cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Epilepsija
Mehanizam
Uobičajena električna aktivnost mozga je nesinhronizovana. Kod epileptičNih napada, kao posledica strukturnih ili funkcionalnih problema unutar mozga, jedna grupa neurona počinje da okida na abnormalan, prekomeran i sinhronizovan način. Rezultat ovoga je depolarizacioni talas, poznat pod nazivom paroksizmalni depolarizacioni pomak.
Uobičajeno, nakon toga što ekscitatorni neuron okine, on postane otporniji na okidanje jedno izvesno vreme. Ovo je delimično posledica uticaja inhibitornih neurona, električnih promena unutar ekscitatornog neurona, kao i negativnih uticaja adenozina. Kod epilepsije je umanjena otpornost ekscitatornih neurona na okidanje tokom ovog perioda. Do ovoga može doći zbog promena u jonskim kanalima ili onda kada inhibitorni neuroni ne funkcionišu pravilno. Kao rezultat, nastaje specifično područje iz koga se može razviti epileptični napad, a poznato je kao „žarište epileptičnog napada“. Drugi mehanizam epilepsije može biti pozitivna regulacija ekscitatornih kola ili negativna regulacija inhibitornih kola posle povrede mozga. Ove sekundarne epilepsije nastaju putem procesa koji su poznati kao epileptogeneza. Narušena krvno-moždana barijera bi takođe mogla biti uzročni mehanizam, iz tog razloga što bi to omogućilo prelazak supstanci iz krvi u mozak.
Fokalni napadi počinju u jednoj hemisferi mozga, dok generalizovani napadi počinju u obe hemisfere. Neki tipovi napada mogu izmeniti strukturu mozga, dok drugi nemaju mnogo uticaja. Glioza, gubitak neurona i atrofija specifičnih područja mozga povezane su sa epilepsijom, međutim, nije jasno da li je epilepsija uzročnik ovih promena ili ove promene rezultiraju pojavom epilepsije.
Dijagnoza
thumb|EEG može pomoći u određivanju lokalizacije fokusa epileptičnog napada. Dijagnoza epilepsije se uoobičajeno postavlja na osnovu opisa epileptičnog napada i povezanih događaja. Elektroencefalogram i neuroimidžing su takođe uobičajeni deo dijagnostike. Mada su česti pokušaji da se odredi o kojem je tačno epileptičnom sindromu reč, to nije uvek moguće. Video i EEG monitoring može biti od koristi kod težih slučajeva.
Definicija
U praksi, epilepsija se definiše kao dva ili više epileptičnih napada, koji se javljaju u razmaku većem od 24 sata, bez jasnog uzroka; pri tome, epileptični napad se definiše kao privremeni znaci i simptomi do kojih dolazi zbog abnormalne električne aktivnosti unutar mozga. Ona se takođe može posmatrati i kao poremećaj pri čemu su osobe imale barem jedan epileptični napad sa prisutnim rizikom od ponavljanja napada.
Međunarodna liga za borbu protiv epilepsije i Međunarodni biro za epilepsijupartneri koji sarađuju sa Svetskom zdravstvenom organizacijom definišu epilepsiju u svojoj zajedničkoj izjavi datoj 2005. godine kao „poremećaj u mozgu koji je karakterističan po trajnoj predispoziciji ka generisanju epileptičnih napada, kao i po neurobiološkim, kognitivnim, psihološkim i društvenim posledicama ovog stanja. Definicija epilepsije zahteva pojavu barem jednog epileptičnog napada.“
Klasifikacija
Osobe sa epileptičnim napadom trebalo bi da budu klasifikovane prema tipu epileptičnog napada, osnovnom uzroku, sindromu epilepsije, kao i na osnovu događaja za vreme i neposredno oko vremena odigravanja napada. Vrste epileptičnih napada se raspoređuju prema tome da li je izvor napada lokalizovan (fokalni epileptični napadi) ili raspodeljen (generalizovani napadi) unutar mozga. Generalizovani napadi se dele prema uticaju koji imaju na telo i uključuju: tonično-klonični (grand mal), absens (pti mal), mioklonični, klonični, tonični i atonični epileptični napad. Neki napadi, kao što su epileptični spazmi, nepoznatog su tipa.
Fokalni epileptični napadi (prethodno poznati kao parcijalni epileptični napadi ) ranije su bili podeljeni na jednostavni parcijalni i kompleksni parcijalni epileptični napad. Ovo se više ne preporučuje, već se umesto toga daje prednost opisivanju toga šta se dešavalo tokom epileptičnog napada.
Laboratorijska ispitivanja
Kod odraslih, od značaja je analiza elektrolita, glukoze u krvi i koncentracije kalcijuma da bi se isključili problemi kojima oni mogu biti uzročnik. Elektrokardiogram isključuje probleme sa srčanim ritmom. Lumbalna punkcija može biti korisna za dijagnostifikovanje infekcije centralnog nervnog sistema, ali nije potrebna pri rutinskim ispitivanjima. Kod dece bi mogle biti potrebne dodatne analize, kao što je biohemija urina i analiza krvi da bi se ispitali metabolički poremećaji.
Visoka koncentracija prolaktina u krvi unutar prvih 20 minuta posle epileptičnog napada može biti od koristi za potvrđivanje epileptičnog napada nasuprot psihogenom neepileptičnom napadu. Koncentracija prolaktina u serumu je od manje koristi za otkrivanje parcijalnih epileptičnih napada. Ukoliko su njegove vrednosti normalne, još uvek postoji mogućnost epileptičnog napada i na osnovu serumskog prolaktina se ne može napraviti razlika između epileptičnog napada i sinkope. Ne preporučuje se kao rutinski deo analiza u dijagnostifikovanju epilepsije.
EEG
Elektroencefalogram (EEG) može biti od pomoći u prikazivanju moždane aktivnosti koja nagoveštava postojanje povećanog rizika od epileptičnih napada. Preporučuje se samo u onim slučajevima gde postoji verovatnoća da je osoba ranije već imala epileptični napad na osnovu simptoma. U dijagnostici epilepsije elektroencefalogram pomaže da se uoči tip epileptičnog napada ili prisutnih simptoma. Kod dece je ovaj pregled obično potreban tek posle drugog epileptičnog napada. Ne može se koristiti da bi se isključila dijagnoza i može biti lažno pozitivan kod osoba kod kojih bolest nije prisutna. U nekim situacijama može biti od koristi da se uradi EEG dok ispitanik spava ili je neispavan.
Imidžing dijagnostika
Dijagnostički imidžing primenom CT skeniranja i MRT-a se preporučuje posle prvog nefebrilnog epileptičnog napada za otkrivanje strukturnih problema unutar i oko mozga. MRT je generalno bolji imidžing test izuzev u slučaju postojanja sumnje na krvarenje, kada je CT mnogo osetljiviji i lakše dostupan. Ako se neko javi u ambulantu hitne pomoći sa napadom, ali se ubrzo vrati u normalu, imidžing testiranje se može uraditi kasnije. Ako osoba ima dijagnozu epilepsije od ranije sa ranije urađenim imidžingom, obično nije potrebno ponavljati imidžing, čak ni u slučaju da se epileptični napadi ponavljaju.
Diferencijalna dijagnoza
Dijagnostifikovanje epilepsije može biti teško i postavljanje pogrešne dijagnoze je često (dešava se u oko 5 do 30% slučajeva). Izvestan broj nekih drugih zdravstvenih problema može ispoljiti znake i simptome vrlo slične epilepsiji, među kojima su: sinkopa, hiperventilacija, migrena, narkolepsija, napadi panike i psihogeni neepileptični napadi (PNEN). Približno jedan od pet pacijenata na klinikama za epilepsiju ima PNEN, a od onih sa PNEN-om oko 10% takođe ima i epilepsiju. Često je teško napraviti razliku između ta dva obolenja samo na osnovu epizode epileptičkog napada, a bez dodatnog ispitivanja.
Deca mogu ispoljiti ponašanje koje se često lako može pogrešno pripisati epileptičnom napadu, iako ono to nije. Tu spadaju: epizode zadržavanja daha, mokrenje u krevet, noćni strahovi, tikovi i napadi trzanja. Gastroezofagealni refluks može da dovede do povijanja leđa i naginjanja glave na jednu stranu kod odojčadi, što se može pogrešno protumačiti kao tonično-klonični epileptični napad.
Bitka na Sommi (razvrstavanje)
Bitka na Sommi je izraz kojim se opisuje znamenita saveznička ofanziva na zapadnom frontu od jula do novembra 1916., odnosno najveća i najkrvavija bitka prvog svjetskog rata. Pod time se može podrazumijevati i:
Epilepsija
Nadzor
Epilepsija se obično leči dnevnim uzimanjem lekova nakon pojave drugog epileptičnog napada, međutim, kod onih koji su pod visokim rizikom, primena lekova može početi posle prvog epileptičnog napada. U nekim slučajevima može biti potreban poseban režim ishrane, ugradnja neurostimulatora ili neurohirurška intervencija.
Prva pomoć
Okretanje osobe sa aktivnim tonično-kloničnim epileptičnim napadom na bok i u položaj za oporavak pomaže da se spreči ulazak tečnosti u pluća. Ne preporučuje se stavljanje prstiju, nekog predmeta protiv ugriza jezika ili stavljanje depresora jezika u usta, jer bi to moglo da izazove povraćanjeosobe ili da dovede do toga da spasilac bude ugrižen. Trebalo bi preduzeti mere da se spreči naknadno samopovređivanje. Postupak imobilizacije kičme obično nije potreban.
Bitka na Sommi (razvrstavanje)
Osim bitke na Sommi se pod tim izrazom podrazumijeva i:
Epilepsija
Prva pomoć
Ako epileptični napad traje duže od 5 minuta ili ako ima više od dva napada u roku od sat vremena bez vraćanja u normalu u intervalu između njih, to se posmatra kao hitan medicinski slučaj što je poznato kao status epileptikus. U tom slučaju može biti potrebna medicinska pomoć da se disajni putevi sačuvaju otvorenim i zaštićenim; U ovom slučaju može biti koristan nazofaringealni tubus. Kod kuće, kod epileptičnog napada dugog trajanja preporuka je prvo koristiti midazolam stavljanjem u usta. Diazepam se takođe može koristiti rektalno. U bolnici se daje prednost intravenskom lorazepamu. Ako dve doze benzodiazepina nisu efikasne, preporučuju se drugi lekovi kao što je fenitoin. Konvulzivni status epileptikus koji ne daje odgovor na početnu terapiju obično zahteva prijem u jedinicu intenzivne nege i lečenje jačim agensima kao što su tiopenton ili propofol.
Lekovi
thumb|Antikonvulzanti Glavna terapija epilepsije su antikonvulzantni lekovi, koje će obolela osoba verovatno morati da uzima tokom celog života. Izbor antikonvulzanta zavisi od tipa napada, epileptičnog sindroma, ostalih lekova koji se koriste,drugih zdravstvenih problema, kao i starosti i načina života osobe. U početku se preporučuje jedan lek; ukoliko on nije efikasan, preporučuje se zamena nekim drugim lekom. Uzimanje dva leka u isto vreme se preporučuje jedino onda kada primena samo jednog leka nije delotvorna. U oko polovini broja slučajeva prvi lek je efikasan; drugi lek pomaže u oko 13% slučajeva, a treći lek ili uzimanje dva leka istovremeno može pomoći kod dodatnih 4%. Kod oko 30% osoba i dalje se javljaju epileptični napadi uprkos primeni antikonvulzantne terapije.
Dostupno je mnogo lekova. Fenitoin, karbamazepin i valproat su se pokazali podjednako efikasnim i kod fokalnih i kod generalizovanih epileptičnih napada. Karbazepin sa kontrolisanim otpuštanjem se čini podjednako efikasnim kao karbazepin sa trenutnim otpuštanjem, a može imati manje neželjenih dejstava. U Ujedinjenom Kraljevstvu, kao terapija prve linije kod fokalnih epileptičnih napada preporučuju se karbazepin ili lamotrigin, a levetiracetam i valproat kao druga linija, zbog cene i neželjenih dejstava. Valproat se preporučuje kao prva linija kod generalizovanih epileptičnih napada, dok je lamotrigin druga linija. Kod osoba sa absensnim epileptičnim napadima, preporučuju se etosuksimid ili valproat; valproat je posebno efikasan kod miokloničnih napada i toničnih ili atoničnih epileptičnih napada. Ukoliko su epileptični napadi dobro kontrolisani putem primene posebne terapije, obično nije potrebno rutinski proveravati koncentraciju leka u krvi.
Najjeftiniji antikonvulzant je fenobarbital sa oko 5 američkih dolara godišnje. Svetska zdravstvena organizacija ga preporučuje kao prvu liniju u zemljama u razvoju i on se tamo često koristi. Međutim, njegova dostupnost može biti otežana, pošto ga u nekim zemljama označavaju kao kontrolisani lek.
Neželjena dejstva lekova prijavljena su u 10 do 90% osoba, u zavisnosti od toga kako i od koga su podaci prikupljeni. Većina neželjenih dejstava je blaga i zavisi od doze leka. Neki od primera uključuju promene raspoloženja, pospanost, ili nestabilnost u hodu. Neki lekovi imaju neželjena dejstva koja nisu povezana sa dozom, kao što su pojava osipa, toksičnost jetre, ili supresija koštane srži. Do jedne četvrtine broja ljudi prekine terapiju zbog neželjenih dejstava. Neki lekovi su povezani sa defektom pri rođenju onda kada se koriste u trudnoći. Valproatu se mora posvetiti posebna pažnja, posebno tokom prvog tromesečja trudnoće. Uprkos tome, terapija se često nastavlja kada se jednom pokaže efikasnom, jer se veruje da je rizik od nelečene epilepsije veći nego rizik od lekova.
Postepeni prestanak uzimanja lekova može biti opravdan kod nekih osoba koje nemaju ni jedan epileptični napad u periodu od dve do četiri godina; međutim, kod oko jedne trećine broja ljudi napadi se ponavljaju, najčešće tokom prvih šest meseci. Prestanak lečenja je moguć kod oko 70% dece i 60% odraslih.
Hirurško lečenje
Hirurško lečenje epilepsije može biti rešenje za ljude sa fokalnim napadima kod kojih problem ne nestaje uprkos drugim metodama lečenja. Ove druge metode obuhvataju pokušaj primene najmanje dva ili tri leka. Cilj operacije je potpuna kontrola nad napadima što se može postići u 60-70% slučajeva. Uobičajene procedure obuhvataju: sečenje hipokampusa putem resekcije prednjeg dela temporalnog režnja, uklanjanje tumora i uklanjanje delova neokorteksa. Neki postupci, kao što je korpus kalozotomija, primenjivani su u nastojanju da se smanji broj napada, umesto da se izleči stanje. Nakon operacije, lekovi se mogu u mnogim slučajevima postepeno ukinuti.
Neurostimulacija može biti još jedna mogućnost za osobe koje nisu kandidati za operaciju. Tri vrste su se pokazale efikasnim kod onih koji ne reaguju na lekove:stimulacija vagusnog nerva, prednja talamička stimulacija i responzivna stimulacija zatvorene petlje.
Ostalo
Izgleda da ketogena dijeta (visok unos masti, nizak unos ugljenih hidrata, adekvatan unos proteina) utiče na smanjenje broja napada za pola kod oko 30-40% dece. Oko 10% uspeva da ostane na dijeti nekoliko godina, 30% ima konstipaciju, a i druga neželjena dejstva su česta. Manje radikalne dijete se lakše podnose i mogu imati pozitivne efekte. Nejasno je zašto ova dijeta pomaže. Vežbanje je preporučeno kao moguća korisna aktivnost za sprečavanje napada uz izvesne podatke koji podržavaju ovu tvrdnju.
Terapija izbegavanja se sastoji od smanjivanja ili otklanjanja okidača. Na primer, kod osoba koje su osetljive na svetlost, od koristi može biti korištenje malog televizora, izbegavanje video-igara ili nošenje tamnih naočara. Postoje tvrdnje da psi osetljivi na napade, vrsta pasa pomagača, mogu da predvide napade. Dokazi za ovo su, ipak, slabi. Biofidbek zasnovan na instrumentalnom uslovljavanju baziran na EEG talasima ima određenu osnovu kod pacijenata koji ne reaguju na lekove. Psihološke metode, međutim, ne treba koristiti kao zamenu za lekove.
Alternativna medicina
Alternativne metode lečenja, uključujući akupunkturu, sihološke intervencije, vitamine, i jogu, se ne zasnivaju na pouzdanim dokazima koji bi podržali njihovu primenu u lečenju epilepsije. Upotreba kanabisa nije podržana dokazima. Korištenje melatonina nije dovoljno potkrepljeno dokazima.
Prognoza
thumb|[[Godine života korigovane u odnosu na invaliditet za epilepsiju na 100.000 stanovnika u 2004. {{legend|#b3b3b3|nema podataka}} {{legend|#ffff65|<50}} {{legend|#fff200|50-72.5}} {{legend|#ffdc00|72.5-95}} {{legend|#ffc600|95-117.5}} {{legend|#ffb000|117.5-140}} {{legend|#ff9a00|140-162.5}} {{legend|#ff8400|162.5-185}} {{legend|#ff6e00|185-207.5}} {{legend|#ff5800|207.5-230}} {{legend|#ff4200|230-252.5}} {{legend|#ff2c00|252.5-275}} {{legend|#cb0000|>275}} ]] Epilepsija se ne može izlečiti ali sama primena lekova može efikasno kontrolisati pojavu napada u oko 70% slučajeva. Kod više od 80% posto osoba sa generalizovanim napadima, stanje može biti dobro kontrolisano primenom lekova, dok je ovo slučaj kod samo 50% pacijenata sa fokalnim napadima. Jedan od pokazatelja dugoročnog ishoda je broj napada koji se desi tokom prvih šest meseci. Drugi faktori koji ukazuju na povećan rizik od lošeg ishoda obuhvataju: slabu reakciju na početno lečenje, generalizovane napade, porodičnu istoriju epilepsije, psihijatrijske probleme i talase na EEG-u koji pokazuju generalizovanu epileptiformnu aktivnost. U zemljama u razvoju, 75% stanovništva se ili ne leči ili neodgovarajuće leči. U Africi, 90% obolelih nije lečeno. Ovo je delimično povezano sa činjenicom da odgovarajući lekovi nisu dostupni ili su previše skupi.
Smrtnost
Kod osoba sa epilepsijom je povećan rizik od smrti. Ovo povećanje je između 1,6 – 4,1 puta veće nego kod opšte populacije i često je povezano sa: osnovnim uzrokom napada, statusom epileptikusom, samoubistvom, traumom i iznenadnom neočekivanom smrću kod epilepsije (INSE). Do smrti usled statusa epileptikusa dolazi primarno usled osnovnog problema, a ne zbog nekonzumiranih doza lekova. Rizik od samoubistva je veći između dva do šest puta kod osoba sa epilepsijom. Uzrok ovoga je nejasan. Izgleda da je INSE delom povezana sa učestalošću opštih tonično-kloničnih napada i smatra se uzrokom oko 15% smrti povezanih sa epilepsijom. Nije poznato kako se može smanjiti smrtnost u ovim slučajevima. Najveći porast smrtnosti usled epilepsije je kod starijih osoba. Oni koji boluju od epilepsije nepoznatog porekla su sa nešto povećanim rizikom. U Ujedinjenom Kraljevstvu je procenjeno da se 40-60% smrti eventualno može sprečiti. U zemljama u razvoju, mnoge smrti se dešavaju usled nelečene epilepsije što dovodi do padova ili status epileptikusa.
Epidemiologija
Epilepsija je jedno od najčešćih ozbiljnih neuroloških obolenja koje pogađa oko 65 miliona ljudi širom sveta. Pogađa 1% populacije starosti do 20 godina i 3% stanovništva starosti do 75 godina. Češća je kod muškaraca nego kod žena ali uz sveobuhvatnu malu razliku. Većina obolelih (80%) se nalazi u zemljama u razvoju.
Broj osoba koje trenutno imaju aktivnu epilepsiju se kreće od 5 do 10 na 1.000, pri čemu se aktivna epilepsija definiše kao, osoba sa epilepsijom koja je imala najmanje jedan napad u poslednjih pet godina. Epilepsija se javlja, svake godine, kod 40 do 70 osoba na 100.000 u razvijenim zemljama i kod 80 do 140 osoba na 100.000 u zemljama u razvoju. Siromaštvo predstavlja faktor rizika i obuhvata one koji su iz siromašnih zemalja, kao i one koji su siromašni u odnosu na druge stanovnike svoje zemlje. U razvijenim zemljama, epilepsija najčešće počinje ili kod mladih ili kod starijih. U zemljama u razvoju, bolest počinje češće kod starije dece i mlađih odraslih usled veće stope trauma i infektivnih obolenja. U razvijenim zemljama, broj slučajeva epilepsije godišnje je smanjen kod dece i povećan među starijima, u periodu između 1970-ih i 2003. godine. Ovo se delimično pripisuje češćem preživljavanju moždanog udara kod starijih.
Istorija
Najstariji medicinski zapisi pokazuju da je epilepsija bolest koja je pogađala ljudski rod još od prvih pisanih istorijskih tragova. Kroz drevnu istoriju se smatralo da je ovo obolenje duhovno stanje. Najstariji zapis o epileptičnom napadu u svetu dolazi iz teksta koji je napisan na akadijskom (jeziku korištenom u drevnoj Mesopotamiji), koji je nastao oko 2000. godine p.n.e. Dijagnoza postavljena osobi koja je opisana u ovom tekstu jeste da se nalazila pod uticajem Boga meseca te je podvrgnuta egzorcizmu. Epileptični napadi su navedeni u Hamurabijevom zakoniku (oko 1790. godine p.n.e.) kao razlog zbog koga kupljeni rob može biti vraćen uz povraćaj novca, kao i u Papirusu Edvina Smita (oko 1700. godine p.n.e.) koji opisuje slučajeve pojedinaca sa epileptičnim konvulzijama.
thumb|upright|Hipokrat, gravura antičke biste iz [[17. veka Petera Paula Rubensa.]] Drevni Grci su imali kontradiktorne poglede na bolest. Smatrali su epilepsiju oblikom duhovne opsednutosti, ali su stanje dovodili u vezu kako sa genijem tako i sa božanstvom. Jedan od naziva koji su joj dali je bio sveta bolest. Epilepsija se pojavljuje u grčkoj mitologiji: povezana je sa boginjom Meseca Selenom i Artemisom, i pogađala bi one koji bi ih naljutili. Grci su smatrali da su važne ličnosti poput Julija Cezara i Herkula imali bolest. Značajan izuzetak ovog božanskog i duhovnog gledišta je stav Hipokratove škole. U petom veku p.n.e. Hipokrat je odbacio ideju da bolest prouzrokuju duhovi. U njegovom značajnom delu O svetoj bolesti, naveo je da epilepsija nije božanska po poreklu i da je umesto toga medicinski izlečiv problem koji potiče iz mozga. Optužio je one koji su pripisivali sveti uzrok bolesti za širenje neznanja kroz verovanje i magijsko sujeverje. Hipokrat je predložio da je naslednost važna kao faktor, opisao da su rezultati gori ako se bolest javi u ranom uzrastu i napravio zabeleške fizičkih karakteristika kao i društvenu sramotu vezanu za bolest. Umesto da je nazove svetom bolešću, koristio je termin velika bolest, od koje potiče savremeni termin grand mal, koji se koristi za generalizovane napade. Uprkos tome što je dao detaljno fizičko poreklo bolesti, njegovo gledište nije bilo prihvaćeno u to vreme. Zli duhovi su se i dalje krivili bar do 17. veka.
U većini kultura, osobe sa epilepsijom su bile stigmatizovane, izbegavane pa čak i hapšene; u Salpetrijeru, rodnom mestu moderne neurologije, Žan-Marten Šarko je našao ljude sa epilepsijom rame uz rame sa mentalnim bolesnicima, onima sa hroničnim sifilisom i poremećenim kriminalcima. U antičkom Rimu, epilepsija je bila poznata kao Morbus Comitialis ('bolest skupštinske sale') i viđena je kao prokletstvo bogova. U severnoj Italiji, epilepsija je jednom bila tradicionalno poznata kao bolest Sv. Valentina.
Sredinom 1800-e, uveden je prvi efikasni lek protiv napada, bromid. Prvi savremeni lek, fenobarbital, je razvijen 1912. godine, sa fenotoinom koji je ušao u upotrebu 1938. godine.
Stigma
Osobe sa epilepsijom širom sveta obično doživljavaju stigmu. Ona može uticati na ljude u ekonomskom, društvenom i kulturnom smislu. U Indiji i Kini epilepsija se može koristiti kao opravdanje za odbijanje braka. LJudi u nekim oblastima i dalje veruju da su osobe sa epilepsijom pod prokletstvom. U Tanzaniji, kao i u drugim delovima Afrike, epilepsija se dovodi u vezu sa opsednutošću zlim duhovima, vračanjem ili trovanjem i mnogi veruju da je zarazna, za šta ne postoje dokazi. Do 1970. godine Ujedinjeno Kraljevstvo je imalo zakone koji su sprečavali ljude sa epilepsijom da stupe u brak. Stigma može dovesti do toga da neki ljudi sa epilepsijom negiraju da su ikada imali napade.
Ekonomija
Napadi direktno utiču na ekonomske troškove od oko milijardu dolara u Sjedinjenim Državama. Epilepsija je prouzrokovala ekonomske troškove u Evropi od oko 15,5 milijardi evra u 2004.godini. U Indiji, procenjuje se da epilepsija košta 1,7 milijardi USD ili 0,5% BDP. Prouzrokuje oko 1% poseta odeljenjima hitne pomoći (2% odeljenjima hitne pomoći za decu) u Sjedinjenim Državama.
Vozila
Osobe sa epilepsijom su pod dvostruko većim rizikom da budu uključeni u sudar motornih vozila i zato im u mnogim oblastima širom sveta nije dozvoljeno da voze ili mogu da voze ukoliko ispunjavaju određene uslove. U nekim mestima lekari su po zakonu obavezni da prijave ako osoba ima napad organu za izdavanje dozvola, dok su drugi obavezni samo da ohrabre osobu po pitanju da to sama prijavi. Zemlje koje zahtevaju da lekari prijave, uključuju: Švedsku, Austriju, Dansku i Španiju. Zemlje koje zahtevaju da se pojedinac sam prijavi uključuju: UK i Novi Zeland a lekar ih može prijaviti ako veruje da pojedinac to nije već učinio. U Kanadi, Sjedinjenim Državama i Australiji zahtevi vezani za izveštavanje se razlikuju u provincijama i državama. Ako su napadi dobro kontrolisani, većina smatra da je opravdano dozvoliti vožnju. Vremenski period tokom koga osoba mora biti bez napada pre nego što može da vozi varira od zemlje do zemlje. Mnoge zemlje zahtevaju jednu do tri godine bez napada. U Sjedinjenim Državama vreme koje je potrebno da prođe bez napada određuje svaka država i iznosi od tri meseca do jedne godine.
Osobama sa epilepsijom ili napadima je obično uskraćena pilotska dozvola. U Kanadi, ako pojedinac nema više od jednog napada, može se uzeti u obzir posle pet godina za ograničenu dozvolu ako su ostali testovi normalni. Osobe sa febrilnim napadima i napadima vezanim za lekove se takođe mogu uzeti u obzir. U Sjedinjenim Državama, Savezna administracija za avijaciju ne dozvoljava osobama sa epilepsijom da dobiju dozvolu profesionalnog pilota. Retko se mogu napraviti izuzeci za osobe koje su imale izolovan napad ili febrilni napad i potom nisu imali napad do zrelog doba bez uzimanja lekova. U Ujedinjenom Kraljevstvu, za punopravnu nacionalnu privatnu pilotsku dozvolu su obavezni isti standardi kao za profesionalnu vozačku dozvolu. Za to je obavezan period od deset godina bez napada pri čemu su lekovi isključeni. Oni koji ne ispunjavaju ovaj uslov mogu dobiti ograničenu dozvolu ako nemaju napade pet godina.
Organizacije za podršku
Postoje brojne neprofitne organizacije koje pružaju podršku ljudima i porodicama koji su pogođeni epilepsijom. U Ujedinjenom Kraljevstvu to uključuje Zajednički savet za epilepsiju Ujedinjenog Kraljevstva i Irske. Ljubičasti dan je osnovan 2008. godine da poveća svest o epilepsiji i održava se 28. marta. Drugi napori za povećanje znanja uključuju kampanju "Izađi iz senke", zajednički napor Svetske zdravstvene organizacije, Međunarodne lige protiv epilepsije i Međunarodnog biroa za epilepsiju.
Istraživanje
Prognoza epilepsije se odnosi na predviđanje epileptičkog napada pre nego što se javi, zasnovano na EEG-u. Do 2011. godine, nije razvijen nijedan efikasan mehanizam za predviđanje napada. Kindling, pri čemu ponovljena izloženost događajima vremenom može lakše prouzrokovati napade, je korišćena za kreiranje životinjskog modela epilepsije.
Genska terapija se izučava u nekim vrstama epilepsije. Dokazi slabo podržavaju lekove koji menjaju imunu funkciju, kao što su intravenski imunoglobulini. Neinvanzivna stereotaktična radio hirurgija se, od 2012. godine upoređuje sa standardnom hirurgijom za određene vrste epilepsije.
Životinje
Epilepsija se javlja kod velikog broja drugih životinja uključujući pse i mačke i najčešći je moždani poremećaj kod pasa. Tipično se leči antikonvulzantima kao što je fenobarbital ili bromid kod pasa i fenobarbital kod mačaka. Dok se generalizovani napadi kod konja prilično lako dijagnostikuje, to može biti teže kod negeneralizovanih napada i u tom slučaju EEG može biti koristan.
Fairbanks North Star, Alaska
Ferbanks Nort Star je grad u američkoj saveznoj državi Aljaska.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 97.581, što je 14.741 (17,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Pešter
Pešter ili Pešterska visoravan je kraška visoravan (nadmorska visina od 1100-1250 m) u jugozapadnoj Srbiji, jugoistočno od Sjenice. Pešterska visoravan je bogata suvatima za ispašu ovaca (kraj je poznat po proizvodima koji dolaze od peštersko-sjeničkih ovaca, poput pešterskog sira). Pešterska visoravan sadrži i Peštersko polje (nadmorska visina od 1150m), površine od 63 kvadratnih kilometara. Pešterska visoravan sadrži mnoge ponornice, od kojih je najveća Borovštica. Stanovništvo čine Bošnjaci i Srbi, a ima i Albanaca na krajnjem istoku oblasti (prema Kosovu).
Sveta liga (1684)
Sveta liga iz 1684. bila drugi savez istog imena poput ranije Svete lige iz 1571. Osnovana je od tadašnjih graničnih ( i najugroženijih) europskih zemalja prema Osmanskom Carstvu na poticaj pape Inocenta XI. Ligu su osnovali: Sveto Rimsko Carstvo, Mletačka republika i Poljsko-Litavska unija, Rusko Carstvo pridružilo se ligi dvije godine kasnije 1686. godine, i to je bilo prvi puta da se je Rusija uključila u neku europsku organizaciju.
Ovaj savez osnovan je prije svega da se vojno suprostavi Osmanskom Carstvu u Velikom turskom ratu, trajao je sve do svršetka ratnih sukoba i potpisivanja Mira u Srijemskim Karlovcima 1699.
Tejones, Tierra Blanca
Tejones je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tierra Blanca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 10 m.
Corsiglia, Genoa
Corsiglia je naselje u Italiji u provinciji Genoa, u regiji Ligurija.
El Parral, Ocosingo
El Parral je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Ocosingo.
Corsiglia, Genoa
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 564 m.
El Parral, Ocosingo
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 881 m.
Kendall Jenner
Kendall Nicole Jenner (3. novembar 1995 -) je američka filmska i televizijska glumica.
Los Portales, Guazapares
Los Portales je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guazapares.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1418 m.
Hævnens nat
Hævnens nat je danski crno-bijeli nijemi film snimljen 1916. u režiji Benjamina Christensena. Po žanru je triler, a u njemu Christsensen glumi glavnu ulogu - cirkuskog akrobata lažno optuženog za ubistvo. Radnja prati njegove napore da nakon četrnaest godina u zatvoru pronađe sina te se osveti ženi za koju pogrešno vjeruje da ga je izdala policiji. Hævnens nat je predstavljao drugi film u Christensenovoj karijeri; suvremeni kritičari hvale vješto korištenje pokretne kamere, kao i korištenje osvjetljenja u svrhu stvaranja mračne atmosfere i napetosti. Usprkos toga, Christensen ga je smatrao neuspješnim te se na neko vrijeme povukao s filma u teatar.
Canta, Cuneo
Canta je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Tower Hamlets
Tower Hamlets (izgovor: [Tauer Hamlets]) službeno engleski Royal Borough of Tower Hamlets, je jedan od 33 borougha metropolitanske grofovije Greater London, odnosno jedan od 14 borougha Unutrašnjeg Londona (Inner London) u kom živi 295,236 stanovnika
Geografske karakteristike
Tower Hamlets prostire se od Londonskog Towera prema istoku, unutar njega leži veći dio londonskog East Enda.
U njemu su kvartovi i historijski gradovi (od zapada prema istoku); Spitalfields, Whitechapel, Bethnal Green, Wapping, Shadwell, Mile End, Stepney, Limehouse, Old Ford, Bow, Bromley, Poplar i Isle of Dogs (zajedno sa Millwallom, West India Docksom i Cubitt Townom).
Historija
Nekad je bio dio historijske Grofovije Middlesex.
Današnji Borough Tower Hamlets osnovan je 1965. spajanjem dotadašnjih metropolitanskih borougha Bethnal Green, Poplar i Stepney.
Temza je donosila uzastopne valove imigranata u Tower Hamlets, počevši od francuskih hugenota koji su prenjeli znanje tkanja svile u Spitalfields nakon 1685., Irskih radnika koji su radili na izgradnji dokova početkom 19. vijeka, do brojnih Židova 1880-ih, koji su bježali od pogroma po Istočnoj i Centralnoj Evropi i otvarali dućane i zanatske radnje za odjeću i obuću po ulicama Middlesex i Commercial.
Od 1960-ih traje val useljavanja Bengalaca koji dolaze kao pomorci, tako da početkom 21. vijeka etničke manjine čine gotovo polovicu stanovništva Tower Hamletsa.
Siromaštvo East Enda sa svim popratnim socijalnim problemima koje sa sobom nosi, odavno je privukao pažnju, pa je krajem 19. vijeka William Booth upravo tamo osnovao Vojska spasa.
Tradicionalno život u tom području bio je vezan uz dokove na Temzi, iz Millwalla je 1859. isplovio Brunelov parobrod Great Eastern, pa je brodogradnja cvjetala sve do 1890-ih. Tad je izgrađeno i puno cesta do dokova, i kanal Regent do Grand Union Kanala, pa se njime moglo doploviti do Sjeverne Engleske. Teška razaranja izazvana bombardiranjem Luftwaffe za Drugog svjetskog rata, potaknula su prvi val urbane obnove, u kom je dominirala izgradnja javnih stanova.
Nakon zatvaranja dokova i luke krajem 1960-ih, postavio se problem prenamjene tih prostora, da im se ponovno udahne život. Rješenje je pronađeno u privatnoj inicijativi, pa su ti veliki prostori iskorišteni za gradnju London Docklandsa - 1980-ih je izgrađen poslovni kvart Canary Wharf a teren Isle of Dogs (Otok pasa) iskorišten je za gradnju velikih stambeno-poslovnih zgrada.
Pored Londonskog Towera, teren St. Katharine Docks (1825.-1828) pretvoren je početkom 1968. u luksuzni kvart izgradnjom hotela, trgovačkog centra, apartmana i marine. Krajem 20. vijeka brojne novinske i izdavačke kompanije preselile su se iz Fleet Streeta u Londonskom Cityu u Tower Hamlets pa je on postao novi centar za taj posao.
Znamenitosti
Svega je par historijskih građevina preživjelo ratna razaranja, među njima Londonski Tower, Kraljevska kovnica (Royal Mint ), crkva Svih svetih (jedna od najstarijih londonskih crkava u kojoj su rimski podni mozaici, te tri crkve koje je projektirao Nicholas Hawksmoor; crkva sv. Anne (1712.-1724.), Kristova crkva (1714.-1729.) i crkva sv. Georgija na istoku (1714.-1729.).
Londonski Tower je 1988. uvršten na Unesco-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi.
Mostovi
Tower Hamlets povezan je Mostom Tower i tunelom Rotherhithe (1904.-08.) sa susjednim boroughom preko Temze - Southwarkom, a dalje prema istoku pješačkim i automobilskim tunelom Blackwall sa Greenwichom.
Diizononil ftalat
Diizononil ftalat je organsko jedinjenje, koje sadrži 26 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 418,609 Da.
Judex (razvrstavanje)
Judex u originalu označava latinsku riječ za sudiju/suca. Također može označavati:
Brankovići
Historijat dinastije
Grof Đorđe Branković (1645-1711), koji je poticao iz srpske plemićke porodice u Erdelju, tvrdio je da vodi poreklo od srednjevekovne dinastije Branković. Brat grofa Đorđa bio je erdeljski mitropolit Sava II Branković.
Los Nogalitos, Delicias
Los Nogalitos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Delicias.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1214 m.
Vislanka
Vislanka je naseljeno mjesto u okrugu Stara Ljubovnja, u Prešovskom kraju, Republika Slovačka.
Beurières
Berjer je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Pij de Dom koja pripada prefekturi Amber.
Vislanka
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2021. godine naselje je imalo 265 stanovnika.
Beurières
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 344 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 21,1 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 16,27 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 600 metara (maksimalnoj 1 033 m, a minimalnoj 557 m).
Klimenti
Klimenti (od izraza Klementi) ili Keljmendi je oblast u Albaniji  i naziv istoimenog plemena čiji pripadnici žive u Albaniji, Crnoj Gori i Kosovu.
Postoje izvori koji navode da su Kelmendi srpskog porekla. Barski nadbiskup Marino Bizzi 1610. kaže "popoli quasi tutti latini, e di lingua Albanese e Dalmata" ("gotovo svi su latini, govore albanski i dalmatinski jezik").
1689. godine Arsenije III Čarnojević je, u savezu sa Austrijom, podigao Srbe na ustanak protiv Otomanskog carstva, uključujući i neke Klimente. 1700. godine, oko 2000 Klimenata iz Selcë se seli u Pešter. Kad je ćesarski pukovnik Lentulus 1737 god. prodro do Novog Pazara i do Peštera, u povratku u Srbiju, su se s njim povukli i Klimenti katolici i naselili su se neki ispod planina Rudnika i Avale, a drugi su prešli čak u Srem i nastanili su se u selima Hrtkovcima i Nikincima kod Mitrovice.
Ustanak Srba pod Karađorđem 1804. zatekao je Klimente na Pešteru kao potpuno muslimansko naselje. Oni su sa drugim Arnautima pružali otpor srpskoj vojsci. Jednom je srpska vojska zauzela Pešter, ali se tamo nije mogla zadržati. Prema nekim teorijama, i sam Karađorđe potiče od plemena Klimenti, po njegovom rođenom dedi koji se zvao Jovan Mršin Klimenta.
El Salitre, Metztitlán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 152 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1302 m.
Fițcău, Aluniș
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 481 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 509 m.
Quart de Poblet
Quart de Poblet je grad i općina od 24,491 stanovnika na istoku Španjolske, koja administrativno podpada pod autonomnu zajednicu Valenciju i Provinciju Valenciju.
La Manta, Alvarado
La Manta je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Alvarado.
Quart de Poblet
Geografske karakteristike
Quart de Poblet leži udaljen pet-šest kilometara zapadno od centra Valencije.
La Manta, Alvarado
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 6 m.
Quart de Poblet
Geografske karakteristike
On je jedno od 45 satelitskih naselja koji formiraju Metropolitansku Valenciju - konurbaciju u kojoj živi 1.595,000 stanovnika
Horgoš
Horgoš (mađarski: Horgos) je naselje u Srbiji u opštini Kanjiža u Severnobanatskom okrugu. Pored sela se nalazi i granični prelaz između Srbije i Mađarske sa nazivom Horgoš na auto-putu E-75, kao i železnička pruga Subotica—Segedin.
Prema popisu iz 2002. bilo je 6325 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 7201 stanovnika).
Selo je poznato po proizvodnji mlevene paprike, pod nazivom horgoška.
Demografija
Ovo naselje je uglavnom naseljeno Mađarima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Saobraćaj
mini|Železnička stanica u Horgošu
Case Codeluppi, Reggio Emilia
Case Codeluppi je naselje u Italiji u provinciji Reggio Emilia, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 32 m.
Petersberg (Saale-Holzland-Kreis)
Petersberg je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 93 opštinska središta okruga Zale-Holcland. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 296 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16074067.
Solana Beach, California
Solana Beach je grad u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 12.867 stanovnika.
Petersberg (Saale-Holzland-Kreis)
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Zale-Holcland Petersberg se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Zale-Holcland. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 250 metara. Površina opštine iznosi 8,4 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 296 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 35 stanovnika/km².
Cogollo, Verona
Cogollo je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 583 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 408 m.
Vidina
Vidina je naseljeno mjesto u okrugu Lučenjec, u Banskobistričkom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 1.857 stanovnika.
Castelnovo, Vicenza
Castelnovo je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3229 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 65 m.
El Recuerdo, Acateno
El Recuerdo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Acateno.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 243 m.
El Tecolote, Santa Cruz de Juventino Rosas
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 74 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1748 m.
Las Juntitas, Huajicori
Las Juntitas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini Huajicori.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 154 m.
Cadwallon ab Ieuaf
Cadwallon ap Ieuaf (? - 986) je bio kralj Gwynedda.
Cadwallon je bio sin Ieuaf ab Idwala, a prijestolje Gwynedda je nasljedio po smrti svog brata Hywel ab Ieuafa 985. Vladao je samo godinu dana, jer je 986. Gwyneed napadnut od Maredudd ab Owaina, kralja Deheubartha. Maredudd je ubio Cadwallona i pripojio njegovo kraljevstvo.
Dnjepar (rijeka)
Dnjepar (ukrajinski: Дніпро/Dnipro, ruski: Днепр/Dnjepr, bjeloruski: Дняпро /Dnjapro ) je rijeka u Istočnoj Europi koja izvire u Rusiji, teče kroz Bjelorusiju a u Ukrajini se ulijeva u Crno more.
Dnjepar u historiji
Među prvima, Dnjepar spominje starogrčki historičar Herodot (5. vijek pne.) pod imenom Borysthenes (što doslovno prevedeno sa starogrčkog znači «onaj što teče sa sjevera»). Rimski historičari rijeku zovu Danapris, dok je za vrijeme Kijevske Rusije među Slavenima bio poznat kao Slavutič. Rijeka Dnjepar bila je glavna trgovačka i kulturna prometnica između varjaških i ukrajinskih plemena u srednjem vijeku. thumb|left|240px|Karta Dnjeparskog bazena thumb|left|240px|Dnjepar kod [[Hersona]]
Geografske karakteristike
Dnjepar je četvrta po veličini evropska rijeka (iza Volge, Dunava i Urala) s dužinom od 2 200 km. Dužina riječnog toka iznosi; u Rusiji 485 km, u Bjelorusiji 595 i u Ukrajini 1 095 km. Površina dnjeparskog bazena iznosi 505 000 km² od čega 289 000 se nalazi u Ukrajini.
Dnjepar izvire na Valdajskoj visoravni u zapadnoj Rusiji nastavljajući teći kroz lesna i stepska područja Bjelorusije. Nakon 115 km svog toka formira prirodnu granicu između Bjelorusije i Ukrajine kroz koju nastavlja svoj put prema Crnom moru, u koje utječe sa velikom deltom. Duž toka rijeke izgrađen je niz velikih hidroelektrana (Kijevska, Kanevska, Kremenčugska, Dnjeprodzeržinska, Dnjeprolges, Kahovska i Dnjeprolges II), a posljednjih 800 km prije ulijevanja u Crno more, sačinjavaju lanci nekoliko akumulacijskih jezera nastalih njihovom izgradnjom. Elektrane na Dnjepru proizvode energiju koja pokriva 10% potreba cijele Ukrajine.
Dnjepar je plovan 1 990 km od ušća u unutrašnjost, na pojedinim mjestima plovidba se odvija bočnim kanalima. Dnjepar je sistemom plovnih kanala praktički plovan do Baltika jer je kanalima povezan sa rijekama; Zapadna Dvina, Njemen i Zapadni Bug. Zaleđen je od decembra do marta (ponekad i do aprila) čemu često pogoduje nizinski teren i jak sjeveroistočni vjetar koji je karakterističan za te prostore tokom cijele godine.
Najveći gradovi na obalama Dnjepra
U Ukrajini: U Rusiji: U Bjelorusiji:
Opština Sadu, Sibiu
Sadu je opština u Rumuniji u okrugu Sibinj.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 437 m.
Corte, Genoa
Corte je naselje u Italiji u provinciji Genoa, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 558 m.
Poljska narodna partija-Piast
Poljska narodna partija-Piast (Polskie Stronnictwo Ludowe-Piast, akronim: PNP-Piast) bila je politička partija, osnovana u decembru 1913. Nastala je kao rezultat podjela u galicijskoj Narodnoj partiji od strane aktivista okupljenih oko časopisa Piast i aktivista iz Saveza nezavisnih, koji su se ranije odcjepili od Narodne partije.
Karakteristika i historija
Za Prvog svjetskog rata članovi PNP-Piasta surađivali su sa poljskim Nacionalnim komitetom i pomogali regrutaciju - Poljskih legija. Pred kraj rata 1917. partija je shvatila da je Austro-Ugarskoj došao kraj, pa je približila svoju politiku Partiji narodne demokracije, pa je u oktobru 1918. bila i suosnivač Komisije za likvidaciju (Austro-Ugarske).
U periodu nakon rata 1918.-1919. Partiji-Piast pridružio se dio članova Narodnog Saveza iz Kongresne Poljske, Saveza seljaka iz Velikopoljske i Pomeranije i nešto članova iz Poljske narodne partije-Oslobođenje.
Baza Poljske narodne partije-Piast bili su seljaci, koji su u to vrijeme bili većina, pa je i PNP-Piast bio najsnažnija partija u Sejmu. Kao centristička partija par puta je sudjelovala u formiranju koalicijskih vlada. Tako su 1923. i 1926. zajedno sa zajedno sa Narodnim i  Kršćanskim demokratima formirali vladu, a njezin predsjednik Wincenty Witos je tri puta bio premijer (1920.-21, 1923, 1926).
Nakon 1926. kad je vlast preuzela diktatorska - Sanacja, PNP-Piast je otišao u opoziciju, pa su njeni članovi i lideri hapšeni i zatvarani, a nakraju 1930. i osuđeni na procesu u Brestu.
Poplar Grove, Illinois
Poplar Grouv je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.023, što je 3.655 (267,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Poljska narodna partija-Piast
Karakteristika i historija
PNP-Piast se zalagao za parlamentarnu demokraciju, kršćanske vrijednosti i agrarnu reformu, ali uz obeštećenje bivših vlasnika. Jedan od glavnih ciljeva partije bilo je zadrugarstvo.
Partija je izdavala novine; Piast, Wola Ludu, Gazeta Ludowa, Włościanin i Gazeta Grudziądzka, a njeni lideri su bili; Jakub Bojko, Wincenty Witos, Maciej Rataj i Władysław Kiernik.
Poljska narodna partija-Piast se 1931. udružila sa Poljskom narodnom partijom-Oslobođenje i Poljskom seljačkom partijom i tako formirala Poljsku narodnu partiju.
Vičapi-Opatovce
Vičapi-Opatovce je naseljeno mjesto u okrugu Njitra, u Njitranskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 2.153 stanovnika.
El Frutalito, Tierra Blanca
El Frutalito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tierra Blanca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 62 m.
La Boca, Badiraguato
La Boca je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Badiraguato.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 655 m.
El Camuchín, Guazapares
El Camuchín je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guazapares.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1111 m.
Peta kolona
Peta kolona je izraz koji se koristi za veliku grupu ljudi koja potajno, ali masovno, organizirano i koordinirano provodi subverzivne djelatnosti protiv neke države ili režima, lažno se predstavljajući kao njegovi lojalni podanici i građani, a zapravo podržavajući stranu opciju ili neprijatelja. Izraz se najčešće koristi u kontekstu oružanog sukoba, odnosno opisuje pojedince ili grupe koji pomažu neprijatelju bilo kroz dostavljanje obavještajnih podataka, bilo kroz sabotaže ili terorističke akte koji za cilj imaju izazivanje konfuzije i demoralizacije u redovima branitelja.
Izraz potiče sa početka španskog građanskog rata, kada je nacionalistički general Emilio Mola 1936. u radio-proglasu građanima Madrida objavio kako na glavni grad, tada pod kontrolom republikanaca, marširaju četiri nacionalističke kolone, ali da u gradu postoji i peta, odnosno nacionalistički simpatizeri koji će republikancima udariti u leđa. Ta se prijetnja nije materijalizirala, jer su republikanske vlasti bile provele temeljitu čistku svih sumnjivih kadrova, a Madrid ostao pod vlašću republikanaca sve do samog kraja rata. Izraz je, međutim, ušao u vokabular republikanaca, a preuzeo ga je i američki književnik i novinar Ernest Hemingway iskoristivši ga za naslov svoje drame Peta kolona. Zahvaljujući tome se brzo proširio izvan španskih granica, pogotovo među pristašama pro-republikanske ljevice.