cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eurofighter Typhoon
Naoružanje
Avion „tajfun“ poseduje 13 spoljnih veznih tačaka za podvešavanje borbenih sredstava i drugog tereta. Maksimalna ukupna masa podvešenih tereta je do 7.500 kg. Podvesne tačke su raspoređene, po četiri ispod svakog polukrila (8 pod krilom) i pet ispod trupa (vidi sliku desno). Na tri podvesne tačke mogu se podvesiti spoljni rezervoari goriva, dva pod krilo i jedan pod centralni deo trupa. Na ovu veznu tačku ispod centalnog dela trupa, podkačinje se jedino rezervoar goriva (nije predviđena alternativa). Na slici desno, oivičeni su rezervoari goriva sa žutom bojom. Može se birati između raspoloživa dva njihova modela: od 1.500 litara, koji je namenjen za podzvučni let i niske manevre, sa malim ubrzanjem n•g, a optimiziran za nadzvučni let i oštar manevar sa velikim ubrzanjem n•g je zapremine od 1.000 litara. Britanska firma BAE sistem je pripremila aerodinamički profilisane rezervoare goriva za postavljanje na zadnji deo trupa aviona i stapali bi se sa njim u zadebljan profil (kao obloga). Zapremina ovog rezervoara je 1.500 litara. Sa njim se povećava dolet aviona za oko 25%. Dve podtrupne bočne linije poseduju po dve tačke podvešavanja. Na njih se u konturu trupa mogu podvesiti 4 rakete vazduh-vazduh velikog dometa, sa utapanjem u konturu bez značajnijeg povećanja otpora i radarskog odraza. Dve najudaljenije linije na krilu opremaju se samo sa raketama vazduh-vazduh kratkog dometa. Mogu se koristiti vezne tačke i za podvešavanje i drugog oružja, pod uslovom da je obezbeđena njihova integracija, saglasno propisu MIL-STD-1760.
Za borbu na velikim rastojanjima, koristi se privremeno raketa AIM-120A/B/C AMRAAM, koja se uspešno pokazala u borbi. U budućnosti, biće zamenjena sa mnogo moćnijom MBDA meteor raketom, koja je opremljena nabojnomlaznim motorom i sa novom tehnologijom u domenu elektronike i upravljanja.
Oružje vazduh-zemlja sačinjavaju razne vrste bombi i raketa. Bombe su poboljšane, a u planu razvoja je da u budućnosti budu poboljšane i rakete. Planovi o nadgradnji maksimalnog spoljnjeg nošenja oružja se ne objavljuju, tj. podležu tajnosti. Avion će nositi i neke tipove krstarećih raketa.
Opcije kooperanata su usaglašene sa karakteristikama zajedničkog aviona, a i standardizovano je nošenje naoružanja po tipovima i količini. U donjoj tabeli, prikazana su usaglašena rešenja prema mogućnostima aviona i potrebama korisnika.
‡ – centralna podtrupna vezna tačka (13), isključivo se koristi za nošenje goriva.
U okviru prikazanih ostvarenih mogućnosti, u prethodnoj tabeli, tipične operativne varijante konfiguracija podvešavanja, za konkretne namenske zadatke, prikazane su u sledećoj tabeli.
Karakteristike
Jurofajter tajfun u poletanju. |desno|mini|220px Jurofajter na sletanju. |desno|mini|220px Jurofajter iz 29-te eskadrile [[Kraljevsko ratno vazduhoplovstvo Velike Britanije|RAFa. |desno|mini|220px]] Jurofajter, lovac jednosed, [[Kraljevsko ratno vazduhoplovstvo Velike Britanije|RAFa. |desno|mini|220px]] Jurofajter, svojina [[Luftvafe, u poletanju. |desno|mini|220px]]
1 51,2 m² površina je sa izvučenim pretkrilcima.
2 varira između 10.995 kg i 11.500 kg. Jurofajter smatra kao 11.000 kg.
3 Nema zvaničnih podataka za ovaj podatak, ali je procenjeno prema F/A-18E za slučaj sa 2 × AIM-9 i 2 × AIM-120, gde je 1,5. Ovde se smatra za slučaj sa AIM-9 i 2 × AIM-120 da je približno 1,2.
4 Za borbene avione je dolet od 3.790 km neverovatan podatak.
Varijante
Jurofajter se proizvodi u varijantama jednoseda i dvoseda. Varijanta dvoseda se borbeno ne koristi, već on samo služi za obuku i trenažu pilota. Serijska proizvodnja aviona „tajfun“ je programirana u tri „partije“ i one se odvojeno finansiraju, sa različitim tehničkim definisanim standardima. U toku prototipskog razvoja korišćeno je sedam aviona, prototipova (podeljenih između četiri kooperanta). Oni su služili za podeljene aktivnosti razvoja varijacija opremanja i izmene konstruktivnih rešenja. Konačna namena im je bila konačna potvrda zahtevanog standarda u letu, u cilju definisanja i lansiranja serijske proizvodnje aviona „tajfun“.
Avioni za razvoj (prototipovi)
Zbog naziva ovih aviona na enggleskom, Development aircraft, za prototipove je usvojena skraćenica sa početnim slovima DA, a dopisani broj se odnosi na konkretan vazduhoplov po redosledu. Svaki od njih je imao programsku namenu ispitivanja u letu i u razvoju konkretnih sistema. Usledila su prva podvešavanja rezervoara za gorivo od 1.000 litara, 17. juna 1998. U periodu od aprila 2001. godine, lansirane su rakete AMRAAM i AIM-9L u jedinici operativnog vazduhoplovstva. Kasnije su realizovana ispitivanja senzora „pirat“. Izvršeno je ispitivanje punjenja goriva u letu, u julu 2002. godine. U martu 2004. godine, ispitane su rakete IRIS-T sa spoljašnjih nosača ispod krila.
Industrijalizacija proizvodnje (predserija)
IPA je skraćenica od početnih slova od naziva na engleskom Instrumented Production Aircraft, za obeležavanje aviona predserije, kojima je isto dopisivan redni broj. Isto je namenski razvijeno sedam takvih predserijskih aviona.
Partija 1
„Tajfuni“ partije 1, proizvođeni su u 2003. godini i u daljem periodu. Smatraju se kao lovci sa početnim mogućnostima. Vremenom je taj standard postepeno usavršavan, a svaka nadogradnja softvera i hardvera rezultira sa unapređenim rešenjima i mogućnostima aviona, što je prepoznatljivo označeno novim brojem bloka dokumentacije, odnosno novog standarda. Sa uvođenjem bloka 5, retroaktivno su sprovedene sve prethodno nadograđene modifikacije projekta, na svima avionima, iz celog programa proizvodnje. To je strategijski princip retroaktivne nadogradnje svih aviona iz programa Jurofajter.
Partija 2
Trenutno se proizvode avioni iz partije 2. Ugovor o njihovoj proizvodnji, potpisan je 14. decembra 2004. godine, a ujedno i o njihovom izvozu Austriji. Jurofjter korporacija, obavezala se da isporuči naručiocima 251 primerak aviona iz patije 2, sa sistemima naoružanja. Ujedienom Kraljevstvu isporučiće se 91 „tajfun“, Nemačkoj 79 (uključujući i 15 aviona prvobitno ugovoreno za Austriju), Italiji 47 i Španiji 34. Isporuke aviona „tajfuna“, iz partije 2, za sva četiri kooperanta počele su u leto 2008. godine, a planirano je da traju sve do 2013. Značajne razlike, u odnosu na standard partije 1, odnose se i na promenu i poboljšanje zastarele tehnologije proizvodnje. Ugrađen je hardver novog standarda u računar zadataka i uvedeni su novi modovi radara CAPTOR-M. Uglavnom je fokusirana pažnja na novi računar zadataka (misija) koji poseduje bolje performanse obrade podataka, sa većim kapacitetom memorije potrebne za integraciju buduće nadogradnje savremenog naoružanja. Ažuriran je softver za vektorsko mapiranje, poboljšana je oprena infra crvenog senzora za režim izviđanja i praćenja. Integrisano je novo oružje: AIM-120C-5 AMRAAM, digitalni IRIS-T, GBU-24, ALARM, „Pavivej III i IV“. Realizacija višenamenske napredne efikasnosti aviona „tajfun“ na nivo 2 sa raketama vazduh-vazduh MBDA meteor i oružjem vazduh-zemlja: TAURUS, Storm šedou i Sumpornom bombom.
Partija 3A
Standard i opremanje partije 3 aviona „tajfuna“ još uvek je u razmatranju. Usklađuju se stavovi kroz pregovore koji su u toku. Zbog budžetskih problema koji proizilaze iz sadašnje ekonomske svetske krize i zbog lakšeg trenutnog usaglašavanja stavova, partija 3 je podeljena na dva dela: partija 3A i 3B. Avioni partije 3A će imati otvoren interfejs za buduća unapređenja, ali će se isporučiti sa mogućnostima oko 2,82 od nivoa u odnosu na standard partije 2. Partija 3B ostaje da sačeka povoljnije ekonomske uslove i tek će biti usaglašavana.
Partija 3B
Za partiju 3B planirana je i pripremljena su rešenja za nadogradnju:
Sumarni pregled transformacije standarda aviona u toku predserijske i serijske proizvodnje
Jurofajter tajfun je jedan od najvećih međunarodnih kooperantskih programa u svetskoj istoriji industrije. Sa većim brojem država koje su uključene u projekat teže se može dogovarati pošto se povećava broj različitih interesa. Neophodno je dosta komromisa da se dođe do stabilnih dogovora i rešenja. U programu Jurofajter tajfuna, bilo je određenog neslaganja, kašnjenja i mnogo politike. U rešavanju prevazilaženja tih problema, lakše je bilo program izdeliti na etape. Odlučeno je da se proizvodnja odvija u tri partije (tranše).
Svaka je partija usaglašena između kooperanata i obavezujuća je sa posebnim ugovorom između partnera i Jurofjter korporacije, za utvđeni broj aviona. Ovo je omogućilo partnerima, kooperantima fleksibilnost da promeni svoj broj aviona tokom perioda proizvodnje, ali uz nadoknadu Jurofjter korporaciji, koji garantuje fiksnu jediničnu cenu avina svima naručiocima u trenutku ugovaranja.
Ova fleksibilna mogućnost je ostvarena u finansijskoj podeli tri partije proizvodnje, ali je isto ostavljena za opcione izmene specifikacija aviona (standarda) iz okvira početne definicije. Ovo omogućava da se nove funkcije dodaju ili odbace po potrebi, čak i na nivou aviona za pojedinačnu državu kooperanta.
Dok je sa partijama rešavana međusobna finansijska podela, dotle je sa blokovima rešavan standard tehničke definicije i nivo sposobnosti aviona. Sa svakim novim blokom uvedene su nove mogućnosti. Pristup međusobne diferencijacije definicije standarda sa pojmom blokova, uobičajen je metod i koristi za vojne avione za definiciju nadogradnje hardvera, softvera, ugradnju novog naoružanja i promene strukture aviona.
„Tajfun“ je prvobitno bio planiran da se u okviru jedne partije proizvodnje definiše sa tri bloka, (partija 3 sadrži blok 20, blok 25 i opcije iz drugih blokava). Svaki blok je planiran da se dobija sa dogradnjom prethodnih rešenja iz partije 1, tako da je uvek ona osnova svih rešenja. Znači, mogućnosti vazduh-vazduh iz partije 2 dobijene su sa nadogradnjom rešenja standarda partije 1. Predviđeno je da se u partiji 3 uvede novo naoružanje i sistemi kroz uvođenje novih blokova. To su rakete meteor, radar sa elektronskim skeniranjem i upravljanje sa vektorom potiska.
♥ Značenje skraćenica: JS = jednosed i DS = dvosed
„Tajfun“ je svetski najnapredniji višenamenski borbeni avion nove generacije, koji je dostupan na tržištu i u operativnoj je upotrebi u šest zemalja (Nemačka, Italija, Španija, Ujedinjeno Kraljevstvo, Austrija i Kraljevina Saudijska Arabija). Sa predviđenim brojem od 707 aviona, najveći je evropski vojni program saradnje, pruža vodeću visoku tehnologiju i jačanje evropske avio i ukupne industrije u globalnoj konkurenciji. Zapošljava više od 100.000 radnih mesta, u 400 kompanija, u vodećim zemljama Evrope. Jurofjter korporacija rukovodi sa programom u ime svojih akcionara vodećih vazduhoplovnih fabrika zemalja kooperanata, sa prometom od 60,7 milijardi evra (prema sagledavanju u 2006. godini).
Mornarička varijanta
U prvobitnim razmatranjima, odbačena je opcija upotrebe „tajfuna“ u britanskoj mornarici zbog planiranog korišćenja američkog F-35. Ponovljenim razmatranjem plana strategije odbrane, oktobra 2010. godine, konstatovana su kašnjenja i finansijska ograničenja za F-35. Poreg toga, primena F-35 zahteva dopunske radove i troškove na nosačima aviona na uvođenju modifikacija sa katapultom za ubrzavanje na elektromagnetni princip. Iz tih razloga je vraćena ideja na mornaričku verziju Jurofajtera i otkazivanje britanskog učešća u programu F-35. Za sada je to još uvek ideja, bez zvanične odluke i ugovora. U međuvremenu se zainteresovala i Indija za varijantu mornaričkog „tajfuna“.
Ova varijanta bi bila podešena za kratko poletanje, sa katapultom na palubi broda. Pri sletanju bi mornarički „tajfun“ klasično sletao sa hvatanjem sa odgovarajućom opremom za prinudno zaustavljanje (kuka na avionu i elastično uže, poprečno razvučeno na palubi broda).
U februaru 2011. godine, BAE je promovisao mornarički „tajfun“, kao odgovor na zahtev Indije. Ova varijanta „tajfuna“ je veće mase za 500 kg i veoma je konkurentan avion u odnosu na mornarički Rafal i F/A-18E/F Super Hornet.
Borbena sposobnost
Jurofajter tajfun je u međunarodnoj konkurenciji predmet operativnog ocenjivanja, sa nekoliko aspekata i kriterijuma. Kao višenamenski avion, najvažnija i najzahtevnija mu je namena prevlast u vazdušnom prostoru. Taj segment zadataka je imao dominantan uticaj na izbor visoke tehnologije, posebnih konstruktivnih rešenja, što je rezultiralo sa visokim troškovima razvoja i proizvodnje. Ocenjivanje borbenih sposobnosti je razrađeno po posebnim maksimalno objektiviziranim kriterijumima i metodologiji, vrši se u odnosu na izabrani etalon avion, uslovno rečeno potencijalni protivnik. U ovom slučaju ocenjivanja, izabran je protivnik Su-35 koji je nastao od poznatog ruskog aviona Su-27. Ova konkretna ocenjivanja „tajfuna“, u okviru grupe borbenih aviona prve linije u svetu, izvršena je u specijaliziranoj instituciji izvan Jurofjter korporacije i bez njenog uticaja.
Matematičko modeliranje ponašanja objekata pa i aviona dostiglo je, u uslovima visoke računarske tehnologije, veoma visok nivo. Korišćeni „modeli“ u simulaciji dinamike objekata daju rezultate, veoma bliske realnim. U razvojnim vazduhoplovnim centrima izgrađeni su borbeni simulatori, u kojima se vrši simulacija borbe aviona u vazdušnom prostoru, koristeći njihove matematičke „modele“, uz podršku moćnih umreženih računarskih resursa. Borbu vrše stvarni borbeni piloti, a zbog objektivnosti u toku ocenjivanja menjaju uloge (avione) u simulaciji borbe, tako da se maksimalno isključi uticaj njihovih karakteristika na dobijeni rezultat.
U toku ovih istraživanja, usvojene su najbolje performanse po svim segmentima za oba suprostavnjena protivnika od opreme, strukture, performansi motora (uključujući korišćeno gorivo), sistema zaštite i interfejsa čovek-avion. U ovim ispitivanjima francuski Rafal je koristio svoje rakete vazduh-vazduh Super Matra i MICA (što je primarno oružje francuske avijacije), dok su ostali vazduhoplovi koristili oružje AMRAAM. Prema rezultatima simulacije zaključuje se da Jurofajter ima pobednički rejting od 82% (od 100 borbi sa avionom Su-35 bio bi pobednik 82 puta, a izgubio bi bitku samo 18 puta). To je značajna prednost za prevlast u vazdušnom prostoru nad avionom Su-35. Drugim rečima, statistički gledano jedan bi „tajfun“ bio izgubljen, naspram 4,5 izgubljena Su-35 u borbi za prevlast u vazdušnom prostoru.
Proizilazi da su Su-35 i Rafal potpuno ravnopravni (1:1). Razumljivo da je F-22 raptor najsuperiorniji avion u odnosu na sve ostale razmatrane u simulaciji borbe, pošto je predstavnik pete generacije (vidi rezultate simulacije na slici desno, gore). Ovo su ipak samo rezultati matematičke simulacija bez fizičkog učešća realnih aviona, njihovih sistema i uslova borbe, ali se smatra kao pouzdana i prihvatljiva približnost za ocenjivanje sposobnosti.
Uvođenje u upotrebu i primena
mini|desno|250px| Vazduhoplovstvo raspoređuje tajfuna, kod Masačustesa u Americi. Isporuka serijskih aviona „tajfun“ i njihovo uvođenje u operativnu upotrebu počelo je 4. avgusta 2003. godine. Tada je nemačka industrija isporučila prve avione svome Luftvafeu. Iste godine je i španska industrija isporučila prvi serijski avion svome vazduhoplovstvu. „Tajfun“ je uveden u operativnu upotrebu u italijansko vazduhoplovstvo 16. decembra 2005. godine. Odmah su ovi avioni uključeni u snage za brzo delovanje, na upozorenja od opasnosti iz vazdušnog prostora.
Ministarstvo odbrane Velike Britanije, saopštilo je 9. avgusta 2007. godine, da je 11. eskadrila RAF-a opremljena avionima „tajfun“. Preuzeli su prva dva aviona 29. marta 2007. godine (serijski broj prvoga je bio №ZJ931). „Tajfuni“, iz 11. eskadrile, poslati su u presretanje ruskog Tu-95, koji se približavao britanskom vazdušnom prostoru 17. avgusta 2007. godine. Zvanično su britanski „tajfuni“ proglašeni operativnim za borbu u opciji vazduh-zemlja do 1. jula 2008. godine, a za višenamensku primenu, za koju su i projektovani, sredinom 2008. godine. U okviru svoje namene, razmešteni su po vazduhoplovnim bazama RAF-a.
Oko 25. aprila 2008. godine, jedan „tajfun“ iz 17. eskadrile RAF-a, leteo je za potrebe američke mornarice u opitnom centru u Kaliforniji i pretrpeo je velika oštećenja prilikom sletanja. Tada nije bila podešena njegova brzina sletanja na odgovarajući način. Pravi razlog za udes nije utvrđen, a spekulisalo se da je to bila greška pilota. Tokom ovog boravka 17. eskadrile RAF-a, jedan je „tajfun“ sleteo na „stomak“. Pretpostavlja se da je pilot zaboravio izvući noge stajnih organa, što se ponekad dešava u vazduhoplovstvu. Avion nije uništen i pilot nije povređen.
Britanska državna revizorska institucija zaključila je u 2011. godini, da je bilo propusta u distribuciji rezervnih delova u snabdevanju „tajfuna“ za njegovo održavanje i popravke. U nekoliko zemalja je došlo do njihove nestašice i neki avioni su zbog toga bili neispravni duži vremenski period. Kršeni su propisi, pristupilo se zabranjenom metodu, u vazduhoplovstvu, skidanja delova sa nekog žrtvovanog i postavljanja na drugi avion kao novi rezervni deo, u funkciji njegovog dovođenja u operativnu sposobnost. To se u vazduhoplovsvu zove kanibalizam, što je propisima zabranjeno.
„Tajfuni“, italijanskog vazduhoplovstva, raspoređeni su 17. jula 2009. godine, da štite vazdušni prostor Albanije.
U septembru 2009. godine, četiri „tajfuna“ RAF-a raspoređeni su u njihovu vazduhoplovnu bazu, kao zamena za Panavija tornado, na Folklandskim Ostrvima. Podrazumeva se da je usledio protest zvanične vlasti Argentine.
„Tajfun“ je imao najteži udes (katastrofu) 24. avgusta 2010. godine, kada se dvosed u Španiji srušio iz nepoznatih razloga. Ta katastrofa je opisana u poglavlju „nesreće“. Stručnjaci sumnjaju da je sudar sa pticom uništio „ključne senzore“. Ta katastrofa je otkrila da ima propusta u konstrukciji sistema za spašavanje pilota, što je razjašnjeno i otklonjeno.
Belden, Nebraska
Belden je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 115 stanovnika.
Eurofighter Typhoon
Uvođenje u upotrebu i primena
Do kraja avgusta 2008. godine, „tajfuni“ su već imali ukupni nalet od 44.500 sati leta. Komentarišući ovaj uspeh, izvršni direktor programa „tajfuna“, Alojsijus Rajen izjavio je:
Trenutno, deset jedinica u pet vazduhoplovstava koriste „tajfun“. Austrijske oružane snage sprovodile su visoki profil zaštite vazdušnog prostora sa letovima potpuno naoružanih „tajfuna“ tokom evropskog prvenstva u fudbalu 2008. godine.
„Tajfun“ redovno učestvuje u međunarodnim vežbama, vazduhoplovnim mitinzima i izložbama. Tokom 2008. godine, u Španiji i na Sardiniji. U Velikoj Britaniji u organizaciji RAF-a, sa dominantnom ulogom američkog vazduhoplovstva u vežbi pod nazivom „Zapadna zelena zastava“, „tajfun“ se dokazao u višenamenskoj ulozi. To je i potvrdio, u veoma uspešnoj primeni u Nevadi, sa svojim mogućnostima dejstva vazduh-zemlja.
Predstavljen je i na aero-mitingu u Srbiji na aerodromu Batajnica, 13. septembra 2009. godine.
Sa „tajfuna“, 31. marta 2009. godine, uspešno je lansirana raketa AMRAAM, dok je pilot aviona držao svoj radar u pasivnom režimu. Po prvi put, potrebne podatke o cilju projektil je uzimao kao radarski odraz izazvan sa osvetlenjem radara sa drugog aviona. Cilj ispitivanja je bio da avion, sa koga se lansira raketa AMRAAM, nema radarsku emisiju i protivnički senzori nemaju informacije o njegovoj prisutnosti i nameri. Neophodne podatke o cilju, lansirana raketa, uzimala je od radara drugog „tajfuna“, a podaci su se prenosili preko multifunkcionalnog informacionog distributivnog sistema. Avioni „tajfun“, bili su međusobno udaljeni i na sasvim različitim rastojanjima od cilja. Ovaj scenario, posebno je taktički relevantan za „tajfuna“, u borbi u vazdušnom prostoru protiv visokog nivoa pretnji, uključujući avione teško uočljive (sa malim odrazom za njegove senzore). Ovo ispitivanje, izvedeno je sa španskim avionom „tajfun“ IPA4 (nosačem rakete) i britanskim IPA5 (sa uključenim radarom). Kao cilj korišćena je leteća meta (trut). mini|desno|250px|Avion Jurofajter tajfun, na aero-mitingu na [[Aerodrom Batajnica|Aerodromu Batajnica, 13. septembra 2009. godine.]] Isporučena su 148 aviona vazduhoplovstvima pet zemalja, iz partije 1. Prve isporuke od partije 2 slede. U januaru 2011. godine, svi ovi avioni „tajfun“ iz svih pet vazduhoplovstava, imali su ukupni nalet od 100.000 sati.
Britanski premijer Dejvid Kameron najavio je 18. marta 2011. godine, da će Ujedinjeno Kraljevstvo razmestiti „tajfune“, zajedno sa Panavija tornadom u Libiju, radi obezbeđenja zabrane letenja. RAF-ovih 10 „tajfuna“ je 20. marta stiglo u vazduhoplovnu bazu u južnoj Italiji. Ovi „tajfuni“ su prvu svoju misiju izveli 21. marta. Leteli su sa zadatkom patroliranja u zoni zabrane letenja. Zaključeno je 29. marta da je potrebno povećati broj pilota u tim zadacima, što je i učinjeno.
Mešoviti par aviona „tajfun“ i „tornado“ su 12. aprila 2011. godine bacili precizno navođene bombe na vozila Gadafijevih snaga, koja su bila parkirana u određenom prostoru. Načelnik štaba vazduhoplovstva je saopštio u toku konferencije Kraljevskog vazduhoplovnog društva 2011. godine u Londonu, da je svaki avion „vrlo uspešno i precizno“ bacio po jednu laserski vođenu bombu GBU-16 Pavivej II od 454 kg, istakavši da „ovaj događaj predstavlja dokaz sposobnosti za izvršavanje višenamenskih zadataka tajfuna“.
Tadašnji britanski sekretar odbrane je priznao 14. aprila da su britanski avioni „tajfun“ prošle godine oskudevali rezervnim delovima i upozorio je da će se to verovatno nastaviti sve do 2015. godine.
Hronologija važnih događanja na programu Jurofajter
sa katapultirnjem.
Ferdinand, Indiana
Ferdinand je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Vasil ibn Ata
Vasil ibn Ata (700–748) (واصل بن عطاء) bio je islamski teolog i pravnik, koga mnogi danas smatraju osnivačem Mutazilitske škole islamske misli. Rodio se u Arabiji i ispočetka studirao kod Abd-Allah ibn Muhammad ibn al-Hanafiyyaha, unuka rašidunskog kalifa Ali ibn Abi Taliba. Kasnije je otputovao u Basru gdje se obrazovao kod Hasana al-Basrija, jednog od Tabi‘ina. Smatra se da je tamo razvio osnove mutazilitske misli, nastojeći otkloniti konflikt između teologije i politike. Bio je oženjen za sestru Amr ibn Ubayda.
Fifty-Six, Arkansas
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 173, što je 10 (6,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Difenhidramin
Difenhidramin (DPH, DHM, Dimedrol, Daedalon) je prva generacija antihistamina koji su posedovali antiholinergične, antitusivne, antiemetičke, i sedativne osobine, i koji su uglavnom korišteni za tretiranje alergija. Poput većine drugih antihistamina prve generacije, ovaj lek takođe ima jako hipnotičko dejstvo, i iz tog razloga se često koristio kao sredstvo za spavanje dostupno na slobodno; posebno u obliku difenhidramin citrata. On je takođe dostupan kao generički lek. On se može naći u mnogim drugim proizvodima, kao što su Nitol, Unisom, Tajlenol PM, Ekscedrin PM, Midol PM, Zzzquil i Advil PM. Difenhidramin se može koristiti za lečenje ekstrapiramidalnih nuspojava mnogih antipsihotika, kao što su tremori koje možed da uzrokuje haloperidol. Difenhidramin u obliku injekcije se može koristiti za anafilaktičke reakcije) na alergene kao što su ubod pčele, kikiriki, ili lateks, čime se izbegava izlaganje nuspojavama epinefrina. Difenhidramin je član etanolaminske klase antihistaminergičkih agenasa.
Clarence, New York
Klerens je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
DNK (citozin-5-)-metiltransferaza
DNK (citozin-5-)-metiltransferaza (, EcoRI metilaza, DNK 5-citozinska metilaza, DNK citozinska C5 metilaza, DNK citozinska metilaza, DNK metilaza, DNK metiltransferaza, DNK transmetilaza, DNK-citozinska 5-metilaza, DNK-citozinska metiltransferaza, HpaII metilaza, HpaII' metilaza, M.BsuRIa, M.BsuRIb, Tip II DNK metilaza, citozinska 5-metiltransferaza, citozinska DNK metilaza, citozinska DNK metiltransferaza, citozin-specifična DNK metiltransferaza, dezoksiribonukleinska metilaza, dezoksiribonukleinska metiltransferaza, dezoksiribonukleinska (citozin-5-)-metiltransferaza, dezoksiribonukleinska kiselina (citozin-5-)-metiltransferaza, dezoksiribonukleinska kiselina metilaza, dezoksiribonukleinska kiselina metiltransferaza, metilaza modifikacije dezoksiribonukleinske kiseline, dezoksiribonukleinska metilaza, metilfosfotriester-DNK metiltransferaza, modifikaciona metilaza, restrikciono-modifikacioni sistem, site-specifična DNK-metiltransferaza (citozin-specifična), DNK-(citozin C5)-metilaza) je enzim sa sistematskim imenom S-adenozil-L-metionin:DNK (citozin-5-)-metiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Popis armenskih kraljeva
Ovo je popis kraljeva i kraljica Armenije. Za više informacija o drevnoj Armeniji i Armencima v. Historija Armenije. Za informacije o srednjovjekovnom armenskom kraljevstvu u Kilikiji v. Armensko Kraljevstvo Kilikije.
V. Popis kraljeva Urartua za kraljeve Urartua (Ararat), države-preteče Velike Armenije.
Velika Armenija
Ovo je historijska oznaka za najveće i najdugovječnije od svih armenskih kraljevstava.
u armenskoj tradiciji
Napomena: rani datumi su tradicionalni i nepouzdani.
Aršakuni (arsakidska) dinastija
Datumi prije Vologasa II su približni i nepouzdani.
Žažvić
Žažvić je naselje u sastavu Grada Skradina, u Šibensko-kninskoj županiji. Nalazi se između Skradina i Benkovca.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 30 stanovnika.
Cavaizza Est, Padova
Cavaizza Est je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 27 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 0 m.
Adolphe Blanqui
thumb|right|Adolphe Blanqui
Žerom-Adolf je sin člana Konventa Žana Dominika Blankija i brat poznatog francuskog političara Luja Ogista Blankija. Studirao je na lokalnom liceju, a u Parizu filologiju i političku ekonomiju. Godine 1826. na preporuku poznatog ekonomiste Seja pozvan je za predavača na Pariskoj komercijalnoj školi, a 1830 godine postao je njenim direktorom. Mnogo je učinio za prosperitet škole.
Godine 1833. Blanki je postao profesorom na zanatsko-umetničkom konzervatoriju (Conservatoire des arts et m é tiers), a 1838. izabran je za člana Akademije moralnih i političkih nauka. Akademija ga šalje na Korziku i u Alžir radi proučavanja stanovništva tih zemalja. Dao je odličan opis tih zemalja, a putovao je i po drugim zemljama Evrope, te je objavljivao rezultate svojih putovanja u više dela. Proputovao je među ostalim zemljama i evropski deo Turske carevine, te je dao izvanredan opis autonomne Srbije i neoslobođenih bugarskih krajeva — Voyage en Bulgarie pendant l'année 1841 (1845). Na srpskohrvatski jezik je prevedeno njegovo delo Considérations sur l'état social des populations de la Turquie d'Europe — Izvestie o stanju naroda u evropskoj Turskoj (Novi Sad 1850). Blanki je preminuo 28.1. 1854. godine u Parizu.
Blanki je napisao prvo naučno delo o istoriji ekonomskih doktrina (Histoire de l'économie politique en Europe, Pariz 1838). Bio je veran Sejev učenik, ali kasnije je pristao uz sen-simoniste.
Belgrade, Nebraska
Belgrade je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 126 stanovnika.
Steinheim an der Murr
Štajnhajm an der Mur je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 39 opštinskih središta okruga Ludvigsburg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 12.012 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8118070.
Dibromotirozin
Dibromotirozin je organsko jedinjenje, koje sadrži 9 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 338,981 Da.
Steinheim an der Murr
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Ludvigsburg Štajnhajm an der Mur se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Ludvigsburg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 200 metara. Površina opštine iznosi 23,2 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 12.012 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 518 stanovnika/km².
Ždrapanj
Ždrapanj je naselje u sastavu Grada Skradina, u Šibensko-kninskoj županiji. Nalazi se oko 9 kilometara sjeverozapadno od Skradina.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 15 stanovnika.
Munnsville, New York
je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 474, što je 37 (8,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Palazzo Vecchio
thumb|right|280px|Palazzo Vecchio. Palazzo Vecchio (fonetski: [palaco vekio]); italijanski za "Stara palača") je gradska vijećnica Firence u centralnoj Italiji. Ova masivna romanička, krenelirana utvrđena palača se smatra jednom od najimpresivnijih gradskih vijećnica Toskane. Ona dominira nad trgom Piazza della Signoria te sadrži kopiju Michelangelovog Davida kao i niz vrijednih kipova u obližnjoj Loggia dei Lanzi, što je čini jednom od najimpresivnijih i najvažnijih javnih objekata u Italiji.
Prvotno se nazivala Palazzo della Signoria, prema Sinjoriji Firence, vladajućem organu Firentinske Republike. Kasnije je dobivala druga imena Palazzo del Popolo (Narodna palača), Palazzo dei Priori (Priorska palača) i Palazzo Ducale (Vojvodska palača), u skladu s političkim promjenama. Sadašnje ime je dobila kada su Medicijevi svoju vojvodsku rezidenciju premjestili preko rijeke Arno u Palazzo Pitti.
Perhlorometil mercaptan
Perhlorometil mercaptan je organsko jedinjenje, koje sadrži 1 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 185,888 Da.
Villa Celiera, Pescara
Villa Celiera je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 231 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 728 m.
Fenomen 21. decembra 2012.
mini|293x293piksel|Datum u mezoameričkom kalendaru dugog brojanja '''Fenomen 21. decembra 2012.''' obuhvata niz eshatoloških verovanja prema kojima će se kataklizmički ili transformativni događaji dogoditi 21. decembra 2012. godine. Ovaj datum se smatra kao krajnji datumom 5.125 godina dugog ciklusa u mezoameričkom kalendaru dugog brojanja. Predstavljeni su različiti rasporedi astronomskih tela i numerološke formule koje se odnose na ovaj datum, ali nijedno objašnjenje nije prihvatila zvanična nauka.
Tumačenja pokreta Novo doba u vezi ovog datuma je da on obeležava početak doba u kome Zemlja i njeni stanovnici mogu da prođu kroz pozitivan fizički ili duhovni preobražaj i da 2012. godina može označavati početak nove ere. Drugi sugerišu da ovaj datum predstavlja smak sveta ili sličnu katastrofu. Scenariji predloženi za kraj sveta uključuju dolazak sledećeg solarnog maksimuma, interakcija između Zemlje i crne rupe u centru galaksije, ili sudar Zemlje sa hipotetičkom planetom po imenu Nibiru.
Naučnici iz raznih disciplina su odbacili ideje o takvim kataklizmičnim događajima u 2012. kao pseudonauku. Naučnici koji istražuju kulturu Maja tvrde da predviđanja o nadolazećem smaku sveta ne postoje ni u jednom od majanskih tekstova i da ideja da se kalendar dugog brojanja završava 2012. predstavlja pogrešno tumačenje kulture i istorije Maja. Astronomi i drugi naučnici su odbacili sve predloge kao pseudonauku, pošto se oni ne slažu sa prostim astronomskim osmatranjima.
Ciljanje gena
thumb|150px|[[himera (genetika)|Himerni miš sa modifikovanim genom boje krzna i njegovi potomci]] Ciljanje gena je genetička tehnika koja se koristi homolognu rekombinaciju za promenu endogenog gena. Ovaj metod se može koristiti za brisanje gena, uklanjanje eksona, dodavanje gena, i uvođenje mesta mutacija. Ciljanje gene može da pute trajno ili uslovno. Uslovi mogu da budu specifično vreme tokom razvoja / života organizma ili ograničenje na specifična tkiva. Ciljanje gena zahteva kreiranje specifičnih vektora za svaki željeni gen. Metod se može koristiti za svaki gen, nezavisno od transkripcione aktivnosti ili veličine gena.
Metodi
thumb|Divlji-tip [[Physcomitrella patens|-{Physcomitrella}- i nokaut mahovine. Devijacije fenotipa su indukovane promenama gena. ]]
Metodi ciljanja gena su razvijeni za nekoliko model organizama i mogu da variraju u zavisnosti od korišćene vrste. Generalno se ciljna konstrukcija formira od DNK generisane u bakterijama. Ona tipično sadrži deo ciljnog gena, reporter gen, i (dominantni) selektivni marker.
Da bi se menjali geni miša, ova konstrukcija se zatim umetne u embrionske matične ćelije u kulturi. Nakon selekcije ćelija sa korektnim umetanjem, one se mogu koristiti unutar tkiva miša putem embrionske injekcije. Konačno, himerni miševi gde su modifikovane ćelije formirale reproduktivne organe se biraju procesom uzgoja. Nakon tog koraka celokupno telo miša je bazirano na izabranim embrionskim matičnim ćelijama.
Kod mahovine, ova konstrukcija se inkubira zajedno sa sveže izolovanim protoplastima i polietilen glikolom. Mahovine su haploidni organizmi, te se regeneracija filamentata mahovine (protonema) može direktno testirati za prisustvo genskih promena, bilo tretmanom antibioticima ili primenom PCR-a. Pošto su mahovine jedinstvene među biljkama, ova procedura za reverznu genetiku je jednako efikasna kao i kod kvasaca. Upotrebom prilagođenih procedura, ciljanje gene je uspešno primenjeno i kod goveda, ovci, svinja, i mnogih gljiva.
Frekvencija ciljanja gena se može znatno poboljšati upotrebom dizajniranih endonukleaza kao što su nukleaza cinkovog prsta, dizajniranih homing endonukleaza, i nukleaza baziranih na dizajniranim TAL efektorima. Ovaj metod je primenjen na brojne vrste među kojima su Drosophila melanogaster, duvan, kukuruz, ljudske ćelije, miševi, i pacovi.
Serin-sulfatna amonijak-lijaza
Serin-sulfatna amonijak-lijaza (, (L-SOS)lijaza) je enzim sa sistematskim imenom L-serin-O-sulfat amonijak-lijaza (formira piruvat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Daštački vodopad
Daštački vodopad (, Abšar-e Daštak) je vodopad u pokrajini Fars na jugozapadu Irana. Nalazi se na nadmorskoj visini od oko 2000 m i smješten je uz Daštak, geografski izolirano planinsko selo 60 km sjeverozapadno od Marvdašta. Vodopad je visine od približno 8 m i vodom ga napaja rijeka Fasli-je Daštak koja se slijeva sa zapadnih padina Kuh-e Daštaka (3063 m), a nadalje se spaja na rijeku Kor koja pripada nejriškom slivu tj. ulijeva se u jezero Bahtegan. Područje je bogato vodom i okolici vodopada i naselja nalaze se stabla oraha i badema odnosno vinogradi i voćnjaci. Daštački vodopad i Daštak predstavljaju lokalne atrakcije Marvdaštanskog okruga i od 21. vijeka ubrzano se razvija seoski turizam.
Venezia, Frosinone
Venezia je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 884 m.
Bellevue, Nebraska
Bellevue je grad u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 50,137 stanovnika.
Avocourt
Avokur je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Meza koja pripada prefekturi Verden.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 107 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 7 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,66 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 225 metara (maksimalnoj 305 m, a minimalnoj 193 m).
Abdalah ibn Abd al-Malik
‘Abdallah ibn ‘Abd al-Malik ibn Marwan (u grčkim izvorima, Abdelas ; cca. 670 - 750) bio je omejadski arapski princ, sin kalifa Abd al-Malik ibn Marwana, vojskovođa i guverner Egipta.
Jia Fan
Jia Fan (? -238) bio je službenik na dvoru Gongsun Yuana, gospodara Liaodonga u dobu Tri kraljevstva. Kada je Gongsun Yuana savjetovao protiv toga da sebe proglasi kraljem Yana i tako se formalno odmetne od kineske države Cao Wei, Gongsun Yuan se naljutio i dao ga pogubiti. Nakon što je Cao Wei pokorio Liaodong, Jia Fanovi potomci su od regenta Sima Yija dobili službu na dvoru Cao Weija.
Inozitol 3-metiltransferaza
Inozitol 3-metiltransferaza (, inozitolna L-1-metiltransferaza, mio-inozitolna 1-metiltransferaza, S-adenozilmetionin:mio-inozitol 1-metiltransferaza, mio-inozitolna 1-O-metiltransferaza, S-adenozil-L-metionin:mio-inozitolna 1-O-metiltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom S-adenozil-L-metionin:1D-mio-inozitol 3-O-metiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Glukozaminatna amonijak-lijaza
Glukozaminatna amonijak-lijaza (, glukozaminska dehidraza, D-glukozaminatna dehidrataza, D-glukozaminsko kiselinska dehidraza, aminodezoksiglukonatna dehidrataza, 2-amino-2-dezoksi-D-glukonat hidrolijaza (deaminacija), aminodezoksiglukonatna amonijak-lijaza, 2-amino-2-dezoksi-D-glukonatna amonijak-lijaza, D-glukozaminatna amonijak-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom D-glukozaminat amonijak-lijaza (izomerizacija, formira 2-dehidro-3-dezoksi-D-glukonat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim sadrži piridoksal fosfat.
Lun Zhi
Lun Zhi (? -238) bio je savjetnik Gongsun Yuana, gospodara Liaodonga u dobu Tri kraljevstva. Kada je Gongsun Yuana savjetovao protiv toga da se odmetne od kineske države Cao Wei, Gongsun Yuan se naljutio i dao ga pogubiti. Nakon što je Cao Wei pokorio Liaodong, Lun Zhijevi potomci su od regenta Sima Yija dobili plemićki naslov.
Stockach
Štokah je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 25 opštinskih središta okruga Konstanc. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 16.621 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8335079.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Konstanc Štokah se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Konstanc. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 491 metra. Površina opštine iznosi 69,8 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 16.621 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 238 stanovnika/km².
Boissise-la-Bertrand
Boasiz la Bertran je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 788, a gustina naseljenosti je iznosila 101 stanovnika/km².
Difemanil metilsulfat
Difemanil metilsulfat je organsko jedinjenje, koje sadrži 21 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 389,508 Da.
Camilla, Georgia
Kamila (Džordžija) je grad u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 5.360 stanovnika.
Baker County, Florida
je okrug u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 27.115.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 27.115 stanovnika, što je 4.856 (21,8%) stanovnika više nego 2000. godine.
Sistan
mini|desno|250px| Sistan (Sigistan) na isječku karte „Perzija” ([[Rigobert Bonne, 1787.)]] mini|desno|250px| Sistanski [[sliv]] mini|desno|250px| Haozdarova vrata ([[Iran)]] Sistan (perz. سیستان‎; Sīstān), regija koja obuhvaća dijelove istočnog Irana odnosno jugozapadnog Afganistana i Pakistana.
Etimologija
Etimološko značenje Sistana proizlazi iz Sakastana tj. Zemlje Saka, skitskih plemena koji su nastanili područje koncem 2. vijeka pne. Ranije, tijekom ahemenidskog i seleukidskog razdoblja, regija je bila poznata kao Drangijana.
Geografija
Žarište Sistana nalazi se uz iransko-afganistansku granicu, plodnoj depresiji sastavljenoj od niza jezera poput Hamun-e Helmanda, Hamun-e Sabarija i Hamun-e Puzaka (nekad spojena u jedno - Hamun) odnosno unutrašnjih delti rijeka među kojima je najznačajnija Helmand. Najveći gradovi u ovom području su Zabol s iranske odnosno Zarandž s afganistanske strane.
Historija
Najpoznatija arehološka nalazišta u Sistanu su Šaher-e Sohte (perz. شهر سوخته; dosl. Spaljeni grad) koje se povezuje s Džiroftskom kulturom, te nalazište na Hadži, brdu na otoku usred jezera Hamun.
Sistan je u historiji bio važno zoroastrijsko središte, u doba Sasanida tamošnje jezero Hamun bilo jedno od dva glavna odredišta zoroastrijskih hodočasnika. Zoroastrijci vjeruju da je jezero čuvar Zarathuštrinog sjemena, te da će prije konačne obnove svijeta tri djevice ući u jezero i roditi tri mesijska saošjanta koji će spasiti čovječanstvo.
Fisher, Arkansas
Fišer je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 223, što je 42 (-15,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Sistan
Historija
U srednjem vijeku, Sistan je bio rodni kraj Safarida, iranske dinastije koja je vladala u 9. i 10. stoljeću. Suvremene političke granice između Irana, Afganistana i Pakistana koje se protežu Sistanom uspostavljene su koncem 19. odnosno početkom 20. stoljeća na temelju arbitraža koje su predvodili britanski časnici F. J. Goldsmid (1872.) i Henry McMahon (1905.).
Adeno asocirani virus
Adeno asocirani virus (AAV) je mali virus koji inficira ljude i neko druge primatne vrste. Nije poznato da AAV izaziva bolesti. Ovaj virus uzrokuje veoma blag imunski respons. Genska terapija vektorima koji koriste AAV može da inficira ćelije nezavisno od stupnja deobe i da istraje u ekstrahromozomskom stanju bez integrisanja u genom ćelija domaćina. Te osobine čine AAV veoma atraktivnim kandidatom za kreiranje viralnih vektora za gensku terapiju, kao i za kreiranje izogenih humanih modela bolesti. Nedavna klinička ispitivanja koristeći AAV za gensku terapiju retine su pokazala ohrabrujuće rezultate.
Stühlingen
Štilingen je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 32 opštinska središta okruga Valdshut. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 5.177 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8337106.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Valdshut Štilingen se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Valdshut. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 501 metra. Površina opštine iznosi 93,2 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.177 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 56 stanovnika/km².
ERCC2
ERCC2 (XPD) je protein koji učestvuje u transkripciono spregnutoj popravci isecanjem nukleotida.
gen kodira 2.3-kb dugu iRNK koja sadrži 22 eksona i 21 introna. XPD protein je polipeptid da 760 aminokiselina i masom od 87 kDa. Defekti ovog gena mogu da proizvedu tri različita poremećaja: kanceru skloni sindrom Kseroderma pigmentozum komplementacije grupe D, trihotiodistrofiju, i Kokejnov sindrom.
Interakcije
ERCC2 formira interakcije sa GTF2H2, GTF2H1,  ERCC5 i XPB.
Hipoteza o RNK svetu
thumb|300px|Poređenje RNK (levo) i DNK (desno). Prikazani su [[Alfa heliks|heliksi i nukleobaze koji se koriste.]] Hipoteza o RNK svetu je pretpostavka da su samoreplikacioni molekuli ribonukleinske kiseline (RNK) bili prekursori sadašnjeg života baziranog na dezoksiribonukleinskoj kiselini (DNK), RNK i proteinima. RNK ima sposobnost čuvanja genetičke informacije, slično DNK, i katalize hemijskih reakcija, poput enzima. Moguće je da je ona imala znatnu ulogu u evoluciji ćelijskog života.
Jedan pregled iz 2011. godine sugeriše da je više samoreplikacionih molekulskih sistema verovatno prethodilo RNK. Proteini koji su dovoljno veliki se samostalno saviju i imaju korisno dejstvo su se pojavili nako što je postala dostupna RNK koja bi katalisala peptidnu ligaciju ili aminikiselinsku polimerizaciju, mada su aminokiseline i kratki peptidi bili prisutni u ranijim smešama.
Pretpostavlja se da je RNK svet evoluirao u svet RNP enzima, kao što su ribozomi i ribozimi, pre nego što se razvio današnji DNK, RNK i proteinski svet. Smatra se da je DNK preuzela ulogu čuvanja podataka zbog njene povećane stabilnosti, dok su proteini, usled veće raznovrsnosti monomera (aminokiselina), preuzeli ulogu RNK u specijalizovanoj biokatalizi. Hipoteza o RNK svetu sugeriše da je RNK u modernim ćelijama evolucioni ostatak RNK sveta koji je prethodio našem. Isto tako, mnogi kritični kofaktori (ATP, Acetil-CoA, NADH, itd.) su bilo nukleotidi ili supstance koje su im blisko srodne.
Bay County, Florida
je okrug u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 168.852.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 168.852 stanovnika, što je 20.635 (13,9%) stanovnika više nego 2000. godine.
Gongsun Yuan
Gongsun Yuan (? -238) bio je kineski gospodar rata, poznat kao posljednji pripadnik dinastije vladara koja je početkom 3. vijeka vladala Liaodongom i drugim područjima današnje sjeveroistočne Kine. Bio je sin Gongsun Kanga, a vlast naslijedio od strica Gongsung Gonga godine 228. Za razliku od svojih predaka, koji su se nastojali držati izvan sukoba Tri kraljevstva i kao vazali bili odani svojim moćnim susjedima iz sjeverne države Cao Wei, Gongsun Yuan je razmišljao o promjeni politike, odnosno novom savezu sa južnom državom Istočni Wu. U tome nije bio odlučan, pa je pod diplomatskim pritiskom Cao Weija čak dao ubiti izaslanike Wua. To je Sun Quana nagnalo da počne organizirati kaznenu ekspediciju i sklopi savez sa korejskom državom Goguryeo. Od napada se odustalo kada je Goguryeo prešao na stranu Cao Weija.
Godine 237. je Cao Wei, smatrajući Gongsun Yuana previše nepouzdanim, organizirao pohod s ciljem da se Liadoong stavi pod neposrednu vlast. Iako je pohod otkazan zbog poplava, to je Gongsun Yuana nagnalo da konačno sklopi savez sa Wuom. Sljedeće je godine Cao Wei organizirao veliki pohod u kome je Gongsun Yuan poražen i ubijen, a njegove teritorije pripojene Cao Weiju.
Inhibitori topoizomeraze
Inhibitori topoizomeraze su agensi dizajnirani da ometaju dejstvo topoizomeraza (topoizomeraza I i II), koji su enzimi što kontrolišu promene DNK strukture katalizom prekidanja i spajanja fosfodiestarske osnove DNK lanaca tokom normalnog ćelijskog ciklusa.
Zadnjih godina, topoizomeraze su postale popularna meta za hemoterapijsko lečenje raka. Smatra se da inhibitori topoizomeraze blokiraju korak ligacije, čime se generišu jedno i dvo lančani DNK prekidi što narušava integritet genoma. Nastanak tih prekida naknadno dovodi do apoptoze. Inhibitori topoizomeraze mogu takođe da funkcionišu kao antibakterijski agensi. Hinoloni dejstvuju na taj način.
Klasifikacija
Inhibitori topoizomeraze se obično dele na osnovu enzima koji inhibiraju.
Inhibitori tip II topoizomeraze
Ovi inhibitori su podeljeni u dve glavne klase: otrovi topoizomeraze, koji dejstvuju na topoizomeraza-DNK kompleks, i inhibitori topoizomeraze, koji ometaju katalitički promet.
Topo II otrovi
Primeri otrova topoizomeraze su: