cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jagodina
Geografski položaj
Jagodina se nalazi na reci Belici u srednjem Pomoravlju, pod kojim, u užem smislu, treba podrazumevati Paraćinsko-jagodinsku kotlinu, odnosno uzan ravničarski pojas sa obe strane toka Velike Morave — od Stalaćke klisure na jugu do Bagrdanskog tesnaca na severu, na kome se razvijaju Paraćin, Ćuprija i Jagodina kao važniji regionalni centri i sedišta istoimenih opština. Gornjovelikomoravska kotlina u kojoj je smeštena Jagodina pruža se meridijanski između Stalaćke i Bagrdanske klisure. Dugačka je 45km, široka oko 28km, duboka oko 650m a površine je oko 600km².
Jagodinsko polje je deo šire oblasti sa čestim i snažnim trusnim udarima te se kao deo Pomoravlja, pored Podrinja i Vranjske kotline, ubraja u najugroženije oblasti. Prema dosadašnjim pojavama trusni udari stižu u Jagodinsko polje iz istočne i zapadne zone koje korito Velike Morave grubo odvaja. Sudeći po jednom od najznačajnijih zemljotresa velike jačine 1910. godine, epicentar istočne zone leži u Resavi.
Pobrđe oko grada čine ogranci okolnih masiva kao i terase nastale povlačenjem Panonskog jezera, a usečene koritima pritočnih reka. U reljefu ovog kraja, sem ovog dela koji bi izdvojili kao središnji i ravničarski u srednjem toku Velike Morave i donjih tokova njenih pritoka, možemo izdvojiti još dve predeone celine. To su istočni planinski predeo koji pripada Karpatsko-Balkanskim planinama i zapadni predeo koji pripada Rodopskim planinama. Ovu celinu, zapadno od Velike Morave, čine niske planine Juhor (773m), Crni Vrh (707m) i ogranci Gledićkih planina. Između njih je Levački basen.
Jagodinska opština prostire se na 470 km², obuhvata 54 naselja i graniči se sa sedam opština. Severno se graniči sa opštinom Svilajnac, severoistočno opštinom Despotovac, severozapadno opštinom Batočina. Na istoku i jugoistoku graniči se sa opštinama Paraćin i Ćuprija, na zapadu gradskom opštinom Pivara Grada Kragujevca i jugozapadno opštinom Rekovac. Jagodina leži na 43° 59' severne geografske širine i na 24° 14' istočne geografske dužine, na prosečnoj nadmorskoj visini od 116 metara a najviša kota je Đurđevo brdo na 213 metara. Kroz Jagodinu prolazi elektrificirana železnička pruga duplog koloseka kojom se srednja i centralna Evropa povezuju sa južnom Evropom i Azijom, a tik pored nje je međunarodni auto put E-75.
Klima
Klimatske odlike formiraju geografski položaj i reljef, pa je za celu regionalnu prostoriju presudno što je visokim planinama odvojena od izrazitih uticaja iz Sredozemnog mora a široko otvorena prema Panonskoj niziji. Time se grade odlike umereno kontinentalne klime sa hladnim zimama i toplim letima, uz manja odstupanja, dok se u proleće snažnije osećaju toplija strujanja sa juga utičući na brže topljenje snega, na porast vodostaja i brži rast vegetacije.
Srednja godišnja temperatura iznosi 11,2°C - 11,7 °C. Srednje mesečne temperature vazduha se kreću od -0,8 °C u januaru do 22,2 °C u julu. Takav raspopred temperature je uslovljen prodorom hladnih vazdušnih masa sa severa i toplih sa juga. Srednje mesečne temperature premašuju još u martu 10 °C i zadržavaju se iznad te vrednosti sve do novembra. Taj dugi devetomesečni period pruža široke mogućnosti za turistička kretanja ka okolnim izletištima radi odmora, rekreacije, lova i ribolova.
Ukupna godišnja suma osunčavanja iznosi 2.068 časova, od toga na period od marta do oktobra otpada 1.759 časova ili 85% od godišnje sume, što ovo područje svrstava u oblast umerene oblačnosti. U januaru je najmanje učešće sunčanih časova (65), a najveće u julu (306).
Relativna vlažnost vazduha je najveća u zimskim mesecima kada su temperature niske, dok je u toku leta najniža. Ona se kreće od 64% do 71%, dok je srednja vrednost pritiska vodene pare 8,5 mm/Hg sa amplitudama u januaru od 4 mm/Hg do jula od 13,8 mm/Hg
Vetrovi se javljaju kao stalni kada i prouzrokuju lokalne vremenske nepogode, ili kao povremeni ako ih stvaraju prodori vazduha iz susednih oblasti. Inače, vrlo su značajan faktor jer utiču na klimatske promene izazivajući razlike u temperaturi, donoseći padavine ili sušu. Međutim, kako Jagodinsko polje odlikuje period tišina sa 60,4%, a period vetrova sa 39,6%, oni malo pomažu u provetravanju kotline od zagađenog vazduha i u rasterivanju magle, pa i na manifestovanju drugih pojava.
Najučestalije duva severozapadni vetar sa osobinom da donosi glavne količine padavina pod uticajem vazdušnih struja sa Atlantskog okeana i Jadranskog mora.
Drugi po učestalosti je jugoistočni vetar košava koji stiže preko doline Crnice i kreće se nizvodno sve do Bagrdanskog tesnaca. Dolazi sa Karpatsko-Balkanskih planina usled razlika u vazdušnom pritisku koje nastaju kao rezultat visokog vazdušnog pritiska koji se obrazuje iznad kontinentalnih oblasti (Ukrajina) i Sredozemlja gde vlada nizak vazdušni pritisak. Tokom proleća i leta duva kao suv i dosta topao vetar sa kojim retko stižu padavine čak i u toku zime, mada donosi suv sneg i gradi visoke smetove izazivajući povećan osećaj hladnoće.
Treći po značaju je hladni severac naročito zbog uticaja na isušivanje tla u periodu vegetacije od jula do septembra. Znatno je ređi od oktobra do januara mada tada utiče na najveće temperature.
Južni vetar, razvigorac, duva tokom cele godine. U rano proleće može da se naglo javi i duže da traje izazivajući poplave. Sa njim se mešaju lokalna jugozapadna vazdušna strujanja iz Levačke kotline ili iz Varvarinskog polja, ali ih Đurđevo brdo ometa u prodoru ka Jagodini.
Inače, srednja jačina vetrova iznosi oko 2-6 bofora, što je ravno kretanju 2-5 m/s odnosno 7-18 km/h, dok maksimalna jačina ide i do 6-9 bofora, dovodeći do ozbiljnih šteta. Jaki vetrovi obično ne traju dugo, sa izuzetkom košave koja tokom zime i proleća duva i do 15 dana sa maksimalnom snagom od 8 bofora, odnosno 55 km/h.
Olujni karakter, često praćen gradom, ima zapadni vetar sa najvećom čestinom u toku leta.
Demografija
Na prvom popisu 1818. godine, Jagodina je imala 276 domova sa 494 haračkih glava. Poslednja turska porodica iselila se 1832. godine. Već 1837. godine Jagodina je imala 5.220 žitelja, dok je cela Srbija imala 41.374 varoških stanovnika.
Godine 1866. u Jagodini je živelo 4.429 stanovnika koji su se bavili poljoprivredom, trgovinom i zanatstvom. 1876. bilo je 91.88 % zemljoradnika.
Nekoliko epidemija kuge i neki drugi razlozi izazvali su zastoj, pa je 1900. godine imala 4.765, a 1931. godine 6.950 stanovnika. Godine 1961. imala je 19.759 stanovnika, a 1971. imala je 27.500 stanovnika.
U Jagodini živi 28809 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,8 godina (38,6 kod muškaraca i 41,0 kod žena). U naselju ima 12987 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,74.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).
{| width="50%" style="background:transparent; "
Kultura
Pomoravlje je relativno bogato spomenicima srednjevekovne kulture, jer je to bila pozornica vaznih istorijskih zbivanja. U trećoj četvrtini 13. veka, pod udarcima Turaka, ekonomski, politički i kulturni centar pomera se na sever u oblasti Zapadne i Velike Morave. Udaljeni od izvornih oblasti Raške i makedonske škole, odnosno srpsko-vizantijske škole, moravski neimari stvaraju nove arhitektonske kombinacije u kojima koriste tekovine svojih prethodnika, ali ih u isto vreme osvežavaju novim elementima istočnjackog porekla. Tako nastaje nova arhitektonska škola pod imenom moravska škola. U neposrednoj blizini Jagodine nalaze se značajni spomenici ove škole-manastiri Ravanica, Manasija, Kalenić, Jošanica i u ruševinama Sićevac. Ostali manje poznati manastiri su Tomić, Jaković i Ivkovački.
U Jagodini se nalazi i konak hajduk Veljka Petrovića sa početka 19. veka, kao i tri crkve.
Manifestacije
Žitelji Jagodine, pored manifestacija u lokalnom okruženju učestvuju i u drugim sredinama. To je "Festival pozorišnih praizvedbi" u Paraćinu, "Prođoh Levač, prođoh Šumadiju" u manastiru Kalenić, "Dani srpskog kulturnog preobraženja" u manastiru Manasija.
Slikarstvo
U Jagodini, živeo je i radio veliki srpski književnik, pesnik i slikar, boem i buntovnik Đura Jakšić. On je tada predavao u jagodinskoj realki crtanje, ali od njegovih dela iz tog vremena u gradu nije ništa sačuvano. Posle boravka Đure Jakšića, likovni život dugo ne beleži neki značajniji uspeh.
Muzika
Bogato muzičko i narodno stvaralaštvo ovoga kraja oduvek je privlačilo kompozitore i bilo izazov. Mokranjac je, na primer, poznatu pesmu "Maro Resavkinjo" bez ikakvih melodijskih izmena uneo u svoju drugu rukovet. Iz obilja muzičkog folklora ovoga kraja spomenimo pesmu "Oj Moravo", koja je stvorena u ovom kraju ali je kao biser narodnog stvaralaštva postala svojina svih naših naroda, i kolo "Moravac".
Poznatiji kompozitori i muzički pregaoci koji su radili u Jagodini:
Bioskop
Posle II svetskog rata biblioteka i dva manja bioskopa predstavljali su jedini kulturni potencijal grada. U današnjem jagodinskom bioskopu koji služi i kao pozorišna dvorana ima mesta za 500 gledalaca.
Obrazovanje
Prva osnovna škola u Jagodini osnovana je 1808. godine. Nema mnogo podataka o tome koliko je đaka bilo upisano, ko ih je i čemu učio, ali može se pretpostaviti kakva je ta škola mogla biti pre drugog ustanka, pre oslobođenja Srbije i pre Vukove reforme jezika. Ali, ma kakav bio, ovaj začetak školstva u opštini Jagodina zaslužuje pomen.
Sve do kraja Drugog svetskog rata, i jedno vreme posle toga, postojalo je četvororazredno osnovno školovanje. Ali pre rata, veliki deo dece nije bio obuhvaćen školovanjem. Ogroman broj ostajao je u bukvalnom smislu nepismen.
Tek posle rata ozbiljno se prišlo problemu opismenjavanja kao preduslovu za izvlačenje iz vekovne zaostalosti i brži razvitak. Uvedeno je obavezno osnovno školovanje u trajanju od osam godina. Ali za potpuno ostvarenje ove obaveze bilo je potrebno mnogo napora. Materijalna baza školstva u siromašnoj i ratom opustošenoj zemlji bila je veoma slaba. Neodgovarajuće i dotrajale školske zgrade, nedostatak učila i stručnog nastavnog kadra... volja i entuziazam, želja da se pobede sve nevolje i da se izgradi bolje sutra, učinili su da uprkos svemu, školstvo i u tim teškim danima postigne značajne rezultate u likvidiranju nepismenosti i udaranju temelja za novo, savremeno školstvo, u skladu sa našom društvenom stvarnošću i velikim potrebama koje ona nameće.
Obrazovni centri u Jagodini:
Osnovne škole u Jagodini:
Privreda
Četrdesetih godina 19. veka u uslovima burnih ekonomskih procesa prvobitne akumulacije i napora na izgrađivanju moderne buržoaske države, javila se potreba za prvim investiranjem u industriji. Interes se izražavao za stvaranje sopstvene industrije, za proizvodnju robe široke potrošnje. Siromašna i privredno nerazvijena zemlja, zbog nestašice kapitala, tehničkih sredstava i iskustava, morala je da se osloni na strance. Napori u tom pravcu, iako je bilo izvesnog interesovanja, nisu urodili plodom, jer su oni postavljali neprihvatljive uslove. Stoga je država morala sama da preuzme ulogu investitora. Istovremeno se javio interes i kod domaće trgovačke i činovničke buržoazije za investiranjem u industriju.
Između više predloga i ponuda Sovjet je jedino prihvatio ponudu Avrama Petronijevića, tadašnjeg ministra spoljnih poslova, jagodinskog građanina, za podizanje fabrike stakla u Jagodini. Očigledno je da kapitala u Srbiji nije bilo dovoljno. Kapital koji se stekao u malobrojnoj bogatoj činovničkoj i trgovačkoj buržoaziji bio je nedovoljan za veće zahvate u industriji. Ipak, činjenica da se u staroj Jagodini već sredinom 19. veka, nalaze među prvim i retkim industrijskim kapacitetima u Srbiji dve fabrike govori o važnosti ovog grada, njegovoj ekonomskoj snazi, uglednim ljudima i razvijenim kontaktima sa glavnom upravom zemlje i državanim centrom.
Goldie Hawn
Goldie Jeanne Hawn (Washington, DC, 21. studenog 1945.), američka filmska glumica, nagrađena nagradama Oscar i Zlatni globus.
Rodila se 21. studenog 1945., od oca glazbenika i majke domaćice. Otac joj je bio prezbiterijanac, te je vukao korijene od Edwarda Ruthledgea, potpisnika američke Deklaracije nezavisnosti. Majka joj je bila Židovka, ali Goldie je ipak išla u crkvu i slavila Božić. Završila je osnovnu i srednju školu, ali je od fakulteta odustala.
Godine 1955. počinje se baviti glumom. Pjevala je i u zboru. Na kazališnim daskama debitira 1961. godine ulogom Julije u drami koju je postavila jedna družina. Godine 1969. godine debitira na filmu ulogom u filmu "Cactus Flower" te za to dobiva Oscara. Glumila je u nizu uspješnih ostvarenja tijekom 1970-ih, 1980-ih i 1990-ih godina.
Ispočetka je bila u televizijskim serijama, gdje je glumila "glupu plavušu". Zadnji film, Sestre Banger dosada snimila je 2002. godine. Uspješna je i kao redateljica i producentica.
Udavala se dva puta. Ima dvoje djece iz drugog braka, kćer Kate Hudson i sina Olivera Hudsona, od kojih su oboje su priznati glumci. Od 1982. živi zajedno sa Kurtom Russelom, čijem je sinu pomajka.
Chester, Vermont
Čester je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Vermont.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.005, što je 6 (0,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ladysmith, Wisconsin
Lejdismit je grad u američkoj saveznoj državi Viskonsin.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.414, što je 518 (-13,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Valea Largă, Pucheni
Valea Largă je naselje u Rumuniji u okrugu D'mbovica u opštini Pucheni.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 299 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 579 m.
Guayparín (razvrstavanje)
Guayparín ima više značenja:
Mukmeduawininewug
Mukmeduawininewug (Pillagers, Leech Lake, Makandwewininiwag, Mekamaadwewininiwag ), jedna od deset glavnih skupina Chippewa Indijanaca sa područja jezera Leech Lake u Minnesoti. Danas žive na rezervatima Cass Lake, Lake Winnibigoshish i Leech Lake utemeljenim 1855. Na rezervatima im se nalaze naselja Gaa-zagaskwaajimekaag (Leech Lake), Gaa-miskwaawaakokaag (Cass Lake) i Wiinibiigoshishiing (Lake Winnibigoshish). Poznatiji poglavica bio im je Eshkebugecoshe.
Izvorno su se sastojali od nekoliko podbandi:
Lorenzon, Treviso
Lorenzon je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 38 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 11 m.
Trikalcijum fosfat
Trikalcijum fosfat je so kalcijuma i fosforne kiseline sa formulom Ca3(PO4)2. On je takođe poznat kao tribazični kalcijum fosfat ili "koštani pepeo" (jer je kalcijum fosfat je glavni produkt sagorevanja kostiju).
On ima alfa i beta kristalnu formu. Alta oblik se formira na visokim temperaturama.
Opšti slučaj
Ime kalcijum fosfat se odnosi na minerale koji sadrže jone kalcijuma (Ca2+) zajedno sa ortofosfatima (PO43-), metafosfatima ili pirofosfatima (P2O74-) i ponekad vodnik ili jone vodonika.
Veoma rasprostranjen mineral je apatit čija formula je Ca5(PO4)3X, gde je X F, Cl, OH, ili smeša. On je hidroksiapatit ako je dodatni jon uglavnom hidroksid. Najveći deo "trikalcijum fosfata" na tržištu je zapravo prah hidroksiapatita.
Upotreba
Trikalcijum fosfat u obliku praha se koristi kao agens za sprečavanje formiranja grudvi, i za olakšavanje pakovanja, transporta i konzumpcije. Kalcijum fosfat je takođe prehrambeni aditiv sa oznakom E341, i prirodno je javlja u kraljem mleku.
On se često koristi u porcelanu i dentalnim prahovima.
Kalcijum fosfat je sirovina u proizvodnji fosforne kiseline i đubriva.
Бурдимо
Бурдимо је насеље у Србији у општини Сврљиг у Нишавском округу. Према попису из 2002. било је 406 становника (према попису из 1991. било је 601 становника).
Демографија
У насељу Бурдимо живи 377 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 59,4 година (58,5 код мушкараца и 60,2 код жена). У насељу има 178 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,28.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Niardo, Brescia
Niardo je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Cruz del Calvario, Cabo Corrientes
Cruz del Calvario je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Cabo Corrientes.
Niardo, Brescia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1274 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 425 m.
Cruz del Calvario, Cabo Corrientes
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 66 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 600 m.
Clara Córdoba Morán, Santa Cruz Xoxocotlán
Clara Córdoba Morán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa Cruz Xoxocotlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 178 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1636 m.
Michipicoten
Michipicoten /u jeziku ojibway =big bluffs,/ jedna od bandi ili nacija Chippewa Indijanaca sa ušča istoimene rijeke u Ontariju, Kanada. Ovdje na sjevernoj obali jezera Superior žive najmanje 700 godina.
Njihove nastambe u prošlosri su bili kolibe i wigwami od brezove kore, a kanu glavno prijevozno sredstvo. Danas žive na rezervatima Gros Cap 49, Chapleau 61, Gros Cap Indian Village 49a i Missanabie 62.
Nauka o čvrstoći
mini|desno|250px|Silnice unutrašnjih [[sila su gušće u blizini rupe (uobičajeni raspored naprezanja).]]
mini|desno|250px|[[Greda (konstrukcija)|Greda je izdužena vodoravna ili kosa nosiva građevna konstrukcija za prenošenje vertikalnih opterećenja na ležaje, oslonjena na svojim krajevima (na jednoj strani pomično, na drugoj nepomično). Prema broju ležaja razlikuju se greda s jednim ležajem (konzolna), s dva ležaja (prosto oslonjena, s prepustima), s više ležaja (kontinuirana).]]
mini|desno|250px|Opruga za koju vrijedi [[Hookeov zakon: sila F je srazmjerna (proporcionalna) rastezanju opruge x.]]
mini|desno|250px|[[Vlačno ispitivanje na kidalici za nestandardni ispitni uzorak.]]
250px|desno|mini| Naprezanje uglavnom je prosječno naprezanje u presjeku. Naprezanje se često ne raspoređuje jednako u presjeku (m–m), posebno u blizini mjesta gdje djeluje vanjska sila u hvatištu (n–n).
Los Otates, Ocampo
Los Otates je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Ocampo.
Nauka o čvrstoći
mini|250px|desno|[[Dijagram naprezanja (σ - vlačnog naprezanja i ε - linijske vlačne deformacije) za tipični neželjezni materijal: 1: Stvarna granica elastičnosti 2: Granica proporcionalnosti 3: Granica elastičnosti 4: Granica razvlačenja ili σ0,2 (naprezanje pri kojem nastaje trajno produljenje od 0,2% prvobitne dužine šipke ili štapa)]]
Los Otates, Ocampo
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 237 m.
Nauka o čvrstoći
mini|desno|250px|Klizačica kod okretanja smanjuje svoj [[moment tromosti skupljajući ruke uz tijelo kako bi se brže okretala.]]
Munominikasheenhug
Munominikasheenhug /Manoominikeshiinyag, Rice Makers, Ricing-Rails, St. Croix Chippewa/, jedna od deset glavnih skupina Chippewa Indijanaca sa izvora rijeke St. Croix u Wisconsinu i Minnesoti. Danas su poznati kao St. Croix Chippewa a sastoje se od dviju grupa, federalno priznatih St. Croix Chippewa Indians of Wisconsin i plemena St. Croix Chippewa Indians of Minnesota, federalno nepriznatih.
Nauka o čvrstoći
mini|desno|250px|[[Traktor s vanjskim zamašnjakom (s velikim momentom tromosti) koji služi da ujednačuje okretanje motora (bez trzaja).]]
Munominikasheenhug
Izvorno su se sastojali od 13 bandi Apple River, Clam River, Kettle River, Knife River, Rice River, Rush River, Snake River, Sunrise River, Tamarack River, Totogatic River, Wolf River, Wood River i Yellow River.
Bande Knife, Rice, Rush, Sunrise i Apple River formiraju skupinu poznatu kao Betonukeengainubejig ili Biitan-akiing-enabijig. Hodge kaže da su ovih pet bandi pridružene Munominikasheenhugima
Nauka o čvrstoći
250px|mini|desno|Spoj za [[toplinsko istezanje na mostu.]]
250px|mini|desno|Uvijanje ili [[torzija šipke (štapa) kvadratnog presjeka.]]
Munominikasheenhug
Ostali nazivi za njih bili su: Fols Avoin Sauteaux, Foille avoine Chippeways, Fols-avoin sauters, i sl.
Rancho de Pino, Tumbiscatío
Rancho de Pino je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tumbiscatío.
Nauka o čvrstoći
250px|mini|desno|[[Moment savijanja uzrokuje normalna naprezanja σ koja se zamišljaju razdijeljenima po presjeku razmjerno udaljenosti od neutralne osi.]]
Mastroleoni, Isernia
Mastroleoni je naselje u Italiji u provinciji Isernia, u regiji Molise.
Munominikasheenhug
Njihova glavna naselja bila su: Bikoganaagan (Danbury), Wekoonamindaawagaans (Maple Plain), Metaawangaag (Hertel), Inaandagokaag (Balsam Lake) i Waawiyegamaag (Round Lake).
Mastroleoni, Isernia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 355 m.
Nauka o čvrstoći
250px|mini|desno|Kod [[smicanje|smicanja sila se primjenjuje na vrh pravokutnika dok je dno pravokutnika u mjestu. Nastalo smično naprezanje, \tau\,, izobličuje pravokutnik u paralelogram, tako da je opterećen samo vrh paralelograma.]]
Rancho de Pino, Tumbiscatío
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1158 m.
Nauka o čvrstoći
250px|mini|desno|Prikaz 4 Eulerova modela [[izvijanje|izvijanja kada nastaje gubitak stabilnosti štapa ili kojega drugog vitkog elementa konstrukcije (na primjer stupa) osno opterećenoga prekomjerno velikom tlačnom silom.]]
Nauka o čvrstoći je grana mehanike koja proučava čvrstoću, krutost i stabilnost konstrukcija i strojeva, te jednostavnih konstrukcijskih cjelina. Čvrstoća konstrukcije je sposobnost prenošenja sila i opterećenja bez loma materijala, trajnih plastičnih deformacija ili oštećenja (pukotina). Krutost konstrukcije je otpornost konstrukcije prema deformiranju. Elastična stabilnost konstrukcije je sposobnost konstrukcije da zadrži početan ravnotežni oblik. Gubitak elastične stabilnosti naziva se izvijanje.
Osim naziva nauka o čvrstoći upotrebljava se i naziv otpornost materijala. Oba su naziva tradicionalna i ne odgovaraju u potpunosti. Ne radi se o otpornosti (čvrstoći) materijala, nego o čvrstoći dijelova konstrukcija! Međutim, osim čvrstoće proučava se još krutost i stabilnost, pa ni naziv nauka o čvrstoći nije potpuno prikladan, iako je bolji od naziv otpornost materijala. Bolji naziv bio bi mehanika deformabilnih čvrstih tijela, slično nazivu mehanika krutih tijela ili mehanika fluida. Nauka o čvrstoći je u prvom redu tehnička (inženjerska) disciplina kojoj je svrha da što jednostavnijim metodama na zadovoljavajući, približan način riješi probleme iz tehničke prakse. Ponekad se susreće i naziv elastostatika, koja proučava statičke probleme elastičnih tijela. Ni taj naziv nije dobra zamjena za naziv nauka o čvrstoći, jer ona proučava i neelastična tijela i dinamičke probleme, pa se čini opravdanim zadržati naziv nauka o čvrstoći.
Historija
Već na početku razvoja civilizacije, kad su se počele graditi veće zgrade, hramovi, mostovi, brodovi, jednostavni strojevi i naprave, bilo je potrebno da se sakupe podaci o svojstvima pojedinih konstrukcijskih materijala i oblika tijela. Bez sumnje su postojala iskustvena pravila o određivanju mjera pojedinih dijelova konstrukcija, jer bi bez njih bilo nemoguće izgraditi veličanstvene građevine i spomenike izgrađene još u starom vijeku. Osobito su se svojim graditeljstvom isticali graditelji Rimskog Carstva. Poznate su njihove palače, hramovi, arene, bazilike, akvedukti, te katapulti i drugi ratni i radni strojevi. Nešto o metodama njihova graditeljstva poznato je iz knjige De architectura libri decem od Marka Poliona Vitruvija. Najveći dio znanja koji su sakupili stari Grci i Rimljani i drugi narodi izgubljen je u toku ranoga srednjeg vijeka.
Prve značajne pokuse o ponašanju i čvrstoći materijala obavio je Leonardo da Vinci na prijelazu iz 15. u 16. vijek. On je ispitivao čvrstoću žice, greda i stupova. Došao je do ispravnog zaključka da je čvrstoća grede na dva oslonca razmjerna (proporcionalna) širini i obrnuto razmjerna rasponu. Nije zabilježeno da li je ispitivao utjecaj visine grede. Galileo Galilei je prvi pokušao da analitički odredi čvrstoću pojedinih dijelova konstrukcija. Utvrdio je da čvrstoća geometrijski sličnih tijela opada s porastom dimenzija. Poznata su njegova razmatranja o savijanju štapa. On je pogrešno pretpostavio da su sile (naprezanje) pri savijanju jednoliko raspodijeljene po visini presjeka grede i da se greda pri lomu okreće oko najniže točke oslonca. Uz tu pretpostavku ravnoteža momenata unutrašnjih i vanjskih sila oko ukliještenog kraja pravokutne (duljine l, širine b i visine h) konzole daje:
Točno rješenje glasi:
Galilejevo rješenje razlikuje se samo za konstantu od točnog rješenja. Galileo je objavio u djelu Discorsi e dimostrazioni matematische intorno a due nuove scienze attenenti alla meccanica & i movimenti locali (Leiden, 1638).
Problem savijanja grede obrađivao je i Edme Mariotte. On je u radu objavljenom 1690. zadržao pretpostavku da neutralna linija prolazi kroz donji brid presjeka, ali je uveo pretpostavku da naprezanja linearno rastu došao je do rješenja:
To je rješenje bliže točnomu od Galilejeva. Antoine Parent (16. septembra 1666. – 26. septembra 1716.) je također razmatrao savijanje grede. On je 1713. objavio dva rada. U prvome je pokazao da Mariotteovo rješenje može vrijediti samo za pravokutan presjek i izveo je izraz za kružni presjek. U drugom radu je pošao od pretpostavke da neutralna os prolazi kroz sredinu presjeka i došao do ispravnog rješenja. Njegov je rad, međutim, ostao nezapažen, pa su se mnogi inženjeri i dalje služili Mariotteovim rješenjem. Točno rješenje problema savijanja grede izveo je 1773. Charles-Augustin de Coulomb ne poznavajući Parentovo rješenje. On je 1784. riješio problem uvijanja okruglog štapa i uveo pojam modula smicanja.
Zakon linearne ovisnosti opterećenja i pomaka, odnosno naprezanja i deformacije postavio je 1660. Robert Hooke na temelju pokusa s oprugama. Međutim, taj zakon, poznat kao Hookeov zakon, objavljen je tek 1678. u knjizi De potentia restitutiva, s objašnjenjem kakva sila, takvo produljenje. Thomas Young je 1807. matematički izveo Hookeov zakon za jednoosno rastezanje i uveo pojam modula elastičnosti, koji se po njemu naziva i Youngov modul elastičnosti. Taj je zakon 1828. dopunio Siméon Denis Poisson i uveo pojam koeficijenta poprečne konstrukcije pri rastezanju, koji se po njemu naziva Poissonov koeficijent ili Poissonov omjer.
Znatno su pridonijeli razvoju teorije elastičnosti i analitičkim metodama o nauci o čvrstoći švicarski matematičari, braća Jakob i Johann Bernoulli. Oni su razmatrali deformacije grede pri savijanju. Jacob Bernoulli je uveo pretpostavku da pri savijanju poprečni presjeci ostaju ravni. On je 1694. utvrdio da je zakrivljenost elastične linije sukladna (proporcionalna) momentu savijanja. Daniel Bernoulli, Johannov sin, prvi je izveo diferencijalnu jednakost poprečnih vibracija štapa. Leonhard Euler, učenik Daniela Bernoullija, također je proučavao elastične linije. On je 1744. izveo izraz za kritičnu silu izvijanja vitkog štapa. Augustin Louis Cauchy je 1822., u radu koji je predložio Francuskoj akademiji znanosti, po prvi put odredio prostorno stanje naprezanja i izveo jednakosti ravnoteže diferencijalnog elementa. Prvi rad iz teorije ploča objavio je Claude-Louis Navier 1820. On je također prvi dao opći pristup rješavanju statički neodređenih zadataka. Teoriju savijanja ploča razrađivali su dalje Siméon Denis Poisson, Gustav Robert Kirchhoff i drugi. D. J. Žuravski je izveo 1844. izraz za posmična naprezanja pri savijanju grede. Emil Winkler je 1858. riješio problem savijanja debeloga zakrivljenog štapa metodama nauke o čvrstoći. Točno rješenje tog problema dao je 1881. M. Golovin. Uvijanja nekih neokruglih presjeka riješio je 1852. Adhémar Barré de Saint-Venant. Godine 1857. Émile Clapeyron izveo je jednakost triju momenata (Clapeyronova jednakost). James Clerk Maxwell je 1870. izveo teorem o recipročnosti uplivnih koeficijenata (Maxwellov teorem), a Carlo Alberto Castigliano je 1873. izveo svoj prvi teorem. Christian Otto Mohr je objavio rad o kružnicama naprezanja 1895.
Naprezanje
Naprezanje je unutarnja sila raspodijeljena po jedinici površine nekoga čvrstog tijela koja se javlja kao reakcija na djelovanje vanjskih sila ili promjene temperature tijela, s jedinicom paskal (Pa = N/m2). Veličina naprezanja u nekoj točki tijela ovisi o orijentaciji presjeka tijela na kojem se naprezanje promatra. Takvo puno naprezanje je vektor općenito položen pod kutom prema normali na presjek i može se rastaviti na tri skalarne komponente vezane uz koordinatni sustav: jednu u smjeru normale x na presjek (σx, normalno naprezanje) i dvije na nju okomite koje leže u površini presjeka u smjeru preostalih dviju osi (τxy i τxz, tangencijalna ili posmična naprezanja). Uzimajući svaku os kao normalu na odgovarajući presjek, proizlazi da u svakoj točki tijela postoji devet komponenata naprezanja vezanih uz jedan koordinatni sustav, koje djeluju na element volumena i koje tvore takozvani tenzor naprezanja drugoga reda. Zbog simetričnosti toga tenzora, koja slijedi iz uvjeta ravnoteže elementa volumena, samo je 6 međusobno različitih komponenata, jer je τij = τji (na primjer τxy = τyx). Kako se u nekoj točki mijenja orijentacija koordinatnih osi, tako se mijenjaju i iznosi naprezanja. U svakoj točki tijela moguća je takva orijentacija osi prema kojima postoje samo normalna naprezanja, dok su posmična jednaka nuli. Ta tri naprezanja nazivaju se glavnim naprezanjima, od kojih su dva ekstremne vrijednosti σmax i σmin u toj točki.
Zbog unutarnjih silâ javljaju se u tijelu deformacije s kojima su naprezanja vezana preko Hookeova zakona. Čvrstoća konstruktivnih elemenata procjenjuje se prema takozvanim hipotezama ili teorijama čvrstoće u kojima naprezanja imaju presudnu ulogu.
Deformacija
Deformacija (lat. deformatio: izobličenje, nagrđivanje), u fizici, je promjena oblika tijela (rastezanje, svijanje, sukanje i drugo) pod utjecajem vanjskih ili unutarnjih sila. Može biti elastična, kada se nakon prestanka djelovanja sile tijelo vraća u prvobitni oblik, i neelastična, kada deformirani oblik ostaje i nakon prestanka djelovanja sile.
Dijagram naprezanja
Dijagram naprezanja prikazuje medusobnu ovisnost σ - vlačnog naprezanja i ε - relativnog produljenja ili linijske vlačne deformacije. U materijalu koji je opterećen nekom silom F nastaju naprezanja σ koja uzrokuju njegovo rastezanje. Naprezanje σ je omjer sile F i ploštine A presjeka štapa ili šipke (okomitog na smjer sile).
Zbog djelovanja sile F (a time nastalog naprezanja σ) štap ili šipka će se od početne duljine L0 rastegnuti na duljinu L. Tako je produljenje štapa ili šipke:
Relativno produljenje ε (duljinska ili uzdužna deformacija) štapa ili šipke je produljenje s obzirom na početnu duljinu Lo. Početno je naprezanje linearno (deformacija je izravno razmjerna naprezanju). U području linearnog rastezanja (Hookeov zakon) materijal je elastičan i nakon prestanka djelovanja sile, odnosno naprezanja, on se vraća u početno stanje. Youngov modul elastičnosti je omjer naprezanja i relativnog produljenja (u području elastičnosti).
Tehnička granica elastičnosti je naprezanje pri kojem osjetljiva mjerila osjete prvo primjetno trajno produljenje materijala (pri još nepromijenjenom presjeku Ao). Nakon te granice (obično na kraju linearnog rastezanja) materijal se rasteže plastično i nakon prestanka djelovanja sile ne vraća se više na početnu duljinu L0, već ostaje određeno trajno produljenje, uz suženje presjeka, A < A0).
Moment tromosti
Moment tromosti ili moment inercije (znak I ili J) je fizikalna veličina koja opisuje tromost ili inerciju čestice ili krutoga tijela pri promjeni brzine ili smjera vrtnje; jednaka je zbroju umnožaka mase m i kvadrata udaljenosti r od osi rotacije svake čestice koja čini tijelo:
Moment tromosti nekog tijela ovisi o obliku tijela, raspodjeli mase, položaju osi rotacije. Primjerice, ako je m masa tijela, r njegov polumjer, a os rotacije ujedno i os simetrije, moment inercije na primjer šupljega valjka ili prstena iznosi:
homogeno ispunjenoga valjka ili kružne ploče:
homogeno ispunjene kugle:
Moment tromosti homogeno ispunjenoga štapa kojemu je os rotacije okomita na dužinu štapa nalazi se na polovici dužine štapa:
a na kraju je štapa:
gdje je: r - duljina štapa. Mjerna je jedinica momenta tromosti kilogram puta kvadratni metar (kg m2).
Naprezanje i deformiranje štapa
Na štapu kao modelu tijela kojemu je jedna mjera ili dimenzija (duljina) znatno veća od drugih dviju protraju se jednostavna opterećenja: rastezanje, uvijanje, savijanje, izvijanje i druga.
Vlak i tlak
Štap je osno ili aksijalno opterećen ako su u svakom presjeku štapa sve komponente osim normalne sile (uzduž osi štapa) jednake nuli. U središnjem su dijelu naprezanja jednoliko raspodijeljena i u njima naprezanje iznosi:
gdje je: Δ l - promjena duljine, a l - duljina štapa. Primjenom Hookeova zakona izraz prelazi u:
gdje je: E - Youngov modul elastičnosti.
Toplinska naprezanja
gdje je: Δ l - dužinsko ili linearno toplinsko istezanje (ili skraćenje):
gdje je: l0 - početna duljina, ΔT - temperaturna razlika, αL - koeficijent toplinskog istezanja. Toplinska naprezanja upetog štapa proizlaze:
Toplinska naprezanja ne ovise o izmjerama predmeta i mogu biti katkada vrlo velika.
Uvijanje ili torzija
Uvijanje ili torzija (kasnolat. torsio: uvrtanje, uvijanje) je način opterećenja elementa konstrukcije kada oko neke njegove osi djeluju dva jednaka i suprotno usmjerena momenta (sprega). Tako su na primjer opterećena vratila radnih strojeva ili pogonske osovine vozila kada na njih s jedne strane djeluje pogonski moment, a s druge otpor radnoga dijela stroja (na primjer alata) ili kotača vozila. Slično mogu biti opterećeni i stupovi nosećih metalnih konstrukcija (dizalica, građevina, dalekovoda i slično), koji su jednim krajem ukliješteni u temelje, a na drugom stalno ili samo povremeno (udari vjetra) djeluje moment koji stup uvija oko njegove uzdužne osi. Elementi opterećeni na uvijanje pojednostavnjeno se prikazuju štapovima, a proračunima im se određuju deformacije (kut uvijanja) i naprezanja (posmična, rjeđe i normalna). Za ravne štapove poprječnoga kružnog presjeka ili presjeka u obliku kružnoga vijenca (na primjer šuplje osovine) proračuni se s visokom točnošću provode uz pretpostavke da pri uvijanju poprečni presjeci ostaju ravni i okomiti na uzdužnu os štapa, da se presjeci zakreću kao krute figure (polumjeri pri zakretanju ostaju ravni) te da se na presjecima ne javljaju normalna naprezanja. U središtu presjeka takva štapa posmično naprezanje jednako je nuli, a na vanjskom rubu presjeka, polumjera r, ono ima maksimalnu vrijednost:
gdje je: Mt - moment torzije ili uvijanja, a Ip polarni moment tromosti površine presjeka u odnosu na središte, koji za puni presjek iznosi:
a za kružni vijenac, unutarnjeg i vanjskog polumjera r i R:
Kod toga će se krajnji presjeci štapa duljine l i modula smicanja G, koji ovisi samo o vrsti materijala štapa, zakrenuti jedan u odnosu na drugoga za kut
Kod uvijanja neokruglih štapova poprečni se presjeci iskrivljuju, navedene pretpostavke više ne vrijede, a proračuni posmičnih naprezanja i deformacija su složeniji. U granicama Hookeova zakona moment torzije Mt i kut zakreta φ međusobno su proporcionalni, tako da vrijedi:
Bagnaia, Livorno
Bagnaia je naselje u Italiji u provinciji Livorno, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 231 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 6 m.
Nauka o čvrstoći
Uvijanje ili torzija
D je takozvani direkcijski moment (torzijska krutost) s jedinicom Nm/rad, koji za štap punoga kružnog presjeka ili kružnoga vijenca iznosi G Ip / l.
Savijanje
Za razliku od osnog opterećenja (vlak i tlak), pri savijanju štapa deformira se uzdužna os štapa. Deformirana uzdužna os zove se elastična linija ili progib. Razlikuje se čisto savijanje i poprečno savijanje. Pri čistom savijanju sve su komponente unutrašnjih sila jednake nuli, osim momenta savijanja. Pri poprečnom savijanju osim momenta savijanja pojavljuje se još i poprečna sila koja uzrokuje smicanje. Čisto savijanje zove se još i savijanje spregovima, a poprečno savijanje, savijanje silama. Moment savijanja uzrokuje normalna naprezanja σ koja se zamišljaju razdijeljenima po presjeku razmjerno udaljenosti od neutralne osi. Neutralna os prolazi kroz težište promatranog presjeka. Klasična jednakost koja određuje naprezanje u gredi uslijed djelovanja čistog savijanja je:
gdje je: {\sigma} - naprezanje uslijed savijanja, M - moment savijanja oko neutralne osi x, y - okomita udaljenost od neutralne osi x, Ix - moment tromosti ili moment inercije oko neutral osi x.
Maksimalno naprezanje na savijanje σmax pojavljuje se u točki koja je najudaljenija od neutralne osi ymax:
gdje je: {W_x} - moment otpora presjeka.
Progib nosača {\delta} proizlazi iz diferencijalne jednakosti elastične linije:
Uobičajene vrijednosti za maksimalne momente savijanja, progibe, momente tromosti i momente otpora presjeka date su u tablicama.
Smicanje
Smicanje, smik, posmik ili odrez je opterećenje čvrstoga tijela silama koje djeluju u ravnini nekoga presjeka tijela, a nastoje izazvati paralelno klizanje jednoga dijela presjeka (tankoga sloja) u odnosu na drugi. Tako su na primjer opterećene zakovice koje spajaju krajeve metalne vrpce u obruč, kada duž obruča djeluju vlačne sile. Jednako tako, kod torzije (uvijanja) štapa okrugla presjeka momentima (na primjer vratilo), presjeci okomiti na uzdužnu os štapa napregnuti su na smicanje. Smično opterećenje rabi se u nekim tehnološkim postupcima, kao što je na primjer rezanje škarama, probijanje štancanjem i drugo. U elementima konstrukcija smicanje se najčešće javlja zajedno sa savijanjem. Posljedica su smicanja reaktivna posmična (tangencijalna) naprezanja τ koja leže u ravnini presjeka tijela, a raspodijeljena su po nekom zakonu ovisno o načinu djelovanja sila i momenata. Tako su kod savijanja štapova silama naprezanja raspodijeljena parabolično, kod uvijanja linearno i tako dalje. U općem slučaju opterećenja, na svaki beskonačno mali element površine djeluju, osim normalnih, i posmična naprezanja, koja tvore spregove. Pod djelovanjem tih spregova dolazi do promjene prvotno pravoga kuta između dviju međusobno okomitih stranica elementa za mali kut γ (kutna deformacija), koji mjeren u radijanima kod elastičnih deformacija iznosi:
gdje je: G - modul smicanja ovisan o materijalu (spreg sila).
Izvijanje
Izvijanje je gubitak stabilnosti štapa ili kojega drugog vitkog elementa konstrukcije osno opterećenoga prekomjerno velikom tlačnom silom. Tako se na primjer štap, postavljen okomito na tlo i odozgo pritisnut tlačnom silom, izvije (izboči) u trenutku kada se sila poveća preko određene granice (Eulerova kritična sila). Rešetkaste konstrukcije koje su sastavljene od štapova (stupovi dalekovoda, čelični mostovi, dizalice) obično gube stabilnost zbog izvijanja jednog ili više štapova, pa se u proračunima takvih konstrukcija posebna pozornost posvećuje tlačno najopterećenijim štapovima. Intenzitet kritične sile pri kojem nastaje izvijanje ovisi o vitkosti štapa, to jest načinu učvršćenja njegovih krajeva i njegovim geometrijskim svojstvima, te o mehaničkim svojstvima materijala od kojega je štap načinjen. Kod konstrukcija s pločama, stijenama i ljuskastim elementima izvijanje je složenije. Kritičnom silom bavio se švicarski matematičar, fizičar i astronom Leonhard Euler, po kojem je ta sila i nazvana.
Električno kolo
desno|mini|Jednostavno električno kolo napravljeno od naponskog izvora i otpornika.
Električno kolo je skup komponenti i provodnika koji obrazuju zatvoren tok električne struje. Prosto kolo sastoji se od električnog izvora, provodnika i trošila. Izvor može biti baterija ili generator, provodnik žica kroz koju struji elektricitet, a potrošač komponenta koja se napaja elektricitetom, kao na primer sijalica.
Električno kolo može biti otvoreno i zatvoreno. U zatvorenom krugu javlja se električna struja a u otvorenom ne. Ukoliko kroz sve elemente kola protiče ista struja, kolo se naziva prostim, a ukoliko teče više struja, naziva se složenim. Svaki deo složenog kola kroz koji protiče jedna struja naziva se grana.
Pojam električnog kola koristi se u elektronici i u teoriji električnih mreža. Temelji se na Omovom zakonu i Kirhofovim pravilima grananja. Proticanje električne struje kolom uvek je praćeno pojavom magnetnog i električnog polja oko provodnika. Elektromagnetna energija u električnom krugu pretvara se u toplotu. Koliko će se toplote stvoriti u nekom provodniku zavisi od njegovog električnog otpora, koji utiče na jačinu struje u kolu.
U električnom krugu kojim teče naizmenična struja, uticaj magnetskog i električnog polja na vrednosti napona i struje izražava se induktivnošću i kapacitetom, koji su parametri električnog kola. Električno kolo prikazuje se pomoću električne sheme.
Mreža koja se sastoji od elektronskih komponenti zove se elektronsko kolo. Takve mreže su obično nelinearne pa se analiziraju naprednijim postupcima kao što je računarska simulacija.
Prosto kolo sa jednim izvorom i jednim trošilom
Električno-strujno kolo predstavlja zatvoren sistem koji ima ulogu da obezbedi stalno proticanje električne struje i sastoji se od
Izvor električne energije ima ulogu da pretvori neki drugi vid energije (mehaničku, hemijsku, svetlosnu,..) u električnu i predstavlja aktivni element električnog kola. Prijemnik-potrošač ima ulogu da električnu energiju pretvori u drugi vid energije koji je čoveku potreban ( svetlosna, toplotna, mehanička ...) i zajedno sa provodnicima predstavlja pasivne delove električnog kola.
Prosto kolo sa više izvora i više trošila
Prosto električno kolo sa više izvora i više prijemnika-potrošača predstavlja zatvoren provodni lanac raznih električnih elemenata, proizvoljan broj realnih generatora i prijemnika vezanih na red. Kroz sve elemente kola protiče ista vrednost električne struje, a njena vrednost računa se preko uopštenog Omovog zakona.
Složeno kolo
Složeno električno kolo sastavljeno je od više prostih električnih kola. Uz osnovne delove (izvora, prijemnika i provodnika) postoje još i čvorovi (tačka u kojoj se spaja više provodnika), grana (jedan ili više elemenata kroz koje teče ista struja) i kontura-petlja (zatvorena linija koju čine grane kola). Vrednosti električne struje u složenom električnom kolu može se izračunati primenom Kirhofovih zakona.
Električna mreža
desno|mini|Primer električne mreže.
Camacanian
mini|Kamakan jezici Camacanian (Kamakan), samostalna porodica indijanskih jezika, prema Rivetu i Loukotki (1952.), ili dio Velike porodice Macro-Ge iz istočnog Brazila. Porodica Camacanian obuhvaća jezike Indijanaca Kamakan (Camacan), Kotoxó (Cutacho) i ogranak Catethoi, Maniân (Menian, Menien) i Masakará (Massacara) iz Bahije; Mongoyo.
Los Ángeles, San Juan Evangelista
Los Ángeles je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini San Juan Evangelista.
Električno kolo
Električna mreža
Razlikuju se električne mreže jednosmerne i naizmenične električne struje. Od početka primene naizmenične električne struje (krajem 19. veka) gubile su mreže jednosmerne struje na svojoj važnosti, pa se danas upotrebljavaju samo u posebnim situacijama, na primer za neke tehnološke procese i za električna vozila. Savremene električne mreže naizmenične električne struje većinom su trofazne. Na njih se mogu priključiti i jednofazni potrošači, ali tada električna mreža mora imati i neutralni (povratni) provodnik, pa se jednofazni potrošač priključuje između faznog i neutralnog provodnika.
Los Ángeles, San Juan Evangelista
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 268 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 64 m.
Električno kolo
Električna mreža
Velike količine električne energije na velike udaljenosti prenose se dalekovodima uz visok električni napon. Prenosne električne mreže razvrstavaju se na mreže visokog napona, vrlo visokog napona ili najvišeg napona. U Evropi su prenosne mreže nazivnih električnih napona 110 kV, 220 kV i 400 kV. Osim njih, široku upotrebu u svetu imaju, među ostalima, i mreže nazivnih električnih napona 132 kV, 275 kV, 330 kV, 345 kV, 500 kV i 765 (750) kV, a u početnoj je fazi i uvođenje napona 1150/1200 kV (Rusija, Japan, SAD). Razdelne su mreže srednjonaponske (više od 1 kV do 45 kV) i niskonaponske (do 1 kV). U u razdelnim mrežama za javnu elektrifikaciju primenjuju srednji naponi od 10 kV, 20 kV, 35 kV i niski napon od 220/380 V u mrežama s 4 provodnika (3 fazna i 1 neutralni provodnik), gde je manja vrednost jednofazni napon, a veća vrednost nazivni međufazni ili linijski napon (u toku je prijelaz na 230/400 V). Za industrijske i slične mreže srednji su naponi 3 kV i 6 kV, a niski 1000 V, 500 V i 400/690 V. U terminologiji elektroprivrednih distribucijskih poduzeća pod mrežom visokog napona razumiju se sve razdelne mreže nazivnoga napona višeg od 1 kV.
Vodovi električne mreže postavljaju se nad zemljom (nadzemni vodovi) ili pod zemljom ili vodom (kablovski vodovi), pa mreže mogu biti nadzemne, podzemne ili podvodne (kabelske) i mešovite. Prema području koje pokrivaju razlikuju se: mesne mreže, za elektrifikaciju manjih naselja, obično izvedene kao nadzemne niskonaponske mreže; gradske mreže, obično kao kombinacije niskonaponske i srednjonaponske, a kod većih gradova i visokonaponske mreže, i to najvećim delom izvedene kao kabalske; područne mreže (potprenosne mreže), za razdeobu električne energije na nekom većem području do pojedinih mesnih ili gradskih mreža i velikih potrošača (industrije), redovno izvedene kao srednjonaponske i visokonaponske nadzemne mreže te zemaljske mreže, izvedene kao prenosne nadzemne mreže, a pokrivaju celo područje države.
Električni zakoni
desno|mini|[[Oscilatorno kolo: električni rezonantni sistem može biti predočen, na primer, serijskim oscilatornim kolom sastavljenim od idealnog induktiviteta L i idealnog kapaciteta C, gde oscilatorno kolo ne sadrži radne otpore koji bi uzrokovali gubitke energije. Ako se takvo oscilatorno kolo pobudi na oscilovanje, strujnim kolom će poteći struja kao odziv oscilatornog kola na pobudu.]]
Da bi projektovali električno kolo, inženjeri moraju biti sposobni da proračunaju vrednosti struja i napona u delovima kola. Linearna kola se mogu proračunati upotrebom kompleksnog računa. Postoji nekoliko električnih zakona za rešavanje električnih kola :