cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Milan Grol
Radi kao dramaturg u Narodnom pozorištu od 1903. do 1906. godine, potom predaje francuski jezik u Prvoj gimnaziji, a 1909. godine biva postavljen za upravnika Narodnog pozorišta u Beogradu. U toku Prvog svetskog rata obavlja dužnost šefa srpskog Pres-biroa u Ženevi. Posle rata se vraća na mesto upravnika Narodnog pozorišta, gde ostaje sve do 1924.
Nakon osnivanja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, godine 1919. prilazi Ljubomiru Davidoviću i sudjelujue u osnivanju Demokratske stranke. Od 1922. zalaže se za reviziju Vidovdanskog ustava, ublažavanje grubog centralizma i sporazum sa Hrvatima.
Godine 1924. je postavljen na mesto podsekretara u Ministarstvu inostranih dela, a zatim i na mesto ambasadora Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca u Turskoj.
Za poslanika u Narodnoj skupštini Kraljevine je izabran 1925. na listi Demokratske stranke. Tri godine kasnije postao je i ministar prosvete, a na toj dužnosti ostaje do januara 1929. godine. Po prestanku ministarskog mandata organizuje osnivanje Kolarčevog narodnog univerziteta, na čijem čelu je bio od osnivanja do početka Drugog svetskog rata. Nakon Državnog udara 27. ožujka 1941. ulazi, kao i predstavnici skoro svih drugih parlamentarnih stranaka, u vladu generala Dušana Simovića. Do rujna 1943. član emigrantskih vlada u Londonu.
Nakon Sporazuma Tito-Šubašić postaje, 7. ožujka 1945., potpredsjednik vlade Demokratske federativne Jugoslavije. Zbog potpune kontrole i terora koju provodi KPJ, podnosi ostavku 19. kolovoza 1945.. Demokratska stranka odbija sudjelovanje u Narodnom frontu pod komunističkom dominacijom. Zbog terora, odlučuje bojkotirati izbore za Ustavotvornu skupštinu.
Grol je izvrgnut žestokim napadima i osudama, kao "izdajnik", "fašist" isl. U tisku ga je žestoko napadao Milovan Đilas, pišući da »iza intelektualne glava Milana Grola viri Draža Mihailović«, pa čak i »Pavelićeve ustaše«. Nešto nakon izbora Grol i drugi stranački vođe bili su pohapšeni, imovina stranke zaplijenjena i njen rad konačno zabranjen. Nakon toga Grol odustaje od daljih pokušaja političkog djelovanja i povlači se iz javnog života.
Stvaralaštvo
Milan Grol je pored niza književnih eseja i političkih članaka prevodio s francuskog libreta za operu, a napisao je i knjige
Gušteran batoglavi
Gušteran batoglavi (lat. Diaphus holti) riba je iz porodice Myctophidae. Ovo je mala riba koja naraste do 7,0 cm duljine, najčešće živi na dubinama između 225 i 650 m po danu, dok noću ide u prema površini, gdje se zadržava u području između 40 i 275 m. U Jonskom moru pronađen je i na dubinama od 777 m. Tijelo mu je oblika cigare, s velikom, kratkom tupastom glavom i velikim izbuljenim očima smještenima prema napriijed. Repna peraja je vrlo račvasta (dubokog V profila), a leđna peraja kratka. Hrani se zooplanktonom, najviše kopepodima i ostrakodima, a sam je hrana brojnim grabežljivcima.
Rasprostranjenost
Gušteran batoglavi je riba istočnog Atlantika, rasprostranjen je od Biskajskog zaljeva do juga Afrike, može ga se pronaći i u Indijskom oceanu, na cijelom njegovom zapadnom dijelu. Živi i u Mediteranu.
Kraljevina Grčka
Kraljevina Grčka (grčki: Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος, Vasílion tis Elládos) bila je monarhija koja je osnovana1832 na osnovu zaključaka Londonske konferencije 1832 od strane velikih sila (Velike Britanije, Francuske i Ruskog carstva). Međunarodno priznanje stekla je na osnovu Mira iz Konstantinopolisa 1832, kojim je takođe potvrđena njena potpuna nezavisnost od Otomanskog carstva. Tako je Kraljevina Grčka postala prva potpuno nezavisna država Grka od pada Bizanta pod Otomansko carstvo sredinom 15. vijeka. Kraljevina Grčka je bila pravni naslijednik Privremene grčke vlade osnovane tokom Grčkog rata za nezavisnost, egzistirala je sve do 1924 godine, kada je ukinuta monarhija, a namjesto toga osnovana Druga Grčka republika. Kraljevina Grčka obnovljena je 1935, te je trajala sve do 1974, kada ju je Vojna hunta ukinula.
Osnivanje kraljevine, Kralj Oton I iz kuće Wittelsbach
Grci su podigli ustanak protiv Otomanskog Carstva 1821 godine, on je trajao sve do 1829, od 1828 na čelu ustaničke privremene vlade bio je grof Janis Kapodistrias, ali je nakon njegova ubojstva 1831 godine zemlja dospjela u građanski rat. Nakon toga, tadašnje velike sile uzele su stvar u svoje ruke (naročito Velika Britanija koja se bojala prevelikog ruskog uticaja na grčke ustanike) te su organizirale Londonsku konferenciju 1832 godine, na kojoj su uz Veliku Britaniju, sudjelovale Francuska i Rusija, rezultat te konferencije je osnivanje Kraljevine Grčke te odluka da se grčki tron dodijeli 17 godišnjem bavarskom princu Ottu von Wittelsbachu (s tim da Grke nije nitko ništa pitao). Otto je bio maloljetan kad je stigao u Grčku, te je umjesto njega vladao Regentski savjet sve do 1835 godine. Od 1835 godine započinje apsolutistička vladavina kralja Otona I., u svojoj osnovi to je bila mala preslika Bečkog dvora, kralj je vladao uz Dvorski savjet, kojem je na čelu bio najčešće neki Bavarac kojeg bi on osobno odabrao, a bilo je i razdoblja kad je i predsjednik Savjeta bio on osobno.
Narodni revolt 3. septembra 1843.
thumb|left|240px|Oton I., Grčki kralj 1833.-1862. Javno nezadovoljstvo načinom vladanja kralja Otona I i njegove Bavarokracije dostiglo je točku ključanja 1843 godine, većina građanstva tražila je donošenje ustava i preoblikovanje zemlje u ustavnu monarhiju. Iz početka je kralj Oton I. to rezolutno odbijao, ali nakon povlačenja njemačkih trupa iz Grčke, odmah je došlo do vojnog udara kojeg su pokrenule pješadijske jedinice Grčke vojske 3. septembra 1843 godine, predvođene pukovnikom Dimitriosom Kalergisom i kapetanom Janisom Makrijanisom. Oni su jednostavno izveli svoje vojnike na trg ispred kraljevske palače u Ateni, kojima se pridružio narod. Pobunjenici su tražili ustav i osnivanje nacionalne skupštine s grčkim predstavnicima i rekli da se neće razići dok kralj ne ispuni njihov zahtjev, te dok se javno ne zahvali ustanicima. Na kraju je kralj Oton I. popustio pritisku i pristao na zahtjeve pobunjenika.
Kraljevi iz dinastije Glücksburg
thumb|right|260px|Georgios I, Grčki kralj 1863.–1913. thumb|right|260px|Zastava Grčkog kralja, slična je državnoj ali ima krunu i obrub s resama na ivicama Nakon što je kralj Oton I. svrgnut s trona 1862 godine, za kralja je odabran 17-godišnji danski princ Vilijam, koji je poznat kao Georgios I. Vladao je punih 50 godina, a njegova vladavina se pamti po proširenju granica Grčke ( nakon njegova ustoličenja, Britanija je Grčkoj ustupila Jonske otoke, zemlja je ekonomski napredovala, a usvojen je i princip da mandat za sastav vlade dobija onaj političar čija stranka je stranka dobila najviše glasova na izborima, a ne ministar koji je miljenik kralja. I pored smanjenih vladarskih ovlasti kralj Georgios I bio je prilično politički aktivan, ubijen je u atentatu izvršenim na njega 1913 godine u Solunu.
Kralja Georgiosa I naslijedio je njegov sin, kralj Konstantios I, koji se istaknuo i kao vojskovođa, za Drugog balkanskog rata 1913 te se za njegove vladavine Grčka uspjela teritorijalno proširiti. Školovan je u Njemačkoj, oženio je kćer njemačkog cara Fridriha III. princezu Sofiju. On je bio naklonjen Njemačkoj, za razliku od predjednika vlade Elefteriosa Venizelosa koji je otvoreno bio na strani Britanaca i Antante. Taj germanofilski dojam kralj je dodatno pojačao činivši sve kako bi Grčka ostala neutralna u Prvom svjetskom ratu. Sile Antante podržavale su pak predsjednika vlade Elefteriosa Venizelosa, to je dovelo do razdoblja poznatog kao nacionalni raskol, u kojem su djelovale dvije paralelne vlade, jedna u Ateni te druga u Solunu. Na kraju se i Grčka pridružila snagama Antante te je kralj Konstantios I, bio prisiljen abdicirati u korist svoga sina - Aleksandrosa I 1917. godine. Po završetku Prvog svjetskog rata Grčka je nagrađena za svoje sudjelovanje u ratu, teritorijima u Maloj Aziji (kod Smirne). Kralj Aleksandros I umro je 1920 godine, nakon što ga je ugrizao njegov vlastiti kućni ljubimac - majmun, nakon toga na tron se vratio njegov otac. Nakon katastrofe i poraza u Grčko-turskom ratu 1919-1922, kralj Konstantios I, je ponovno svrgnut, nakon vojnog udara 1922 generala Plastirasa, te je otišao u progonstvo na Siciliju gdje je umro.
Kralja Georgiosa II na Grčkom prijestolju naslijeđuje njegov najstariji brat Pavle, koji je kao Pavlos I, vladao od 1947 godine do svoje smrti 1964 godine. Njegov sin, postao je kralj Konstantios II, koji je vladao sve dok nije prognan iz zemlje, nakon svog neuspjelog kontra udara protiv vojne hunte u prosincu 1967 godine. Namjesto izbjeglog kralja hunta je isprva imenovala regenta, a nakon toga brižno je organiziran referendum o budućnosti monarhije 1973 godine, na kojem je većina bila za ukidanje monarhije (ali on je ostao politički upitan jer ga je organizirala hunta).
Ni nakon prestanka vladavine vojne hunte 1974, kralj Konstantios II nije vraćen na prijestolje, već je pitanje restauracije monarhije ponovno bilo postavljeno na referendumu organiziranom u decembru 1974 godine, tada je 69% Grka glasalo za konačno ukidanje monarhije.
Titula prijestolonasljednika
Tokom većeg dijela kraljevine, prijestolonasljednik je nosio grčki naslov Diadochos, nešto poput francuskog Dauphina. Za vrijeme vladavine dinastije Glücksburg, prijestolonasljednik je nosio titulu Vojvode od Sparte.
Wa (Japan)
thumb|200px|[[Kinesko pismo|Kinesko slovo za  Wō ili Wa, stvoreno od korijena za "osobu" 亻i fonetskog elementa  wěi  ili wa 委]]
Japanski Wa (倭) je najstarije zabilježeno ime za Japan. Kineski, korejski i kineski pisci su redovno navodili Wa ili Yamato "Japan" sa kineskim slovom 倭 sve do 8. vijeka, kada se Japancima to prestalo sviđati, pa su ga zamijenili sa slovom 和 "harmonija, mir, ravnoteža".
Brodospas
Brodospas je dioničko društvo za pomorsko-tehničku i brodarsku djelatnost sa sjedištem u Splitu. Osnovan je 1947. kako bi čistio luke i plovne puteve od ostataka iz Drugog svjetskog rata.
Petar Bašić (nogometaš)
Petar Bašić (Sinj, 24. srpnja 1984.), hrvatski nogometaš.
Suishō
Suishō (帥升) bio je kralj zemlje Wa u današnjem Japanu, poznat kao prvi Japanac čije se ime spominje u kineskim historijskim zapisima. To se odnosi na jedan jedini zapis, odnosno rečenicu u 85. tomu Knjige Kasnije Hana koja navodi kjako je za u prvoj godini ere Yonghu (107) Suishō, kralj Wa, donio 160 生口 (robova?) [caru] i dobio audijenciju.
Douvrend
Duvran je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Djep.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 465 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 25 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17,96 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 60 metara (maksimalnoj 186 m, a minimalnoj 37 m).
Izodesmozin
Izodesmozin je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 526,603 Da.
Cadin di Sopra, Belluno
Cadin di Sopra je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1310 m.
Republic, Pennsylvania
Repablik je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.096, što je 300 (-21,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Heeney, Colorado
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 76.
Gušteran repan
Gušteran repan (lat. Notoscopelus elongatus) riba je iz porodice Myctophidae. Ovo je mala riba dubokih voda koja naraste do 10,6 cm duljine, najčešće živi na dubinama između 375 i 1000 m po danu, dok noću ide u prema površini, gdje se zadržava u području između 45 i 150 m. Tijelo mu je oblika cigare, s velikom, kratkom tupastom glavom i velikim izbuljenim očima smještenima prema napriijed. Repna peraja je vrlo račvasta (dubokog V profila), a leđna peraja kratka. Ljušture mužjaka svijetle u mraku. Hrani se zooplanktonom, najviše euphausiidima i kopepodima, posebno tijekom noći, a sam je hrana brojnim grabežljivcima.
Studena Bassa, Udine
Studena Bassa je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 67 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 659 m.
Urbani suvremeni gospel
Urbani suvremeni gospel (ponekad označavan i kao "Crni gospel") je muzika napisana u svrhu izraćavanja osobnog ili zajedničkog vjerovanja u kršćanski život, kao (vezano uz različite muzičke stilove) davanja kršćanske alternative svjetovnoj mainstream muzici. Urbani suvremeni gospel se smatra oblikom kršćanske muzike i podžanrom gospela.
Stjepan Gunjača
Životopis
Stjepan Gunjača rodio se u Sinju 1909. godine. Školovao se u rodnom gradu i u Zagrebu. Godine 1933., kao apsolvent Filozofskog fakulteta, postaje kustos Muzeja Savske i Primorske banovine (prijašnji naziv bio je Muzej hrvatskih starina) u Kninu. Poduzimao je mnoga sistematska, topografska i revizijska istraživanja na lokalitetima između Cetine i Zrmanje, otkrivši znatan broj nekropola i predromaničkih crkvica, čime je dao veliki doprinos poznavanju hrvatske ranosrednjovjekovne arhitekture. 1934. godine preselio je fundus muzeja iz franjevačkog samostana u kninsku tvrđavu gdje je postavio izložbu građe. U Zagrebu je doktorirao 1936. godine.
Drugi svjetski rat
Drugi svjetski rat zatječe ga u Kninu gdje spašava od četničko-talijanskog uništenja neprocjenjivi hrvatski narodni spomenički inventar, čije prenošenje iz Knina u Sinj, unatoč ustaškoj zabrani, započinje 15. ožujka 1942. Od 1943. bio je u partizanima gdje se posvećuje zaštiti spomeničke građe i formiranju centara za spašavanje, sabiranje i pohranu kulturne baštine srednje i sjeverne Dalmacije. Potkraj rata nalazi se u Zadru gdje je 1944. godine postavljen je za direktora Arheološkog muzeja u Zadru.
Poslije drugoga svjetskog rata
Godine 1947. potiče osnivanje Muzeja Cetinske krajine u Sinju te pokreće arheološka istraživanja uoči gradnje hidroelektrane na Cetini. Sjedište Muzeja hrvatskih starina prenosi u Split 1946. godine. Pokrenuo je, 1949. godine, poslijeratnu seriju časopisa Starohrvatska prosvjeta te ga je i uređivao. Godine 1954. započinje rad na ustroju i gradnji Muzeja hrvatskih arheoloških spomenika koji je tek 1976. godine sagrađen u Splitu.
Od 1951. godine bio je dopisni a od 1962. godine redoviti član JAZU (danas HAZU).
Umro je u Splitu, 6. prosinca 1981. godine.
Kraški proces
thumb|350px|Kraški predeo, [[Francuska]] Kraški proces je geomorfološki proces koji nastaje dejstvom tekuće i atmosferske vode na rastvorljive stenske mase. Najzastupljenije rastvorljive stene u prirodi su karbonatne stene (krečnjaci i, u manjoj meri, dolomiti). Kraški proces se može, mada u manjoj meri, razvijati i na gipsu, anhidritu, ležištima soli, itd.
Termin kras dobio je naziv po geografskoj oblasti, koja se nalazi na granici između Italije i Slovenije (vidi: Kras (geografija) (sr) ). Oblast je ograničena potezom Monfalkone – Trst – Pivka – Postojna – Vipava – Gorica. U Italiji ta oblast se naziva Karso (italijanski: Carso). Slovenački naziv je kras, nemački karst, a srpskohrvatski kras ili krš. Naziv oblasti s tipskim razvojem procesa usvojen je kao termin koji označava geomorfološku pojavu, odnosno specifičan proces, ali i kao naziv za specifične hidrogeološke pojave, poniranje voda, njihove podzemne tokove i ponovno pojavljivanje na površini terena.
Kraški proces je razvijen širom sveta. Njegovi oblici sreću se na svim kontinentima u različitim varijetetima, u zavisnosti od klimatskih uslova i geoloških karakteristika terena. Poznate oblasti predstavljaju kras Peloponeza, Jamajke, Kine, Moravski kras okoline Brna u Češkoj, kras pisaće krede u Engleskoj, itd.
Svojstva
Postoje tri bitna svojstva koja kraški proces izdvajaju od drugih procesa nastalih delovanjem vode na nerastvorljive stenske mase:
Mehanizam procesa
Kraški proces odlikuje se složenim mehanizmom. Osnovu čini hemijski proces, rastvaranje stenske mase, tj. hemijska erozija postojećih oblika, transport materijala u vidu rastvora i akumulacija izlučivanjem, ili obaranjem materijala iz rastvora. Vode koje se kreću po površini terena ili u podzemlju poseduju i kinetičku energiju. Pored hemijskog procesa u krasu se javlja i mehanička erozija, prenos materijala u vidu mehaničke drobine i njeno akumuliranje odlaganjem na mestima gde kinetička energija slabi.
Rastvaranje počinje na površini terena. Stenska masa, u prirodi, nikada nije homogena i sadrži veliki broj prslina i pukotina, kroz koje voda lakše prodire, čime se proces postepeno prenosi u podzemlje. Dok su pukotine stisnute, glavno dejstvo ima kinetička energija vode. Međutim, njihovim proširivanjem, voda lakše prodire u podzemlje, čime do izražaja dolazi hemijsko dejstvo vode. Daljim proširivanjem mehaničkih diskontinuiteta stenske mase dolazi do slobodnog toka vode u podzemlju, i do izražaja ponovo dolazi mehaničko dejstvo vode. Vremenom, vode na površini terena je sve manje, a ona se zadržava na stenskoj masi, i tada je njena kinetička energija beznačajna, pa dominaciju u morfološkom oblikovanju terena preuzima hemijsko dejstvo.
Proširivanjem podzemnih prostorija javljaju se i koluvijalne pojave, izražene odronjavanjem, sleganjem terena i provaljivanjem tavanica plitkih podzemnih prostorija, osipanjem na njihovim strmim stranama, itd. Koluvijalne pojave, posebno kolapsionog tipa, odvijaju se veoma brzo i njihovi efekti su neuporedivo izraženije od hemijske erozije, pa i od mehaničke erozije tekuće vode u podzemlju.
Erozija
Erozija se obavlja hemijski i mehanički, uz redovno prisustvo pratećih ili izazvanih pojava.
Hemijska erozija (korozija)
Pećinski nakit u pećini [[Fong Na u Vijetnamu|mini]] Agens kraškog procesa je dejstvo vode. Sama voda je vrlo slabo hemijski aktivna. Međutim reakcijom sa ugljen-dioksidom iz vazduha, gradi se ugljena kiselina, čija je rastvaračka moć u odnosu na čistu vodu povećana i stotinu puta.
H2CO3 + CaCO3 → Ca(HCO3)2
Ca(HCO3)2 → CO2 + H2O + CaCO3
Mehanička erozija
Agens mehaničke erozije je kinetička energija vode. Mehanička erozija obavlja se kao neposredna i posredna. Neposrednu eroziju čini udar vodene mase, koji pokreće već pripremljen materijal, nastao eluvijalnim ili padinskim procesima. Pri brzom kretanju većih podzemnih masa, posebno pri pojavama vrtloženja, dolazi do otkidanja komada matične stene. Pokrenut materijal obavlja posrednu eroziju.
ANF
Termin ANF ima više značenja.
Kraški proces
Mehanička erozija
U kraškom procesu do izražaja dolazi vertikalna erozija. Mehanička erozija usmerena u dubinu pojačana je hemijskim delovanjem. Bočna erozija je zbog značajnog poniranja površinskih voda svedena na minimum. Osnovna karakteristika retkih rečnih dolina u krasu su poprečni profili tipa kanjona ili klisure.
Mehanička erozija se, po pravilu, odvija znatno brže od hemijske i njeni efekti su reljefu su izraženiji.
Transport
Materijal se u kraškom procesu transportuje dvojako: u vidu rastvora i kao mehanička drobina.
Rastvor je kalcijum-bikarbonat, nastao delovanjem ugljene kiseline na krečnjak (kalcijum-karbonat). To nepostojano jedinjenje brzo se raspada. Vreme transporta je prilično kratko. Najveće količine materijala pokrenutog u vidu rastvora transportuju se na relativno kratka rastojanja.
Mehanička drobina biva transportovana kao lebdeći ili vučeni nanos. Vid transporta određen je krupnoćom, odnosno težinom pokrenutog materijala i kinetičkom energijom vodotoka. Razdvajanjem materijala na lebdeći i vučeni nanos izvršena je i njegova klasifikacija po krupnoći. Međutim, zaobljavanje i klasifikacija materijala u slučaju podzemnih kraških tokova znatno su manje izraženi nego kad se radi o površinskim tokovima.
Akumulacija
Akumulacija u kraškom procesu ima tri vida. To su:
Obaranje iz rastvora
Krečnjaci se rastvaraju pod uticajem vode pri tom gradeći nestabilno jedinjenje kalcijum-bikarbonat. Rastvorena krečnjačka masa transportuje se a pri promenama kinetičke energije vrši se hemijsko razlaganje tog rastvora. Iz rastvora se oslobađaju ugljen-dioksid i voda. Ostatak, kalcijum-karbonat, obara se iz rastvora i akumulira u vidu bigra. Naslage bigra javljaju se na mnogim prelomima uzdužnih profila kraških vodotoka, gradeći basene, slapove i vodopade.
Odlaganje mehaničke drobine
Mehanička drobina odlaže se na mestima gde se smanjuje kinetička energija vodotoka. U slučaju površinskih kraških tokova, akumulacija se obavlja analogno fluvijalnom procesu. Obrađeni, zaobljeni i granulometrijski klasifikovan materijal javlja se na dnu korita i na uskom dnu rečne doline. Mešanja materijala po krupnoći nema.
Usled specifičnog hidrauličkog režima, akumulacija podzemnih tokova razlikuje se od akumulacije površinskih tokova. Tu se na kratkom rastojanju mogu smenjivati grubozrni, krupni, slabije obrađeni i nezaobljeni odlomci, transportovani na kratka rastojanja, sa finozrnim, zaobljenim materijalom, transportovanim sa znatno većeg rastojanja. Materijal različite krupnoće i stepena zaobljenosti često je pomešan. U nanosu je znatno prisustvo heterogenog koluvijalnog materijala, nastalog odronjavanjem.
Odlaganje ostatka rastvora
Karbonatna stenska masa nije potpuno čista i potpuno rastvorljiva. Ona redovno sadrži veću ili manju količinu nerastvorljive komponente, koja zaostaje posle rastvaranja i odlaže se in situ. Zaostali materijal je zbog oksida gvožđa izrazito crvene boje, pa otuda i naziv crvenica. Internacionalni termin, u upotrebi i kod nas, je italijanski naziv terra rossa. Crvenica se odlaže i na površini terena i u podzemnim prostorijama.
Površinski kraški reljef
U okviru površinskog kraškog reljefa razlikuju se dve grupe oblika. Prva grupa je vezana za fluvijalni proces razvijen na kraškim terenima. Takvi oblici i pojave u literaturi se često navode pod terminom fluviokras. Drugu grupu oblika čine tipični kraški oblici, nastali u osnovi hemijskim procesom, rastvaranjem, transportom rastvora i akumulacijom materijala oborenim iz rastvora, ili zaostalim od rastvora. Ta grupa se obično izdvaja pod nazivom pravi kraški oblici.
Fluvijalni oblici modifikovani u kraškim uslovima
Iako osnovu fluvijalnog procesa na krasu čini delovanje kinetičke energije vodotoka, hemijski proces obavlja značajne izmene, dajući fluvijalnim oblicima svojstva koja oni na nerastvorljivim stenama nikada ne postižu. Izmene se obavljaju na svim elementima rečne doline u krasu: na izvorištu reke, na poprečnom i uzdužnom profilu doline i na drenažnom sistemu, odnosno drenažnom području u celini.
Pravi kraški oblici
U prave površinske kraške oblike svrstavaju se škrape, vrtače, uvale, kraška polja i prirodni mostovi.
thumb|left|150px|[[Prirodni most u parku prirode Rakov Škocjan, Slovenija]]
Podzemni kraški reljef
Osnovna karakteristika krasa je prenošenje procesa s površine u unutrašnjost stenske mase. Vode u podzemlju se gravitaciono spuštaju sve niže. Proces se premešta u niže nivoe. Viši delovi podzemnih prostorija ostaju napušteni i suvi. U njima zaostaje i akumulacioni materijal. Splet podzemnih prostorija, erozioni i akumulacioni oblici u celini predstavljaju podzemni kraški reljef. Njegovu bitnu karakteristiku čini višestruka veza sa površinskim kraškim oblicima, uključujući tu i međusobne postepene prelaze. Vode koje se kreću kroz podzemlje i oblikuju podzemni kraški reljef dolaze sa površine i ponovo izbijaju na površinu terena.
Ispitivanjem i proučavanjem podzemnog reljefa bavi se posebna disciplina - speleologija.
Jame
Jame predstavljaju vertikalne, a nekad čak i subvertikalne podzemne prostorije, koje počinju na površini terena i strmo se spuštaju u unutrašnjost stenske mase. Jama predstavlja nekadašnji ponor, odnosno mesto gde je voda ponirala u unutrašnjost stenske mase. Na taj način, ona čini prelaz od površinskih ka podzemnim oblicima. Geneza jame vezuje se za koroziju, dakle, hemijsku eroziju kraškog procesa.
Pećine
Pećine su podzemne prostorije horizontalnog ili subhorizontalnog položaja, koje počinju na površini i produžavaju se u unutrašnjost stenske mase. Redovno su kontrolisane krupnim razlomnim strukturama. S hidrogeološkog aspekta, pećine predstavljaju mesta nekadašnjeg uviranja površinskih tokova u podzemlje, ili mesta izviranja podzemnih tokova na površinu (zadnivena dolina).
Geneza pećina takođe se vezuje za hemijsku eroziju kraškog procesa. S obzirom na horizontalan položaj, značajnu ulogu u njihovom razvoju ima mehanička erozija i njom izazvano odronjavanje. Raspored kanala uslovljen je sklopom terena, tj. razlomnim strukturama, duž kojih je podzemni tok formirao podzemne prostorije.
Pećine imaju subhorizontalan položaj, ali uzdužni profil njihovog dna nema kontinuiran pad u jednom pravcu. Usled hemijske erozije, na dnu se javljaju vrtače, ponekad i ponori.
Kraški kanali
Kraški kanali su podzemne prostorije koje povezuju jame i pećine. To su putevi podzemne vode, različitog prečnika i položaja. Proširenja kraških kanala se nazivaju kaverne. Nastanak kraških kanala uslovljen je hemijskom erozijom. Formiranje kaverni posledica je, međutim, mehaničke erozije podzemnog vodotoka velike kinetičke energije i izazvanog koluvijalnog procesa, odronjavanja zidova i stropoštavanja tavanica.
Obloge zidova podzemnih prostorija
Voda zasićena kalcijum-bikarbonatom proceđuje se kroz brojne tanke pukotine i prsline i sliva niz zidove podzemnih prostorija u vidu tankog filma. Pri slivanju iz vode se izlučuje kalcijum-karbonat. Na površinama preko kojih se voda slivala ostaje kalcitna obloga. Njena debljina obično ne prelazi milimetarski red veličina. Takva obloga naziva se saliv.
Pećinski nakit
Pod pojmom pećinski nakit podrazumevaju se stalaktiti, stalagmiti i pećinski stubovi. thumb|left|180px|Stalaktiti u [[Postojnska jama|Postojnskoj jami, Slovenija]] thumb|desno|180px|Stalagmiti u [[Postojnska jama|Postojnskoj jami, Slovenija]]
Bigreni baseni
thumb|left|180px|Slapovi [[Krka|Krke, Slovenija]] Podzemni vodotoci takođe su zasićeni rastvorenim i nepostojanim kalcijum-bikarbonatom. Pri promenama kinetičke energije na brojnim mestima preloma uzdužnih profila podzemnih tokova iz rastvora oslobađaju se ugljen-dioksid i voda, a preostali kalcijum-karbonat se izlučuje u vidu bigra. Tako nastaje niz basena, metarskih basena. Proces obrazovanja tih oblika identičan je onome koji se dešava u površinskim kraškim rekama.
Akumulacija mehaničke drobine
Vodotoci u podzemlju pokreću i transportuju znatne količine mehaničke drobine. Manji deo tog materijala nastao je neposrednom ili posrednom mehaničkom erozijom vodotoka. Veći deo je rezultat dejstva koluvijalnog procesa.
Delimično obrađena i slabo zaobljena mehanička drobina akumulira se uglavnom u prostranim kavernoznim delovima kraških kanala. Pored fluvijalnog nanosa, jako modifikovanog u uslovima podzemnih kraških tokova, česte su pojave gomilanja nezaobljene drobine heterogene krupnoće, nastale odronjavanjem. Geneza tog materijala je isključivo koluvijalna. On je ostao nezahvaćen i nepokrenut podzemnim kraškim tokovima.
Oblici i pojave sa hidrogeološkom funkcijom
Pojam krasa obuhvata specifičan geomorfološki proces, pojave i oblike. On istovremeno označava i hidrogeološke specifičnosti terena. Kraški proces u celini i njegove pojave nastaju kao rezultat hemijskog i mehaničkog dejstva vode. Svi kraški oblici u jednom vremenskom periodu imaju i određenu hidrogeološku funkciju. Od oblika sa aktivnom hidrogeološkom funkcijom po značaju se izdvajaju ponori i ponornice, kraška vrela i vrulje, estavele i potajnice.
Ponori
Ponori su oblici nastali na mestima uviranja površinskih voda u podzemlje. Mogu se javiti kao strme, subvertikalne podzemne prostorije, koje počinju na površini i spuštaju se do znatnih dubina u podzemlje, gde se nastavljaju spletom kraških kanala. Takvi napušteni oblici nazivaju se jame.
Ponori mogu biti i podzemne prostorije koje počinju na površini i produžavaju se u podzemlje, zadržavajući horizontalan ili subhorizontalan položaj. Kao napušteni, takvi oblici su poznati pod imenom pećina.
Ponornica
Vodotok koji teče delom na površini, a delom kroz podzemlje, naziva se ponornica. Hemijskim i mehaničkim delovanjem, uz značajne prateće pojave koluvijalnog procesa, ponornica u podzemlju formira splet kraških kanala. Kanali imaju promenljiv prečnik. Promena prečnika uslovljava specifičan hidraulički režim. Voda se pod pritiskom mestimično kreće i naviše. Put ponornice je najčešće kontrolisan sklopom stenske mase.
Kretanje ponornica ilustruje primer Trebišnjice. Poniranjem voda na više mesta u Popovom polju nastaju podzemni tokovi, koji izbijaju na površinu kao Dubrovačka rijeka (Ombla) u Gružu, zatim kod Plata, između Cavtata i Dubrovnika i u vidu brojnih podzemnih izvora na istom potezu.
Kraška vrela
thumb|desno|180px|Jelovačko vrelo, [[Visok, Stara planina]] Poniranjem voda u krasu i njihovo izvorište, koje se na nerastvorljivim stenama naziva čelenka, prelazi u podzemlje. Sledeći kraške kanale, manji tokovi se prikupljaju u podzemlju i kao već formiran vodotok izbijaju na površinu. Identičan je slučaj i sa isticanjem ponornice na površinu.
Kraško vrelo odlikuje pojava velike količine vode, isticanje gotovo reke na površinu terena. Izvorište, po pravilu, čini amfiteatralno udubljenje strmih, pa i vertikalnih strana, otvoreno s jedne strane.
Vrulje
Vrulje su podmorska kraška vrela. Kraški kanali kojima se kreću podzemni tokovi mogu se završavati na morskom dnu i tada nastaje vrulja. U slučaju plitkog mora, dekametarske dubine, vrulja se zapaža na morskoj površini i komešanju vode. Na mestu vrulje morska voda je znatno hladnija i jako oslađena.
Vrulje se precizno otkrivaju infracrvenim aerosnimanjem. Infracrveni snimci su osetljivi na promenu temperature i na njima se položaj vrulje otkriva kao anomalno područje, izrazito drugačije boje od okolne morske površine.
Estavele
Estavele su oblici sa dvojnom hidrogeološkom funkcijom. U pojedinim vremenskim periodima estavela ima ulogu ponora, dok u drugim deluje kao izvor. Funkcionisanje estavele objašnjava se principom spojenih sudova. Uslov za nastanak estavele je da u njenom zaleđu postoji viši teren, brdo, ili dolinska strana.
Potajnice
Potajnice su periodični, intermitentni izvori. Iz jedne potajnice voda izvire određeni vremenski period, koji se najčešće meri minutima ili satima. Zatim nastaje prekid, kada izvor presušuje, što takođe traje određeno vreme. Posle toga voda ponovo izvire. U pojedinim slučajevima izviranje vode se ne prekida, ali se količina vode koja ističe periodično jako menja. Snažna isticanja vode smenjuju periodi slabog curenja. Funkcionisanje potajnice zasnovano je na principu krive natege.
Regionalni tipovi krasa
Razvoj kraškog procesa zavisi od većeg broja činilaca: količine i temperature vode, sadržaja ugljen-dioksida u vodi, rasprostranjenja, debljine i čistoće karbonata, stepena njihove tektonske poremećenosti, pojava nerastvorljivih stena koje se smenjuju sa karbonatima, inicijalnog reljefa, dužine vremena i izloženosti karbonata dejstvu vode.
Imajući u vidu raznolikost razvića kraškog procesa i njegovih oblika, Cvijić je načinio regionalnu tipizaciju krasa. Tipizacija je zasnovana na intenzitetu razvoja procesa, odnosno oblika i ima prvenstveno deskriptivni karakter. Cvijić izdvaja kao osnovne tipove holokras i merokras, a kao prelazne tip kosova i tip jure.
Holokras
Holokras (u prevodu - potpuni kras) odlikuje se svim površinskim i podzemnim kraškim oblicima. Holokras se razvija na prostorima gde su zastupljene debele mase čistih krečnjaka, s veoma malim procentom nerastvorljive komponente. Ti krečnjaci su, po pravilu, intenzivno tektonski poremećeni - ubrani i izrasedani.
Na prostoru holokrasa na površini terena javljaju se škrape, vrtače, uvale i kraška polja. Retki vodotoci su uglavnom alogeni, tj. nastaju van kraških terena i na području krasa trpe značajne morfološke modifikacije. Tako nastaju kanjonske doline, pojave poniranja, brojne slepe i napuštene doline, a retke pritoke su viseće. Od podzemnih oblika, u holokrasu se javljaju jame i pećine, obilje spletova podzemnih prostorija različitih dimenzija, s brojnim akumulacionim oblicima. Ponori, ponornice, kraška vrela, potajnice i estavele su takođe veoma česte hidrogeološke pojave u holokrasu.
Tipičan razvoj holokrasa vezuje se za područje dinaridske geosinklinale, koja se prati na dužini od približno 700 km, počev od Slovenije do Skadarskog jezera. Osim Dinarida, holokras se javlja na Peloponezu u Grčkoj, u području Likije u Maloj Aziji, u južnoj Kini i Vijetnamu, na Kubi, Javi, Jamajci.
Merokras
Merokras, ili nepotpuni kras, karakteriše velika količina nerastvorljive komponente. Površina terena je stoga pokrivena glinovito - peskovitim rastresitim materijalom, najčešće eluvijalnog porekla. Škrapa nema, vrtače su pokrivene i delimično zapunjene eluvijumom (tzv. aluvijalne vrtače) i u njima se često nalaze lokve vode. Uvale su veoma retke, a kraških polja nema. Podzemni kraški oblici su retki i obično skromnijih dimenzija.
Drenažna mreža na merokrasu je znatno gušća nego na holokraškim terenima. Pojave dezintegracije drenaže i poniranja tokova su retke. Reke su uglavnom svoja korita usekle u vodonepropusnu i nerastvorljivu podlogu. Krečnjačka masa je na taj način izdeljena na jasno izdvojene i nepovezane blokove.
Tip kosova
Prelazni tip kosova nazvan je po francuskoj oblasti Kosovi (Causes) u području Centralnog masiva. Po morfološkim i hidrogeološkim karakteristikama, bliži je holokrasu nego merokrasu. Ovaj tip se javlja na visokim platoima, razdvojenim dubokim kanjonskim dolinama alogenih reka, nastalih izvan kraških oblasti. Reke su usekle korita u nerastvorljive stene, koje čine podlogu krasa. Na platoima se javljaju svi površinski i podzemni oblici, sa izuzetkom kraških polja.
Tip Kosova se u Srbiji javlja na Pešterskoj visoravni, u okolini Sjenice. U svetu je, sem tipske oblasti Kosova u Francuskoj, razvijen još i u slovačkom krasu, na Bihoru u Rumuniji, a mestimično se javlja i na prostoru Alpa.
Tip Jure
Ovaj prelazni tip, po karakteristikama bliži merokrasu nego holokrasu, dobio je naziv po oblasti klasičnog razvića u području planine Jure, na švajcarsko - francuskoj granici. Na površini terena javljaju se izrazito plitke vrtače, ali škrapa nema, ili su veoma retke. Uvale se javljaju samo spajanjem vrtača raspoređenih u nizovima po suvim dolinama. Kraških polja nema. Podzemni oblici postoje, uglavnom kao individualni.
Geološku sredinu ovog tipa krasa čine smena krečnjačkih i laporovitih, slabo rastvorljivih i vododržljivih stena. Te stene, izuzev regionalnog nabiranja, obično nisu intenzivnije tektonski poremećene.
Prelazni kraški tip Jure kod nas se javlja u istočnoj Srbiji, na planinama Grebenu, Stolu, Velikom Kršu, Beljanici, Kučaju, Rtnju, Ozrenu, Suvoj planini. Ovom tipu pripada i Lelićki kras okoline Valjeva. U svetu, pored tipske lokalnosti planine Jure, taj prelazni tip krasa se javlja i u Bugarskoj, Albaniji, južnoj Italiji, na Krimu.
Kraški proces u vremenu
Kao početak kraškog procesa definiše se vremenski period u kojem dejstvo voda na rastvorljivim stenskim masama, sa svim pratećim pojavama koje se javljaju uz to dejstvo, preuzme dominantnu ulogu u morfološkom oblikovanju posmatrane oblasti. Analogno, završetak procesa određen je vremenskim intervalom u kojem dejstvo voda gubi dominantnu ulogu u morfološkom oblikovanju terena izgrađenog od rastvorljivih stena.
Izoemericelin
Izoemericelin je organsko jedinjenje, koje sadrži 25 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 408,487 Da.
Ante Vidošević
Ante Vidošević (Sinj, 2. listopada 1925. - Zagreb, 23. kolovoza 1975.), hrvatski nogometni reprezentativac.
Obrambeni igrač, započeo je nogometnu karijeru u RNK Splitu, a kasnije se preselio u Zagreb i pristupio NK Zagrebu.
Morley, Missouri
Morvil je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
H2O: Just Add Water
H2O: Uz malo vode! (H2O: Just Add Water) je australijska televizijska serija za decu i tinejdžere koja se originalno emitovala na programu mreže Netvork Ten od 2007. do 2010.
Morley, Missouri
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 697, što je 95 (-12,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
H2O: Just Add Water
Ova serija, pravljena po ideji Džonatana M. Šifa, proslavila je mnoge mlade glumce, a ponajviše tri glavne glumice, Karibu Hajn, Kler Holt i Phoebe Tonkin.
Serija je stekla ogromnu popularnost u zemljama kao što su Australija, Poljska, Rumunija, Mađarska, Rumunija, Nemačka i druge.
Priča
Ema, Klio i Riki su šesnaestogodišnje devojke, koje rastu na prelepim plažama Gold Koasta. Ema je disciplinovani atleta, Klio nežna i nesigurna, a Riki buntovnica. Rikinom krivicom, devojke se jednoga dana nađu nasred pučine, a motor na čamcu im se pokvario. Da bi došle do obale, one plove ka misterioznom ostrvu Meko. Devojke otkrivaju da je ovo vulkansko ostrvo prekriveno predivnom džunglom, i da tu žive mnoge specifične vrste. Sasvim slučajno, pronalaze podvodni tunel i odlučuju da se izbave odatle tako što će plivati. One ulaze u mali prirodni bazen, i, u tom trenutku, pun Mesec se nađe iznad vode, praveći čudan sjaj.
Ema, Klio i Riki se vraćaju svojim "normalnim" životima. Ali, devojke otkrivaju da više nikada neće biti normalne: deset sekudni nakon što dodirnu vodu, one postaju sirene! Svaka to otkriva na različit način: Ema tokom svog treninga, Klio tokom kupanja, a Riki kada ju je poprskala prskalica za travu. Ali, to nije sve. Svaka dobija svoje moći. Ema može da zaledi vodu, Klio da je pomera u svakom pravcu, a Riki da je natera da vri.
Jedina osoba koja zna za njihovu tajnu je njihov prijatelj Luis, koji se trudi da im pomogne u novonastaloj situaciji. Devojke moraju da se naviknu na svoje nove moći i na svoj novi život, ali i da paze da niko ne sazna njihovu tajnu, jer znaju koliko bi bilo opasno po njih da neko sazna da su sirene. Riki upoznaje Zejna u kog se zaljubljuje, međutim zejn je odličan ronilac i jednom prilikom je video neopreznu sirenu, a to je bila Ema. Na svu sreću, tada je imala crvenu boju kose, tako da kasnije Zejn nije mogao da shvati da je to bila ona. Llio i Ema se svim snegama trude da odvrate Riki od zejna govoreći joj da je on opasan jer ih lovi, ali Riki neće da ih sluša. Tom prilikom se odaljava od drugarica. Kasnije su se pomirile i id tada Zejn zna njihovu tajnu.
Riki Čedvik
Riki Čedvik (Kariba Hajn) je nova djevojka u školi, buntovnica. Živi s ocem, a majka joj je umrla kada je bila mala. Iskrena je, bez problema izgovara kritiku i svoje mišljenje, i svakome govori u lice šta misli o njemu. Ona najbrže prihvata činjenicu da je sirena. Ona prva od svih djevojaka pronalazi dobre strane u njihovim moćima i mogućnostima. Tokom prve sezone, zaljubljuje se u Zejna, s kojim ima vezu s povremenim prekidima. Riki ima moć da natjera vodu da vri, a kasnije i da proizvede munje. Na kraju druge sezone, njih dvoje su zajedno.
Ema Gilbert
Ema Gilbert (Kler Holt) ima moć da zamrzne vodu, a kasnije i da zaledi bilo šta, bez prisustva vode. Još od ranog detinjstva, Ema trenira plivanje, ali kada postane sirena, mora toga da se odrekne.. Često zapada u konflikte s Riki, koja joj je sušta suprotnost. Imala je dvije velike ljubavi, Bajrona u prvoj i Eša u drugoj sezoni, kome i govori da je sirena.
Kleo Setori
Kleo Setori (Phoebe Tonkin) je povučena djevojka koja ima moć da pomera vodu u bilo kom pravcu, a kasnije i da napravi pravu oluju. Najteže prihvata činjenicu da je postala sirena, ali su joj u tome mnogo pomogle prijateljice. Za razliku od Eme i Riki, Kleo je često nesigurna u svoje odluke. Tokom prve sezone, Klio je zaljubljena u svog najboljeg druga Luisa, i njih dvoje su u vezi na kraju prve sezone. Ipak, na početku druge sezone, oni su već raskinuli. Na kraju druge sezone, oni obnavljaju svoju vezu.
Luis MekKartni
Luis MekKartni (Agnus MekLaren) je najbolji prijatelj Klio od kada su bili petogodišnjaci. Nakon što mu devojke otkrivaju svoju tajnu, on postaje najbolji prijatelj i sa Emom i Riki. Gaji veliku strast prema nauci i pecanju. Zaljubljen je u Klio i njih dvoje postaju par na kraju prve sezone, ali raskidaju pred početak druge. Ipak, ponovo postaju par na kraju druge sezone. Za to vreme, Luis je u vezi s Šarlot, neprijateljicom Klio, Riki i Eme.
Šarlot Vesford
Šarlot Vesford (Britani Berns) je neprijateljica Klio, Riki i Eme. Dolazi u drugoj sezoni, kao nova učenica u školi. Posebno joj se ne sviđa Klio, ali zato postaje Luisova prijateljica, kasnije i njegova devojka. Kada otkrije tajnu devojaka, ona odlazi na ostrvo Meko i tamo postaje sirena, koja poseduje sve tri moći. Ipak, zbog zloupotrebljavanja svojih moći, na kraju druge sezone prestaje da bude sirena i raskida s Luisom.
Zejn Benet
Zejn Benet (Bardžes Abertni) je lokalni "loš dečko", koji misli da sve može, jer je sin bogataša Harisona Beneta, koji je vrlo arogantan. On očajnički želi da impresionira svog oca, koji ne haje mnogo za njega, već za posao. Zejn je odličan plivač i surfer. Zamalo se udavi kada se nađe na brodu koji tone, ali ga Ema spašava. Ipak, on primeti njen rep. On želi da sazna sve više o "morskom čudovištu", da bi otkrio da su tri prijateljice sirene. Tokom prve sezone, zaljubi se u Riki, ali njihova veza često zapada u krize. Na kraju druge sezone, njih dvoje su zajedno.
Gospođica Luiz Četem
Gospođica Luiz Četem (Kristin Amor) je misteriozna dama koja živi na obali. Ona zna sve o sirenama i trudi se da pomogne Riki, Emi i Klio koliko god može. Ona je, na neki način, njihova zaštitnica. Ona je i sama nekada bila sirena, uz dve prijateljice, ali su se one razišle i njihove moći su prestale.
Kim Setori
Kim Setori (Klio Mesi) je mlađa sestra Kleo. Ona i Kleo se stalno svađaju, i Kim stalno traži način da "smijesti" svojoj starijoj sestri. Jednom prilikom, pročita dnevnik Kleo, i zamalo otkrije tajnu njene sestre i njenih drugarica. Više puta je bila u prilici da otkrije njihovu tajnu, ali joj nije uspijelo.
Eliot Gilbert
Eliot Gilbert (Trent Saliven) je Emin mlađi brat. Njih dvoje su jako bliski i dele svaku tajnu. Ipak, Eliot ne zna da su Ema, Riki i Klio sirene. Kada se jednom prilikom zamalo udavi, Riki ga spašava i on se zaljubljuje u nju, ali ga ona odbija. Nakon mnogo objašnjenja s njene strane, on i Riki ostaju samo prijatelji.
Goupillières (Primorska Sena)
Gupijer je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Ruan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 371 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 89 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,13 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 137 metara (maksimalnoj 152 m, a minimalnoj 85 m).
Marko Apije Bradua
Marko Apije Bradua (Marcus Appius Bradua, Μαρκόν Άππιον Βραδούαν, ? - sredina 2. vijeka), pravim imenom Marko Atilije Metilije Bradua (Marcus Atilius Metilius Bradua) bio je rimski velikodostojnik iz doba Pet dobrih careva. Godine 108. je za vrijeme cara Trajana služio kao rimski konzul|konzul, a nakon toga kao pontifex maximus. Godine 111. je imenovan za guvernera Britanije, gdje je ostao do 118. a poslije toga kao guverner jedne od dvije provincije u rimskoj Germaniji. Poslije je služio kao prokonzul Afrika (rimska provincija)|Afrike, a da bi nakon toga pratio cara Hadrijana na njegovim brojnim putovanjima po Carstvu. Umro je u doba cara Antonina Pija.
Franklin, Illinois
Franklin je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 610, što je 24 (4,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Gušteran rogook
Gušteran rogook (lat. Ceratoscopelus maderensis) riba je iz porodice Myctophidae. Ovo je mala riba dubokih voda koja naraste do 8.1 cm duljine, najčešće živi na dubinama između 700 i 1082 m po danu, dok noću ide u prema površini, gdje se zadržava u području između 12 i 300 m. Tijelo mu je oblika cigare, s velikom, kratkom tupastom glavom i velikim izbuljenim očima smještenima prema naprijed, te ustima koja dopiru iza očiju. Repna peraja je vrlo račvasta (dubokog V profila), a leđna peraja kratka. Hrani se zooplanktonom, najviše kopepodima, ostrakodima i euphausiidima, posebno tijekom noći, a sam je hrana brojnim grabežljivcima. Živi tek nešto dulje od 2 godine (po nekim istraživanjima i 3), a razmnožava se u proljeće i ljeto.
Nikola Jerkan
Nikola Jerkan (Split, 8. prosinca 1964.) je bivši hrvatski nogometaš i reprezentativac.
Prve nogometne korake napravio je u sinjskom NK Junaku odakle je otišao profesionalno igrati za NK Zagreb. Poslije ga 1983. angažira Dinamo iz Vinkovaca da bi tri godine poslije 1986. upao u oko Hajduku iz Splita i već 1988. zaigrao za prvi sastav i imao dvije uspješne sezone. 1990. prodan je Realu iz Ovieda u Španjolskoj gdje je u svojoj drugoj sezoni proglašen za najboljeg obrambenog igrača La Lige. U ljeto 1996. za odštetu od 1 milijon £ (Funta) prelazi u Nottingham Forest gdje se nije proslavio jer se nije našao u milosti tadašnjeg menadžera Franka Clarka a ni njegovog nasljednika Dave Bassetta. Nakon toga odlazi na posudbu u Rapid Beč u Austriju gdje provodi sezonu 1997-98. , potom praktički pauzira jednu sezonu na klupi Nottinghama a u sezoni 1999. prelazi u francuski Charleroi gdje odigrava  zadnje  dvije  sezone svoje karijere.
Nakon umirovljenja odlazi živjeti u Oviedo gdje je i proveo i najbolje dane svoje nogometne karijere.
Reprezentativni nastupi
U razdoblju od 1992. do 1997. nastupao je i za reprezentaciju Hrvatske za koju je ubilježio 31 nastup i jedan gol (protiv Litve u Zagrebu) u kvalifikacijama za Euro 1996. Na Euru 1996 u Engleskoj je igrao u tri utakmice u ulozi središnjeg braniča. U utakmici četvrtfinala 23. lipnja 1996. protiv reprezentacije Njemačke Nikola Jerkan je bio tragičar utakmice jer je najprije skrivio penal igrajući rukom u šesnaestercu (Jurgen Klinsmann realizirao) da bi ga u drugom poluvremenu prošao protivnički igrač Matthias Sammer uz evidentan prekršaj na Jerkanu i zabio za konačnih 2:1 za Njemačku. Za hrvatsku reprezentaciju zabio je još jedan gol iz jedanaesterca protiv reprezentacije Maroka na prijateljskom turniru u Casablanci.
Gušteran sićušni
Gušteran sićušni (lat. Lampanyctus pusillus) riba je iz porodice Myctophidae. Ovo je mala riba dubokih voda koja naraste do 4,3 cm duljine, živi na dubinama između 40 i 850 m, po danu na većim dubinama, između 425 i 850 m, a po noći ide prema površini gdje se zadržava na dubinama između 40 i 125 m. Tijelo mu je oblika cigare, s velikom, kratkom tupastom glavom i velikim izbuljenim očima smještenima prema naprijed, te ustima koja dopiru iza očiju. Repna peraja je vrlo račvasta (dubokog V profila), a leđna peraja kratka. Ima relativno dugačku repnu peraju. Hrani se zooplanktonom, najviše kopepodima i ostrakodima, posebno tijekom noći, a sam je hrana brojnim grabežljivcima.