cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oneidska zajednica
Oneidska zajednica (Oneida Community), također poznati i pod nazivom Perfekcionisti (Perfectionists) je naziv za kršćansku milenijalističku zajednicu koja je sredinom 19. vijeka djelovala u SAD, odnosno pod vodstvom Johna Humpreya Noyesa osnovala i vodila socijal-utopističku komunu čiji su članovi prakticirali poligamiju i koncept zajedničkog vlasništva. Temelj doktrine je bilo vjerovanje da se Isus Krist vratio na Zemlju godine 70. i tako omogućio da se i na Zemlji, a ne samo na Nebu ostvari Kraljevstvo Božje u kome neće biti grijeha. Komuna je osnovana godine 1848. ali se godine 1881. pod pritiskom vlasti raspustila, odnosno preustrojila u poduzeće za izradu pokućstva Oneida Silverware koje djeluje dan-danas.
Oneidska zajednica je pažnju javnosti privukla i zbog toga što je neko vrijeme njen član bio Charles Giteau, advokat poznat po tome što je 1881. ubio predsjednika Chestera A. Arthura.
Ivan Visin
Ivan Visin, znan i kao Ivo Vizin (Prčanj, 1806 – 1868) je bio hrvatski pomorac i istraživač. Šesti je profesionalni morepolovac iza Magellana koji je oplovio svijet. Nakon Tome Skalice prvi je Hrvat koji je oplovio Zemlju.
Biografija
Ivan Visin je rođen 1806. u Prčanju, u katoličkoj obitelji porijeklom iz Istre, u vrijeme okupacije Boke kotorske od strane Francuskog carstva, kada su u Dalmaciji uspostavljene Ilirske pokrajine. Pomorsku karijeru započeo je sa dvanaest godina (1818) kao "brodski mali" na jedrenjacima, te je ispit za kapetana položio u austrijskom Trstu. Zajedno sa poručnikom Federicom Bellavitom i devet članova posade otisnuo je se 11. veljače 1852. brikom Splendido, pod habsburškom zastavom, iz Antwerpena na put oko svijeta. Brod je bio dugačak trideset metara sa 311 tona tereta, izgrađen po Visinovoj narudžbi u brodogradilištu Andrije Zanona u Rijeci.
Splendido je plovio rutom prema zapadu prenoseći terete: Antwerpen – Rt Horn – Valparaiso – San Francisco – Melbourne – Honolulu – Sydney – Singapur – Bangkok – Hongkong – Rt dobre nade – Plymouth – Trst. U 1853. na putu za Kinu posada se uspješno obranila od gusarskog napada a zatim je brik preživio dva tajfuna. Iz Singapura brod je otplovio natrag za Europu, vjerojatno sa teretom porculana.
U Trst je stigao 30. kolovoza 1859. godine. Neposredno po povratku Visin je postao počasni građanin grada Trsta. Njegov pothvat je imao povijesnu važnosti za Austrijsko Carstvo, zbog čega je ga car Franjo Josip odlikovao bijelom počasnom zastavom, najvećom nagradom za zasluge u trgovačkom brodarstvu i Viteškim carskim križem reda Franje Josipa. Odlikovanje je danas izloženo u crkvi Rođenja Blažene Djevice Marije u Prčanju.
Federico Bellavista je bio jedini od odlazeće posade koji se vratio kući sa Visinom i također je odlikovan od cara Franje Josipa. Napisao je izvještaj na dvanaest stranica o putovanju Splendida. Zatim će stupiti u službu Austrijskog Lloyda i umrijeti u Odesi u svojim pedesetim.
Puerto Corral, Tetipac
Puerto Corral je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Tetipac.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 2 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2494 m.
Tomo Skalica
Tomo Skalica (Slavonski Brod, 3. siječnja 1825. - Slavonski Brod, oko 1885.), hrvatski istraživač i putopisac, prvi Hrvat koji je oplovio Zemlju.
Obitelj
Obitelj Skalica na brodskom području evidentirana je još prvih desetljeća 18. stoljeća, a bili su poznati kao obrtnici (staklari i krojači). Ignjat Alojzije Brlić u svojim zapisima navodi kako su 12. prosinca 1739. pod zapovjedništvom oberkapetana Ivana Udvarhelyja (Jančikovića) brodski graničari pošli u rat protiv Prusa. U mjestu Orljavcu na Orljavi zbila se pobuna pijanih graničara i pobijeni Jančiković i kapetani Jozo i Jakob Paša pokopani su u požeškom samostanu. Preživjeli Skalica te vojvode Muravić, Marjanović, Agotić i Karauzović s vojničkim kapelanom fra Rankom spasili su se bijegom. Tomin djed Andrija spominje se 1776. kao senator posljednje gradske uprave prije ukidanja Broda kao slobodnog vojnog komuniteta. Andrija Skalica krojač spominje se i 1784. na popisu vlasnika kuća u Brodu koje zbog blizine utvrde moraju biti porušene i na trošak erara preseljene na pašnjak Balatin. Skaličina kuća procijenjena je na 120 forinti što je u to doba bila iznadprosječna cijena, a nalazila se unutar bloka između Savske i Srednje (sada Starčevićeve) ulice, sasvim blizu današnjih ostataka Preradovićeve. Tomini roditelji bili su Tomo Skalica i Marija rođena Križanović. Otac je bio imućan, jer su uz imetak u gradu Skalice posjedovali i veliki vinograd u Brodskom brdu s prostranom vinogradarskom kućom. 1820. u novom gradskom magistratu otac je bio izabran za vanjskog vijećnika, čime je nastavljena obiteljska tradicija sudjelovanja Skalica u upravljanju gradom. Umro je od izljeva krvi u mozak, apopleksije, dana 3. veljače 1856. u 69. godini života. Sin Stjepan (brat putopisca) pedesetak godina kasnije postat će gradski senator. Putopiščev brat Stjepan umro je 12. ožujka 1877., a kao nasljednica evidentirana je kći Therezia Vuković. Najmlađi brat Andrija, slovničar početnik u franjevačkom samostanu, utopio se u Savi 8. kolovoza 1846. u 14. godini života. Sam putopisac Tomo imao je tri sina, ali niti jedan nije imao muškog potomstva pa je njihova loza izumrla. Grobnica Skalica na gradskom groblju davno je nestala.
Životopis
Sve što je o Skalicama sačuvano iščitava se uglavnom iz njihova dopisivanja s Andrijom Torquatom Brlićem (čija je snaha književnica Ivana Brlić-Mažuranić), njegova dnevnika za 1855. i 1856., zapisnika Gradskog magistrata, pisma Ignjata Brlića sinu Andriji u Beč i poslovno-obiteljskih pisama Josipa Kaupa, zakupoprimca Brlićeve prodavaonice na glavnom brodskom trgu koju je Andrija naslijedio nakon smrti oca Ignjata. Skalica, Matija Mesić i Andrija Torquat Brlić bili su veoma prisni prijatelji i kuće su im bile smještene vrlo blizu jedne drugima.
Tomo je prvo putovao u Beč, u svibnju 1851. godine. U Češkoj je čekao putovnicu. Zatim odlazi u Hamburg, pa u Bremen. Tu se ukrcao na finski brod "Suomi" koji se opremio za lov na kitove, a plovio je prvo u Ameriku. 20. listopada 1851. brod se otisnu u Sjeverno more. Prvo su stigli u Finski zaljev sve do Kronštata, i opet natrag u Sjeverno more kroz Kategat, pa do engleske obale. 29. studenog 1851. preploviše kanal La Manche, dotaknuše se francuske obale, pa se onda, ostavivši europsko kopno, otisnuše u Atlanski ocean u jugozapadnom pravcu.
Tragao je za zlatom u Kaliforniji i Australiji, lovio kitove u Beringovom i Ohockom moru, te poznavao njemački, engleski i ruski jezik. Bio je veoma snalažljiv iako je imao tek nekoliko razreda Trivialschule.
Nakon povratka doma odao se piću i lagodnom načinu života. Većinu vremena provodio je u vinogradarskoj kući na Brodskom brdu, pošto mu je kuća u gradu izgorjela u požaru 1. siječnja 1856., a i u njoj i dio Tominih rukopisa pripremljenih za objavljivanje. Budući da se Tomino ime ne nalazi u dostupnim matičnim knjigama vjenčanih i umrlih neki pretpostavljaju da je opet nekamo odlutao u potrazi za srećom, jer u putopisu s Havaja piše kako mu se Honolulu toliko svidio da je namjeravao ostati u njemu živjeti.
Putopisi
Dr. Slavko Ježić je 1955. uvrstio Skalicu u svoju antologiju hrvatskih putopisaca, a 1957. dr. Ivo Brlić (sin poznate književnice) objavio je u Zborniku zagrebačke Klasične gimnazije kratki životopis Tome Skalice. U tom tekstu Brlić navodi da je staklar Skalica bježeći od ugarskih kontrarevolucionarnih pogroma (Bachov apsolutizam) sasvim slučajno postao istraživač i putopisac koji je o svojim dojmovima napisao zanimljivo i pouzdano štivo.
Skaličini putopisi inače su kontinuirano objavljivani u Nevenu, tjedniku Matice hrvatske, od 13. rujna do 22. prosinca 1855. te opet 1856. godine. Premda na kraju teksta u zadnjem broju stoji Dalje sliedi, Skaličinih putopisa u Nevenu više nije bilo. Moguće da ih nije više ni pisao jer je nakon povratka u Brod u proljeće 1855. zapao u egzistencijalnu krizu. Knjigu Galijom oko svijeta koja sadrži sve Skaličine putopise objavila je Udruga građana Baština u Slavonskom Brodu 2007. godine. Putni list Tome Skalice za povratak iz Londona doma čuva se u Muzeju Brodskog Posavlja i iz njega se može iščitati Skaličina fizionomija. Ne postoji ni jedan Skaličin portret.
Prvi Hrvat koji je oplovio Zemlju
Prevladava mišljenje da je Ivo Visin iz Prčnja prvi Hrvat koji je oplovio Zemlju, no to je istina samo ako se računaju samo profesionalni pomorci. Kad je Ivo Visin krenuo na put 11. veljače 1852. Skalica je već bio preplovio Atlantik, obišao Cap Horn i 13. veljače bio na otoku Robinsona Crusoa, St. Juan Fernandezu. Tomo se vratio u Brod već u proljeće 1855., pa je logično da čast prvenstva pripada njemu, a ne Ivu Visinu.
Mungo Jerry
Mungo Jerry je britanski rock bend, koji je najveći uspjeh imao na samom početku karijere 1970-ih, ali koji je nastavio djelovati do današnjih dana uz stalno mijenjajući sastav, čiji je jedini stalni član frontmen Ray Dorset. Najpoznatiji je po hitu "In the Summertime" iz 1970. koji je bio njihova najuspješnija i najprepoznatljivija pjesma.
Menestej
Menestej, sin Petejev, unuk Ornejev i praunuk Erehtejev, bio je legendarni kralj Atene za Trojanskog rata. Postavljen je za kralja od strane Dioskura kada je Tezej putovao u podzemni svijet, a kada se Tezej vratio Menestej ga je dao prognati iz Atene.
Bio je jedan od prosaca Helene, a kada je započeo doveo je "pedeset crnih brodova" pred Troju. U Ilijadi opisan je kao ne previše hrabar. Kada je Agamemnon pregledavao svoje trupe vidio je Menesteja u zadnjim redovima kako navodno pokušava izbjeći borbu. Kasnije kada je Sarpedon napao dio grčkog zida gdje je zapovijedoa Menestej, prema Homeru je atenski kralj zadrhtao od straha i pozvao Telamonskog Ajanta i Teukra za pomoć. Bio je jedan od ratnika skrivenih u Trojanskom konju. Nakon pada Troje, odjedrio je za Mimas, potom za Melos gdje je postao kralj. Kada je umro, Atena je ponovno pripala porodici Tezeja.
Sergaši
Sergaši (slov. Srgaši - tal. Sergassi) naselje od 207 stanovnika u sjeverozapadnoj Istri u sastavu općine Kopar, Primorska (Slovenija).
Geografija
Na raskršću Crozera Montetoso, ceste Kopar-Pula, u blizini antičke Via Flavia, odvojak prema zapadu vodi prema dolini potoka Drnica (Val Derniga); nakon 1 km na pola puta prema obali između šumaraka i obrađene zemlje nalazi se Sergaš.
Ljubomir Kovačević
Ljubomir Kovačević (Petnica, 4/16. januar 1848 — Vrnjačka Banja, 19. novembar/2. decembar 1918) je bio srpski istoričar i političar. Jedan je od začetnika kritičke istoriografije u srpskoj nauci.
Sergaši
Geografija
Poljoprivredno je selo smješteno na padinama brežujka koji dijeli dolinu Dernige od potoka Derešnjak; okrenuto prema jugu sa smokvama, ulikama, veikim vinogradima i tršćacima. Kuće su kamene i u selu prestaje asfaltna cesta, a staza vodi u dolinu da bi se uspinjala prema Šaredu (Saredo)
Ljubomir Kovačević
Školovanje i rani rad
Rođen je od oca Mihaila Kovačevića, petničkog sveštenika, i majke Vasilije, ćerke učitelja Janićija Popovića. Osnovnu školu pohađao je u rodnom mestu. Niže razrede gimnazije završio je u Šapcu. Više razrede gimnazije i Veliku školu završio je u Beogradu. Nastavničku aktivnost započeo je 1870. godine kao suplent u Negotinu a dve godine kasnije prešao je u Kragujevac u učiteljsku školu. Kada je ova škola premeštena u Beograd on je došao zajedno sa njom.
Kulturni i politički rad
Brzo je postao član Srpskog učenog društva. Bio je izuzetno aktivan u gotovo svim ondašnjim srpskim kulturnim i naučnim ustanovama. Bio je predsednik Srpske književne zadruge. Za akademika ga je imenovao kralj Milan Obrenović 1887. a nakon penzionisanja Pantelije Srećkovića predavao je istoriju na Velikoj školi. Bio je ministar prosvete u kabinetu Stojana Novakovića između 1895. i 1897. godine. Značajan je njegov projekat zakona kojim je Ministarstvu prosvete uskraćeno pravo da postavlja profesore na velikoj školi. Tokom njegovog delovanja nastava na visokoj školi se primakla univerzitetskom nivou jer su učenici morali „raditi i u seminarima, zavodima i laboratorijama“. Nastavničku delatnost prekinuo je zbog obaveza u Srpskoj kraljevskoj akademiji. U ovoj naučno-kulturnoj ustanovi bio je sekretar odseka za društvene nauke a zatim je postao glavni sekretar akademije. Postao je državni savetnik 1912. godine jednoglasnom odlukom Narodne skupštine. Učestvovao je u dva srpsko-turska rata (1876 — 1878) a u Prvom balkanskom ratu poginuo mu je sin jedinac.
Sergaši
Toponim
Ime sela dolazi od prezimena Sèrgas, koje porodica se ovdje doselila prije 200 godina. Autohtoni naziv sela slovenskih i hrvatskih Istrijana je Sergaši, sloveniziran u Srgaši. Prethodn naziv sela je bio Čerešnjol -Ceresiòl, vjerojatno zbog nasada trešanja istarski slavenski čerišnja, čerešnja (tal. ciliegi).
Vigazzolo, Sondrio
Vigazzolo je naselje u Italiji u provinciji Sondrio, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 228 m.
Ljubomir Kovačević
Naučni rad
Tokom svog školovanja Ljubomir Kovačević nije se pripremao za istorijska proučavanja. Njegova interesovanja bila su više vezana za matematiku i biologiju. Takođe se u đačkim danima bavio sakupljanjem narodnih umotvorina. Njegov istoričarski rad počeo je ispravljanjem datiranja pojedinih povelja i pisama. Unapredio je pomoćne istorijske nauke svojim radovima iz oblasti numizmatike i istorijske geografije. Bio je i kolekcionar starog novca i ostavio je vrednu numizmatičku zbirku. Zanimljivi radovi u sferi numizmatike se tiču opisa i obrade vrlo retkog starog vlaškog i bugarskog novca. .
Pisao je srednjoškolske udžbenike. Sa Ljubomirom Jovanovićem je otpočeo pisanje obimne istorije srpskog naroda ali ona nije dovršena. Prekida se sa 1020. godinom. Sakupljao je i objavljivao izvore. Istovremeno sa Vatroslavom Jagićem objavio je Svetostefansku hrisovulju. Između ova dva izdanja ne postoje značajnije razlike. Pažljivo je pripremao za objavljivanje zbirku svetogorskih povelja čije je ispise napravio 1894. godine. Ova zbirka delimično je propala u Prvom svetskom ratu. Deo ispisa koje je napravio izdao je Stojan Novaković u knjizi Zakonski spomenici srpskih država srednjeg veka.
Sergaši
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva 2010. Sergaš je mao 173 stanovnika, da bi prema podacima Statističkog uredanSlovenije u 2020. iao 207 stanovnika.
Ljubomir Kovačević
Naučni rad
Najveći broj njegovih rasprava odnosi se na problematiku odvajanja predanja od pouzdanih izvora. Kao i Ilarion Ruvarac odlučno je pobijao istinitost legende o ubistvu cara Uroša i o izdaji Vuka Brankovića. Posle objavljivanja ovih radova usledila je žestoka polemika sa romantičarskim istoričarima, srpskim Pantelijom Srećkovićem i ruskim Vladimirom Kačanovskim. Tek je Konstantin Jireček završio ovu polemiku dokazujući dokumentima iz Dubrovačkog arhiva da je car Uroš nadživeo kralja Vukašina Mrnjavčevića. Studijom Vuk Branković dokazao je da ovaj srpski velikaš nije izdao kneza Lazara na Kosovu polju 1389. godine. Koristio je sve, u tom trenutku, raspoložive izvore. Uticaj tradicije bio je toliko jak da je teorija o izdaji Vuka Brankovića našla mesta i u udžbenicima. Zbog nepokolebljivog stava Ljubomira Kovačevića su označavali kao narodnog izdajnika iako je bio veliki patriota.
Ljubomir Kovačević je radio izuzetno pažljivo, nastojeći da svaki problem sagleda i razume do kraja i da tek onda publikuje svoje rezultate. Zato je objavio relativno mali broj radova. Sklon detalju veliku pažnju posvećivao je pojedinim pitanjima nastojeći da ustanovi naučnu istinu tamo gde se romantičarska istoriografija držala tradicije.
Opšta medicina
Opšta medicina ili „opšta praksa” (dočim u Americi, a u novije vrijeme i drugdje: porodična medicina/praksa), segment je primarne zdravstvene zaštite koji služi sveobuhvatnoj zdravstvenoj zaštiti na osnovnom nivou – u odnosu na sve dobne skupine, polove, bolesti i dijelove tijela. Njome se bave ljekari opšte prakse. Ovo ime naglašava cjelovitu prirodu ove oblasti, te je ona po svojoj prirodi nespecijalizovana, ali ipak se radi o jednoj od specijalnosti medicine, utoliko što se za razliku od drugih specijalnosti temelji na poznavanju pacijenta u kontekstu obitelji i zajednice, s naglaskom na prevenciji bolesti i promociji zdravlja.
Pitanja vrijednosti koja se temelje na praksi opšte medicine obično su poznata kao etika primarne zdravstvene zaštite.
Debre Berhan
Historija
Njegov sin i nasljednik Baida Marjam izgleda da je prvi dio svoje vladavine proveo u Debre Berhanu. Nakon toga on je uveo novu praksu u upravljanju svojim carstvom - putujući dvor, bez stalnog sjedišta. Odlaskom dvora iz Debre Berhana, počeli su se osipati i njegovi stanovnici, tako da ubrzo spao na veće selo.
Takav seoski Debre Berhan se spominje nekoliko puta u 16. vijeku prvi put kao centar za obuku vojske cara Lebna Dengela za vrijeme invazije Ahmada Granja. Drugi put se spominje zato jer je i Ahmad Granj, nakon što je pobijedio etiopsku vojsku cara Lebna Dengela u Bitci kod Amba Sela, odabrao Debre Berhan za obuku svoje vojske prije nego što se uputio u napad u dubinu Etiopske visoravni.
Debre Berhan ponovno je počeo dobijati na važnosti za vladavine Asfa Vosena (1775-1808), meridazmača Šoe, koji je sagradio svoj dvorac u gradu, i stolovao u njemu, istovremeno koristivši i Ankober i Angolalu kao svoje prijestolnice. Njegov sin Sale Selasije obnovio je Berhan Debre kao prijestolnicu, na početku 19. vijeka nakon razaranja koja je pretrpila od oromskog plemena Abiču na početku svoje vladavine. On je dao izgraditi crkvu Selasije (Sv. Trojstvo).
Za vrijeme vladavine Menelika II premiješteno je središte Pokrajine Šoa iz Liče u Debre Berhan.
Za cara Menileka II., stočni sajam u Debre Berhanu se 1880-ih držao za izuzetno važno tržište za mule i konje. Temeljno je obnovljena Crkva Sv. Trojstva (Selasije) 1906, a unutrašnjost dekorirana brojnim freskama.
Debre Berhan dobio je struju tek 1955 kada je istovremeno je puštena u rad 90 kW hidroelektrana koja je 1965 proširena na 125 kW, a godišnja proizvodnja 103.000 kWh. Car Haile Selasije je osobno otvorio učiteljsku školu 1964 godine.
Stanovništvo
Prema podacima Središnje statističke agencije Etiopije -(CSA) za 2005., Debre Berhan je imao 67,243 stanovnika, od toga 34,055 muškaraca i 33,185 žena.
Pet najvećih etničkih grupa u gradu su; Amharci (90.12%), Oromci (3.94%), Tigre (1.81%), Gurage (1.6%), i Argobe (1.2%), sve ostale etničke grupe imaju 1.33% stanovništva.amharski kao materinski jezik govori 93.81%, oromifu govori 3.04%, 1.5% tigrinju a ostatak od 1.65% ostale manje jezike. Najveći broj stanovnika grada su vjernici Etiopske tevahedo Crkve, njih 94.59%, 4.05% su muslimani, a 1.02% protestanti.
Privreda
U Debre Berhanu izgrađena je prva predionica vune u Etiopiji, koja je počela s radom 1. januara 1965. Debre Berhan je u Etipiji poznat po ručno tkanim tepisima.
Gradske znamenitosti
Unatoč svojog velikog historijskog značaja, u današnjem Debre Berhanu nije ostalo ništa iz tih slavnih vremena. Svi značajniji objekti u gradu podignuti su za cara Menelika II početkom 20. vijeka.
Manastir Simonopetra
mini|400px|
Manastir Simonopetra ( - "Simonov kamen") - jedan od 20 "glavnih" manastira na Svetoj Gori. Zauzima 13. mesto u hijerarhiji manastira Svete Gore.
Istorija
Osnovao ga je 1257. godine, prepodobni Simeon. Smešten je na litici, na nadmorskoj visini od 330 metara iznad nivoa mora. 1363. godine je obnovljen zahvaljujući naporima srpskog kralja Jovana.
Pretrpeo je brojne požare (1570., 1622. i 1891. godine). Više puta je obnavljan. Od davnina u manastiru je smešten obrazovni centar Svete Gore i jedinstvena biblioteka grčkih i latinskih rukopisa.
Trenutni status
Trenutno, manastir ima 4 crkve, i još 8 van njene teritorije. Glavni hram manastira je hram Roždestva Hristovog izgrađen 1600. godine, a obnovljen nakon posle požara 1891. godine.
Broj monaha i iskušenika koji se nalaze na Svetoj gori je trenutno u rasponu od 80 do 90 ljudi. Izvan Svete Gori u metohiji i posedima manastira je oko 40 ljudi. Dakle, ukupan broj bratstva manastira na Svetoj Gori i van nje čini oko 120-130 monaha.
Hor manastira Simonopetra poznat je širom sveta.
Riznica
Među brojnim moštima koje manastir čuva nalaze se:
Vrbovce (Šentjernej, Slovenija)
Vrbovce je naselje u slovenskoj Općini Šentjerneju. Vrbovce se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj regiji.
Reyna, Zaragoza
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2055 m.
Nautla, Veracruz
Nautla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 2890 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 9 m.
Tepavci
Tepavci su naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Tepavci pripadaju opštini Novaci.
Prirodni uslovi
Naselje Tepavci je smešteno u južnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Bitolja, naselje je udaljeno 23 km istočno.
Tepavci se nalaze u istočnom delu Pelagonije, najveće visoravni Republike Makedonije. Naseljski atar na zapadu je ravničarski, dok u istočnom delu izdiže Selečka planina. Nadmorska visina naselja je približno 650 metara.
Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.
Stanovništvo
Tepavci su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 25 stanovnika. 1961. godine u selu je živelo 432 stanovnika.
Pretežno stanovništvo po poslednjem popisu su etnički Makedonci.
Većinska veroispovest je pravoslavlje.
Fluorovodonička kiselina
Fluorovodonična kiselina (HF) je rastvor fluorovodonik‎‎a u vodi. Ona je značajan izvor fluora i prekursor brojnih lekova kao što su fluoksetin (Prozak) i mnoštva drugih materijala, npr. PTFE (Teflon).
Fluorovodonična kiselina je visoko korozivna. Ona ima sposobnost rastvaranja mnogih materijala, a posebno oksida. Njena sposobnost rastvaranja stakla je poznata od 17-tog veka, čak i pre nego što je pripremana u velikim količinama. Zbog svoje visoke reaktivnosti sa staklom i umerene reaktivnosti sa metalima, ona se obično čuva u plastičnim kontejnerima (mada je politetrafluoroetilen u manjoj meri propustan za nju).
Gas fluorovodonik gas je izuzetno otrovan. On može instantno i trajno da ošteti pluća i rožnjače oka. Vodeni rastvori (fluorovodonične kiseline) su kontaktni-otrovi sa potencijalom da uzrokuju duboke, mada u početku bezbolne opekotine, koje kasnije dovode do izumiranja tkiva. Putem ometanja telesnog metabolizam kalcijuma, koncentrovana kiselina može da izazove sistemsku toksičnost. To može da kulminira do srčanog udara i smrti, nakon što u kontakt dođe samo 160 cm2 kože.
Kiselost
Fluorovodonična kiselina se klasifikuje kao slaba kiselina zato što ima nižu konstantu disocijacije od jakih kiselina. Ona se jonizuje u vodenom rastvoru na način sličan drugim kiselinama: Ona je jedina halovodonična kiselina koja se ne smatra jakom kiselinom, i.e. ona nije potpuno jonizovana u vodenim rastvorima.
Kada je koncentracija HF približi 100%, kiselost dramatično raste kao posledica sledeće ravnoteže:
Bifluoridni (FHF−) anjon se stabilizuje veoma jakom vodoničnom vezom između vodonika i fluora.
Chaux (Orn)
Šo je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Orn koja pripada prefekturi Alanson.
Korejska narodna armija
Korejska narodna armija (korejski: 조선인민군) predstavlja narodne oružane snage Sjeverne Koreje. Aktualni vrhovni komandant, predsjednik Centralne vojne komisije i Nacionalne komisije obrane je Kim Jong-un, koji je ujedno i vrhovni vođa Sjeverne Koreje. Korejska narodna armija sastoji se od pet temeljnih grana - kopnenih snaga, ratne mornarice, ratnog zrakoplovstva, strateških raketnih snaga i specijalnih operativnih snaga. Pod kontrolu Narodne armije spadaju i paravojne postrojbe Radničko-seljačke crvene garde.
Korejska narodna armija se sa svojim primarnim oponentima, Oružanim snagama Republike Koreje i USFK-om, suočava diljem demilitarizirane zone, kako je dogovoreno primirjem iz srpnja 1953. godine. Od 2013. godine, s ukupno 9,495,000 aktivnih, rezervnih i paravojnih snaga, Korejska narodna armija je četvrta vojna sila na svijetu. Ova brojka predstavlja gotovo 40% ukupnog stanovništva Sjeverne Koreje, odnosno cjelokupno stanovništvo u dobi od 25 do 40 godina. Njezin godišnji budžet iznosi oko $10,000,000,000, odnosno 15.8% BDP-a.
Negele Arsi
Negele Arsi (ili Arsi Negele) je grad na jugoistoku Etiopije, u Regiji Oromija u Zoni Misrak Šoa. Negele Arsi je udaljen oko 220 km južno od glavnog grada Adis Abebe, te oko 173 km južno od regionalnog središta Adame, te svega 21.5 km od grada Šašamane. Negele Arsi leži na nadmorskoj visini od 2,043 metara, pored jezera Šala, upravno je središte worede Arsi Negele.
Historija
Negele Arsi je dobio električnu energiju ranih 1950-ih, kao i telefonske i poštanske usluge od 1967 Njegov sajam koji se održava svakog ponedjeljka, privlači seljake i trgovce ne samo iz neposredne okolice grada već i iz susjedne worede Šašamane.
Sin etiopskog cara Heile Selasija knežević Sahle Selasije bio je velik zemljoposjednik oko Negele Arsija. Sve do ranih 1970-ih, polovica worede Arsi Negele bila je u vlasništvu njegovih potomaka.
Colonia el Tecolote, Tlaltizapán de Zapata
Colonia el Tecolote je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Tlaltizapán de Zapata.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 969 m.
Knightstown, Indiana
Najtstaun je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.182, što je 34 (1,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Cabrozzo, Bergamo
Cabrozzo je naselje u Italiji u provinciji Бергамо, u regiji Ломбардија.
Campo Número Nueve y Medio, Cuauhtémoc
Campo Número Nueve y Medio je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Cuauhtémoc.
Cabrozzo, Bergamo
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 156 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 318 m.
Kračúnovce
Kračúnovce je naseljeno mjesto u okrugu Svidnjik, u Prešovskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2021. godine naselje je imalo 1239 stanovnika.
Tearce
Tearce je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Tearce je sedište istoimene opštine Tearce.
Prirodni uslovi
Naselje Tearce je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Tetova, naselje je udaljeno 12 km severno.
Klima u naselju je umereno kontinentalna.
Hăbășești, Strunga
Hăbășești je naselje u Rumuniji u okrugu Jaš u opštini Strunga.
Tearce
Istorija
U Tearcu su bili posebno značajni Sukobi u Makedoniji 2001.
Hăbășești, Strunga
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 481 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 293 m.
Likomed
Likomed (isto tako poznat kao Likurg), u grčkoj mitologiji je bio kralj Skirosa za vrijeme trojanskog rata. Prije rata je Tetida poslala svog sina Ahileja na Likomedov dvor, nastojeći izbjeći proročanstvo po kome bi Ahilej poginuo pred Trojom. Tamo se Ahilej oženio za Likomedovu kći Deidamiju i s njome imao sina Neoptolema. Odisej i Diomed su došli an Skiros tražiti Ahileja, uspjeli ga prepoznati i dovesti pred Troju. Neoptolem je ostao s djedom sve dok ga kasnije nisu pozvali da sudjeluje u ratu. Plutarh piše kako je Likomed također ubio Tezeja kada se ovaj sklonio na njegov otok, i to tako što ga je gurnuo sa stijene. To je učinio bojeći se da će ga Tezej svrgnuti.
Villa di Baggio, Pistoia
Villa di Baggio je naselje u Italiji u provinciji Pistoia, u regiji Toscana.
Figliei, Biella
Figliei je naselje u Italiji u provinciji Biella, u regiji Piemonte.
Villa di Baggio, Pistoia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 432 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 392 m.
Figliei, Biella
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 66 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 324 m.
Spomenik na Makljenu
Spomenik na Makljenu je izgrađen 1978. godine, opština Prozor (BiH) Posvećen je Bici za ranjenike koja se dogodila 1943. godine. Predstavlja vrhunsko skulptorsko djelo u regionalnom ali i internacionalnom kontekstu. Monumentalna skulptura, djelo bosanskohercegovačkog umjetnika Boška Kućanskog stvoreno je da svjedoči važan trenutak antifašističke narodnooslobodilačke borbe. Proglašen je za nacionalni spomenik BiH.
Lokacija
Graditeljska cjelina se nalazi uz cestu Prozor - Gornji Vakuf, na vrhu planine Makljen (1123 m/m). Od grada Prozora je udaljen 6,5 km vazdušne linije. Spomeniku se pristupa sa sjeverozapada, kamenim stazama i stepenicama.
Historijski podaci
Danas, više od dvadeset godina od raspada Jugoslavije, na Makljenu su ostale samo betonske konstrukcije od spomenika, tragovi izletišta, zarasle staze, gdje su se svakog 4.jula okupljali narodi Jugoslavije i veselili uz pjesmu. Danas je taj planinski prevoj koji se nalazi između Gornjeg Vakufa i Prozora zaboravljen. Spomenik miniran je 2000 godine i za taj čin niko nije odgovarao.
Tearce
Stanovništvo
Tearce je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 3.974 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju su Albanci (58%), a u manjini su etnički Makedonci (27%) i Turci (13%).
Većinska veroispovest je islam, a manjinska pravoslavlje.
Gradska opština Vranjska Banja
mini|250px|Naseljena mesta gradske opštine Vranjska Banja Gradska opština Vranjska Banja je jedna od dve gradske opštine grada Vranja.
Ova gradska opština je pravno nastala izmenom Statuta Grada Vranja 10. novembra 2010. godine, a koji je usvojen na Skupštini grada Vranja 28. decembra 2010. godine. U narednom periodu sledi konstituisanje svih organa vlasti gradske opštine. Statutom Grada Vranja je određeno koja naseljena mesta čine gradsku opštinu Vranjska Banja. Predsednica gradske opštine je Dr Slavica Sotirović, a opštinsko veće ima 13 članova.
Inače pokušaji formiranja opštine Vranjska Banja traju od njenog ukidanja 1965. godine, ali su svi pokušaji bili bezuspešni. Donošenjem najnovijeg Zakona o teritorijalnoj organizaciji Republike Srbije donesenim 27. decembra 2007. godine nekadašnja opština Vranje je dobila status grada pa je tako dobijena mogućnost za formiranje opštine Vranjska Banja kao gradske opštine grada Vranja.
Vrba (Dobrna, Slovenija)
Vrba je naselje u slovenskoj Općini Dobrni. Vrba se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Gradska opština Vranjska Banja
Nova gradska opština Vranjska Banja ima u svom sastavu sva naselja koja je imala do njenog ukidanja 1965. godine, a to su: Vranjska Banja (kao naselje gradskog tipa), Babina Poljana, Bujkovac, Duga Luka, Izumno, Klisurica, Korbevac, Korbul, Kriva Feja, Kumarevo, Leva Reka, Lipovac, Nesvrta, Panevlje, Prvonek, Prevalac, Sebevranje, Slivnica, Stari Glog, Toplac i Crni Vrh.
Vrba (Dobrna, Slovenija)
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 122 stanovnika.
Zorro Azul, Tecate
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 784 m.
Marnerdeich
Marnerdajh je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 115 opštinskih središta okruga Ditmaršen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 339 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1051073.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ditmaršen Marnerdajh se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Ditmaršen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 0 metara. Površina opštine iznosi 1,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 339 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 259 stanovnika/km².
Manastir Svetog Pavla
mini|400px|Hram manastira Svetog Pavla
Manastir Svetog Pavla je svetogorski manastir, po značaju na 14. mestu na Svetoj Gori Aton. Nalazi se na zapadnoj strani atonskog poluostrva. Osnovao ga je u X veku sveti Pavle Ksiropotamski sin imperatora Mihajla I Rangabe.
Manastir je oblika kvadrata okruženi visokim i jakim stenama. Saborna manastirska crkva posvećena je Sretenju Gospodnjem.
U manastirskoj riznici čuvaju se čestice Životvornog krsta, delovi moštiju svetog Grigorija Bogoslova, Maksima Ispovednika, prepodobnog Kalinika, Vasilija Velikog, patrijarha Teodora Aleksandrijskog i mnoge druge.
Sada u manastiru živi oko 30 monaha.
Manastirska biblioteka sadrži 494 rukopisa i 12.000 pečatnih knjiga.
Vuk Branković je od 1365. godine, zajedno sa braćom, bio ktitor Hilandara. Pored Manastira Svetog Pavla, koji je iz temelja obnovljen sredstvima Brankovića, Vuk je velikim srdstvima pomagao i druge svetogorske manastire (Hilandar i Kutlumuš) i naručivao izradu knjiga.
Manastir je još i krajem 15. vijeka primao sa Hilandarom dohodak iz Dubrovnika za vrijeme sultanije Mare.
Sivi sokol
Sivi sokol ili sivi soko (lat:Falco peregrinus) je vrsta sokola sa širokim rasprostranjenjem. Ova vrsta obuhvata 17-19 podvrsti. Sivi soko je najbrža vrsta među pticama na zemlji; postiže brzinu do 389 km/h.
Karakteristike
Sivi soko se hrani pticama, najčešće golubovima, patkama, vrapcima i slično. Pri obrušavanju dostiže brzinu u proseku od 350 km/h. Plijen lovi isključivo u zraku. Mužjak sivog sokola, kao i kod većine ptica grabljivica, je za jednu trećinu manji nego ženka. Boju stiče oko godinu dana od izleganja, dok su mladunci tamno smeđe boje. Gnijezdi se na planinskim liticama i kao i druge vrste sokola svoje gnijezdo ne pravi sam, nego koristi napuštena gnijezda drugih ptica.
Opisane su brojne podvrste sivog sokola (Falco peregrinus), njih 19 priznaje Handbook of the Birds of the World (1994). Spada u skupinu najmanje ugroženih po IUCN klasifikaciji.
Razmnožavanje
Krajem marta, ili početkom aprila (ili u jul u i august u na južnoj hemisfer i) ženka obično polaže 3-4 jajeta u gnijezdima na liticama. Gnijezda nisu činjena od donešenog materijala, već su iskopana, bilo u zemlji, šljunku ili pijesku. Jaja su izdužena i pjegava. Srednja veličina iznosi 52x40 mm.
Inkubacija traje oko 30 dana. Na jajima sjede oba roditelja. Poslije izlijeganja, mladi ostaju u gnijezdu 35-40 dana. Poslije napuštanja gnijezda, roditelji se o mladima brinu još oko 60 dana. Samo jedna trećina izlega preživi prvu zimu. mini|Falco peregrinus madens mini|Falco peregrinus
Podvrste i rasprostranjenost
Na našim prostorima dade se naći dvije vrte sivog sokola: F. p. peregrinus (srednjoeuropska podvrsta, zimovalica i selica) i F. p. brookei (sredozemna podvrsta, sjedilica). Na karti ispod je prikazano rasprostiranje svih 19 podvrsta, s tim da je ovdje navedeno kako su Kanarski sokol (F. p. madens) i Babilonski sokol (F. p. babylonicus) zasebne vrste od Sjevernoafričkog sokola (F. p. pelegrinoides): alt=Na svim kontinentima.|centar|mini|795x795piksel|Rasprostranjenost podvrsti sivog sokola
Zaštita i odnos sa ljudima
Sivi soko je zbog upotrebe pesticida izrađenih na bazi organohlorida naročito DDT-a imao status ugrožene vrste u velikom delu svog areala tokom 1950-ih, 60-ih i 70-ih. U poslednje vreme uspešno se sprovodi akcija veštačkog uzgajanja sivog sokola i vraćanje u odgovarajuća staništa. Sokoli su korišteni (nekad više nego danas) u sokolarstvu, posebnom načinu lova koji zahtijeva treniranje sokola. Urbanizacija je utjecala na gnežđenje sivog sokola: tako se gnezda mogu naći na vrhovima solitera, odašiljača, visećih mostova i sl.
Arroyo de la Yegua, Tenochtitlán
Arroyo de la Yegua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tenochtitlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 46 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1123 m.
Butiril fosfat
Butiril fosfat je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 308,265 Da.
Sheridan, Montana
Šeridan je grad u američkoj saveznoj državi Montana.
Murguía, San Pedro
Murguía je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini San Pedro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1105 m.
Codex Alimentarius
Codex Alimentarius (lat. "knjiga zakona o hrani") je zbroj međunarodno priznatih standarda, pravila postupanja, smjernica i drugih preporuka vezanih za hranu, proizvodnju hrane i sigurnost hrane za uporabu. Prihvaćen je i u Hrvatskoj od strane vlasti. Hrvatski zavod za norme obavlja poslove informativne središnjice za poslove vezane za Codex Alimentarius u Hrvatskoj.
Do 20. stoljeća, hrana se uglavnom konzumirala tamo, gdje se i proizvodila. Tijekom 20. stoljeća došlo je do mogućnosti transporta, čuvanja i kupnje-prodaje hrane na velikim udaljenostima pa je trebalo uspostaviti svjetske standarde za sve zemlje. U pitanju su određenja ograničenja u smislu zaštite zdravlja, ali ta ograničenja često za nerazvijene zemlje znače i ograničenja u smislu mogućnosti prodaje na razvijenijim tržištima. Da bi trgovina bila pravedna i da ne bi bilo ograničenja koja diskvalificiraju slabije proizvođače ustanovljen je ovaj Kodeks.
Ove standarde je razvila i održava ih Komisija Codex Alimentarius, tijelo koje je osnovano 1961. od strane UN-a tj. FAO-a (organizacije UN za poljoprivredu i hranu). Ovom projektu pridružila se također WHO (Svjetska zdravstvena organizacija također pod patronatom UN).
Codex Alimentarius je prepoznat od strane WTO-a kao međunarodna referentna točka za rješavanje sporova, koji se odnose na sigurnost hrane i zaštitu potrošača (npr. ako postoji spor između dvije države, u prednosti je ona koja je uvela Codex Alimentarius). Primjer jednog takvog konflikta je Europska Unija, koja je zabranila uvoz mesa krava, uzgojenih uz pomoć umjetnih hormona rasta iz SAD-a i Kanade. Zbog nepoštivanja pravila WTO-a, Europska Unija mora godišnje isplaćivati 116 milijuna dolara SAD-u i 11 milijuna dolara Kanadi.
Raspon
Codex Alimentarius službeno pokriva sve namirnice, obrađene, poluprerađene hrane ili sirove. Najveća pažnja je koncentrirana na hranu, koja se prodaja izravno potrošačima. Osim standarda za određene namirnice, Codex Alimentarius sadrži opće standarde, koji pokrivaju pitanja poput označavanja hrane, higijene hrane, prehrambenih aditiva i ostataka pesticida, i procedure za procjenu sigurnosti hrane dobivenih iz suvremene biotehnologije.
Kodeks također sadrži smjernice za postupak uvoza i izvoza kao i inspekcije i certifikacije sustava za hranu.
Kontroverze
S točke gledišta protivnika Kodeksa, jedan od glavnih uzroka zabrinutosti je, da je Codex Alimentarius priznat od strane Svjetske trgovinske organizacije kao međunarodni referentni standard za rješavanje sporova o sigurnosti hrane i potrošača.
Latifundija
Latifundija (latinska sintagma latifundium od latus = širok + fundus=zemljište, temelj, dno, dakle veliko imanje je naziv za veliko poljoprivredno imanje u privatnom vlasništvu koje se baziralo na robovskom radu.
Rimske latifundije bile su tržišno orjentirane, najčešće su proizvodile manji broj poljoprivrednih kultura, a ponekad su proizvodile monokulturu.
Historija
Prve latifundije počele su nicati u Antičkom Rimu početkom 2. vijek pne., podjelom velikih imanja po osvojenim zemljama svojoj aristokraciji.
Geneza latifundija može se pratiti od Antičke Grčke (5. vijek pne.) kad se pojavljuju prva velika imanja, kasnije za helenizma (od 323. pne.), takve velika velika imanja imali su vladari, ministri i drugi bogataši i poneki veći hramovi. Na tim poljoprivrednim imanjima radili su robovi uz nešto slobodnjaka.
Vlasnici latifundija - rimski aristokrati imali su dovoljno kapitala da stalno unaprijeđuju svoje nasade i stoku, za razliku od malih seljaka. Tako da su do 3. vijeka latifundije praktički zamijenile male farme kao dotad uobičajene poljoprivredne jedinice na Apeninskom poluotoku i po provincijama.
Tipična latifundija tog vremena imala je pored vile za smještaj gospodara i mnoštvo robova koji su se ubrajali u inventar latifundiuma kao stoka, poljoprivredni alati i druga pokretna dobra. U kasnijim danima Carstva kad je robovski rad postao skuplji, robove su sve više počeli mjenjati koloni, (rudimentarni oblik rimskog napoličara) koji koji su obrađivali manje parcele.
Kad je tokom 5. vijeka Propalo Zapadno Rimsko Carstvo - latifundije su postale izuzetno važne, i to ne samo kao ekonomski već i kao lokalni politički i kulturni centri.
Današnje latifundije se po nerazvijenim zemljama oslanjaju na jeftinu radnu snagu, a po razvijenim zemljama na sezonskim radnicima i strancima. Latifundije postepeno nestaju zbog konkurencije tehnički bolje opremljenih i moderno vođenih farmi na kojima radi manje ljudi, a po nekadašnjim kolonijama radi provođenja agrarnih reformi u korist siromašnih lokalnih seljaka.
Hacijenda
Latifundije koje su po Latinskoj Americi osnivali španjolski kolonisti vremenom su promjenile ime u hacijenda.
El Barrido, Ixmiquilpan
El Barrido je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Ixmiquilpan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1145 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1774 m.
PubChem
__NOTC__
PubChem je baza podataka hemijskih molekula. Ovaj sistem odražava NCBI, koji je komponenta SAD Nacionalne Medicinske Biblioteke, koja je deo NIH-a. PubChem je slobodno dostupan na Internetu. Milioni struktura jedinjenja i opisnih podataka se mogu preuzeti. PubChem sadrži opise supstanci i malih molekula sa manje od 1000 atoma i 1000 veza. Američko Hemijsko Društvo je tražilo os SAD kongresa da ograniči PubChem operacije, jer konkuriše njihovoj Službi hemijskih abstrakta (CAS). . Više od 80 snabdevača baza podataka (kataloga hemijskih jedinjenja i njihovih osobina) doprinosi rastu PubChem baze podataka.
Opština San Pedro Atoyac, Oaxaca
San Pedro Atoyac je opština u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 927 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 239 m.
Medicinska genetika
Medicinska genetika je istovremeno specijalnost medicine i posebno područje genetike, a bavi se dijagnostifikovanjem i upravljanjem nasljednim poremećajima. Medicinska genetika se razlikuje od genetika čovjeka po tome što je ljudska genetika područje znanstvenog istraživanja koje se može ili ne mora odnositi na medicinu, dok se medicinska genetika odnosi na primjenu genetike u liječenju. Na primjer, istraživanja o uzrocima i nasljeđivanju genetskih poremećaja razmatralo bi se i u ljudskoj genetici i u medicinskoj genetici, dok bi se dijagnoza, upravljanje i savjetovanje ljudi s genetskim poremećajima smatralo dijelom medicinske genetike.
Suprotno tome, proučavanje tipično nemedicinskih fenotipova poput genetike boje očiju smatralo bi se dijelom ljudske genetike, ali ne nužno relevantnim za medicinsku genetiku (osim u situacijama kao što je albinizam). Genetska medicina noviji je pojam za medicinsku genetiku i uključuje područja kao što su genska terapija, personalizirana medicina i nova medicinska specijalnost koja se brzo razvija, prediktivna medicina
Subspecijalnosti
Na neki su način mnoga pojedinačna područja medicinske genetike hibridi između kliničke njege i istraživanja. To je djelomično posljedica nedavnog napretka u znanosti i tehnologiji (vidi Projekt humanog genoma) koji je omogućio dosad neviđeno razumijevanje genetskih poremećaja.
Klinička genetika
Klinička genetika je praksa kliničke medicine sa posebnim osvrtom na nasljedne poremećaje. Preporuke za uvođenja kliničke genetike su bile iz mnoštva razloga, uključujući i urođene mane, zaostajanje u razvoju, autizam, epilepsiju, niski rast (ahondroplazija), i mnoga druge pojave. Primjeri genetskih uvjetovanih sindroma koji su česti u kliničkoj genetici uključuju hromozomske abnormalnosti, kao što su Downov sindromom, DiGeorgeov sindrom (sindrom delecije 22q11.2), sindrom fragilnog X, Marfanov sindrom, neurofibromatoza, Turnerov sindrom i Williamsov sindrom.
Metabolička / biohemijska genetika
Metabolička (ili biohemijska) genetika uključuje dijagnozu i upravljanje urođenim greškama metabolizma zbog nedostatka određenih enzima što dovodi do poremećaja u biohemijskim putevima u netabolizmu ugljikohidrata, aminokiselina i lipida. Primjeri takvih poremećaja su:
Citogenetika
Citogenetika u medicinskoj genetici predstavlja proučavanje hromozoma i hromozomskih abnormalnosti. Dok se citogenetika istorijski oslanjala na mikroskopsku za analizu hromozoma, nove molekularne tehnologije kao što su komparativne genomska hibridizacija sada postaju u širokoj upotrebi. Primjeri hromozomskih abnormalnosti uključuju aneuploidiju, hromozomske abnormalnosti, uključujući strukturne i numeričke i genomske poremećaje, kao što su
Molekularna genetika
Molekularna genetika uključuje otkrivanje i laboratorijska ispitivanja mutacija DNK koje su u osnovi mnogih poremećaja jednog gena. Primjeri ovih poremećaja uključuju bolesti i stanja kao što su:
Molekularni testovi se koriste u dijagnostici sindroma koji uključuju i epigenetske abnormalnosti, kao što su Angelmanov sindrom, Beckwith-Wiedemannov sindrom, Prader-Willijev sindrom i uniparentalna disomija.
Mitohondrijska genetika
Mitohondrijska genetika tiče se dijagnoze i upravljanja mitohondrijskim poremećajima, koji imaju molekularnu osnovu, ali često rezultuju biohemijskim abnormalnostima zbog nedovoljne proizvodnje energije.
Genetička konsultacija
Genetička konsultacija je postupak pružanja informacija o genetskim stanjima, dijagnostičkim ispitivanjima i rizicima kod ostalih članova porodice, u okviru nedirektivnog savjetovanja. Genetički savjetnici su članovi medicinskog genetičkog tima koji nisu liječnici i koji su se specijalizirali za procjenu porodičnog rizika i savjetovanje pacijenata u vezi s genetskim poremećajima. Precizna uloga genetskog savjetnika donekle varira ovisno o poremećaju. Kada rade zajedno s genetičarima, genetski savjetnici obično se specijaliziraju za dječju genetiku koja se usredotočuje na razvojne abnormalnosti prisutne u novorođenčadi, novorođenčadi ili djece.
Glavni cilj pedijatrijskog savjetovanja je da se roditeljima pruži objašnjenje genetske osnove razvojnih problema djeteta, na suosjećajan i artikuliran način koji omogućava roditeljima da lako razumiju informacije. Isto tako, genetski savjetnici obično uzimaju porodični rodovnik, koji sažima povijest bolesti pacijentove porodice. To onda pomaže kliničkom genetičaru u procesu diferencijalne dijagnoze i pomaže utvrditi koje dalje korake treba poduzeti kako bi se pacijentu pomoglo.
Istorija
Iako genetika vuče korijene još iz u 19. stoljeća, počev od istraživanja Gregora Mendela i drugih pionira nauke, ljudska genetika se pojavljuje nešto kasnije. Iako sporo, počela je da se razvija, u prvoj polovini 20. stoljeća. Mendelovo (jednofaktorsko) nasljeđivanje je izučavano u nizu važnih poremećaja kao što su albinizam, brahidaktilija (kratki prsti na rukama i nogama), i hemofilija. Matematički pristupi su također osmišljeni i primijenjeni na ljudskoj genetici. Tako je nastala populaciona genetika.