cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joža Vlahović
Životopis
Joža Vlahovič je odrastao u siromašnoj radničkoj porodici. Stanovao je u radničkoj četvrti, Trešnjevka, na periferiji Zagreba. Želio je u školu, ali mu to nisu dozvolile loše materijalne prilike porodice. Završio je osnovnu školu, dva razreda gimnazije i metalski zanat, kojeg je izučio u tvornici lustera ,,Lux", a kasnije je prešao kod privatnog majstora, gdje je 1933. godine položio pomoćnički ispit.
Politička aktivnost za Kraljevine Jugoslavije
Kao šegrt, pristupio je radničkom pokretu, i za kratko vrijeme postao jedan od rukovoditelja sindikalne omladine Ujedinjenog radničkog sindikalnog saveza. Godine 1932. primljen je u SKOJ. Nekoliko puta je uhićivan, ali je puštan zbog nedostatka dokaza. Godine 1935. je bio izveden pred Sud za zaštitu države, i osuđen na šest mjeseci zatvora. Ubrzo poslije izlaska iz zatvora, krajem 1935. godine, primljen je u Komunističku partiju, a kratko vrijeme poslije toga postao je Član Mjesnog komiteta SKOJ-a za Zagreb.
Početkom 1939. godine, Joža Vlahović je postao član Pokrajinskog komiteta SKOJ-a za Hrvatsku, a ubrzo zatim i sekretar tog komiteta i član CK KPH. U ime Pokrajinskog komiteta SKOJ-a za Hrvatsku, sudjelovao je na V. i VI. zemaljskoj konferenciji SKOJ-a.
Drugi svjetski rat
Prije okupacije Jugoslavije, poznavali su ga mnogi omladinski rukovodioci Splita, Osijeka, Bjelovara, Varaždina, Slavonskog Broda i ostalih gradova. On je s njima često održavao sastanke u Zagrebu, ili odlazio na razne sastanke SKOJ-a u mnoge gradove u Hrvatskoj. Uputstva i savjeti koje je dijelio ostavljali su duboki dojam i mnogo su koristili ostalim rukovodiocima skojevskih organizacija.
Okupacija Jugoslavije ga je zatekla u Zagrebu. Odmah se snašao u novim uvjetima, i okuplja napredne, patriotski orijentirane omladince, te formira diverzantske grupe u Zagrebu. Nedugo poslije proglašenja NDH, dobiva poziv za vojsku, i on se, po direktivi Partije, odaziva. Bio je raspoređen za pisara u stožeru „topničke vojarne". Odmah poslije dolaska, Joža Vlahović počinje okupljati antifašistički orijentirane domobrane, a također je nabavljao oružje za akcije ilegalaca. Poslije kratkog vremena, Joža Vlahović je dezertirao iz domobrana, i nastavio ilegalni rad. Poslije niza akcija koje je organizirao u ilegalnom Zagrebu, 22. kolovoza 1941. godine prepoznao ga je ustaški doušnik Majerhold, pa su ga agenti uhitili. Ustaška policija, koja je naslijedila policijska dokumenta stare Jugoslavije, već ga je dugo tražila. Ustaše su znale da imaju jednog od rukovodioca SKOJ-a i KPH, pa su pristupili oprobanom metodom preslušavanja, lako podvrgnut mukama, Joža Vlahović je ostao dosljedan sebi, ništa nije priznavao. Uvidjevši da ne mogu ništa postići ni zlostavljanjem, ustaše su ga, u rujnu 1941. godine, strijeljale.
Narodnim herojem proglašen je 14. prosinca 1949. godine.
Jezik (razvrstavanje)
Jezik može označavati:
221
thumb|Statua [[Liu Beija u hramu Zhuge Lianga u Chengduu (Kina)]]
Godina 221. (CCXXI) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Grata i Vitelija (ili, rjeđe, godina 974. Ab urbe condita). Oznaka 221. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Sahuarita, Arizona
Sahuarita je gradić u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 25.259 stanovnika.
Hayes, Louisiana
Hejz je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 780.
Nacionalni park Khao Jai
Nacionalni park Khao Jai (tajlandski: เขาใหญ่) je nacionalni park na planini Sankambeng koja je južni dio gorja Dong Faja Jen, u provincijama Saraburi, Pračinburi i Nakhon Najok, u Tajlandu. On je, zajedno sa šumama gorja Dong Faja Jen, upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji kao "važno područje za dugotrajni opstanak mnogih životinjskih vrsta".
Nacionalni park Khao Jai ima površinu od od 2.168 km² i uglavnom je prekriven zimzelenim šumama, tropskim kišnim šumama i pašnjacima na visinama od 400 do 1000 m. Od slapova u parku se nalaze 80 m visok Heo Narok (slika desno), te Heo Suvat i Namtok Sarika.
Süßen
Zisen je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 38 opštinskih središta okruga Gepingen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 10.057 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8117049.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Gepingen Zisen se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Gepingen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 360 - 405 metara. Površina opštine iznosi 12,8 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 10.057 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 786 stanovnika/km².
Bitetto, Bari
Bitetto je naselje u Italiji u provinciji Bari, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 11374 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 139 m.
Dong Faja Jen
mini|lijevo|Položaj Dong Faja Jena u istočnom Tajlandu Dong Faja Jen (tajlandski: ดงพญาเย็น, u značenju "Đungla ledenog gospodara") je planinsko gorje u središnjem Tajlandu. On je jugoistočni nastavak gorja Petčabun koji dijeli dolinu rijeke Čao Fraja u središnjem Tajlandu od visoravni Korat na jugoistoku. Gorje je dugo 230 km, a najviši vrh mu je Khao Rom s 1,351 m nadmorske visine. Najjužnije brdo gorja je Sankambeng koji se spaja s planinama Dângrêk na svom istočnom kraju. Na sjeveru gorja započinje sliv rijeke Mun, a na jugu rijeke Pračinburi.
Dong Faja Jen je prije bio poznato kao Dong Faja Fai, ili "Đungla vatrenog gospodara" jer je njezina gusta šuma bila mjesto gdje je malarija ubijala većinu putnika koji su se usudili uputiti kroz nju. No, početkom 20. stoljeća većina njezina šumskog pokrivača je uništena sustavnom sječom. Nakon toga joj je kraljević Pinkalo promijenio ime navodeći kako je "divlja šuma ukroćena".
Osim nacionalnog parka Khao Jaija, koji je zajedno s planinom upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji, na planinama se nalaze i druga zaštićena područja: Nacionalni parkovi Ta Fraja, Thap Lan, Pang Sida, Fra Futhačaj i Rezervat divljine Dongjai. Sveukupno, 6155 km² je zaštićeno na gorju Dong Faja Jen.
Campion, Colorado
Kampion je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Hijeroklo (kočijaš)
Hijeroklo (Hierocles, kraj 2. vijeka – 222) bio je rob na dvoru rimskog cara Elagabala, zadužen za vožnju carske dvokolice. Antički izvori opisuju da je bio rodom iz Karije i imao plavu kosu. Isti izvori navode da je Elagabal u njega bio zaljubljen, te ga učinio miljenikom, odnosno svojim homoseksualnim ljubavnikom. Prema Kasiju Dionu je car u toj vezi imao pasivnu ulogu, odnosno koristio svaku priliku da sebe opiše kao Hijeroklovu "ljubavnicu" i "suprugu". Elagabalov pokušaj da Hijeroklu da titulu Cezar i tako ga učini svojim nasljednikom je, pak, izazvalo takvo zgražanje među aristokracijom i narodom da je Elagabal od toga morao odustati. Nakon Elagabalovog ubistva 222. je i Hijeroklo smaknut zajedno sa drugim članovima Elagabalove dvorske klike.
Überlingen
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Bodenze Iberlingen se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Bodenze. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 403 metra. Površina opštine iznosi 58,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 21.625 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 369 stanovnika/km².
St. David, Arizona
St. David je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1,699 stanovnika.
Ciklopramin
Ciklopramin je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 264,365 Da.
Épernay
Eperne je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Marna koja pripada prefekturi Eperne.
Po podacima iz 2004. godine u opštini je živelo 26.000 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 1146 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 22,69 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 72 metara.
Marbleton, Wyoming
Marbleton je grad u američkoj saveznoj državi Vajoming.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.094, što je 374 (51,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Kraj dinastije Han
Kraj dinastije Han (漢朝末年 ili 東漢末年, Kraj Istočne dinastije) je naziv za period kineske historije koji okvirno pokriva vladavinu Shaoa i Xiana, dva posljednja cara dinastije Han. Historičari ga često smatraju uvodom, odnosno prvom fazom perioda Tri kraljevstva. Njegov početak se smješta u godinu 189. kada je smrt cara Linga potaklo eskalaciju dugo tinjajućeg sukoba između klike dvorskih eunuha i carskog regenta He Jina koji se pretvorio u masovno krvoproliće u prijestolnici Luoyang. Ono je poslužilo kao izgovor vojnom komandantu Dong Zhuou da iste godine preuzme vlast i svrgne malodobnog cara Shaoa, ali se već sljedeće godine protiv njega pokrenula koalicija suparničkih vojskovođa koji će ga uspjeti istjerati iz Luoyanga. Ti su događaji doveli do potpunog kolapsa centralne vlasti, te je Kina ostavljena na milost i nemilost regionalnim birokratima, velmožama i generalima koji će se kao gospodari rata sljedećih nekoliko decenija sukobljavati oko teritorija izazivajući velika pustošenja i ljudske žrtve. Od svih njih je najviše uspjeha imao Cao Cao koji je 196. uspio cara Xiana staviti pod svoju "zaštitu" te poslije koristio njegov nominalni autoritet kako bi postepeno proširio svoje teritorije i uspostavio koliko-toliko stabilan režim u sjevernom dijelu Kine. Njegov pokušaj da dovrši ponovno ujedinjenje zemlje je godine 208. zaustavljen u velikoj bitci kod Crvenih stijena gdje su ga porazile snage dvaju južnjačkih gospodara rata Liu Beija i Sun Quana. Godine 220. je Cao Caov nasljednik natjerao cara Xiana da formalno abdicira i sebe proglasio novim carem, odnosno novu dinastiju Wei, pa se taj datum uzima kao formalni kraj dinastije Han. Liu Bei, koji je bio u dalekom srodstvu sa dinastijom Han, se, pak, sljedeće godine također proglasio carem; njegova dinastija, koja je vladala državom Shu Han će se održati sve do 263.
Kirkersville, Ohio
Kirkersvil je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 525, što je 5 (1,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Toster
thumb|200px|Klasični dizajn eletkričnog tostera u kromu, s dva procjepa za umetanje kruha Toster je električni kućanski aparat koji služi za prženje i pripremanje tosta, tj. prepečenog hljeba.
Period Proljeća i Jeseni
Period Proljeća i Jeseni je bio period u kineskoj historiji koji otprilike odgovara prvoj polovice Istočne dinastije Zhou (od druge polovice 8. vijeka pne. do prve polovice 5. vijeka pne.). Ime mu dolazi od Anala Proljeća i Jeseni, ljetopisa države Lu od 722. pne. do 481. pne., koja se tradicionalno pripisuje Konfuciju.
Karakteristika Kine u doba Proljeća i Jeseni je bila ta da se njome vladalo kroz feudalni sistem. Kralevi dinastije Zhou su držali nominalnu vlast nad tzv. Kraljevskom Domenom, smještenom oko njihove prijestolnice (suvremeni Luoyang), te dijelili lena širom Kine stotinama nasljednih plemića (Zhuhou 諸侯), potomcima članova drevnog klana Zhou, potomcima suradnika osnivača dinastije ili lokalnim velmožama. Najvažniji feudalni kneževi (kasnije poznati kao dvanaest prinčeva, 十二諸侯) redovno su se sastajali i tamo raspravljali o važnim pitanjima kao što su vojni pohodi protiv stranih naroda ili plemića koji su se o njih ogriješili. Za vrijeme tih sastanaka bi se ponekad jedan od prinčeva postao hegemon (伯 and then 霸), i stekao pravo da zapovijeda vojskama svih feudalnih država.
Kako je to razdoblje išlo, veće države su ili gutale ili vazalima pravili manje. Do 6. vijeka pne. većina malih država je nestala a Kinom je dominiralo nekoliko velikih i moćnih kneževina. Neke od južnih država, kao Chu i Wu, proglasila su nezavisnost od Zhoua. Počinjali su ratovi kako bi se obračunalo s nekim od tih država (Wu i Yue). U državi Jin su se, pak, šest moćnih porodica borile za nadmoć te je niz građanskih ratova doveo do komadanja Jin na tri manje države početkom 5. vijeka pne.
Do tog doba se nadzor kraljeva Zhoua nad feudalnim kneževima bitno smanjio, feudalni sistem se raspao te je počeo Period Zaraćenih država.
Token ring
Token Ring je IBM-ova mreža koja je razvijana 1970-tih te predstavljena ranih 1980-tih godina.
Token Ring je vrsta mreže koja je šematski poredana u krug. Token Ring je usko vezan za IEEE 802.5 specifikaciju jer je nastala iz Token Ring tehnologije, zbog identičnosti i zanemarljivih razlika termin Token Ring obično obuhvaća i IEEE specifikaciju.
Period Proljeća i Jeseni
Početak Istočne dinastije Zhou
Odbjegla elita Zhoua nije imala snažno uporište u istočnim teritorijama; čak je i krunidba princa morala imati podršku lokalnih država da bi uspjela. Domena Zhoua se zato bitno smanjila - na Luoyang i okolicu - pa dvor više nije mogao podržavati šest grupa stajaće vojske (六軍, liù jūn). Sljedeći kraljevi Zhoua su stoga morali tražiti pomoć od vazalnih država kako bi se obranili od pljačkaških pohoda i ustanaka. Dvor Zhoua više nikada nije povratio prvotni autoritet; umjesto toga je postao tek simbolični poglavar feudalnih država. Iako je kralj de jure sačuvao Mandat Neba, de facto mu titula nije davala nikakvu vlast.
Uspon hegemona
Prvi plemić koji je značajnije pomogao odbjegle kraljeve Zhoua bio je Vojvoda Zhuang od Zhenga (鄭庄公) (r. 743. pne.-701. pne.). On je prvi ustanovio tzv. hegemonijski sistem (bà 霸), s namjerom da očuva ranije proto-feudalne privilegije lokalnih velmoža. Tradicionalni historičari su taj sistem nastojali opravdati potrebom da se slabije civilizirane države i kraljevska porodica Zhoua obrane od susjednih "barbarskih" plemena. Ta plemena - smještena na jugu, sjeveru, istoku i zapadu - su bila Man, Yi, Rong i Di. thumb|left|Urbanizacija u periodu Proljeća i eseni. S druge strane, nove države su naglo ojačale, a njihovi vladari pokazivali više interesa za čuvanje i širenje svoje vlasti nego za zaštitu slabijih entiteta u vrijeme nereda (匡扶社稷 kuāng fú shè jì), za razliku od službenog stava kojim se pravdala carska vlast u kasnijim periodima kineske historije.
Vojvode Huan od Qija (vl. 685. pne.-643. pne.) i Wen od Jina (vl. 636. pne.-628. pne.) si dodatno ojačali sistem hegemonije, što je donijelo relativnu stabilnost, ali u kratkim periodima. Zahvaljujući hegemoniji su otpočele aneksije manjih entiteta i država, što je omogućilo jačanje nekoliko većih entiteta kao što su Qin, Jin, Qi i Chu. Hegemoni su s vremenom prestali biti zaštitnici slabijih država; umjesto toga su održavali vlast nad svojim satelitima, bilo da su oni imali kinesko ili "barbarsko" porijeklo.
Velike države su često sticale prevlast nad manjima koristeći kao izliku nastojanje da im se pomogne i zaštiti za vrijeme njihovih unutrašnjih sukoba. Hegemoni su zato u pravilu dolazili iz velikih država. S vremenom su sebe proglasili gospodarima svojih teritorija, a nisu čak ni formalno priznavali simboličku vlast Zhoua. S vremenom su razvili sistem lokalne uprave (Jun i Xian), temeljem koga je službenike imenovala centralna vlast, što je omogućilo jaču kontrolu. Također su stvorili i porezni sistem koji je daleko više pogodovao razvoju poljoprivrede i trgovine nego proto-feudalizam na početku perioda.
S vremenom su tri države Qin, Jin i Qi ne samo ojačale, nego uspjele suzbiti napad južne države Chu, čiji su se vladari proglasili nezavisnim kraljevima. Kada su vojske Chua su počele ugrožavati područje Žute rijeke, Chu su proglašeni "južnim barbarima", Chu Man, što je bila parola kojom se priječilo Chu da intervenira u sjevernjačke uticajne sfere. Napadi Chua su suzbijeni u tri velike bitke - kod kod Chengpua, Bija i Yanlinga; zahvaljujući njima su obnovljene države Chen i Cai.
Međudržavni odnosi
thumb|230px|right|[[Kina|Kineska pu vaza s dizajnom zmaja, period Proljeća i Jeseni.]] V. glavni članak: Međudržavni odnosi u periodu Proljeća i Jeseni.
Za vrijeme perioda se razvio kompleksni sistem međudržavnih odnosa. Djelomično se nadovezivao na raniji fedualni sistem iz doba Zapadnog Zhoua, ali su ga s vremenom počeli prožimati elementi koji su se manje oslanjali na ceremonije i tradicije, a više na nove realpolitičke okolnosti. Tako se stvorila zbirka međudržavnih običajnih normi i vrijednosti, koji neki suvremeni teoretičari smatraju svojevrsnom pretečom međunarodnog prava. Tome je pogodovalo širenje država Proljeća i Jeseni, zbog čega su često jedna s drugom dolazile u kontakte, ali i sukobe.
Završni ratovi
Dugotrajne i iscrpljujuće borbe između tri sjevernjačke države i njihovog južnjačkog suparnika su završene kada su se 579. pne. su se predstavnici Qija, Qina, Jina i Chu prvi put sreli na mirovnoj konferenciji. Na njoj je dogovoreno međusobno razoružanje, ali su i sve ostale države proglašene njihovim satelitima. Taj je aranžman godine 546. pne. potvrđen novim posebnim sporazumom Jina i Chu.
Za vrijeme relativno mirnog 6. vijeka pne. su postupno ojačale dvije obalne države - Wu u današnjem Jiangsuu i Yue u današnjem Zhejiangu. Njihovo međusobno suparništvo je završeno kada je kralj Fuchai od Wua poražen od kralja Goujiana od Yuea (vl. 496. pne.-465. pne.) koji je postao posljednji opće prihvaćeni hegemon.
Time je otpočeo duži period mira među državama, tokom koga su se četiri najjače države orenule unutrašnjem razvoju, ali i sukobima. U Jinu su tako započela borba za vlast među šest najmoćnijih zemljoposjedničkih porodica, dok su se u Chinu i Chuu sukobili članovi vladarskih porodica. Porodica Chen je, s druge strane, počela proces eliminacije svojih suparnika u Qiju. Te su borbe za vlast završile kada su tri preostale porodice u Jinu - Zhao, Wei i Han - godine 403. pne. odlučile podijeliti državu, a nemoćni Zhou dvor to bio prisiljen priznati. To je dovelo do početka novih međudržavnih ratova, odnosno perioda Zaraćenih država.
Popis hegemona ili Ba (霸)
V. glavni članak: Pet Hegemona (period Proljeća i Jeseni)
Tradicionalno Pet hegemona perioda Proljeća i Jeseni (春秋五霸 Chūn Qiū Wǔ Bà) uključuju:
INHBC
Inhibin beta C lanac je protein koji je kod ljudi kodiran INHBC genom.
Period Proljeća i Jeseni
Popis hegemona ili Ba (霸)
Drugi historičari sugeriraju da se među Pet Hegemona ubrajaju:
INHBC
Ovaj gen protein koji je član TGF-beta familije. Ova podjedinica formira heterodimere sa beta A i beta B podjedinicama. Inhibini i aktivini, takođe članovi TGF-beta familije, su hormoni sa suprotnim destvom koji učestvuju u hipotalamusnoj, hipofiznoj, i gonadalnoj hormonskoj sekreciji, kao i u razviću i diferencijaciji raznih ćelijskih tipova.
Pietrepente, Frosinone
Pietrepente je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 863 m.
Gilgo, New York
Gilgo je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 131.
Energetika
Električna struja, često poznata kao struja ili elektricitet, podrazumeva proizvodnju i isporuku električne energije u dovoljnim količinama za rad kućnih aparata, kancelarijske opreme, industrijskih mašina, i omogućava dovoljno energije kako za kućno tako i za komercijalno osvetljenje, grejanje, kuvanje i industrijske procese.
Povijest
Iako je bilo poznato da elektricitet nastaje kao proizvod hemijskih reakcija koje se dešavaju u elektrolitskoj ćeliji od kako je Alesandro Volta razvio voltni stub 1800, proizvodnja na takav način je bila i ostala skupa. 1831, Majkl Faradej je izumeo mašinu koja generiše elektricitet iz rotacionog kretanja, ali je trebalo skoro 50 godina da ta tehnologija dostigne komercijalno isplativi nivo. 1878, Tomas Edison je razvio i prodao komercijalno isplativu zamenu za gasno osvetljenje i grejanje korišćenjem lokalno generisanog i distribuiranog elektriciteta, u obliku jednosmerne struje. Razlog što je generisanje elektriciteta bilo blizu ili u okviru potrošačevih prostorija je što Edison nije imao načina za konverziju napona. Izbor napona bilo kog električnog sistema je kompromis. Povećanjem napona smanjuje se struja (elektricitet) i tako se eliminišu gubici usled otpora kabla. Na nesreću, pojačava se opasnost od direktnog kontakta i takođe se povećava potrebna debljina izolacije. Nadalje neke tipove opterećenja je teško ili nemoguće prilagoditi visokim naponima.
Nikola Tesla, ko je kratko vreme radio za Edisona i shvatao teoriju elektriciteta na način na koji Edison nije, izumeo je alternativni sistem korišćenjem naizmenične struje. Tesla je shvatio da pošto dupliranjem napona prepolovljava struju i smanjuje gubitke za tri četvrtine, samo naizmenična struja omogućava transformaciju između naponskih nivoa u različitim delovima sistema. Ovo je omogućilo efikasne visoke napone za distribuciju gde se rizik smanjuje dobrim dizajnom a relativno sigurne niske napone na mestima potrošnje. On je nastavio da razvija opštu teoriju svog sistema, razvijajući teoretske i praktične alternative za sve tadašnje upotrebe jedosmerne struje, i patentirao svoje napredne ideje 1887, u okviru trideset različitih patenata.
1888, Teslin rad je privukao pažnju Džordža Vestinghausa, ko je posedovao patent za tip transformatora koji je mogao da podrži veliku snagu i bio jednostavan za proizvodnju. Vestinghaus je upravljao postrojenjem za osvetljavanje na naizmeničnu struju u Grejt Baringtonu, Masačusets od 1886. Iako je Vestinghausov sistem mogao da koristi Edisonove svetiljke i imao grejače, nije imao motor. Uz pomoć Tesle i njegovih patenata, Vestinghaus je 1891 sagradio električni sistem za rudnik zlata u Teluridu, Kolorado, sa generatorom na vodu od 100 konjskih snaga (75 kW) koji je pokretao motor od 100 konjskih snaga (75 kW) preko napojnog voda dugog 2,5 milje (4 km). Na kraju je 1893 Almarian Deker izumeo ceo sistem za trofazno generisanje struje u Redlandsu, Kalifornija. Zatim, u saradnji sa Dženeral Ilektrikom, koji je Edison bio prisiljen da proda, Vestinghausova kompanija je krenula u konstrukciju električne centrale na Nijagarinim vodopadima, sa tri Teslina generatora od po 5.000 konjskih snaga za isporuku elekrične energije postrojenju za preradu aluminijuma u Nijagari i gradu Bufalu udaljenom 22 milje (35 km). Električna centrala u Nijagari je počela sa radom 20 aprila 1895. Njeno otvaranje je postavilo kamen temeljac za prodaju električne energije za više od sto godina.
Električna energija danas
Danas, Teslin sistem naizmenične struje je još uvek primarni način isporuke električne energije potrošačima širom sveta. Iako se jednosmerna struja visokog napona (JSVN) koristi za predaju velike količine elektriciteta na veliku udaljenost, većina proizvodnje električne energije, prenosa, distribucije i prodaje se obavlja korišćenjem naizmenične struje.
U mnogim državama, kompanije za proizvodnju električne energije poseduju kompletnu infrastrukturu od proizvodnje do prenosa i distribucije. Zbog toga, električna struja se posmatra kao prirodni monopol. Sama industrija je uglavnom dosta regulisana, često sa kontrolom cene i neretko je u posedu države. U nekim državama, trgovina u kojoj učestvuju proizvođači i distributeri funkcioniše.
Broadview-Pompano Park, Florida
Brodvju-Pompano Park je grad u američkoj saveznoj državi Florida.
Demografija
Po popisu iz 2000. godine broj stanovnika je 5.314.
Conaprato, Pescara
Conaprato je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 100 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 363 m.
Estaires (Francuska)
Ester je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Sever-Pa d Kale, u departmanu Sever.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 5.434, a gustina naseljenosti je iznosila 424 stanovnika/km².
St. Johns, Arizona
St. Johns je grad u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 3.480 stanovnika.
Carlos od Asturije
Carlos, princ od Asturije, također poznat i kao Don Carlos (8. jul 1545 – 24. jul 1568) bio je španski prijestonasljednik. Rodio se kao najstariji sin kralja Filipa II i Marije Manuele od Portugala, kćeri kralja Joaoa III. Carlos je, prema službenim španskim historijama, bio mentalno neuravnotežen, te ga je početkom 1568. dao zatvoriti. Nakon šest mjeseci je preminuo. Njegova sudbina je bila čest motiv tzv. Crne legende o Španiji, te je inspirirala niz književnihi umjetničkih djea, među kojima se ističu Schillerova drama Don Carlos i istoimena opera Giuseppea Verdija.
Yang Hu
Yang Hu (221–278), stilsko ime Shuzi (叔子) je bio kineski vojskovođa koji je služio državi Cao Wei, a potom dinastiji Jin. Poznat je kao autor strategije kojom je dinastija Jin trebala pokoriti državu Istočni Wu, posljednje od Tri kraljevstva, te tako ponovno ujediniti Kinu. Yang je za nju pridobio cara cara Wua, ali je nije stigao osobno primijeniti, jer se razbolio i umro pred sam početak pohoda. Nju je uspješno izveo Du Yu, vojskovođa koji je postavljen na njegovo inzistiranje.
Hester, Louisiana
Hester je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 498.
Calw
Kalv je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 25 opštinskih središta okruga Kalv. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 23.401 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8235085.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Kalv Kalv se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Kalv. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 347 metara. Površina opštine iznosi 59,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 23.401 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 391 stanovnika/km².
Operacija Renate
Operacija Renate je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u oblasti Dalmacije. Vođena je od 11. do 19. marta 1944. godine.
Ciklotizolam
Ciklotizolam je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 461,806 Da.
Case Fassina, Padova
Case Fassina je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 48 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 10 m.
Rekovac
Rekovac je naselje u Srbiji u opštini Rekovac u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1930 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1916 stanovnika).
Istorija
Do Drugog srpskog ustanka Rekovac se nalazio u sastavu Osmanskog carstva. Nakon Drugog srpskog ustanka Rekovac ulazi u sastav Kneževine Srbije i administrativno je pripadao Jagodinskoj nahiji i Levačkoj knežini sve do 1834. godine kada je Srbija podeljena na serdarstva.
Demografija
U naselju Rekovac živi 1520 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,5 godina (39,6 kod muškaraca i 41,3 kod žena). U naselju ima 710 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,72.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.
Operacija Bergwiese
minijatura|Partizanska mornarica 1944. Operacija Planinska livada (njem. Bergwiese, Bergvize) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u oblasti Dalmacije. Vođena je od 2. do 7. marta 1944. godine.
Operacija je pokrenuta sa ciljem presijacanja transporta ratnog materijala sa Visa na obalu preko Starog Trogira i Sičenice.
Lovro Hacin
Lovro Hacin (Trata pri Velesovem, 23. avgust 1886 - Ljubljana, 4. septembar 1946) je bio slovenački pravnik i policijski službenik, šef ljubljanske policije za vreme Drugog svetskog rata.
Tajči
Tatjana Matejaš Cameron, poznata kao Tajči (Zagreb, 1. srpnja 1970.), jugoslavenska i hrvatska pjevačica, jedna od većih pop zvijezda ranih 1990-ih godina, a prema Zrinku Tutiću poslijednja velika zvijezda SFR Jugoslavije.
Lovro Hacin
Hacin je studirao pravo u Beču i tamo je doktorirao 1916. Godine 1936. je bio imenovan za upravnika policije Ljubljane. Za vreme okupacije sarađivao je sa okupatorom. Septembra 1943. je ponovo postao šef policije u Ljubljani. Hacin je bio oštar protivnik komunizma i proganjao je pripadnike i simpatizere Osvobodilne fronte. Na Rupnikovom procesu 1946. odine osuđen je na smrt vešanjem zbog kolaboracije.
Tajči
Karijera
Tajči je postala zvijezda pobjedom na Jugoviziji u Zadru s pjesmom »Hajde da ludujemo« nakon čega je predstavljala tadašnju Jugoslaviju na Pjesmi Eurovizije u Zagrebu 1990. godine kada je osvojila 7. mjesto. Projekt »Tajči« nastao je u radionici Zrinka Tutića i ubrzo je izazvao pravu euforiju kod publike svih uzrasta. U trenutku najveće slave i popularnosti, Tajči je ostavila sve i sreću potražila u Americi. Prvi nastup imala je na Zagrebfestu 1987. gdje osvaja 3. mjesto i nagradu za najboljeg debitanta sa pjesmom "Noć od kristala".
Diskografija
Tajči je snimila četiri studijska albuma(Hajde da ludujemo,Hajde da ludujemo Let's go crazy,Let's go crazy,Bube u glavi) a neki od suradnika koji se ističu na albumima su npr. Alka Vuica (tekst pjesama Hajde da ludujemo, Moj mali je opasan i dr.), Zrinko Tutić, Miroslav Rus, Boris Novković te brojni drugi. Album "Hajde da ludujemo" prodan je u 300 000 primjeraka, a Bube u glavi su ponovile uspjeh prijašnjeg albuma. Kazeta "All american" nije postala popularna i na njoj se ne nalazi ni jedan hit. S njom se Tajči oprostila od svoje karijere.
St. Michaels, Arizona
St. Michaels je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1,443 stanovnika.
Lorain, Pennsylvania
Loren je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 759, što je 12 (1,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Anija Faustina
Anija Aurelija Faustina (Annia Aurelia Faustina, cca. 201 - iza 221.) bila je rimska plemkinja rodom iz Male Azije, poznata kao rimska carica, odnosno treća supruga cara Elagabala. Poticala je iz ugledne porodice pontsko-grčkog porijekla i bila u dalekom srodstvu sa carem Markom Aurelijem i Nervo-Antoninskom dinastijom. Od roditelja je naslijedila velike zemljišne posjede u Pisidiji. U drugoj polovici 210-ih se udala za rimskog političara Pomponija Basa koji je došao živjeti kod nje u Pisidiju. Rodila mu je kćer Pomponiju Umidiju (r. 219) i sina Pomponija Basa.
Godine 221. se Elagabal, pod pritiskom javnosti i nagovor bake Julije Meze, odlučio razvesti od svoje supruge, bivše vestalke Akvilije Severe. Kao nova, "prikladnija", supruga je odabrana Anija Faustina. Elagabal je dao pogubiti njenog muža te je pozvao u Rim gdje se za njega udala u julu iste godine. Međutim, samo nakon pet mjeseci se Elagabal od nje razveo i vratio Akviliji.
Anija Faustina se nakon toga sa djecom vratila na pisidijska imanja i tamo provela ostatak života.
Bitonto, Bari
Bitonto je naselje u Italiji u provinciji Bari, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 51661 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 117 m.
Tri mudra majmuna
320px|thumb|Prikaz trojice mudrih majmuna na hramu [[Nikkō Tōshō-gū|Tōshō-gū u gradu Nikkō.]] Tri mudra majmuna (japanski:, san'en ili sanzaru, ili , sanbiki no saru, doslovno "tri majmuna"), nekad nazivani i tri mistična majmuna, ili Sanzaru, su personificirana maksima. Zajedno, njih trojica utjelovljuju izreku "ne vidim zlo, ne čujem zlo, ne govorim zlo". Trojica majmuna su Mizaru, koji si pokriva oči i ne vidi zlo; Kikazaru, koji si pokriva uši i ne čuje zlo; i Iwazaru, koji si pokriva usta i ne govori zlo. Ponekad je njima troma pridružen i četvrti majmun, Shizaru, koji ima prekrižene ruke i simbolizira načelo "ne činim zlo".
Postoje brojne interpretacije simbolike majmuna i maksime koju utjelovljuju, među kojima je i ona kako utjelovljuju moralnu vertikalu dobrog uma, govora i djelovanja. Na Zapadu pak, fraza često ima negativnu etičku konotaciju i označava osobe i situacije gdje se progledava kroz prste onima kojima se ne bi smjelo.
Jedna zanimljivost je kako se majmuni, na engleskom jeziku, često nazivaju Mizaru, Mikazaru i Mazaru, no posljednja dva imena su izmijenjena i nemaju veze s japanskim izvornikom.
Porijeklo
frame|[[Kōshin svitak koji prikazuje tri mudra majmuna.]] Izvor koji je popularizirao ovu maksimu je rezbarija iznad vrata slavnog hrama Tōshō-gū datira iz XVII. stoljeća. Rezbarije je izradio Hidari Jingoro, a vjeruje se kako su predstavljale Konfucijev moralni kodeks, koristeći majmuna kao simbol ljudskog životnog ciklusa. Izrezbareno je ukupno 8 ploča, a tri majmuna prikazana su na ploči 2. Sama ideja vjerojatno je u Japan stigla preko kineskih Tendai-budista tokom Nara perioda. Predloženo je da tri majmuna predstavljaju temeljene dogme tzv. "Srednje škole" te budističke sekte.
U Kini, slična fraza može se pronaći u Konfucijevim Izabranim mudrostima, tako da je moguće da je to izvorna izreka koja je skraćena kada je prenesena u Japan.
Ipak, najpoznatiji primjeri legende prisutni su kroz narodne običaje Kōshin vjerovanja. Kōshin je narodno vjerovanje s elementima kineskog taoizma i starih šintoističkih utjecaja. Osnovali su ga Tendai budisti u X. stoljeću. Kōshin je iza sebe ostavio niz kamenih spomenika, na kojima su prikazi trojice majmuna bili česti prikazi.
"Tri mistična majmuna" su opisani kao "pratitelji Sarute Hita no Mikota, odnosno Kōshina, boga puteva" u japanskoj mitologiji. Festival u čast boga Kōshina održavao se, uvijek, šezdesetog dana u kalendaru. Predloženo je da se tokom tog festivala nečija zlodjela mogu prijaviti Raju, a da su upravo tri mudra majmuna personifikacija svega lošega što je pojedinac učinio u posljednjih 59 dana.
Prema drugim izvještajima, tri majmuna dovodila su do toga da Sanshi i Ten-Tei ne vide, ne čuju i ne govore o nečijim zlodjelima. Sanshi (三尸) su tri crva koja žive u svačijem tijelu i vode računa o dobri, a posebice o zlim djelima koje netko učini. Svakih 60 dana, na noć zvanu Kōshin-Machi (庚申待), Sanshi će napustiti tijelo i otići do Ten-Teija, nebeskog boga, te mu ispričati sve što je osoba radila. Ten-Tei će tada odlučiti treba li kazniti osobu, a kazne su se kretale od bolesti, skraćivanja života ili, u ekstremnim slučajevima, instantne smrti. Oni koji prakticiraju Kōshin, a činili su zla djela, nastojat će ne spavati tokom Kōshin-Machija. To je jedini način da se Sanshi spriječe da napuste tijelo i odu do Ten-Teija.
Značenje
Jednako kao što postoje nejasnoće oko porijekla izraza, postoje brojna tumačenja i same maksime koju oni predstavljaju:
Kulturološki utjecaj
300px|thumb|Subodha Gupte: Gandhijeva tri majmuna ([[2012.); Doha, Katar]] Tri mudra majmuna, kao i izreka za koju stoje, poznati su diljem Azije i Zapada. Bili su česti slikarski motiv, primjerice na ukiyo-e slikama Keisaija Eisena, a jednako često se koriste u suvremenoj kulturi.
Indijski vođa Mahatma Gandhi bio je poznat po životnom stilu kojim je odbacio posjedovanje materijalnih dobara, no imao je jednu izminku - kipić trojice majmuna. Danas, uvećani prikaz trojice majmuna nalazi se u sklopu Sabarmati Ashrama, samostana u kojem je Gandhi živio od 1915. do 1930. i iz kojeg je započeo Marš soli. Gandhijev je kipić takđer inspirirao postmodernu statutu Subodha Gupte, Gandhijeva tri majmuna.
Crailsheim
Krajlshajm je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 30 opštinskih središta okruga Švebiš Hal. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 32.960 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8127014.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Švebiš Hal Krajlshajm se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Švebiš Hal. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 414 metara. Površina opštine iznosi 109,1 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 32.960 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 302 stanovnika/km².
Cilansetron
Cilansetron je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 319,400 Da.
Sevenoaks
Sevenoaks je grad smješten na zapadu engleske grofovije Kent, koji služi kao sjedište istoimenog distrikta. Grad se nalazi oko 34,6 km jugoistočno od središta Londona, na južnom kraju jedne od glavnih željezničkih pruga prigradske mreže. Najpoznatiji je po Knole Houseu, renesansnoj veleposjedničkoj kući koja je u 15. vijeku sagrađena kao rezidencija kenterberijskog nadbiskupa.
Arcadia, Missouri
Arkejdija je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 608, što je 41 (7,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Don Karlos (Schiller)
Don Karlos, punim naslovom Don Karlos, Infant von Spanien je drama njemačkog književnika Friedricha Schillera, premijerno izvedena 1787. godine. Radnja, djelomično inspirirana stvarnim historijskim događajima, je smještena u Španiju u 16. vijeku. Protagonist je princ Carlos od Asturije, sin i nasljednik kralja Filipa II, koji na kraju završava zatvoren u tamnici, a otac se ženi za njegovu zaručnicu, francusku princezu Élisabeth de Valois. U drami je Carlos prikazan kao romantični junak, odnosno slobodoljubivi buntovnik koji se buni ne samo protiv oca, nego protiv tlačiteljskog poretka čiji je dio i zloglasna španska Inkvizicija. Don Karlos je bila jedna od najpopularnijih Schillerovih drama, a kasnije je doživjela niz adaptacija od kojih je najpoznatija Verdijeva opera Don Carlos.
Theria
Osobine
Ove životinje definiraju slijedeće zajedničke osobine koje, međutim, u pojedinim slučajevima mogu biti i reducirane:
Povijest razvoja
Kroz povjesni razvoj therie oni su svrstani u skupinu Tribosphenida, jedne skupine koja je bila puno razvijenija od grupe ranih prasisavaca. Ta grupa je pored theria obuhvaćala i neke malo poznate izumrle postrane linije kao Aegialodontidae, koje su živjele prije svega u vrijeme rane krede. Unutar skupine theria je najkasnije prije 125 milijuna godina došlo do razdvajanja tobolčara od viših sisavaca, jer su u to vrijeme živjeli najraniji poznati pretstavnici tih dvaju taksa (Sinodelphys szalayi odnosno Eomaia scansoria).
Neki znanstvenici odbijaju prihvaćanje therie kao skupinu, i svrstavaju jednootvorne i tobolčare zajedno u jedan takson, Marsupionta. Kao dokaz tome navode se neke morfološke osobine i određeni genski podaci. No, velika većina morfoloških i genetskih podataka opovrgavaju ovu tezu, tako da grupiranje u skupinu Marsupionta zastupa samo manjina znanstvenika.
Aurec-sur-Loire
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 4895 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 218 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 22,44 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 432 metara (maksimalnoj 821 m, a minimalnoj 414 m).
Hrvatska u personalnoj uniji s Mađarskom
Hrvatska u personalnoj uniji s Mađarskom je razdoblje Hrvatske povijesti koje počinje 1102. godine krunidbom mađarskog kralja Kolomana za kralja Hrvatske, a završava 1. januara 1527. godine kada je hrvatski sabor izabrao Ferdinanda Habsburga za kralja Hrvatske. Nakon 1527. Hrvatska i Mađarska će i dalje nastaviti živjeti u uniji, ali politička situacija će biti drastično promjenjena.
Tijekom razdoblja personalne unije Kraljevina Hrvatska je zadržala pravo na vlastitu vojsku, parlament, izbor kralja, a donesena je zabrana naseljavanja Mađara južno od rijeke Save. Hrvatsko plemstvo ovog razdoblja se feudalizira i nestaju stare strukture hrvatskog plemstva županijskog ustrojstva a javlja se novi oblik sa sudskom, upravnom i gospodarstvenom ovlasti. Mađarski kraljevi su imenovali hrvatskog bana, dijelili su donacije vlastelinima, potvrđivali zakone donesene na hrvatskom i slavonskom saboru i zapovijedali hrvatskom vojskom. Hrvatski ban je imao obvezu upravljanja administracijom, sudstvom, financijama i predvodio je hrvatsku vojsku u ratovima. Hrvatski parlament je zadržao pravi izbora kralja tako da će tijekom 4 stoljeća izabrati nekoliko puta kraljeve različite od mađarskih što će dovesti do rata. Pojedine su se obitelji, zahvaljujući slabljenju središnje vlasti krajem 13 i početkom 14. stoljeća osilile tako da su uspjele ostvariti jak politički utjecaj, npr. krčki i blagajski knezovi, bribirski Šubići, cetinjski Nepolići, omiški Kačići, krbavski Kurjakovići i drugi.
Stvaranje unije
Dogovorom nije bilo regulirano pitanje Slavonije koju je Mađarska smatrala svojim osvojenim teritorijem ili bivšom pokrajinom jer su Mađari direktno ili indirektno vladali njome 1030. - 1075. i od 1091. Zbog toga Slavonija je katkad tijekom postojanja unije samostalna pokrajina ili kraljevina (u uniju s Mađarskom), a ponekad je ujedinjena s Hrvatskom što je zavisilo od tadašnje političke situacije.
Arpadovići
Nakon početnog dogovor koji je Hrvatskoj sačuvao mnoga prava tako da se za stanovnike gotovo ništa nije promjenilo prolaskom desetljeća i stoljeća željom kralja za većom moći počinju se smanjivati prava kraljevine Hrvatske. Prvo od izgubljeno pravo je ono na odvojene krunidbe za kralja Mađarske i kralja Hrvatske. Krajem 12. stoljeća se odustaje od tih dvostrukih krunidba tako da se od tada nadalje vrši krunidba samo za kralja Mađarske koji šalje svoju obavjest o krunidbi u Sabor koji ju imao pravo potvrditi ili odbiti. U slučaju odbijanja novoproglašeni mađarski kralj ne bi postao hrvatski kralj što se u 15. stoljeću dogodilo Vladislavu II.
Bez obzira na tu promjenu hrvatski parlament je zadržao ovlasti u samostalnom biranju kraljeva što će prvi put iskoristiti tijekom nasljedne krize nakon smrti Ladislava IV. Kumanca kada Mađari biraju 1290. godine Andriju Mlečanina za svog kralja. Hrvatska s druge strane proglašava za svog kralja Karla Martela iz dinastije Anžuvinaca pošto je hrvatsko-mađarski kralj Andrija II. bio izjavio da njegov takozvani sin Stjepan Postum koji je ujedno i otac oca Andrije III. u stvarnosti nije njegov sin. Ta odluka dovodi do rata između Mađarske protiv Hrvatske i Napuljskog kraljevstva koji će završiti prirodnom smrću Karla Martela 1295. godine i povratkom mađarske "kontrole" nad Hrvatskom. Nekoliko godina kasnije sada smrtno bolesni Andrija Mlečanin proglašava za svog nasljednika Karla Roberta (sin Karla Martela) koji je uz pomoć plemića zavladao Hrvatskom 1300. godine i bio krunisan u Zagrebu od strane hrvatskog nadbiskupa za kralja Hrvatske i Ugarske. Dok sljedećih 7 godina u Ugarskoj traje građanski rat između novog kralja koji će biti oboren pa vraćen na prijestolje od strane antikraljeva, njegova vladavina u Hrvatskoj prolazi bez problema s velikim, ali kratkotrajnim jačanjem hrvatskih velikaških obitelji koji koriste nestabilnu političku situaciju za povećanje svoje moći tako da Šubići čak postaju vladari Bosne.
Iz doba vladavine Arpadovića ostao je sačuvan najstariji poznati zaključci Sabora. To zasjedanje od kojeg imam sačuvan dokument je od sabora čitave kraljevine Slavonije iz 19.4. 1273., a njegove odluke se u dokumentu nazivaju odluke s zakonskom snagom.
Anžuvinci
Prvih desetak godina vladavine Karla Roberta prolazi bez ikakvih promjena u Hrvatskoj zbog njegovih borbi protiv mađarskih velikaša. Do promjene dolazi tek nakon njegove tamošnje pobjede kada odlučuje slomiti i moć hrvatskih velikaša tako da 1322. godine njegove vojne snage napadaju, pobjeđuju i zarobljavaju bana Mladena Šubića. To uplitanje u "unutrašnje" poslove Hrvatske rezultira razočarenjem dalmatinskih gradova koji i uz pomoć propagande Mlečana odabiru njihovu vrhovnu vlast, a ujedno i potpiruju bunu plemića. Taj ulazak Venecije na područje kraljevstva kao i ambicija Karla Roberta da ujedini Napuljsko kraljevstvo bez muškog nasljednika sa svojim kraljevstvima rezultira poražavajućim ratom protiv Venecije. Rat završava tako da drugorođeni sin kralja postaje suprug kraljice Napulja samo da bi tamo bio ubijen, a Venecija proširuje vlast u Dalmaciji.
Ludovik I. Anžuvinac nastavlja s očevom politikom slamanja hrvatskih velikaša, potpomaganja Bosne i ratova s Venecijom. Za budućnost Hrvatske najvažnija posljedica njegovog vladanja je pobjednički Zadarski mir iz 1358 godine po kojemu se Venecija odrekla svih teritorija na istočnoj obali Jadrana koji su vraćeni Hrvatskoj. Dubrovnik koji nije imao teritorijalne veze s ostatkom države tada postaje samostalna republika koja će postojati sljedećih 450 godina. Njegovom smrću počinje najdugotrajni rat između kraljevine Hrvatske s jedne i kraljevine Ugarske s druge strane u koji rezultira slamanjema velikog dijela političke autonomije kraljevstva.
Rat
Kraljevina Hrvatska podržava 1385. godine vjenčanje Karla Dračkog kojim on postaje kralj hrvatsko-ugarskog kraljevstvo, a njegovo ubojstvo samo dva mjeseca kasnije organizirano od Elizabete udovice Ludovika zajedno s Ugarskim izborom Žigmunda za kralja Ugarske rezultira ratom pošto za svog novog kralja Hrvatska izabire Ladislava Napuljskog maloljetnog sina Karla Dračkog. U pokušaju smirivanja situacije Elizabeta za svojom kćerkom kraljicom Marijom putuje u Hrvatsku, ali tamo obje bivaju zarobljene i potom zatvorene u Novigradski zatvor gdje je Elizabeta pogubljena ., a Marija kasnije spašena. Prva faza rata traje između Žigmunda kralja Ugarske i Hrvatske do 1395 kada se novi kralj napokon osjeća dovoljno siguran za rat s Turcima. Katastrofa kod Nikopolja 1396. i vijesti o njegovoj smrti u toj bitci rezultiraju proglašenje Ladislava Napuljskog za kralja Hrvatske, a nakon otkrića da je kralj Žigmund živ dolazi do saborovanja u Križevcima kako bi se po njegovom prijedlogu plemići izmirili s kraljem. Na tom Saboru koji se održava 27.2. 1397 godine Žigmund ubija svoje protivnike nakon čega bježi u Ugarsku kako bi se zaštitio od osvete. Hrvatska tada otvoreno prelazi na stranu Ladislava Napuljskog koji biva okrunjen od mađarskog nadbiskupa u Zadru što rezultira ratom koji završava njenim porazom i obnovom unije 1409. godine između "slomljene" Hrvatske i pobjedničke Ugarske.
Druga nuspojava ovog rata postaje prodaja prava na Dalmaciju od strane Ladislava Napuljskog Veneciji čime ona počinje svojih gotovo 400 godina vladavine u Dalmaciji.
Razdoblje do 1526. godine
thumb|right|220px|Novac [[Ludovik II Jagelović|Ludovika II. s natpisom na latinskom jeziku: "Ludovik s božjom pomoći kralj Ugarske, Dalmacije i Hrvatske"]]