cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Selenocisteinska lijaza
Selenocisteinska lijaza (, selenocisteinska reduktaza, selenocisteinska beta-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom L-selenocistein selenid-lijaza (formira L-alanin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je piridoksal-fosfatni protein.
South Jordan, Utah
Saut Džordan je grad u američkoj saveznoj državi Juta.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 50.418, što je 20.981 (71,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Zmaj (zviježđe)
Zmaj (lat. Draco) je zviježđe sjeverne polutke. Jedno je od 88 modernih i 48 originalnih Ptolemejevih konstelacija.
Muslimansko osvajanje Perzije
Arapsko ili Muslimansko osvajanje Perzije je naziv za oružani sukob, odnosno seriju vojnih pohoda koga su od 633. do 644. izveli muslimanski Arapi Rašidunskog Kalifata, protiv Sasanidskog (Perzijskog) Carstva, a koje su rezultirale slomom Sasanidske Perzije i pripajanjem njenih teritorija Kalifatu.
Sukob muslimanskih Arapa sa Perzijom je izbio nedugo nakon političkog ujedinjenja Arabije u tzv. Ridda ratovima, a povod su bili sukobi muslimanskih sa kršćanskim Arapima u tada perzijskoj Mezopotamiji. Godine 633. je muslimanski vojskovođa Halid ibn Valid u munjevitom pohodu porazio nadmoćne perzijske vojske i zauzeo veliki dio Mezopotamije. Njegov odlazak na zapad, kako bi se priključio pohodu na bizantsku Siriju, omogućio je Perzijancima da godine 635. povrate najveći dio izgubljenih teritorije. Međutim, već 636. je nova arapska ofenziva dovela do velike bitke kod Kadisije u kojoj su Perzijanci odlučno poraženi, a potom ostali i bez prijestolnice Ktesifona. Nekoliko godina je kao prirodna granica Kalifata i krnjeg Sasanidskog Carstva služio Zagros, ali su stalni perzijski napadi izazvali još jedan pohod te konačni obračun u bitci kod Nihavanda 642. u kojoj je konačno slomljena perzijska vojska. U nekoliko godina su arapske vojske cjelokupnu teritoriju Sasanidskog Carstva, a preostali članovi sasanidske kuće ubijeni ili trajno prognani u Kinu. Osvajanjem Perzije, koje se zbilo istovremeno sa osvajanjem Sirije i Egipta, Rašidunski Kalifat je postao jedno od najvećih carstava na svijetu, a islam dobio bazu za svoje dalje širenje prema Centralnoj Aziji i Indijskom potkontinentu. U samoj Perziji je dotada dominantna zoroastrička religija izgubila svoj službeni status te se stanovništvo nakon toga postepeno islamiziralo.
Muslimansko osvajanje Perzije je kasnijim historičarima stvorilo probleme zbog gotovo potpunog nedostatka vjerodostojnih, odnosno ne-arapskih i ne-muslimanskih izvora. Ipak, na temelju oskudnih podataka su se počele javljati stavovi da je arapski pohod na Perziju bio mnogo teži, odnosno da su Perzijanci pružili mnogo žešći otpor nego što se to može zaključiti na prvi pogled. Za razliku od drugih područja koja su u to i kasnijim periodima pala pod arapsko-muslimanske osvajače, stanovništvo je uglavnom zadržalo svoj nacionalni, odnosno perzijski/iranski identitet.
Camolli, Pordenone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 25 m.
Harpun
Harpun je dugo koplje koji se koristi za ribolov ili za lov na morske životinje kao što su kitovi. Harpun se ispaljuje u životinju, a zatim se konopcem ili lancem vezanim za kraj harpuna lovina privlači na brod.
Istorija
Harpun se u prošlosti izrađivao od od kosti, roga, slonovače za lov i ribolov. Najčešće se sastoji od jednog ili dva reda lateralnih zubaca, a može imati i perforiranu bazu. Javlja se od mlađeg magdalijena.
Zastupljen je u mnogim epipaleolitskim i mezolitskim, a tipičan je i za neke neolitske i kulture kasnijih perioda.
Oruđe ovog tipa konstatovano je na nalazištima Đerdapa, kao i na nalazištima vinčanske i starčevačke kulture.
Funkciju harpuna mogli su imati i neki delovi kompozitnog oruđa.
Harpun se pominje kod grčkog istoričara Polibija (203 - 120. godine pne.), gde je u njegovor „Istoriji“ opisan kao lovački mač za ribolov, sa nazubčenom ili razdvojenom glavom.
Bakarni harpuni su bili poznati tokom antike, a takođe i u ranim kulturama Indije i među Aboridžinima koji su naseljavali Andamanska i Nikobarska ostrva i koji su ga koristili za ribolov.
Bad Lausick
Bad Lauzik je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 41 opštinskog središta okruga Lajpcig. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 8.672 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14729010.
D-alanin 2-hidroksimetiltransferaza
D-alanin 2-hidroksimetiltransferaza (, 2-metilserinska hidroksimetiltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom 5,10-metilintetrahidrofolat:D-alanin 2-hidroksimetiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim takođe deluje na 2-hidroksimetilserin.
1439
Godina 1439 (MCDXXXIX) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (1. 1. po julijanskom kalendaru).
Fijaluridin
Fijaluridin je organsko jedinjenje, koje sadrži 9 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 372,089 Da.
Mount Sterling, Ohio
Maunt Sterling je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.782, što je 83 (-4,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Zlatna riba (zviježđe)
Zlatna riba (lat. Dorado) jedno je od 88 modernih zviježđa. Konstelacija južne polutke koju je prvi opisao Johann Bayer u djelu Uranometrija.
Zdravstvena intervencija
Intervencija se može provoditi u različitim uslovima koji su obično povezani sa bolestima, poremećajima, sindromima ili povredama. Trijas kliničkih uslova u kojima se sprovodi intervencija kao sastavni deo proučavanja zdravstvenog problema u medicininskim istraživanjima su životni vek, kvalitet života, zdravstveni rizici, itd.
Faze intervencije
Intervencija u medicini obuhvata nekoliko faza,
Fosfoglukan, voda dikinaza
Fosfoglukan, voda dikinaza (, PWD, OK1) je enzim sa sistematskim imenom ATP:fosfo-alfa-glukan, voda fosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim fosforiliše granularni skrob koji je prethodnog bio fosforilisan enzimom EC 2.7.9.4, alfa-glukan, voda dikinazom.
Chalard
Šalar je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Limuzan, u departmanu Gornja Vijena koja pripada prefekturi Limož.
Po podacima iz 2004. godine u opštini je živelo 276 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 22 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,42 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 312 metara (maksimalnoj 362 m, a minimalnoj 237 m).
Operacija Dubrovnik
Operacija Dubrovnik je bila vojna operacija snaga NDH protiv partizana u oblasti planine Kalnik i hrvatskog Zagorja. Vođena je od 21. januara – 6. februara 1944. godine.
Bad Muskau/Mužakow
Bad Muskau ili Mužako je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 59 opštinskih središta okruga Gerlic. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.902 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14626010.
Operacija Dubrovnik
Tok operacija
Kombinirani njemačko-ustaški odred sastava: 1. pukovnija PTS (1.700 ustaša), dijelovi 5. ustaškog sdruga ojačani njemačkim jedinicama i jednom baterijom haubica 100mm, 21. januara 1944. godine počeo je operaciju »Dubrovnik« u Hrvatskom zagorju i Kalniku. Neposredni cilj operacije bio je uspostavljanje saobraćaja na komunikaciji Zagreb—Varaždin. Operacija je, uz ostalo, imala za cilj preduhitriti prolaz 14. divizije NOVJ u dolinu Sutle i stvoriti uporišta u dolini Bednje za ofenzivne operacije na slobodni teritorij Kalnika i Podravine. Akcija nije uspjela.
Nakon okončanja prve faze je usledila operacija Dubrovnik II koja je trajala od 7. februara – 11. februara 1944.
Bad Muskau/Mužakow
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Gerlic Bad Muskau se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Gerlic. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 110 metara. Površina opštine iznosi 15,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.902 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 254 stanovnika/km².
Zec (zviježđe)
Zec (lat. Lepus) jedno je od 88 modernih i 48 originalnih Ptolemejevih zviježđa. Konstelacija južne polutke pozicionirana ispod Oriona.
Vanjske poveznice
The Deep Photographic Guide to the Constellations: Lepus
Parkesburg, Pennsylvania
Parkersberg je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.593, što je 220 (6,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Guazzi, Padova
Guazzi je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 154 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 10 m.
Chamberet
Šambere je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Limuzan, u departmanu Korez koja pripada prefekturi Til.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1304 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 18 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 69,85 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 450 metara (maksimalnoj 727 m, a minimalnoj 376 m).
Resmetrin
Resmetrin je organsko jedinjenje, koje sadrži 22 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 338,440 Da.
Holocitohrom-c sintaza
Holocitohrom-c sintaza (, citohrom c heme-lijaza, holocitohrom c sintetaza, holocitohrom-c apocitohrom-c-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom holocitohrom-c apocitohrom-c-lijaza (formira hem). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim deluje u reverznom smeru.
Area Industriale Incoronata, Foggia
Area Industriale Incoronata je naselje u Italiji u provinciji Foggia, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 42 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 62 m.
Barly (Soma)
Barli je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Amjen.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 172 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 14 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,64 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 69 metara (maksimalnoj 156 m, a minimalnoj 47 m).
Vuk (zviježđe)
Vuk (lat. Lupus) jedno je od 88 modernih i 48 originalnih Ptolemejevih zviježđa, pozicionirano između Kentaura i Škorpiona. Grci su ga zvali Therion a Rimljani Bestia, što znači jednostavno „zvijer“. Predstavlja divlju zvijer nabijenu na kolac koju nosi Kentaur kako bi je žrtvovao na oltaru.
Dubach, Louisiana
je grad u američkoj saveznoj državi Luizijana.
The Greatest Show on Earth
The Greatest Show on Earth (naslov preveden kao Najveća predstava na svijetu) je američki igrani film snimljen 1952. u režiji Cecilea B. De Millea. Radnja je smještena u cirkus kompanije Ringling Bros. and Barnum & Bailey Circus te prikazuje kako živote tamošnjih uposlenika, tako i nastojanje menadžera (čiji lik tumači Charlton Heston) da riješi strahovite logističke probleme koje svakodnevno postavlja redovno održavanje spektakularnih točaka. Film je doživio ogroman uspjeh i imao povoljne kritike, a nagrađen je i Oscarom za najbolji film. Kasniji kritičari su, međutim, proglasili The Greatest Show on Earth "jednim od najgorih oskarovskih pobjednika" i ukazali da su iste godine prestižnu nagradu više zaslužili naslovi kao Miran čovjek i Točno u podne. Odluka glasača Akademije se tumačila nastojanjem da se ostarjeloj hollywoodskoj legendi DeMilleu oda počast, ali i političkim obzirima vezanim uz makartističke progone i DeMilleove tada "ispravne" desničarske stavove.
Nagrade
Film je osvojio dva Oskara i tri Zlatna globusa.
Hanson, Massachusetts
Hanson je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Masačusets.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.118, što je 74 (3,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Dezoksicitidilat 5-hidroksimetiltransferaza
Dezoksicitidilat 5-hidroksimetiltransferaza (, dCMP hidroksimetilaza, d-citidin 5'-monofosfatna hidroksimetilaza, dezoksiCMP hidroksimetilaza, dezoksicitidilatna hidroksimetilaza, dezoksicitidilna hidroksimetilaza) je enzim sa sistematskim imenom 5,10-metilintetrahidrofolat:dezoksicitidilat 5-hidroksimetiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Bad Schandau
Bad Šandau je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 41 opštinskog središta okruga Zeksiše Švajc-Ostercgebirge. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 2.927 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14628030.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Zeksiše Švajc-Ostercgebirge Bad Šandau se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Zeksiše Švajc-Ostercgebirge. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 146 metara. Površina opštine iznosi 35,8 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.927 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 82 stanovnika/km².
Operacija Kastanie
Operacija Kesten (njem. Kastanie, Kaštanie) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH, uz pomoć lokalnih četnika, protiv partizana 11. krajiške brigade u okolini Prijedora. Vođena je 11. i 12. maja 1944. godine.
Pozadina
Na osnovu odluke da napadne i uništi 11. krajišku brigadu, komandant 92. motorizovanog puka 10. maja izdaje zadatak za prikupljanje podataka o rasporedu partizanskih jedinica. Najiscrpnije podatke dobija od komandanta Timarskog četničkog odreda:
Desetog maja 1944. brojno stanje 11. krajiške brigade bilo je slijedeće: boraca i rukovodilaca 1.474; teških minobacača 4; malih minobacača 8; pušaka 729; puškomitraljeza 53; teških mitraljeza 3; automata 25; pištolja 60; protivtenkovskih pušaka 4; jahaćih konja 17 i tovarnih konja 101.
Plan operacije
Na osnovu dobijenih podataka, komandant 92. motorizovane brigade donosi odluku da operacija za uništenje 11. brigade, pod šifrovanim nazivom »Kastanie« (Kesten) počne 11. maja u 4 sata. Za izvršenje tog zadatka naređuje: da jurišni bataljon njemačke 2. oklopne armije od 1.000 vojnika sa 20 tenkova, 12 samohotki, 4 oklopna izviđačka kola, pojačan četom četnika kao vodiča i izviđača na terenu krene u 23.30 sati preko Kozarca i Omarske do Mačkovca (trg. 473) i uspostavi zaprečnu liniju Tomašica — Pejići. Zatim da 92. motorizovana brigada od 3.000 ljudi sa 50 tenkova i 200 kamiona, sa komandantom brigade i četničkim komandantom Timarskog odreda krene u 1 sat 11. maja, glavnim snagama preko Kozarca i Omarske do sela Marićke, i uspostavi zaprečnu liniju Marićka — Tomašica. Jedan bataljon sa 20 tenkova i četom četnika Timarskog četničkog odreda da krene, u najvećoj tajnosti, preko Kozarca do Kozaračke željezničke stanice (selo Trnjani), odakle lijevim obuhvatom prelazi preko mosta na rijeci Gomjenici i u 4 sata napada na selo Rakeliće, zaselak Tadići, te uništava Stab 11. brigade sa prištapskim jedinicama i 4. bataljon 11. brigade.
Prvi bataljon njemačkog 383. puka, bez jedne čete, i 2. bataljon njemačkog 383. puka, ojačani jednom bojnom 3. gorske pukovnije i podržani sa 7 tenkova i dvojim bornim kolima, predvođeni vodom Atlijinih milicionera i četom četnika Timarskog četničkog odreda — ukupno 2.000 ljudi, dobili su zadatak da u 4 sata napadnu s obje obale rijeke Sane prema Sanskom Mostu. Jedna ojačana četa 1. bataljona njemačkog 383. puka od oko 200 ljudi posjela je položaje u selu Donji Garevci, pored pruge, sa zadatkom da likvidiraju sve partizanske grupe i pojedince koji bi pokušali bjekstvo prema Kozari.
Zapovjest za napad je izdata 10. maja u 21.00 časova u Prijedoru.
Tok operacije
U svanuće 11. maja krenuo je nemački napad s pješadijom i tenkovima od željezničke stanice Kozarac. Partizani kreću u povlačenje ka dolini Gomjenice i dalje prema selu Donji Garevci i proboj preko pruge i ceste na Kozaru. Jedna četa 4. bataljona izvršila je protivnapad na njemačku pješadiju i tenkove u selu Rakelićima, probila streljački stroj i, uz gubitke od 7 poginulih, stigla do sela Tomašice i noću se prebacila u Kozaru.
Treći bataljon i prištapske jedinice u selu Donjim Garevcima izvršile su proboj položaja 1. čete 1. bataljona njemačkog 383. puka. Nijemci su pružili očajnički otpor; imali su 180 poginulih, među kojima su bila i 2 oficira, a 11. brigada 14 poginulih, među kojima je i zamjenik političkog komesara 4. bataljona Duka Trninić. U 11. brigadi bilo je 37 ranjenih boraca, među kojima i zamjenik komandanta. Nestao je 71 borac, izgubljena 51 puška, 3 puškomitraljeza, 2 mitraljeza, 2 teška i 2 laka minobacača, 68 konja, 2 telefona i jedna centrala. O pogibiji cijele njemačke čete, ujutru u 6 sati prvi je saznao komandant 3. ustaško-domobranskog zdruga u Prijedoru. O tome obavještava radio-depešom komandanta njemačkog 69. korpusa, koji odmah organizuje istragu u vezi s pogibijom te čete.
Već idućeg dana, njemačka 92. motorizovana brigada napustila je Prijedor i otišla u Bihać radi priprema za učešće u operaciji Reselšprung. Istovremeno i 1. bataljon njemačkog 383. puka prebacio se iz Prijedora u Bosanski Novi radi učešća u operaciji »Šah« na području Banije i Korduna sa snagama njemačkog 69. korpusa. Uključen je u borbenu grupu Rudno.
Mostarska operacija
Mostarska operacija 1945. godine je bila bitka između Jugoslovenske Armije i njemačkog Vermahta za oslobođenje Mostara.
Ojačani Osmi dalmatinski korpus NOVJ izveo je od 6. do 17. februara 1945. operaciju protiv delova nemačkog 21. brdskog korpusa utvrđene u odbrani u oblasti Mostara. U tom periodu snage JA slomile su osovinsku odbranu u Širokom Brijegu, Nevesinju, i tokom 13. i 14. februara, oslobodile su Mostar. Posada Mostara nakon teških gubitaka izvukla se prema severu uz pomoć prihvata snaga koje su intervenisale iz Sarajeva. Operacija je nastavljena potiskivanjem osovinskih snaga prema Sarajevu, a pokušaji odsecanja i opkoljavanja nisu uspeli. 4. marta 1945. snage JA izbile su pred Ivan sedlo, gde je 21. korpus uspostavio novu liniju odbrane uz pomoć ostatka snaga iz mostarske oblasti i 7. SS divizije.
Operativni okvir
Mostarska utvrđena oblast bila je ključno utvrđenje na nemačkoj Zelenoj liniji. Zelena linija bila je ozbiljno narušena na više mesta. Gacko je bilo slobodno od 1. septembra 1944, Deveta divizija 10. oktobra oslobodila je Livno, a do najvećeg narušavanja došlo je Kninskom operacijom i oslobađanjem Knina i Gračaca početkom decembra. Uprkos tome, Nemci nisu odustajali od odbrane po dubini na ovoj liniji, oslanjajući se na utvrđene zone odbrane Karlobaga, Gospića, Korenice, Bihaća, Banjaluke, Travnika, Mostara i Višegrada, dok se nemačka 22. divizija upravo u tom periodu u okolini Zvornika borila da ponovo uspostavi narušenu liniju odbrane na Drini. U telegramu načelnika štaba Jugoistoka poslatom 23. oktobra 1944. komandi 2. oklopne armije, pominje se Hitlerova izjava o odlučujućoj važnosti Mostara kao ključne tačke buduće linije fronta 2. oklopne armije.
Uporna odbrana zelene linije bila je od vitalnog značaja za nemačke planove na južnom krilu Istočnog fronta. Naime, nakon Batinske bitke i prodora preko Dunava, Crvena armija napredovala je uz Dunav i Dravu, odsekavši Budimpeštu i prodrevši do jezera Balaton, ugrožavajući Austriju. Nemačka Vrhovna komanda nastojala je po svaku cenu da deblokira Budimpeštu, i izvede protivnapad velikog stila u južnoj Mađarskoj, da bi odbacila Crvenu armiju nazad preko Dunava. I pored gubitka Budimpešte 13. februara, Nemci nisu odustali od velike protivofanzive (Operacija Frilingservahen), koja je trebala da počne 6. marta 1945. Snage Jugoistoka (Armijska grupa F, koja se u toj fazi svela na Armijsku grupu E) imale su zadatak da čvrstom odbranom obezbede zonu operacija, i da odvoje snage da sadejstvuju sa juga, napadom preko Drave.
U skladu sa ovim planovima, snage Armijske grupe E neposredno pred Mostarsku operaciju bile su angažovane u dve veće ofanzivne akcije: u Operaciji Vukodlak (likvidaciji Virovitičkog mostobrana) i u pokušaju ponovnog ovladavanja rekom Drinom. S druge strane, njihova linija odbrane bila je pod udarom u oblasti Travnika, koji je Peti korpus zauzeo 19. februara.
Angažovane snage
Osovinske snage:
Ukupna jačina: oko 20 bataljona, dva artiljeriska puka i nekoliko tenkova, sa ukupno oko 15.000 vojnika, ne računajući ojačanja koja su za vreme operacije prispela iz Sarajeva. Komanda: štab 21. korpusa u Sarajevu
Snage JA:
Ukupna jačina snaga JA iznosila je 32.800 ljudi, formiranih u 58 streljačkih i 3 tenkovska bataljona. Štab Osmog korpusa nalazio se u Imotskom.
Prethodne okolnosti
U septembru i oktobru 1944. jedinice NOVJ nanele s teške poraze 369. legionarskoj diviziji i oslobodile južnu Dalmaciju, Trebinje, Stolac i Livno. Nemačka komanda iskoristila je pomeranje fokusa dejstava NOVJ na sever (Kninska operacija) i njihovo pregrupisanje za popunu i sređivanje ove jedinice, koja je predstavljala stožer nemačke odbrane na južnom krilu. Nakon stabilizacije, nemačke snage zajedno sa delovima ustaškog Devetog zdruga izvele su u drugoj polovini januara 1945. dva ispada u donjem toku Neretve (poduhvati Bura i Šlageter ), zauzevši na kratko Čapljinu i Metković. Generalštab JA doneo je odluku o provođenju Mostarske operacije, i snage Osmog korpusa, 29. divizije i Prve tenkovske brigade prvih dana februara koncentrisane su za napad na utvrđenu oblast Mostara.
Osovinski raspored
Zapadno krilo nemačke odbrane Mostara predstavljali su položaji u Širokom Brijegu, okolnim selima Kočerinu i Lisama i istaknutim geografskim tačkama. Ove položaje na početku operacije držala su dva bataljona nemačkog 370. puka ojačana divizijskim artiljerijskim delovima, jednom bojnom Devetog ustaškog zdruga i Drugim gorskim zdrugom NDH.
Na jugozapadu, ključni istaknuti nemački položaj predstavljao je Ljubuški sa okolinom. Te položaje branili su delovi Devetog ustaškog zdruga, podržani 1. bataljonom 369. puka i ojačanjima.
Kao posada u Mostaru i neposrednoj okolini, bli su razmešteni izviđački, dopunski i pionirski bataljon 369. divizije, 649. puk obalske artiljerije, italijanska fašistička legija San Marko, vod tenkova i drugi manji divizijski delovi. Ove snage predstavljale su pokretnu rezervu kojom je nemačka komanda nameravala podržavati odbranu i intervenisati protivakcijama.
Snage JA
U Hercegovini su se u januaru 1945. nalazile Deveta dalmatinska (južno i jugozapadno od Mostara) i 29. hercegovačka divizija (severoistočno, istočno i jugoistočno od Mostara). Nakon zapovesti o preduzimanju Mostarske operacije 31. januara 1945, moto-maršem su iz srednje i severne Dalmacije transportovane 19. i 26. dalmatinska divizija, te Artiljerijska i Tenkovska brigada. 26. divizija rasporedila je svoje snage prema nemačkim utvrđenim pozicijama oko Širokog Brijega, dok je 19. ojačala Devetu diviziju na položajima južno i jugozapadno od Mostara.
Tok borbi
minijatura|Brdska haubica 75 mm u boju za Mostar.
Prema planu štaba Osmog korpusa, u prvoj fazi trebalo je da 26. divizija ojačana bataljonom Tenkovske brigade nastupi sa zapada na položaje oko Širokog Brijega. Deveta i Devetnaesta divizija trebalo je da savladaju odbranu kod Ljubuškog, te da delom snaga, zajedno sa 12. hercegovačkom brigadom, obuhvate Mostar sa juga, a drugim delom izbiju na put Mostar - Široki Brijeg, kompromitujući nemačku odbranu tog mesta.
Napad je trebalo da počnu sve jedinice jednovremeno, 6. februara u 7 ujutro.
Borbe za Široki Brijeg
Napad 26. divizije otpočeo je prema planu 6. februara ujutro. Posle artiljeriske pripreme, usledilo je nastupanje pešadijskih delova i tenkova. Savladana je spoljašnja odbrana, ali je napad zaustavljen na južnoj i zapadnoj ivici mesta. Borba je opisana u sećanjima boraca 369. legionarske divizije:
Tokom 6. februara samo na nemačke položaje kod sela Lise palo je 3.000 granata.
Na sektoru Ljubuškog brigadama Devete i Devetnaeste divizije pružen je slab otpor, i one su oslobodile Ljubuški i uspešno napredovale. Treća i Trinaesta dalmatinska brigada tokom sledeće noći izbile su sa juga pred nemačke položaje na komunikaciji Mostar - Široki Brijeg. Razvile su se oštre borbe sa nemačkom odbranom i ojačanjima iz Mostara.
7. februara u 5 ujutro počeo je obuhvatan napad Devete i 26. divitije na Široki Brijeg i povezane položaje. Snage JA napredovale su sistematski, uništavajući jednu po jednu otpornu tačku. U 15:30 Nemci su izgubili samostan u Širokom Brijegu, ključni utvrđeni položaj. Od 9. čete 370. puka ostalo je samo 9 vojnika. U pokušaju protivnapada sa jedinom preostalom rezervom, delovima 369. pionirskog bataljona, poginuo je kapetan Bolman, komandant 3. bataljona 370. puka. Nemački položaji nisu izdržali, i njihova grupacija se tokom dana probila prema Mostaru, krajnjim naporima i uz "gubitke pet oficira i velikog dela puka", sprečivši pokušaje odsecanja.
Borbe za Nevesinje
Nevesinje su branili 2. i 3. bataljon 369. pešadijskog puka, jedan artiljerijski divizion 369. artiljerijskog puka i 500 ustaša. U rejonu Bune i Blagaja nalazio se 4. bataljon 9. ustaškog zdruga sa dve baterije topova, a u oblasti Bišine (između Nevesinja i Blagaja) nalazio se nemački alarmni bataljon pod komandom majora Zegera. U Konjicu je bio 2. bataljon 2. brdske pukovnije i 3. bataljon 9. ustaškog zdruga.
Zračna pumpa (zviježđe)
Zviježđe Zračna pumpa (lat. Antlia) je relativno novo zviježđe, usvojeno tek u 18. stoljeću. Iako je ovo područje neba vidljivo iz Europe, stari Grci mu zbog nedostatka sjajnijih zvijezda nisu pridali neko posebno ime. Međunarodna Astronomska Unija uvrstila je
Zviježđe Zračna pumpa okružuju zviježđa Vodena zmija, Kompas, Jedro (broda Argo) te Kentaur.
Sjajne zvijezde
Zračna je pumpa zviježđe bez sjajnih zvijezda. Najsjajnija zvijezda je α Ant (spektralna klasa K4 III), prividnog sjaja od tek 4.25.
Povijest
Francuski astronom Abbé Nicolas Louis de Lacaille uveo je 13 zviježđa južnog neba da bi pokrio dijelove neba sa malom gustoćom sjajnih zvijezda. Jedno od tih zviježđa je i Zračna pumpa (Antilia). Prvotno je zviježđe dobilo naziv Antlia pneumatica (zračna pumpa, koju je izumio Robert Boyle)), a danas se službeno naziva samo Antilia.
Lacaille je kod imenovana ovih 13 zviježđa odbacio tradiciju imenovanja zviježđa po mitološkim likovima i nazvao ih uglavnom po instrumentima koji su se tada koristili u znanosti.
Odabrene zvijezde
U tablici su navedene sve zvijezde kojima je pridijeljeno ime, te neke koje se po nečemu ističu. Izvor: The Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. , The Hipparcos Catalogue, ESA SP-1200 Slabašna zvijezda DENIS 1048-39, otkrivena 2000. U ovom zviježđu, možda je udaljena samo 13.2 s.g. od Sunca.
Mostarska operacija
Borbe za Nevesinje
Pošto je 12. hercegovačka brigada stavljena pod komandu 19. divizije i učestvovala u napadu na mostar sa južnog pravca, 29. hercegovačka divizija je na ovaj osovinski raspored napadala sa četiri brigade. Jedanaesta hercegovačka vršila je pritisak na Konjic, Trinaesta je napadala posade na komunikaciji Nevesinje - Mostar, a Četrnaesta snage severoistočno od Mostara. Na Nevesinje je neposredno napadala ojačana Deseta hercegovačka brigada. Opšti napad počeo je, prema zapovesti štaba Osmog korpusa, 13. februara u 15 časova. Napad nije rezultovao većim uspesima.
Međutim, usled teške situacije na zapadnom krilu i u samom Mostaru, komandant 369. divizije naredio je snagama iz Nevesinja i okoline da se probiju u Mostar. U zoru 14. februara Trinaesta hercegovačka obnovila je napad na nemački bataljon u području Bišine, ovladavši ključnim geografskim tačkama. Time je presečen put nemačkim bataljonima koji su se iz Nevesinja probijali prema Mostaru, i omogućeno Desetoj brigadi koja ih je gonila, da ih sustigne i energično napadne. Na tom području ova nemačka grupacija je razbijena i naneti su joj teški gubici. Njeni ostaci probili su se u grupama prema Mostaru ili na sever, preko Bijelog Polja prema Jablanici. Delovi Trinaeste i Četrnaeste brigade gonile su i uništavale ove nemačke grupe u bekstvu. Prema izveštaju štaba Trinaeste hercegovačke, na njenom sektoru neprijatelj je imao 250 mrtvih (od čega 2 viša i 13 nižih oficira) i 80 zarobljenih. Brigada je zaplenila 4 poljske haubice, 2 brdska topa, 2 protivtenkovska topa, 5 minobacača 81 mm, 3 mitraljeza Breda, 16 puškomitraljeza, 224 puške i automata. Prema izveštaju štaba Četrnaeste hercegovačke, njeni bataljoni su za to vreme u Bijelom polju ubili 120 neprijateljskih vojnika i zaplenili 2 topa 75 mm, 5 puškomitraljeza, 130 pušaka, 5 automata, 15 konja, 4 kamiona, 8 motocikla i 5 vagona artiljerijske municije. Prema nemačkim podacima, komandant 369. puka, pukovnik Vecel, našavši se u bezizlaznoj situaciji, izvršio je samoubistvo, a isto je uradio i poručnik Veman , komandir 11. čete puka. Major Lant, koji je preuzeo komandu, bio je teško ranjen, ali je ostao u borbi. On je naredio ljudstvu da se svako snalazi kako može.
Brigade 29. divizije očistile su područje istočno od Mostara tokom 14. i 15. februara, i preuzele gonjenje neprijateljskih ostataka prema Jablanici.
Borbe za Mostar
Nakon gubitka Širokog Brijega, nemačka linija redukovana je na neposrednu odbranu grada Mostara sa zapada i juga. 370. pešadijski puk sa delovima 369. oklopnog lovačkog bataljona zauzeo je položaje na prevoju zapadno od grada, a artiljerijski položaj uspostavljen je na brdu Varda pet kolometara južno od grada. Međuprostori su popunjeni delovima Devete gorske divizije NDH. Na tim položajima tokom pet dana vođene su promenljive borbe sa velikim brojem ograničenih prodora i kontranapada.
Štab Osmog korpusa izdao je 12. februara zapovest za neposredan napad na Mostar. Prema zapovesti, 29. divizija trebalo je da oslobodi Nevesinje i zatvori obruč oko Mostara sa istočne i severoistočne strane, a 9, 19. i 26. divizija da slome otpor sa južne (19. divizija), zapadne (26. divizija) i severne strane Mostara 9. divizija i unište njegovu posadu, presecajući ujedno odstupni pravac ka Sarajevu. Težište napada bilo je na pravcu 26. divizije.
Napad je počeo 13. februara u 7 časova. Jedinice 9, 19. i 26. divizije napredovale su sistematično, lomeći uporan otpor Nemaca i uništavajući jednu po jednu otpornu tačku. Nemci su trpeli velike gubitke. Na položaju je, uz brojne vojnike, poginuo i komandant 2. bataljona 370. puka, kapetan Hampel. Njega je zamenio natporučnik Matiba, koji je takođe poginuo.
Ostaci mostarskog garnizona izvršili su proboj prema severu. Iz Sarajeva se do Drežnice probio ojačani 359. puk 181. divizije, koji je štab 21. korpusa poslao kao pomoć mostarskoj posadi. Ovaj puk je prihvatio njene ostatke, potisnuvši delove Devete dalmatinske divizije koji su izbili na Neretvu severno od grada.
Situacija nakon oslobođenja Mostara
minijatura|Defile 8. korpusa u oslobođenom Mostaru, krajem februara 1945.
Snage NOVJ brzo su potiskivale ostatke delova 21. nemačkog korpusa na sever, i, savlađujući zadržavajuću odbranu, do početka marta izbile pred Ivan-sedlo, koji je bio ključni položaj u odbrani Sarajeva. U kontekstu pranirane nemačke ofanzive u južnoj Mađarskoj (Operacija Frilingservahen), nemačka komanda nameravala je da odsudno brani Sarajevo, pa je bila prinuđena da izvuče 7. SS diviziju iz borbi u Panoniji, i njome ojača 21. korpus. Sa ovako ojačanim nemačkim snagama, jedinice 29. hercegovačke divizie vodile su jednomesečne frontalne borbe. Osmi korpus je nakon Mostarske operacije, ponovo prebačen u severnu Dalmaciju u cilju otpočinjanja Bihaćke i Ličko-primorske operacije 20. marta.
Nemačke i kvislinške snage koje su držale mostarsku oblast u Mostarskoj operaciji su teško potučene. Nakon operacije, 369. divizija i 9. gorska ustaško-domobranska divizija izgubile su divizijski rang. U daljim planovima i dokumentima, ostatak 369. divizije tretira se kao borbena grupa pukovske jačine, pod nazivom "borbena grupa 369".
Operacija je predstavljala veliki uspeh za snage JA. Međutim, tok operacije pokazao je da je postojala realna mogućnost da nemačko-kvislinške snage budu ne samo teško poražene, nego i okružene i potpuno uništene. Do toga nije došlo jer je štab Osmog korpusa donekle precenio borbene mogućnosti ove osovinske grupacije, pa je izdvojio nedovoljne snage za presecanje puta uz Neretvu, upotrebivši glavninu u napadu na sam grad.
Literatura
Mirko Novović, Stevan Petković: PRVA DALMATINSKA PROLETERSKA BRIGADA, Vojnoizdavački zavod, Beograd 1986
Operacija S
Operacija "S" je bila udružena osovinska operacija Vermahta, četnika i snaga NDH protiv partizana u istočnoj Bosni. Vođena je između 24. i 28. avgusta 1942. godine.
U Šekovićima je 2. avgusta 1942. od Grupe udarnih bataljona formirana 6. istočnobosanska brigada sa zadatkom da oživi ustanak u istočnoj Bosni. Ubrzo, delovi nemačkih jedinica iz Tuzlanskog garnizona, sa 1 bataljonom 8. domobranskog puka i izvesnim brojem ustaša i četnika, 24. avgusta preduzeli napad (operacija »S«) na brigadu i Birčanski odred u rejonu Šekovića. Čim je otpočeo napad, brigada se povukla sa ugroženog područja na jug i noću 28/29 novembra zauzela ž. stanice Nevačka i Pjenovac na pruzi Han Pijesak—Zavidovići. Istovremeno je neprijatelj, posle slabog otpora Birčanskog odreda, 28. avgusta ušao u Šekoviće, ali ih je ubrzo napustio.
Don (razvrstavanje)
Don je ime za više pojmova pa se može odnositi na;
Nicklas Bendtner
Nicklas Bendtner (Kopenhagen, 18. siječnja 1988.) je danski nogometaš. Bendtner uglavnom igra na poziciji cenatrfora ili centralnog napadača, no u Wengerovoj 4-3-3 kombinaciji znao je igrati i na desnoj strani.
Nogometnu karijeru započinje u rodnoj Danskoj, da bi 2004. godine postao junior Arsenala. Nakon samo dvije godine postao je član prve momčadi, no već ga 2006. godine Wenger šalje na posudbu u Birmingham City. Tijekom jedne sezone koju provodi u Birmingjamu, Bendtner je zabilježio 42 nastupa i postigao 11 pogodaka. Godine 2007. vraća se u Arsenal, no ni sada ne dobiva redovitu minutažu jer je dotadašnju legendu, Thierryja Henryja zamijenio mladi Nizozemac Robin van Persie. U ovom se periodu žestoko govorilo o Bendtnerovom mogućem odlasku, no Bendtner je ipak ostao u Arsenalu i tijekom sezone 2009./2010. postaje redoviti prvotimac i zamjena za van Persiea u vrhu napada. Ipak, s vremenom Bendtner ponovo postaje tek treći napadač, što u sezoni 2011./2012. dovodi do njegove posudbe u Sunderland A.F.C., gdje je imao priliku ponovo raditi sa Steveom Bruceom, trenerom Birminghama u vrijeme dok je bio tamo na posudbi.
Debi za reprezentaciju imao je 16. kolovoza 2006. u prijateljskoj utakmici protiv Poljske. Imavši tada samo 18 godina, Bendtner je postao sedmi najmlađi igrač koji je debitirao za reprezentaciju. Do sada je sakupio ukupno 42 nastupa i postigao 15 pogodaka od kojih su najvažnija dva gola u pobjedi i remiju protiv Portugala.
Cheissoux
Šesu je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Limuzan, u departmanu Gornja Vijena koja pripada prefekturi Limož.
Po podacima iz 2005. godine u opštini je živelo 210 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 21 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 10,21 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 450 metara (maksimalnoj 548 m, a minimalnoj 334 m).
Leukotrien-C4 sintaza
Leukotrien-C4 sintaza (, leukotrien C4 sintetaza, LTC4 sintaza, LTC4 sintetaza, leukotrien A4:glutation S-leukotrieniltransferaza, (7E,9E,11Z,14Z)-(5S,6R)-5,6-epoksiikosa-7,9,11,14-tetraenoat:glutation leukotrien-transferaza (otvaranje epoksidnog prstena), (7E,9E,11Z,14Z)-(5S,6R)-6-(glutation-S-il)-5-hidroksiikosa-7,9,11,14-tetraenoat glutation-lijaza (formira epoksid)) je enzim sa sistematskim imenom leukotrien-C4 glutation-lijaza (formira leukotrien-A4). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj reakcija se odvija u smeru adicije.
Reten
Reten je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 234,336 Da.
Zlatni vijek španske književnosti
Pod pojmom Zlatni vek u španskoj književnosti podrazumeva se doba Renesanse (XVI vek) i Baroka (XVII). Moglo bi se reći da Zlatni vek počinje 1492. godine, kada je Antonio de Nebriha (Antonio de Nebrija) izdao prvu gramatiku španskog jezika (Gramática Castellana), i završava se smrću Pedra Kalderona de la Barke (Pedro Calderón de la Barca), 1681. Servantes, Lope de Vega, Gongora, Kevedo i Kalderon su samo neka od velikih imena koja su ostavila neizbrisiv pečat u španskoj književnosti.
Godina 1492. višestruko je značajna za Španiju i špansku istoriju i jezik. Pored već pomenutog izdavanja prve gramatike španskog jezika, te iste godine, pala je Granada, poslednji arapski bastion na španskom tlu, što je značilo i uspešno okončanje Rekonkiste, i konačno oslobođenje Iberijskog poluostrva od arapske dominacije. Takođe, 12. oktobra 1492. godine, Kolumbo je otkrio novi kontinent u službi španskih Katoličkih kraljeva, što je predstavljalo otvaranje nove epohe u istoriji Španije koja sada postaje kolonijalna velesila.
U okviru ovog perioda ističu se dva kulturna, umetnička i književna pokreta.
Doba baroka u Španiji donosi korenite promene u društvenom i književnom životu Španaca. Formira se krajem 16. veka, a u 17. veku donosi korenito promene u shvatanju života i odnosu prema umetnosti. Barok prekida sa renesansnim estetičkim shvatanjem da je umetnost “podražavanje prirode“. Osnovni moto ove epohe je “Čitaoca treba začuditi“. U baroku dolazi do duboke promene svih književnih vrsta. Neke od osnovnih karakteristika stila barokne književnosti su:
Pozorište takođe drastično menja svoju prirodu i tehniku mešajući tragične i komične motive, stvarajući pri tom izrazito špansku dramsku vrstu — tragikomediju ili nova komedija (ili španska komedija kako je neki zovu). Takođe se koriste i nazivi nacionalni ili klasični teatar Zlatnog veka. Njen tvorac je Lope de Vega, najplodniji dramaturg tog doba. Svoju poetiku Lope de Vega će izložiti 1609. godine u delu Nova umetnost pisanja komedija.
Glavne karakteristike nove komedije su:
Marignano, L'Aquila
Marignano je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 829 m.
Johann Lukas von Hildebrandt
Johann Lukas von Hildebrandt (Genova, Republika Genova, 14. novembar 1668. - Beč, Sveto Rimsko Carstvo, 16. novembar 1745. ) bio je poznati austrijski barokni arhitekt, koji je podigao mnoge značajne državne zgrade i crkve. Školovao se u Italiji, i prenio iskustvo baroka u centralnu Evropu i južnonjemačke zemlje.
Njegove najpoznatije građevine su; Dvorac vojvode Schönborn u Göllersdorfu (1712.-1717.) i palače za princa Eugena Savojskog; Belvedere, Beč, (1713. -1723.), Schloßhof na granici Slovačke i Austrije (1729.), i Dvorac Ráckeve, u Mađarskoj (1701. -1702.).
Život i djelo
Hildebrandt je bio dijete Talijanke i Nijemca, arhitekturu je učio kod poznatog talijanskog arhitekta Carla Fontane u Rimu. Nakon tog se školovao za graditelja vojnih utvrda kod princa Eugena Savojskog u Rimu, a nakon tog za vojnu inžinjeriju u Pijemontu. Hildebrandt je sudjelovao u talijanskim vojnim kampanjama Eugena Savojskog i postao njegov miljenik.
Hildebrandt se 1696. doselio u Beč, i počeo raditi za bogate bečke aristokratske porodice Dauns, Harrach, Schönborn, Starhemberg, i princa Eugena Savojskog, koji mu je bio i ostao najveći mecena i poslodavac.
thumb|240px|left| [[Belvedere (Beč)|Dvorac Gornji Belvedere je najpoznatija Hildebrandtova austrijska palača]] Hildebrandt je 1700. postao carski inžinjer zadužen za gradnju i održavanje dvorca Hofburg, a 1711. godine promaknut je u nadzornika gradnje. Tek nakon smrti Johanna Bernharda Fischera von Erlacha 1723. godine postao je glavni arhitekt dvorca Hofburg. Naime ispočetka rada u Hofburgu, Hildebrandt je imao veliku konkurenciju i stalnu borbu, sa prvim graditeljem Hofburga arhitektom Fischer von Erlachom, zbog toga je radije radio za vanjske aristokratske naručioce. Za razliku od pompoznih i monumentalnih građevina Fischera von Erlacha, Hildebrandtove građevine bile su puno osobnije i imale više dekoracije. Ovo mu je donijelo popularnost u srednjoj klasi. Hildebrandt je spretno ujedinio elemente talijanskog i francuskog baroka i tako razvio specifičnu varijantu baroka, - austrijski (južnonjemački) barok. Hildebrandt je istovremeno surađivao i sa drugim arhitektima na većim graditeljskim zahvatima poput samostana Göttweig i Rezidencijalne palače u Würzburgu, dvorca Weissenstein u Pommersfeldenu, palače Schwarzenberg u Beču. thumb|260px|right|Teutonska crkva - [[Linz]] Između 1713. - 1716., radi za moćnu i bogatu austrijsku obitelj Kinsky, podiže im palaču Kinsky u Beču. Od 1723. godine, postao je generalni nadzornik za carske građevine.
Njegov najpoznatiji rad je kompleks dvorca Belvedere: (Gornji Belvedere, 1721-1722. i Donji Belvedere, 1714.-1716.), za princa Eugena Savojskog.
Hildebrandt je stvarao i po Bavarskoj, najpoznatiji njegov rad je dvorac Schloss Weissenstein u mjestu Pommersfelden.
U Hrvatskoj historičar umjetnosti Zlatko Uzelac misli da je Hildebrandt bio projektant crkva sv. Ane u Brodskoj Tvrđi - Slavonski Brod.
Operacija Varaždin
Operacija Varaždin je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u oblasti Slavonije. Vođena je od 18. do 25. jula 1943. godine.
Tokom operacije Varaždin od 14. do 22. jula 1943. godine, 12. slavonska brigada vodila je najteže i najsurovije borbe koje su do tada vođene u sjevernoj i sjeverozapadnoj Hrvatskoj.
Tok operacije
Osovinska ofanziva »Varaždin« na 12. i 16. slavonsku NOU brigadu i Kalnički NOP odred počela je već 14. jula 1943. Ofanziva je zatekla 12. slavonsku brigadu između sela Meljana, Žarovnice i Predbukovja. 14. jula je vođena žestoka borba s njemačkom pješadijom i tenkovima, potpomognutim avionima, kod sela Žarovnice. Borbe protiv njemačkih tenkova vođene su u selima Mikovljani, Kamešnici i kod Beleca, oko Krapine, Trgovišta, Kraljevca, Moždanice, Trakošćana, Predbukovja, Lobora, Osijeka, Jazbine, Dedine i Svete Katalene, te na širem prostoru oko Ivančice i Kalnika. Gotovo sve geografske tačke bile su poprište teških borbi sa nadmoćnim osovinskim snagama, uz neprestanu podršku avijacije.
15. jula su na pravcu Tužno - Ivanec - Lepoglava vođene borbe sa dijelovima njemačke 187. divizije uz podršku 20 tenkova i 7 aviona.
20. jul 1943. zapamćen je po najkrvavijoj borbi u sjeverozapadnoj Hrvatskoj koju je vodila 12. slavonska brigada. U rejonu sela Mihovljana, Kamešnice, Žimbrinovaca i Dedine izbačeno je iz stroja oko 150 boraca 12. brigade, od čega je 40 poginulo.
Belgern
Belgern je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 36 opštinskih središta okruga Sjeverna Saksonija. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 4.942 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14730040.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Sjeverna Saksonija Belgern se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Sjeverna Saksonija. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 156 metara. Površina opštine iznosi 83,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 4.942 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 59 stanovnika/km².
1059
Godina 1059. (MLIX) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru.
Marañón (rijeka)
Marañón (šp. Río Marañón) je rijeka duga 1415 km, koja zajedno sa rijekom Ucayali formira Amazonu.
Hidrologija
Od izvora teče u smjeru sjeverozapada, preko vjetrovite visoravni na nadmorskoj visini od 3650 m, krivudajući dubokim kanjonima kroz planine Anda do nizinskog područja prašuma. Na tom srednjem dijelu toka ima brojne brzake i slapove od kojih je najspektakularniji Pongo de Manseriche. left|260px|Tok Marañóna na karti [[sliva Amazone]] Nakon njega rijeka teče na nadmorskoj visini od samo 175 m, uz mnogobrojne meandre u pravcu istoka kroz netaknute prašume gdje prima svoju najveću pritoku Huallagu.
Ispod peruanskog gradića Nauta spaja se sa Ucayalijem i formira Amazonu. Marañón ima sliv velik oko 337.519 km² i prosječni istjek od 13.500 m3/s na svom ušću u Amazonu.
Fipeksid
Fipeksid je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 388,845 Da.
Campagna, Pordenone
Campagna je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 917 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 241 m.
Xingu
Xingu (portugalski: Rio Xingu, čita se Hingu) je velika desna pritoka Amazone, duga 2100 km.
Hidrologija
Xingu se formira u brazilskim prašumama na visoravni Planalto do Mato Grosso u državi Mato Grosso gdje se spajaju više manjih vodotoka, od kojih su najveći; Curiseu, Batovi i Romuro.
Nakon toga teče pravilno u smjeru sjevera, stalno meandrirajući kroz brazilske države Mato Grosso i Pará da se južno od riječnog otoka Ilha Grande do Gurupá ulije u Amazonu. left|260px|Tok Xinga na karti [[sliva Amazone]] Xingu ima sliv velik oko 520.292 km² i prosječni istjek od 9680 m3/s na svom ušću u Amazonu.
Iako je rijeka na svom ušću široka čak 4 km, i poprilično duboka, plovna je samo 201 km uzvodno, jer je nadalje plovidba nemoguća zbog brojnih brzaka.
Tok rijeke prvi je istražio njemački etnolog Karl von den Steinen između 1884. i 1987. godine. Brazilska vlada je još 14. aprila 1958. proglasila velik dio gornjeg toka rijeke Nacionalni park Xingu, sa najvećim ciljem da zaštiti lokalna plemena. Krajem 1970-ih na rijeci je izgrađen kompleks hidroelektrana Xingu–Araguaia.
Trifosfat-protein fosfotransferaza
Trifosfat-protein fosfotransferaza (, difosfat:mikrozomalni membranski protein O-fosfotransferaza, DiPPT, pirofosfat:protein fosfotransferaza, difosfat—proteinska fosfotransferaza, difosfat:(mikrozomalni membranski protein) O-fosfotransferaza) je enzim sa sistematskim imenom trifosfat:(mikrozomalni membranska protein) fosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim učestvuje u bifaznoj reakciji nakon iscrpljivanja ATP-a.
The Aviator (film, 2004)
Avijatičar (eng. The Aviator) je biografska drama o slavnom redatelju Howardu Hughesu, u režiji Martina Scorsesea. Film, nominiran za 11 Oscara, osvojio je 5, a onaj za najbolji film izmakao mu je i dodijeljen je filmu Djevojka od milijun dolara, iako je The Aviator dominirao na većini mainstream dodjela filmskih nagrada, uključujući Zlatni globus i nagradu BAFTA.