cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Texixila, Cuetzalan del Progreso
Texixila je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Cuetzalan del Progreso.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1006 m.
La Compañía, Salamanca
La Compañía je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Salamanca.
Deipnosophistae
right|thumb|Naslovna strana izdanja Gozbe sofista iz 1657, koje je priredio [[Isaac Casaubon na grčkom i latinskom]]
Deipnosophistae ili Gozba sofista (grčki: Δειπνοσοφισταί) jeste monumentalno delo helenističkog grčkog polihistora Ateneja iz Naukratije u Egiptu, koje je grčkim jezikom napisano u Rimu krajem 2. i početkom 3. veka. S obzirom na to da se car Komod u ovom delu spominje s prezirom, ono je verovatno završeno tek posle careve smrti 192. godine.
Sadržaj
U Gozbi sofista pisac svom prijatelju Timokratu izlaže šta se događalo i govorilo na višednevnoj gozbi koju je ugledni Rimljanin Publije Livije Larensije, učenjak i bogati pokrovitelj umetnosti, priredio za 29 svojih prijatelja, među kojima su pravnici, pesnici, filolozi, retori, filozofi, lekari, muzičari. To je, dakle, dijalog u okviru dijaloga i time nalikuje na Platona, ali svaki je razgovor toliko dug da bi u stvarnosti potrajao i po nekoliko dana. Među 29 zvanica, spominju se i Galen, Ulpijan i Plutarh, ali su i oni najverovatnije samo fiktivne ličnosti, jer se u delu i ne vidi nikakvo referiranje na istorijske ličnosti toga imena.
Gozba sofista nema ništa od živosti i dramatike Platonove Gozbe. To je zapravo zbirka anegdota i citata, a ima ogroman značaj upravo zbog toga što daje obilje informacija o delima grčke književnosti koja nam danas nisu sačuvana, a posebno o pesnicima i delima srednje i nove atičke komedije. Tokom rasprave o različitim temama, zvanice na gozbi citiraju odlomke, bilo kratke bilo dugačke, iz oko 2.500 dela nekih 700 starijih grčkih autora. Izbor citiranih odlomaka uslovljen je glavnim temama rasprave, a to su većinom hrana, vino, raskoš, muzika, seksualnost, književni ukus i filologija, no i interpretacije takvih umetničkih dela kakvo je npr. Venera Kalipiga. Raspored tema po knjigama izgleda ovako:
Homseksualnost
Ovo delo pruža i neobično jasnu sliku homoseksualnosti u helenističkom periodu. Knjige XII i XIII sadrže obilje informacija za proučavanje homoseksualnosti u rimskom razdoblju grčke istorije. U dugoj raspravi o ovoj temi spominju se Alkibijad, Harmid, Autolik, Pausanija iz Atine i Sofokle. Osim toga, spomenuta su mnoga danas izgubljena dela značajna za tu temu, uključujući drame Difila, Kratina, Eshila i Sofokla, kao i delo filozofa Heraklida Pontskog.
Predaja teksta
Gozba sofista sastojala se prvobitno iz 15 knjiga. Delo je do nas došlo u jednom jedinom rukopisu, iz koga su davno nestale prva i druga knjiga te deo treće. Još u srednjem veku napravljen je "izvod" (epitome) celog dela, iz kojeg je moguće rekonstruisati i sadržaj izgubljenih delova.
NK Bjelovar
NK Bjelovar je nogometni klub iz grada Bjelovara.
Povijest
NK Bjelovar je osnovan 1908. godine pod nazivom Oxford. Kroz povijest se još zvao Šparta i BGŠK. Od 1981. godine se zvao BSK Česma, a od 1990. nosi sadašnji naziv.
Kup maršala Tita
1951.
Rancho de Baymena, Choix
Rancho de Baymena je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Choix.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 173 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 284 m.
Dobrun, Dobrun
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 3419 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 106 m.
Germanijum nitrid
Germanijum nitrid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 273,947 Da.
Atenej (muzičar)
Atenej je bio atinski muzičar, čiji vrhunac stvaralaštva pada u period između 138. i 128. pne., kada je komponovao prvu delfijsku himnu. Premda se dugo mislilo da se u rukopisu za sastavljača prve himne kaže da je "Atinjanin" (Ἀθηναῖος), pažljivim čitanjem zapisa došlo se do zaključka da se zapravo radi o "Ateneju, sinu Atenejevom" (Ἀθήναιος Ἀθηναίου).
Nifont I Carigradski
Nifont I (Νήφων Α΄) bio je patrijarh Carigrada koji je stolovao od 1310. do 1314. godine.
Na mjesto patrijarha je došao 9. maja 1310. godine, naslijedivši Atanasija I. Na poticaj bizantskog cara Andronika II Paleologa je okončao tzv. arsenijsku šizmu koja je prethodna pola vijeka opterećivala bizantsku crkvu. Sa mjesta patrijarha je zbog optužbi za simoniju odstupio 11. aprila 1314. godine.
Vavel
mini|desno|250px|Vavel na rijeci [[Visla|Visli]] mini|desno|250px|[[Wawelska katedrala|Vavelska katedrala (lijevo) i tvrđava (desno)]] Vavel (polj. Wawel) je utvrđeno vapnenačko brdo u gradu Krakovu u Poljskoj. Visoko je 228 metara. Na vrhu brda nalazi se Kraljevski dvorac s oružarnicom i katedralom u čijoj se kripti nalaze grobovi drevnih kraljeva Poljske i drugih zaslužnih Poljaka. Ovdje su se odvijala i krunjenja poljskih kraljeva. Zbog toga ovo mjesto ima veliku važnost za poljski narod.
Vavel je u 9. stoljeću, postao najvažniji utvrđeni dvorac plemena Vislana. Prvi povijesni vladar Poljske, Mješko I. (oko 965.-992.) iz dinastije Pjastovića, kao i njegovi nasljednici Boleslav I. Hrabri (992. - 1025.) i Mješko II. (1025. – 1034.) imali su ovdje svoju rezidenciju. U to vrijeme, Vavel je bio jedan od najvažnijih središta za širenje kršćanstva. Prve romaničke građevine, koje su služile biskupima Krakova nastale su oko 1000. godine. Od vremena kralja Kazimira I. (1034. – 1058.) Vavel je postao politički i administrativni centar poljske države. Veći dio današnje katedrale nastao je u 14. stoljeću (građevina je obnovljena 1364. pošto je prethodna stradala u požaru), a kapele su joj dodane kasnije.
Vrijeme vladavine jagelonske dinastije u 16. stoljeću bilo je vrijeme najveće raskoši Vavela. U razdoblju 1507. – 1536. kraljevski dvorac je temeljno preuređen. Kralj Sigismund I. bio je sponzor ovog velikog poduhvata. Radovima su rukovodili talijanski arhitekti: Francesko iz Firence i Bartolomeo Berecci. Sobe su raskošno dekorirali talijanski i poljski majstori. U dekoraciji se naročito ističu tapiserije. Poslije 1609. poljski kralj se preselio u Varšavu i od tada je dvorac zanemaren. Austrijanci su preuzeli Krakov 1795. i na Vavelu gradili vojarne i druge vojne objekte. Dvorac je restauriran krajem 19. i početkom 20. stoljeća.
Zajedno s povijesnom jezgrom Krakova, Vavel je na listi Svjetske baštine UNESCO-a.
Colonia Cerro Blanco, Buenaventura
Colonia Cerro Blanco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Buenaventura.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 133 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1310 m.
Veza, Blaj
Veza je naselje u Rumuniji u okrugu Alba u opštini Blaj.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1568 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 245 m.
Baneberry, Tennessee
Bejnberi je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 482, što je 116 (31,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
San Felice, Bolzano
San Felice je naselje u Italiji u provinciji Bolzano, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 244 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1292 m.
Pagno, Cuneo
Pagno je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 392 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 374 m.
Katarina Adanja
Katarina Adanja (rođena: Katarina Baruh) (17. 12. 1921, Subotica - 12. 9. 1989, Beograd), jugoslavenska istoričarka umetnosti.
Biografija
Katarina Adanja je rođena 17. 12. 1921 u Subotici u jevrejskoj porodici Aladara i Olge Baruh. Aladar Baruh je pre Drugog svetskog rata bio vlasnik, a nakon rata savetnik u eksport-import firmi koja je prodavala živinu u Engleskoj, Nemačkoj i Švajcarskoj. Olga Baruh je radila u porodičnom preduzeću kao revizor-knjigovođa. Katarina se posle završene osnovne škole, školovala u licejima u Beču i Švajcarskoj. Katarina se u Beogradu upoznala sa budućim suprugom Solomonom Adanjom, renomiranim jugoslavenskim hirurg-urolog. Solomon je, kao lekar po pozivu, došao u Katarininu porodicu, koja je doputovala iz Budimpešte u posetu bolesnoj tetki i rođacima u tadašnju Dunavsku banovinu. Za vreme Drugog svjetskog rata se kao Jevrejka skrivala sa suprugom, jedno vreme su bili u logoru u Budimpešti. Katarinin otac je preživeo strahote koncentracijskog logora Bergen Belzen, a majka i sestra Vera su stradale u Aušvicu. Posle oslobođenja radila je u mađarskoj redakciji Radio Jugoslavije. Nakon rata je diplomirala istoriju umetnosti na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Kao prevodilac učestvovala je u radu delegacija koje su vodile pregovore u vezi granica u Baču i u vezi kanala Dunav—Tisa—Dunav. Sa Agnesom Sas i Egonom Štajnerom prevela je "Politiku socijalističke Mađarske" Janoša Kadara iz 1973. Pisala je odrednice za jugoslavensku Enciklopediju likovne umetnosti.
El Carrizal, Guachochi
El Carrizal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guachochi.
Katarina Adanja
Biografija
Kao članica Diplomatskog internacionalnog kluba održala je brojna predavanja o jugoslovenskoj kulturi. Otvorila je izložbu vajara Denisa Mičela u Kulturnom centru Beograda 1974 godine. U radu žirija Oktobarskog salona učestvovala je od 1960 do 1985, a bila je i članica Saveta žirija Jugoslovenskog trijenala keramike 1980 godine i Svetskog festivala keramike u okviru Smotre jugoslovenske umetnosti "Mermer i zvuci". Od 1974 do smrti bila je članica Poštanskog istorijskog društva (Postal history society) iz Njujorka. Bila je počasna članica Udruženja likovnih umetnika primenjenih umetnosti i dizajnera SR Srbije (ULUPUDS), a posthumno je dobila Nagradu za životno delo ULUPUDS 1989 godine. Megilu zahvalnicu za doprinos, pomoć i podršku Jevrejskoj zajednici u SFR Jugoslaviji dobila je 1971 godine.
El Carrizal, Guachochi
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2265 m.
Loma Bonita, Carrillo Puerto
Loma Bonita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Carrillo Puerto.
Mića Milošević
Milivoje Mića Milošević (Požarevac, 25. oktobar 1930 - 23. novembar 2020) je srpski reditelj i scenarista dokumentarnih i igranih filmova.
Biografija
Milošević je završio istoriju umetnosti, iako nije studirao režiju, režirao je neke od najgledanijih filmova, koji su još uvek popularni, kao što su: Laf u srcu, Tesna koža i Nije nego.
Režirao je uglavnom dokumentarne filmove za koje je osvojio više domaćih i međunarodnih nagrada. Dok su njegova dva dokumentarna dugometražna filma Žulj i De Jongovi bili jugoslovenski kandidati za Oskara i bili na redovnom bioskopskom repertoaru.
Inscriptions de la Mésie supérieure
Inscriptions de la Mésie supérieure, skraćeno IMS, naziv je serijske publikacije Centra za antičku epigrafiju i numizmatiku Filozofskog fakulteta u Beogradu (danas nosi ime po Fanuli Papazoglu), koja prikuplja i objavljuje epigrafske natpise iz rimske provincije Gornje Mezije. Izlaženje publikacije pokrenula je prof. dr Fanula Papazoglu. Objavljuje se na francuskom.
Dosad su iz štampe izišli ovi svesci, uređeni prema mestu nalaženja natpisa:
Los Cascabeles, Mapastepec
Los Cascabeles je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Mapastepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 14 m.
Memorandum (film)
Memorandum je kanadski crno-bijeli dokumentarni film snimljen 1966. godine u režiji Donalda Brittaina i Johna Spottona. U njemu se prikazuje kako se Bernard Laufer, Jevrej koji je preživio Holokaust, vraća u Koncentracioni logor Bergen-Belsen kako bi odao počast svojim poginulim poznanicima. Memorandum je prikazan na venecijanskoj Mostri te je dobio niz prestižnih nagrada.
Mesa de Colores, La Yesca
Mesa de Colores je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini La Yesca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1600 m.
Hino Nacional Brasileiro
"Hino Nacional Brasileiro" (srpskohrvatski: "Brazilska nacionalna himna") je državna himna Brazila. Glazbu je 1831. godine komponirao Francisco Manuel da Silva, a do 1922. godine, kada je predsjednik Epitácio Pessoa dekretom ozvaničio tekst kojeg je 1909. napisao Osório Duque-Estrada, imala je barem dvije neslužbene verzije teksta. Estradin izvorni tekst je također izmijenjen prije nego je 1922. godine postao službenim.
Tekst himne stilom podsjeća na parnasovstvom, dok sadržajno dočarava romantičarski sentiment.
Hugo León Ferrer
Ugo Leon Ferer je kolumbijski televizijski producent i reditelj, najpoznatiji po saradnji sa američkom produkcijom Telemundo i kolumbijskom RTI čiji je bivši potpredsednik.
Barrio de Ocotla, Tlilapan
Barrio de Ocotla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tlilapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1176 m.
Marcelo Córdoba
Marselo Kordoba je argentinski glumac.
Privatni život i karijera
Rođen je 21. novembra 1973. u Buenos Ajresu.
Detinjstvo je proveo u glavnom gradu, a sa 14 godina se seli u Vilja del Park. Tamo i danas žive njegovi roditelji Alberto i Sara.
Stariji brat Serhio živi u Soldati.
Las Hembrillas, Arteaga
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 858 m.
Marcelo Córdoba
Privatni život i karijera
Oženjen je i ima sina Leonela i kćerku Flor.
Studirao je Grafički dizajn na Univerzitetu Buenos Ajres. Nakon završetka osnovnih studija počinje da traži posao.
Glumačku karijeru započinje u Meksiku 2005. u istorijskoj telenoveli Alborada pored Lusero i Fernanda Kolunge.
Po završetku snimanja Alborade sa suprugom i decom prelazi da živi u Meksiko Siti.
2006. igra u nekoliko epizoda TV serije Mujer, casos de la vida real, nakon toga ima kraću ulogu u telenoveli Slomljeno srce, a godinu završava ulaskom u seriju Amar sin límites kada prvi put igra negativca Andresa.
2007. je odabran da bude deo glumačke ekipe istorijske telenovele Strasti, producentkinje Karle Estrade, u kojoj igra pored Susane Gonzalez i Sebastijana Ruljija.
2008. se pojavljuje u TV seriji La rosa de Guadalupe.
Kasnije iste godine igra negativca Maksa u telenoveli Zauvek zaljubljeni.
Producentkinja Karla Estrada ga, 2009, poziva da igra u seriji Magična privlačnost gde glumi Roberta, hedonistu i kockara koji živi u nesrećnom braku iz kojeg ga zanima samo bogatstvo njegove supruge, a koju je dočarala glumica Šantal Andere.
2010. je ponovo negativac, doktor Ernan Irasabal, u telenoveli More ljubavi.
Imao je epizodnu ulogu u TV seriji Mujeres asesinas i specijalno gostovanje u humorističkoj telenoveli Llena de amor u kojoj je bio kapetan Hose Marija Sevilja iz mlađih dana.
2011. dobija ulogu u novoj telenoveli producentkinje Rosi Okampo, Tajna ljubav, u kojoj interpretira Antolina, čoveka koji koristi svoj šarm i simpatičnost kako bi radio nezakonite poslove.
2012. igra u humorističkoj telenoveli Por ella soy Eva (Zbog nje sam Eva).
Filmografija
Telenovele:
TV serije:
Monte Sarleo, Roma
Monte Sarleo je naselje u Italiji u provinciji Roma, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 223 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 200 m.
Gramofon
Gramofon (sintagma od grčkih riječi γράμμα grámma - zapis + φωνή phōnḗ  - glas, zvuk) je uređaj za reprodukciju zvuka s gramofonskih ploča.
Roșienii Mari, Dobrun
Roșienii Mari je naselje u Rumuniji u okrugu Olt u opštini Dobrun.
Gramofon
Historija
Gramofon je patentirao Amerikanac njemačkih korjena - Emile Berliner 1887., koji je unaprijedio Edisonov fonograf tako što je spiralni zapis stavio na ravnu ploču, a ne kao dotad na cilindar.
Zapis se mogao jednostavno umnažati, pomoću negativa napravljenog iz orginalno zapisane ploče - mastera. A tako umnožene ploče mogle su se reproducirati jedino na njegovom gramofonu. thumb|260px|left| [[Emile Berliner sa protutipom svog gramofona]] Početkom 20. vijeka poboljšana je metoda prešanja ploča, a do 1915. usvojen je standard od 78 okretaja u minuti, što je bilo dovoljno da na svakoj strani ploče stane oko 4 ½ minuta zapisa. Početkom 1920-ih usvojeni su električni zvučnici za pojačavanje glasnoće zvuka, a 1925. kompanija Brunswick je izbacila prvi gramofon, pokretan elektromotorom.
Nakon tog je 1948. Columbia Records predstavila long play ploču (LP) koja se okretala na 33 ⅓ i koristila vrlo fine brazde, pa je na nju stalo do 30 minuta zapisa na svakoj strani. Ubrzo nakon toga je američka RCA Corporation predstavila je singl ploču na 45 okretaja, na koju je stalo do 8 minuta zapisa po strani. Tako da su do kraja 1950-ih singlice i LP-iji potpuno istisnuli ploče na 78 okretaja.
Nova revolucija uslijedila je 1958. kad su na tržište izbačeni stereofonski (stereo) sistemi, zajedno s pločama koje su imale dva odvojena kanala informacija u jednoj brazdi, ti gramofoni bili su sposobni vrlo vjerno reproducirati zvuk pa je to postalo poznato kao Hi-fi. .
Gramofoni i gramofonske ploče bili su glavni način reprodukcije snimljenog zvuka za kućnu upotrebu sve do kraja 1980-ih, kad su ih u velikoj mjeri zamjenili kasetofoni i kompaktni diskovi.
Način rada
thumb|260px|right| Grafofon iz [[1901.]] Prvi gramofoni su se sastojali od tanjura na kojem leži gramofonska ploča, mehaničkog pogonskog mehanizma sa ručkom za pokretanje i ručke s gramofonskom iglom i velikom limenom tubom za pojačavanje zvuka.
Sistem reprodukcije bio je jednostavan, igla je klizala po brazdi na površini rotirajuće gramofonske ploče i proizvodila zbog neravnina i izbočina u brazdi različite tonove.
I danas je sistem isti jedino što se mehaničko titranje igle pretvara pomoću pickupa u električne signale.
Ručka s iglom treba bokove brazde na ploči pritiskati određenom vertikalnom silom, a to se postiže kontrautegom na drugom kraju ručke ili oprugom u ručki. Ako je sila prevelika, oštećuje se ploča, a ako je premalena, zvuk će biti izobličen.
Svi moderni gramofoni imaju određene komponente - zajedničke, a to su; tanjur sa elektromotorom koji vrti ploču, iglu koja klizi po spiralnoj brazdi ploče, pickup koji pretvara mehaničke titraje igle u električne signale, pojačalo koje pojačava te signale i zvučnik koji ih pretvara ponovno u zvuk.
Gramofonske igle se izrađuju od dijamanta, kružnog (ili eliptičnog) su presjeka, promjera 64 μm za ploče od šelaka, a 15 μm za ploče od polimera.
Mănărade, Blaj
Mănărade je naselje u Rumuniji u okrugu Alba u opštini Blaj.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 865 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 256 m.
Cuesta Blanca, Cardonal
Cuesta Blanca je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Cardonal.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 63 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1929 m.
Rusifikacija Ukrajine
Rusifikacija Ukrajine (зросі́йщення Украї́ни, zrosiishchennia Ukrainy; русификация Украины) je izraz kojim se opisuju nastojanja da se ukloni ili ograniči ukrajinski nacionalni identitet i/li jezik, odnosno zamijeni ga sa ruskim identitetom i jezikom. Ta se nastojanja prije svega odnose na službenu politiku Ruskog Carstva pod čijom se vlašću najveći dio današnje Ukrajine nalazio od 1654. do 1917. godine, te Sovjetskog Saveza pod čijom je vlašću Ukrajina bila od početka 1920-ih do 1991. Rusifikacija se danas često, prije svega u ukrajinskim nacionalističkim krugovima, navodi kao uzrok brojnih problema u nezavisnoj Ukrajini, odnosno duboke podjele u ukrajinskom društvu i postojanje značajne rusofone manjine se tumače neprevladanim posljedicama viševjekovne rusifikacije i nedovoljno provedenom "re-ukrajinizacijom" Ukrajine u prethodne dvije decenije. Ti su problemi postali posebno akutni godine 2014. za vrijeme Evromajdana i političke krize, aneksije Krima i oružanih sukoba na istoku zemlje.
San José de los Llanos, Choix
San José de los Llanos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Choix.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 169 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 539 m.
Puente de Guadalupe, Salamanca
Puente de Guadalupe je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Salamanca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 425 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1722 m.
Germanijum selenid
Germanijum selenid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 151,600 Da.
Bolot Bejšenalijev
Bolot Bejšenalijev (25. jun 1937 - 18. oktobar 2002) je bio sovjetski i kirgistanski glumac, poznat po nastupima u nekim od najznačajnijih ostvarenja sovjetske kinematografije u drugoj polovici 20. vijeka. Za svoj rad je od vlade dobio titulu Narodnog umjetnika Kirgistana.
Blue Mountain, Mississippi
Blu Mauntin je grad u američkoj saveznoj državi Misisipi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 920, što je 250 (37,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Madonna della Provvidenza, Modena
Madonna della Provvidenza je naselje u Italiji u provinciji Modena, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 203 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 52 m.
Altilia, Crotone
Altilia je naselje u Italiji u provinciji Crotone, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 291 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 304 m.
Kilingi-Nõmme
Kilingi-Nõmme je grad (linn) od 1,605 stanovnika i sjedište općine Saarde, na jugu Estonije u Okrugu Pärnu.
El Horno, Carrillo Puerto
El Horno je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Carrillo Puerto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 128 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 197 m.
Kilingi-Nõmme
Geografske karakteristike
Kilingi-Nõmme leži u gornjem toku rijeke Humalaste, na trasi autoputa Kilingi-Nõmme- Viljandi-Tartu.
Historija
Kilingi-Nõmme je niknuo za Ruskog Carstva pored gostionice Nõmme (osnovana 1789.), na terenu feuda Ovelgunne (osnovan 1560.) Kasnije je pripao familiji Schilling, vremenom su to Estonci počeli čitati kao Kilingi. Zbog tog se danas mjesto zove Kilingi-Nõmme.
Selo je uznapredovalo kad je sedamdesetih godina 19. vijeka, velik dio feuda podjeljen preobraćenicima na pravoslavlje, tako da je postalo sjedište Parohije Saarde. Krajem 19. vijeka Kilingi-Nõmme je izrastao u mjesto od 500 stanovnika (uglavnom napoličara, zanatlija i trgovaca). Uskotračna željeznička pruga Valga - Pärnu stigla je do grada 1897., nakon tog je 1917. otvorena stanica.
Nakon otvaranja pilane, mlina i predionice tekstila, Kilingi-Nõmme je 1919. dobio status trgovišta (alevik), a nakon tog 1938. i status grada (linn).
U Estoniji je postao slavan po događaju iz 3. jula 1941. kad su lokalni gerilci (Šumska braća) nakratko oslobodili grad od sovjetske okupacije.To je potrajalo do 6. jula, kad je Crvena armija ponovno zauzela grad.
Grad je od jul 1941. do septembra 1944. proživio pod nacističkom okupacijom.
Za Estonske Sovjetske Socijalističke Republike grad je u periodu 1950.-59. bio administrativni centar istoimenog rajona.
Privreda
Danas najviše ljudi radi u uslužnom sektoru; lokalnoj administraciji, školama i bolnici.
Od privrednih poduzeća ima; OÜ Tran Siva (međunarodni transport), OÜ Oberis (odjeća), OÜ Hevo Tehnika (metalni proizvodi) i AS Taritvo (dekorativni predmeti od drva).
La Linterna, Guachochi
La Linterna je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guachochi.
Postmoderna arhitektura
Povijest i razvoj
mini|lijevo| [[Robert Venturi, Kuća Vanna Venturi, Philadelphia, Pennsylvania (1959.-64.)]] „Postmoderna” se kao pojam upravo najprije i pojavio kako bi se opisalo nezadovoljstvo modernom arhitekturom (1949. ), osobito internacionalnim stilom, čija su se djela doživljavala kao preformalna, bezdušna i dosadna. Čak je i jedan od pionira i najutjecajnijih arhitekata moderne arhitekture, Philip Johnson, priznao kako mu je „dosadila kutija”. mini|lijevo| [[Charles Moore, Piazza d'Italia, Portland, Oregon (1978.)]] mini|200px| [[Michael Graves, Zgrada Portland, Portland, Oregon (1982.)]] Pretjerano funkcionalistički, pojednostavljeni oblici i prostori modernizma su zamijenjeni mnogo bogatijom estetikom u odbijanju strogih pravila modernizma i težnjom kompleksnosti, igri s građevinskim tehnikama, kutovima i stilističkim utjecajima. mini|lijevo| [[James Stirling, Neue Staatsgalerie, Stuttgart (1979.-82.)]] Ponajviše se od klasične moderne arhitekture distancirao Robert Venturi koji se u svojim projektima trudio da raščlani površinu zgrada i njegova se djela početkom 1960-ih smatraju osnovama postmoderne. Tako je njegova osobna Kuća Vanna Venturi bila prva koja je imala procjep na sredini krova kao jasnu poruku o prekidu s funkcionalističkim ravnim krovom kutijastih građevina. Venturi je nastavio širiti nove načine razmišljana u arhitekturi u svom djelu „Kompleksnost i kontradikcije” (1966.) u kojemu je kroz povijest cjelokupne arhitekture naglašavao prejednostavnost funkcionalističkog modernizma. Njegovo drugo djelo, Učeći od Las Vegasa (1972.), nadalje razvija napad na modernizam ističući kako ornament i dekorativni elementi u arhitekturi „upotpunjavaju postojeću potrebu za raznolikošću i komunikacijom”.
Santa Eduviges, Cuetzalan del Progreso
Santa Eduviges je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Cuetzalan del Progreso.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 845 m.
Прњавор (Трстеник)
Прњавор је насеље у Србији у општини Трстеник у Расинском округу. Према попису из 2002. било је 318 становника (према попису из 1991. било је 330 становника).
Vuzenica (općina)
Općina Vuzenica (slovenski: Občina Vuzenica) je jedna od 212 slovenskih općina od 2.726 stanovnika, administrativni centar općine je istoimeni grad Vuzenica.
Прњавор (Трстеник)
Историја
До Другог српског устанка Прњавор (тада Љубостиња-Прњавор) се налазио у саставу Османског царства. Након Другог српског устанка Прњавор улази у састав Кнежевине Србије и административно је припадао Јагодинској нахији и Левачкој кнежини све до 1834. године када је Србија подељена на сердарства.
Демографија
У насељу Прњавор живи 259 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 43,5 година (42,0 код мушкараца и 44,8 код жена). У насељу има 102 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 2,83.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Vuzenica (općina)
Geografske karakteristike
Općina Vuzenica leži na sjeveru Slovenije, pored austrijske granice u gornjem dijelu Mežiške doline, na površini od 50.1 km² na kojoj se prostire 5 naselja.
Naselja Općine Vuzenica
Dravče, Sv. Primož na Pohorju, Sv. Vid, Šentjanž nad Dravčami, Vuzenica.
Manzanitas, Cardonal
Manzanitas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Cardonal.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 67 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2040 m.
Petrisat, Blaj
Petrisat je naselje u Rumuniji u okrugu Alba u opštini Blaj.
Ocara di Canove, Verona
Ocara di Canove je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Petrisat, Blaj
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 316 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 254 m.
Ocara di Canove, Verona
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 10 m.
Bajío Redondo, La Yesca
Bajío Redondo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini La Yesca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1772 m.
Pajetta, Cuneo
Pajetta je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 865 m.
El Progreso, Buenaventura
El Progreso je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Buenaventura.
El Caracol, Salvatierra
El Caracol je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Salvatierra.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2004 m.
Campbell Station, Arkansas
Kampbel Stejšon je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 255, što je 27 (11,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Aguaje Aguilillas, Mapastepec
Aguaje Aguilillas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Mapastepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 11 m.
Angelique Boyer
Angelique Monique-Paulette Boyer Rousseau (Saint-Claude, 4. srpnja 1988.), poznatija samo kao Angelique Boyer, francuska je glumica, voditeljica i manekenka sa meksičkim državljanstvom gdje je i izgradila karijeru protagonizirajući Televisine telenovele poput Teresa (2010-2011), Abismo de pasión (2012), Lo que la vida me robo (2013-2014), Tres veces Ana (2016-2017), Amar a muerte (2018 - 2019), Imperio de mentiras (2020-2021), Vencer el pasado (2021) i El amor invencible (2023) za koje je osvojila brojne nagrade i nominacije dodjela "Premios TVyNovelas", "Premios Juventud", "Premios Bravo", "Premios ACE" i "Premios ERES".
Osim po radu na televiziji Boyerova je poznata i po radu na pozorišnim predstavama Ausencia de Dios (2011), Una noche de pasion (2012), Los derechos de mujer (2014) i Los hombres son de Marte, las mujeres son de Venus (2014), a bila je i član muzičkih grupa, dječije Rabañitos Verdes i tinejdžerske C3QS
Časopis "People en Español" ju je uvrstio na listu 50 najljepših 2011, 2014 i 2016. godine gdje je sva tri puta pozirala za naslovnicu edicije, dok ju je 2014. producentska kuća Televisa, uz Maite Perroni, imenovala Kraljicom Telenovela.
Star-Club
Star-Club je bio muzički klub iz Hamburga u Njemačkoj, otvoren u petak 13. aprila, 1962. nastupom grupe The Beatles.
Angelique Boyer
Rani život i počeci
Angelique Boyer rođena je 4. srpnja 1988. godine u gradu Saint Claude, pokrajine Jura u Francuskoj. Godine 1990. s obitelji se seli u Meksiko Siti. Boyerova je kćerka Patrick Boyera i Sylvie Rousseau, a ima i jednog brata po imenu Arnaud Boyer Rousseau koji živi i radi u rodnoj im Francuskoj. 17. juna 2014. majka joj je umrla nakon operacije srca. Od pete godine se bavi manekenstvom, kada je i završila dječiji dio Televisine Dramske Akademije. Zahvaljujući pripremama producenta Luisa de Llano, postala je članicom glazbene grupe Rabañitos Verdes. Nakon raspada grupe nastavlja sa svojim snom da postane glumica upisujući sa četrnaest godina Televisinu Dramsku Akademiju i završavajući je u generaciji 2003-2005, kada i Maite Perroni i Ana Brenda Contreras, takodje danas protagonistkinje pomenute produkcijske kuće.
Star-Club
Historija kluba
Kako je tih godina Hamburg i čitava Donja Saska bila britanska okupaciona zona puna njihovih mladih vojnika, željnih zabave i provoda (sa relativno dosta novaca), bilo je sasvim logično da mladi njemački posljeratni poduzetnici Manfred Weissleder i Horst Fascher nešto urade za njih. Tako je nastao i Star-Club nešto između bordela i plesnjaka, u najužem centru grada na adresi, Große Freiheit 39, u kvartu St. Pauli, odprije poznatom po burnom noćnom životu. U tom klubu su 1960-ih godina prošlog vijeka nastupali mnogi velikani rock muzike.
Angelique Boyer
Karijera
Dvije godine nakon završetka CEA akademije, Boyerova je dobila 2004. manju ulogu Anette u meksičkoj telenoveli "Corazones al limite", producenata Nicandra Diaz i Roberta Hernandeza, nakon koje je dobila sporednu ulogu Vico u popularnoj tnejdz telenoveli producenta Pedra Damian, Rebelde u kojoj je ostala kroz sve tri sezone, to jest od 2004-2006 godine. Godine 2007. interpetirala je lik Margarite, mlade negativke u telenoveli Emilia Larrose, "Muchachitas", te se pojavila manjom ulogom Francuskinje u horor filmu "J-ok'el". Iste godine učestvovala je u Televisinim emisijama "Bailando por la boda de mis suenos", "Desmadruga2" i "Mujer, casos de la vida real".
Star-Club
Historija kluba
Star-Club je prestao sa radom 31. novembra 1969., a zgrada u kojoj se nalazio izgorila je u požaru 1987. Klub je stekao svjetsku slavu kao odskočna daska sastava The Beatles, koji su u klubu nastupali od 13. aprila, 1962. - 31. maja 1962., pa zatim još jednom od 1, novembra 1962. do 31. novembra, 1962. Ovaj posljednji nastup je snimljen i izdan kao album 1977. pod nazivom ''Live! at the Star-Club in Hamburg, Germany; 1962''. Inače Beatlesi su prvi put nastupili u Hamburgu, već 18. septembra 1960. u klubu Indra (u istoj ulici - Große Freiheit).
Angelique Boyer
Karijera
Tokom 2008-2009 je tumačila lik mlade protagonistice Sandre "Sandy" Hierro Jimenez u telenoveli Roberta Gomez Fernandeza i Giselle Gonzales, "Alma de Hierro", koja joj je 2009. donijela nagradu Najbolja mlada glumica dodjele "Premios ACE".
Star-Club
Diskografija Star-Cluba
Pod okriljem velike izdavačke kuće Philips Records, vlasnici kluba su šesdesetih godina izdavali ploče sa pop i rock muzikom pod imenom Star-Club.
Angelique Boyer
Karijera
Godine 2009. je ulogom Soldedad protagonizirala epizodu Soledad, cautiva druge sezone serijala "Mujeres Asesinas" producenta Pedra Torres, te se tokom 2009-2010 ostvarila kao mlada protagonistica Angela/Jimena/Estrella Villareal telenovele Corazón salvaje producenta Salvadora Mejia, za koju je 2010. ostvarila nominacije kao Najbolja mlada glumica dodjela "Premios People en Espanol" i "Premios TVyNovelas".
2012. producentica Angelli Nesma joj je dala glavnu ulogu Elise Castanon Bouvier de Arango u telenoveli Abismo de pasión gdje je kraj Davida Zepede kao partnera postala najmladja glumica koja je glumila u Televisinom udarnom terminu. Te godine protagonizirala je u pozorištu predstavu "Una noche de pasion" tumačeći Patriciju takodje kraj Davida Zepede kao partnera.
Tokom 2013-2014 protagonizirala je ulogom Montserrat Mendoze Giacintti de Almonte "Lo que la vida me robo" svoju drugu telenovelu u udarnom terminu, radeći ponovo sa producenticom Angelli Nesma i Sebastianom Rullijem kao partnerom. 2014. protagonizirala je i pozorišne predstave "Los derechos de Mujer" tumačeći Mariju Jose i "Los hombres son de Marte, las mujeres son de Venus" igrajući Corinu, obe kraj Sebastianom Rullijem kao partnerom. Te godine se ponovo našla na listi i naslovnici 50 najljepših časopisa "People en Espanol".
2016 je tumačeći tri identične sestre blizanke Anu Lauru/Anu Leticiju/Anu Luciju protagonizirala svoju treću telenovelu u udarnom terminu Televise "Tres veces Ana" radeći po treći put sa producenticom Angelli Nesmom i Sebastianom Rullijem kao partnerom, drugi put sa Davidom Zepedom kao partnerom, te prvi put sa Pedrom Morenom kao partnerom. Za ovu telenovelu Angelique je istovremeno osvojila nagradu kao Najgora glumica dodjele "TVAdictoGoldenAwards" meksickog kritičara Alvara Cueve i nagradu kao Najbolja glumica dodjele "Premios TVyNovelas".
Tokom 2018-2019 je likom Lucije Borges Duarte vda Carvajal protagonizirala svoju četvrtu telenovelu u udarnom terminu Televise i prvu iz produkcije "Lemon Studios" y "W Studios", "Amar a muerte", i to kraj Michela Browna kao partnera. Za pomenutu ulogu osvojila je 2019. godine nagradu kao Najbolja glumica dodjele "Premios TVyNovelas".
Tokom 2020-2021 je zaigrala u produkcijama producentica Giselle Gonzales i Rosy Ocampo, Imperio de mentiras i Vencer el pasado. U prvom igra lik Elise Cantu Robles de Velasco i sa njim protagonizira svoju petu telenovelu u udarnom terminu Televise, kraj Andresa Palaciosa kao partnera. U drugom projektu tumaci lik Renate Sanchez Vidal/Alondre Mascaro Martinez i sa njim protagonizira svoju prvu originalnu telenovelu za Televisu, uz, po cetvrti put, Sebastiana Rullija kao partnera.
Privatni život i modne kampanje
Tokom snimanja Rebelde Angelique je bila u vezi sa kolegom iz iste, Diegom Bonetom. Medjutim, nakon svega par mjeseci veze par je odlučio raskinuti, ali ostajući u dobrim odnosima. Nakon toga, na snimanju Corazón salvaje upoznala je Sebastiana Zuritu s kojim je bila u vezi tokom 2009-2010. Prije polemične veze sa producentom prve joj protagonističke telenovele, Teresa, Boyerova je bila u kratkoj vezi sa medijski nepoznatim špancem Ferrantom.
Tokom 2011-2014 godine bila je u vezi sa 25 godina starijim producentom Joseom Albertom Castrom. Prema pisanju medija roditelji glumice nisu bili za vezu njihove mezimice sa toliko starijim muškarcem. Polemičnu vezu okončali su u maju 2014 godine, a kao razlog raskida u medijima su se pojavili razni naslovi. Jedni su tvrdili da je krivac za raskid glumac Sebastián Rulli Angeliquin partner iz telenovela Teresa, "Lo que la vida me robo" i "Tres veces Ana", dok su drugi tvrdili da je za raskid kriv sam "El Guero", kako je Castrov nadimak, i njegovo korištenje droga i alkohola. Nakon nekoliko mjeseci spekulacija, Boyerova i Rulli su potvrdili svoju vezu septembra 2014. godine.
Boyerova je tetka dječaka po imenu Morgan Boyer, inače sina njenog brata Arnauda i supruge mu.
Bila je zaštitno lice kuće Ruffles, te kuće Mundo Terra.
Angelique je pozirala za muške časopise poput Hombre, Hombre Extremo i Maxim obznažujući se gotovo u potpunosti da bi nakon uspjeha kao protagonistica telenovela sa hitovima Teresa i Abismo de pasión izjavila da joj takva vrsta medijske pažnje više ne treba.
Američki časopis na španskom jeziku People en Espanol uvrstio ju je na svoju listu 50 najljepših 2011, 2014 i 2016 godine gdje je sve tri puta pozirala za naslovnicu. Dok ju je njena matična producentska kuća Televisa 2014. proglasila Kraljicom telenovela djeljeći titulu sa Maite Perroni. Takodje, našla se na listi Los + bellos časopisa "TVyNovelas" 2016 godine.
Granična žica (Libija)
Granična žica je naziv za prepreku u Italijanskoj Libiji, sagrađenu na granici sa tadašnjim Egiptom. Pružala se od El Ramleha, u Sollumskom Zaljevu (između Bardije i Solluma) na jug do Jaghbuba paralelno sa 25. istočnim meridijanom. Granična žica, kao i utvrde uz nju, je sagrađen od italijanskih snaga za vrijeme Drugog italijansko-senusijskog rata (1923–1931), kao obrambeni sistem koji u svrhu sprečavanja Senusija da iz Egipta dovode ljudstvo, oružje, opremu i namirnice kako bi se borili protiv italijanskih kolonizatora.
Za vrijeme Drugog svjetskog rata, odnosno Sjevernoafričke kampanje, Granična žica je od 1940. do kraja 1942. bila predmetom sukoba između osovinskih i savezničkih snaga. Za razliku od slabo opremljenih Senusija, koje je zaustavila sa lakoćom, Granična žica se pokazala lakom preprekom za tehnički dobro opremljene britanske snage.
Aneurizma trbušne aorte
Aneurizma trbušne aorte () je lokalizovano proširenje (dilatacija) jednog dela (segmenta) najvećeg arterijskog krvnog suda u trbuhu - trbušne (abdominalne) aorte, prečnika koji je najmanje za 50 procenata veći od očekivanog (normalnog) prečnika aorte za tog pojedinca. Ovo proširenje nastaje usled postepenog smanjivanja čvrstine i elastičnosti zida trbušne aorte i obično uključuje slabost u srednjem sloju aorte što dovodi do istezanja spoljašnjeg sloja  i/ ili unutrašnjeg sloja. Krv koju srce pod pritiskom pumpa kroz aortu, postepeno rasteže oslabljena zid i najčešće stvara aneurizmatsko proširenje u obliku „balona“ sličnog kokošjem jajetu. Aneurizma na svom zidu može imati depozite holesterola, kalcijuma, ili malih krvnih ugrušaka.
Bolest ima podmukao tok, često ne daje posebne simptome sve dok ne nastupe komplikacije, a tada je lečenje teže, a ishod lošiji. Najopasnija komplikacija aneurizme trbušne aorte je pojava njene rupture („pucanja“). Kao posledica ove komplikacije nastupa jako unutrašnje krvavljenje i iskrvavljenost, pa veliki broj pacijenata uopšte ne stigne živ do bolnice. Smrtnost pacijenata nakon operativnog lečenja akutne rupture aneurizme trbušne aorte je velika, svaki drugi pacijent ne preživi operaciju.
Definicija aneurizme
Aneurizma od latinske reči (aneurysma) u širem smisli označava prostor koji komunicira sa lumenom arterijskog krvnog suda i iz njega se puni krvlju.
Zidove tog izbočenog prostora (vreće), mogu stvarati svi slojevi krvnog suda, kod prave (stvarne) aneurizme ili samo neki slojevi zida arterije kod disekantne aneurizme. Ako arterijski krvni sud ne učestvuje u izgradnji zida anurizmatske vreće, govori se o lažnoj aneurizmi.
Istorijat
Prvi istorijski zapisi o aneurizmi trbušne aorte potiču iz 2. veka iz antičkog Rima, kada je grčki hirurg Antilus pokušavao lečiti aneurizmu trbušne aorte primenom proksimalne i distalne ligature, centralne incizije i uklanjanje trombotičnog materijala iz aneurizme.
Jedan od prvih autora koji je skrenuo pažnju na proširenje aorte kao posledicu distenzije svih slojeva njenog zida bio je francuski lekar Žan Fernel (1497—1558). On je čak ovo pšroširenje doveo u vezu sa sifilisom.
Andreas Vezalijus (1514—1564) flamanski lekar i anatom, nemačkog porekla, prvi je detaljno anatomsko-patološki opisao aneurizmu aorte 1557.
Skoro do kraja 18. veka, o aneurizmi aorte malo se govorilo i pisalo. Sve dok Lansis (kao i Fernel) ponovo nije upozorio na vezu sifilisa i aneurizme i istakao da se ona u oko 50 posto slučajeva nalazi kod pijanaca i skitnica.
Primena konzervativnih medicinskih postupaka u lečenja aneurizme nije bila uspešna, a smrtnost je bila velika.
Hirurškog lečenja ovog oboljenja (nažalost neuspešno) započelo je u 19. veku, kada je Astley Cooper (1768—1841), po prvi put zbog aneurizme ilijačne arterije, učinio ligaturu aorte, neposredno pre njenog račvanja, ali je bolesnik vrlo brzo preminuo.
Razvoj lečenja aortnih aneurizmi omogućio je Carrel fundamentalnim otkrićima početkom 20. veka (kreiranje vaskularanih anastomoza; eksperimentalna transplantacija arterija i vena; eksperimentalno izazvana ishemija kičmene moždine klemovanjem torakalne aorte).
Godine 1923., izvedena je prva uspešna hirurška intervencija na aneurizmi trbušne aorte. Te godine Rudolf Matas (1860—1957), poznati amirički vaskularni i grudni hirurg izveo je prvu uspešnu ligaturu aorte na bolesniku, (izvođenjem indukovane tromboze po umetanju intraluminalne žice).
U toku 1948., započela je primena reaktivnog celofana koji je obmotavan oko aneurizme u cilju indukcije fibroze koja ograničava širenje i sprečava rupruru aneurizme. Ova tehnika je primenjena na Albertu Ajnštajnu 1949 godine, i on je sa nakon intervencije, sa aneurizmom živeo više od šest godina pre njene rupture.
U 1951., Čarls Dubost (1914—1991), francuski kardiohirurg, izvršio je prvu resekciju aneurizme trbušne aorte na svetu koristeći homograft. Zbog sklonosti ka dilataciji, homograftovi nisu bili dugoročno rešenje.
Prvi sintetski graft od Viniyon-N materijala konstrtuisali su Vore, Blekmor i Jaretski 1952. godine. Tokom 1953., Blekemor i Vore sanirali su jednu rupturu aneurizme koristeći najlon (Vinyon graft-N). Kasnije su ovi graftovi zamenjeni primenom dakrona (Dacroni Gore-Tex) tj. politetrafluoroetilen tkanine, bez koje se danas ne može zamisliti hirurgija aorte.
Prvi učitelj (film)
Prvi učitelj ) je sovjetski crno-bijeli igrani film snimljen 1965. godine u režiji Andreja Mihalkova-Končalovskogo, kome je to predstavljao cjelovečernji debi. Po žanru je drama, i predstavlja adaptaciju istoimenog romana kirgistanskog pisca Čingiza Ajtmatova. Protagonist, čiji lik tumači Bolot Bejšenalijev, je bivši crvenoarmejac koji 1923. godine nekoliko godina nakon završetka građanskog rata i uspostave sovjetske vlasti, dolazi u zabačeno kirgistansko selo kako bi osnovao i vodio prvu školu. Radnja prikazuje kako pri tome doživljava niz problema i izaziva neprijateljstvo prema modernom obrazovanju skeptičnih seljaka, ali kako se sukobi sa vremenom izglađuju. Prvi učitelj se isticao za tadašnji sovjetski film neuobičajenim korištenjem crnog humora, odnosno prikazom nesavršenosti i nedostatka diplomatskih vještina protagonista. Usprkos toga je postigao uspjeh na inozemnim festivalima, te je Natalija Arinbasarova, koja glumi glavnu žensku ulogu, na venecijanskoj Mostri osvojila Kup Volpi za najbolju žensku ulogu.
Aneurizma trbušne aorte
Istorijat
Postoperativna hirurška stopa smrtnosti, zbog nesavršenosti metoda, kod aneurizmi trbušne aorte u početku je bila visoka (> 25%). Gotovo istovremeno u 1962. Džavid i Kreč primenili su tehniku, endoaneurizmorafiju. Primena ove metode značajno je smanjila smrtnost, tako da se danas, postoperativna smrtnost kreće u rasponu 1,8-5%.
Anatomija trbušne aorte
Aorta je glavni arterijski krvni sud cirkulatornog sistema čoveka koji krv obogaćenu kiseonikom iz srca doprema do svih tkiva u telu. Aorta nastaje iz leve komore srca i završava se u slabinskoj (lumbalnoj) oblasti, gde se deli na dva dela i formira desnu i levu zajedničku ilijačnu arteriju koje se naniže, nastavlja krvnim sudovima donjih udova.
Trbušna aorta kroz retroperitonealni prostor ide paralelno sa donjom šupljom venom, koja se nalazi desno od nje. Kako se spušta prema udovima aorta postaje sve manja u prečniku, jer se od nje odvajaju njene velike bočne grane (cilijačno stablo, gornja mezenterična arterija, leva i desna bubrežna arterija, i donja mezenterična arterija). U predelu XI rebra, ona je prečnika oko 25 mm, iznad odvajanja bubrežnih arterija, 22 mm, ispod bubrega, 20 mm, i na račvanju ilijačne arterije 19 mm. Aorta 3.jpg
Histološki trbušna aorta se sastoje od tri sloja: unutrašnjeg -, srednjeg - , spoljašnjeg sloja -
Patofiziologija
Nepravilna ishrana bogata masnoćom uz pušenje cigareta i povišen krvni pritisak kao bitan preduslov za nastaanak i razvoj arterioskleroze, povećavaju upalni odgovor unutar aortalnog zida i značajani su čioci u nastanku aneurizme trbušne aorte.
Aneurizme zarazne etiologija nastaju kod infekcije hlamidijom, kao posledica preležane pneumonie (upale pluća) i nekih drugih infekcija.