cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aerodinamika
Performanse
Maksimalna brzina se određuje iz uslova određivanja režima stacionarnog horizontalnog leta, u kome se poklapa potrebna i raspoloživa maksimalna snaga. Taj režim leta je u drugoj presečnoj tački, na dijagramu potrebna i raspoloživa snaga. Ovo su primeri polaznih postavki proračuna jednostavnijih performansi, sa prihvatljivim uprošćenjima. Sličan prilaz je i za proračun ostalih.
Bez obzira što je, u prošlosti, proračun performansi aviona na ovaj način davao zadovoljavajuće rezultate, sada postoji velika količina napravljenog softvera za preciznije njihovo određivanje, bez aproksimacija.
Prevučeni let
Let aviona s napadnim uglom,, naziva se prevučeni let. Već je rečeno da se minimalna brzina, u stacionarnom horizontalnom letu, postiže pri C_{z_{max}}. Daljim povećanjem napadnog ugla, uzgon naglo pada, s čime prestaje i regularni let. Tada avion pada u kovit. Na levom i desnom krilu, najčešće, nesimetrično se gubi uzgon. Ta asimetrija izaziva rotaciju aviona oko sve tri ose.
Stabilnost i upravljivost
Ravan simetrije deli avion na dva, preslikana, dela (levi i desni). Simetrični let aviona je bez bočnog nagiba i bez klizanja. Tada se vektor brzine leta poklapa s ravni simetrije aviona. U takvom simetričnom kretanju je simetrična i raspodela pritiska, na levoj i desnoj strani aviona. Na osnovu toga, aerodinamičke sile i moment deluju u ravni simetrije aviona. Ovo je tako zvano uzdužno kretanje aviona. U problematici stabilnosti se razmatra izdvojeno, pošto ne izaziva pojavu bočne sile i momente valjanja i skretanja. Stabilnost u uzdužnom kretanju se naziva uzdužna stabilnost.
Valjanje i skretanje aviona su u međusobnoj zavisnosti („kupluju“ se). U tome kretanju se razmatra poprečno-smerna stabilnost. Pri tome kretanju vektor brzine nije u ravni simetije aviona, s njom zaklapa ugao klizanja \beta\,. Ugao β izaziva pojavu bočne sile Ry, moment valjanja Mx i moment skretanja Mz, kao što napadni ugao izaziva silu uzgona Rz, silu otpora Rx i moment propinjanja My.
George Herriman
George Joseph Herriman (22. august 1880 – 25. april 1944) bio je američki karikaturist i ilustrator, najpoznatiji kao autor stripa Krazy Kat (1913–1944), jednog od najuticajnijih ranih stripova.
Aerodinamika
Stabilnost i upravljivost
Za razjašnjenje problematike stabilnosti svakog tela, pa i aviona, potrebno je objasniti pojam poremećaja. To je prinuda, koja avion izvodi iz ravnotežnog stanja. Ta prinuda može biti usled upravljanja avionom, od strane pilota, usled odbacivanja tereta, udara vetra itd.
Statička stabilnost
Statička stabilnost izučava ravnotežu sila i momenata, koji deluju na avion, pre i posle poremećaja stanja mirovanja. Pri tome se ne uzimaju u obzir sile i momenti u funkciji vremena. Statički je stabilan avion, kada ga prirast aerodinamičkih sila i momenata, izazvan s poremećajem, vraća u prethodni položaj. Statički je nestabilan avion kada ga priraštaj aerodinamičkih sila i momenata, izazvan poremećajem, udaljava od početnog stanja. Statički je neutralan avion kod koga poremećaj ne izaziva nikakve priraštaje aerodinamičkih momenata.
George Herriman
Herriman je rođen u New Orleansu u porodici mulatskih kreolskih roditelja, a odrastao je uLos Angeles. Nakon što je završio srednju školu 1897. zaposlio se u novinama kao ilustrator. Potom se prebacio na strip, koji je u to vrijeme bio još uvijek novi medij. Svoj najpoznatiji lik, Krazy Kat, je uveo u stripu The Dingbat Family. On je svoj vlastiti strip dobio 1913. godine i privukao pažnju poetskim dijalozima, neobičnim pozadinama i eksperimentiranjem sa izgledom stranica.
Herriman je najveći dio života proveo u Los Angelesu, ali je često putovao po Navajo pustinjama na Jugozapadu SAD gdje su ga posebno privlačili Dolina spomenika i Začarana Mesa, te je upravo okrug Coconino u Arizoni učinio mjesto radnjem Krazy Kata, te često koristio Navajo i meksikanske motive u pozadini. Iako nije uživao popularnost, izdavač William Randolph Hearst je bio njegov poklonik te mu je osigurao doživotni ugovor sa svojom kompanijom King Features Syndicate, a samim time i lagodan život. Kada je Herriman umro 1944. godine, iza sebe je ostavio nezavršene stripove za sljedećih tjedan dana izlaženja.
Aerodinamika
Statička stabilnost
Na osnovu teorije linearnosti, u domenu malih poremećaja, mogu se odvojeno razmatrati uzdužna i poprečno-smerna statička stabilnost. Prilazi su slični, zasnivaju se na uslovu ravnoteže aerodinamičkih sila i momenata.
Mamalillikulla
Mamalillikulla (Mamalilikulla, Mamaleleqala, Mamalelekala) pleme je iz grupe pravih Kwakiutla, porodice Wakashan, nastanjeno na Village Islandu pred obalom otoka Vancouver u Britanskoj Kolumbiji, Kanada.
Nawiti
Nawiti (Nawitti, Nuwitti, Newetee, Nahwitti).- grupa Kwakiutl Indijanaca koji su ranih 1800.-tih godina živjeli na sjeveru otoka Vancouver u kanadskoj provinciji Britanska Kolumbija. Nawiti su govorili 2 ili 3 dijalektka i bili su podijeljeni na 3 lokalne skupine, to su: sa zapada na istok Yutlinuk, Nakomgilisala i Tlatlasikwala ili Tlatlasikoala. Kasnih 1800.-tih godina sve tri grupe su se konsolidirale pod imenom Nahwitti. Tijekom prve polovice 19. stoljeća termin Nahwiti, različito spelovan, počeo se sve više koristiti kao oznaka grupe Tlatlasikwala, što se održalo do danas.
Mamalillikulla
Pleme 1985. godine mijenja svoje ime iz Mamallillikulla ("vidilo ih se gdje plivaju"; "seen to be swimming") u Mamaleleqala-Que'Qua'Sot'Enox, što je ustvari spoj dvaju plemenskih imena Mamalilikulla i Qwe'qwa'sot enox (Qwe'Qwa'Sot'Em), poznatijih kao Koeksotenok sa Gilfordova otoka, a s kojima žive danas kao jedno od 'prvih naroda'. Svoje tradicionalno selo na Village Islandu napustili su ranih 1970-ih godina prošlog stoljeća.
Aerodinamika
Statička stabilnost
Uzdužna statička stabilnost se rešava s polaznom postavkom ravnoteže aerodinamičkog momenta propinjanja aviona, dobijenog zbrajanjem pojedinačnih doprinosa delova aviona.
Uzdužna ravnoteža aviona, odgovara presečnoj tački između linearne funkcije i apcise (pogledajte dijagram).
Gde je:
Gradijent linearne funkcije Cm = f(Cz) se može odrediti iz jednačine ravnoteže aviona, što znači, gradijent u presečnoj tački dotične funkcije s apcisom.
Gde su:
Položaj težišta, u kojoj je statička uzdužna stabilnost neutralna, naziva se neutralna tačka. Neutralna tačka se obeležava s N0. Po svojoj definiciji, faktički predstavlja aerodinamički centar ukupnog aviona. Zamenom prikazanih, veza dobija se pogodan izraz za gradijent momenta propinjanja s promenom uzgona aviona.
Krmilo horizontalnog leta služi za uzdužno upravljanje avionom. Njegovim otklanjanjem se ostvaruje potreban doprinos momenta, za uravnoteženje aviona pri letu na izabranom uzgonu, odnosno s izabranom brzinom.
Efikasnost krmila, za ostvarenje momenta propinjanja, potrebnog za uravnoteženje aviona na režimu leta s željenom brzinom, može se odrediti analitički i eksperimentalno u aerotunelu. Merenjem, u aerotunelu, funkcije koeficijenta momenta propinjanja od koeficijenta uzgona, za varirane otklone krmila, dobija se familija linija (funkcija), kao na prikazanoj ilustraciji. Presečna tačka svake linije Cm = f(Cz) s ordinatom, predstavlja Cm, koji odgovara zadanom otklonu δh. To su dovoljni podaci za određivanje, kao konstante za zadatu geometriju. Na isti način se određuje i koeficijenat trimovanja, s tim što se pri tome očitavaju presečne tačke sa apcisom.
Pri razvoju aviona je posebno važno odrediti potrebne otklone u poletanju, sletanju i u ekstremnom manevru.
Horizontalni rep, pri uravnoteženju aviona, smanjuje ukupni uzgon i povećava otpor, što se nepovoljno odražava na performanse. Ta nepovoljnost, posebno dolazi do izražaja pri nadzvučnom letu. Pri nadzvunom strujanju se neutralna tačka N0 drastično pomera unazad, čak za 0,2 la, za toliko se povećava i rezerva stabilnosti. Posledica toga je i odgovarajući ravnotežni otklon krmila visine, što znači i prirast otpora. Savremenim prilazima projektovanja se to prevazilazi s uvođenjem neutralne i negativne statičke uzdužne stabilnosti. Stabilnost se obezbeđuje uređajima za stabilizaciju. Konfiguracija sa stabilizirajućom površinom ispred krila (sistem canard), kao na Novom avionu, je povoljnija. Principijelan uticaj uravnotežavajućeg uzgona horizontalnog repa i canard-a, na ukupni uzgon aviona, prikazan je na slici.
Dinamička stabilnost
Polazna osnova za dinamičku stabilnost je uslov ravnoteže za svih šest stepeni slobode kretanja aviona. Pod pretpostavkom vrlo malih pomeranja, odnosno malih poremećaja u odnosu na ravnotežni uslov leta, ugaone brzine p (oko x ose), q (oko y ose) i r (oko z ose) usled poremećaja su male, te se njihovi međusobni proizvodi mogu zanemariti.
Leve strane jednačina su spoljne sile i spoljni momenti a desne su sile inercije i momenti usled inercije.
Pokretni koordinatni sistem se može vezati za avion na dva načina. Jedan je kada su njegove ose ujedno i ose tela, tako što se x poklapa sa uzdužnom osom trupa. Drugi je kada se x osa poklapa sa vektorom brzine \mathbf{v}. U njemu se ose x i z neznatno zakreću u odnosu na avion, u toku njegovog leta, s promenom napadnog ugla. Koordinatni sistem leta je praktičan, pošto je u njemu i komponenta brzine w = 0, gde je γ = θ - α, što je vidljivo iz ilustracije na slici. U koordinatnom sistemu leta se prethodne jednačine ravnoteže uprošćavaju:
Prethodni sistem diferencijalnih jednačina sadrži tri promenljive:. Priraštaj sila i momenata, posle poremećaja, se može izraziti Tejlorovim redom s navedenim promenljivim veličinama. Pri tome se, u uslovima malih poremećaja, članovi višeg reda zanemaruju, a parcijalni izvodi prvog reda se smatraju da su linearni.
Bezdimenzionisanjem i matematičkim transformacijama dolazi se do karakteristične jednačine četvrtog stepena.
Gde su:
Rešenje karakteristične jednačine se, za avione, najčešće svodi na dva komleksna para. Jedan dugoperiodični a drugi kratkoperiodični. Dugoperiodično kretanje se naziva fugoidno. Njega pilot lako koriguje, te nije nikada problematično. Kratkoperiodično je problematično ako nema dovoljno prigušenje. Pored toga što opterećuje pilota i strukturu, smanjuje i borbene mogućnosti aviona. Posebno je neprijatno pri letu aviona, s takvim karakteristikama odgovora, kroz „uzburkanu atmosferu“. Mešanje pilota može biti rizično, pošto može, svojim kašnjenjem s reakcijom, nenamerno produbljavati oscilacije i dovesti avion u kritičnu opasnost.
Razvojem prethodnih jednačina s promenljivim β, Ψ i Φ, dobija se slična karakteristična jednačina četvrtog stepena. Njeno rešenje je slično kao za uzdužno kretanje. Bočne oscilacije, kratkog perioda, mogu u nekim slučajevima biti nepovoljne zbog slabog prigušenja. Ove spregnute oscilacije, kratkog perioda, se nazivaju Dutch roll.
To je kratko periodično spregnuto (kuplovano) oscilovanje oko Z i X osa, kao na slici desno.
Odgovor aviona zavisi, pored njegovih dinamičkih karakteristika, od vrste i oblika poremećaja. Pri usklađenju odgovora aviona, u procesu optimizacije, se metodama analize i sinteze uzimaju u obzir svi uticajni faktori. U zatvoreno kolo dinamike se uključuju karakteristike pilota (čoveka), komandi leta (sa svim uskladnicima), servopokretača i aviona. Dinamika zatvorenog kola ukupnog sistema se detaljno analizira na sve tipične oblike poremećaja i usklađuje se, sve dok se ne dobiju željeni odgovori u okviru normi i propisa.
Matilpe
Matilpe.- jedno od 5 plemena pravih Kwakiutl Indijanaca iz područja Fort Ruperta u Britanskoj Kolumbiji, sa Havannah Channela u selu Etsekin. Nakon što su se Matilpe otcijepoili od Kwakiutla u ne tako davno vrijeme, njih i Komoyue je kanadska vlada počela posebno popisivati, pa se termin Kwakiutla sveo na svega jednu bandu, poznatu kao Guetela ili Gwetela. Potomaka danas imaju na rezervatu Etsekin Indian Reserve 1 među Indijancima kolektivno zvanim Tlowitsis-Mumtagila.
Svemirski turizam
Svemirski turizam je novi oblik turizma koji se javlja prvi put kao ideja u poslednjim godinama 20. veka.
Kratak pregled
Trenutno u svetu postoji više desetina svemirskih i vojnih avantura kao što su: aero-avanture, kopnene avanture, svemirske avanture i avanture na vodi sa razgranatom strukturom podele. mini|Svemirski brod Svemirske i vojne avanture su noviji oblik ekstremnog turizma stvorenih u zadnjih petnaest godina (od 1991. godine). Letovi vojnim lovcima, helikopterima, starijim tipovima aviona, teretnim avionima koji simuliraju nultu gravitaciju; treninzi u simulatorima letenja; padobranske avanture; sve vrste obuka za kosmonaute u Rusiji – Zvezdani grad; suborbitalni svemirski turistički programi; obuke na vojnim operacijama; tehnike preživljavanja u svim prirodnim uslovima od hladnog Sibira, preko vlažnih džungli Amazona do pustinja SAD-a; programi vožnje tenkova i drugih oklopnih vozila; program gađanja iz streljačkog naoružanja na ruskim i ukrajinskim poligonima; peintbol i preživljavanje na vodi su grane svemirskih i vojnih avantura koje su, može se reći najatraktivnije avanture od početka istraživanja Zemlje u srednjem veku.
Nov način razvoja turizma, nove ideje i nove avanture su glavni opisni detalj svemirskih i vojnih avantura. Glavne zemlje organizatorisu: Rusija, Ukrajina, SAD, JAR, Australija, Salvador i Peru
U uslovima razvoja savremenog turizma, aktivni turizam je dobio vodeću ulogu razvojnog pravca u odnosu na dosadašnji pasivni turizam. Kao najaktivniji deo aktivnog turizma stoji ekstremni turizam. Razlika između aktivnog i ekstremnog turizma je u avanturizmu, odnosno određenoj dozi opasnosti koja vreba turistu na nekom turističkom programu. Svemirske i Vojne avanture kao deo ekstremnih avantura spadaju u jednu od onih koja probija granice turizma u globalu. Ta granica, koju je nekada predstavljao svemir, više ne postoji. Granice izdržljivosti su pomerene silom G, odnosno silom teže koju trpi ljudsko telo, u vojnim avionima i svemirskim letelicama. Pomerene su i u uslovima preživljavanja u divljini sa ljudima iz specijalnih jedinica vojske, kao i raznim simulatorima ili padobranima. Svemirske i vojne avanture su definitivno zakoračile u svet turizma na velika vrata, a ovo je tek početak.
Najpoznatije kompanije koje se bave svemirskim turizmom
Potrebno je samo reći da su te kompanije vodeće u svojim delatnostima i da predstavljaju motornu snagu razvoja svih budućih ekstremnih najatraktivnijih turističkih disciplina. Navešćemo samo neke od njih: NASA, European Space Agency, Space Adventures, Virgin Galactic, Kennedy Space Center, U.S. Space and Rocket Center, Houston Space Center, Zero G One company, XCOR Xerus, Rocket Plane co, Rocketplane Kinstler, Space X, Blue origin, itd.
Sve navedene kompanije su imale izuzetnog udela u pomoći tokom izrade knjige "Svemirske i Vojne avanture - oblik ekstremnog turizma", pre svega svojim podacima, slikama, ilustracijama, sugestijama i raznim drugim sredstvima.
Kratak pregled razvoja turizma
Počev od antičkih istraživača koji su istraživali svet zajedno sa osvajanjima velikih vojskovođa, oni su u isto vreme i putovali do dalekih zemalja, kao što su to činili Feničani, Arapi, Grci i ostali, i tako otkrivali novi svet. U isto vreme započet je i razvoj banjskih parkova i ogromnih termi, kao i letnjikovica koje su gradili imperatori i vojskovođe, posebno u rimskom carstvu.
Kasnije, u srednjem veku putovanja, avanture ili turizam, ako se sa ove tačke na njega može ovako gledati, se okrenuo religioznoj strani. Tako se stvaranjem najvećih religija u Evropi i na Bliskom istoku počela stvarati nova religiozna putovanja i to za hrišćane Jerusalim, odnosno Palestina, a za muslimane Meka i Medina. Na istoku, kod budista to sveto mesto predstavlja grad Lasa.
Počev od 19 veka počinje razvoj modernog turizma kako ga danas znamo i to sa čuvenim putovanjem koje je organizovao Džejms Kuk u Velikoj Britaniji. Nakon toga slede putovanja do letnjih destinacija – Azurna obala, planinskih vrhova u Alpima, zatim banjskih lečilišta - Davos, i na kraju do zimskih turističkih centara takođe u Alpima. Paket aranžmani, ol inkluziv aranžmani i na kraju avanturistička putovanja asociraju na moderni turizam današnjice. Ekstremnije i aranžmane namenjene aktivnom odmoru je moguće naći u skoro svim zemljama sveta i danas oni čine sve veći postotak od ukupnog broja turista.
Oblici turizma
Oblici turizma i turističkih kretanja proističu iz raznovrsnosti motiva i oblika kretanja. U najvećem broju oblika isprepletani su elementi kretanja, prostora i potrošnje. Podela koja proističe iz oblika turističkih kretanja je izložena u deset kategorija, počev od podele prema potrebi kretanja, sredstvima transporta pa sve do podele prema organizacionom kriterijumu.
Isto tako postoji i podela prema oblicima turizma i turističkim kretanjima. Suština svih podela je u cilju razvrstavanja i objašnjavanja fenomena kretanja, i potreba turista za kretanjima i putovanjima u prostoru, pa time avanturistička putovanja, ili avanture na putovanju, postaju sastavni deo šireg konteksta turizma i njegovog upotpunjavanja. Jednostavnije rečeno, avanture su posebna vrsta putovanja ali i deo komplementarnog turizma, odnosno deo turističkih putovanja koja služe većoj ponudi (paraglajderi, skijanje na vodi, ekstremne vožnje snouborda ili skija, noćenje u prirodi, ekstremni letovi avionima sa lupinzima, vožnje kroz pustinju i različite animacije turista...) u okviru standardnih putovanja (letnja i zimska, izletnička, kulturna itd.). Trenutno se turizam bliži svojoj animacionoj fazi, koja će kasnije možda preću u kompletno avanturističku fazu.
Ekstremni turizam
Ne postoji, barem za sada, opšte prihvaćena definicija ekstremnog turizma ali postoje koreni ove vrste odmora, koji sežu u ne tako daleku prošlost. Ako bi počeli da kopamo po ljudskoj istoriji i da istražujemo koji su to ljudi započeli avanturistička putovanja, sigurno je da bi početak bio dug koliko i istorijski razvoj samog čoveka. Herodot, Ibn Batuta, Vikinzi, Marko Polo, Vasko da Gama, Magelan, Kolumbo, brojni istraživači zapada i severa Amerike, Sibira, Afrike, Južne Amerike, Australije i Novog Zelanda, Antarktika i Arktika i brojnih drugih predela na Zemlji, postali su slavni zbog svog avanturizma, bili su prvi tamo gde ni jedan čovek pre njih nije bio (misli se na ljude evropskog kulturnog kruga), dok se oni ostali, oni koji su posetili ista mesta kasnije retko pamte. Ekstremni turizam predstavlja mladu granu turizma, globalno razvijenu u zadnjih 16 godina (od 1991. godine) ali sa pojedinim granama koje se šire već 30 godina (od kraja 60-ih godina). Prethodnica ekstremnog turizma su sportovi koji su polako počeli da se šire izvan svojih granica i prelazili u ekstremnije domene. Jedan od prvih ekstremnijih sportova je surfovanje (surfing) koje se počelo razvijati kao sport na zapadnim obalama SAD-a i na istočnim obalama Australije. Pošto je bilo previše dugo čekati od leta do leta, surferi su sa zapadnih obala SAD-a krenuli do poznatih zimovališta na Stenovitim planinama i napravili dasku za sneg (snowboard), na kraju sedamdsetih i početkom osamdesetih.
Ekstremni turizam je vrsta turizma gde turista zadovoljava svoje potrebe u prostoru, nestandardnim rekreativnim aktivnostima i u netipičnom okruženju, gde postoje određeni (po nekima ograničeni) rizici po njegovo zdravlje ili život. Najčešće turoperatori i organizatori navode u svojim propagandnim brošurama i nastupima da su rizici koji prate avanture ograničeni, jer se o turisti staraju ljudi koji imaju više nego potrebno iskustvo i oni vode maksimalnu brigu o turisti na njegovim avanturama, pritom ga puštajući da oseti sve ono što će mu to putovanje učiniti jedinstvenim. Međutim, postoje, negde manji a negde izrazitiji rizici, po zdravlje turiste i opasnost po njegov život koje ta putovanja i čine tako avanturističkim i jedinstvenim, ali su ti rizici svedeni na minimum. Neke od najboljih ekstremnih avantura u svetu su: avanture helikopterima i avionima do različitih predela počev od Severnog pola, preko pustinja ili lebdenja na jednom od krila aviona, paraglajding, jedriličarstvo, koriščenje zmaja, bandžu džamping, bejz džamping, surfovanje u vazduhu, letenjena žici na Novom Zelandu, splavarenje i kajak vodama pete kategorije – takozvanim belim vodama, kajakarenje kroz džunglu ili preko vodopada, ronjenje sa ajkulama, sa sardinama, na koralnim grebenima ili u ptrazi za blagom, surfovanje, kajt surfovanje, surfovanje na reci, vožnje trkačkih čamaca, duboko zaranjajućim podmornicama, ledolomcima do Severnog pola, polarni treking, penjanje na ledu, samostalno i slobodno penjanje po stenama, speleoavanture, smučanje, vožnja borda na nepristupačnim vrhovima, škola gladijatora, jurnjava za tornadom, penjanje na most u Australiji, škola jahanja bikova itd.
Svemirske avanture
thumb|250px|[[Dennis Tito, prvi svemirski turista]] Vrhunac svemirskih avantura je let u svemir, za sada samo za veoma privilegovane turiste, ali uskoro, to jest po obećanjima nekih kompanija već od 2009. godine, biće komercijalnih letova za turiste u posebnim suborbitalnim svemirskim letelicama, do granice svemira od oko 100 km iznad Zemlje, gde se Zemlja može videti sa konturama kontinenata i okeana, i sa svim svojim lepotama koje vide i kosmonauti na Međunarodnoj svemirskoj stanici, gde Zemlju mogu sagledati kao nebesko telo.
Ono što je potrebno navesti je da svemirske avanture nisu imale svoj razvojni početak kao druge grane turizma, već je njihov početak ograničen na trenutak kada su svemirske ustanove, kao i različiti svemirski zavodi, počeli otvarati prema komercijalnim posetama, a kasnije i prema turističkom iskorišćavanju i eksploatisanju svega onog što svemirske institucije poseduje, ali naravno, samo u obimu koji ne ugrožava istraživanja u svemirskim centrima.
Svemirske avanture su vrsta turizma gde turista zadovoljava svoje potrebe u okviru namenski izgrađenih objekata za obuku kosmonauta ili za promociju svemirskih istraživanja, kao i samom svemiru u okviru svemirskih brodova, suborbitalnih letelica ili na svemirskim stanicama, posredstvom osoblja koje je namenski obučeno za pružanje svemirskih avantura i posredstvom namenski napravljene tehnike za svemirska komercijalna ili nekomercijalna putovanja ili istraživanja.
Svemirske avanture u Rusiji
Kada su to svi najmanje očekivali, u svojoj fazi veoma blagog uspona posle raspada Sovjetskog Saveza, i u godinama kada su američke kompanije krenule u zajedničke projekte sa ruskim strateškim državnim kompanijama, objavljena je vest koja je potresla svet, „Organizuje se prvi turistički let u svemir do Međunarodne svemirske stanice“. Ova vest je za neke bila samo odjek žute štampe u nedostatku nečeg novog, ali za one koji su znali da se priprema nova era turizma, takozvani svemirski turizam, Rusija će biti upisana kao prva zemlja iz koje je poleteo u svemir jedan turista. „Ovo je samo početak“, izjavili su vodeći ljudi zaduženi za svemirska istraživanja, i to je i bio, samo početak pred velika dostignuća koja će se tek desiti.
Programi kompanije se obavljaju na jednoj glavnoj lokaciji, u Zvezdanom gradu koji se nalazi nedaleko od Moskve, dok se svemirski let ka Međunarodnoj svemirskoj stanici počinje na kosmodromu Bajkonur u Kazahstanu pod ruskom patronažom. Postoje još dva trening centra koja su veoma važna pomena, a to su vojna vazduhoplovna baza Zukovski u blizini Moskve i Međunarodna svemirska stanica na oko 350 kilometara udaljena od Zemlje u njenoj orbiti.
Sva navedena mesta su detaljno objašnjena u samoj knjizi sa onim što bi avanturiste i obične turiste moglo zanimati, sa skrivenim detaljima koja su decenijama stvarala mit o ovim objektima i ljudima koji u njima žive.
Program svemirske šetnje - neutralna gravitacija
Simulacija neutralne gravitacije, slično svemirskoj šetnji van broda, jedan je od programa koji se nudi u Zvezdanom gradu u Rusiji. Kako bi na najbolji način pripremili kosmonaute za svemirske šetnje izvan svemirskog broda u zemljinoj orbiti, naučnici su ustanovili da najbolje uslove, slične onima u svemiru mogu biti oponašani u vodi, gde bi se kosmonaut obučavao na maketi stanice i pomoću ronioca izvršavati zadatke. Najbolju ilustraciju bestežinskog stanja u svemiru ilustruje rečenica da „bestežinsko stanje može oponašati telo u vodi koje ne može da potone već se treba kretati kroz vodu i ne treba da izroni“.
Objekti i ljudi koji se nalaze pod vodom ili u stanju neutralne gravitacije mnogo su lakši od svoje uobičajene težine, pa tako kosmonaut može da podiže veoma teške objekte koje u stanju normalne gravitacije ne bi mogao ni da pomeri. Sve operacije odnosno avanture se obavljaju u posebno napravljenomm tanku zvanom Hidrolab.
Sojuz program
Svemirsko vozilo Sojuz nosilo je kosmonaute u svemir još od 60-ih godina. Generalno, po konstituciji, to je ista raketa koja je nosila Jurija Gagarina u svemir, na prvom putu čoveka u Zemljinu orbitu. Ovo svemirsko vozilo je druga generacija svemirskih vozila u bivšem SSSR-u, koje je u stanju da ponese na put u svemir ljudsku posadu.
Danas, posle decenija modifikacija i obavljenih 1.600 letova, Sojuz TMA se koristi za slanje kosmonauta i astronauta na Međunarodnu svemirsku stanicu i za njihovo bezbedno vraćanje na Zemlju. On je takođe i primarno vozilo za spasavanje u slučaju opasnosti na MSS-u.
U Juri Gagarin svemirskom centru, transportni simulatori Sojuz TM i TMA omogućuju kosmonautima i astronautima da treniraju na svim aspektima letenja: neuobičajene prelansirne situacije, slanje u orbitu, pristajanje na MSS-, operacije lansiranja i prizemljenja. Simulatori su verne kopije originala sa svim instrumentima koji se kontrolišu iz Centra za kontrolu misije (Mission Center Control), od strane trenera, preko integrisanog sistema kompjutera.
Centrifuga TSF-18
Treniranje na centrifugi je jedno od najefektivnijih iskustava na simulatorima u Zvezdanom gradu. TSF-18 je najveća centrifuga na svetu. Ona je napravljena za simulaciju do sile od 10 G za posade vojnih aviona, astronauta i kosmonauta i za simuliranje maksimalne sile gravitacije od 30 G (to je trideset puta veća gravitacija od one na Zemlji) za proveru raznih delova letelica koje se ugrađuju na visokoistaknute delove izložene sili gravitacije, kao što su svemirskih vozila, avio i naučna oprema. Za korišćenje u obuci kosmonauta, sila gravitacije kojoj se izlažu kosmonauti ne prelazi 10 G, što je takođe, dvostruko manje od one sile koja se doživljava pri lansiranju svemirske letelice.
Moguće je doživeti avanture na tri osnovna programa: Lansiranje vozila Sojuz, Prizemljenje kapsule Sojuza i Simulaciju 60-to minutnog orbitalnog leta.
Program „Orlan M“ kosmonautskog odela
„Orlan“ je ruska reč za orla, koji predstavlja poslednju tehnologiju kosmonautskih odela napravljenih od strane čuvene ruske korporacije Zvezda. Ovaj tip odela je dizajniran početkom 70-ih godina za tadašnji sovjetski svemirski program, to jest za tadašnju viziju hoda na Mesecu, za koji su pripremani ruski kosmonauti. Posle sletanja američke posade Apola 11, na „More tišine“, kako je nazvan taj prostor na Mesecu gde je Apolo sleteo, 20. jula 1969. godine, sovjeti su stopirali svoj program odlaska na Mesec 1971. godine i razvili su kosmonautsko odelo za druge aktivnosti, kao što su kretanje u otvorenom svemiru izvan svemirskih brodova i svemirskih stanica. Usput je dizajnirano mnogo lakše odelo koje je dozvoljavalo mobilnost i pokretljivost. Od tada odelo Orlan se koristi u ruskom svemirskom programu.
Program koji se nudi u avanturističkoj varijanti se takođe obavlja u Zvezdanom gradu. Njegovo odvijanje u normalnim uslovima nošenja odela koje teži oko 112 kilograma je veoma naporno i teško, ali u uslovima u svemiru ono ne predstavlja nikakvu težinu, zato se trening u odelu odvija u specijalnoj komori i trening centru u kojem je avanturista ili budući kosmonaut, privezan za plafon kako bi mogao da oseti pravu težinu odela koje se koristi u svemiru pri hodu ili plutanju. Naravno svi kosmonauti moraju biti spremni da odelo nose i prilikom zemljine teže, odnosno kompletnu težinu od 110 kilograma. Program se sastoji od treninga koračanja i kretanja u odelu, obavljanja određenih funkcija koje su neophodne tokom boravka u otvorenom svemiru i od treninga korišćenja svih funkcija odela prilikom boravka u njemu. Avanturisti će prethodno naučiti i sve neophodne delove odela koji pružaju funkcije održavanja života, komunikacije i zaštite u svemiru, kao i mogućnosti nadgledanja životnih funkcija od strane komande.
Program Kosmonautske kuće
Program koji je popularno nazvan Kosmonautska kuća je preteča današnjeg šoua, i što je još zabavnije može se naći u ponudama turističkih agencija koje ga nude na mestu gde su ga svi kosmonauti do sada prolazili. To mesto je jedini svetski kompleks za istraživanja, lociran u Državnom istraživačkom centru, odnosno na Institutu za biomedicinske probleme, koji je do sada bio zatvoren za javnost.
Dockendorf
Dokendorf je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 235 opštinskih središta okruga Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 212 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7232026.
Svemirski turizam
Program Kosmonautske kuće
Na ovom kompleksu, koji je u potpunosti saglasan sa svim mogućim reakcijama koje jedan kosmonaut treba da izuči, osim naravno bestežinskog stanja, ovde je moguće iskusiti i doživeti, što je od neprocenjivog značaja za kosmonaute.
Dockendorf
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim Dokendorf se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 253 metra. Površina opštine iznosi 5,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 212 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 36 stanovnika/km².
Svemirski turizam
Program Kosmonautske kuće
Program Kosmonautske kuće se sastoji od simulacije boravka kosmonauta na svemirskoj stanici ili u svemirskom vozilu Sojuz tokom odlaska ili boravka u svemiru, u zatvorenom prostoru koji na to podseća ali na kome nema bestežinskog stanja. Taj nadgledani prostor se sastoji od tri velika metalna kontejnera, gde je najveći više od 20 metara dug i oko 3 metra visok. Svi kontejneri su međusobno povezani vratima i ljudi u njima mogu živeti godinama odvojeni od spoljnog sveta
Trening preživljavanja kosmonauta u različitim okolnostima
Veliki broj doktora, lekara, specijalnih timova za brzo reagovanje sa čamcima, brodovima, helikopterima i brzim vozilima, je spremno da u svakom trenutku pritekne u pomoć učesnicima programa preživljavanja, kako bi predupredio svaku moguću nezgodu. Reagovanje ovih timova je vezano samo za najekstremnije situacije. Svi programi su detaljno opisani i navedene su sve karakteristike koje se moarju posedovati kako bi se na njih moglo uopšte i prijaviti.
Predkvalifikacioni orbitalni program
Jedan od najvernijih programa koji je veoma blizak onom koji prethodi odlasku u svemir, je predkvalifikacioni orbitalni program (OPQ) koji se organizuje u saradnji sa Ruskim nstitutom za biomedicinske probleme - IMBP (Russia`s Institut for Biomedical Problems - IMBP) i sa Juri Gagarin kosmonaut trening centrom - GCTC (GCTC) kao prvi logičan korak ka orbitalnom svemirskom letu. Ovo je jedini priznati program kvalifikacija za civilne kandidate koji bi u svemir ili samo da probaju trening kosmonauta. Tokom dve nedelje u Rusiji, turista može da se oproba na mnogim simulatorima, kao i na mlaznim avionima, razvijenim za trening kosmonauta i astronauta kako bi sebe pripremili za put do MSS-a. Ovo su jedinstvene aparature koje se nigde više ne mogu videti i ni u kom slučaju isprobati, a samo ovo mesto ima mogućnosti za to i samo ovi ljudi su spremni da svoje znanje koje je sticano godinama i na koga su potrošene desetine milijardi dolara, otvori i pokaže svima onima koji su spremni da plate i probaju.
Medicinski ekspereti, tokom sati pregleda, ispitivanja i testova, izvršavaju procenu turiste, da li je ili nije spreman da se izbori sa okruženjem koje će ga čekati u svemiru. Neophodno je kontaktirati ljude iz kompanije dosta pre samog odlaska u Rusiju, kako bi dobili instrukcije za kondicione pripreme, obavezne pre dolaska, inače dolazi do rizika da polaznik neće moći da prođe sve testove.
Trening se obavlja u Juri Gagarin kosmonautskom svemirskom trening centru koji se nalazi u kompleksu nedaleko od Moskve. Ovo je jedan od trening centara prve kategorije i u njemu su trenirali svi oni koji su nameravali da „odvezu“ rusku raketu u svemir.
Orbitalni svemirski program
Orbitalni svemirski let predstavlja najskuplje, najzahtevnije, najpreciznije, najneverovatnije, najdalje, najsofisticiranije i najživopisnije turističko putovanje koje je ikada organizovano za jednog čoveka, barem do sada. O turistima, na pripremama, brinu najprofesionalniji ljudi ove profesije a sama kompanija koja se bavi pružanjem usluga najavanturističnijeg putovanja na svetu ima zaposleno više od 20 bivših astronauta i kosmonauta.
Sve ono što su avanturisti i stotine miliona drugih očekivali i ono čemu su se nadali postalo je stvarnost od 2001. godine kada je sada već legendarni prvi privatni svemirski turista i istraživač napustio zemlju u vozilu Sojuz i pridružio se kosmonautima na Međunarodnoj svemirskoj stanici. Ono što verovatno niko u svemirskoj, a posebno u turističkoj svetskoj industriji nije očekivao je da bi neki turista izdvojio između 20 i 25 miliona američkih dolara (treutno je cena porasla na 30 miliona USD, dok će cena orbitalnih letova za 2008. i 2009. godinu biti najmanje 40 miliona USD) kako bi otišao na prosečno turističko putovanje od 8 dana, sa bezbroj prepreka, sa šestomesečnim napornim treningom i brojnim iskušenjima koja ga na tom putu očekuju, ali istina je da bi velika većina ljudi koji imaju novca želela da krene na put u svemir.
Novi svemirski avanturistički programi
Čuvena rečenica „Ovo je mali korak za mene a veliki za čovečanstvo“ izrečena od strane Nila Armstronga tokom prve ljudske misije koja je stigla na Mesec, što ujedno predstavlja i jedino ljudsko sletanje na bilo koje svemirsko telo, on je tokom čuvenih koraka koji su zauvek ostali na Okeanu tišine (na Mesecu ne postoje nikakve atmosferske prilike upravo zbog nepostojanja atmosfere), odzvanjaće u mnogim ušima uskoro kada neki novi svemirski turisti krenu na slične misije koje će dovesti do sličnih izjava i do one čuvene rečenice, „...ništa više neće biti isto kao pre...“.
Danas je već moguće rezervisati samostalnu misiju u svemir, van rasporeda letenja do MSS-a i van Sojuz taksi misija koje prevoze kosmonaute na svoju misiju, zatim je moguće rezervisati let u svemir do MSS-a sa svemirskom šetnjom u otvorenom svemiru, što čak i retki kosmonauti imaju prilike probati i na kraju kao vrhunac, ali samo za sada, let do Meseca, ali za sada bez sletanja na Mesec.
Astronautski trening – Evropska svemirska agencija
Po prvi put u svojoj istoriji Evropska svemirska agencija (European Space Agency) je otvorila svoje kapije za avanturiste, poučena napredkom koji je ostvaren na tom planu u Rusiji.
Program koji se nudi preko Evropske svemirske agencije je dvodnevnog tipa i obuhvata kratak kurs astronautskih priprema. On se obavlja u Nemačkoj, u centru Kolon-Porc, gde i profesionalni astronauti treniraju za svoj put u svemir na zajedničke misije do MSS-a.
Sub-orbitalni svemirski letovi
Sub-orbitalni letovi su sledeća generacija komercijalnih putničkih letova sa visinom koju do sada nije dostiglo niti jedno komercijalno vozilo i sa mogućnostima koje nema čak niti jedno svemirsko vozilo današnjice. Danas sa testovima za komercijalne letove u Višekratnim lansirnim vozilima-RLV (Reusable Lunch Vehicles-RLV), suborbitalni letovi su bliži nego ikada pre. Definisana kao misija koja se obavlja letom izvan atmosfere ali bez brzine kojom bi vozilo moglo da kruži oko Zemlje, suborbitalni svemirski let dozvoljava putniku da pogleda dole u zakrivljenu površinu Zemljinog geoida kao da se nalazi u orbiti. Jedinstvena prilika da se leti do 100 km iznad Zemlje, što je internacionalno definisano kao početak svemira, u orbitu i Zemlja pogleda kao nebesko telo, biće moguće kroz nekoliko godina. Mnogi snovi će tada biti ispunjeni a cena leta varira od oko 100.000 USD pa naviše, što je mnogo manje od dosadašnjih 20 do 25 miliona američkih dolara, i budućih 40 miliona, koliko će stajati ovakvo putovanje uskoro.
Let će biti dosta kraći od onog skupljeg orbitalnog leta i sa dosta kraćom obukom ali sasvim dovoljan za uživanje. Do skoro, postojalo je samo par kompanija koje su bile spremne da ulože svoj novac u razvoj svemirskog programa, ali posle odlaska prvog turiste u svemir, brojni ulagači su pohrlili da pronađu prave partnere koji bi im omogućili trku za „parče svemira“ i za milione budućih turista koji će u narednim decenijama krenuti putem svemira u potpuno novu vrstu odmora iz znatiželje i avanturističkih pobuda a ne iz želje da odmor provedu kako mu i to samo ime nalaže, lenčareći na nekoj od plaža, sedeći na nekom od gradskih trgova i posmatrajući kulturne znamenitosti ili šetajući u prirodi. Trenutno postoji više od deset programa, orbitalnih i suborbitalnih, od kojih se 80% razvija u SAD-u koji pružaju nadu da ćemo suborbitalna putovanja krenuti za dve do tri godine, dok ćemo hotele i stanice u svemiru kao i privatne «svemirske prevoznike» sačekati za oko 5 do 6 godina. Na više od 60 stranica ovi programi su opisani detaljno i sa najboljim fotografijama koje trenutno postoje.
Turistički svemirski centri u SAD-u
Započeti priču vezanu za svemirske avanture, a ne pomenuti kompanije koje počinju u ranoj fazi da stvaraju avanturiste koji kasnije imaju želju da se oprobaju i u većim avanturističkim poduhvatima, ne bi činilo kompletnom priču o svemirskim avanturama. Nekoliko kompanija u SAD-u, prvenstveno se bave ovim poslom, pa samim tim, pored bogatstva koje američki biznismeni nedvosmisleno poseduju a koje im najviše pomaže pri njihovoj brojnosti na putu do MSS-a, ovi centri mogu biti dokaz popularnosti svemirskih istraživanja i uopšte svemirskih avantura u SAD-u. Neosporno da ove avanture nisu ekstremne ali su definitivno drugačije i u usponu su u celom svetu. Ljudi koji su ih kreirali, samo su kanalisali i iskoristili energiju koja postoji kod svih nas, pre svega kod dece, a koja je vezana za ljubav ka svemiru i njegovim avanturističkim neotkrivenim delovima.
Četiri najvažnija stuba koja održavaju svemirske centre koji pružaju usluge svemirskih avantura deci ali i odraslima širom SAD-a su: U.S. Space Camp & Aviation Challenge, Kennedy Space Center, Houston Space Center and Challenger Space Center.
Brojni programi su opisani na više od 50 strana teksta, sa detaljima koji ih krase i sa uslovima i edukativnim karakteristikama više od 30 programa koji su predstavljeni. Ovde su opisane i postavke svih centara, njihove glavne delove i buduće razvojne planove.
Budući razvoj
U uslovima razvoja savremenog turizma, aktivni turizam je dobio vodeću ulogu razvojnog pravca u odnosu na dosadašnji pasivni turizam. Kao najaktivniji deo aktivnog turizma stoji ekstremni turizam. Razlika između aktivnog i ekstremnog turizma je u avanturizmu, odnosno u određenoj dozi opasnosti koja vreba turistu na nekom turističkom programu. Svemirske i vojne avanture kao deo ekstremnih avantura spadaju u jednu od onih koje probijaju granice turizma u globalu. Ta granica, koju je nekada predstavljao svemir, više ne postoji. Granice izdržljivosti su pomerene silom G, odnosno silom teže koju trpi ljudsko telo, u vojnim avionima i svemirskim letelicama. Pomerene su i u uslovima preživljavanja u divljini sa ljudima iz specijalnih jedinica vojske, kao i raznim simulatorima ili padobranskim skokovima. Svemirske i vojne avanture su definitivno zakoračile u svet turizma na velika vrata, sa granicama koje su probijene.
Zirilli, Catania
Zirilli je naselje u Italiji u provinciji Catania, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 97 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 748 m.
Mislim, dakle jesam
desno|mini|[[Rene Dekart (1596—1650)]] Cogito, ergo sum („mislim, dakle jesam“) je filozofski iskaz Renea Dekarta koji je postao fundamentalni element zapadne filozofije.
IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2011.
Svjetsko prvenstvo u rukometu 2011. je 22. Svjetsko rukometno prvenstvo koje se održalo u siječnju 2011. godine u Švedskoj. Švedska je dobila domaćinstvo protiv Norveške i Danske. Branitelji naslova bila je Francuska, koja je osvojila naslov na predhodnom Svjetskom prvenstvu u Hrvatskoj. Domaćin Švedska plasirala se automatski.
Mislim, dakle jesam
Preteče
Pre Dekarta, već je sveti Avgustin zasnovao saznanje na sa­moizvesnosti mišljenja, npr. u „De trinitate“ (X 10, 14):
"„Ko otuda sumnja iz ma kojeg drugog razloga, ipak ne može sumnjati u sve: da živi, seća se, poima, hoće, misli, zna, prosuđuje; jer inače ne bi mogao sumnjati ni u šta.“"
IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2011.
Nakon odigranih 98 utakmica, branitelji naslova, Francuzi porazili su Dansku u uzbudljivom finalu, nako produžetaka, 37:35 i tako postali jedina momčad uz SR Rumunjsku (koja je to učinila 2 puta) obranila titulu svjetskog prvaka. Francuskoj je to bio četvrti naslov svjetskog prvaka, čime su nastavili briljantan niz koji su započeli. U utakmici za broncu, Španjolska je porazila domaćina Švedsku i tako osvijila brončanu medalju.
Mislim, dakle jesam
Preteče
- Sveti Avgustin
Prema Avgustinu, čovek može sumnjati u sve, ali je bar siguran u svoju egzistenciju. Ako sumnja u postojanje drugih predmeta i postojanje boga, činjenica njegove sumnje pokazuje da on sam postoji, jer u protivnom ne bi mogao da sumnja.
Jedan od Aviceninih argumenata o prirodi duše postulira odraslog čovjeka koji iznenada stupa u postojanje, lebdeći u praznom prostoru, prekrivenih očiju i razdvojenih udova. Ovaj „leteći čovjek“ ne bi raspolagao nikakvim čulima, ali bi svejedno bio svestan svog postojanja. Smatra se da ovaj argument anticipira Dekartov cogito ergo sum.
Shamokin, Pennsylvania
Šamokin je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 7.374 stanovnika.
Mislim, dakle jesam
Dekartovo shvatanje
Dekart je osnovni stav svoje metafizike najpre formuliše u delu Rasprava o metodi 1637. godine, te razrađuje u delu Meditacije o prvoj filozofiji. Njegovo stajalište pretpostavlja sumnju u sve (de omnibus dubitandum) osim u subjekt koji misli, odnosno sumnja.
Shamokin, Pennsylvania
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 7.374 stanovnika, što je 635 (7,9%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Mislim, dakle jesam
Dekartovo shvatanje
Dekart proteže sumnju i na postojanje samog tela i vanjskog sveta, jer nalazi da neki zloduh može u nama stvoriti takve slike i utiske. Ako možemo zamisliti da u svijetu ničega nema, nikakvog neba, nikakve zemlje, nikakvih duhova, nikakvih tijela, Dekart se pita: nema li ni mene sama? No, on zaključuje: iako me obmanjivač vara, ja jesam, sve dok mislim da nešto jesam. I koliko god da vara, ne može postići da ne budem ništa. Stoga iskaz: ja jesam, ja egzistiram, nužno jest istinit.
"Mišljenje jest; jedino se ono ne može od mene otrgnuti. Ja jesam, ja postojim, sigurno je. A dokle? Naravno, dok mislim; a može pak biti: prestanem li sa svakim mišljenjem, prestajem odmah i sa svim bitkom. [...] Ja sam stoga misleća stvar, to jest duh, duša, razum ili um."
- Dekart
Dekart konačno postavlja granice sumnje nalazom Mislim dakle jesam, čime zaključuje da se u sve može sumnjati, osim u postojanje subjekta koji misli, odnosno sumnja. Tako mišljenje spoznaje samo sebe kao biće i jedina izvesnost bića potiče iz mišljenja.
Drugačija shvatanja
Dekartova pretpostavka da je sa izvesnošću bića u mišljenju istovremeno nađen i misleći subjekt i to kao nematerijalna supstancija (res cogitans), tako da iz „cogito ergo sum“ nastaje neko „sum res cogitans“, često je osporavana.
IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2011.
Finale
Statistike
Mislim, dakle jesam
Drugačija shvatanja
Prema budističkom shvatanju, iza misli nema onoga ko misli. Sama misao je onaj ko misli. Ako uklonite misao, nemoguće je pronaći onoga ko misli. Ovo budističko stanovište je dijametralno suprotno kartezijanskom „mislim, dakle jesam“.
Kamenice (Breza)
Kamenice je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Breza koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 714 stanovnika.
IHF Svjetsko rukometno prvenstvo 2011.
Finale
<!---
--->
Vanjske poveznice
Info 2011.
Audenge
Odonž je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Žironda koja pripada prefekturi Bordo.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 3948 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 48 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 82,09 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 7 metara (maksimalnoj 59 m, a minimalnoj 0 m).
Donegal (grofovija)
Grofovija Donegal (County Donegal; Contae Dhún na nGall) je okrug (grofovija) u Republici Irskoj i jedna od trideset dvije tradicionalne grofovije na otoku Irska. Smješten je u Provinciji Ulster na sjeveru zemlje. Predstavlja najsjeverniju grofoviju Irske a ime je dobila po gradu Donegal. Prema popisu iz 2006. godine je imala 147.264 stanovnika. Prema površini je najveća grofovija u Ulsteru i četvrta u Irskoj.
Kroz historiju je bila poznata i kao Grofovija Tirconaill, Grofovija Tirconnell ili Grofovija Tyrconnell (Contae Thír Chonaill). "Tirconaill" je bila njeno službeno ime u periodu 1922–1927. To je bila referenca na drevni túath Tír Chonailla i earlstvo koje ju je naslijedilo.
Grofovija Donegal je jedina grofovija koja dijeli granicu sa samo jednom grofovijom Republike - Grofovijom Leitrim. Većina kopnene granice je sa sjevernoirskim grofovijama Londonderry, Tyrone i Fermanagh. Zbog toga se nalazila u ekonomskoj izolaciji i dovela da Donegal stvori zasebni kulturni identitet odnosno grofovija se reklamirala sa slogan Ovdje je drukčije. Njeni političari su joj nadjenuli nadimak 'zaboravljena zemlja', s obzirom da ju je irska vlada običavala ignorirati, čak i u vrijeme krize.
Najveći dio grofovije je bio bastion gelske kulture i irskog jezika, a sama grofovija je drugo po veličini Gaeltacht područje u Irskoj sa 24.504 govornika. Dok je po broju stanovnika Letterkenny, Lifford je sjedište grofovije. Letterkenny i obližnji grad Derry tvore glavnu ekonomsku osovinu Sjeverozapadne Irske.
Mereni, Conțești
Mereni je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini Conțești.