelu otvaraju kutiju i pronalaze ukradeni Baldwinov novac. Prerušeni Moréno također dolazi u Kraljevski lov. Dok Veliki vampir zabavlja goste i osoblje pričom, Irma provaljuje u Wernerovu sobu i pronalazi kartu koja pokazuje na plijen u šumi. Prilikom odlaska je hvata i kloroformom onesvješćuje Moréno, koji potom uzme kartu. Dok njegova banda odvodi Irmu, on preoblači hipnotiziranu sobaricu Lauru u Irmu i naređuje joj da Vampirima da kartu. Kada jedna od članica Vampira (Miss Édith) prati kartu da uzela blago, Morénova banda je hvata u zasjedi, ali potom otkriva da je Philipe već uzeo novac. Moreno traži od Velikog vampira da plati otkupninu za Irmu Vep. Rano ujutro policija dolazi u hotel i otkriva da je Werner zaparvo Norton, te Philipe i Mazamette osvajaju novčanu nagradu. Moréno se zaljubljuje u Irmu i odlučuje da je ne vrati Velikom vampiru. Umjesto toga je hipnotizira i tjera da napiše priznanje svog učešća u ubistvima notara u Fontainbleauu, Metadiera, balerine Marfe Koutiloff i dr. Noxa. Veliki vampir dolazi sresti Moréna, ali Moréno putem hipnoze nagna Irmu da ga ubije. Epizoda završava kada bogati Mazamette novinarima govori "iako se porok rijetko kažnjava, vrlina se uvijek nagrađuje."
Epizoda 7 - "Satanas"
thumb|thumbtime=4|Épisode 7 : Satanas (1916) thumb|right|Irma Vep i Juan-José Moréno kabareu "Vesela koliba" u epizodi "Satanas".
Tajanstveni čovjek (Louis Leubas) dolazi u Morénovu kuću i pokazuje kako zna da se leš Velikog vampira nalazi u kovčegu. Moréno ga se pokušava riješiti, ali ga paralizira iglica u čovjekovoj rukavici. Čovjek za sebe tvrdi da je Satanas, pravi Veliki vampir, a da je njegov ubijeni prethodnik bio tek jedan od potčinjenih. U kabareu zvanom "Vesela kliba", Moréno i Irma dobijaju cedulju od Satanasa sa porukom da će u dva sata vidjeti dokaz njegove moći. U dva sata ispaljuje hitac iz topa na "Veselu kolibu", uništivši njen najveći dio. U međuvremenu Philipe odluči posjeti Mazamettea, ali je on vani "u potrazi za djevojkama." On se krije prije nego što se Mazamette vrati pijan kući sa dvije djevojke i prijateljem, koje kasnije ljut revolverom otjera. Sljedećeg jutra Irma iMoréno odlaze Satanasu kako bi mu se predali, a Satanas im nudi priliku da rade za njega, obavijestivši ih da je američki milioner George Baldwin odsjeo u hotelu Park. Satanas traži Baldwinov potpis. Jedna od Morénovih pomagačica, Lily Flower (Suzanne Delvé), odlazi u hotel Park prerušena u novinarku ženskog časopisa i na prevaru od Baldwina dobije potpis na praznom listu papira. Nedugo potom ulazi Irma i nagna Baldwina da snimi svoj glas s riječima "Parižanke su najljepše žene koje sam ikada vidio". Lily dovodi Baldwinov popis Morénu koji ga koristi za platni nalog od 100.000 $ za Lily Flower. Morénova banda hvata telefonisticu u Baldwinovom hotelu; Irma uz pomoć krivotvorene poruke preuzima njeno mjesto. Kada bankovni službenik zove Baldwina da bi potvrdio veliku isplatu atraktivnoj Parižanki, Irma preuzima poziv i pušta gramofonsku snimku Baldwinovog glasa, te je službenik uvjeren. Kada Lily Flower dođe preuzeti novac, istovremeno dođe Mazamette i prepozna je kao jednu od svojih prijateljica iz "Vesele kolibe". Potom je prati i vidi kako daje novac čovjeku u taksiju za koga se ispostavi da je Moréno. On daje novac Satanasu, ali ga Satanas vrati kao nagradu. Philipe i Mazamette zarobe Lily Flower i natjeraju je da pozove Moréna kući; kada on i Irma dođu, hvata ih policija.
Epizoda 8 - "Gospodar gromova"
thumb|thumbtime=4|left|Épisode 8 : Le Maître de la foudre (1916) thumb|left|Oscar-Cloud Mazamette ([[Marcel Lévesque) odjeven kao staretinar u epizodi "Gospodar gromova".]]
Irma je osuđena na doživotni zatvor i poslana u zatvor sv. Lazara. Tamo dolazi nalog za njen premještaj u kažnjeničku koloniju u Alžiru. Na dan odlaska, Irma doznaje kako je Moréno pogobljena. Satanas prati Irminu rutu te odsjedne u primorskom hotelu prerušen u svećenika. U luci dolazi pružiti duhovnu utjehu kažnjenicama te koristi priliku da Irmi dostavi tajnu poruku o tome da će "brod eksplodirati" i uputstva za bijeg. Satanas nakon toga svojim topom uništava brod. U međuvremenu Philipe, koristeći podatke iz crvene knjižice, zaključuje da je granata koja je uništila "Veselu kolibu" ispaljena sa Montmartrea. Mazamette odlazi tamo u istragu, pozvavši sa sobom sina Eustachea Mazamettea (René Poyen), koji je poslan kući iz internata zbog lošeg ponašanja. Tamo vide kako neki ljudi unose kutije u kuću i primjećuju da kutija sa šeširima sadrži granatu. Kasnije Satanas, nakon što je čuo da u eksploziji broda nema peživjelih, dolazi do Philipea kako bi osvetio Irminu smrt. Satanas paralizira Phillipea s otrovnom iglom u svojoj rukavici, te ostavlja tempiranu bombu sakrivenu u šeširu kako bi ga likvidirao. Mazamette dolazi i baca šešir kroz prozor u posljednjem trenutku. U Satanasanovoj kući Eustache služi kao demonstracija kako bi omogućio ocu da uđe sakriven u kutiju, ali Satanas to vidi preko špijunke. Satanas zaprijeti Eustacheu koji na njega puca iz pištolja, pto dovede policiju koja ga hapsi. Nakon svega se vidi da je Mazametteu slomljen nos od sinovog metka. U međuvremenu se ispostavi da je Irma preživjela eksplozija te putuje natrag u Pariz krijući se ispod vlaka. Izdajući se za "žrtvu jedne od vječnih ljubavnih priča koje voli narodna mašta", uspije dobiti pomoć od željezničkog osoblja i policije. Dolazi natrag u “Mjaukajuću mačku” gdje njen nastup izaziva oduševljenje Vampira. Nakon što je čuo za hapšenje Satanasa, jedan od Vampira po imenu Venomous (Frederik Moris) se proglašava novim šefom. U skladu sa Satanasovim naređenjima, šefu šalju u zatvor kovertu sa otrovanom ceduljom, omogućivši mu da izvrši samoubistvo.
Epizoda 9 - "Trovač"
thumb|thumbtime=4|Épisode 9 : L'Homme des poisons (1916) thumb|right|Irma Vep čeka na spašavanje u epizodi "Trovač".
Irma sada vjerno služi Venomousa, kome je životna misija uklanjanje Philipea i Mazamettea. On doznaje kako se Philipe zaručio za Jane Bremontier (Louise Lagrange) te sljedeći dan Irma i Lily Flower iznajme stan iznad Philippeovog. Irmina sobarica, koja je također Vampir, doznaje da će hranu na proslavi Philipeinih i Janeih zaruka donijeti znamenit restoran Béchamel. Venomous otkazuje narudžbu kako bi na dan proslave tamo poslao Vampire. Janeina majka (Jeanne Marie-Laurent) daje domarima jednu od boca šampanjca koga su donijeli Vampiri kao poklon; jedan od njih, po imenu Leon Charlet, je otvori, popije i umre od otrova. Njegova supruga u posljednji trenutak upozorava uzvanike i tako ih spašpava od iste sudbine, a Vampiri iznenada bježe. Nekoliko dana kasnije Mazamette i Philipeova majka pokupe Jane i njenu majku kako bi ih odveli u sigurnu kuću kraj Fontainebleaua. Irma, koja je pokušala sabotirati automobil za bijeg sa kiselinom, je zamijećena od Mazamettea, ali ga uspije omamiti; on spava dok se Irma krije u prtljažniku. Mazamette je izbačen na ulici i uhapšen od policije koja ga smatra pijancem. Kada se probudi, pokušava upozoriti Philipea, ali je Irma uspjela izaći iz prtljažnika i pobjeći drugim automobilom. Irma izlazi iz automobila kraj hotela Pyramid i zove Venomousa u susret, na istom mjestu gdje je Philipe dogovorio susret sa Mazametteom. Philipe primjećuje Irmu u hotelu, zarobljava je i vezuje. Philipe i Mazamette ostavljaju Irmu u Mazametteom automobilu i pokušavaju iz zasjede uhvatiti Venomousa, ali ga Irma upozori zatrubivši iz automobila. Venomous spašava Irmu i odlazi u Mazametteovom automobilu, te ga Philipe i Mazamette pokušavaju uhvatiti u njegovom vlastitom. Venomous iskače iz automobila i potjera se nastavlja pješke, ali Venomous na kraju uspije pobjeći skočivši na krov vlaka. Mazamette je bijesan na policiju što mu nije dozvolila da pomogne Philipea, pa udara jednog od policajca i hapse ga; u policijskoj stanici Philipe i Mazamette ipak uspiju nagovoriti policajce da Mazametteu, kao slavnom fiantropu, oproste taj ispad. Ali Vampiri su i dalje na slobodi.
Epizoda 10 - "Užasno vjenčanje"
thumb|thumbtime=2|left|Épisode 10 : Les Noces sanglantes (1916)
Nekoliko mjeseci nakon zaruka su Philippe i Jane u braku, a novih vijesti o Vampirima nema. Augustine Charlet (Germaine Rouer), udovica otrovanog domara, je pozvana u dom Guérandovih gdje joj ponuđen posao sobarice, što ona prihvaća. Sljedeći dan joj Vampiri šalju pismo u kome nude usluge vidovnjakinje Madame d’Alba na adresi 13 Avenue Junot. Kada ona krene kod vidovnjakinje, prati je Mazamette, koji je prema njoj osjetio privlačnost. Madame d’Alba, koja je članica Vampira, hipnotizira Augustine i daje joj naređenje da u 2 sata otvori vrata Philipeove kuće i pusti Vampire. Mazamette je poslije hvata, ali obećava da neće reći Philipeu o incidentu. Mučen nesanicom, otkriva kako ona pušta Vampire koji je potom vežu i puštaju otrovni gas u spavaću sobu Guérandeovih. Mazamette na njih puca i tjera ih u bijeg, a Augustine objasni što je učinila. Dok odlaze na policiju, Venomous provaljuje kroz prozor spavaće sobe i, iako ga Jane pokuša ustrijeliti, uspije je zarobiti lasom. U zoru policija dolazi u Avenue Junot. Irma i Venomous bježe preko krova i uspiju zarobiti Augustine. Mazamette puca na automobil, izazvavši curenje ulja. Philipe prati trag do skrovišta Vampira gdje za noć pripremi klopku, iskoristivši to da banda slavi vjenčanje Irme i Venomousa. Policija usred proslave izvrši raciju. Dok se Irma krije, svi Vampiri su ili ubijeni ili pohvatani. Irma na kraju pokuša likvidirati zarobljenice, ali je Jane na kraju ubije skrivenim pištoljem. Pariz je sada konačno siguran od Vampira, a Mazamette predloži brak Augustine što ona prihvaća.
Produkcija
1910-ih je filmski serijal predstavljao jedan od najpopularnijih oblika filmske zabave, a posebnu popularnost su uživali serijali kriminalističkog žanra. Sam Feuillade je doživio ogroman uspjeh sa prethodnim serijalom Fantômas. Ipak, dio historičara vjeruje kako je glavni poticaj za snimanje nove serije došao nakon što je studio Gaumont doznao kako je suparnička kompanija Pathé otkupila pravo na prikazivanje američkog filmskog serijala The Exploits of Elaine, u Francuskoj poznatog kao Misterije New Yorka,. Prethodne godine je još jedan američki serijal, The Perils of Pauline također imao ogromnu gledanost nakon što se u francuskim kinima pojavio nakon Fantômasa.
Dio historičara pretpostavlja kako je Feuilladeu dio inspiracije za Vampire pronašao u stvarnom životu, odnosno u Bonnotovoj bandi, grupi anarhista koja je od 1911. do 1912. godine, koristeći automobile i suvremenu tehniku, izvela niz spektakularnih ubistava i pljački banaka u Parizu. Feuillade je sam napisao scenario, ali je to na samom početku učinio u najosnovnijoj formi, dozvolivši glumcima da improviziraju pojedine scene, odnosno nadopune njegove detalje. Kasnije epizode su, međutim, bilje temeljitije napisane. Feuillade se tokom stvaranja filma suočio s nizom ozbiljnih problema, od kojih je najveći bio prvi svjetski rat, odnosno činjenica da je veliki broj njegovih stalnih ili najvrijednijih suradnika bio mobliziran u vojsku, pa se morao zadovoljiti sa uglavnom novim i neiskusnim glumcima. Čak i tokom snimanja su neki od glumaca dobivali mobilizacijske pozive, pa je snimanje bilo izuzetno naporno i traumatično.
Feuillade u Les Vampires nije koristio posebne stilske inovacije; gotovo sve epizode se sastoje od dugih statičkih kadrova gdje bi tek u rijetkim slučajevima koristio krupni plan za isticanje pojedinog detalja važnog za radnju. U post-produkciji je crno-bijeli film "ručno" obojan u nastojanju da različita doba i scene dana dobiju različit ugođaj - dnevni interijeri su imali boju jantara; dnevni eksterijeri zelenu boju; noćne scene su obojane plavo a scene slabo osvjetljenih mjesta su dobile boju lavande.
Distribucija
Gaumont je pred premijeru prve epizode pokrenuo reklamnu kampanju tokom koje su u novembru 1915. ulice Pariza preplavljene plakatima sa tri maskirana lica i omčom te riječima "Qui? Quoi? Quand? Ou…?" ("Tko? Što? Kada? Gdje…?") Odgovor na ta pitanja je došao u obliku novinskih oglasa objavljenih u novinama sljedeći dan sa riječima:
U noćima bez mjesečine oni su kraljevi, tama je njihovo kraljevstvo. Noseći smrt i sijući užas, tamni Vampiri lete s velikim krilima od jelenje kože, spremni činiti ne samo zlo... nego još gore!
Les Vampires su se u kinima pojavili prvi put 30. novembra 1915. kada su istovremeno prikazane prve dvije. Poslije su se u redovnim razmacima pojavljivalo još osam epizoda, a posljednja je prikazana 30. juna 1916. Film je doživio veliki uspjeh, čemu je posebno doprinijela Musidora, koja se pojavila u trećoj epizodi. Usprkos rata, publika je pohrlila u kina, a Gaumont je lako porazio Pathéov konkurentski serijal Misterije New Yorka. Francuska policija je, međutim, osudila film zbog navodne glorifikacije kriminala a neke od epizoda su bile privremeno zabranjene, Zabrana je, međutim, skinuta nakon apela same Musidore, koja je prema nekim izvorima uspjela šarmirati šefa policije.
Uspjeh Les Vampires se pretočio i u druge medije. Glumačka ekipa je 1916. nastupila u propagandnom filmu Za djecu čiji je prihod od ulaznica trebao pomoći francuski ratni napor. Godine 1916. je izdavačka kuća Talladier objavila novelizaciju, odnosno serija romana temeljenih na radnji epizoda; autori teksta su bili Feuillade i George Meirs; sastojala se od sedam dijelova - četiri meko ukoričene knjige i 3 magazinska izdanja.
DVD-izdanja
Prvo DVD-izdanje je izašlo 16. maja 2000 u SAD sa muzikom koju je komponirao Robert Israel. To izdanje sadrži Za djecu kao i komediju Bout de Zan and the Shirker (gdje nastupa René Poyen), kao i esej "The Public Is My Master" čiji je autor Fabrice Zagury. Gaumont je 22. marta 2006. u Francuskoj izdao specijalno izdanje od 4 diska, uključujući dokumentarni film o Feuilladeu, reportažu o restauraciji filma i knjižicu od 32 strane. 14. augusta 2012. je kompanija Kino International izdala Blu-ray izdanje na dva diska, remasterirano sa verzije Cinémathèque Française od 35mm i muzikom koju izvodi Mont Alto Motion Picture Orchestra.
Kritike
thumb|right|300px|Musidora na promotivnoj fotografiji za Les Vampires, u svom poznatom kostimu.
Od strane suvremenika
Les Vampires su, kao i drugi Feuilladeovi kriminalistički serijali, općenito bili prezreni od tadašnje kritike. Recenzent za časopis Hebdo-Film je napisao: "To da čovjek s talentom, umjetnik i režiser najvećih filmova koje su donijeli uspjeh i slavu Gaumontu, ponovno počinje s ovim nezdravim žanrom [kriminalističkim filmom], zastarjelim i osuđenim od svih ljudi sa ukusom, za mene ostaje stvaran problem." Posebno su žestoke kritike bile iz strane krugova koje su nastojali mladu filmsku umjetnost uzvisiti među francuskim kulturnim establishmentom, ali i s argumentom kako je film "staromodan i neumjetnički", te da mu nedostaje umjetnički karakter Griffithovog Rađanja nacije, koje je u isto vrijeme imalo premijeru. Feuillade je, s druge strane, bio svjestan kako njegovi filmovi nisu privlačnim kritičarima te rekao "Film nije propovijed ni rasprava, pa čak ni rebus, nego sredstvo za zabavu očiju i duha." Film je, s druge strane, doživio pohvale iz dijela antiestablishmentskih i "underground" intelektualaca, pa su ga tako francuski pjesnici André Breton i Louis Aragon nazvali "stvarnošću našeg vijeka. Bez mode. Bez ukusa."
Od kasnijih kritičara
Godine 2002. je Les Vampires došao na 30. mjesto u prestižnoj kritičarskoj anketi časopisa Sight and Sound, kao i 78. mjesto u izboru 250 najboljih filmova 20. vijeka časopisa The Village Voice.
Nasljedstvo i reference u popularnoj kulturi
thumb|right|250px|Suvremeni grafit na vagonu gradske željeznice napravljen u počast Musidori.
Uspjeh Les Vampires je od Musidore učinio prvu francusku zvijezdu, odnosno ikonu francuske kinematografije, a što je ona iskoristila kako bi se od glume preorijentirala na režiju i pisanje scenarije. I njene kolege Édouard Mathé i Marcel Lévesque su zahvaljujući svojim nastupima uživali duge i uspješne karijere. Troje glavnih glumaca, ali i brojni drugi članovi glumačke postave, su surađivali sa Feuilladeom u njegovim kasnijim serijalima kao što su Judex, Tih Minh, Barrabas i Parisette.
Historičari filma su kasnije često navodili da je upravo Les Vampires ustanovio triler kao specifični filmski žanr, odnosno koristio tehnike koje će kasnije kopirati i usavršiti njegovi majstori kao Alfred Hitchcock i Fritz Lang. U slučaju Langa se to posebno odnosi na korištenje raznoraznih naprava i bombi, posebno u klasičnim filmovima Dr. Mabuse Kockar i Pauci. Također se navodi kako je poslužio kao inspiracija eksperimentalnim sineastima kao što su Luis Buñuel i režiseri francuskog Novog vala kao što su Alain Resnais i Georges Franju. Neki historičari su Les Vampires nazvali i prvim gangsterskim filmom.
Godine 1984. je američki dramatičar Charles Ludlam iskoristio Irmu Vep i Vampire kao protagoniste svoje drame The Mystery of Irma Vep, a koja je 2006. poslužila kao podloga za brazilski film Irma Vap - O retorno (posvećen postavljanju istoimene predstave). Mnogo neposredniji homage Irmi Vep je dao francuski sineast Olivier Assayas u filmu Irma Vep iz 1996. godine čija radnja prati pokušaje suvremenog sineasta da napravi remake u kome bi naslovnu ulogu tumačila hongkonška glumica Maggie Cheung.
Les Vampires su referencirani u francuskom filmu Céline et Julie vont en bateau iz 1974. gdje protagonisti koriste kostime iz filma, kao i u Tarantinovom filmu Inglorious Basterds iz 2009. gdje se na zidovima mogu vidjeti originalni posteri za film.
Južni Tang
Južni Tang (često navođena kao Nantang) (pinyin Nán Táng) bila je država u južnoj Kini, odnosno jedno od Deset kraljevstava koje je postojalo od 937. do 975. Sjedište joj je bio Nanjing u današnjoj provinciji Jiangsu, a teritorija obuhvaćala današnju provinciju Jiangxi te dijelove provincija Fujian, Jiangsu i Anhui.
Osnovao ju je Li Bian, usvojeni sin Xu Wena, premijera tadašnje južnokineske države Wu, koji je nakon očeve smrti svrgnuo tadašnjeg cara Yang Pua i sebe proglasio carem nove dinastije Qi, kojoj je 939. promijenio ime u Tang. Pod drugim vladarom Yuan Zongom, Južni Tang se značajno teritorijalno proširio, koristivši unutarnje sukobe među susjednim državama južne Kine. Godine 943. se od države Min otcijepila država Yin; poziv države Min za pomoć u borbi protiv separatista je država Južni Tang iskoristila kako bi jednostavno anektirala Yin, a potom i Min. Godine 951. je anektirala i državu Chu. Međutim, između 956. i 958. se našla pod pritiskom sjeverne kineske dinastije Sjeverni Zhou kojoj je bila prisiljena predati sve teritorije sjeverno od Yangtzea i priznati njihove vladare kao sizerene. Odbijanje posljednjeg vladara Li Houzhua da se formalno pokori sjevernoj dinastiji Song je, pak, 974. dovela do invazije i jednogodišnje opsade Nanjinga koja je završila predajom 975. i nestankom države Južni Tang.
Klasifikacija plemena američkih Indijanaca: Machacali-Salinan
Machacalian
Brazil. →phylum Ge-Pano-Carib, →Velika porodica Macro-Ge.
Mainan (Omurano)
Peru
Makú
Brazil, Venezuela. → Macro-Tucanoan.
Makuráp
Brazil. Makuráp
Manguean
Honduras; Nikaragva; Meksiko, Chiaps. →Velika porodica Oto-Manguean.
Mariposan (Yokuts)
SAD, California. →Velika porodica Penutian
Mascoian
Paragvaj. →Phylum Ge-Pano-Carib, →Velika porodica Macro-Panoan.
Mataco-Macan
Paragvaj; Argentina. →Phylum Ge-Pano-Carib, →Velika porodica Macro-Panoan, →porodica Mataco-Guaycuruan
Matanawí
Brazil. →Velika porodica Macro-Chibchan, porodica Muran
Mayan
Meksiko, Belize, Gvatemala, Honduras.
Misumalpan (Misuluan)
Honduras; Nikaragva. →Velika porodica Macro-Chibchan
Mixtecan
Meksiko. →Velika porodica Oto-Manguean.
Moquelumnan
SAD, California. →Velika porodica Penutian
Mosetenan
Bolivija. →Phylum Ge-Pano-Carib, →Velika porodica Macro-Panoan.
Munichean
Peru. → Macro-Tucanoan
Terratelle, Cosenza
Terratelle je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Klasifikacija plemena američkih Indijanaca: Machacali-Salinan
Muran
Brazil. →Velika porodica Macro-Chibchan
Terratelle, Cosenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 139 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 803 m.
Klasifikacija plemena američkih Indijanaca: Machacali-Salinan
Murato
Peru. →Velika porodica Andean ili Equatorial.
Muskhogean
SAD, Alabama, Georgia, Florida, Mississippi. →Velika porodica Macro-Algonquian
Nahuatlan
Meksiko; Gvatemala; Kostarika; Nikaragva, Salvador; Honduras; Panama. →Velika porodica Aztec-Tanoan, →porodica Juto-Asteci.
Natchesan
SAD, Mississippi. →Velika porodica Macro-Algonquian
Natú
Brazil
Nootkan
Kanada, British Columbia /otok Vancouver/; SAD, Washington. Pripadaju porodici Wakashan.
Ofayé
Brazil. →Phylum Ge-Pano-Carib, →Velika porodica Macro-Ge.
Olivean
Meksiko
Oti
Brazil. →Phylum Ge-Pano-Carib, →Velika porodica Macro-Ge.
Otomacan
Venezuela. → Equatorial.
Otomian (Oto-Pamean)
Meksiko. →Velika porodica Oto-Manguean.
Palaihnihan
SAD, California. →Velika porodica Hokan
Pankaruru
Brazil
Panoan
Brazil; Peru; Bolivija. →Phylum Ge-Pano-Carib, →Velika porodica Macro-Panoan, →porodica Pano-Tacanan
Pataxó
Brazil
Payan
Honduras. Izolirani ili →Velika porodica Macro-Chibchan (?)
Peban (Peba-Yaguan)
Peru. →phylum Ge-Pano-Carib, →Velika porodica Macro-Cariban.
Piman
SAD, Arizona; Meksiko. →Velika porodica Aztec-Tanoan, →porodica Juto-Asteci, ogranak Sonoran.
Popolocan
Meksiko. →Velika porodica Oto-Manguean.
Puelche
Argentina. →Velika porodica Andean
Puinavean
Kolumbija, Brazil. → Macro-Tucanoan.
Pujunan
SAD, California. →Velika porodica Penutian
Quechuan
Peru; Bolivija; Argentina; Kolumbija; Ekvador; Čile. → Andean, → Quechumaran.
Quoratean
SAD, California. →Velika porodica Hokan
Sabelan
Ekvador. → Phylum Andean-Equatorial, → Velika porodica Andean
Salinan
SAD, California. →Velika porodica Hokan
Klasifikacija plemena američkih Indijanaca: Salish-Zuñi
Vanjske poveznice
Luettelo Kanadan ja Yhdysvaltain alkuperäiskansoista ja -heimoista Lijst van Noord-Amerikaanse indianen Etnografisk klassifikasjon av indianere
La Sombra de la Selva, Villaflores
La Sombra de la Selva je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 242 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 843 m.
That's Amore
Tekst, koji u naslovu koristi italijansku riječ "amore" (ljubav), je ispočetka Martina učinio sumnjičavim, jer je smatrao da se time omalovažava njegovo italijansko porijeklo. Međutim, ubrzo se ispostavilo da predstavlja jednu od najpopularnijih pjesama njegovog repertoara. Njegov sin Ricci Martin je 2002. po njoj nazvao očevu biografiju.
Тутиће
Тутиће је насеље у Србији у општини Сјеница у Златиборском округу. Према попису из 2002. било је 48 становника (према попису из 1991. било је 79 становника).
Демографија
У насељу Тутиће живи 44 пунолетна становника, а просечна старост становништва износи 45,3 година (42,0 код мушкараца и 49,6 код жена). У насељу има 15 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 3,20.
La Asunción Rascona, Cuapiaxtla
La Asunción Rascona je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini Cuapiaxtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 53 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2460 m.
Vrancea (okrug)
Vrancea čita se Vranča (rumunjski: Județul Vrancea, ruski i ukrajinski: Вранча) je jedan od 41 rumunjskih okruga (județa / jedinica lokalne uprave) na istoku Rumunjske.
Geografske karakteristike
Okrug Vrancea sa istoka graniči sa okruzima Galaţi i Vaslui, sa zapada sa Okrugom Covasna, sa sjevera sa Okrugom Bacău, sa juga sa Okrugom Buzău i sa jugoistoka sa Okrugom Brăila.
Okrug Vrancea leži po obroncima Istočnih Karpata, najveći vodotok je rijeka Siret, sa svojim pritokama Zabala, Rimna i Trotuş. Siret formira istočnu granicu okruga.
Okrug Vrancea ima površinu od 4,857 km² a po popisu stanovništva iz 2011. imao je 340,310 stanovnika, od toga 308,390 Rumunja i 11,966 Roma, i zanemariv broj ostalih nacija. Administrativni centar okruga je grad Focşani.
Privreda i atrakcije
Okrug Vrancea je i ratarsko - stočarski kraj, poznat po uzgoju žitarica i vinogradarstvu.
Centri vinogradarstva su Focşani, Odobeşti, Coteşti, Panciu i Iveşti.
Od industrije Okrug Vrancea ima veliku tvornicu kemikalija u Mărăşeşti i tvornicu građevinskog materijala u Doagi. Drvo se prerađuje u Focşaniju i Gugeşti.
Las Ordeñitas, Zirándaro
Las Ordeñitas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Zirándaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2476 m.
Jupiterovi prirodni sateliti
mini|desno|300px|Jupiter i [[galilejanski sateliti.]]
mini|desno|300px|Jupiter i [[Ganimed (mjesec)|Ganimed (dolje lijevo) foto: Voyager 1, izvor: NASA/JPL)]]
mini|desno|300px|Jupiterov mjesec [[Ija (mjesec)|Io.]]
mini|desno|300px|Jupiterov mjesec [[Europa (mjesec)|Europa.]]
mini|desno|300px|Jupiterov mjesec [[Ganimed (mjesec)|Ganimed.]]
mini|desno|300px|Jupiterov mjesec [[Kalista (mjesec)|Kalista.]]
mini|desno|300px|[[Jupiterovi nepravilni sateliti (vanjski) i njihove putanje.]]
mini|desno|300px|Snimak [[Amalteja (mjesec)| Amalteje u boji, snimljeno sa svemirske letjelice Voyager 1 (1979.).]]
Jupiterovi prirodni sateliti su prirodni sateliti ili mjeseci koji kruže oko Jupitera i do sada ih je otkriveno ukupno 67. Razdvajanje po skupinama napravljeno je po svojstvima nebeskih tijela kao i po svojstvima njihovih putanja. Na primjer galilejanski sateliti su veliki i nalik su malim planetima, dok su sateliti iz skupine Ananke ili iz skupine Amalteja mala tijela nepravilnog oblika i asteroidnog podrijetla. Kako su mase galilejanskih satelita velike, usporedive s masom Mjeseca, to oni jedan drugome znatno remete staze. Iako su im ekscentriciteti maleni, oni se ipak neprekidno mijenjaju. Zbog velikog broja prirodnih satelita, postoji podjela po sljedećim skupinama:
Jupiterovi unutarnji sateliti
Jupiterovi unutarnji sateliti su Amalteja, Metida, Adrasteja i Teba, a to su nepravilna, planetoidna tijela, i nalaze se s vanjske strane prstena. Prsten je male gustoće. Vanjski mu polumjer iznosi 129 000 km. Najsjajniji dio prstena širok je 6 000 km. Bliže Jupiteru sjaj mu veoma opada, no tvar se, sve usitnjenija, prostire do površine Jupitera. Tipične čestice veličine su 1 μm. Debljina prstena manja je od 30 km, no oko njega zapaža se jedan svijetleći halo mnogo veće širine. Amalteja je stijena nepravilna oblika, crvena je i tamna. U središte Jupitera stalno je uperena njena duža os.
Galilejanski sateliti
Galilejanski sateliti (Io ili Ija, Europa, Ganimed, Kalisto) po sfernom obliku, čak i po veličini sliče terestričkim plenetima. Kao i prva skupina satelita, oni se gibaju u ravnini Jupiterova ekvatora, a staze su im slabo izdužene. Ophodno vrijeme iznosi im od jednog do desetak dana. Period vrtnje sinhroniziran je s periodom obilaska, a to znači da uvijek jednom stranom gledaju prema Jupiteru. Najveći među njima i ujedno najveći Jupiterov satelit je Ganimed. Gustoća tih satelita opada po redu udaljenosti. To se svojstvo ne protivi predodžbi da su svi oni stvoreni u okolini Jupitera i s njime istodobno. Pred sobom imamo Sunčev sustav u malom. Krajolici galilejanskih satelita iznenađujući su. Sudeći po prosječnoj gustoći, Io i Europa pretežno su izgrađeni od silikata, a Ganimed i Kalisto od jednakih dijelova silikata i vode.
Ija ili Io
Zbog vulkanske erozije današnji reljef kore nije stariji od 10 do 100 milijuna godina, nema stoga vidnog ni jednog meteoritskog kratera. Vulkanska aktivnost praćena je izdvajanjem topline. Pojedini dijelovi površine imaju temperaturu od 500 K. U infracrvenom području, Io zrači oko 2 W/m2, što se dade usporediti s najaktivnijim geotermalnim predjelima, s tom bitnom razlikom što je ovdje snaga zračenja raspoređena po čitavu globusu satelita.
Europa
Europa je posve prekrivena ledom i mnogo je sjajnija od Mjeseca, od kojega je i nešto manja. Ledenu površinu šaraju izlomljene sivkaste pruge, duge više tisuća kilometara, široke stotinu kilometara. Inače površina ne pokazuje nikakve osobite visinske razlike. Sivkaste pruge nisu pukotine u kori već, vjerojatnije, ponovno zaleđeni razmak među ledenim santama. U području sumračnice uočeni su hrptovi visine nekoliko stotina metara. Zavojiti su, široki do deset, a dugi više od stotinu kilometara. Dio površine poprskan je tamnim mrljama, koje se pri većem povećanju razlučuju u udubine i izbočine. Nađeno je nekoliko udarnih kratera, promjera oko 20 km. Površina Europe zapravo je ledena santa premale čvrstoće da sačuva kratere i sama je stalno podvrgnuta promjenama. Zato je i razmjerno mlađa, možda oko sto milijuna godina.
Ganimed
Ganimed ima površinu geološki veoma raznoliku. Starija je površina tamnija, mlađa svijetlija. Trećinu polutke okrenute od Jupitera zauzima tamni oval. Predjel Galileja (lat. Regio Galileo), dugačak je oko 4 000 km. U reljefu se vide mnogobrojni udarni krateri, s bijelim zrakama i bez njih; one prestavljaju led izbačen iz kore (rastopljen i ponovo zaleđen). Nema mnogo velikih kratera. Svojstveni dijelovi reljefa su trakasti sistemi usporednih planina, koji znadu teći jedan preko drugoga kao da su češljani. Trake su duge više stotina kilometara, uže od 100 km, a sadrže desetak usporednih planina. Ima terena nevjerojatno izmiješanih oblika. Zapažaju se i pomaci velikih površinskih ploča, klizanja i razmicanja, nastala pucanjem i širenjem kore.
Kalista
Kalista je tijelo Sunčeva sustava s najvećom gustoćom kratera. Prekrivaju se tako da između njih nema zaravni. Najtamniji je od svih galilejanskih satelita, i s malo kontrasta. Reljef je veoma gladak, što znači da u kori s vremenom dolazi do zaravnjavanja udarnih deformacija. Njegova kora mora teći kao što na Zemlji teku ledenjaci, spuštajući se u doline. Krater se akumulirao preko kratera i postupno tonuo u dubinu, ili je bio preliven svježim ledom. Ne vide se krateri veći od 150 km. Nema planina, što također govori o slaboj nosivosti kore. Najveća značajna pojava je Valhalla, sistem koncentričnih krugova s polumjerom od 1 500 km, nastao padom velikog tijela. Tijelo je probilo ledenu koru i rastalilo je, a ona se ponovo ukrutila u vidu kružnih valova na vodi.
Grupa Temisto
Temisto je mali Jupiterov satelit između putanja Kalista i Lede, otkriven je 30. rujna 1975., ali mu se zagubio trag sve do 2000. godine kada je ponovno pronađen. Zbog toga je ovaj satelit do listopada 2002. imao dva privremena imena: S/1975 J 1 i S/2000 J 1.Temisto je prvi satelit izvan orbita 8 najbližih satelita (4 unutrašnja + 4 velika galilejanska). Temisto se giba progradno (ili direktno, to jest u smjeru Jupiterove rotacije). Temisto je jedini član grupe Temisto čiji su članovi progradni nepravilni sateliti. Srednji promjer mu iznosi tek oko 8 km.
Grupa Himalija
Himalija, Leda, Liziteja, Elara i S/2000 J 11 iz te skupine imaju staze veoma izdužene i nalaze se u ravnini za 30° nagnutoj prema Jupiterovu ekvatoru, a svi su gotovo u jednoj ravnini. Srednje udaljenosti malo im se razlikuju, pa im se mnogo ne razlikuje ni ophodno vrijeme.
Grupa Ananka
Grupa Ananka je grupa Jupiterovih prirodnih satelita sa sličnim parametrima orbite. Ova grupa spada među Jupiterove retrogradne nepravilne satelite. Oni su znatno izduđenih staza, no bitna im je karakteristika retrogradno kretanje. Maleni su i nepravilna oblika. Grupa ima između 7 i 16 članova, ovisno o tome koliko strogo shvaćamo definiciju grupe. Poznati članovi uže grupe, redom od većih prema manjim, su: Ananka (najveći satelit, po njemu se zove grupa), Praksidika, Jokasta, Harpalika, Tiona, Euanta, Euporija. Dodatnih 9 rubnih članova grupe su: S/2003 J 16, Mnema, S/2003 J 3, S/2003 J 18, Ortozija, Telksinoa, Hermipa, Helika, S/2003 J 15.
Grupa Karma
Grupa Karma je grupa Jupiterovih prirodnih satelita sa sličnim parametrima staze. Samo jedan satelit izlazi iz okvira grupe i ima ekscentricitet izvan (0,4295) raspona i to od 0,23 do 0,27. Ova grupa spada među Jupiterove retrogradne nepravilne satelite. Grupa ima 17 članova. Redom od Jupitera prema vani, to su: S/2003 J 17, S/2003 J 10, Pasiteja, Haldena, Arha, Izonoa, Erinoma, Kala, Aitne, Tajgeta, S/2003 J 9, Karma (najveći satelit, po njemu se zove grupa), S/2003 J 5, S/2003 J 19, Kalika, Eukelada i Kalihora.
Grupa Karpo
Grupa Karpo ima samo satelit Karpo (također Jupiter XLVI). Progradni nepravilni satelit s oko 3 kilometra u promjeru i ophodnim vremenom od 458,625 dana.
Grupa Pasifaja
Grupa Pasifaja je grupa Jupiterovih prirodnih satelita sa sličnim parametrima putanje. Ova grupa spada među Jupiterove retrogradne nepravilne satelite. Za razliku od preostale dvije retrogradne grupe Jupiterovih nepravilnih satelita (grupa Ananka i grupa Karma), ova je grupa vrlo raspršena po inklinaciji, što se tumači velikom staroću grupe koje se od vremena svojeg nastanka postepeno raspršila. Grupa ima 13 članova. Redom od Jupitera prema vani, to su: Euridoma, S/2003 J 23, Hegemona, Pasifaja (najveći satelit, po njemu se zove grupa), Sponda, Kilena, Megaclite, S/2003 J 4, Kaliroa, Sinopa, Autonoa, Aeda i Kora.
NGC 107
NGC 107 je galaksija u zviježđu Kit.
La Joya de los Quiotes, Canatlán
La Joya de los Quiotes je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Durango, u opštini Canatlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2566 m.
Gorenje Sušice
Gorenje Sušice je naselje u slovenskoj Općini Dolenjskim Topllicama. Gorenje Sušice se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Jugoistočnoj Sloveniji.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 122 stanovnika.
Yayoi Kusama
Yayoi Kusama (草間 彌生ili弥生) je japanska likovna umjetnica i književnica. Tokom karijere je radila kroz različite medije, kao što su slikarstvo, kolaž, kiuparstvo, performansi i instalacije; a svi oni izražavaju njen interes za psihodelične boje, ponavljanja i matrice. Smatra se pretečom pop arta, minimalizma i pokreta feminističke umjetnosti i uticala je na suvremenike kao što su Andy Warhol iu Claes Oldenburg. Iako je bila uglavnom zaboravljena nakon odlaska s njujorške umjetničke scene početkom 1970-ih, Kusama se danas smatra jednim od najvažnijih živućih umjetnika iz Japana i važnom ličnošću umjetničke avangarde.
Las Botellas, Comondú
Las Botellas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California Sur, u opštini Comondú.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 0 m.
Los Pocitos de Cerrillo, Jesús María
Los Pocitos de Cerrillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Jesús María.
Priča o trunu i brvnu
thumb|[[Domenico Fetti, Parabola o trunu i brvnu.]]
Los Pocitos de Cerrillo, Jesús María
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 79 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2110 m.
Priča o trunu i brvnu
Priča o trunu i brvnu (poznata kao diskurs o osuđivanju) je Isusova parabola izložena u besedi na Gori. Ovom pričom Isus poručuje da ne treba suditi drugima.
Priča
Evanđelje po Mateju prenosi sledeće Isusove reči:
Evanđelje po Luki prenosi gotovo istovetnu priču:
Tumačenja
Isus daje priču o trunu i brvnu kao ilustraciju poruke o neosuđivanju.
MacDonald smatra da Isus ovom pričom osuđuje licemerje ljudi sa velikim manama koji kritikuju omanje mane kod drugih. Isus je rekavši: "A što gledaš trun u oku brata svoga, a u svome oku grede ne primećuješ?" razotkrio ljudsku sklonost da kod drugoga vidimo sitnu grešku, a da se na istu kod sebe ne obaziremo. Takvu situaciju je namerno preterano prikazao stilskom figurom zvanom hiperbola kako bi naglasio suštinu stvari. Licemerno je pretpostavljati da bismo mogli pomoći nekome sa nekom malom pogreškom dok sami činimo veću pogrešku. Najpre treba ispraviti vlastite pogreške, pre no što ih počnemo kritikovati kod drugih.
Hill smatra da je ova priča ironična, pošto je čoveku nemoguće otkloniti sve svoje mane, nikada neće dospeti do tačke kada će moći da osuđuje druge - slično kao u čuvenoj izreci "ko je bez greha neka baci prvi kamen".
Yekinauer
Yekinauer (Yequinahue, Yequinahuere), jedno od plemena američkih Indijanaca sa juga Čilea. Yekinaueri su jezično i kultuno srodni ostalim plemenima porodice Alacalufan, koja su živjela od ribarenja po kanalima južnočileanskog arhipelaga s razvijenom kulturom kanua. Govorili su istoimenim jezikom ili dijalektom. Nestali su još u hispansko doba.
Tayataf
Taíjataf (Tayataf), jedno od plemena Alacalufan Indijanaca iz južnoačileanskog arhipelaga, vjerojatno u području kanala Taixatáfkstai (toponim koji je zabilježio Jose Garcia Martí), blizu otoka Guarello. Otkrio ih je, kao i plemena Caucahues, Calenes, i Lecheyeles šezdesetih godina 18. stoljeća otac Jose Garcia Marti koji ih locira između 48° i 49°.
Opština Encarnación de Díaz, Jalisco
Encarnación de Díaz je opština u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 8818 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1990 m.
Case Guidotti, Pisa
Case Guidotti je naselje u Italiji u provinciji Pisa, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1 m.
Las Nutrias, New Mexico
Las Nutrija je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 149.
Opština Chirnogeni, Constanța
Chirnogeni je opština u Rumuniji u okrugu Konstanca.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 95 m.
Cascine Sorelle, Asti
Cascine Sorelle je naselje u Italiji u provinciji Asti, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 258 m.
Balme-d'Epy
Balme d'Epi je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Jura koja pripada prefekturi Lon le Sonije.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 39 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 13 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,97 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 415 metara (maksimalnoj 556 m, a minimalnoj 372 m).
Zana Nimani
Zana Nimani (Beograd, 1961) je nekadašnja pop pevačica iz Beograda, bratanica društveno-političkog radnika SFR Jugoslavije Džavida Nimanija. Bila je prva i najpopularnija pevačica grupe Zana, koja je po njoj i dobila ime.
Grupu Zana su u Beogradu 1980. osnovali klavijaturista Zoran Živanović i gitarista Radovan Jovićević. Grupa Zana, a posebno Zana Nimani su postigli popularnost širom bivše Jugoslavije sa drugim albumom Dodirni mi kolena koji su izdali za Jugoton. 1982. Sa ovim albumom grupa se prebacila na više pop zvuk. Međutim, izvesni tragovi njihove prethodne faze su bili očigledni i na ovoj ploči.
Zana Nimani je 1985. napustila grupu i započela uspešnu solo karijeru. Godine 1986. je objavila solo album „Noćas pevam samo tebi“. Nakon toga, Zana Nimani se seli u Kanadu, gde i danas živi.
NGC 108
NGC 108 je galaksija u zviježđu Andromeda.
Montelepre, Palermo
Montelepre je naselje u Italiji u provinciji Palermo, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 4811 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 360 m.
Marksuhl
Marksul je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 61 opštinskog središta okruga Vartburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 3.129 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16063052.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vartburg Marksul se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Vartburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 245 metara. Površina opštine iznosi 65,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.129 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 48 stanovnika/km².
Svici sa Mrtvog mora
right|thumb|250px|Kumranski spisi u muzeju. right|thumb|250px|Svici sa Mrtog mora s prijepisom "Svici sa Mrtvog mora" ili „Kumranski spisi“ sastoje se od oko 900 dokumenata, uključujući i tekstova iz Hebrejske Biblije, koji su otkriveni između 1947. i 1956. u 11 špilja u okolici Kumrana u blizini drevnog naselja Khirbet Qumran, na sjeverozapadnoj obali Mrtvog mora.
Tekstovi su od velikog povijesnog i religijskog značenja pošto sadrže jedine poznate preživjele kopije biblijskih dokumenata nastalih prije 100. pne. te sadrže dokaze o znakovitoj raznolikosti vjere i prakse unutar kasnog Drugog Hrama Judaizma. Napisani su na hebrejskom, aramejskom i grčkom jeziku, većinom na pergamentu, ali neki su napisani i na papirusu. Ovi spisi većinom datiraju između 150. pne. i 70 nakon Kr. Svici su većinom poistovjećeni sa drevnom židovskom sektom zvanom Eseni, no neki noviji znanstvenici sumnjaju u njihovu povezanost sa spisima.
Svici sa Mrtvog mora su tradicionalno podijeljeni na tri skupine: "biblijski" rukopisi (kopije tekstova od Hebrejske Biblije), koji tvore oko 40% identificiranih spisa; "apokrifni" ili "pseudepigrane" rukopise (poznati dokumenti iz razdoblja Drugog Hrama poput Enoha, Jubileja, Tobita, Siraha, ne-kanoniziranih psalma, itd., koji nisu postali službenim dijelom Biblije), koji tvore oko 30% identificiranih spisa; i "sektarijanskim" rukopisima (prethodno nepoznatim dokumentima koji govore o pravilima i vjerovanjima određene skupine ili skupina unutar šireg Judaizma) kao što je „Pravilo o zajednici“, „Spis o ratu“, „Pesher“ (hebrejski pesher פשר = "objašnjenje") o Habakuku, i „Pravilo o blagosolovu“, koje tvore oko 30% identificiranih spisa.
Prije 1968., većina poznatih spisa i fragmenata su bili smiješteni u Rockefeller muzeju (prethodno znanom kao Palestinski arheološki muzej) u Jeruzalemu. nakon Šestodnevnog rata, spisi su premiješteni u Hram knjiga, kod izraelskog muzeja.
Objavljivanje spisa je trajalo desetljećima te je stoga takvo zakašnjenje bilo predmetom raznih akademskih kontroverzi. Do 2007., dva sveska se još moraju upotpuniti, dok cijela serija. Otkrića u judejskoj pustinji, ima ukupno 39 svezaka. Osim u Izraelu, neki se svici nalaze u sveučilištu u Chicagu u sklopu Orijentalnog instituta, Princetonu, sveučilištu Azusa Pacific, te u rukama privatnih skupljača. Prema Oxfordovom vodiču za arheologiju, "Kumranski spisi, koji uključuju barem fragmente od svake knjige Starog zavjeta, izuzev Knjige o Esteri, omogućuju stručnjacima mnogo stariji poprečni presjek tradicije skripte nego onaj koji je bio prije moguć. Oko 35 % biblijskih spisa su gotovo identični tradicionalnim hebrejskim tekstovima Starog zavjeta s 10% tradicionalnim grčkim i samaritanskim, dok ostatak izlaže gotovo dramatičnu razliku i u jeziku i u sadržaju. U svojem opsegu tekstovnih varijanti, kumranski spisi su natjerali znanstvenike da razmisle o ustaljenim teorijama o razvoju modernog biblijskog teksta od samo tri rukopisne obitelji: Mazoretski tekst, hebrejski original Septuaginta, i Samaritanska Tora. Postaje jasno da je sveto pismo Starog zavjeta bilo iznimno tečno sve do biblijske kanonizacije koja se dogodila oko 100. nakon Kr."