cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A-Kaprikornidi
A-Kaprikornidi su meteorski roj aktivan u julu i prvoj polovini avgusta. ZHR ovog roja je relativno konstantan (oko 4 u maksimumu), osim to je 1984. godine bio neto vii (8  12) i sa neto sjajnijim meteorima. Na osnovu orbitalnih elemenata meteoroida, pretpostavljeno je postojanje podstruktura unutar roja, koje bi odgovarale kometama 45P/Honda-Mrkos-Pajduáková, 72P/Denning-Fujikawa, 141P/Mancholz 2 i C/1457 L1, ali i asteroidima 2101 Adonis i 9162 Kvila. Na umerenim i viim severnim geografskim irinama, radijant ostaje relativno nisko nad horizontom, u boljoj poziciji su posmatraèi iz tropskih i suptropskih predela. Vrlo blizu je i pseudoradijant antihelionida, pa je potrebna panja u razdvajanju meteora ova dva izvora, u èemu moe da pomogne relativno mala brzina ?-Kaprikornida i veæi broj sjanih meteora.
Hutsonville, Illinois
Hatsonvil je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 554, što je 14 (-2,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Petrolia (Ontario)
Petrolia je gradić u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 5.528 stanovnika.
Joshua Ottens
mini|desno|250px| A milite Augustae Russorum Imperatricis adversus Turcas Tattarosque gesti ([[1745)]] Joshua Ottens (1704−1765), nizozemski kartograf i izdavač koji je djelovao u Amsterdamu tokom 18. vijeka.
Sin je Joachima Ottensa (1663−1719), jevrejskog gravera koji je početkom karijere surađivao s F. de Witom odnosno kasnih 1680-ih osnovao vlastitu izdavačku kuću koja se bavila štampanjem karata. Očev posao nastavio je zajedno s bratom Reinerom (1704−1765) i većina njihovih radova nosi zajednički autorski potpis. Vrhunac njihovog opusa je „Veliki atlas” (lat. Atlas Major) štampan u Amsterdamu 1740. godine.
Gerard de Jode
mini|desno|225px| Hemisperium ab aequinoctiali linea, ad circulum poli arctici ([[1593)]] Gerard de Jode (Nijmegen, 1509. − Antwerpen, 1591), flamanski kartograf, graver i izdavač koji je živio i djelovao u Antwerpenu tokom 16. vijeka.
Godine 1547. pristupio je slikarskom Cehu sv. Luke i počeo s izdavanjem odnosno štampanjem knjiga među kojima su često bila i slavna kartografska djela poput Gastaldijeve karte svijeta iz 1555. godine, Deventerove karte Brabanta iz 1558. godine, Orteliusovih osam listova svijeta iz 1564. godine, te Musinusovih i Secovih karata.
Najznačajniji rad de Jodea jest atlas Speculum Orbis Terrarum (1578) koji se smatra potpuno kompetentnim u odnosu na Orteliusov Theatrum Orbis Terrarum, štampan osam godina ranije. Unatoč izuzetnoj reputaciji, atlas je bio skup i loše prodavan pa je danas sačuvano svega nekoliko desetaka primjeraka.
Zadnjih godina života pripremao je još opsežniji atlas koji je bio nedovršen prilikom njegove smrti 1591. godine, no porodičnu kartografsku tradiciju nastavio je njegov sin C. de Jode pa je novo djelo (Speculum Orbis Terrae) ipak štampano dvije godine kasnije. Suvremeni kartografi de Jodeov atlas smatraju kvalitetnijim od Orteliusovog po detaljima i stilu.
GPR81
G protein-spregnuti receptor 81, ili GPR81, je protein koji je kod čoveka kodiran genom.
G protein spregnuti receptori poput GPR81, sadrže 7 transmembranskih domena i prenose ekstracelularne signale putem heterotrimernih G proteina.
Joan Blaeu
mini|250px|Joan Blaeu Joan (Johann, Johannes, Jean, Caesius) Blaeu (23. septembar 1596. – 28. maj 1673), grafičar i izdavač karata, atlasa, astronomskih karata i globusa u Amsterdamu. Naslijedio je 1673. s bratom Cornelisom poduzeće svoga oca Willema Janszoona Blaeua, kartografa i izdavača. Tiskaru braće Blaeu smatrali su najljepšom u Europi. Imala je deset tiskarskih preša. Zajedno s ocem izdao je Joan Blaeu 1631. suvremeni atlas svijeta, kao dopunu Ortelijevu i Mercatorovu atlasu; zatim 1634. Toonneel des Aerdryx, najveći atlas 17. vijeka, koji je u 11 tomova izišao na nizozemskom, francuskom, španjolskom i latinskom jeziku. Iste godine izdaju otac i sin Le théâtre de monde ou nouvel atlas, a iduće 1635. godine Theatrum Orbis Terrarum ili Atlas Novus. Nakon očeve smrti 1638. izdavao je Joan Blaeu kartografska djela zajedno s bratom Cornelisom, a nakon njegove smrti 1642. godine sam još punih trideset godina. U tom dugom i plodnom razdoblju objavio je velik broj atlasa i pojedinačnih karata, od kojih je samo neke sam izradio, a većinu su crtali i gravirali istaknuti nizozemski, francuski i talijanski kartografi i graveri 17. vijeka. Joan Blaeu autor je grafika dalmatinskih gradova koje su izdali Pieter Mortier 1704. u talijanskom albumu (Nouveau théâtre d'Italie, ou Description exacte ...), 1704-1705. na nizozemskom (Het nieuw stede boek ven Italia), i odmah zatim na latinskom jeziku (Novum Italiae theatrum, sive accurata ...), pa R. Ch. Alberts u Hagu 1724. (Nieuw vermeerdern end verbetered Groot Stedeboedk van geheel Italie ...), te iste godine u latinskom (Novum Italiae theatrum) i francuskom izdanju (Nouveau theatre d'Italie ou description exacte ...). R. Ch. Alberts u predgovoru izričito kaže da su grafike načinjene prema Blaeuovim crtežima i to uglavnom na licu mjesta, da ih je Blaeu za života dao izraditi i da je većinu bakroreza osobno retuširao, tj. dovršio i dotjerao. Francusko izdanje iz 1724. koje se čuva u knjižnici Kraljevskoga društva britanskih arhitekata u Londonu, sadrži opise i grafike Zadra, Herceg Novog, Splita, Novigrada, Kotora, Šibenika, Krfa, Klisa, Trogira, Obrovca, Nadina, Poljica kraj Zadra, Vrane i Islama Grčkog. Važno je istaknuti da je u tiskari Joana Blauea tiskana monografija Ivana Lučića De Regno s historijskim kartama Illyricum hodiernum, Illyricum et Liburnia, Regnum Illyricum et Illyricum a Romanis additum, Dalmatia post imperii declinationem in Croatiam, Serviam et Dalmatiam ipsam distincta, Croatia maritima, Dalmatiae pars et pars Serviae (Ioanii Lucii: De Regno Dalmatiae et Croatiae Libri sex. Amstelodami. Apud Ioanem Blaev. MDCLXVIII).
Canapine, Frosinone
Canapine je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 38 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 168 m.
Pickering (Ontario)
Pickering je grad u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 88.721 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 88.721 stanovnika, što je za 1,0 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 87.838 žitelja.
313. pne.
Godina '''313. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Kurzora i Bruta (ili, rjeđe, godina 441. Ab urbe condita). Oznaka 313. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Sweden Valley, Pennsylvania
Sviden Vali je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 223.
Peever, South Dakota
Piver je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 168, što je 41 (-19,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Angoville-sur-Ay
Angovil sir E je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš koja pripada prefekturi Kutans.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 230 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 34 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,72 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 48 metara (maksimalnoj 54 m, a minimalnoj 5 m).
Kalcijum format
Kalcijum format je organsko jedinjenje, koje sadrži 2 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 130,113 Da.
Agrinion
Agrinion ili Agrinio (gr: Αγρίνιο - Agrinio) je grad u Grčkoj, u prefekturi Etolija Akarnija, u okviru periferije Zapadna Grčka. Grad nije njeno upravno sedište (to je Misolongi), iako je najveće naselje ove prefekture.
Poreklo imena
Ime grada nesumnjivo je povezano za grčkom rečju za poljoprivredu "agros", a po predanju grad je dobio ime po legendarnom osnivaču grada, kralju Argiosu, sinu još poznatije mitološke ličnosti Tezeja.
Prirodni uslovi
Grad Agrinion se nalazi u zapdnom delu istorijske pokrajine Etolije. Kroz njega prolazi put koji spaja Epir sa Atinom i Peloponezom. Grad je od mora udaljen oko 30 km, a svega nekoliko kilometara od reke Ahelos. Oko grada pruža se polje, okruženo planinama.
Klima u Agrinionu je izmenjena sredozemna sa dugim i toplim letima i nešto oštrijim zimama u odnosu na obližnje primorje.
Istorija
Grad je osnovan u antičko vreme. Prvi podaci o postojanju grada vezani su za njegovo uništenje od strane vladara Kasandera 314. pne.
Tokom otomanskog razdoblja ravničarsko područje grada, kao veoma plodno, bilo je naseljeno Turcima. Tada je grad bio poznat pod turskim nazivom Karleli. Mesno stanovništvobilo je veoma aktivno tokom Grčkog ustanka 1821. g., a prisjedinjenje sa maticom usledilo je 1832. g. Ovo je dovelo do iseljavanja Turaka i naseljavanja Grka u gradu i okolini, a gradu je vraćen stari naziv "Agrinion".
Posle Grčko-turskog rata 1923. g. u gradu se naselilo mnogo grčkih prebeglica iz Male Azije. Tokom poslednjih decenija došlo do osavremenjavanja grada i okoline.
Stanovništvo
Agrinion danas ima oko 50.000 stanovnika u gradu i okolini. To znači da svaki 4 stanovnik prefekture Etolija Akarnija živi u Agrinionu i bližoj njegovoj okolini. Stanovništvo su uglavnom etnički Grci. Kretanje stanovništva po poslednjim popisima bilo je sledeće:
Privreda
Grad je središte poljoprivrednog područja, koje je posebno poznato po gajenju duvana i maslina. Sa tim u vezi u gradu se krajem 19. veka javila laka industrija, čiji se razvoj nastavio kroz 20 .vek.
Silvestar II (papa)
Papa Silvestar II, rođen kao Gerbert Aurillac, (Auvergne, Francuska, oko 945. - Rim, 12. svibnja 1003.). Papa od 2. travnja 999. godine.
Životopis
Gerbert iz Aurillaca prvi je Francuz koji je postao Papa. Dobro je poznavao književnost, glazbu, matematiku, filozofiju, logiku i astronomiju. Rođen je u siromašnoj obitelji. Prvu je naobrazbu stekao u samostanu Sv. Geralda u Aurillacu, pod patronatom Raymonda Lavaura.
Godine 967. odlazi u Španjolsku s barcelonskim grofom Borrellom. U Španjolskoj je boravio tri godine. Studirao je u Barceloni, a boravio je i u Cordobi i Sevilji, gdje je bio u kontaktu s arapskim učenjacima. Iz Španjolske je otišao u Rim s Hattom (ili Attom), biskupom Vicha u Španjolskoj, kod kojeg je učio teologiju u samostanu Santa Maria de Ripoll. Godine 970. u pratnji grofa Borrella odlazi u Rim.
Reiner Ottens
mini|desno|225px| Royaume de Siam avec les royaumes qui lui sont tributaires et les isles de Sumatra, Andemaon, etc ([[1710)]] Reiner Ottens (1698–1750), nizozemski kartograf i izdavač koji je djelovao u Amsterdamu tokom 18. vijeka.
Silvestar II (papa)
Životopis
U Rimu ga je Papa Ivan XIII., oduševljen njegovim znanjem matematike, predstavio caru Otonu I. Gerbert je postao učitelj careva sina. Car ga je kasnije, na njegov zahtjev, poslao u Reims, arhiđakonu Gerannusu, poznatom logičaru, kako bi kod njega učio logiku. U Reimsu ga je nadbiskup Adalber pozvao za učitelja u katedralnoj školi. Gerbertov je ugled kao učenog čovjeka rastao. Stupio je u polemiku s Otrikom iz katedralne škole u Magdeburgu. Na poticaj Otona II i u njegovoj prisutnosti, njih su dvojica održali debatu u Raveni, u prosincu 980.
Bio je na čelu samostana Sv. Kolumbana u Bobbiju kod Piacenze, odakle je 983. morao pobjeći kad je nakon Otonove smrti izbila pobuna. Godine 991. Gerbert je imenovan nadbiskupom Reimsa, nakon što je njegov prethodnik, Arnulf, smijenjen zgog optužbe za izdaju francuskog kralja. To je dovelo do spora francuskih biskupa i pape oko arhidijeceze Reimsa (991 - 995.) u kojemu je Gerbert na koncu izgubio položaj remškog nadbiskupa.
Reiner Ottens
Sin je Joachima Ottensa (1663–1719), jevrejskog gravera koji je početkom karijere surađivao s F. de Witom odnosno kasnih 1680-ih osnovao vlastitu izdavačku kuću koja se bavila štampanjem karata. Očev posao nastavio je zajedno s bratom Joshuom (1704–1765) i većina njihovih radova nosi zajednički autorski potpis. Vrhunac njihovog opusa je „Veliki atlas” (lat. Atlas Major) štampan u Amsterdamu 1740. godine.
Silvestar II (papa)
Životopis
Gerbert se nakon toga sreo s mladim carem Otonom III, i postao njegov učitelj. U travnju 997. Gerbert je otišao na carev dvor u Aachenu i više se nikad nije vratio u Francusku. Papa Grgur V. imenovao ga je nadbiskupom Ravene 998. godine.
Pontifikat
Nakon smrti Grgura V u veljači 999. imenovan je, uz pomoć cara Otona III Papom. Uzeo je ime Silvestar, aludirajući na uzornu suradnju Pape Silvestra I (314 - 335.) s carem i pokazujući tako da podržava carevu želju za obnovom Kršćanskog Rimskog carstva.
Za vrijeme svog pontifikata poduzeo je mjere protiv simonije, nepotizma i svećeničkih brakova. Održao je dobre odnose s carem, koji mu je dao osam talijanskih grofovija što su ranije pripadale Papinskoj državi. Potvrdio je svog bivšeg protivnika Arnulfa za nadbiskupa Reimsa, okončavši tako spor oko remške nadbiskupije. Osnovao je crkvenu metropoliju za Poljsku u Gnieznom i za Mađarsku u Granu. Mađarskom kralju Stjepanu I, potvrdio je kraljevski naslov i imenovao ga apostolskim vikarom (papinskim namjesnikom) za Mađarsku. Poslao je veleposlanike u Hrvatsku. Komunicirao je s velikim knezom kijevskim, Vladimirom I Svjatoslavičem. Od norveškog kralja Olafa Tryggvasona tražio je da zabrani uporabu runskog pisma. Godine 1000. imenovao je prvog nadbiskupa u Poljskoj.
Bio je prisiljen, zajedno s carem Otonom III, napustiti Rim nakon pobune 1001. godine. Car Oton III umro je iduće godine. Godinu dana kasnije Papi je dopušteno da se vrati u Rim, pod uvjetom da se ne upliće u politička pitanja. Nedugo nakon toga je umro (12. svibnja 1003.), a pokopan je u Lateranskoj bazilici.
Djela i legende
Silvestar II bio je u svoje vrijeme poznat po učenosti. Napisao je dogmatski traktat "O tijelu i krvi Gospodinovoj" ("De corpore et sanguine Domini"), te više radova iz područja matematike, fizike i filozofije. Pisao je o abaku, i s tim u vezi, o indijsko-arapskim brojevima. Posjedovao je astrolab i pisao o njegovoj uporabi. Moguće je da se bavio i konstrukcijom orgulja i drugih glazbenih instrumenata. Oko Silvestra II isplelo se u narodu mnogo legendi. Tako se, na primjer, za njega vjerovalo da je čarobnjak koji je u savezu s đavlom; da je podrijetlom Židov, itd.
Filip (sin Antipaterov)
Filip (na grčkom Φιλιππoς; 4. vijek pne.) bio je makedonski plemić i vojskovođa, sin Antipatera i brat Kasandra. Godine 313. pne. je za vrijeme treći rat dijadoha|trećeg rata dijadoha za račun svog brata vodio pohod na Etoliju. Tada je u Epiru izbila anti-makedonska pobuna, a iz izgnanstva se vratio kralj Eakid. Filip je vojsku iz Etolije premjestio u Epir, gdje je porazio Eakida, a potom ga gonio natrag u Etoliju gdje je ponovno vodio bitku, u kojoj je Eakid ubijen, a Etolci poraženi.
312. pne.
mini|Natpis u spomen Apija Klaudija Ceka
Plympton-Wyoming (Ontario)
Plympton-Wyoming je gradić u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 7.576 stanovnika.
312. pne.
Godina danas poznata kao '''312. pne., u Starom Rimu je bila poznata kao Godina konzulata Korva i Musa'''.
Plympton-Wyoming (Ontario)
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 7.576 stanovnika, što je za 0,9 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 7.506 žitelja.
The Prince of Egypt
Princ od Egipta (engl. The Prince of Egypt) je američki animirani film iz 1998. godine i prvi animirani film studija DreamWorks Animation koji ima značajke tradicionalne animacije. Film je adaptacija "Knjige Izlaska" u kojoj Mojsije izbavlja izraelski narod iz egipatskog ropstva.
Pietro Grimani
Pietro Grimani (Venecija, 5. oktobar 1677. - Venecija, 7. mart 1752.) bio je 115 mletački dužd koji je vladao od 30. juna 1741. do svoje smrti 1752.
Biografija
Za njegove vladavine buktao je Rat za austrijsko naslijeđe (1740. - 1742.) pa su duž graničnih teritorija tad neutralne Mletačke Republike bili česti upadi zaraćenih strana.
King City, Missouri
King Siti je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.013, što je 1 (0,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Via Torino I, Torino
Via Torino I je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Bitschhoffen
Bičhofen je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Donja Rajna koja pripada prefekturi Hagenau.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 416 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 163 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,54 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 195 metara (maksimalnoj 229 m, a minimalnoj 173 m).
Isaak Tirion
mini|desno|250px| Kart van [[Zeeland (1747)]] Isaak Tirion (Utrecht, 1705. − Amsterdam, 1765) nizozemski kartograf i izdavač koji je djelovao u Amsterdamu tokom 18. vijeka.
Objavio je brojne kartografske radove i atlase. Od posebnog značaja izdvajaju se karte Nizozemska tiskani u dvanaest dijelova, te Tegenwoordige Staat van alle Volken u 45 dijelova. Ostali radovi izdavani su kao atlasi.
Kalcijum fumarat
Kalcijum fumarat je organsko jedinjenje, koje sadrži 4 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 154,134 Da.
Nikola Tesla
Nikola Tesla (Smiljan, 10.7.1856. - New York, 7.1.1943.) bio je naučnik i inovator svjetskog glasa. Radio je u području elektrotehnike i radiotehnike, te je izumio okretno magnetsko polje i višefazni sustav izmjeničnih struja.
Najznačajniji Teslini pronalasci su polifazni sistem, obrtno magnetsko polje, asinhroni motor, sinhroni motor i Teslin transformator. Takođe, otkrio je jedan od načina za generisanje visokofrekventne struje, dao je značajan doprinos u prenosu i modulaciji radio-signala, a ostali su zapaženi i njegovi radovi u oblasti rendgenskih zraka.
Preminuo je u svojoj 87. godini, siromašan i zaboravljen.
Jedini je Srbin po kome je nazvana jedna međunarodna jedinica mere, jedinica mere za gustinu magnetnog fluksa ili jačinu magnetnog polja, tesla.
Detinjstvo, mladost i porodica
mini|250px|Replika kuće (parohijskog doma) u Smiljanu u kojoj se rodio i replika crkve u kojoj je Nikolin otac služio. mini|Krštenica Nikola je rođen u Smiljanu u Lici, od oca Milutina, Srpskog Pravoslavnog sveštenika, i majke Georgine, u nekadašnjoj Vojnoj krajini Austrijskog carstva. Kršten je u srpskoj pravoslavnoj crkvi Sv. Petra i Pavla u Smiljanu kao Nikolaj (slavenosrpski: Николай). Ime Nikola je dobio po jednom i drugom dedi. Prema krštenici je rođen 28. juna 1856. godine.
Nikolina majka bila je vredna žena s mnogo talenata. Bila je vrlo kreativna i svojim izumima olakšavala je život na selu. Smatra se da je Nikola Tesla upravo od majke nasledio sklonost ka istraživačkom radu. Teslini roditelji su, osim njega, imali sina Daneta i kćerke Angelinu i Milku, koje su bile starije od Nikole, i Maricu, najmlađe dete u porodici Tesla. Dane je poginuo pri padu s konja kad je Nikola imao pet godina i to je ostavilo veliki trag u porodici. Dane je smatran izuzetno obdarenim, dok se za Nikolu verovalo da je manje inteligentan. Veruje se da je Danetova smrt osnovni razlog što otac dugo nije pristajao da mu dozvoli da pohađa tehničku školu daleko od kuće.
Školovanje
Prvi razred osnovne škole pohađao je u rodnom Smiljanu. Otac Milutin rukopoložen je za protu u Gospiću, te se porodica preselila u ovo mesto 1862. godine. Preostala tri razreda osnovne škole i trogodišnju Nižu realnu gimnaziju završio je u Gospiću.
118
Godina 118. (CXVIII) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Hadrijana i Fuska (ili, rjeđe, godina 871. Ab urbe condita). Oznaka 118. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Nikola Tesla
Školovanje
U Gospiću je Nikola prvi put skrenuo pažnju na sebe kada je jedan trgovac organizovao vatrogasnu službu. Na pokaznoj vežbi kojoj je prisustvovalo mnoštvo Gospićana, vatrogasci nisu uspeli da ispumpaju vodu iz reke Like. Stručnjaci su pokušali da otkriju razlog zašto pumpa ne vuče vodu, ali bezuspešno. Tesla, koji je tada imao sedam ili osam godina, je instiktivno rešio problem ušavši u reku i otčepivši drugi kraj creva. Zbog toga je slavljen kao heroj dana.
Teško se razboleo na kraju trećeg razreda škole 1870. godine. S jeseni je otišao u Rakovac kraj Karlovca da završi još tri razreda Velike realke. Maturirao je 24. jula 1873. godine u grupi od svega sedam učenika sa vrlo dobrim uspehom jer je iz nacrtne geometrije bio dovoljan. Tada je imao 17 godina. Nakon završene mature vratio se u Gospić i već prvi dan razboleo od kolere. Bolovao je devet meseci. U tim okolnostima uspeo je da ubedi oca da mu obeća da će ga umesto na bogosloviju upisati na studije tehnike.
Studije
Pošto je ozdravio, otac ga šalje ujaku proti Tomi Mandiću, u Tomingaj kod Gračca, da boravkom na selu i planini prikuplja snagu za napore koji ga očekuju. Na studije elektrotehnike kreće 1875. godine, dve godine nakon mature. Upisuje se u Politehničku školu u Gracu, u južnoj Štajerskoj (danas Austrija). Tada mu je bilo 19 godina.
mini|250px|Nikola Tesla, 1879. sa 23 godine Nakon prve godine studija izostaje stipendija Carsko-kraljevske general-komande (kojom su pomagani siromašni učenici iz Vojne krajine). Dva puta se za stipendiju obraća slavnoj Matici srpskoj u Novom Sadu. Prvi put 14. oktobra 1876, a drugi put 1. septembra 1878. godine. Oba puta biva odbijen. U decembru 1878. godine napušta Grac i prekida sve veze sa bližnjima. Drugovi su mislili da se utopio u Muri. Odlazi u Marburg (današnji Maribor) gde dobija posao kod nekog inženjera. Odaje se kockanju. Otac ga nakon višemesečne bezuspešne potrage pronalazi i vraća kući. Otac, uzoran čovek, nije mogao da nađe opravdanje za takvo ponašanje. (Nedugo potom otac umire 30. aprila 1879. godine). Nikola je te godine jedno vreme radio u gospićkoj realnoj gimnaziji.
Januara 1880. godine, odlazi u Prag da prema očevoj želji okonča studije. Tamo ne može da se upiše na Karlov univerzitet jer u srednjoj školi nije učio grčki. Najverovatnije je slušao predavanja iz fizike i elektrotehnike. Živeo je na adresi Ve Smečkah 13, gde je 2011. godine postavljena memorijalna tabla. Većinu vremena provodio je bibliotekama u Klementinumu i narodnoj kavarni u Vodičkovoj ulici.
Naredne godine, svestan da njegovi bližnji podnose ogromnu žrtvu zbog njega, rešava da ih oslobodi tog tereta i napušta studije.
Tesla je naveo u svojoj autobiografiji kako je živo i plastično doživljavao momente inspiracije. Od ranih dana je imao sposobnost da u mislima stvori preciznu sliku pronalaska pre nego što ga napravi. Ova pojava se u psihologiji naziva „Vizuelno razmišljanje“.
Teslino prvo zaposlenje
Godine 1881. se seli u Budimpeštu gde se zapošljava u telegrafskoj kompaniji pod nazivom „Američka Telefonska Kompanija“. Tesla je pri otvaranju telefonske centrale 1881. godine postao glavni telefonijski tehničar u kompaniji. Tu je izmislio uređaj koji je, prema nekima, telefonski pojačavač, dok je prema drugima prvi zvučnik. U Budimpeštanskom parku se Tesli javila ideja o rešenju problema motora na naizmeničnu struju bez komutatora, dok je šetao sa prijateljem i recitovao Geteovog „Fausta“, a onda iznenada počeo štapom po pesku da crta linije sila obrtnog magnetskog polja. Za dva naredna meseca je razradio skice mnogih tipova motora i modifikacija koje će pet godina kasnije patentirati u Americi.
Zaposlenje u Parizu i posao u Strazburu
U Pariz se seli 1882. godine gde radi kao inženjer za Edisonovu kompaniju na poslovima unapređenja električne opreme. Godine 1883. trebalo je da kompanija u Štrazburgu (današnji Strazbur) osposobi jednosmernu centralu jer se na otvaranju očekivao nemački car lično. Tesli je dat ovaj zadatak i on je boravio u Strazburu od 14. oktobra 1883. do 24. februara 1884. godine.
Tesla ovde potpisuje prvi poslovni ugovor u vezi realizacije prvog indukcionog motora, tako je krajem 1883. godine u Strazburu nastao prvi indukcioni motor koji koristi princip obrtnog magnetskog polja naizmeničnih struja. Počeo je i sa razvojem raznih vrsta polifaznih sistema i uređaja sa obrtnim magnetskim poljem (za koje mu je odobren patent 1888. godine).
Prelazak okeana sa preporukom Edisonu
Tesla je došao u Ameriku 6. juna 1884. godine u Njujork sa pismom preporuke koje je dobio od prethodnog šefa Čarlsa Bečelora. U preporuci je Bečelor napisao: „Ja poznajem dva velika čoveka, a vi ste jedan od njih; drugi je ovaj mladi čovek“. Edison je zaposlio Teslu u svojoj kompaniji Edisonove mašine. Tesla je ubrzo napredovao i uspešno rešavao i najkomplikovanije probleme u kompaniji. Tesli je ponuđeno da uradi potpuno reprojektovanje generatora jednosmerne struje Edisonove kompanije.
Razlaz sa Edisonom
Edison je kao dobar biznismen zarađivao novac korišćenjem svojih jednosmernih generatora struje koji su bili veoma skupi za postavljanje i održavanje. Bilo je potrebno i po nekoliko stanica jednosmerne struje da bi se obezbedila jedna gradska četvrt, dok je Teslin generator naizmenične struje bio dovoljan za snabdevanje kompletnog grada. Uvidevši efikasnost Teslinih patenata, Edison je koristio razne načine da uveri javnost kako je ta struja opasna, hodao je po gradskim vašarima i pred medijima naizmeničnom strujom usmrćivao životinje (pse, mačke, i u jednom slučaju, slona ). Na njegovu ideju stvorena je i prva električna stolica. Kao odgovor tome Tesla se priključio u kolo naizmenične struje što je prouzrokovalo užarenje niti električne sijalice, i tim pobio predrasude štetnosti naizmenične struje.
Prvi patenti iz naizmeničnih struja
Godine 1886. Tesla u Njujorku osniva svoju kompaniju, Tesla električno osvetljenje i proizvodnja (Tesla Electric Light & Manufacturing).
Prvobitni osnivači se nisu složili sa Teslom oko njegovih planova za uvođenje motora na naizmeničnu struju i na kraju je ostao bez finansijera i kompanije. Tesla je potom radio u Njujorku kao običan radnik od 1886. do 1887. godine da bi se prehranio i skupio novac za svoj novi poduhvat. Prvi elektromotor na naizmeničnu struju bez četkica je uspeo da konstruiše 1887. godine, i demonstrirao ga pred „Američkim društvom elektroinženjera“ (American Institute of Electrical Engineers, danas IEEE) 1888. godine. Iste godine je razvio principe svog Teslinog kalema i počeo rad sa Džordžom Vestinghausom u laboratorijama njegove firme „Vestinghaus električna i proizvodna kompanija“ (Westinghouse Electric & Manufacturing Company). Vestinghaus ga je poslušao u vezi njegovih ideja o višefaznim sistemima koji bi omogućili prenos naizmenične struje na velika rastojanja.
Eksperimenti sa Iks-zracima
Tesla nije priznavao postojanje opasnosti od rada sa Iks-zracima, pripisujući oštećenja na koži ozonu pre nego, do tada nepoznatom zračenju: „U vezi štetnih dejstava na kožu... primećujem da su ona pogrešno tumačena... ona nisu od Rendgenovih zraka, već jedino od ozona stvorenog u kontaktu sa kožom. Azotna kiselina bi takođe mogla biti odgovorna, ali u manjoj meri“. (Tesla, Electrical Review, 30. novembar 1895.) Ovo je pogrešna ocena što se tiče katodnih cevi sa Iks-zračenjem. Tesla je kasnije primetio opekotine kod asistenta koje potiču od Iks-zraka i stoga je vršio eksperimente. Fotografisao je svoju ruku i fotografiju je poslao Rendgenu, ali nije javno objavio svoj rad i pronalaske. Ovaj deo istraživanja je propao u požaru u laboratoriji u ulici Hjuston 1895. godine.
Američko državljanstvo, eksplozija raznih otkrića
mini|desno|200px|Teslin sistem proizvodnje naizmenične struje i prenos na velike daljine. Opisan u patentu US390721.
Dinastija Qin
Dinastija Qin je bila vladajuća kineska dinastija u periodu između 221. i 206. pne. Njeni vladari su poticali od vladara države Qin, nazvane po lenu "Qin" koje je njihovim precima dao mitski prvi car Kine. Nakon što je ta država u 4. vijeku pne. naglo ojačala pod gospodarom Shang Yangom u periodu Zaraćenih država, u 3. vijeku pne. je poduzela niz uspješnih pohoda na druge države, a kada je konačno pokorila državu Chu, ostatke nominalne vladarske dinastije Zhou, te druge države postala je neospornim gospodarom Kine.
Vladavina Qina nad Kinom je sa sobom dovela povećanje trgovine, poljoprivredne proizvodnje te vojne sigurnosti. Qin je to postigla ukidanjem feudalnih zemljoposjednika prema kojima su prethodno seljaci bili dužni iskazivati vjernost. Tako je centralna vlast stekla kontrolu nad masama, stekavši izvor radne snage. To je omogućilo niz ambicioznih građevinskih pothvata, od kojih je najpoznatiji Veliki kineski zid. Dinastija Qin je također uvela niz administrativnih reformi koji su se prije svega odnosili na standardizaciju mjera širom novostvorenog carstva. Qin je, s druge strane, nastojala svoju vlast legitimizirati pokušajem da se izbrišu svi tragovi prethodnih dinastija, što je dovelo do zloglasnog paljenja knjiga i pokapanja učenjaka, zbog čega je bila predmetom kritike budućih generacija historičara i učenjaka. Qin je također bila poznata po uvođenju niza inovacije u vojnoj tehnologiji - nova oružja, načina transporat i taktike.
Usprkos vojnoj moći, dinastija Qin nije dugo potrajala. Nakon smrti njenog prvog cara 210. pne. na prijestolje je došao njegov sin, ali su u stvarnosti vladala dva suparničkja savjetnika. Njihove svađe su dovele do smrti obojice, ali i smrti drugog cara. Nekoliko godina kasnije je izbio narodni ustanak, oslabio carstvo, te je vlast preuzeo Chu oficir koji će osnovati dinastiju Han. Usprkos brzog završetka, dinastija Qin je postala jednom od najpoznatijih i najvažnijih kineskih dinastija, prije svega zbog toga što je smatraju prvom pravom carskom dinastijom, ujediniteljem Kine te je upravo po njoj moderna Kina dobila ime.
Nikola Tesla
Američko državljanstvo, eksplozija raznih otkrića
Američko državljanstvo dobija 30. jula 1891, sa 35 godina, a tada započinje rad u svojoj novoj laboratoriji u ulici Hauston u Njujorku. Tu je prvi put prikazao fluorescentnu sijalicu koja svetli bez žica. Tako se prvi put pojavila ideja o bežičnom prenosu snage. Sa 36 godina prijavljuje prvi patent iz oblasti višefaznih struja. U nastavku istraživanja se posvećuje principima obrtnih magnetnih polja. Postaje potpredsednik Američkog instituta elektroinženjera (kasnije IEEE) u periodu od 1892. do 1894. godine.
Put u Evropu, smrt majke, dolazak u Beograd
Tesla 1892. godine putuje u Evropu, gde prvo drži 3. februara senzacionalno predavanje u Londonu u Britanskom institutu elektroinženjera „Eksperimenti sa naizmeničnim strujama visokog potencijala i visoke frekvencije“. Potom u Parizu 19. februara članovima društva inženjera drži isto predavanje i ostaje mesec dana pokušavajući, po drugi put, da u Parizu nađe investitore za svoj novi polifazni sistem struja.
Tu ga zatiče telegram sa vešću da mu je majka na samrti. Žurno napušta Pariz da bi boravio uz svoju umiruću majku i stiže 15. aprila, par sati pre smrti. Njene poslednje reči su bile: „Stigao si Nidžo, ponose moj.“ Posle njene smrti Tesla se razboleo. Proveo je tri nedelje oporavljajući se u Gospiću i selu Tomingaj kod Gračca, rodnom mestu njegove majke i manastiru Gomirje u kome je arhimandrit bio njegov ujak Nikolaj.
Jedini boravak Nikole Tesle u Beogradu bio je od 1. - 3. juna 1892. godine. Došao je na poziv Đorđa Stanojevića u Beograd 1. juna. Sledećeg dana je primljen u audijenciju kod kralja Aleksandra Obrenovića kojom prilikom je odlikovan ordenom Svetog Save. Potom je Tesla održao čuveni pozdravni govor u današnjoj zgradi rektorata, studentima i profesorima beogradske Velike škole.
Teslin boravak u Beogradu je ostavio dubokog traga, međutim, iako je dobio 12. septembra priznanje engleskog udruženja inženjera i naučnika, ubrzo i počasnu titulu doktora Univerziteta Kolumbija, krajem 1892. godine nije prošao na izboru za redovnog člana Srpske kraljevske akademije. Za dopisnog člana izabran je 1894. a za redovnog 1937. godine.
Zlatne godine stvaralaštva
Od 1893. do 1895. godine Tesla istražuje naizmenične struje visokih frekvencija. Uspeva da proizvede naizmeničnu struju napona od milion volti koristeći Teslin kalem i proučavao je površinski efekat visokih frekvencija u provodnim materijalima, bavio se sinhronizacijom električnih kola i rezonatorima, lampom sa razređenim gasom koja svetli bez žica, bežičnim prenosom električne energije i prvim prenosom radio-talasa. U Sent Luisu je 1893. godine, pred 6000 gledalaca, Tesla prikazao na atraktivan način mnoge eksperimente uključujući i prenos sličan radio komunikaciji. Obraćajući se Frenklinovom institutu u Filadelfiji i Nacionalnoj asocijaciji za električno osvetljenje on je opisao i demonstrirao svoje principe detaljno. Tesline demonstracije izazivaju veliku pažnju i pomno se prate.
Svetska izložba u Čikagu
Svetska izložba 1893. godine u Čikagu, Svetska Kolumbovska izložba, je bila međunarodna izložba na kojoj je po prvi put ceo salon izdvojen samo za električna dostignuća. To je bio istorijski događaj jer su Tesla i Vestinghaus predstavili posetiocima svoj sistem naizmenične struje osvetljavajući celu izložbu. Prikazane su Tesline fluorescentne sijalice i sijalice sa jednim izvodom. Tesla je objasnio princip obrtnog magnetskog polja i indukcionog motora izazivajući divljenje pri demonstraciji obrtanja bakarnog jajeta i postavljanja na vrh, što je predstavljeno kao Kolumbovo jaje. To je korišćeno da se objasni i prikaže model obrtnog magnetskog polja i induktivnog motora.
Priznanja, nedaće i rat struja
Veliki udarac za istraživanja se desio 13. marta 1895. godine kada izbija veliki požar u laboratoriji u Južnoj petoj aveniji broj 35 kojom prilikom je izgorelo oko 400 električnih motora, električni i mehanički oscilatori, transformatori, mnoge originalne konstrukcije i rukopis skoro završene knjige „Priča o 1001 indukcionom motoru“. Međutim, to je bilo vreme izuzetne Tesline kreativnosti i žilavosti. Već 15. marta osniva kompaniju pod imenom „Nikola Tesla“ i nastavlja rad.
Kasnih 1880-ih, Tesla i Tomas Edison su postali protivnici, povodom Edisonovog pokretanja sistema distribucije električne energije na osnovu jednosmerne struje uprkos postojanja efikasnijeg, Teslinog, sistema sa naizmeničnom strujom. Kao rezultat rata struja, Tomas Edison i Džordž Vestinghaus su zamalo bankrotirali, pa je 1897. Tesla pocepao ugovor i oslobodio Vestinghausa obaveza plaćanja korišćenja patenata. Te 1897. godine je Tesla radio ispitivanja koja su vodila ka postavljanju osnova za istraživanja u oblasti kosmičkih zračenja.
Otkriće radija i bežičnog prenosa
mini|desno|250px|Sijalica gori u Teslinoj ruci Kada je napunio 41 godinu, podneo je svoj prvi patent br. 645576 iz oblasti radija. Godinu dana kasnije američkoj vojsci prikazuje model radijski upravljanog broda, verujući da vojska može biti zainteresovana za radio-kontrolisana torpeda. Tada je on govorio o razvoju „umeća telematike“, vrste robotike. Radio kontrolisan brod je javno prikazan 1898. godine na električnoj izložbi u Medison Skver Gardenu. Samo godinu dana kasnije predstavio je u Čikagu brod koji je bio sposoban i da zaroni. Ovi uređaji su imali inovativni rezonantni prijemnik i niz logičkih kola. Radio-daljinsko upravljanje ostaje novotarija sve do Drugog svetskog rata. Iste godine Tesla je izmislio električni upaljač ili svećicu za benzinske motore sa unutrašnjim sagorevanjem, za šta mu je priznat patent 609250 pod nazivom „Električni upaljač za benzinske motore“.
Kolorado Springs
Tesla je 1899. odlučio da se preseli i nastavi istraživanja u Koloradu Springsu, gde je imao dovoljno prostora za svoje eksperimente sa visokim naponima i visokim učestanostima. Po svom dolasku je novinarima izjavio da namerava da sprovede eksperiment bežične telegrafije između Pajks Pika (vrh Stenovitih planina u Koloradu) i Pariza. Teslini eksperimenti su ubrzo postali predmet urbanih legendi. U svom dnevniku je opisao eksperimente koji se tiču jonosfere i zemaljskih talasa izazvanih transferzalnim ili longitudinalnim talasima.
Tesla je u svojoj laboratoriji dokazao da je Zemlja provodnik i vršeći pražnjenja od više miliona volti proizvodio veštačke munje duge više desetina metara. Tesla je takođe proučavao atmosferski elektricitet, posmatrajući pražnjenja svojim prijemnicima. Reprodukujući njegove prijemnike i rezonantna kola mnogo godina kasnije se uvideo nepredvidivi nivo kompleksnosti (raspodeljeni helikoidni rezonator visokog faktora potiskivanja, radiofrekventno povratno kolo, kola sa grubim heterodinim efektima i regenerativnim tehnikama). Tvrdio je čak da je izmerio i postojanje stojećih talasa u Zemlji.
U jednom momentu je utvrdio da je u svojoj laboratoriji zabeležio radio-signale vanzemaljskog porekla. Naučna zajednica je odbacila njegovu objavu i njegove podatke. On je tvrdio da svojim prijemnicima meri izvesne ponavljajuće signale koji su suštinski drugačiji od signala koje je primetio kao posledica oluja i zemljinog šuma. Kasnije je detaljno navodio da su signali dolazili u grupama od jednog, dva, tri i četiri klika zajedno. Tesla je kasnije proveo deo života pokušavajući da šalje signal na Mars.
Tesla napušta Kolorado Springs 7. januara 1900., a laboratorija se ruši i rasprodaje za isplatu duga. Međutim, eksperimenti u Kolorado Springsu su Teslu pripremili za sledeći projekat, podizanje postrojenja za bežični prenos energije. U to vreme prijavljuje patent u oblasti rezonantnih električnih oscilatornih kola.
Svetska radio stanica na Long Ajlandu
mini|levo|246px|Teslina kula na Long Ajlandu u saveznoj državi Njujork Tesla počinje planiranje Svetske radio-stanice - Vordenklajf kule 1890. godine sa 150.000 $ (od kojih je 51% ulaže Džej Pi Morgan). Gradnja počinje 1901. godine, a januara 1902. godine ga zatiče vest da je Markoni uspeo da ostvari transatlantski prenos signala. Juna 1902. je Tesla premestio laboratoriju iz ulice Hjuston u Vordenklajf. Velelepna kula Svetske radio-stanice još nije dovršena, a glavni finansijer, Morgan, se novembra povlači iz poduhvata, dok su novine to propratile natpisima Teslin Vordenklajf je milionska ludorija. Godine 1906. Tesla napušta kulu i vraća se u Njujork. Ta kula je tokom Prvog svetskog rata razmontirana, pod izgovorom da može poslužiti nemačkim špijunima. Američki patentni zavod je 1904. godine poništio prethodnu odluku i dodelio Đuljelmu Markoniju patent na radio, čak je i Mihajlo Pupin stao na stranu Markonija. Od tada počinje Teslina borba za povratak radio patenta.
Markoni 1909. godine dobija Nobelovu nagradu za otkriće radija, odnosno doprinos u razvoju bežične telegrafije što čini Teslu duboko ogorčenim. Godine 1915. Tesla podnosi tužbu protiv Markonija, tražeći sudsku zaštitu svojih prava na radio, međutim već 1916. je bankrotirao zbog velikih troškova. U tim trenucima njegov život opasno klizi ka ivici siromaštva.
Ratne prilike i neprilike
Pred Prvi svetski rat Tesla je tražio investitore preko okeana. Kad je počeo rat, Tesla je prestao da prima sredstva od svojih evropskih patenata. Nakon rata izneo je svoja predviđanja u vezi posleratnog okruženja. U članku objavljenom 20. decembra 1914. godine, Tesla je izneo mišljenje da Liga naroda nije rešenje za tadašnje probleme.
Mada bez materijalnih sredstava Tesli ipak stižu priznanja. Tako 18. maja 1917. godine dobija zlatnu Edisonovu medalju za otkriće polifaznog sistema naizmeničnih struja. Te večeri je izrečena misao da kada bi jednog momenta prestali da rade svi Teslini pronalasci, industrija bi prestala da radi, tramvaji i vozovi bi stali, gradovi bi ostali u mraku, a fabrike bi bile mrtve. Istorijski obrt je upravo u tome što je Tesla dobio medalju sa imenom čoveka koji mu je bio ljuti protivnik sa svojom idejom i izgubio u toj bici, ali je Edison na kraju stekao bogatstvo, a Tesli je ostalo samo priznanje.
Tesline opsesije i nevolje
Tesla je počeo da jasno pokazuje simptome opsednutosti bizarnim detaljima. Pored već ranije pokazanog straha od mikroba postao je opsednut brojem tri. Često mu se dešavalo da obilazi oko bloka zgrada tri puta pre nego što bi ušao u zgradu, zahtevao je da se pored tanjira uvek postave tri platnene salvete pre svakog obroka, itd. Priroda ovog poremećaja je u to vreme bila nedovoljno poznata, tako da se mislilo da su simptomi koje je ispoljavao, bili pokazatelji delimičnog ludila. Ovo je nesumnjivo oštetilo ono što je preostalo od njegovog ugleda.
Tesla u tom periodu boravi u hotelu Valdorf-Astorija, u iznajmljenom apartmanu sa odloženim plaćanjem. Zbog naplate nagomilanog duga od 20.000$, vlasnik hotela, Džordž Bolt, je preuzeo vlasništvo nad Vordenklajfom. Baš 1917. godine u vreme dok Bolt ruši kulu da bi rasprodao placeve, Tesla dobija najviše priznanje Američkog instituta električnih inženjera, Edisonovu medalju. Ironija ovog događaja je u Teslinom slučaju bila višestruka.
Avgusta 1917. je Tesla postavio principe u vezi sa frekvencijom i nivoom snage prvog primitivnog radara. Emil Žirardo je 1934. godine radeći prvi francuski radarski sistem tvrdio da je sve radio „prema principima koje je postavio gospodin Tesla“.
Pozne godine i usamljenički život
Na njegov sedamdeset peti rođendan 1931. godine ga Tajm magazin stavlja na naslovnu stranu. U podnaslovu je naglašen njegov doprinos sistemima proizvodnje električne energije. Tesli je odobren poslednji patent 1928. godine u oblasti vazdušnog saobraćaja kada je predstavio prvu letelicu sa vertikalnim poletanjem i sletanjem. Tesla 1934. godine piše jugoslovenskom konzulu Jankoviću i zahvaljuje Mihajlu Pupinu na ideji da vodeće američke kompanije formiraju fond kojim bi Tesli bila obezbeđena bezbrižna starost. Tesla odbija takvu pomoć i bira da prima skromnu penziju od jugoslovenske vlade i bavi se istraživanjima u skladu sa svojim mogućnostima. Poslednje godine života proveo je hraneći golubove i živeo je uglavnom od godišnjeg honorara iz svoje domovine.
U 81. godini Tesla izjavljuje da je kompletirao jedinstvenu teoriju polja. Tvrdio je da je razradio sve detalje i da će ih otkriti svetu uskoro. Teorija nikad nije objavljena, a naučna javnost je već bila ubeđena da se njegove izjave ne mogu uzimati ozbiljno. Većina danas veruje da Tesla nikad nije u celosti razradio takvu teoriju, a ono što je ostalo ima više istorijsku vrednost dok je u fizici potpuno odbačeno. Tesla je bio nominovan za orden Svetog Save prvog reda, ali pošto je imao američko državljanstvo nije ga dobio, ali je primio orden Svetog Save drugog reda.
Jedno predveče 1937. tokom uobičajnog izlaska udario ga je taksi. Nikola Tesla je pao na zemlju nepomičan, a onda je ustao i vratio se u hotel. Prema nekim izvorima polomio je tri rebra, a prema drugima to su bile samo lakše povrede. Trebalo mu je šest meseci da se oporavi.
Godine 1939. na predlog svojig kolega iz kompanije Vestinghaus, vratio se na posao za nedeljnu platu od 125 dolara.
Teslina smrt i epilog
Tesla umire od srčanog udara sam u hotelskom apartmanu 3327 na 33. spratu Njujorker hotela 7. januara 1943. godine u 87. godini života. Zvanično je zabeleženo da je umro od srčane tromboze, 7. januara 1943. godine u 22 časa i 30 minuta. I pored prodaje patenata u oblasti naizmeničnih struja, Tesla umire siromašan i u dugovima. Tim povodom, gradonačelnik Njujorka Lagvardija je rekao: „Nikola Tesla je umro. Umro je siromašan, ali je bio jedan od najkorisnijih ljudi koji su ikada živeli. Ono što je stvorio veliko je i, kako vreme prolazi, postaje još veće“. Posmrtni obred je održan 12. januara u Crkvi svetog Jovana Bogoslova na Menhetnu u Njujorku. Posle službe telo je kremirano. Ispraćaju Teslinih posmrtnih ostataka prisustvovalo je oko 2000 ljudi, među kojima su bile i mnoge značajne ličnosti i nobelovci. Svi vodeći njujorški listovi imali su svoje izveštače. Urna sa Teslinim ostacima u Muzeju Nikole Tesle u Beogradu|left|mini Na sahrani je svirao njegov prijatelj, violinista Zlatko Baloković, tada jedan od najvećih virtuoza na svetu u pratnji slovenačkog hora Slovan, i to po Teslinoj želji, prvo Šubertovu kompoziciju „Ave Marija“, a onda srpsku pesmu Tamo daleko. Ostao je zabeležen i upečatljiv oproštajni govor tadašnjeg gradonačelnika Njujorka Fjorela Henrija Lagvardije.
Kasnije 1943. godine Vrhovni sud SAD vratio je Tesli pravo na patent 645.576, priznajući mu prvenstvo na patent radija.
Borba rodbine za ličnu imovinu
Teslina porodica i jugoslovenska ambasada su se borili sa američkim zvaničnicima za povratak dokumenata i ličnih stvari, zbog mogućeg značaja nekog od njegovih istraživanja. Konačno, njegov sestrić Sava Kosanović uspeva da dođe do dela njegovih ličnih stvari i to je sada smešteno u Muzeju Nikole Tesle u Beogradu.
Njegov pepeo je prenesen u Beograd jula 1957. godine. Urna je smeštena u Muzeju Nikole Tesle gde i danas stoji, tako da je Tesla i dalje nesahranjen.
Tesline društvene aktivnosti
U svojim srednjim godinama, Tesla je imao prijateljski odnos sa Markom Tvenom koji je obožavao da provodi puno vremena u Teslinoj laboratoriji. Među njegovim najbližim prijateljima je bilo i umetnika. Družio se sa urednikom Century Magazine časopisa Robertom Džonsonom koji je objavio par pesama Jovana Jovanovića Zmaja u Teslinom prevodu, dok je sa Katarinom Džonson negovao prijateljstvo. U ovom periodu je Tesla bio društveno aktivan, a poznato je da je jedno vreme čitao o Vedskoj filozofiji. Nakon incidenta sa Edisonom, Tesla je ostao ogorčen na njega, i nikada nisu popravili svoje odnose. Kada je Edison već bio star, Tesla je izjavio da mu je jedna od grešaka to što nikada nije poštovao Edisonov rad, ali to je malo značilo za popravljanje njihovog skoro nepostojećeg odnosa.
Čovek koji je izumeo dvadeseti vek
Imao je više od 700 zaštićenih patenata i inovacija. Njegovo ime uvedeno je u Dom slavnih pronalazača Amerike. Najznačajnija nagrada u domenu električne energije zove se Nagrada Nikole Tesle, a dodeljuje je Savet Elektro inženjera - IEEE. Osam američkih država (Njujork, Nju Džerzi, Pensilvanija, Kolorado, Nevada, Minesota, Arizona i Indijana) proglasile su Teslin dan rođenja za državni praznik. Tog dana, između ostalog, na svim javnim zgradama mora se istaći državna zastava, a učitelji u svim školama jedan čas posvećuju Tesli.
Govorio je mnogo jezika - srpski, engleski, nemački, italijanski, francuski, češki, mađarski, latinski i slovenački.
Kontroverze o Nikoli Tesli
Nakon njegove smrti mnogi od njegovih izuma, teorija i tvrdnji su korišćeni neprimereno ili sa kontroverzama, da bi se podržale razne sumnjive teorije koje se sve smatraju nenaučnim. Većina Teslinog dela je nastala na principima i prema metodama prihvaćenim od nauke. Međutim njegova ekstravagantna ličnost i bombastične i nerealne izjave ujedinjene sa neospornim genijem su ga učinile izuzetno popularnim među naučnicima graničnih oblasti i sledbenicima teorija zavere o „skrivenom znanju“.