cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bartolomeo Colleoni
Talijanska krstarica Bartolomeo Colleoni
Talijanska kraljevska mormarica (Regia Marina) izgradila je 1930. krstaricu Bartolomeo Colleoni klase Condottieri.
Serrone, Macerata
Serrone je naselje u Italiji u provinciji Macerata, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 444 m.
Amesbury, Massachusetts
Ejmsberi je grad u američkoj saveznoj državi Masačusets.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 16.283.
Villasco, Cremona
Villasco je naselje u Italiji u provinciji Cremona, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 47 m.
Carrie-Anne Moss
Carrie-Anne Moss (21. august 1967 -) je kanadska glumica, najpoznatija po ulozi Trinity u filmskoj trilogiji Matrix.
Ubosko
Ubosko je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Ljubinje koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 142 stanovnika.
Geografija
Selo Ubosko nalazi se u Uboskom polju, oko 2 km istočno od glavnog puta Stolac-Ljubinje –Trebinje. Put se odvaja od prevoja Žegulje i preko Rđusa vodi u Ubosko polje. Od Ljubinja je udaljeno oko 8 km. Ima izrazite osobine brdskog krša, sa sitnom šumom. Ubosko polje je elipsastog oblika, dugo oko 2 km i široko oko 800-1000 m. Naselje je smješteno uz istočni rub polja. Kuće i obradiva zemljišta su u ravnici ili na blagoj osunčanoj strani. Glavna ekonomska djelatnost stanovništva, uvjetovana geografskim položajem, bilo je stočarstvo, a kao dodatna, zemljoradnja.
Istorija
Na Nekropoli Ubosko 2 se nalazi 32 stećka: 31 sanduk, 1 sljemenjak sa postoljem i dio nekog razbijenog spomenika. Poredeći motive i način klesanja ukrasa na ovoj nekropoli, prepoznatljivi su motivi koji se češće pojavljuju na stećcima ljubinjskog kraja i šire u Hercegovini. To su troprutasti krstovi ili elipse, životinje sa velikim kandžama izduženih udova, bordure sa viticama između kojih su trolistovi i slično. Na spomenicima br. 1 i 6 se ponavlja isti motiv, dok su na dva susjedna spomenika uklesani mač i štit, kao znaci pripadnosti pokojnika vjerovatno sitnom plemstvu. Hronološki okvir nekropole je 14. i 15. vijek. Takođe je nacionalni spomenik.
Kosmos-493
Kosmos-493 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Procopoaia, Orlești
Procopoaia je naselje u Rumuniji u okrugu Valča u opštini Orlești.
Kosmos-493
Kosmos-493 je lansiran sa kosmodroma Tjuratam, Bajkonur, SSSR, 21. juna 1972. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 5700 kilograma. Kosmos-493 je bio osmatrački satelit.
Procopoaia, Orlești
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 672 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 180 m.
El Zapote, Pátzcuaro
El Zapote je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Pátzcuaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 327 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2151 m.
Žabica
Žabica je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Ljubinje koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 45 stanovnika.
Čovjek u futroli
Čovjek u futroli je novela ruskog književnika Antona Čehova objavljena 1898. godine, a koja se smatra jednim od njegovih najpoznatijih djela. Narator je Burkin, gimnazijski profesor koji prilikom lova svojim kolegama prepričava slučaj Belikova, svojeg kolege koga je karakterizirala paranoja, inzistiranje na propisima i strah od vanjskog svijeta, uslijed koga je nosio kaput i kaljače i po najtoplijem vremenu.
Novela, koja je bila inspirirana ličnostima iz Čehovljevog gimnazijskog života, je postigla veliki uspjeh. U SSSRu je ekranizirana dva puta - kao igrani film 1939. i animirani film 1979. godine.
1959. godine je RTV Zagreb prikazala istoimenu TV dramu.
San Tommaso
San Tommaso ima više značenja:
Drenchia, Udine
Drenchia je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 720 m.
Santa Engracia, Antiguo Morelos
Santa Engracia je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Antiguo Morelos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 245 m.
NGC 2577
NGC 2577 је спирална галаксија у сазвежђу Рак која се налази на NGC листи објеката дубоког неба.
Деклинација објекта је + 24° 17' 49" а ректасцензија 8-{h}- 22-{m}- 45,0-{s}-. Привидна величина (магнитуда) објекта -{NGC}- 2577 износи 12,8 а фотографска магнитуда 13,5. -{NGC}- 2577 је још познат и под ознакама -{UGC 4368, MCG 4-20-40, CGCG 119-75, KUG 0819+244, IRAS 08198+2427, PGC 23501}-.
Tlalcintla, Tancanhuitz
Tlalcintla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tancanhuitz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 275 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 320 m.
Greene County, Ohio
je okrug u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 161.573, što je 13.687 (9,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Secret Beyond the Door
Secret Beyond the Door je američki crno-bijeli filmski triler snimljen u režiji Fritza Langa i premijerno prikazan početkom 1948. godine. Protagonistica, koju tumači Joan Bennett, je žena iz visokog društva koja se udaje za privlačnog, ali emocionalno nestabilnog arhitekta (čiji lik tumači Michael Redgrave). Radnja prikazuje kako ona postepeno otkriva da su muževi psihološki problemi daleko ozbiljniji, odnosno počinje sumnjati da bi mogla postati žrtvom ubistva. Inspiriran klasičnom pričom o Plavobradom, ali još više klasičnim Hitchcokovim filmom Rebecca i produciran od strane Waltera Wangera, supruga Joan Bennett, Secret Beyond the Door je doživio komercijalni neuspjeh. Suvremeni kritičari ga drže jednim od inferiornijih naslova u Langovoj filmografiji, ali hvale njegovu režiju, odnosno vješto stvaranje napetosti u naizgled banalnim scenama.
Qarn al Badī‘, Hajjah
Qarn al Badī‘ je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 556 m.
Édouard Stephan
Eduar Žan Mari Stefan (fra Édouard Jean-Marie Stephan}}) je bio francuski astronom.
Od 1867. do 1907. bio je direktor opservatorije u Marselju. Godine 1866. je otkrio asteroid 89 Julija i 91 Egina, a 1877. grupu galaksija HCG 92, ili Stefanov kvintet.
San Valentino
San Valentino ima više značenja:
San Joaquín, Tonalá
San Joaquín je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tonalá.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 44 m.
Stari Majur
Zemljopis
Stari Majur se nalaze zapadno od Pakraca, susjedna naselja su Novi Majur na jugu, Mali Banovac i Batinjani na zapadu te Gornja Obrijež na sjeveru.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Stari Majur je imao 24 stanovnika.
Ca' Bortolucci, Modena
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 58 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 728 m.
Monte Verde, Playa Vicente
Monte Verde je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Playa Vicente.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 73 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 38 m.
Gusow-Platkow
Guzov-Platkov je opština u njemačkoj saveznoj državi Brandenburg. Jedno je od 45 opštinskih središta okruga Merkiš-Oderland. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.356 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 12064190.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Merkiš-Oderland Guzov-Platkov se nalazi u saveznoj državi Brandenburg u okrugu Merkiš-Oderland. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 12 metara. Površina opštine iznosi 37,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.356 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 36 stanovnika/km².
La Blas Xadani, San Miguel del Puerto
La Blas Xadani je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini San Miguel del Puerto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 49 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 117 m.
Narodna stranka za slobodu i demokraciju (Nizozemska)
Historija
Stranka je osnovana 24. 1. 1948. godine u Amsterdamu. Utemeljena je na postavkama liberalne filozofije te na nizozemskoj političkoj sceni predstavlja najjačeg zagovornika političkog, ekonomskog, klasičnog i kulturnog liberalizma.
San Venanzio
San Venanzio ima više značenja:
San Venanzo
San Venanzo ima više značenja:
Kosmos-495
Kosmos-495 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-495 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 23. juna 1972. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 6300 kilograma. Kosmos-495 je bio osmatrački satelit.
El Llano, Tequila
El Llano je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tequila.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 40 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1163 m.
Ranchettes, Wyoming
Rančetes je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Vajoming.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.798, što je 929 (19,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Sulfamoksol
Sulfamoksol je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 267,304 Da.
Žrvanj
Žrvanj je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Ljubinje koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 99 stanovnika.
Kosmos-494
Kosmos-494 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-494 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 23. juna 1972. Raketa-nosač R-14 Čusovaja (8K65, NATO oznaka SS-5 Skean) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 750 kilograma. Kosmos-494 je bio komunikacioni satelit.
Petrognano Basso, Arezzo
Petrognano Basso je naselje u Italiji u provinciji Arezzo, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 33 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 249 m.
The Dave Clark Five
The Dave Clark Five (zvali su ih i DC5) bili su Engleska beat grupa, u vrijeme svog kratkog meteorskog uspjeha gotovo jednako komercijalni uspješni kao i mnogo slavniji Beatlesi. Bili su i druga grupa, iz vala britanske invazije, nakon Beatlesa, koji se popela na vrh američkih lista popularnosti, svojim hitom Glad All Over (#6 februar 1964.).
Dave Clark Five imali su nekoliko velikih hitova na američkim top listama, u periodu 1964. - 1967., poput; Bits and Pieces (#4 april 1964.), Can’t You See That She’s Mine (#4 jun 1964), Because (#3 august 1964.), Anyway You Want It (#14 decembar 1964.), I Like It Like That (#7 jun 1965.), Catch Us If You Can (#4 august 1965.), Over and Over (#1 novembar 1965.), i You Got What It Takes (#7 april 1967.).
The Dave Clark Five uvršteni su u Rock and Roll Hall of Fame 10. marta 2008.
Historija grupe
Osnivač grupe bio je bubnjar - Dave Clark, koji je neubičajeno za to vrijeme bio lider u pravom smislu, on je sa bubnjevima bio u prvom planu, a ostali iza njega. Geneza grupe bila je davne 1957. Ozbiljniji rad grupe počeo je u razdoblju 1963. - 1968., Dave je u svojoj grupi bio doslovni gazda, jer je ostale članove sastava plaćao kao radnike, on je plaćao sve troškove grupe, ali i sve ono što je grupa zaradila išlo je manje više njemu. U to doba u grupi su bili; Dave Clark na bubnjevima, Mike Smith, pjevač i orguljaš, Lenny Davidson solo gitarist, Rick Huxley kao basist, Denny Payton na saksofonu, harmonici i gitari. Autorska prava od kompozicija išla su Clarku, Clarku i Smithu, Clarku i Davidsonu, i Clarku i Paytonu.
Stari Grabovac
Stari Grabovac je naselje u Republici Hrvatskoj u Sisačko-moslavačkoj županiji, u sastavu grada Novske.
The Dave Clark Five
Historija grupe
Oni su bili grupa iz sjevernog Londona, i promovirali takozvani -Tottenham Sound, kao protutežu popularnom zvuku iz Liverpoola, merseybeatu koji je pak promovirao Brian Epstein, manager Beatleasa. Izbacili su par vrhunskih hitova, od kojih je Glad All Over iz 1. januara 964. skinuo Beatlese sa pozicije 1# u Britaniji. Njih su osobito obožavali mediji iz Amerike jer su imali čišći i uredniji izgled od Beatlesa, tako da su oni bili 18 puta gosti Ed Sullivan Showa, više od bile koje britanske grupe. Sastav je i inače imao specifičan zvuk, nešto malo drukčiji od ostalih iz britanske invazije, oni nisu bili toliko okrenuti isključivo gitarističkom zvuku. U to doba bili su gotovo jedina brtitanska grupa, koja je imala saksofon.
Grupa se raspala sedamdesetih godina, kada je Dave Clark koji je bio apsolutni gazda grupe, kupio prava na kultnu britansku glazbenu tv seriju za mlade Ready Steady Go! i okrenuo se tom poslu.
Cioranca, Movila Banului
Cioranca je naselje u Rumuniji u okrugu Buzau u opštini Movila Banului.
Settefinestre, Macerata
Settefinestre je naselje u Italiji u provinciji Macerata, u regiji Marche.
Cioranca, Movila Banului
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 274 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 75 m.
Visnadello, Cremona
Visnadello je naselje u Italiji u provinciji Cremona, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 39 m.
Stari Grabovac
Zemljopis
Stari Grabovac je istočno prigradsko naselje Novske nalaze se na cesti prema Okučanima.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Stari Grabovac je imao 393 stanovnika.
Grad Valjevo
Grad Valjevo je jedan od gradova u Republici Srbiji i pripada Kolubarskom okrugu. Nalazi u zapadnoj Srbiji u gornjem delu sliva reke Kolubare (pritoke Save), na kontaktu između planinskog i nizijskog dela Srbije. Grad Valjevo se graniči na severu sa opštinama Ub i Koceljeva, na zapadu sa Osečinom i Ljubovijom, na jugu sa Bajinom Baštom i Kosjerićem i na istoku sa Mionicom i Lajkovcem.
Teritorija grada je nepravilnog romboidnog oblika. Ovaj prostor u pravcu zapad-istok preseca dolina reke Kolubare. Severno od ove doline teritorija je brežuljkasta i zatalasana, dok je na jugu reljef značajnije izdignut čineći terasaste forme severne podgorine lanca Podrinjsko-valjevskih planina sve do samog grebena i vrhova Maljena, Bukova, Povlena, Jablanika i Medvednika koji se izdižu do preko 1.200 metara nadmorske visine.
Stanovništvo
U XX veku, naročito u drugoj polovini, uočljivo je naglo širenje gradskog područja Valjeva na račun smanjivanja naseljenosti sela, pre svega sela u brdskoj i planinskoj zoni. Rast ukupnog broja stanovnika koji je sredinom XX veka bio izrazit, zaustavljen je krajem XX veka (1991 – 96.530, 2002 – 96.761).
Starosna struktura stanovništva i polna struktura stanovništva je značajno nepovoljnija danas u odnosu na vreme od pre dve i tri decenije. Izrazit je proces starenja domaćinstava u seoskom području ali se to sve više odnosi i na gradsko područje, tako da je na poslednjem popisu uočen negativan ukupni prirodni priraštaj.
Naselja
Za Valjevo je karakteristično da većina stanovnika (65%) živi na seoskom području. Grad Valjevo se sastoji od 78 naselja. Osim specifičnosti samog grada Valjeva, mogu se uočiti tri glavna tipa urbanizacije i strukture naselja. U dolini Kolubare naselja su gušća i pružaju se duž severnih obala reke i dominantnih saobraćajnica koje se tu nalaze (put i pruga). Naselja su zbijena sa tendencijom daljeg usitnjavanja poseda i intenzivnije izgradnje novih stambenih i ekonomskih objekata. Od naselja ovog tipa u ovom dokumentu predstavljena su Divci. U severnoj zoni pobrđa naselja su mahom locirana u uvalama i manjim kotlinama ali i na blažim prevojima. Manje su zbijena i uz okućnicu se nalaze poljoprivredne površine manje ili srednje veličine (Valjevska Kamenica, Brankovina itd.). Na prostoru Valjevske podgorine i oboda planinskog venca naselja su najčešće razbijena, domaćinstva su raširena na većoj površini a stambeni i ekonomski objekti se grade na blažim padinama, proširenim dolinama vodotokova i na od vetra zaklonjenijim mestima (Divčibare, Leskovice, Poćuta itd.). 150px|thumb|desno|Park Pećina Na teritoriji grada Valjeva ima 2 gradska naselja:
i 76 seoskih naselja 800px|thumb|center|Valjevo panorama centra grada
Geografija
Grad Valjevo je okružen vencem planina (Medvednik, Jablanik, Povlen, Maljen i Suvobor) i brdima koja su puna čistog vazduha, lekovitog bilja, šumskih plodova i divljači. Na 35 kilometara od grada Valjeva, na planini Maljen, na 1.000 metara nadmorske visine, nalazi se vazdušna banja Divčibare. Divčibare imaju mešavinu morske, karpatske i panonske klime, što veoma povoljno utiče na disajne organe, te odatle i potiče naziv „vazdušna banja“. 150px|thumb|desno|Reka Gradac Pored Mionice, nalazi se Banja Vrujci, nadaleko poznata po lekovitom blatu za reumatske bolesti ima i hotelsko-sportski kompleks sa bazenima.
Klisura reke Gradac, čiji se tok sa skoro netaknutom prirodom završava u centru grada, omiljeno je izletište Valjevaca u vrelim letnjim danima. Gradac je jedna od najčistijih evropskih reka, što dokazuje i prisustvo vidri, koje nastanjuju isključivo čiste vode. Obiluje potočnom pastrmkom, tako da je raj za ljubitelje pecanja na mušicu. Stare vodenice potočare su jedan od simbola ovog zaštićenog prirodnog dobra površine 1300 hektara, koje je opština poverila na staranje Ekološkom društvu "Gradac".
Klima
Valjevski kraj ima relativno stabilnu, umerenokontinentalnu klimu, sa izvesnim specifičnostima, koje se manifestuju kao elementi subhumidne i mikrotermalne klime.
Kosmos-497
Kosmos-497 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Grad Valjevo
Klima
Srednja godišnja temperatura vazduha u Valjevu je 11°S. Najhladniji mesec je januar, sa srednjom temperaturom vazduha od -0,2°S, a najtopliji, jul sa prosečnom temperaturom od 21,4°S. Najviša ikad zabeležena temperatura je bila 42,5°S a najniža -29,6°S.
Kosmos-497
Kosmos-497 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 30. juna 1972. Raketa-nosač R-12 Dvina (8K63, NATO oznaka SS-4 Sandal) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje.
Grad Valjevo
Klima
Vazdušni pritisak u Valjevu pokazuje znatnu promenljivost, sa najvećom srednjom vrednošću u oktobru i januaru, 998,3 milibara i 998,0 milibara, a najmanjom u aprilu 993,3 milibara. Ekstremne srednje mesečne vrednosti vazdušnog pritiska su 1010,3 milibara u januaru i 985,5 milibara u decembru.
U proseku, opština Valjevo ima ukupno 198,9 sunčanih časova godišnje, odnosno 44,8 % potencijalnog osunčavanja, sa najsunčanijim mesecom, julom (281,8 časova) i najoblačnijim, decembrom (68,6 časova).
Padavine u Valjevskom kraju imaju obeležje srednjoevropskog, podunavskog režima godišnje raspodele. Srednja godišnja visina padavina u Valjevu iznosi 785,7 milimetara; najkišovitiji mesec je jun, sa 100,1 milimetara, a najsuvlji februar, sa 45,9 milimetara.
Snega u Valjevskom kraju prosečno ima 30,9 dana. U velikom delu kolubarskog i tamnavskog sliva je srednja godišnja učestanost dana sa snežnim pokrivačem do 40 dana. Prosečan prvi dan sa snežnim pokrivačem u Valjevu je 1. decembar. Prosečan poslednji dan sa snežnim pokrivačem u Valjevu je 16. mart, a na najvišim terenima posle 1. maja.
Privreda
Kao i u mnogim drugim delovima Srbije, privreda Valjevo prolazi kroz izuzetno težak period бомбардованја шваба. Propast velikih državnih preduzeća koja su zapošljavala daleko najveći deo radno aktivnog stanovništva, doveo je do izuzetno velikog porasta nezaposlenosti ali i nestabilnosti i krize u mnogim privrednim oblastima (primarna poljoprivreda, građevinarstvo, turizam).
Iako je Valjevo još pre par decenija počelo da favorizuje i podstiče razvoj privatnog sektora i malih i srednjih preduzeća, ozbiljniji zamah u procesu osnivanja i pokretanja delatnosti u ovoj oblasti privrede oseća se tek poslednjih nekoliko godina ali su ukupni efekti po dohodak i zapošljavanje još uvek nedovoljni. Razloga za ovo ima više.
Po visini prosečne plate kao i pokazateljima proizvoda po stanovniku, Valjevo se nalazi dosta nisko u odnosu na druge sredine slične veličine, položaja i zatečenog stepena razvijenosti u Srbiji.
Poljoprivreda
I pored forsiranja industrije u drugoj polovini HH veka, Valjevo je ostalo dominantno poljoprivredno područje. Od ukupne površine 65% čini poljoprivredno zemljište – 5,840,200 hektara od čega 4,823,900 hektara obradivog poljoprivrednog zemljišta a od toga 2,9 miliona hektara pod oranicama i baštama, 0,8 miliona hektara pod voćnjacima a 0,2 miliona hektara pod livadama i pašnjacima. Pod šumom se nalazi 2,7 miliona hektara a oko 0,5 miliona hektara je neplodno zemljište (uglavnom u kraškim oblastima).
U poslednje vreme uočljivo je intenzivno raslojavanje poljoprivrednih domaćinstava gde se izdvajaju domaćinstva koja počinju da se preorijentišu na intenzivnu i specijalizovanu proizvodnju (voćarstvo: malina, kupina, jabuka, šljiva; stočarstvo: farme junadi i svinja; peradarstvo i postepeni rast proizvodnje ribe u ribnjacima male i srednje veličine).
Sa propašću velikih poljoprivredno-industrijskih preduzeća („Srbijanka“, „Podgorka“), javila se uočljiva nestabilnost i kriza u nekim domenima.
Industrija
Valjevsku industriju karakterišu pre svega metalski i poljoprivredno - prehrambeni kompleks. Kriza koja je nastupila početkom 90-ih godina dovela je do naglog propadanja velikih državnih i društvenih preduzeća. Danas se većina društvenih preduzeća, kao i u ostalim gradovima u Srbiji, nalazi u procesu restrukturiranja i privatizacije. U procesu privatizacije su tekstilna industrija, industrija nameštaja, kartonske ambalaže, štamparije i velika preduzeća iz oblasti metaloprerade. Holding kompanija "Krušik" je sklopila ugovor sa Irakom vrednosti 20 miliona dolara, pri čemu je uposlen dodatni deo radnika radi realizacije posla.
Sa druge strane, u Valjevu postoji veći broj malih i srednjih privatnh industrijskih preduzeća koje se bave različitim delatnostima i čije je poslovanje uglavnom stabilno. Takođe, u poslednje vreme je primetan porast interesovanja stranih investitora za poslovanje u opštini Valjevo. Tako su svoje proizvodne pogone u Valjevu izgradile austrijska kompanija "Austroterm", italijanska "Golden Lejdi" i slovenačka kompanija "Gorenje". Najavljena je i gradnja tržnog centra, kompanije "Intermarše" za kraj 2009 god.
Vidi još
Imate li knjižnicu i koja je njena adresa, gdje se može naći? _ Književnik Đuro MARIČIĆ
Eksterni linkovi
Napomena:Veliki deo ovog članka je preuzet sa zvaničnog sajta grada Valjeva, sa ove stranice , uz dozvolu
San Vigilio
San Vigilio ima više značenja:
Ghārib al Qadrā‘ī, Hajjah
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 589 m.
Babešnica
Babešnica je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Modriča koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 147 stanovnika.
El Cuervito, Chimaltitán
El Cuervito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Chimaltitán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 26 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1994 m.
Guernsey County, Ohio
je okrug u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 40.087, što je 705 (-1,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
NGC 2575
NGC 2575 je eliptična galaksija u sazvežđu Rak koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.
Deklinacija objekta je + 22° 33' 13" a rektascenzija 8h 22m 43,4s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 2575 iznosi 12,5 a fotografska magnituda 13,5. Nalazi se na udaljenosti od 30,8000 miliona parseka od Sunca. NGC 2575 je još poznat i pod oznakama UGC 4367, MCG 4-20-42, CGCG 119-74, PGC 23498.
Marina di Bordila, Vibo Valentia
Marina di Bordila je naselje u Italiji u provinciji Vibo Valentia, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 20 m.
Colonia Primero de Mayo, Tancanhuitz
Colonia Primero de Mayo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tancanhuitz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 270 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 137 m.
San Vincenzo
San Vincenzo ima više značenja:
Staro Pračno
Staro Pračno je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Sisak, Sisačko-moslavačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 881 stanovnika te 293 obiteljskih kućanstava.
Žarko Todorović
Žarko P Todorović "Valter" (1907 Beograd - Pariz) je bio jedan od rukovodilaca obaveštajne službe ravnogorskog pokreta u početnoj fazi drugog svetskog rata u okupiranoj Jugoslaviji i prvi komandant ustaničke komande u Beogradu. Organizovao je povezivanje Četničkog pokreta sa engleskom obaveštajnom službom i sa izbegličkom vladom.
Kosmos-496
Kosmos-496 je jedan od preko 2.400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Žarko Todorović
U maju 1941 je Dragomiru Jovanoviću predao poziv Draže Mihajlovića kojim ga je pozvao da se priključi četnicima.
NGC 2576
NGC 2576 je galaksija u sazvežđu Rak koja se nalazi na NGC listi objekata dubokog neba.
Žarko Todorović
U julu 1941 Todorović je započeo aktivnosti usmerene ka formiranju ilegalne četničke organizacije u okupiranom Beogradu.
Qui-Gon Jinn
Qui-Gon Jinn je fiktivni lik iz serijala Ratovi zvijezda. Na filmskom se platnu pojavio samo jednom, u Fantomskoj prijetnji, gdje ga je portretirao Liam Neeson. Bio je učenik grofa Dookua, te učitelj Obi-Wan Kenobija i onaj koji je otkrio mladog Anakina Skywalkera na Tatooineu.
Kosmos-496
Kosmos-496 je lansiran sa kosmodroma Tjuratam, Bajkonur, SSSR, 26. juna 1972. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje.
Žarko Todorović
Todorović je omogućio Stanislavu Rapotecu da komunicira sa Mihajlovićem putem radio veze.
Dok se nalazio na funkciji komandanta Beograda Nemci su uspeli da probiju šifru koju je koristio za vezu sa Mihajlovićevim štabom i na osnovu tako dobijenih podataka locirali i uhapsili Todorovića. Delegat jugoslovenske emigrantske vlade Jovan Đonović je u julu izvestio šefa beogradske misije engleske obaveštajne službe Mastersona da je Todorović (šifrovano ime ZPT - od Žarko P Todorović) organizator komiteta tridesetdvojice.
Zvanično prvi komandant Beograda tokom drugog svetskog rata, Žarko Todorović, je uhapšen krajem jula 1941. Nemački oficir Bader se hvalio u izveštaju svojoj komandi da je hapšenjem Todorovića nanet težak udarac Mihajlovićevoj organizaciji u Beogradu.
Ubrzo je pobegao. Po naređenju vrhovne komande je otišao u Hrvatsku a dužnost komandanta Beogradske komande je poverio majoru Radoslavu Đuriću. Zbog toga što je komanda bila stalno na udaru Gestapoa njen sastav se često menjao pa je posle Đurića komandant bio Dušan Manojlović, Saša Mihailović a zatim ponovo major Žarko Todorović.
Do polovine 1943 je bio komandant Komande Severnih Pokrajina (Vojvodina i Slavonija).
Qui-Gon Jinn
O liku
Qui-Gon je predstavljen u Fantomskoj prijetnji kao mudri Jedi učitelj, očinska figura dvadesetpetogodišnjem Obi-Wan Kenobiju, koji ga naziva isključivo "Učitelj". Zar razliku od konzervativnijih Jedija, Qui-Gon smatra da je življenje u sadašnjosti najbolji način za prihvaćanje i ujedinjavanje sa Silom. Iako ga svi ostali Jediji poštuju, začuđuju ih njegova neortodoksna uvjerenja i zbog toga mu ne dozvoljavaju članstvu u Vijeću Jedija. Obi-Wan je u filmu spomenuo kako je Qui-Gon nekoliko puta u prošlosti bio u konfliktu s Vijećem.
U Napadu klonova saznajemo kako je Qui-Gonov učitelj bio grof Dooku, koji je u to vrijeme već napustio red Jedija i prešao na tamnu stranu. U Osveti Sitha saznajemo od učitelja Yode kako je Qui-Gon otkrio besmrtnost i način kako pomoću Sile postati duh, te da je Yoda postao njegov učenik kako bi naučio tu vještinu, koju je kasnije prenio Obi-Wanu.
Fantomska prijetnja
Na samom početku Fantomske prijetnje vidimo Qui-Gona i njegovog učenika Obi-Wan Kenobija kako se nalaze na ratnim brodovima iznad Nabooa. Trgovinski savez je upravo tim ratnim brodovima blokirao prilaz planetu, a Qui-Gon i Obi-Wan su poslani od strane Vrhovnog kancelara Finisa Valoruma kao ambasadori kako bi sklopili mirovni sporazum.
U čekaonici dobiju obavijest od jednog robota da pričekaju potkralja. No, dok čekaju, potkralj je, prema naredbi Darth Sidiousa, u čekaonici pustio otrovni cilj kako bi ubio dva Jedija. No, kako je Qui-Gon već prije osjetio opasnost, njih su dvojica bili spremni i čekali su da se vrata otvore. Potkralj je poslao skupinu borbenih droida kako bi provjerili jesu li Jediji mrtvi. No, čim su oni otvorili vrata, Qui-Gon i Obi-Wan su izašli i lako se obračunali s njima. Ubrzo su stigli do vrata prostorije gdje se nalazio potkralj, no ovaj je u strahu aktivitao dodatna vrata kako bi ih zaustavio. No, Qui-Gonov svjetlosni mač, koji je zelene boje, uspijeva polako probiti i kroz to, pa je potkralj odlučio pozvati droideke, borbene droide koji imaju automatski štit i bolje oružje. U nemogućnosti da eliminiraju droideke, dvojica Jedija se povlače i sakriju negdje na brodu.
Tada se kradomice uspiju ukrcati na jedan nosač koji je krenuo prema Naboou. Tada saznaju za tajno okupljanje droidske vojske na planetu. Iako je potkralj kasnije javio Sidiousu da su Jediji mrtvi, on zapravo to nije znao jer su uspjeli pobjeći. Nakon što su i na planetu izbjegli nekoliko pokušaja ubojstva, njihd dvojica naiđu na zbunjenog stanovnika planeta koji je jedan od mnogih koji bježi od droida. Nakon što mu soase život, on im se predstavi kao Jar Jar Binks i uporno govori Qui-Gonu kako mu je dužan jer mu je spasio život. Iako ga se ispočetka pokušavaju riješiti, Jar Jar im spomene svoj podvodni grad te oni pristanu da ih tamo odvede, ne znajući da je Jar Jar prognan iz grada. U tom podvodnom gradu, Otoh Gungi, odmah bivaju dovedeni pred upravitelja, Boss Nassa koji im, čak i nakon nauspjelog pokušaja misaonog trika, ipak omogućuje transport, no šalje ih na najteži mogući put do glavnog grada Theeda. Prije polaska, Qui-Gon saznaje kako će Jar Jar biti kažnjen jer se vratio u grad i doveo neznance, pa ga, kako mu je ovaj dužan, želi povesti sa sobom. Nezadovoljan ovime, Boss Nass ipak pristaje i dopusti Jar Jaru da ide s njima. Ali, Jediji ipak nisu uspjeli nagovoriti Gungance da im pomognu u borbi s Savezom.
Prije no što uspiju ući u republičku letjelicu, skupinu napadne nepoznati Sith lord. Qui-Gon kaže svima da uđu u letjelicu i da je pokrenu dok on "zabavi" Sitha. Borba je bila izjednačena i ovo je prvi od dva puta kada se Qui-Gon borio. Kada je primijetio da je letjelica pokrenuta i da će poletjeti, Qui-Gon je prekinuo borbu i uskočio u letjelicu koja je krenula prema Coruscantu.
Na Coruscantu, Qui-Gon i Obi-Wan dolaze pred Vijeće Jedija kako bi podnijeli izvještaj s misije i kako bi ih upoznali s mladim Anakinom. Qui-Gon je zamolio vijeće da mu dodijele Anakina za učenika nakon što Obi-Wan postan vitez. Iako je Vijeće pristalo testirati i utvrdilo kako je mladi Skywalker zaista iznimno nadaren, odbija ga trenirati pod izlikom da je prestar. Pravi je razlog bio taj da je Vijeće uočilo kako je Anakin još uvijek pod utjecajem činjenice da je bio rob, te kako nije spreman staviti svoje emocije na stranu, što je vrlo važan faktor kako bi netko postao Jedi. U prilog ovom odbijanju, učitelj Yoda govori kako je dječakova budućnost "nejasna" zbog straha kojeg mladi Skywalker pokazuje. Razočarani ovom odlukom, Qui-Gon i Obi-Wan započinju pripreme kako bi se s kraljicom Amidalom vratili na Naboo gdje je Savez zarobio kraljičine kolege i sunarodnjake.
NGC 2576
Deklinacija objekta je + 25° 40' 22" a rektascenzija 8h 22m 57,8s. Prividna veličina (magnituda) objekta NGC 2576 iznosi 14,5 a fotografska magnituda 15,3. NGC 2576 je još poznat i pod oznakama UGC 4371, MCG 4-20-41, CGCG 117-69, PGC 25312.
Livengood, Alaska
Lajvengud je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Aljaska.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 13, što je 16 (-55,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Qui-Gon Jinn
Fantomska prijetnja
Jedije i kraljičinu vojsku po dolasku na Naboo dočeka vojska droida. Nakon što im u pomoć dolazi nepoznati Sith, za kojeg se otkrilo da se zove Darth Maul, oni se odluče razdvojiti. Vojska i kraljica kreću u boj s droidima kako bi oslobodili zarobljenike, dok Qui-Gon i Obi-Wan preuzimaju Darth Maula. Maul, koji ima dvostrani svjetlosni mač, dobro namuči Jedije te ih uspije namamiti na stanicu generatora na Theedu gdje nastavljaju borbu. Nakon što pokazuju zavidne akrobacije i sposobnosti dolaze do centralne sobe do koje se mora doći preko nekoliko lasera koji se periodično gase i pale. Kako je Maul bio prvi, Qui-Gon malo iza njega, a Obi-Wan puno dalje, Maul je uspio izloirati Qui-Gona i boriti se sam s njim. Qui-Gon, iako sam izvsrtan Jedi, nije imao previše šanse protiv Maulovog dvostrukog mača i Maul ga je, dok se Obi-Wan još uvijek probijao do centralne sobe ranio mačem u trbuh i ovaj je pao.
U međuvremenu je kraljica s vojskom uspjela preći prepreke i deaktivirati droide (što se dogodilo nakon što je mladi Skywalker raznio matični brod iznad Nabooa), što je omogućilo pobjedu i Gungancima koji su se borili na otvorenom, te osloboditi svoje kolege, a zarobiti predstavnike Saveza s kojima je kasnije sklopljen mir.
Kada je Obi-Wan došao, Maul je bio spreman i nakon nekog vremena borbe je uspio i njega razoružati i baciti u provaliju koja se nalazila na sredini sobe. No, Obi-Wan se uspio uhvatiti za rub, ali nije imao oružje jer mu ga je Maul šutnuo u provaliju. Tada ga je Maul počeo gaziti kako bi se ovaj pustio i pao, no Obi-Wan je uočio Qui-Gonov mač. Iskoristio je Silu kako bi ga privukao sebi i skočio. Tada ga je pokupio u zraku, upalio i presjekao iznenađenog Darth Maula na pola. Maul je tada u dijelovima upao u provaliju i tako preminuo.
Obi-Wan je tada krenuo do Qui-Gona koji je još bio živ. Na samrti, Qui-Gon je natjerao Obi-Wana da mu obeća kako će trenirati mladog Skywalkera i nakon toga je umro. Nakon što je Vijeće nevoljko pristalo, a Obi-Wan položio svoje testove, on je to obećanje i ispunio. Qui-Gon je kasnije kremiran što je i bilo u skladu s pravilima Jedija.
Sabbioni Centro, Rovigo
Sabbioni Centro je naselje u Italiji u provinciji Rovigo, u regiji Veneto.
Condémbaro, Pátzcuaro
Condémbaro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Pátzcuaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 296 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2812 m.
Sabbioni Centro, Rovigo
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 112 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 6 m.
Sulfalen
Sulfalen je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 280,303 Da.
Romeo and Juliet (film, 1954)
Romeo and Juliet, u Italiji distribuiran kao Giulietta e Romeo, je britansko-italijanski film snimljen 1954. u režiji Renata Castellanija. Predstavlja adaptaciju istoimene tragedije Williama Shakesparea. Naslovni protagonisti, koje tumače Laurence Harvey i Susan Shentall, su dvoje mladih ljubavnika koji pripadaju zaraćenim porodicama u srednjovjekovnom italijanskom gradu Verona. Romeo and Juliet je predstavljao izuzetno ambiciozan projekt čije su pripreme trajale nekoliko godina, i gdje je velika pažnja uložena za pronalaženje i korištenje autentičnih italijanskih lokacija. Iako je osvojio Zlatni lav na venecijanskoj Mostri, Romeo and Juliet je uglavnom loše dočekan od kritike, kojoj se nisu dopale drastične scenarističke promjene originalnog teksta i likova. Laurence Harvey je, pak, za razliku od svoje partnerice Susan Shentall, iskoristio film kako bi se nametnuo kao velika zvijezda.
San Francisco Uno, Antiguo Morelos
San Francisco Uno je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Antiguo Morelos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 221 m.
Silea, Orlești
Silea je naselje u Rumuniji u okrugu Valča u opštini Orlești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 498 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 183 m.
Los Pinos, Acapetahua
Los Pinos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Acapetahua.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 19 m.
Mrav (razvrstavanje)
Mrav se može odnositi na:
Forzicija
Forzicija (znanstveni naziv Forsythia) ime je za rod biljaka iz porodice maslina (Oleaceae), s 13 vrsta, uglavnom iz istočne Azije; jedna pripada jugoistočnoj Europi.
Naziv su dobile po Williamu Forsythu.
Opis
Forzicije su bjelogorični grmovi koji rastu do 1-3 m visine (rijetko do 6 mn) s grubom, smeđesivom korom. Listovi rastu sučelice, obično jednostruki, a ponekad trostruki, s baznim parom malih listića, i obično su 2-10 cm dugi (rijetko 15 cm); rub je nazubljen ili ravan.
Cvjetovi se pojevljuju u rano proljeće prije listova, svjetlo žuti, duboko podijeljeni na četiri latice koje se spajaju u osnovi. Plod je suha kapsula, koji sadrži četiri sjemena s krilcima.
Vrste
Vrsta Forsythia × intermedia Zabel, nije priznata
Uzgoj
Hibridi Forsythia × intermedia (F. suspensa × F. viridissima) i Forsythia × variabilis (F. ovata × F. suspensa) su proizvedeni za uzgoj.
Forsythia suspensa je velik do vrlo velik grm, koji se moža saditi uz obale, i ima blijeđe cvjetove. Postoje još mnoge varijante koje se uzgajaju.
Komercijalno razmnožavanje je obično reznicama, koje se uzimaju od zelenih stabljika poslije cvatnje u kasno proljeće i rano ljeto; druga mogućnost je da se reznice uzimaju između studenog i veljače.
F. suspensa (kin. 连翘; pinyin: liánqiào) se smatra jednom od 50 osnovnih biljaka u kineskoj biljnoj medicini.
Vidi još
Balkanska forsitija
Kosmos-498
Kosmos-498 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-498 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 5. jula 1972. Raketa-nosač R-12 Dvina (8K63, NATO oznaka SS-4 Sandal) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje.
Botajica
Botajica je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Modriča koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1,019 stanovnika.
Stipan
Stipan je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Gvozd, Sisačko-moslavačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 41 stanovnika te 24 obiteljskih kućanstava.
San Vitale (razvrstavanje)
San Vitale ima više značenja:
Santa Teresita, Tonalá
Santa Teresita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tonalá.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 5 m.
Тогочевце
Тогочевце је насеље у Србији у општини Лебане у Јабланичком округу. Према попису из 2002. било је 828 становника (према попису из 1991. било је 925 становника).
Демографија
У насељу Тогочевце живи 679 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 43,3 година (43,0 код мушкараца и 43,5 код жена). У насељу има 195 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 4,25.
Ово насеље је у потпуности насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Engleski jezik
Engleski jezik (engl. English language) je zapadnogermanski jezik koji potiče iz Engleske, a takođe se koristi kao maternji jezik u drugim državama Ujedinjenog Kraljevstva - Škotskoj, Velsu, i Severnoj Irskoj, u Republici Irskoj, SAD, Kanadi, Australiji, Novom Zelandu, Južnoj Africi, i brojnim drugim zemljama. Engleski je trenutno četvrti najrasprostranjeniji maternji jezik na svetu (posle kineskog, španskog i hindua), sa nekih 380 miliona govornika.
Ima status lingva franka u mnogim delovima sveta, usled vojnog ekonomskog, naučnog, političkog i kulturnog uticaja Britanske Imperije u 18. i 19. veku i još jačeg globalnog uticaja Sjedinjenih Američkih Država tokom 20. veka. Zbog globalnog uticaja engleskog u svetu nauke, umetnosti, televizije i na Internetu u poslednjim decenijama, engleski je danas najrasprostranjeniji jezik koji se uči kao drugi jezik na svetu. Od mnogih učenika širom sveta se zahteva da uče engleski, a znanje engleskog jezika je korisno ili čak neophodno za mnoga zanimanja.
Istorija
Prema Anglo-saksonskom letopisu, približno oko 449 godine, Vortigern, kralj Britanskih ostrva, pozvao je „Anglikansku lozu“ (Angli, predvođeni Hengstom i Horsom) kako bi mu pomogli u odbrani od Pikta. Zauzvrat, Anglima je bilo zagarantovano zemljište na jugoistoku. Dodatna pomoć je tražena, i u pomoć došli su Saksi, Angli i Juti. Letopisi takođe pišu o daljem naseljavanju kolonistima koji su vremenom uspostavili sedam kraljevina: Nortumbrija, Mercia, Istočna Anglia, Kent, Eseks, Suseks i Veseks. Moderna učenja prihvataju ovu priču kao legendarnu i politički obojenu.
Ovi germanski osvajači dominirali su nad izvornim keltsko-govorećim stanovništvom, čiji su jezici preživeli u Škotskoj, Velsu, Kornevalu i Irskoj. Dijalekti upotrebljavani od strane osvajača sačinili su akcenat kasnije poznat kao staroengleski, koji podsećaju na pojedine priobalne dijalekte u današnjoj Holandiji i severozapadnoj Nemačkoj. Kasnije, dijalekat je potpao pod strogi uticaj severnogermanskog jezika nors, upotrebljavnim od strane Vikinga, koji su mahom naselili severoistočni deo ostrva (videti Jorvik). Novi i stari naseljenici pričali su jezicima sa suprotstavljenih grana Germanske porodice. Veliki broj reči delili su leksikološke korene ili su bile slične, dok im je gramatika bila udaljenija, uključujući prefikse, sufikse i izgovor značajnog broja reči. Usled sličnosti i raznolikosti jezika, neminovna je bila kreolizacija jezika, koja je usledila, izostavljanjem većeg dela gramatike staroengleskog, uključujući rodove i padeže, sa izuzetkom zamenica, čime je jezik postao znatno prostiji i jednostavniji. Najpoznatije delo iz staroengleskog perioda je epska poema Beowulf, od strane nepoznatog autora.
U periodu od 300 godina nakon Normanskih osvajanja 1066. godine, normanski kraljevi i plemstvo govorili su varijantom francuskog. Veliki broj Normanskih reči asimiliran je u Stari engleski, rezultujući dupliranjem staroengleskih reči (pr. ox/beef, sheep/mutton). Normanski uticaj ojačao je kontinualnu evoluciju jezika tokom narednih vekova, rezultujući danas poznatim Srednjim Engleskim. Među izmenama bilo je širenje upotrebe unikatnog aspekta Engleske gramatike, tj. 'kontinualnog' vremena, dodajući sufiks '-ing'. Tokom 15. og veka, Srednji engleski dalje je promenjen usled Velike samoglasničke promene, širenja standardizovanog Londonskog dijalekta u vladi i administraciji, i standardizovanja štampanja. Moderni engleski se može pratiti nazad do doba Vilijama Šekspira. Najpoznatije delo iz doba Srednje Engleske su Priče iz Kanterberija Džefrija Čosera.
Klasifikacija i srodni jezici
Engleski jezik pripada zapadnoj pod-grani germanske grane indo-evropske porodice jezika. Najbliži živi srodni jezik Engleskom jeste Skots (Lalans), jedan Zapadno-Germanski jezik koji se govori u većem delu Škotske i delovima Severne Irske. Poput Engleskog, škotski je direktan izdanak Starog Engleskog, takođe poznatog kao Anglo-Saksonski.
Nakon Skotsa, sledeći najbliži srodni jezici su frizijski (upotrebljavan u Holandiji i Nemačkoj), i niskosaksonski, primarno upotrebljavan u severnoj Nemačkoj. Drugi manje srodni živi jezici uključuju holandski, afrikans, nemački i skandinavske jezike. Veliki broj francuskih reči razumljivi su engleskom govorniku (izgovori, doduše, nisu uvek identični), jer je engleski prihvatio ogromnu količinu jezičkog blaga normanskog jezika nakon normanskih osvajanja, i od francuskog u budućim stolećima; kao rezultat, značajan deo engleskog jezičkog blaga je dosta sličan francuskom, uz manje razlike u pravopisu (završetak reči, upotreba starog francuskog pravopisa, i sl.), kao i povremene razlike u značenju reči.
Geografska rasprostranjenost
Engleski je najrasprostranjeniji jezik sveta danas; ukupno 600-700 miliona ljudi upotrebljava engleski redovno. Oko 377 miliona ljudi koristi engleski kao svoj maternji jezik, a podjednak broj ljudi koristi ga kao svoj drugi strani jezik. U širokoj je upotrebi u javnoj i privatnoj sferi u više od 100 zemalja širom sveta. Osim toga, engleski je zauzeo primarno mesto u međunarodnim, akademskim i poslovnim krugovima. Trenutni status engleskog jezika se upoređuje sa položajem latinskog u prošlosti.
Engleski je zvanični jezik sledećim zemljama: Australija (australijski engleski), Bahami, Barbados (karipski engleski), Bermuda, Dominika, Gibraltar, Grenada, Gvajana, Jamajka (jamajčanski engleski), Novi Zeland, Antigva i Barbuda, Sveta Lucija, Sveti Kits i Nevis, Trinidad i Tobago, Velika Britanija (britanski engleski), Američka Devičanska Ostrva i SAD (američki engleski).
Engleski je takođe jedan od primarnih jezika u sledećim državama: Belize (sa španskim jezikom), Kanada (sa francuskim jezikom), Indija (sa hindi i ostalim 21 zvaničnim jezikom), Irska, Singapur, Filipini (sa Filipinskim jezikom), i Južnoafrička Republika (sa 10 drugih jezika uključujući i jezik zulu).
U Hongkongu engleski je zvanični jezik i ima široku primenu u poslovnim aktivnostima. Počinje da se uči još u obdaništu. U nekim osnovnim školama časovi se održavaju na engleskom, u većini srednjih škola takođe a na fakultetima su sva predavanja na engleskom. Velikom broju studenata engleski je maternji jezik. On se toliko koristi da je neadekvatno reći da je engleski drugi ili strani jezik u Hongkongu, mada još uvek ima dosta ljudi koji imaju veoma malo znanje engleskog ili čak nikakvo.
Većina Englesko-govorećeg stanovništva (67 do 70 od sto) živi u Sjedinjenim Državama. Pored toga što Federalna uprava SAD nema zvanični jezik, proglašen je zvaničnim u 27 od 50 država, od kojih je većina engleski proglasila njihovim jedinim zvaničnim jezikom. Havaji, Luizijana i Novi Meksiko takođe imaju imenovano havajski, francuski i španski kao zvanične jezike u konjunkciji sa engleskim.
U velikom broju zemalja gde engleski nije većinski primarni jezik, zvanični je jezik; ove zemlje uključuju: Kamerun, Fidži, Federalne Države Mikronezije, Gana, Gambija, Kiribati, Lesoto, Liberija, Kenija, Namibija, Nigerija, Malta, Maršalska Ostrva, Pakistan, Papua Nova Gvineja, Filipini, Ruanda, Solomonska Ostrva, Samoa, Sijera Leone, Svazilend, Tanzanija, Zambija i Zimbabve.