cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koordinatni mjerni stroj
Dijelovi
Koordinatna mjerna mašina sadrži tri glavne komponente:
Podjela
Ove mašine mogu biti slobodnostojeće, ručne i prijenosne.
Tijelo mašine
Prva CMM je razvijena od strane Ferranti Company of Scotland u 1950. kao rezultat direktne potrebe za mjerenje preciznosti komponenti u njihovim vojnim proizvodima, iako je samo ova mašina imala 2 ose. Prvi modeli sa 3-ose počeli da se pojavljuju u 1960. (DEA Italija), a upravljanje računarom je počelo u ranim 1970-im (Sheffield SAD). Leitz Njemačka naknadno proizvodi fiksnu strukturu mašina sa pokretnim stolom.
Kod modernih mašina, tip portalne superstrukture ima dvije noge i često se naziva most. Kreće se slobodno duž granitnog stola sa jednom nogom (često se naziva "unutar nogu") prateći vođice priključen na jednoj strani stola granita. Suprotna noga (često se naziva "van nogu") jednostavno stoji na granitnoj tablici prateći vertikalnu površinu konture. Zračni ležajevi su odabrana metoda za osiguravanje trenja slobodnog kretanja. Kod njih je komprimirani zrak prisiljen kroz niz veoma malih rupa u ravnu površinu ležišta pružiti glatki, ali pod kontrolom, zračni jastuk na kojem se CMM može kretati u bezotpornom načinu. Kretanje mosta ili pokretnog postolja duž granitnog stola formira jednu osu XY ravni. Most od pokretnog postolja sadrži kočiju koja prolazi između unutrašnjih i vanjskih nogu i formira druge X ili Y horizontalne ose. Treća osa kretanja (Z osa) obezbeđuje dodavanje vertikalnog pera ili osovine koja se kreće gore/dolje kroz centar kočije. Dodirna sonda formira uređaj za očitavanje na kraju pipka. Kretanje u X, Y i Z osama u potpunosti opisuje mjerni koverat. Izborne rotacione tablice se mogu koristiti za poboljšanje pristupačnosti mjerne sonde na složenije komade. Okretni sto kao četvrta osa diska ne poboljšava mjerenje dimenzija, koje ostaju 3D, ali poboljšava stepen savitljivosti. Neke dodirne sonde su i same pogon rotacionih uređaja sa mjernim vrhom sa mogućnosti da se okreću vertikalno do 90 stepeni i rotiraju za 360 stepeni.
Kao i tradicionalne troosne mašine (prema slikama iznad), CMM-ovi su sada također dostupni u drugim oblicima. Ovo uključuje CMM ruke koje koriste ugaono mjerenje uzeto kao mješavina ruku koje računaju poziciju igle. Takve ručne CMM mašine se obično koriste gdje je njihova portabilnost u prednosti u odnosu na tradicionalne nepokretne mašine. Zbog toga što CMM ruke imitiraju fleksibilnost ljudskih ruku, također su često u mogućnosti da pristupe unutrašnjosti kompleksnih dijelova koji ne bi mogli biti dosegnuti sondom standardne troosne mašine.
Mehaničke sonde
U počecima koordinatnih mjerenja, mehaničke sonde su se stavljale u specijalni držač na kraju pipka. Vrlo česta sonda je pravljena lemljenjem tvrde kugle na kraju osovine. Ovo je bilo idealno za mjerenja čitavog spektra ravnih, cilindričnih i sfernih površina. Ostale sonde su bile osnova za posebne oblike, naprimjer kvadrat, kako bi se omogućilo mjerenje posebnih osobina. Ove sonde su bile fizički držane naspram radnog predmeta s položajem u prostoru koji se čita troosnim digitalnim mjeračem (DRO) ili, u više naprednih sistema, koji su prijavljeni na računar pomoću nožnog prekidača ili sličnog uređaja. Mjerenja preuzeta ovom kontaktnom metodom su često nepouzdana kako su mašine bile pomicane rukom i kako je svaki operater mašine primjenjivao različite količine pritiska na sondu ili koristio različite tehnike mjerenja.
Dalji razvoj je bio dodatak motora za vožnju svake ose. Operatori više nisu morali da fizički dodiruju mašinu, ali bi mogli voziti svaku osu koristeći handbox sa džojsticima u znatno istom načinu kao i kod modernih auta na daljinsko upravljanje. Mjerna tačnost i preciznost su dramatično poboljšani otkrićem elektronske dodirno-prekidne sonde. Pionir ove nove sonde je bio David McMurtry koji je naknadno formirao ono što je danas Renishaw PLC. Iako samo kontaktni uređaj, sonda je imala čeličnu loptu nategnutu oprugom (kasnije rubinska lopta) sa iglom za zapisivanje. Kako je sonda dodirivala površinu komponente, igla je skretala i istovremeno slala X, Y, Z informacije koordinata na računar. Mjerne greške izazvane zasebnim operaterima su postale u manjeg obima, a faza je bila postavljena za uvođenje CNC operacija i zavladavanje CMM-ova. thumb|right|Motorizovana automatizirana glava sonde sa elektronskim dodirnim okidačem sonde
Optičke sonde su objektiv-CCD-sistema, koje se premještaju poput mehaničkih, te ciljaju na dio od interesa umjesto dodirivanja materijala. Snimljena slika površine će biti zatvorena u granicama mjernog prozora, sve dok je ostatak adekvatan da razlikuje kontrast između crne i bijele zone. Dijeljena krivulja se može izračunati na neku tačku, što je željeno mjerno mjesto u prostoru. Horizontalna informacija na CCD je 2D (XY ravan), a verzikalna pozicija je pozicija čitavog sistema sondi na postolju Z-pogona (ili drugoj komponenti uređaja).
Novi sistemi sondi
Postoje novi modeli koji imaju sonde koje se pomiću duž površine dijela uzimajući tačke na posebnim intervalima, a poznate su kao ispitne sonde. Ova metoda CMM ispitivanja je obično preciznija od konvencionalne dodirne metode sondi, te u većini slučajeva i brža.
Slijedeća generacija ispitivanja, poznata kao beskontaktno ispitivanje uključuje visokobrzinske laserske triangulacije u jednoj tački, lasersko linijsko ispitivanje, i skeniranje sa bijelim svjetlom, napreduje veoma brzo. Ova metoda koristi ili lasersko svjetlo ili bijelo svjetlo koje se projicira nasuprot površine predmeta. Više hiljada tački može biti uzeto i iskorišteno ne samo da se provjeri veličina i pozicija, nego i da se kreira 3D slika dijela također. Ovi "tačkasti-oblak podaci" mogu biti premješteni u CAD softver da kreiraju radni 3D model dijela. Ovi optički ispitivači/skeneri često se koriste na mehkim ili delikatnim dijelovima, ili da olakšaju reverzno inženjerstvo.
Mikrometrološke sonde
Sistemi sondi za mikroskopsku metrologiju su slijedeće područje napredovanja. Postoji nekoliko komercijalno dostupnih koordinatnih mjernih mašina (CMM) koje imaju mikrosondu integrisanu u sistem, nekoliko specijalnih sistema u laboratorijama vlade, a i na nemalom broju univerziteta je ugrađena metrološka platforma za mikroskopsku metrologiju.
Tehnologije za dobivanje mikroskopskih sondi uključuje umanjenu verziju klasičnih CMM sondi, optičkih sondi i talasnih stojećih sondi između ostalih. Ipak, trenutne optičke tehnologije ne mogu biti umanjene dovoljno da mjere duboke, uske karakteristike, te je optička rezolucija ograničena talasnom dužinom svjetlosti. X-zračno snimanje omogućava sliku osobine, ali ne i sljedivu metrološku informaciju.
Fizikalni principi
Optičke i/ili laserske sonde mogu biti upotrebljavane (po mogućnosti i u kombinaciji), što mijenja CMM iz mjernog mikroskopa u multisenzorski mjerni uređaj. Projekcija rubnih sistema, theodolite triangualcioni sistem ili laserski udaljen i triangulacioni sistem se ne nazivaju mjernim mašinama, ali mjerni rezultat je isti - prostorna tačka. Laserske sonde se koriste za određivanje udaljenosti između površine i referentne tačke na kraju kinematskog lanca (npr. kraj Z-pomične komponente). One mogu koristiti interferometrijsku metodu, fokusnu varijaciju, svjetlosni otklon ili princip sjenčenja snopa.
Prijenosne koordinatne mjerne mašine
Prijenosne (portabilne) koordinatne mjerne mašine su različite od "tradicionalnih CMM mašina" u tome da su najčešće oblika zglobnih ruku. Ove ruke imaju šest ili sedam rotacionih osa sa rotacionim koderima umjesto linerarnih osa. Portabilne ruke su lahke (obično teške do 9 kg /20 pounds/) i mogu biti pomjerane i korištene skoro svugdje. Sastavni dogovori za prijenosni CMM su ručni rad (uvijek zahtjeva operatera za korištenje), a ukupna preciznost je nešto manja nego kod mostnog tipa CMM. Određene neponavljajuće aplikacije kao što su inverzno inženjerstvo, brza izrada prototipova i velikoobimna inspekcija niskozapreminskih dijelova su idealni za prijenosne CMM mašine.
Višesenzorske mjerne mašine
Tradicionalna CMM tehnologija koja koristi dodirne sonde je danas često kombinirana sa ostalim mjernim tehnologijama. Ovo uključuje laser, video ili bijelu svjetlost da omogući ono što je poznato kao višesenzorsko (multisenzorsko) mjerenje.
Ledeno ljeto
Ledeno ljeto je jugoslovenska crno-bela TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1968. godine. Režirao ju je Ivan Hetrih, a scenario je napisao Antun Šoljan.
Poluprovodnička memorija
Poluprovodnička memorija je uređaj za skladištenje podataka, obično korišćen kao računarska memorija, implementirana na poluprovodničko integrisano strujno kolo. Pravi se u mnogo različitih tipova u tehnologiji.
Poluprovodnička memorija ima svoj nasumični pristup, što znači da je potrebno isto vremena da dođe do neke memorije i njene lokacije da bi se podacima pristupilo u zadatom redu. Ovo kontrastuje skadištima podataka kao što su tvrdi disk i kompakt disk koji čitaju i pišu podatke redom i tako da podaci mogu biti pristupljeni samo po redu po kome su pisani. Poluprovodnička memorija takođe ima mnogo veću brzinu pristupa podatataka od bilo kog drugog tipa skladišta; bajt memorije može se upisati/pročitati u roku od nanosekunde, dok se brzina memorija rotirajućeg diska meri u milisekundama. Iz ovih razloga koristi se kao glavna računarska memorija (primarno skladište), za podatke sa kojima računar trenutno radi, između ostalog.
Registri sa smenom, procesorski registri, baferi podataka i ostali mali registri koji nemaju mehanizam dekodiranja memorijske adrese se ne smatraju kao memorija iako skladište digitalne podatke.
Opis
U poluprovodničkom memorijskom čipu, svaki bit binarnih podataka se skladišti na mestu zvanom memorijska ćelija sastoji se od jednog ili više tranzistora. Memorijske ćelije su slagane u pravougaonastim delovima na površini čipa. Jedno-bitne memorijske ćelije su grupisane u malim jedinicama koje se nazivaju reči kojima se pristupa zajedno kao jednoj memorijskoj adresi. Memorija se proizvodi po dužini reči to je obično stepen dvojke, tipično N=1, 2, 4 ili 8 bita.
Dve osnovne operacije koje izvodi memorijski čip su "čitanje", u kojoj se podaci koji se sastoje od memorijske reči iščitavaju, i "pisanje" u kojoj se podaci skladište u memorijskim rečima, zamenjujući reč koja je prethodno bila tu.
U dodatku samostalnim memorijskim čipovima, blokovi poluprovodničke memorije su integrisani delovi mnogih računara i kola procesora podataka. Na primer mikroprocesorski čipovi koji pokreću računar sadrže keš memoriju da skladište instrukciju koja čeka da se izvrši.
Tipovi
thumb|RAM chips for computers usually come on removable [[memory modules like these. Additional memory can be added to the computer by plugging in additional modules.]] RAM (Memorija sa slučajnim pristupom) je postala generički termin za svaku poluprovodničku memoriju na kojoj se može pisati, ali takođe i čitati, za razliku od ROM-a (ispod), koji samo može da se čita. Treba napomenuti da sve poluprovodničke memorije imaju nasumični pristup, ne samo RAM.
Privremena memorija gubi svoje podatke kada se struja isključi. Kakogod, jeftinija je i brža od neispravljivih. Ovaj tip se koristi za glavnu memoriju kod mnogih računara od kad se memorija skladišti na tvrdi disku kad je računar isključen. Glavni tipovi su:
Gorgotoqui
Gorgotoqui (Gorgotoki; pl. Gorgotoquies, Gorgotokis), jedna od 108 porodica Riveta i Loulotke i pleme američkih Indijanaca koje je u 16. stoljeću živjelo u bolivijskom Chacu u susjedstvu plemena Chiquito. Jezično nisu srodni nijednoj poznatoj grupi pa su vođeni pod samostalnu porodicu Gorgotoqui.
Ñuflo de Chávez 26 veljaće 1561. osniva grad Santa Cruz de la Sierra gdje se nalazila zemlja plemena Gorgotokis i Cibacicosis Indijanaca. Diego Martínez i Andrés Ortiz proveli su pokrštavanje ovih plemena, koja su po svoj prilici izgubila identitet u Chiquito populaciji.
Mas‘ūdah (razvrstavanje)
Mas‘ūdah ima više značenja:
Anat-her
Anat-her je bio vladar Hiksa, odnosno drevne egipatske Šesnaeste dinastije oko 1600. pne., odnosno doba koje se naziva Drugi prijelazni period.
Ime mu znači 'Anath je zadovoljna', što asocira na semitsku boginju, odnosno ne-egipatsko porijeklo. Uz njegov naziv se ponekad nalazi i 'heka kha-swt' što znači 'vladar pustinjskih zemalja'; to sugerira teritoriju kojom je vladao.
Većina egiptologa vjeruje kako Anat-her uopće nije bio faraon, odnosno da je vjerojatnije kako je kao velmoža upravljao dijelom Egipta za račun 15. dinastije iz Avarisa.
Не бојте се од оних који убијају тело
Не бојте се од оних који убијају тело је Исусова изрека забележена у еванђељима по Матеју и Луки.
Тумачења
Исус овом изреком охрабрује ученике се не плаше земаљских сила и власти већ само Бога, који једини има власт над људском душом.
Изрека је током хисторије служила као охрабрење хришћанима да издрже разне прогоне.
Marina di Grosseto, Grosseto
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2115 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 5 m.
Mazhar (razvrstavanje)
Mazhar ima više značenja:
La Famille Fenouillard
La Famille Fenouillard je francuski strip koji je stvorio Georges Colomb (alias Christophe), objavljen godine 1889. u dječjem časopisu Le Petit Français illustré, a koji se smatra prvim francuskim stripom. Originalno je nastao kao priča za djecu koja se pod naslovom La Famille Cournouillet objavljivala u časopisu Journal de la Jeunesse, praćena s ilustracijama. Nekoliko mjeseci kasnije Colomb ju je preradio i preimenovao, smatrajući da će dječja publika lakše razumjeti slike nego tekst. Protagonisti su četvoro članova porodice Fennouillard - otac, majka i dvije kćeri - koji odluče poći na izlet, a sticajem okolnosti završe na putovanju oko svijeta.
Godine 1961. je na temelju stripa snimljen istoimeni igrani film.
Vallone Rosso, Catania
Vallone Rosso je naselje u Italiji u provinciji Catania, u regiji Sicilija.
El Encino, Múzquiz
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 460 m.
Clear Lake, Wisconsin
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.070, što je 19 (1,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
El Aguacate, Zapotlanejo
El Aguacate je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Zapotlanejo.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 337 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1565 m.
Commequiers
Konkje je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Vandeja koja pripada prefekturi Sabl d'Olon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2297 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 57 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 40,26 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 20 metara (maksimalnoj 55 m, a minimalnoj 0 m).
Grazzanise, Caserta
Grazzanise je naselje u Italiji u provinciji Caserta, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 5378 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 14 m.
Nakhlān (razvrstavanje)
Nakhlān ima više značenja:
Las Jarillas, Rancho, Aguascalientes
Las Jarillas, Rancho je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Aguascalientes.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1983 m.
Álamos de San Juan, San Ciro de Acosta
Álamos de San Juan je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Ciro de Acosta.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1296 m.
Autogol
Autogol je (najčešće) nenamjeran "dar" protivničkoj momčadi, tj. protivnička momčad je profitirala autogolom.
Autogol u nogometu
Autogol ne može biti postignut izravno iz slobodnog udarca ili auta. Ako se to i dogodi, sudac će dodijeliti korner momčadi koja napada.
No, postignuti autogol može biti poništen. O tome detaljno piše u pravilima nogometa.
Autogol u drugim sportovima
Autogol u drugim sportovima je vrlo rijetka pojava. Čak i kad se dogodi, nije "nagrađen" isto kao u nogometu.
Autogol u hokeju na ledu
U hokeju na ledu, ako je autogol postigla momčad koja se brani, gol se pripisuje protivničkom igraču koji je zadnji dirao pak. To se može dogoditi:
Finskom vrataru Miki Noronenu je pripisan gol jer se dogodilo da je nakon njegove obrane neki protivnički igrač krivo dodao pločicu, te je ona ušla u njihov gol. To se zbilo tijekom sezone 2003./2004.
Posljedice autogolova
Osim onih sportskih (kad protivnici profitiraju autogolom), događaju se posljedice i van sportskih terena. Kolumbijski igrač Andrés Escobar je na Svjetskom prvenstvu u SAD-u 1994. zabio autogol koji je koštao Kolumbiju ispadanja. Neki fanatik ga je ubio nedugo nakon njegovog povratka u Kolumbiju.
Municija
Municija (ili Streljivo) je naziv za skupinu projektila koji se koriste u ratovanju, uključujući bombe, rakete, bojne glave, nagazne, morske mine, protupješačke mine i metke za vatrena oružja. Riječ municija potječe od francuskog: munition, iz latinskog: munire = utvrditi, od moenia = bedemi
Svrha municije je da napravi silu na odabranu metu.
Razvoj
200px|thumb|left| Arkebuziri (kraj [[15. vijeka) su preko ramena nosili široke pojaseve na kojima je obješen niz "doza" barutnih punjenja, a fitilj i zrna nose u torbi na boku.]] Kada je riječ o razvoju streljačkog naoružanja, nerijetko se u drugi plan potiskuje razvoj municije, koje se prihvaća i podrazumijeva kao sastavni dio koji ide uz oružje. Ali, činjenice su prilično drugačije, jer svako oružje je izgrađeno ponajprije kao platforma za izbacivanje projektila, pa njegova djelotvornost zapravo ovisi u velikoj mjeri od tanadi koji ispaljuje. Jednostavnije rečeno, bez municije je vatreno oružje bezvrijedno, a bez kvalitetne municije - loše. Toga su vrlo brzo postali svjesni i konstruktori vatrenog oružja (gotovo od samih početaka njegove proizvodnje), pa se uz razvoj naoružanja počinje posebna pažnja posvećivati i razvoju municije. O velikoj važnosti municije dovoljno pokazuje i nastanak specijaliziranog naučnog polja fizike koje se bavi jedino kretanjem projektila na putanji - balistike (kako na slobodnom dijelu putanje tako i u cijevi).
Razvojni put pješadijske municije na crni barut
Ovakav način korištenja vatrenog oružja bio je ne samo prilično kompliciran već i opasan za njegova korisnika, jer se vrlo rijetko (pogotovo u dinamici borbe) mogla precizno odrediti optimalna količina baruta za ispaljivanje projektila. Ako bi se usipala odveć mala količina, projektil je mogao ostati zaglavljen u cijevi, ili bi njegov domet bio znatno manji (što je bio češći slučaj), a ako bi se stavila prevelika količina baruta, moglo je doći do eksplozije cijevi (obično s teškim posljedicama za strijelca). Da bi se takve situacije izbjegle, arkebuziri, a poslije i mušketiri počinju prije bitke "pakirati" točno odmjerene doze baruta potrebne za jedno punjenje u kožne, metalne ili drvene posudice, koje nose na pojasu ili preko ramena. Na taj način više nisu morali u dinamici bitke procjenjivati količinu baruta usipanu u svoje oružje, a prostor za pripalu je ionako bio malog kapaciteta u koji nije ni moglo stati previše ili premalo baruta. Istodobno, dolazi i do promjena u materijalu iz kojeg su rađena zrna. Kamene i željezne kugle pokazale su se prilično nespretnim rješenjem za streljačko oružje, jer su češće zaglavljivale u procesu punjenja, a osim toga "napuhnuća" pa i prskanja cijevi oružja bila su vrlo česta pojava. Rješenje je bilo u izradi projektila od metala koji bi bio mekši od cijevi, pa bi se tijekom punjenja lakše mogao potisnuti do baruta, a pri opaljenju ne bi štetio cijev. Gotovo idealnim za tu svrhu pokazalo se olovo koje je bilo znatno mekše od čelika za izradu cijevi, te dovoljno niskog tališta da se i bez složenijeg alata ili postupaka može oblikovati u kugle i u terenskim uvjetima. Osim toga, olovo je znatno teže od željeza, pa projektili izrađeni od njega imaju znatno veću masu od željeznih projektila istog promjera, zbog čega su imali i veću kinetičku energiju. To je omogućilo smanjivanje kalibra cijevi na 13-19 mm. Da bi se dodatno smanjio prolazak barutnih plinova kroz međuprostor između projektila i cijevi, olovna zrna su prilikom punjenja umatana u navošteni papir ili masne krpice, a potkraj 18. vijek između baruta i zrna počinje se stavljati podložak od pusta (filca).
Pošto je 1515. godine u Nürnbergu izumljen mehanizam za opaljenje na kremen, počelo je prilično dugotrajno razdoblje razvoja pušaka i pištolja kremenjača koji su u operativnoj upotrebi zadržani gotovo do sredine 19. vijeka. Podjela razvoja streljačkog oružja u dva smjera - pištolja i pušaka, bila je uvjetovana potrebama dvaju osnovnih rodova vojske tog doba (konjaništva i pješaštva), međutim municije za oba tipa oružja bilo je isto (jedino se kod manjih pištolja u cijev usipavalo manje baruta - jedino zbog ograničenog obujma cijevi). Zajednička im je bila i velika nepouzdanost - gotovo svako sedmo oružje je u borbenim uvjetima zatajivalo. Osnovni razlog za to bila je velika osjetljivost crnog baruta na vlagu (već s 2% vlage u svom sastavu crni barut je neupotrebljiv za municiju) te nesavršenost mehanizma za okidanje. U slučaju borbe po kišnom vremenu, vatreno oružje je bilo doslovno beskorisno, zbog čega se uvijek proizvodilo s odgovarajućom alternativom. Kod puške to je standardno bila bajoneta, koja postaje njezin sastavni dio i u borbenim uvjetima se nikada nije skidala s cijevi oružja, dok je kod pištolja donji dio drške izrađivan u obliku masivne kugle (da bi se mogao koristiti kao priručni topuz), ili je izveden u obliku sjekire ili čvrstog šiljka, a bilo je vrlo maštovitih konstrukcijskih rješenja, ali nikada u većem broju.
200px|thumb|left| Meci Minié. Da bi se koliko-toliko zaštitio barut od vlage, vojnici ga počinju umatati u masni papir (s vanjske strane bio je premazan lojem ili voskom, da bi postao nepropustan za vlagu). Vrlo brzo došli su na zamisao da se zajedno s odgovarajućom količinom baruta potrebnog za jedno ispaljenje zapakira i zrno, čime je stvorena preteča metka - fišek ili naboj. Naboji su u velikoj mjeri povećali i brzinu gađanja, jer je načelo punjenja oružja postalo znatno jednostavnije. Strijelac je prije gađanja morao samo rastrgnuti dno naboja, dio baruta usipati u barutnu komoru za pripalu, a ostatak šipkom potisnuti do dna cijevi.
Novi kvalitetni iskorak u razvoju municije potaknuli su engleski puškar Alexandar Forsyth 1807. konstrukcijom perkusijskog sustava paljenja i Joseph Eggs 1815. godine stvaranjem kapisle na praskavu živu (živin fulminat). Opet je znatno pojednostavljen proces punjenja oružja, jer sada više nije trebalo trgati naboj, već ga samo staviti u cijev i potisnuti šipkom do dna. Nakon toga zapinjao se udarač, stavila kapisla u svoje ležište i oružje je bilo spremno za gađanje. Ne samo da se na ovaj način znatno povećala brzina gađanja već je oružje postalo i znatno pouzdanije i otpornije na vanjske utjecaje, a kako vlaga nije smetala perkusijskom paljenju, moglo se gađati i za vrijeme kiše. Osim toga, kod perkusijskih pušaka barutno punjenje moglo se smanjiti gotovo do jedne četvrtine, pri čemu se zadržavao isti domet i djelotvornost, jer se smanjivao i jak povratni trzaj na rame strijelca i time povećavala preciznost gađanja. Olovna zrna više nisu izrađivana prešanjem nego lijevanjem, čime se ujednačila njihova kompaktnost i čvrstoća, što je zajedno s uvođenjem perkusijskog mehanizma omogućilo smanjivanje kalibra te time proizvodnju lakših pušaka.
Metalna čahura
200px|thumb|left| Ruski metak s prirubnikom i centralnim opaljenjem - 7,62×54mmR za pušku Mosin-Nagant. Papirnati ili platneni naboji bili su prilično nespretni za rukovanje u stresnim uvjetima borbe, te još uvijek vrlo osjetljivi na transport i vlagu, zbog čega je prvi sjedinjeni metak s metalnom čahurom od bakarnog lima i inicijalnom smjesom utisnutom u rubu njezina šupljeg dna konstruirao francuski puškar Louis Nicolas Auguste Flobert 1841. godine (po njemu su nazvane malokalibarske puške na municiju s rubnim paljenjem - "flobertice", izraz koji se i danas često koristi u kolokvijalnom govoru). Taj metak vrlo brzo su uveli kao standard municije za svoje revolvere Smith & Wesson, nakon čega ulazi u široku primjenu, međutim u Francuskoj je razvoj municije otišao u drugom smjeru Lefaucheuxovom konstrukcijom metka s iglom. Za razliku od metka s rubnim paljenjem, Lefaucheuxov metak morao se vrlo pažljivo umetnuti u cijev ili revolversku komoru u točno određenom položaju da bi udarač mogao udariti po igli i time ostvariti opaljenje, što je bilo prilično nepraktično rješenje koje je znatno produžavalo proces punjenja. Zbog toga izvan Francuske i njezinih kolonija ova konstrukcija nije zaživjela u većoj mjeri, a relativno brzo je napuštena i u samoj Francuskoj. Zanimljivo je da se Lefaucheuxov metak i dandanas koristi, ali samo u lovačkom oružju. Ali, kako je riječ o rijetkim primjercima koje koriste ekscentrični (uglavnom i vrlo bogati) lovci, proizvodi se obično u malim, manufakturnim radionicama i u relativno malim serijama.
Na kraju Američkog građanskog rata pukovnik Hiram Berdan je 1865. patentirao kapislu koja se počela montirati u središtu dna čahure i time je započeo razvoj metka sa središnjim paljenjem (centerfire), koji se i dandanas zadržao kao temeljni standard vojne, lovačke i sportske municije. Metak s rubnim paljenjem zadržao se samo u malom kalibru .22 Short; .22 Long Rifle i .22 WMR jedino u sportskom i rekreacijskom streljaštvu.
Prava revolucija u razvoju municije nastala je pronalaskom i uvođenjem malodimnih baruta u operativnu upotrebu, za što su posebno zaslužni francuski kemičar Paul Vieille koji je želatinizacijom nitriranog pamuka 1884. godine dobio nitrocelulozni barut i Alfred Nobel koji je četiri godine poslije stvorio nitroglicerinski barut balistit. Malodimni baruti imaju znatno veću energetsku moć od crnog, a kalorična vrijednost im se može prilagođavati raznim dodacima. Kako u znatno kraćem vremenu razvijaju veću količinu plinovitih proizvoda, malodimni baruti su znatno kvalitetnije potisno punjenje, koje omogućava veće polazne brzine zrna nego što je to mogao crni barut i u mnogo većoj količini punjenja. Osim toga, malodimni baruti prilikom izgaranja gotovo u potpunosti prelaze u plinsko stanje, uz vrlo malo krutih proizvoda (za razliku od crnog baruta koji ima oko 50% krutih proizvoda izgaranja), zbog čega je ispaljenje projektila praćeno s vrlo malo dima. S druge strane, opaljenjem metka s crnim barutom stvarala se velika količina gustog bijelog dima uočljiva i na većim daljinama. Na kraju, malodimni baruti, zahvaljujući svom kemijskom sastavu, gotovo su neosjetljivi na vlagu. Zbog svojih nesumnjivih prednosti, malodimni baruti vrlo brzo su nakon početka njihove industrijske proizvodnje potpuno potisnuli crni barut kao potisno punjenje u svim vrstama municije (kako kod pješadijskog tako i kod artiljerijskog naoružanja).
Razvojem municije u velikoj je mjeri porasla i njezina pouzdanost, pa otkazivanja opaljenja postaju rijetkost. 200px|thumb|right| Metak .45-70 Government (11,6×54mm) primarno je razvijen za vojnu pušku Springfield M1873, ali je primjenjivan i u velikom broju revolvera. U većoj količini koristile su ga američke jedinice u [[Španjolsko-američki rat|Španjolsko-američkom ratu, kada je zadovoljavao balističke zahtjeve municije za pušku, međutim za revolver je bio presnažan.]]
Došlo je do vrlo oštrog i jasnog razgraničenja između municije za puške i pištolje (revolvere), ponajprije zbog velike razlike u namjeni "kratkog" i "dugog" oružja, te u skladu s tim i različitim taktičko-tehničkim i balističkim zahtjevima koji su postavljani za njihovu municiju. Pojedini proizvođači oružja (gotovo jedino u SAD-u) pokušali su potkraj 19. vijeka napraviti određeni kompromis konstrukcijom revolvera i puške za koje bi koristili istu municiju, vodeći se praksom većine Amerikanaca koji su naseljavali zapadne teritorije da gotovo redovito posjeduju i pištolj i pušku. Nabava jedne vrste municije bila bi jednostavnija, a u slučaju potrebe mogućnost upotrebe iste municije iz puške ili iz pištolja mogla se pokazati vrlo korisnom za preživljavanje u krajnje nesigurnim uvjetima Divljeg Zapada. Isto tako, proizvođačima oružja posao bi bio znatno olakšan, jer bi veliki dio alata bio kompatibilan i upotrebljiv u proizvodnji pušaka i pištolja.
Vrlo brzo je stvoren široki asortiman iste municije za pušku i revolver, kao što su .32-20 Winchester, .44-40 Win., .38-40 Win., .45-70 Gov. i drugi, međutim u praksi se pokazalo da ta municija i nije najbolje rješenje. Puške koje su ga koristile imale su znatno kraći domet i manju preciznost, te manju probojnost od one koja se tražila za vojne potrebe, pa osim municije .45-70 Gov. ni jedno nije uvedeno u službeno naoružanje bilo čijih oružanih snaga. S druge strane, iako su u to vrijeme revolveri već bili dovoljno snažni i tehnički dotjerani da su mogli izdržati ispaljenje tako snažne municije, gađanje iz njih bilo je prilično otežano vrlo snažnim trzajem, što je zahtijevalo dobru uvježbanost i kondiciju strijelca. Ukratko, ta vrsta municije uvedena je u ograničenu komercijalnu upotrebu (još i dan-danas proizvode se i koriste neki od navedenih kalibara, obično u lovu i nekim sportskim streljačkim disciplinama, te kod kolekcionara), međutim od početka prošlog vijeka prevladala je stroga podjela na municiju za pištolje i puške, dok ovo "univerzalno" više nije razvijano. Iznimka je metak .30 Carbine, primarno proizveden i upotrebljavan za poluautomatski karabin M1, a nakon II. svjetskog rata počeli su se proizvoditi velikokalibarski pištolji kao što su AMT AutoMag III i revolveri u tom kalibru.
Municija za pištolje i revolvere
Osnovna prednost pištolja pred revolverom bilo je znatno brže i jednostavnije punjenje, veći spremnik za municiju i znatno veća praktična brzina gađanja, što mu je omogućavalo veću paljbenu moć, a osim toga, zbog konstrukcijskih osobina bio je u prosjeku malo precizniji od revolvera. Sasvim dovoljno da u vojnom načinu razmišljanja prevagne nad revolverom, bez obzira na neke bolje osobine revolvera (ponajprije veća pouzdanost, manja osjetljivost na nekvalitetnu municiju i jednostavnije rukovanje).
S druge strane, upravo zbog svojih konstrukcijskih osobina, automatika pištolja bila je osjetljiva na kvalitetu municije (misli se ponajprije na ujednačenost i kvalitetu barutnog punjenja), te na oblik zrna (pištolji su u prvo vrijeme vrlo rijetko mogli koristiti municiju s različitim oblicima zrna, a da pri tome ne dođe do zastoja). Tako se municija za pištolje već na prvi pogled razlikovala od revolverske (prije svega municiji za pištolje nije trebao rub na dnu čahure, da ne bi "propalo" kroz komoru bubnja, već žljeb za koji se zakvačio izbacivač čahura prilikom automatskog rada), a osim ograničenja u obliku i konstrukciji zrna (pištolji su najčešće koristili ovalna zrna s punom metalnom košuljicom) moralo se voditi računa o ujednačenom barutnom punjenju. Zbog tih ograničenja razvoj municije za pištolje nikada nije dostigao toliku raznovrsnost po kalibrima i obliku zrna kao kod revolvera, iako je i ona proizvedena u prilično velikom broju varijanti od kojih je većina i danas u upotrebi. S druge strane, količinski je ta municija proizvođena u golemim količinama (znatno većim nego za revolvere), osobito pošto su se pojavile kratki automati i počele koristiti u oružanim snagama. Upravo su kratki automati (znatno više nego pištolji) zaslužni za razvoj pištoljske municije i njeno zadržavanje u vojnim arsenalima do današnjih dana.
Najčešće korištena municija za pištolje je danas .380 ACP, 9mm Para/Luger, .40 S&W, .357 SIG, .45 ACP/Auto, 10mm Auto. Kod te municije postoji vrlo jasna razlika između civilnog (komercijalnog) i vojnog, pri čemu se manje snažna municija uglavnom smatra komercijalnim i za civilne obrambene potrebe. U to se ponajprije ubraja metak.
Među zapadnoevropskim zemljama proširio se njemački metak 9×19mm Para(bellum)/Luger koji je još prije II. svjetskog rata postao službeni vojni metak velikog broja evropskih zemalja, pa je i dandanas službena municija za pištolje - oružanih snaga zemalja NATO-a i jedno od najviše korištene komercijalne municije u svijetu. U II. svjetskom ratu proizveden je u golemim količinama, jer su ga u svojim kratkim automatima koristile sve zaraćene strane, osim Francuske, SAD-a i SSSR-a. Svojedobno je gotovo jednako tako bio zastupljen i američki vojni metak .45 ACP (11,43×23mm), zbog svoje snažne zaustavne moći korišten je i za vojno i za policijsko oružje, međutim danas ga u oružanim snagama SAD-a sve više potiskuje 9mm Para. Zanimljivo je da metak 10mm Auto, unatoč znatno boljim balističkim osobinama i znatno većoj zaustavnoj moći od 9mm Para, nikada nije uveden u vojnu upotrebu, što prije svega mnogo pokazuje o konzervativizmu vojnih krugova i priličnoj inertnosti vojno-industrijskih kompleksa (metak 9mm Para konstruiran je 1908. i masovno je korišten u oba svjetska rata, dok je 10mm Auto star "samo" 17 godina - stvoren je za pištolj Bren Ten proizvođača Dornaus & Dixon).
Municija za puške
Za razliku od pištoljske i revolverske municije, koje je proizvođeno za različite namjene u brojnim kalibrima i oblicima, pred municiju namjenjenu za vojne puške, već su na samom početku postavljeni jasni zahtjevi, omogućeni tadašnjim tehnološkim razvojem, a većina je svedena na znatno veću probojnost i znatno veći domet od revolverske i pištoljske municije. Potkraj 19. vijeka standard za puščanu municiju u većini evropskih vojski je mogućnost obaranja konjanika na udaljenosti najmanje 1000 m (u to vrijeme osnovni oblik gađanja još uvijek je bila plotunska paljba na masovne ciljeve). Da bi dobili bolje balističke odlike, puščana zrna postaju šiljasta, a u pojedinim slučajevima dobivaju i zadnji konus, čime su smanjene zračne turbulencije na balističkoj putanji te time poboljšan domet i preciznost.
240px|thumb|left| Neki od metaka za pušku korištenih u II. svjetskom ratu (slijeva na desno): 9,3×62mm, .30-06 Springfield, 7,92×57mm Mauser, 6,5×55mm i .308 Winchester. Većina evropskih oružanih snaga preuzima šiljati oblik puščanog zrna s punom metalnom košuljicom potkraj 19. vijeka (osim Austro-Ugarske koja zadržava ovalni vrh zrna do kraja I. svjetskog rata, iako je uvela i novi metak sa šiljastim zrnom, te Italije koja je zadržala ovalno zrno do kraja II. svjetskog rata), što je postao standard koji se zadržao do današnjih dana. S druge strane, svaka industrijski razvijenija država proizvodila je vlastito pješačko naoružanje u vlastitom kalibru usvojenom na nacionalnoj razini, što nije bio samo izraz nacionalnog ponosa, već i prepoznatljiva odlika njihovih oružanih snaga, pa čak i kada su proizvodili oružje po stranoj licenciji (primjerice standardno oružje njemačkih oružanih snaga bila je izvanredna puška Mauser K98 u kalibru 7,92×57mm; u Španjolskoj inačica iste Mauserove puške u kalibru 7×57mm; u Švedskoj inačica te puške u kalibru 6,5×55mm; u Turskoj inačica u kalibru 7,65×53mm itd.). Kada je započela operativna upotreba automata, oni su konstruirani tako da koriste nacionalnu puščanu municiju, što je u velikoj mjeri olakšavalo opskrbu jedinica i izmjenjivost municije u slučaju potrebe. S druge strane, masovna proizvodnja puščane municije koje se sada, osim za puške kao osnovno naoružanje vojnika, koristi i za automate kao najveće potrošače municije, dodatno je učvrstila "nacionalnu komponentu" usvojenog i standardiziranog puščanog kalibra, što ostaje nepromijenjeno gotovo do završetka II. svjetskog rata. Drugim riječima, većina zemalja sudionica II. svjetskog rata ušla je u rat s puščanom smunicijom usvojenim u naoružanje još potkraj 19. ili početkom 20. vijeka.
Guamo
Guamo (Wamo) indijanski narod iz Venezuele porijeklom s gornje Apure. Po kulturi oni su bili srodni plemenima Achagua, Guahibo i Otomaco. Otac Gili navodi da sebe nazivaju Uamu. Lov (manati, kajman) i ribolov su im glavne aktivnosti. Kako su nomadi zemljoradnja ima najmanji značaj. Uzgajaju i nešto manioke što su naučili od Otomaco Indijanaca.
Jezično pripadaju samostalnoj porodici Guamo.
Municija
Razvoj novih kalibara
Unatoč tome što je već početkom 20. vijeka u većini razvijenih zemalja ustaljen broj standardiziranih kalibara (kako pištoljskih i revolverskih tako i puščanih), u naoružanju njihovih oružanih snaga, eksperimentiranje na daljnjem razvoju municije da bi se dobile najbolje balističke karakteristike uz optimalnu ubojitost ili zaustavnu moć, nije prestalo. To je dovelo do iznimno velikog broja različitih kalibara i vrsta metaka, čemu je dodatno pogodovala popularnost i raširenost lova (osobito lova na tropsku divljač) na početku 20. vijeka. Upravo je lovačko oružje dodatno pridonijelo stvaranju velikog broja različite municije, što nije završeno ni do današnjih dana, iako je već u velikom broju primjera odavno izgubilo svrhu (bolje rečeno, postalo je svrha samom sebi). Ekstremni je primjerak oružje i municija u kalibru .700 Nitro Express.
C6H11N3
Termin C6H11N3 ima više značenja.
Molekulska formula C6H11N3 se može odnositi na:
Na‘āmah (razvrstavanje)
Na‘āmah ima više značenja:
C6H13NO5
Molekulska formula C6H13NO5 se može odnositi na:
Az Zahir (razvrstavanje)
Az Zahir ima više značenja:
Beothuk
Ime
Kroz svoju povijest ovi Indijanci nazivani su imenima Beathunk, Beothuck i Betoukuag u značenju "čovjek," ili "ljudsko biće." Također su nazivani i kao Macquajeet ili Mequaegit kod Micmac Indijanaca) u značenju Red Indians, Skraelling (od Norvežana; slavenski oblik je Skrelinzi), i Ulno ili Ulnobah od plemena Abenaki.
Povijest
Beothuki su, vjeruje se, narod sa kojima su Vikinzi predvođeni Erikom Crvenim (Eirik Rauði; otac Leif Ericssona) imali kontakt dolaskom na na Vinland, današnji Newfoundland. Stanovništvo koje su nalazili na Grenlandu, Hellulandu (danas Baffin Island), Markland (Labrador) i Vinland, nazivali imenom Skraelling (pl. skrælingjar; Skrelinzi), i svakako je obuhvaćalo današnje Eskime i Beothuk Indijance. Ovi susreti događali su se negdje od 982. godine pa nadalje, a negdje sredinom 1300.-tih godina vikinške kolonije su nestale. Beothuke, nikad brojan narod (oko 500), ponovno će 1497. otkriti talijanski navigator Giovanni Caboto. Oni neće uspjeti dugo da se opiru pojavi bijelog čovjeka, ali i agresivnim Micmac Indijancima, čiji su lovci dolazili iz područja Nove Škotske (Nova Scotia). Njihovi malobrojni preživjeli članovi pomiješat će se sa Montagnais Indijancima. Posljednja pripadnica ovog plemena, mlada Nancy Shawanahdit, umrla je 1825 u St. John u New Brunswicku, Kanada.
Etnografija
O kulturi Beothuka nije mnogo poznato. Bili su organizirani po malenim skupinama od nekoliko srodnih obitelji predvođenih jednim vođom. Od ranih pisaca prikazani su kao vješti kanuisti koji su se bavili lovom na tuljane služeći se primitivnim harpunama, ribolovom (losos) i sakupljanjem školjaka uz obalu. Brezova kora služila je za izradu kuhinjskog suđa i gradnju wigwama. Svoja lica i tijela mazali su crvenim okerom kako bi se zaštitili od insekata, ali i iz religioznih razloga, zbog čega su ih Micmaci nazvali Macquajeet (Crveni Indijanci), što su preuzeli i Englezi u obliku Red Indians.
Kvadrat (algebra)
Kvadrat je drugi stepen nekog broja ili izraza. Dobija se množenjem broja samim sobom ili
Kvadrat se sreće u sledećim izrazima
Među prirodnim brojevima izraz potpuni kvadrat označava neki iz niza brojeva
Huave
Huave (Huavi, Wabi).- Indijanski narod, njihov jezik i izolirana jezična porodica sa pacifičke obale Tehuantepeca, Meksiko, blizu Salina Cruza. Jedini član porodice, istoimeno je pleme i jezik. Prema nekima pripada Velikoj porodici Oto-Manguean. Ribolov i agrikultura temelje su opstanka Huavea, a svoje potrebe za osnovnom hranom i manufakturnim proizvodima podmiruju na tržnicama obližnjih gradova. Glavna gradska središta su San Mateo de Mar, San Dionisio de Mar, San Francisco de Mar i Santa Maria del Mar. Ima ih oko 10,000. Obitelj je patrilokalna.
Kvadrat (algebra)
koji predstavljaju kvadrate prirodnih brojeva. Pitagorejci su bili opsednuti ovakvim brojevima, a posebno ako je potpuni kvadrat bio istovremeno i zbir kvadrata
Takvi brojevi se zovu pitagorejske trojke. Takvih brojeva ima beskonačno mnogo, a neki su
Kvadrat u algebri je vezan za geometrijski pojam kvadrata. Stari Heleni su geometrijski radili sve matematičke operacije pa i množenje. S obzirom da se množenje broja samim sobom svodi na množenje dve iste duži, to se kvadriranje broja svodi na konstrukciju kvadrata.
Dannenfels
Danenfels je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 81 opštinskog središta okruga Donersberg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 923 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7333013.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Donersberg Danenfels se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Donersberg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 400 metara. Površina opštine iznosi 15,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 923 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 58 stanovnika/km².
Rāziḩ (razvrstavanje)
Rāziḩ ima više značenja:
Maurovići
Maurovići su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Visoko koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 570 stanovnika.
Allisonia, Virginia
Alisonija je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 117.
Rahotep
Rahotep (ili preciznije Rahotep Sekhenrewahkhaw) bio je egipatski kralj iz Sedmanaeste dinastiej, odnosno Drugog prijelaznog Egipta, kada je Egiptom vladalo nekoliko kraljeva. Kim Ryholt u svojoj knjizi sugerira da je upravo Rahotep bio prvi kralj dinastije. Rahotep je poznat po tome što je obnovio oštećene zidove Hrama u Abydosu kako bi pojačao obranu grada od mogućih napada, vjerojatno od Hiksa na sjeveru. (Ryholt: p.171)
Sedamnaesta dinastija Egipta
Vladari
Poznati vladari, u historiji Egipta, za Sedamnaestu dinastiju su:
Pretpostavlja se da su njeni vladari pripadali lokalnom plemstvu te bili vazali Hiksa u Donjem Egiptu, odnosno s njima postigli kakav-takav modus vivendi. Međutim, posljednja dva kralja su se odlučili suprostaviti stranim osvajačima te su pokrenuli rat koji će dovesti do istjerivanja Hiksa, ponovno ujediniti egipatsku državu i započeti period poznat kao Novo kraljevstvo.
Kamose, drugi sin Seqenenre Taoa II bio je brat Ahmosea, prvog kralja Osamnaeste dinastije.
Парада (Куршумлија)
Парада је насеље у Србији у општини Куршумлија у Топличком округу. Према попису из 2002. било је 16 становника (према попису из 1991. било је 28 становника).
Демографија
У насељу Парада живи 15 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 60,4 година (53,3 код мушкараца и 69,6 код жена). У насељу има 8 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,00.
Ово насеље је у потпуности насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Fungaia, Treviso
Fungaia je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 101 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 90 m.
Huavean
Huavean, izolirana porodica indijanskih jezika koja obuhvaća 4 različita huave jezika, koji se govore u meksičkoj državi Oaxaca. Narod Huave po kojima porodica dobiva ime po zanimanju su ribari i ratari. Četiri huave jezika koja čine porodicu su: San Dionisio del Mar huave, San Francisco del Mar Huave, San Mateo del Mar Huave i Santa María del Mar Huave.
Castagna, Isernia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 85 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 417 m.
Egipatsko-etiopski rat
Tok rata
Ambiciozni egipatski kediv Ismail-paša želio je proširiti granice svoje države i na čitav Plavi Nil i Jezero Tana na Etiopskoj visoravni, za što je imao prešutnu podršku Britanaca. Za tu kampanju opremio je popriličan korpus kojim su komandirali manje više strani oficiri (dobar dio njih bili su oficiri poraženih Konfederativnih Američkih Država).
Korpus se u novembru 1874. iskrcao na obali današnje Eritreje i krenuo prema Etiopskoj visoravni.
Isprva je tadašnji etiopski Neguš negasti (car) Johanes IV molio i kumio Britance da nekako zaustave svog egipatskog saveznika, pa se čak i namjerno povlačio da zorno pokaže da je žrtva a Ismail-paša agresor. Nakraju je shvatio da Britanci neće poduzeti ništa, te je okupio svoju vojsku i krenuo ususret egipatskim snagama.
Bitka kod Gundata
Dvije vojske sukobile su se u Bitci kod Gundata (Guda-Gude) u jutarnjim satima 16. novembra 1875. etiopske snage zauzele su položaje i sačekale egipatsku vojsku koja je sama upala u stupicu. Oni su u zbijenim pješadijskim kolonama ušli u usku kotlinu, tad je etiopska artiljerija sa okolnih brda otvorila paljbu i uništila gotovo cijelu egipatsku vojsku. U Egiptu se o ovom porazu šutjelo, iz straha da bi to moglo ugroziti kedivovu vlast. To nije bio i kraj rata, jer se razjareni Ismail-paša, želio osvetiti za poraz kod Gundata, pa je poslao nove snage u napad.
Bitka kod Gura
Ponovno ih je presreo Johanes IV i uz pomoć svog sposobnog komandanta Alula Engida, porazio u Bitci kod Gura vođenoj od 7 do 9. marta 1876.
Donji Rsojevići
Donji Rsojevići je naselje u opštini Danilovgrad u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 56 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 84 stanovnika).
Demografija
U naselju Donji Rsojevići živi 43 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,6 godina (39,6 kod muškaraca i 46,7 kod žena). U naselju ima 20 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,80.
Ovo naselje je uglavnom naseljeno Crnogorcima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Kardinalnost
Kardinalnost (kardinalitet) je pojam iz matematike iz teorije skupova, koji označava broj elemenata nekog skupa. Na primjer, skup A = {2, 4, 6} sadrži 3 elementa, dakle kardinalnost skupa A je 3.
Georg Kantor je u 19. veku uveo pojam kardinalnosti za ispitivanje beskrajnih skupova. Po njemu, dva skupa koja je moguće staviti u odnos jedan na jedan imaju jednaku kardinalnost, odnosno isti broj članova. Po tom kriteriju, moguće je da podskup nekog beskonačnog skupa bude iste veličine kao sam skup, što kod konačnih skupova nije moguće.
Kardinalnost skupa A se obično označava kao |A|. Pošto je ovaj zapis isti kao i za apsolutnu vrijednost, značenje zapisa ovisi o kontekstu.
Upoređivanje skupova
Za dva skupa A i B kažemo da imaju istu kardinalnost ako postoji bijekcija, tj. injektivna i surjektivna funkcija, sa A na B. Na primer, skup pozitivnih parnih brojeva E = {2, 4, 6, ...} i skup prirodnih brojeva N imaju istu kardinalnost, pošto je funkcija f(n) = 2n bijekcija sa N na E.
Formalni zapis
Dva su skupa jednake kardinalnosti odnosno ekvipotentni su ako postoji bijekcija:
f:A \to B onda je izraz:
k(A) = k(B)
Postoji li injekcija