cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Smogovci
"Smogovci" su hrvatska humoristično-dramska TV serija koja se osvrće na život obitelji Vragec u Naselku, četvrti grada Zagreba. Prvi put se emitirala na TV postaji RTV Zagreb. Veliko finale serije bilo je 1997. godine. Serija je stvorena po istoimenom romanu Hrvoja Hitreca. Smatra se jednom od najpopularnijh TV-serija za djecu i omladinu u historiji hrvatske i jugoslavenske televizije.
Premisa
"Smogovci" je priča o mladim članovima hrvatske obitelji Vragec koji žive u Naselku, dijelu grada Zagreba kod Svetica. Za šestero braće život nije bio lak. Odrasli su bez očeve prisutnosti, a majka Melita je morala nekako prehraniti svoju obitelj, te je prihvatila posao u dalekoj Njemačkoj.
Obitelj Vragec, poredanu po starosti, čine:
Centreville, Virginia
Sentervil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 71.135, što je 22.474 (46,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Coquet
Coquet je reka u Ujedinjenom Kraljevstvu, u Engleskoj. Duga je 64 km. Protiče kroz Northumberland. Uliva se u Severno more.
Bušene kartice
Bušene kartice su prvi medij korišten za memoriranje podataka, i važna karika u razvoju računarstva.
Bušene kartice se nakon 1970-ih sve manje koriste, jer ih istiskuju drugi mediji.
Karakteristike
Rade se od kartona, a podaci se spremaju bušenjem rupa na određenom mjestu na kartici. Svaka kartica ima definiranu najveću količinu koju može spremiti, a ona je zavisila od proizvođača.
Bušene kartice i trake bile su najjednostavnija forma digitalnog memoriranja podataka, sistem u kom rupica označava jedinicu, a njen nedostatak - nulu (ili obrnuto). Rupice su bile standardiziranih dimenzija, kao i međuprostor između njih, da ih kompjutorski čitač može pravilno obraditi. Takve trake često su bile duge i po nekoliko metara.
Historija
Izum standardne bušene kartice, pripisuje se Amerikancu Hermanu Hollerithu, koji ih je prvi put iskoristio za memoriranje statističkih podataka njujorškog odbora za zdravlje, a nakon tog i kod popisa popisa stanovništva SAD provedenog 1890.
Bušene kartice iz Žakardova razboja također su utjecale i na Engleza Charlesa Babbagea koji se njima koristio kod dizajna svoje nikad dovršene analitičke mašine. Kako je on patentirao njihovo korištenje, to je postala pravna zapreka Hollerithovoj kompaniji Tabulating Machine Corporation da ih pedeset godina kasnije patentira.
Hollerithova kompanija se 1928. prezvala u IBM pa su njene bušene kartice uskoro postale industrijski standard.
Carl Larsson
Carl Larsson (28. maj 1853 – 22. januar 1919) bio je švedski slikar i dizajner poznat kao predstavnik pokreta Arts and Crafts. Među njegovim najpoznatijim djelima se ističe Midvinterblot (Zimska žrtva), velika zidna slika danas izložena u Švedskom nacionalnom muzeju lijepih umjetnosti.
3-Aminopiridin
3-Aminopiridin je organsko jedinjenje, koje sadrži 5 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 94,115 Da.
Tweed
Tweed je rijeka na jugoistoku Škotske duga 156 km, koja na kraju svog toka u dužini od 27 km formira granicu sa Engleskom.
Južnoslovenski jezici
thumb|right|360px|Rasprostranjenost pojedinog južnoslavenskog jezika naspram drugih [[Slavenski jezici|slavenskih jezika]]
Tweed
Geografske karakteristike
Tweed izvire u masivu Lowther (Tweed’s Wells) u Dumfries i Gallowayu, od tamo teče u pravcu sjeveroistoka preko močvarne doline. Tu prima pritoke Tallu i Lyne.
Nakon tog teče prema istoku preko Southern Uplandsa gdje prima pritoke Leithen i Gala. Kod grada Kelso prima pritoku Teviot. Na kraju svog toka posljednjih 3 km uplovljava u Englesku i kod Berwick-upon-Tweeda uvire u Sjeverno more.
Južnoslovenski jezici
Južnoslovenski jezici su jedna od tri grane slavenskih jezika (uz zapadnoslavenske i istočnoslavenske) koja je geografski razdvojena od govornika ostalih slavenskih jezika pojasom gdje se govori njemački, mađarski i rumunjski jezik. Južnoslavenskim jezicima govori preko 30 miliona ljudi u Jugoistočnoj Evropi. Sami južnoslavenski jezici se dijele na istočnu i zapadnu grupu.
Klasifikacija
Južnoslavenski standardni jezici
S obzirom na diskusije u vezi klasifikacije južnoslavenskih jezika potrebno je skrenuti pažnju na to da se slovenski, bugarski i makedonski temelje na različitim dijalektima i zato se u njihovom slučaju radi o tri zasebna standardna jezika. Nasuprot njima, standardni jezik Hrvatske, Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore temelji se na istom dijalektu (štokavskom), pa se zato ne radi o četiri standardna jezika nego o četiri varijante jednog policentričnog srpskohrvstskog standardnog jezika. Kriterij za klasifikaciju u varijante istog policentričnog standardnog jezika je od samih početaka teorije policentričnosti zajednička dijalektalna osnovica.
Leksička usporedba
Brojevi u različitim južnoslavenskim jezicima: ! rowspan=2|broj ! colspan=2|zapadni ! colspan=3|istočni ! rowspan=2|prajužno- slavenski ! srpskohrvatski !! slovenski ! bugarski ! makedonski !! crkveno- slavenski
La Manzanita, Tamiahua
La Manzanita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tamiahua.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 100 m.
Tomići (Cetinje)
Tomići je naselje u opštini Cetinje u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 2 stanovnika (prema popisu iz 1991. nije bilo stanovnika).
Demografija
U naselju Tomići živi 2 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 73,0 godina (72,5 kod muškaraca i 73,5 kod žena). U naselju ima 2 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 1,00.
Ovo naselje je naseljeno Crnogorcima (prema popisu iz 2003. godine). Prema popisu iz 1991. godine je bilo pusto, ali se kasnije naseljavaju dva staračka domaćinstva.
El Derramadero, Arteaga
El Derramadero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Arteaga.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2204 m.
Кухиња
Кухиња може бити:
или
Località San Bovo, Alessandria
Località San Bovo je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Jacques de Vaucanson
Jacques de Vaucanson (Grenoble, 27. februar 1709. - Pariz, 21. novembar 1782.), bio je plodan francuski inovator, jedan od pionira automatizacije.
Biografija
Školovan je u jezuitskom kolegiju u Grenoblu, još se kao mladić u Lyonu zanio se mehanikom, pa je nešto kasnije u Parizu 1738. konstruirao svoj prvi automat - Svirača flaute. Tad su bile vrlo popularne takve mehanička igračke za zabavu otmjene gospode, a njegova u liku pastira mogla je kad se navije, sama odsvirati melodiju.
Nešto kasnije napravio je Svirača tamburina i Patku, ova posljednja igračka bila je toliko kompleksna, da je mogla imitirati kako pije, jede i probavlja. thumb|left|200px| Vaucansonova [[mehanika|mehanička patka]]
Vaucanson je 1741. postavljen za inspektora svilarstva, pa se potpuno posvetio problemu mehanizacije tkanja svile.
Nakon njegove smrti, protutip njegova razboja je obnovio i poboljšao Joseph Marie Jacquard pa je on postao jedan od najvažnijih izuma industrijske revolucije.
Radivši na konstrukciji svog razboja, Vaucanson je izumio i brojne naprave trajne važnosti.
Pred kraj svog života, bacio se na kolekcionarstvo prototipa izuma, počevši od svojih. Iz te kolekcije je 1794. izrastao pariški muzej zanatstva - Conservatoire des Arts et Métiers, u kom je Jacquard prvi put vidio Vaucansonov razboj.
Canjilon, New Mexico
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 256.
Solagna, Treviso
Solagna je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 180 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 73 m.
Cerro de Piedra, Quitupan
Cerro de Piedra je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Quitupan.
Wear
Wear je reka u Ujedinjenom Kraljevstvu, u Engleskoj. Duga je 98 km. Protiče kroz Durham i Tyne and Wear. Uliva se u Severno more.
Peroksid
Peroksidi su općenito, ali ne uvijek, spojevi tipa MO2 gdje je M atom metala. Poznati su peroksidi svih alkalnih i zemnoalkalnih metala (tj. elemenata I. A i II. A grupe). Peroksidi nekih metala oblika MO2 su dioksidi (npr. PbO2, MnO2...).
Važniji peroksidi:
Fucina Nuova, Brescia
Fucina Nuova je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 27 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 351 m.
Egzonim
Egzonimi (grč. éxō = izvan, ónyma = ime) ili ksenonimi, su domaći nazivi za strane toponime, nastali zbog dodira kultura i jezika, a razlikuju se od izvornoga naziva zbog prilagodbe srpskohrvatskom jeziku.
Schönbach (Eifel)
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vulkanajfel Šenbah se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Vulkanajfel. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 395 metara. Površina opštine iznosi 4,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 269 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 58 stanovnika/km².
Llano de Lastguch, Santa María Ozolotepec
Llano de Lastguch je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa María Ozolotepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1349 m.
Dražen Ferenčina
Dražen Ferenčina (Zagreb, 10. veljače 1967.), hrvatski kazališni redatelj.
Studirao je komparativnu književnost i filozofiju na Filozofskom fakultetu, a diplomirao kazališnu režiju na Akademiji dramske umjetnosti u Zagrebu. Režirao je oko stotinjak predstava u Hrvatskoj, Sloveniji i Bosni i Hercegovini. Za svoje predstave dobio je niz nagrada, među kojima Rektorovu nagradu za režiju predstave Romanca o tri ljubavi Antuna Šoljana, Lapsus teatra (1995) i Nagradu hrvatskog glumišta za najbolju režiju i najbolju predstavu Brak iz računa Anton Čehova, Kazališta Kerempuh (2007).
Često režira u kazalištima za djecu i mlade. Za režiju predstave E, moj Pinokio Kazališta Virovitica dobio je 2002. godine nagradu na Naj, naj, naj festivalu.
Bio je umjetnički ravnatelj Gradskog kazališta Zorin dom u Karlovcu, te umjetnički savjetnik i redatelj Kazališta Virovitica.
Forth
Forth čita se Fort (škotsko-gelski: Uisge For or Abhainn Dubh što znači Crna rijeka) je rijeka u istočnoj Škotskoj duga 47 km.
Geografske karakteristike
Rijeka meandrira jer ima vrlo mali pad - samo 25 metara. Pored nje se odigrala 1314. slavna Bitka kod Bannockburna u kojoj su su škotski pobunjenici pobjedili englesku vojsku.
Estuarij Firth of Forth dug je nekih 77 km, od luke Kincardine (gdje je izgrađen most 1936) do otoka May u Sjevernog mora. Premošćen je sa tri mosta, prvim kod Kincardina, izgrađenim 1936) drugim željezničkim kod Queensferrya (1890.) i najnovijim cestovnim podignutim na istom mjestu 1964.
San Luis Rey, Totatiche
San Luis Rey je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Totatiche.
Supstancija
Supstancija može značiti:
Osmijum
Osm (Os, latinski - osmium) - je prelazni metal. Ime je dobio po grčkoj reči osme što označava miris.
Zastupljenost: osmijum je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 1×10-4 ppm (eng. parts per million).
Palmetto, Louisiana
Palmeto je grad u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 164, što je 24 (-12,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
La Higuerita, Batopilas
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 466 m.
Colonia del PRI Hogar Modelo, Xochistlahuaca
Colonia del PRI Hogar Modelo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Xochistlahuaca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 481 m.
Câmpofeni, Arcani
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 310 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 211 m.
Endonim
Endonim ili autonim (grč. endo = unutra, ónyma = ime) koristi se za izvorni naziv kojime se etnici ili ktetici označavaju na nekome jeziku.
Artigue (Gornja Garona)
Artig je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji Pirineji, u departmanu Gornja Garona koja pripada prefekturi Sen Godan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 34 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 3 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 9,72 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 1250 metara (maksimalnoj 2081 m, a minimalnoj 840 m).
Oksid
Oksid je opšti naziv za svako neorgansko hemijsko jedinjenje, u kome se javlja hemijska veza između kiseonika i nekog drugog elementa.
Oksidi imaju međusobno veoma različite hemijske i fizičke osobine, koje zavise od elektronegativnosti elementa koji se jedini sa kiseonikom: od skoro nereaktivnih čvrstih supstancija sa veoma visokim temperaturama topljenja (npr. oksid volframa), preko umereno reaktivnih tečnosti (npr. voda), do veoma reaktivnih gasova (npr. azot suboksid).
Oksidi takođe mogu imati i osobine koje idu od pskxoioikepeikiselih do baznih. Tako postoje:
Sem oksida postoje i:
Davanje imena
Postoji nekoliko načina građenja imena oksida, od kojih je većina ostala samo kao navika ili u istoriji.
Trenutno, u skladu sa nomenklaturom IUPACa, imena oksida se grade po opštem šablonu imenovanja prostih neorganskih jedinjenja. Za okside ovaj šablon izgleda:
Na primer sumpor(IV) oksid.
U slučaju, kada dati element gradi samo jedan poznati oksid, oksidacioni broj hemijskog elementa ne mora da se navodi.
Ova nomenklatura se trenutno koristi u naučnim krugovima.
Mnogi oksidi imaju nazive koji uopšte nisu davani po nomenklaturi već su od davnina ukorenjeni u narodu. Na primer: voda je oksid vodonika, kalcijum(II) oksid je poznat pod nazivom negašeni kreč.
Važniji oksidi
U najpoznatije okside ubrajaju se:
Rina, Messina
Rina je naselje u Italiji u provinciji Messina, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 634 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 94 m.
Tees
Tees je reka u Ujedinjenom Kraljevstvu, u Engleskoj. Duga je 137 km. Protiče kroz Durham i North Yorkshire. Uliva se u Severno more.
La Picciola, Salerno
La Picciola je naselje u Italiji u provinciji Salerno, u regiji Campania.
Retignano, Lucca
Retignano je naselje u Italiji u provinciji Lucca, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 360 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 371 m.
1450
Godina 1450 (MCDL) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (1. 1. po julijanskom kalendaru).
Zlatko Bourek
Zlatko Bourek  (Požega, 4. 9. 1929 je hrvatski i jugoslavenski akademik, slikar, redatelj, glavni crtač, scenograf, kostimograf, karikaturist.
Biografija
Zlatko Bourek je rođen 4. 9. 1929 u Požegi. Preci su mu došli u Slavoniju iz Moravske, a izvorno prezime njegovih predaka je bilo Bourec. Židovskog je podrijetla. 1933 godine preselio se sa majkom u Osijek. Zlatkova majka se 1937, kao udovica, preudala za bogatog srpskog veleposjednika u Osijeku. Rano djetinjstvo je proveo u Osijeku i na velikom dobru u srpskom selu Markušica (pokraj Osijeka). U Nezavisnoj Državi Hvatskoj (NDH) Zlatko i njegova majka su bili proganjani zbog židovskog podrijetla. Kiparstvo i slikarstvo diplomirao je na Akademiji za primijenjenu umjetnost u Zagrebu 1955 godine. Likovni je umjetnik s velikim brojem samostalnih i skupnih izložbi, kao i brojnim scenografijama u kazalištu. Grafičkim radovima javlja se 1959, a od 1963 izlaže i slike koje nose sva obilježja njegova likovnog stvaranja okrenutog grotesknom humoru i nadrealističnom osjećaju povezanom s elementima folklora. Samostalno je izlagao u Duisburgu, New Yorku, Dubrovniku, Varaždinu, Osijeku i Zagrebu; skupne izložbe u zemlji bile su mu u sklopu: Zagrebačkog trijenala, Izložbe jugoslavenske grafike, Zagrebačke izložbe jugoslavenskog crteža, Vizualnih komunikacija, Nadrealizma i hrvatske likovne umjetnosti, Erotike u hrvatskom slikarstvu, crtežu i grafici, Salona u Rijeci; a u inozemstvu: u Aleksandriji, Veneciji, Budimpešti, Tokiju, Weisbadenu, Kubi, Rimu, Ateni, Solunu, Caracasu i St. Poeltenu. Od Dramskom kazalištu Gavella. Od 1971 kao scenograf i kostimograf često je radio u kazalištima SR Njemačke. Od 1988 je pak stalni član kazališta Hans Wurst Nachfaren u Berlinu, gdje je postavio četiri Čehovljeve jednočinke, Shakespearovu Ukroćenu goropadnicu i farsu Rigoletto. Godine 1977 u Dubrovniku je režirao lutkarsku farsu Orlando maleroso. Predstavom Hamlet u izvedbi kazališta ITD doživljava golem uspjeh i gostuje na najvećim svjetskim kazališnim festivalima. Karakteristično je njegovo nastojanje da isti skulptorski problem pokrene na filmu i u kazalištu. Još za vrijeme studija osniva, s grupom istomišljenika, Zagrebačku školu crtanog filma. Radeći izrazito figurativni teatar, bilo s glumcima, bilo doslovno s figurama/lutkama, Zlatko je otvrio novo poglavlje modernog hrvatskog likovnog i kazališnog stvaranja. Njegova likovna i intelektualna mnogostranost uvijek u prvi plan stavlja kult zanata. On je umjetnik modernog sluha, stiže se baviti kazalištem, slikati, raditi skulpturu. Od 20. 5. 2010 godine redoviti je član Razreda za likovne umjetnosti Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti (HAZU). Stručnjak je za judaističku kulturu, te mu je to životna preokupacija.
El Noventa, Soto la Marina
El Noventa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Soto la Marina.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 23 m.
3-Aminopiridin-2-karboksaldehid tiosemikarbazon
3-Aminopiridin-2-karboksaldehid tiosemikarbazon je organsko jedinjenje, koje sadrži 7 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 195,245 Da.
Nick Fury: Agent of S.H.I.E.L.D. (film)
Nick Fury: Agent of S.H.I.E.L.D. je američki televizijski science fiction film snimljen 1998. godine u režiji Roda Hardyja. Predstavlja adaptaciju stripova o istoimenom liku u izdanju Marvel Comicsa. Naslovni protagonist, koga tumači David Hasselhoff, je glavni operativac tajne organizacije S.H.I.E.L.D. koja nastoji spasiti svijet od tajne nacističke organizacije HYDRA, koju vodi Andrea von Strucker (čiji lik tumači Sandra Hess). Film je snimljen na lokacijama i studijima u Vancouveru sa relativno niskim budžetom, te nije ostavio naročito dobar dojam na kritičare, uz izuzetak Hasselhoffa koji je izazvao veliku pažnju svojim neobičnim nastupom u Furyjevom liku.
Lik Nicka Furyja se deceniju kasnije pojavio u filmovima iz Marvelovog filmskog univerzuma gdje ga je tumačio Samuel L. Jackson.
Amanlis
Amanli je naselje i opština u severozapadnoj Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Il i Vilen koja pripada prefekturi Ren.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1442 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 57 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 25,25 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 60 metara (maksimalnoj 93 m, a minimalnoj 25 m).
Esk (North Yorkshire)
Esk (North Yorkshire) je reka u Ujedinjenom Kraljevstvu, u Engleskoj. Duga je 45 km. Uliva se u Severno more.
El Llano de los Vieyra, Tzitzio
El Llano de los Vieyra je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tzitzio.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1611 m.
Bérénice Bejo
Berenis Bežo je francusko–argentinska glumica, rođena 7. jula 1976. u Buenos Ajresu. Otac joj je argentinski filmaš Migel Beho, a majka pravnica. U dobi od tri godine je sa porodicom izbegla u Francusku pred Prljavim ratom.
Godine 2006. je glumila u špijunskoj parodiji OSS 117: Le Caire nid d'espions gde je upoznala režisera Mišela Azanavisijusa. Za njega se udala i sa njime ima dvoje dece.
Bila je nominovana za Oskara za najbolju sporednu glumicu za ulogu u filmu Umetnik.
Filmografija
nominovana — Nagrada BAFTA za najbolju glumicu u glavnoj ulozi nominovana — Zlatni globus za najbolju sporednu glumicu u igranom filmu nominovana — Nagrada Udruženja filmskih glumaca za najbolju glumicu u sporednoj ulozi nominovana — Nagrada filmske kritike za najbolju sporednu glumicu
Nebo, Illinois
Nibou je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 340, što je 68 (-16,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
San Biagio, Genoa
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 184 m.
Trešnjevo (Cetinje)
Demografija
U naselju Trešnjevo živi 49 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,9 godina (36,9 kod muškaraca i 40,9 kod žena). U naselju ima 21 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,29.
Quinta Karel, Tamasopo
Quinta Karel je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamasopo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 375 m.
Opština Rucăr, Argeș
Rucăr je opština u Rumuniji u okrugu Arđeš.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1021 m.
Località Villoria, Alessandria
Località Villoria je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 114 m.
Schöndorf (an der Ruwer)
Šendorf je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 103 opštinska središta okruga Trir-Sarburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 784 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7235124.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Trir-Sarburg Šendorf se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Trir-Sarburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 435 metara. Površina opštine iznosi 10,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 784 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 78 stanovnika/km².
Zlatna bula Bele IV.
mini|300px|Zlatna bula Bele IV. Zlatna bula povelja (nazvana tako zbog svog zlatnog pečata) koju je izdao ugarsko-hrvatski kralj Bela IV. Arpadović 16. studenog 1242. godine u Virovitici nedugo nakon provale Tatara 1242. na područje Slavonije. Jedan je od najvažnijih dokumenata u povijesti Zagreba kojim je Gradec postao slobodni kraljevski grad izuzet iz banske i županijske vlasti te izravno podvrgnut kralju. Ona je i važan izvor hrvatske srednjovjekovne povijesti.
Dobivene povlastice donosile su određenu samoupravu, pravo biranja gradskog poglavara, suca, trgovanja i sajmovanja. Suca je Gradsko vijeće imalo pravo birati svake godine. Građanima Gradeca obećana je naknada štete ako bi bili napadnuti i opljačkani na području Ugarske, Dalmacije, Hrvatske i Slavonije. Bili su oslobođeni plaćanja daća (cestarina, mostarina) unutar granica Hrvatsko-Ugarskoga Kraljevstva. Za gospodarski razvoj Gradeca osobito je bilo važno Zlatnom bulom stečeno pravo održavanja dnevnih i tjednih sajmova, kao i stjecanje velikoga zemljoposjeda, čija je sjeverna granica bila sljemenska kosa, zapadna potok Vrapčak, a južna rijeka Sava.
Obveza koja je išla uz to bila je vrlo teška. Između ostalog, trebalo je izgraditi i održavati čvrste gradske zidine, davati kralju 10 potpuno naoružanih vojnika u slučaju njegova vojnog pohoda u Primorje, Korušku i Austriju, u slučaju kraljeva posjeta Gradecu, građani su trebali osigurati objed njegove pratnje »12 volova, 1000 kruhova i 4 bačve vina«, a također su imali obvezu ugostiti hercega Slavonije (ako je član kraljevske obitelji) i bana (samo jednom tijekom njegova banovanja). Zlatnom bulom Bela IV. oslobodio je Gradec svih spomenutih obveza na razdoblje od 5 godina.
Bela IV. je 1256. dopustio održavanje tzv. Markova sajma, i to jednom godišnje u trajanju od 8 dana prije i 8 dana nakon blagdana sv. Marka Evanđelista (25. travnja). To je povoljno utjecalo na razvoj gradske trgovine, jer su na sajmenim danima svi trgovci, domaći i strani, bili oslobođeni plaćanja poreza. Kako bi se obeshrabrili pljačkaši, lopovi i drugi prekršitelji zakona i zaštitila imovina velikog broja trgovaca kazne za prekršaje učinjene tih dana bile su dvostruko veće nego inače.
Godine 1266. Bela IV. potvrdio je građanima Gradeca odredbe Zlatne bule te ih je, zbog velikih troškova koje su imali oko utvrđivanja grada oslobodio vojne obveze i 1267. plaćanja carine zvane tridesetina (harmica).
Zlatna bula je bila osnovni gradski zakonik, odnosno kazneno-pravni i sudski dokument.
Izvorni tekst
Izvornik Zlatne bule čuva se u Hrvatskom državnom arhivu u Zagrebu. Kralj o sebi, kako je tada bio običaj, govori u prvom licu množine.
,,''U ime svetoga Trojstva i nedjeljivoga jedinstva. Amen. Bela, milošću božjom zauvijek kralj Ugarske, Dalmacije, Hrvatske, Rame, Srbije, Galicije, Vladimirije i Kumanije...
''Budući da se našoj volji svidjelo na brdu Griču sagraditi slobodan grad i tamo sazvati građane te dio kraljevstva utvrditi i učvrstiti radi sigurnosti granice i drugih koristi... ovom ispravom dajemo na znanje, kako sadašnjima, tako i potomcima, da smo proveli u djelo svoju nakanu, dopuštajući da na prije spomenutom brdu bude slobodan grad, da se građani slobodno naseljavaju i da imaju, drže i postojano čuvaju zemlje i posjede, uvjete i slobode koje smo doznačili i potpisali... Ovakvi su, dakle, uvjeti i slobode građana što stanuju i naseljavaju se na gore spomenutom brdu, koje su sami među sobom sastavili, a mi smo ih potvrdili:''
''...nisu obvezni plaćati carine ni na kojem mjestu unutar kraljevskih granica... ako bilo koji građanin drugoga građanina povrijedi, izvrgne ruglu ili sramoti, pa ako mu se to dokaže, neka plati oštećenome deset penza, a za općinske troškove sto denara; ako se netko ne bi nakon trećeg ukora popravio, neka mu općina zaplijeni čitav imetak, a on kao ozloglašen neka bude sramotno istjeran iz grada. Ako netko ćušne drugoga ili ga zlobno povuče za kosu, neka pretrpi istu kaznu...
El Aguajito, Comondú
El Aguajito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California Sur, u opštini Comondú.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 255 m.
Tampiquillo, Tamiahua
Tampiquillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tamiahua.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 6 m.
Ferdinand Hodler
Ferdinand Hodler (Gürzelen, 14. ožujka 1853. - Ženeva, 20. svibnja 1918.) je bio najpoznatiji švicarski slikar na prijelazu iz 19. u 20. stoljeće.
Rođen je u Bernu kao najstariji od šestoro djece. Njegov otac, Jean Hodler, je živio skromno kao drvodjelja, dok je njegova majka Marguerita (rođena Neukomm) bila iz seljačke obitelji. Kao osmogodišnjak Holder je izgubio oca i dva mlađa brata koji su umrli od tuberkuloze. Naposljetku je od te bolesti preminula sva njegova bliža rodbina, što je u umjetniku usadilo snažnu svijest o smrtnosti. Još kao desetogodišnjak naučio je dekorativno slikarstvo od svog očuha, te je naposljetku poslan u Thun kako bi bio šegrt kod lokalnog slikara Ferdinanda Sommera. Njegovi rani radovi su konvencionalni pejzaži koje je prodavao brojnim turistima. Godine 1871., kada je imao osamnaest godina, otputovao je u Ženevu kako bi započeo svoju slikarsku karijeru.
Njegovi rani zreli radovi su većinom pejzaži švicarskih Alpi i jezera, kompozicije figura i oštro karakterizirani portreti, iznimnog realizma. Otputovao je u Basel 1875. god. gdje je proučavao slike slavnih umjetnika, posebno „Mrtvog Krista“ Hansa Holbeina, što je utjecalo na njegove brojne prikaze teme smrti. Tijekom posljednjeg desetljeća 19. st., na njegovo slikarstvo djelovali su brojni utjecaji poput simbolizma i art nouveaua. Razvio je stil koji on naziva „paralelizam“, a karakteriziraju ga skupine figura simetrično organiziranih u pozama koje sugeriraju ritulane plesove. Tako je sa slikom "Noć" napustio svoj prvotni naturalizam i prešao na monumentalnu figuralnu kompoziciju koja se stiliziranim oblicima približava dekoraciji.
God. 1884., Hodler je upoznao Augustine Dupin (1852.–1909.) koja je postala njegov dugogodišnji partner i model. Njihov sin, Hector Hodler, rođen 1887. god., osnovo je Svjetsku Esperanto udrugu 1908. god. Od 1889. god., do njihovog razvoda 1891. god., Hodler je bio oženjen Berthom Stucki, koja je naslikana na slici Poezija iz 1897. god. koja se nalazi u Muzeju za dizajn (Museum für Gestaltung) u Zürichu. Tijekom njegove posljednje slikarske faze, njegove slike su poprimile ekspresionističke elemente sa snažno obojenim geometrijskim figurama. Pejzaži su svedeni na esencijalne oblike, počesto samo nazubljene ivica horizonta. No, najpoznatije Holderove slike prikazuju scene u kojima su likovi u svakodnevnim djelatnostima, poput slavnog drvosječe (Der Holzfäller, Musée d'Orsay, Pariz). Ova slika se našla na poleđini švicarskih 50 franaka koje je izdala švicarska nacionalna banka.
God. 1898., Hodler je oženio Berthe Jacques, a 1908. upoznao je Valentine Godé-Darel, koja je postala njegovom ljubavnicom. Od 1913. god. njoj je dijagnosticiran rak, a brojne sate koje je Hodler proveo uz njenu bolesničku postelju možemo prepoznati na njegovim slikama na kojima je pratio njeno propadanje. God. 1914., osudio je njemačku uporabu artiljerije prilikom bombardiranja Reimsa, na što su njemački muzeji isključili njegova djela iz svojih postavki. Smrt njegove ljubavnice u siječnju 1915. god. jako je utjecalo na umjetnika, te se on povukao u stvaralačku intimu gdje je nastalo oko dvadesetak introspektivnih autoportreta. Koncem 1917. god. njegovo narušeno zdravlje ga je ponukalo na misli o samoubojstvu. Umro je 19. svibnja 1918. god. u Ženevi ostavivši brojne nedovršene pejzaže ovog grada.
Los Llanitos, Batopilas
Los Llanitos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Batopilas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 402 m.
Bedford, Iowa
Bedford je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.440 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 1.440 stanovnika, što je 180 (11,1%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Toponim
Toponimi (grč. ' – "mjesto:, ' – "ime") imena su mjesta.
Toponime proučava toponomastika.
Podjela toponima
Toponimi su podijeljeni na ove skupine: Imena naseljenih mjesta: Rijeka, Split, Pula, Ljubljana, Kragujevac, Cetinje, Begovo Razdolje...
Imena gora i uzvisina: Učka, Pohorje, Romanija, Papuk, Šar planina, Fruška gora...
Imena voda - rijeka, potoka, jezera: Soča, Sava, Neretva, Vardar, Karašica, Vransko jezero, Plitvička jezera, Skadarsko jezero...
Jezične promjene toponima
U prošlosti se težilo ijekaviziranju i poštokavljenju nekih ekonima što je djelomice i uspjelo:
Karlovec > Karlovac, Sisek > Sisak, Osek > Osijek, Rekà > Rijeka.
Neuspjeli pokušaji:
Čakovec > Čakovac, Split > Spljet, Tisno > Tijesno.
Najduži toponim
<i> Krung Thep Maha Nakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayutthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udom Ratchaniwet Mahasathan Amon Phiman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanu Kamprasit</i>
(กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทราอยุธยามหาดิลก ภพนพรัตน์ ราชธานีบุรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์ มหาสถาน อมรพิมาน อวตารสถิต สักกะทัตติยะ วิษณุกรรมประสิทธิ์)
U prijevodu "grad anđela, veliki grad, grad vječnog dragulja, neosvojivi grad boga Indre, veliki glavni grad svijeta obdaren s devet dragocjenih dragulja, sretan grad, izdašan u ogromnog kraljevskoj palači koja sliči rajskom prebivalištu gdje vlada reinkarnirani bog, grad dan od Indre i sagrađen od Višnukama". To je puno ime za Bangkok na Tajlandu, koji često jednostavno nazivaju endonimom Krung Thep.
Zorka Grandov
Zorka Grandov (6. mart 1947. Grdanovci - 18. septambar 2021. Barselona) je bila srpski doktor ekonomskih nauka, profesor emeritus i spisateljica.
Obrazovanje
Osnovne studije je završila 1969. godine na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Magistarski rad (Sistem finansijskih tokova u Jugoslaviji-metodološka i empirijska analiza za period od 1966. godine) je odbranila na istom fakultetu. Doktorsku disertaciju (Robno finansijski tokovi osnova trajne saradnje proizvodnje i trgovine) je 1987. godine odbranila na Ekonomskom fakultetu u Subotici Univerziteta u Novom Sadu.
Karijera
Karijeru je započela u privredi 1970. godine. Od 1986. karijeru nastavlja u Privrednoj komori Beograda i Ministarstvu trgovine SFRJ. Od 1992. godine je direktor paviljona Jugoslavije na izložbi EXPO 92 u Sevilji.
Nakon toga se bavi profesurom na više univerziteta u Srbiji, Bosni i Hercegovini i Španiji. Bila je mentor na više desetina diplomskih, magistarskih i master radova kao i doktorskih disertacija. Učestvovala je u koncipiranju, izradi i realizaciji više naučno-istraživačkih i razvojno stručnih primenjenih projekata. U toku univerzitetske karijere je u više navrata bila na studijskim boravcima i konferencijama u inostranstvu, poput Svetskog kongresa o ponašanju potrošača u Santijagu de Čileu 1997. godine. U okviru naučno-privredne delegacije je boravila u Seulu u Južnoj Koreji, iste godine. Boravila je i u akademskoj razmeni u Singapuru 2001. godine.
Takođe je autor, koautor, predavač i organizator obrazovnih programa u beogradskoj školi trgovine pri Privrednoj komori Beograda. Od 2002. godine je član Naučnog društva ekonomista.
Od 2011. godine je glavni i odgovorni urednik časopisa za ekonomiju i tržišne komunikacije „EMC Review“. Od iste godine je predsednik programskog odbora međunarodne naučne konferencije Economic development and Standard of living EDASOL, koja se svake godne održava u Banja Luci.
Predsednik je programskog odbora međunarodne naučne konferencije Moć komunikacije POWERCOMM u Beogradu, koja se održava od 2012. godine.
Radila je kao rukovodilac i saradnik na akreditaciji studijskih programa i ustanova: Univerziteta Braća Karić (današnji Alfa univerzitet), Univerziteta Union, Univerziteta Privredna akademija i Visoke strukovne škole za tržišne komunikacije. U Bosni i Hercegovini izabrana je za međunarodnog stručnjaka za ocenu i reviziju kvaliteta za akreditaciju visokoškolskih ustanova.
Pisanje
Zorka Grandov je objavila preko sto radova značajnih za razvoj naučne oblasti međunarodne i poslovne ekonomije u međunarodnim i domaćim naučnim časopisima i zbornicima radova sa recenzijama. Autor je više udžbenika i knjiga iz oblasti trgovinskog poslovanja, ekonomske globalizacije i međunarodnog biznisa.
Fraza (muzika)
desno|mini|430px|Muzička rečenica sastavljena od dve fraze u komadu R. Lazića - V. Peričića: Razigrani akordi koji je pisan za [[klarinet i klavir.]] Fraza (engl. i fran. phrase) je kraći zaokruženi odsek koji se oseća kao celovita misao izložena u jednom dahu.
Fraza može biti kraća i duža: jednotaktni motiv (mada neki teoretičari i grupu od dva takta, dvotakt, nazivaju fraza), a može biti i osmotaktna muzička rečenica.
Luk fraze sugeriše da sve tonove obuhvaćene lukom u muzičkom tekstu treba izvesti kao jednu frazu, tj. kao jednu smisaonu celinu (vidi notni primer). Luk fraze se na duvačkim instrumentima i kod pevača izvodi na jedan neprekinuti dah, dok kod gudača na jedan potez gudala.
Reč fraza je usko vezana za fraziranje, tj. za muziciranje, a samim tim i za pojam muzičar-izvođač-Interpretator (pevač, instrumentalista).
Katalizator
Katalizator je hemijska supstancija, koja se dodaje reakcionom sistemu da bi ubrzala reakciju. Reakcija bez katalizatora: A + B --> C + D (A i B su reaktanti, C i D su proizvod)- ovo je opšta hemijska formula Reakcija sa katalizatorom: A + B + K --> C + D + K (opšta formula reakcije sa katalizatorom) Postepena reakcija: A + K -->AK            (odnosno aktivirana supstanca k) AK + B --> ABK*         (ne prelazno stanje) ABK* --> C + D + K     (Kao što vidimo- imamo proizvod uz koji dobijamo čist katalizator koji je izašao iz reakcije)
Mehanizam delovanja katalizatora je takav da on smanjuje energiju aktivacije (energiju potrebnu dovesti spolja sistemu da bi došlo de reakcije) gradeći sa reaktantima prelazni kompleks (u datom primeru to bi bio nestabilni [ABK] kompleks) manjeg energetskog sadržaja nego što je on za prelazni kompleks reaktanata bez vezanog katalizatora. Kako je put krive na odgovarajućem energetskom dijagramu kraći i sama reakcija je brža iako će energija konačnih proizvoda biti ista za katalizovanu i za nekatalizovanu reakciju.
Katalizator ne utiče na položaj povratne reakcije, jer ubrzava (u istom stepenu) reakciju u obe strane. Katalizator može da poveća selektivnost reakcije ukoliko ubrzava stvaranje glavnog produkta, a ne ubrzava (ili manje ubrzava) sporedne reakcije.
Posebno važna grupa katalizatora su biokatalizatori odnosno enzimi koje katalizuju biohemijske reakcije u organizmima. Enzimi su posebno efikasni katalizatori specifičnog dejstva. To znači da deluju na tačno određenu supstancu (supstrat), katalizujući tačno određenu reakciju koju ubrzavaju i nekoliko hiljada puta.
Tvrdnja koja se javlja u nekim školskim udžbenicima da katalizator nema udeo u hemijskoj reakciji je potpuno netačna.
Jean Dujardin
Žan Dižarden je francuski glumac, rođen 19. juna 1972. godine, najpoznatiji po tome što je dobio Oskara za najboljeg glavnog glumca za ulogu u filmu Umetnik. Pre toga je u Francuskoj slavu stekao kao stend ap komičar, te kao tumač naslovne uloge u špijunskim parodijama o agentu OSS 117.
El Puerto, Arteaga
El Puerto je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Arteaga.
Jean Dujardin
Filmografija
Nagrada BAFTA za najboljeg glumca u glavnoj ulozi Zlatni globus za najboljeg glumca u igranom filmu (mjuzikl ili komedija) Nagrada Udruženja filmskih glumaca za najboljeg glumca u glavnoj ulozi nominovan — Nagrada Cezar za najboljeg glavnog glumca
El Puerto, Arteaga
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1570 m.
San Pedro Canjilón, Totatiche
San Pedro Canjilón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Totatiche.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2027 m.
Scipionyx
Scipionyx je rod dinosaura teropoda koji je u Italiji živio tijekom rane krede, prije oko 113 milijuna godina. Otkriven je samo jedan skelet, koji je poznat po tome što ima očuvano meko tkivo i unutrašnje organe. Fosil pripada mladuncu dugom samo nekoliko centimetara. Procijenjeno je da su odrasli dostizali dužinu od 2 metra. Naziv Scipionyx potiče od latinske riječi Scipio i grčke onyx, što znači "Scipiova pandža" (po Scipioneu Breislaku, geologu koji je prvi put opisao formaciju u kojoj je fosil pronađen). Naziv samniticus znači "iz Samniuma" (latinski naziv za područje oko Pietraroje). Primjerak se također često naziva "Skippy", ili "Doggy".
Otkriće
thumb|left|Glava vrste Scipionyx samniticus
La Malinche, Tamasopo
La Malinche je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamasopo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 878 m.
Scipionyx
Klasifikacija
thumb|left|Poređenje veličine između "Skippyja"/"Ciroa"/"Doggyja" i čovjeka.
Scipionyx se svrstava kao teropod i pripadnik Coelurosauria. Budući da ostaci pripadaju mladuncu, nije bilo moguće priključiti ovog dinosaura u neku određenu grupu. Osobine Coelurosauria su sacrum (više kralježaka pričvršćenih za kuk) duži nego kod drugih dinosaura, rep koji je pri vrhu ukočen i zakrivljena ulna. Tibia je također duža od femura kod coelurosaura.
Organi i dišni sustav
Scipionyx se smatra jednim od najvažnijih fosilnih nalaza kralježnjaka ikada, nakon što je "autopsija" otkrila jedinstvenu fosilizaciju jednog dijela njegovih unutrašnjih organa. U vapnencu su ostali očuvani dušnik, iznutrice, jetra i mišići. Jetra je tako dobro očuvana da se smatra da je očuvala oblik i boju koju je imala dok je Scipionyx bio živ. Ovo otkriće ima implikacije budući da se pozicija unutrašnjih organa kod dinosaura, prije ovog otkrića, mogla samo nagađati. Ukupna dužina iznutrica (kraća nego se očekivalo) ukazuje na to da je Scipionyx mogao probavljati hranu vrlo efikasno. Neki znanstvenici (Ruben, 1999.) su također predložili da je Scipionyx, na osnovu analize fosila, imao drugačiji dišni sustav nego kod ptica, a sličniji krokodilovom, što se često koristi kao argument protiv ideje da su dinosauri preci ptica. Međutim, istraživanjima Johna Rubena suprotstavili su se mnogi znanstvenici koji tvrde da istraživanje ima propusta.
Ponašanje
Smatra se da je Scipionyx nastanjivao područje sa mnogo plitkih laguna. U njima nije bilo mnogo kisika, što je dovelo do toga da se jedini poznati primjerak Scipionyxa tako dobro očuvao, slično kao i Archaeopteryx iz Njemačke.
Srpski jezik
Srpski jezik je standardizovana varijanta srpskohrvatskoga jezika kojom uglavnom govore Srbi. Službeni je jezik u Srbiji, jedan od tri službena jezika Bosne i Hercegovine i suslužbeni u Crnoj Gori i na Kosovu. Priznat je kao manjinski jezik u Hrvatskoj, Severnoj Makedoniji, Rumuniji, Mađarskoj, Slovačkoj i Češkoj.
Pisma
thumb|desno|Pisma Evrope na početku 20. veka
Ako bismo zanemarili do sada jasno nepotvrđene naučne hipoteze (koje imaju osnova) o prethodnim slovenskim (pa time i srpskim) pismima, može se reći da se, u različitim razdobljima srpski pisao latinicom, glagoljicom, ćirilicom i arapskim pismom.
Do konačnog stvaranja srpske srednjovekovne feudalne države i definitivnog priklanjanja vizantijskom kulturnom prostoru za vreme Stefana Prvovenčanog Nemanjića i njegovog brata Svetog Save (Rastko Nemanjić), primorsko (jadransko) jezgro srpskog etničkog prostora je uslovno naporedo koristilo latinicu, glagoljicu i ćirilicu. I to upravo tim redosledom: Kolonizujući nekada rimske gradove po jadranskoj obali, prvobitno su prihvatili latinicu za svoje pismo. Postepenim i sve intenzivnijim okretanjem ka standardnom jeziku i pismu stvorenim za svoje potrebe, okrenuli su se korišćenju glagoljice. Da bi, na kraju, prihvatili ćirilicu kao efikasnije i u vizantijski kulturni prostor uklopljenije pismo.
Od 11. veka pa sve do prve polovine 20. jedino pismo u masovnoj kulturnoj upotrebi Srba bilo je ćirilica. Latinica je takođe bila u upotrebi, naročito u Austrougarskoj - u današnjoj Vojvodini i Vojnoj Krajini, kao i u Bosni i Hercegovini i Dalmaciji.
Tokom vladavine Turaka posebnu potrebu su imali delovi srpskog i hrvatskog etniciteta koji su primili islamsku veroispovest. Oni su koristili arapsko pismo posebno prilagođeno dominantim jezičkim sistemima u Bosni. thumb|right|[[Miroslavljevo jevanđelje (12. vek)]] Od početka 19. veka i stvaranja srpsko-hrvatskog jezičkog dogovora, prvo mestimično, a potom sve intenzivnije, Srbi su počeli koristiti latinicu. Najznačajniji srpski kulturni radnik druge polovine 19. veka, Đura Daničić, svoje najznačajnije delo, Rječnik Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti započeo je pisati (napomena: Đura Daničić je polovinom 19. veka započeo sa pisanjem Rječnika JAZU, koji je dovršen tek sedamdesetih godina 20. veka), ali posebnom, reformisanom latinicom čiji su znakovi u potpunosti odgovarali ćiriličkim i delimično pravilu "jedno slovo za jedan glas".
Danas su u svakodnevnoj upotrebi kod Srba i ćirilica i latinica, ravnopravno. Tako je i po pravopisu koji se danas koristi u Srbiji. A po ustavu iz 2006. u službenoj upotrebi u Republici Srbiji je srpski jezik i ćirilično pismo, a isto je i u Republici Srpskoj, dok su u Crnoj Gori u zvaničnoj upotrebi i ćirilica i latinica. Što se tiče dileme da li je nov ustav Republike Srbije propisao da je jedino pismo Srba ćirilica - nije. Ustav, i uopšte država može svojim aktom da odredi koji će jezik biti u službenoj upotrebi i razume se, ako taj jezik ima više pisama, koje će pismo biti u službenoj upotrebi. To znači da država određuje pismo zvanične korespondencije.
Kodifikacija
thumb|right|Današnja rasprostranjenost triju izgovora srpskohrvatskog jezika
Prvu implicitnu kodifikaciju načinio je Sveti Sava. Najizrazitije njegovo delo u tom smislu predstavlja Karejski tipik. On je prvi napravio oštar rez od staroslovenske norme prema srpskoslovenskoj jezičkoj normi. Izbacio je iz upotrebe nazalne vokale, koji su do tog vremena već dali svoje nenazalne reflekse. Kako su se poluglasnici do tog vremena ujednačili, on je izbacio znak za poluglasnik zadnjeg reda (debelo jer) i ostavio samo znak za poluglasnik prednjeg reda (tanko jer), koje je označavalo poluglasnik srednjeg reda.
Sledeća reforma odvila se u Srbiji za vreme despota Stefana Lazarevića. Nju je obavio Konstantin Filosof (napomena: ovog Konstantina ne treba mešati sa Ćirilom, koga su takođe zvali Konstantinom Filosofom), a ta je ortografija poznata kao resavska škola. Ovaj pravopisni model odlikuje nazadnost u odnosu na Savin, što je, verovatno, bila posledica bugarskog obrazovanja Konstantina Filosofa. Bez fonoloških potreba uveden je ponovo znak za tvrdi poluglasnik, kao i određeni broj drugih pravopisnih pravila, čiji je cilj bio da se standardni srpskoslovenski jezik po svojim osobinama približi tadašnjoj bugarskoj normi.
Tokom razdoblja između 16. i 18. veka pismenost Srba je gotovo zamrla, a jedini značajan ostatak stare srednjovekovne kulture nalazio se u fruškogorskom manastiru Beočinu. Predstavnici te škole nazvani su Račani, jer su tu prebegli pred Osmanlijama iz starijeg manastira Rače u užičkom kraju. Najznačajniji predstavnik Račana bio je Gavril Stefanović Venclović. On je imao jasno izraženu dvojezičnost u svom pisanju: sakralne knjige je pisao po pravopisu resavske škole, dok je propovedi pisao narodnim jezikom, začuđujuće sličnim pravopisu i azbuci koje je sačinio Vuk Stefanović Karadžić više od veka posle njega.
Kao odraz na zbivanja u sakralnoj jezičkoj normi nastao je svetovni književni jezik koji je bio mešavina vojvođanskih dijalekata, ruskoslovenskog i ruskog jezika: slavenosrpski jezik. Na tom je jeziku tokom 18. i 19. veka stvorena osnova za savremenu srpsku kulturu.
Tokom prve polovine 19. veka, uz pomoć tadašnjih vrhunskih filologa, kao što su braća Grim, i austrijskih vlasti, Vuk Stefanović Karadžić je napravio reformu pisma i pravopisa, praveći veliki rez između dotadašnje slavenosrpske kulture i novog standarda. Uz neznatne izmene, ta je norma i danas standardna.