cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plavi jahač
Osnovna zamisao bila je slobodno prijateljsko povezivanje istomišljenika bez određenog programa. Tako su umetnici zadržali mogućnost da izgrade i dalje usavršavaju sopstvene stilove. Make i Mark su smatrali da ljudski spoljni i unutrašnji svetovi treba da se susreću kroz umetnost. Uporište za ovu teoriju su im davale teorije Kandinskog. Suprotno drugoj velikoj nemačkoj grupi ekspresionista Mostu, intencije Plavog jahača bile su daleko od kritičke stvarnosti i išle su do slikarskog, više intelektualnog i spiritualnog shvatanja umetnosti. Pod uticajima teorije umetnosti Kandinskog (O duhovnom u umetnosti, 1912. godine) članovi su tragali za novim sredstvima izražavanja i isticanjem samostalnosti boja i oblika težili apstrakciji. Umetnost Plavog jahača karakteriše, takođe, velika otvorenost prema drugim umetničkim strujama (pre svega prema orfizmu Robera Delonea) i narodnoj umetnosti. Tako su prema programu prve izložbe Plavog jahača bili predstavljeni i umetici kao Anri Matis, Rober Delone i Anri Ruso sa svojim delima.
Po izbijanju Prvog svetskog rata grupa je raspuštena. Njihove ideje su i dalje vršile uticaj kroz obrazovnu delatnost, jer je veliki broj članova predavao kasnije na Bauhausu, a njihove ideje imale su veliki uticaj na apstraktno slikarstvo.
Chamigny
Šaminji je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 1.237, a gustina naseljenosti je iznosila 87 stanovnika/km².
Starr County, Texas
je okrug u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 60.968.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 60.968 stanovnika, što je 7.371 (13,8%) stanovnika više nego 2000. godine.
Marianne von Werefkin
Marijane fon Verefkin (,, 10. septembar 1860, Tula—6. februar 1938. Askona) bila je rusko-švajcarska slikarka. Pripadala je umetničkom pravcu Ekspresionizam.
Nova demokratska partija (Sveti Vincent i Grenadini)
Nova demokratska stranka (New Democratic Party) je politička stranka na Svetom Vincentu i Grenadinima. Pod vodstvom Jamesa Fitz-Allena je bila na vlasti od 1972. do 1974. te od 1984. do 2001. godine. Otada ima status službene opozicije. Njen vođa je bivši premijer Arnhim Eustace.
Marianne von Werefkin
Slikarstvu se učila na privatnim časovima kod čuvenog ruskog slikara Ilje Rjepina, počev od 1880. Tokom lova 1888. nesrećnim slučajem pogođena je u desnu, slikarsku, ruku. Alekseja Javlenskog je upoznala 1892. On je odlučio da postane njen mentor, tako da su 1896. zajedno otišli u Minhen.
Svoja prva ekspresionistička dela izradila je 1907. Po stilu, njena dela su slična delima Pola Gogena, a po motivima su bliska motivima Edvarda Munka.
Po izbijanju Prvog svetskog rata, Javlenski i Fon Verefkin se sele u Švajcarsku, u blizinu Ženeve. Do 1918. su se rastali, tako da je prešla da živi u mesto Askona. Tu je osnovala umetničku grupu i bavila se izradom postera.
Marion Center, Massachusetts
Marion Senter je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Masačusets.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.111, što je 91 (-7,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ebenezer Joshua
Ebenezer Theodore Joshua (23. maj 1908 - 14. maj 1991.) je bio svetovincentsko-grenadinski političar te glavni ministar od 1956. do 1967.
Političku karijeru je započeo izborom u otočki parlament 1951. godine, a godinu dana kasnije je osnovao Narodnu političku stranku (PPP), prvu stranku na otoku. Ona je bila socijalističke orijentacije, a također se zalagala za nezavisnost od Ujedinjenog Kraljevstva. Joshua je nakon sticanja autonomije godine 1956. postao glavni ministar. Na tom mjestu se zalagao za kratkotrajnu Federaciju Zapadne Indije. Godine 1967. ga je porazila umjerena Laburistička stranka jedinstva Miltona Catoa. Joshua je otada u opoziciji, a PPP je s vremenom oslabila i postala marginalnom strankom.
Godine 1980. Joshua je postao član Crkve Isusa Krista Svetaca posljednjih dana.
Austrijska galerija Belvedere
Austrijska galerija Belvedere (njemački: Österreichische Galerie Belvedere) je veliki umjetnički muzej, smješten u kompleksu palača Belvedere u Beču.
Historija
Muzej je osnovan 1903. od brojnih privatnih zbirki i smješten u reprezentativnom prostoru palača u parku Belvedere; Donji Belvedere, Gornji Belvedere i Oranžerija.
Galerija je podjeljena na tri glavne grupe: Austrijski barokni muzej, Austrijska galerija slika 19. i 20. vijeka i Austrijski muzej srednjovjekovne umjetnosti. Fokus galerije su vrijedna djela austrijskih slikara Fin de Siècla i Secesije, kraja 19. i početka 20. vijeka; Gustava Klimta i Egona Schielea.
Od 1957. muzej izdaje vlastiti godišnjak Mitteilungen der österreichischen Galerie (Najave Austrijskih galerija) i priređuje specijalne izložbe koje su u fokusu austrijske i svjetske likovne scene, tako su u Austrijskim galerijama Belvedere održane velike i pomno pripremane izložbe slika Vincenta van Gogha, Paula Gauguina, Paula Cézanna, Alfonsa Muche i brojnih drugih velikih slikara.
Od 2007. galerijom rukovodi Agnes Husslein-Arco, bivša direktorica Rupertinuma iz Salzburga i Museuma der Moderne Salzburg.
Chevrainvilliers
Ševrenvilije je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 236, a gustina naseljenosti je iznosila 26 stanovnika/km².
Stephens County, Texas
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 9.630 stanovnika, što je 44 (0,5%) stanovnika manje nego 2000. godine.
3-Fosfogliceroil-fosfat—polifosfat fosfotransferaza
3-fosfogliceroil-fosfat—polifosfat fosfotransferaza (, difosfoglicerat-polifosfatna fosfotransferaza, 1,3-difosfoglicerat-polifosfatna fosfotransferaza) je enzim sa sistematskim imenom 3-fosfo-D-gliceroil-fosfat:polifosfat fosfotransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Video rezolucija
Video rezolucija ekrana televizora, računarskog monitora ili drugog uređaja za prikaz slike je broj individualnih piksela koji se mogu prikazati, u dvije dimenzije. Rezolucija time jednostavno iskazuje od koliko individualnih tačaka se slika sastoji u horizontalnoj (horizontalna rezolucija) i vertikalnoj (vertikalna rezolucija) dimenziji ekrana.
Rezolucija i kvalitet slike
Sama rezolucija ne određuje subjektivnu kvalitetu slike. Na primjer, na malom računarskom monitoru slike rezolucije 800 (horizontalno) • 600 (vertikalno) piksela mogu izgledati zadovoljavajuće, jer je svaki piksel dimenzija oko 0.25 mm. Na velikom ekranu sa dimenzijama piksela (pri ovoj rezoluciji) od 1 mm slika će imati vidljivu pikselizaciju rastera.
Albrecht Dürer
thumb|250px|Autoportret iz 1498. godine, Muzej Prado, [[Madrid]]
Neue Künstlervereinigung München
Novo umetničko udruženje Minhen je slikarska grupa nastala 1909. godine u koju su od početka spadali: Vasilij Kandinski, Aleksej fon Javlenski, Gabrijela Minter, A. Kanolt i Alfred Kubin. Ta zajednica je podržavala postimpresionističke struje i preuzimala je ideje fovizma. Već dve godine nakon osnivanja došlo je unutar udruženja do neslaganja po pitanju potpunog odvajanja od predmetnog slikarstva. To neslaganje dovelo je do izlaska iz udruženja jedne grupe oko Kandinskog i F. Marka koji su posle toga prišli Plavom jahaču i do raspada samog umetničkog udruženja.
Video rezolucija
Rezolucije računarskih monitora
Rezolucije računarskih monitora su se povećavale prolaskom vremena, prilagođujući se time sve većim monitorima, sve većim zahtjevima video prikaza, i sve bržim video karticama. Prvi PC računari su imali CGA grafičku karticu i monitor rezolucije 320 • 200 tačaka (piksela) ili 640 puta 200 crno-bijelo.
Kasnije se prelazi na EGA sistem rezolucije 640 puta 350, a zatim na VGA sa 640 puta 480 tačaka. Kasnije rezolucije su 800 puta 600, zatim 1024 puta 768 tačaka i tako dalje. Usporedno sa povećanjem rezolucije, povećavan je broj boja koje su monitori mogli da prikažu, pa je originalni CGA sistem sa 4 boje ustupio mjesto modernim sistemima sa 24-bitnom ili 32-bitnom paletom.
Rezolucije televizora
Trenutni standardi za televizore standardne i visoke definicije su prikazani ispod. Standardni sistemi rade sa analognim signalom i njihovo napuštanje je počelo tek početkom 21. vijeka. Sistemi više rezolucije su digitalni.
Populin
Populin je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 390,384 Da.
Ferrian, Padova
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 9 m.
Albrecht Dürer
Albreht Direr (Nirnberg, 21. maj 1471. — Nirnberg, 6. april 1528.) je nemački renesansni slikar, grafičar i teoretičar umetnosti. Bio je jedan od najvećih majstora umetnosti u doba humanizma i reformacije.
Frankton, Indiana
Frankton je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Albrecht Dürer
Učio je crtanje u radionici nirnberškoga slikara Mihaela Volgemuta, gde je boravio 4 godine, a 1495. prvi put je otišao u Italiju i kopirao italijanske majstore. Ujedinio je italijansku ranu renesansu s ekspresivnim stilom nemačkog reformatorskog doba i došao do novih oblika izražavanja. Posezao je za mitologijskim, alegoričnim i religioznim temama, ali se bavio i prirodom. Njegovi akvareli krajolika, studije biljaka i životinja svedoci su njegovog dubokog razumevanja prirode. U radionici svog oca obučen je za zlatara, pa je Direr do vrhunca razvio drvorez i bakrorez i svojim grafikama odlučujuće uticao na popularizovanje reformatora i humanista. Kao prvi nemački umjetnik posvetio se teoriji umetnosti i između ostalog napisao temelje nauke o proporcijama. Nakon povratka u Nirnberg otvorio je radionicu i izvodio oltarne slike i portrete, prve bakroreze i niz drvoreza „Apokalipsa“ i „Velika muka“. Nakon povratka s drugog putovanja u Italiju nastali su njegovi najvredniji bakrorezi „Vitez, smrt i đavo“ i „Melanholija I“ i „Sveti Jeronim u ćeliji“. U poslednjoj fazi naslikao je svoj najbolji „Autoportret“ i „Četiri apostola“, i pisao traktate o slikarstvu. Njegovo ukupno delo obuhvata 70 slika, 900 crteža, 100 bakroreza i 350 drvoreza.
Frankton, Indiana
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.862, što je 43 (-2,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Albrecht Dürer
Biografija
Direr je rođen 21. maja 1471. u Nirnbergu, u porodici zlatara, koji je u taj nemački grad došao iz Mađarske sredinom XV veka. U porodici je bilo 18-oro dece, od kojih je budući veliki umetnik bio drugo.
thumb|left|200px|[[Melanholija I, 1514.]]
Direr je ponovo posetio Italiju 1505., i ovaj put se pouzdano zna da je posetio Veneciju. Iako je postigao veliki uspeh u Veneciji, i postao prijatelj mnogih uticajnih umetnika, vratio se u Nirnberg i tu stvarao. Smatran je za jednog od najznačajnijih slikara svoga vremena. Razmenjivao je crteže i pisma sa velikim umetnicima, poput Rafaela.
Orchard, Nebraska
Orchard je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 379 stanovnika.
Albrecht Dürer
Biografija
Ponovo je putovao 1520., ovaj put u Holandiju, da bi bio prisutan na krunisanju cara Karla V. Ovde se zarazio nepoznatom bolešću koja ga je mučila do kraja života. Poslednjih godina života slikao je manje, a više se bavio teorijskim i naučnim radom. Napisao je dela o geometriji, perspektivi, proporcijama i projektovanju fortifikacija. Umro je 6-og aprila 1528. u Nirnbergu.
Direr je prvi u Evropi sastavio Magični kvadrat
<CENTER> </CENTER>
prikazan na njegovoj gravuri »Melanholija I«.
Rana dela
Direrova prva dela su bili drvorezi. Između ostalog napravio je ilustracije za „Brod ludaka“ Sebastijana Branta koji je izašao 1494. godine, koje nisu naišle na dobar prijem. Na svom putu za Italiju napravio je nekoliko manjih slika, npr. „Pokajanje svetog Jeronima“ na kojoj zadivljuje neobično nebesko ukazanje naslikano u pozadini.
Još jedna od slika iz ovog perioda je „Madona sa detetom ispred luka“. Ova ploča je otkrivena u 20. veku u ženskom manastiru u Raveni i nikada nije napustila Italiju. Direra su fascinirale u prvom redu madone ispred zavesa od tkanina ili pejzaža u stilu njemu omiljenog Đovanija Belinija.
Nejasna je hronologija Direrovih pejzaža u akvarelu. Smatra se da su nastali još pre odlaska u Italiju. Da li su slike napravljene za vreme puta u Italiju ili po povratku još uvijek nije utvrđeno. U svakom slučaju akvareli koje je doneo sa prvog putovanja u Italiju su najlepši u svome žanru. Niko se pre toga nije akvarelom ophodio tako slobodno i ujedno tako precizno.
Dva prva Direrova autoportreta kombinovanom tehnikom potvrđuju njegovu vlastitu sliku kao samopouzdanog muškarca. Na prvom, koji je naslikan verovatno u Strazburu 1493. godine, Direr kao dvadesetogodišnjak drži u ruci bodljikavi cvet koji je simbolično predstavljao njegovu skorašnju svadbu. Bio je napravljen na pergamentu da bi ga poslao u Nirnberg kao poklon za buduću suprugu Agnes i njenu rodbinu.
Vrhunac stvaralaštva
Među Direrova vrhunska dela spada „Autoportret u kožuhu“ iz 1500. godine na kojem autorovo lice izranja iz nestvarne pozadine sa zagonetnošću koja nalikuje na Leonardovu „Mona Lizu“.
„Portret mlade Venecijanke“ iz 1505., verovatno kurtizane, jako je privlačan. Model je naslikan izbliza, bez ramena, frizura je predstavljena po venecijanskoj modi iz godina 1500. - 1510. Njegovi portreti mladih žena i madona iz 1506. godine pokazuju uticaje venecijanske slikarske škole, što otkriva jasno srodstvo sa koncepcijama Đovanija Belinija koje su na Direra ostavile jak utisak.
Poslednje delo koje je Direr izradio na putovanju u Veneciju je „Portret mladoga muškarca“ iz 1507., na čijoj je zadnjoj strani naslikana ružna žena sa kesom novca. Ružna žena se tumači kao alegorija lakomosti i nastala je kao varijacija slične slike Đorđonea iz istog doba.
Na slici „Hristos među učenicima“ iz 1506. godine Direr je zabeležio: „delo od pet dana“. Ovaj bravurozni rezultat je bio planiran unapred pripremljenom serijom studijskih crteža.
Najveličanstvenija slika sa Direrovog drugog puta u Veneciju je monumentalna oltarna slika iz 1506. godine. Nju su naručili nemački trgovci iz Venecije za svoju crkvu u San Bartolomeu i verovatno ga je finansiralo bratstvo rozenkranc. U to doba Direr slika ogromna oltarska dela.
Na polju grafike Nemci i Holanđani su bili jako uspešni i u doba kada je u svetu umetnosti dominirala italijanska renesansa. Direr je lično verovao u koncept da su prava umetnost i sva pravila o proporciji i geometriji čvrsto definisana u prirodi, i da njima ovladava onaj ko može da ih naslika. A on ih je naslikao. Direr je bio majstor crtačkog „mikroskopskog“ detalja. Pred svoj drugi put u Italiju radio je studije prirodnih motiva. Među ove slike spada akvarel zeca iz 1502. na kojoj je verno naslikao dlaku a čije oči odražavaju strah.
Pozna dela
thumb|left|200px|[[Karlo Veliki]]
Godine 1510. Direr je dobio narudžbinu da izradi dve slike na panelima: Karla Velikog i cara Sigismunda. Poprsje u natprirodnoj veličini trebalo je da krasi draguljarnicu na trgu u Nirnbergu i Direr je počeo sa mnogim studijskim crtežima ruha, krune, mača i rukavica.
Od 1512. godine Direr je počeo da radi na dvoru Habzburgovaca, i među slikama iz ovog doba su slike njegovog poslodavca Maksimilijana I. U ovaj stvaralački period spada i niz značajnijih slika kao „Slavoluk“ iz 1518. godine ili Maksimilijanova „Trijumfalna procesija“, kao i dela bakroreza „Vitez, smrt i đavo“ ili „Melanholija I“.
Od 1512. do 1526. radio je na oltarima, portretima i uglavnom slikama sa religioznom tematikom. Među najpoznatije spada slika „Četiri apostola“, „Portret Johana Kleberga“, „Bogorodica u molitvi“ ili „Lukrecijino samoubistvo“. Među najpoznatija dela poznog doba spadaju i portreti: „Portret Jakoba Mufela“ i „Portret Hijeronima Holcšuera“.
Direr i rađanje tehnike akvarela
thumb|200px|[[Akvarel zeca]]
Nastanak akvarela kao tehnike i umetničkog dela koje se ostvaruje vodenim bojama povezuje se sa Direrom. On se smatra za začetnika ove tehnike u slikarstvu, kao i umetnika koji ju je usavršio i popularisao. Upotrebljavao je belinu papira da naglasi svetlo i vazdušasto izvođenje dela. Interesovanje za prirodu koje je pokazao u ovoj tehnici dalo je nove motive za nove generacije umetnika. Direrovi akvareli nisu bili predstudije za druga ostvarenja. Radio ih je sa velikom umešnošću i severnjačkom preciznošću. Slikanjem akvarela Direr je razvio lakoću pokreta ruke za slikanje velikih oltara.
Estradiol enantat
Estradiol enantat je organsko jedinjenje, koje sadrži 25 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 384,552 Da.
HIS
__NOTC__ Termin HIS ima više značenja.
Tavernole II, Frosinone
Tavernole II je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 28 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 225 m.
Dvadeset šesta dinastija Egipta
Dvadeset šesta dinastija Egipta se smatra posljednjom velikom domorodačkom dinastijom koja je vladala Egiptom prije perzijskog osvajanja (iako je iza nje bilo manjih dinastija). Sjedište joj je bilo u gradu Saisu zbog čega se ponekad naziva Saiska dinastija, a period njene vladavine Saiska restauracija. Smješta se u Kasni period Drevnog Egipta.
Ova je dinastija porijeklo vodila od XXIV dinastije čijeg su posljednjeg vladara Bakenranefa krajem 8. vijeka pne. ubili kušitski osvajači te formirali vlastitu Nubijsku ili XXV dinastiju. Kada su Asirci pod Asarhadonom 671. pne. provalili u Egipat, u Donjem Egiptu su kao marionetskog vladara postavili Bakenranefovog unuka Nehoa I koji je tako postao praotac nove dinastije.
Neho I je nešto kasnije poginuo u sukobu s kušitskim faraonom Taharkom, ali je njegov sin Psametih I uz asirsku pomoć konačno istjerao Nubijce iz Egipta i nakon dugo vremena uspostavio domorodačku vlast nad njenim teritorijem. Godine 660. Psametih se, koristeći unutrašnje sukobe u Asiriji i grčke najamnike, oslobodio i Asiraca, učinivši Egipat nezavisnom državom nakon dugo vremena.
Pad Ninive i propast Asirskog Carstva su krajem 7. vijeka pne. faraona Nehoa II potakli da pokuša Egipat ponovno učiniti velikom silom i hegemonom Bliskog Istoka, ali su taj pokušaj spriječili Babilonci. Egipćani su se na kraju uspjeli oduprijeti Babiloncima, ali su stotinu godina kasnije podlegli Perzijancima pod Kambizom II koji je posljednjeg faraona dinastije - Psametiha III u okovima doveo u Susu.
Teng Yin
Teng Yin (? -256) bio je ministar na dvoru kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Teng Yin je isplanirao atentat na tiranskog regenta Zhuge Kea zajedno sa Sun Junom. Teng Yin je zbog toga kasnije dobio čin Velikog maršala. Poslije je planirao ubistvo još jednog tiranskog regenta - Sun Lina, ali je otkriven i pogubljen.
Lü Ju
Lü Ju (? -256), stilsko ime Shiyi (世議), bio je vojskovođa u službi kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Bio je drugi sin Lü Fana. Vodio je borbe protiv države Cao Wei nakon smrti Sun Quana, zajedno sa Dong Xingom, a pod komandom Ding Fenga. Lü je kasnije izvršio samoubistvo nakon sukoba sa regentom Sun Junom.
Acetonska karboksilaza
Acetonska karboksilaza je enzim sa sistematskim imenom aceton:ugljen-dioksid ligaza (formira AMP). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Za dejstvo ovog enzima je neophodan jon Mg2+ i ATP.
Milton Cato
Robert Milton Cato (3. jun 1915 - 10. februar 1997) bio je svetovincentsko-grenadinski socijalistički političar, koji je u nekoliko navrata bio premijer.
Za vrijeme drugog svjetskog rata je služio u kanadskoj vojsci, da bi se pri povratku na Sveti Vincent počeo baviti politikom. Godine 1955. je osnovao Svetovincentsku laburističku stranku, kasnije poznatu kao Laburistička stranka jedinstva. Na njenom je čelu 1967. postao glavni ministar (kasnije premijer). Tamo je ostao do 1972. godine kada ga je na izborima porazila Nova demokratska partija i James Fitz-Allen Mitchell. Dvije godine kasnije Cato se vratio na vlast i vodio zemlju za vrijeme konačnog sticanja nezavisnosti od UK|Ujedinjenog Kraljevstva 1979. godine. Iako socijalist, Cato je odbijao suradnju s marksističkim i prosovjetskim režimima Kube, Grenade i Gvajane, te se umjesto toga povezao sa prozapadnim vladama Barbadosa i Trinidada i Tobagoa. U njegovom mandatu godine 1983. su svetovincentsko-grenadinske trupe simbolički sudjelovale u invaziji na Grenadu. Sljedeće godine je NDP dobila izbore, a Cato morao napustiti mjesto premijera.
Delski savez
thumb|desno|350px|Delski savez (Atinska pomorska država) neposredno pred početak [[peloponeski rat|peloponeskog rata 431. godine st. e. Korkira nije bila članica saveza.]]
Delski savez je bio asocijacija grčkih polisa u 5. veku stare ere, na čijem se čelu nalazila Atena. Savez je osnovan tokom perioda pentekontaetije i kasnije je prerastao u Atinsku pomorsku državu, poznatu i kao Atinski pomorski savez.
Nastanak saveza
Nakon bitke kod Mikale i bitke kod Plateje 479. god. st. e., kojima su Persijanci bili isterani iz balkanske Grčke, vojni sukobi između Grka i Persijanaca nastavili su se sve do sredine 5. veka st. e., a zvanični mirovni ugovor, poznat kao "Kalijin mir", zaključen je tek 449. godine st. e. Ipak se karakter rata posle grčkih pobeda 480–479. godine bitno izmenio: posle ovih pobeda na teritoriji balkanske Grčke nije ostao nijedan neprijateljski vojnik, i ofanzivna inicijativa u celini je prešla na stranu Grka. Vojne operacije sada su prenesene na more i imale su karakter pojedinih manjih sukoba i pomorskih pohoda.
Razne grčke države različito su se odnosile prema tom ratu. Napredni gradovi, tj. oni u kojima su se rano razvili zanati i pomorska trgovina, bili su životno zainteresovani za nastavak borbe s Persijancima. Za njih je bilo važno sa se neprijatelj potpuno istisne s obala Male Azije, Trakije, a posebno s obala Helesponta preko koga su mnogi grčki gradovi održavali trgovinske veze sa zemljama na Crnomorskom primorju, iz kojih su se grčki gradovi snebdevali žitom i sirovinama. U ovo vreme ključne pozicije, koje su omogućavale kontrolu nad tim pomorskim putem, još uvek su bile u rukama Persijanaca, i persijski garnizoni su stajali u takvim gradovima kao što su Sest i Bizant na obalama Propontide, te Ejon i Dorisk na tračkoj obali. Od ovih gradova – kojima je od nastavka rata s Persijancima zavisio dalji nesmetani ekonomski razvitak, neki su već stekli nezavisnost, a drugi su se još uvek nalazili pod persijskom vlašću. Među tim polisima zainteresovanim za nastavak borbe nalazili su se grčki gradovi na obalama Male Azije i Helesponta, gradovi na tračkim obalama, kao i grčki gradovi na ostrvima.
S druge strane, Sparta (i njeni peloponeski saveznici), kao agrarna zemlja koja nije učestvovala u opštegrčkom trgovinskom prometu, bila je zainteresovana za rat samo dok neprijatelj pretio upadom na Peloponez. Osim toga, Sparta je imala samo neznatnu flotu i nije imala iskustva u rukovođenju pomorskim operacijama. Prema tome, ona nije bila dorasla ulozi rukovodioca u predstojećem pomorskom ratu. Zato su gradovi koji su želeli nastavak rata prirodno počeli da se okupljaju ne oko Sparte, već oko Atinjana, koji su u to doba raspolagali najvećom i najjačom flotom u Grčkoj. Ovakva situacija rezultirala je, međutim, oštrim konfliktima između Sparte sa njenim starim peloponeskim saveznicima, i Atine sa gradovima koji su joj prišli.
Bitno razmimoilaženje između ove dve grupacije ispoljilo se ubrzo posle bitke kod Mikale, kada se udružena grčka flota vratila na obale Samosa. U to vreme su gradovi na jonskim ostrvima – odazivajući se pozivu spartanskog kralja Leotihida, koji se zvanično nalazio na čelu pomorskih savezničkih snaga, – već bili otpali od Persije. Mišljenja Spartanaca i Atina o tome kako sa ovim gradovima postupati veoma su se oštro razlilazila: Spartanci su predložili da se svi njihovi stanovnici presele u evropsku Grčku, na zemlju onih grčkih polisa za koje se predviđala kazna zbog učešća u ratu na strani Persijanaca. Atinjani su se odlučno suprotstavili ovom predlogu – njima nikako nije odgovaralo mešanje Sparte u sudbinu gradova na ostrvima sa kojima su oni bili tesno povezani; još manje su bili zainteresovani za preseljenje Jonjana u evropsku Grčku. Spor se završio pobedom Atinjana, te su ostrva Samos, Hios, Lezbos i neki drugi ostrvski polisi ušli u savez s Atinom. Atinjani su istovremeno uzeli pod zaštitu i jonske gradove na samoj obali Male Azije, koji su još uvek bili pod vlašću Persijanaca.
Od Samosa grčka flota, popunjena jonskim brodovima, uputila se u Helespont sa ciljem da tu poruši most koji je sagradio Kserks radi prebacivanja persijske armije na evropsku obalu moreuza (u pohodu 480. godine). U Abidosu su Grci saznali da taj most više ne postoji (porušile su ga bure), te su Atinjani, uz podršku nekih drugih gradova, insistirali da se odmah otpočnu ratne operacije protiv persijskih garnizona koji su se nalazili na obalama Helesponta i Propontide. Međutim, Leotihid ne samo da nije podržao inicijativu Atinjana, već je, čim je saznao da je most porušen, proglasio svoju misiju završenom i sa svim peloponeskim brodovima vratio se na Peloponez. Posle toga su saveznici – sada već pod komandom Atinjana – započeli opsadu dobro utvrđenog Sesta. Opsada je trajala dugo, ali su saveznici početkom 478. godine uspeli da zauzmu taj grad, posle čega su se sa bogatim plenom razišli kućama.
Ubrzo je između Atine i Sparte došlo do novog konflikta. Vrativši se u Atiku posle proterivanja Persijanaca, Atinjani su svoj grad našli u ruševinama. Odmah su počeli da ga obnavljaju, da podižu kuće, javne zgrade i gradske bedeme Atine sa kulama koje su bile porušene najezdom Persijanaca. Ali, u Atinu je iznenada stiglo spartansko izlaslanstvo koje je Atinjane "savetovalo" da odmah obustave radove na izgradnji utvrđenja, jer će (objašnjavali su izaslanici) inače Persijanci, u slučaju ponovne provale, moći da upotrebe atinske zidine i kule, kao i utvrđenja svih ostalih gradova van Peloponeza, u svojim operacijama protiv Grka, kao što su u poslednjem ratu upotrebili Tebu. To, naravno, nije bio pravi razlog, već su Spartanci i neki drugi peloponeski gradovi bili uznemireni zbog brzog uzdizanja atinske moći i uticaja. Manevar Sparte nije uspeo. Atinjani su u Spartu uputili svoje izaslanstvo na čelu sa Temistoklom, koji je namerno odugovlačio pregovore. Za to vreme Atinjani su na izgradnji bedema i kula radili danju i noću. Kada su utvrđenja bila upola gotova, dalji pregovori su izgubili svaki smisao i Temistokle je otvoreno obavestio Spartance o tome. "Kad su Lakedemonjani to čuli, nisu se otvoreno ljutili na Atinjane (jer nisu poslali izaslanike da ih spreče, nego da ih opomenu, misleći tobože na opšte dobro, a ujedno su im bili i vrlo skloni u tadašnje vreme zbog odlučnosti protiv Persijanaca), ali su se ipak zbog neuspeha svoje namere potajno na njih srdili" (Tukidid).
U proleće 478. godine flota grčkih saveznika ponovo je izašla na more i obnovila ratne operacije protiv neprijatelja. Spartanci su smenili Leotihida i na njegovo mesto postavili heroja Plateje – Pausaniju, tutora maloletnog spartanskog kralja Pleistarha. Iako se u udruženoj grčkoj floti nije nalazilo više od 20 spartanskih brodova, Pausanija je imanovan za glavnokomandujućeg. Grci su osvojili Kipar, a odmah zatim zauzeli su i Bizant. Ipak je stalno raslo nezadovoljstvo saveznika prema spartanskom rukovodstvu. U tome je, izgleda, posebnu ulogu odigralo ponašanje Pausanije, koga su optuživali za grubost i surovost, te da je sebi dozvoljavao da grdi zapovednike drugih grčkih odreda, da je primenjivao telesne kazne na grčke vojnike i da je sebi lično prisvajao ogroman deo plena. Ali je najveći revolt izazvao time što je posle zauzimanja Bizanta pustio na slobodu zarobljene Persijance i u svoju telesnu gardu primio Persijance. Osim toga, oblačio se kao Persijanac, živeo je u istočnjačkom luksuzu i, kako se saznalo, stupio je s Persijancima u tajne pregovore, nadajući se da će tako obezbediti sebi tiransku vlast u svojoj domovini. Teško je reći koliko su sve ove optužbe bile verodostojne, ali je tadašnja politička borba u Sparti, kako izgleda, postala veoma oštra, i pripremajući politički prevrat, Pausanija je stvarno mogao računati na to da će Persijanci biti spremni da podrže njegove planove. U svakom slučaju, situacija u mornarici bila je veoma napeta; protiv Pausanije bila je sklopljena i zavera, čiji su učesnici umalo uspeli da potope brod na kome se on nalazio. Zbog toga je Sparta opozvala Pausaniju i na njegovo mesto postavila Dorkida, ali "ipak im saveznici nisu više poveravali vođstva" (Tukidid). Neprijateljstvo među saveznicima, koji su se podelili na spartansko-peloponeski i atinsko-jonski deo, uhvatilo je već duboki koren, te se Dorkid uskoro sa svim spartanskim i peloponeskim brodovima vratio na Peloponez. Sparta i njeni peloponeski saveznici zvanično su 478. godine istupili iz saveza.
Poslednje borbe s Persijancima
Uskoro posle izlaska Sparte i Peloponežana iz opštegrčkog saveza, grčki gradovi zainteresovani za nastavak rata s Persijancima uputili su svoje delegate na ostrvo Delos, gde je 477. godine st. e. na sastanku predstavnika tih država donesena odluka, potkrepljena zakletvom, da se očuva savez koji je od tog vremena dobio naziv Delski savez.
Taj je savez u početku predstavljao ligu nezavisnih i ravnopravnih grčkih gradova-država. Svaki član saveza sačuvao je svoje uređenje, svoju vladu, svoje državljanstvo, tako da građani jednog saveznog grada nisu uživali građanska prava u nekom drugom gradu: u drugom gradu nisu mogli posedovati zemljište itd. Cilj ovog saveza bio je nastavak rata protiv Persijanaca radi osvete za nesreće i razaranja počinjena u Heladi i radi oslobođenja onih Grka koji su još bili pod vlašću Persijanaca. Za ostvarenje tih ciljeva saveznici su se obavezali da za ujedinjenu flotu opremaju određeni broj brodova s posadom, a takođe da u savezničku blagajnu na Delosu prema utvrđenom razrezu ulažu foros – prilog u novcu kojim su pokrivani zajednički vojni troškovi. Vrhovni organ saveza trebalo je da bude zajedničko veće sastavljeno od predstavnika svih članova saveza sa jednakim pravom glasa. Veće bi se sastajalo na Delosu, starom centru jonske amfiktionije koja se formirala oko Apolonovog hrama na Delosu. Nije poznato da li se to veće sastajalo redovno ili su ga Atinjani sazivali po potrebi.
1380
Godina 1380 (MCCCLXXX) naše ere, prijestupna godina koja počinje u nedjelju (1. 1. po julijanskom kalendaru).
Delski savez
Poslednje borbe s Persijancima
U čisto vojnom pogledu formiranje Delskog saveza odmah je pokazalo svoju opravdanost. Posle proterivanja Temistokla iz Atine (471. godine) i Aristidove smrti (oko 468/7. godine), rukovodstvo vojnim operacijama prešlo je na Kimona, Miltijadovog sina. Kimon je nesumnjivo bio jedan od najtalentovanijih atinskih vojskovođa toga doba. Saveznici su pod Kimonovim vođstvom započeli aktivne vojne operacije protiv persijskih garnizona koji su još postojali na tračkim obalama, odakle je bilo nužno isterati Persijance, jer su se u tračkom primorju nalazile velike količine drvne građe neophodne za gradnju brodova.
Isteravši Persijance iz nekoliko manjih mesta na tračkoj obali, saveznici su opkolili grad Ejon – glavno i dobro utvrđeno uporište Persijanaca, koje se nalazilo na ušću reke Strimona. Posle pada Ejona Persijanci su konačno bili isterani iz Trakije. Odmah posle toga Kimon je preduzeo uspešan pohod na ostrvo Skiros. Tukidid o ovome samo kaže su Atinjani zauzeli ostrvo Skiros "koje su nastavali Dolopi, koje prodaše u ropstvo, pa ostrvo nastaniše sami". O razlozima zauzimanja Skirosa Plutarh priča: "Na tome ostrvu prebivahu Dolopi koji su se slabo starali oko obrađivanja svoje zemlje i od starine bavili se gusarstvom. Naposletku ni onih stranaca koji su njima radi trgovine dolazili nisu štedeli, nego su nekakve tesalske trgovce koji su svoje brodove usidrili kod Ktesije bacili u tamnicu, pošto su ih pre toga opljačkali. Ali ti ljudi umaknu iz tamnice i optuže onaj grad Amfiktioncima, i ovi ga osude. Ali narod nije hteo da i on učestvuje u plaćanju globe, nego je zahtevao da globu plate oni koji su blago pokrali i prigrabili. Na to oni od straha pošalju Kimonu pismo s porukom da dođe sa svojom mornaricom i njihov grad uzme, jer žele da mu ga predaju. Na ovaj način zauzme Kimon ovo ostrvo, protera Dolope i očisti Egejsko more". Ova je priča sumnjiva, mada može biti istinito da su se stanovnici Skirosa bavili gusarstvom, pa su tako predstavljali stalnu opasnost na pomorskim putevima za Helespont.
Osvajanje Skirosa, međutim, imalo je i jedan propagandni efekat. Na ovom je ostrvu, prema predanju, bio ubijen legendarni atinski kralj Tezej. Sada su se Atinjani setili toga, pa je pohod protiv Skirosa možda preduzet i pod parolom osvete za Tezejevu smrt. Po osvajanju ostrva Kimon je dao da se pronađe Tezejev grob, pa su tobožnji Tezejevi ostaci preneti u Atinu i sahranjeni uz velike svečanosti. Nije pronađeno mesto gde su potom u Atini čuvani Tezejevi ostaci (tzv. Tezejon je zapravo Hefestov hram), ali izgleda da se to mesto nalazilo na samoj agori ili negde blizu nje. U svakom slučaju, Skiros – strateški važno ostrvo zahvaljujući svom geogrsfkom položaju – prešlo je otada u isključiv posed Atinjana.
Otprilike u isto vreme Atinjani su zauzeli i Bizant koji je pre toga zauzeo Pausanija (on se, naime, kada je lišen vrhovne komande nad grčkim snagama i kada je zamenjen Dorkidom, ubrzo potom kao privatno lice vratio u Bizant i držao ga dok ga Atinjani nisu zauzeli, verovatno 477. godine). Oslanjajući se na sve ove uspehe, Atinjani su sa svojim saveznicima odlučili da preduzmu veliki pohod protiv Persijanaca, koji su sa svoje strane, pokrenuti atinskim vojnim uspesima, odlučili da preduzmu kontramere. Persijanci su opremili veliku flotu od oko 200 trijera i jaku kopnenu vojsku, računajući da će Grcima naneti težak udarac kao odgovor na udarce koje su pretrpeli od njih. Međutim, Kimon je uspeo da spreči pripremani udarac. Velika eskadra Atinjana i njihovih saveznika izašla je na more; kod južne obale Male Azije, u Pamfiliji, na ušću reke Eurimedonta, kako izgleda oko 469. godine, došlo je do velike bitke. Ratne operacije odvijale su se i na kopnu i na moru, jer su se Persijanci bili utvrdili i na obali. Grčka vojska do nogu je potukla persijske trupe i na moru i na kopnu.
U vezi sa oslobađanjem tih gradova pred saveznike se postavilo pitanje njihovog političkog uređenja. Za vreme Persijanaca u tim su gradovima najčešće povlašćen položaj imali gornji slojevi aristokratije, ali sada su mnogi iz redova persofilskih aristokrata bili pobijeni, a drugi su pobegli Persijancima. U gradovima oslobođenim persijske vlasti trebalo je da se zavede nov politički poredak, a vojna i politička supremacija Atinjana učinila je da je glavna reč u tom pitanju pripala njima. Posle oslobođenja jonskog grada Eritre, Atinjani su, na primer, tamo smestili svoj garnizon i, prema svedočanstvu dekreta atinske narodne skupštine iz 465. godine, uveli su u njemu politički poredak po svom nahođenju. Tako su oni odredili broj članova i dužnosti lokalnog veća. Prvi sastav tog veća, koje je svakako bilo sastavljeno od pristalica Atine, odredili su atinski poverenici – episkopi. Ti poverenici, a takođe i starešine garnizona koji je zadržan u Eritri postavljali su i ubuduće lokalne magistrate i pod svojom prismotrom stalno držali organe mesne samouprave. U sličnom su se položaju našli i drugi gradovi, na primer Bizant, gradovi na tračkoj obali itd. u kojima su Atinjani postavili svoje garnizone. Svi novooslobođeni gradovi odmah su uključivani u sastav Delskog saveza. Uskoro su Atinjani počeli da se upliću ne samo u unutrašnji politički život novooslobođenih gradova, već i u život svojih saveznika u okviru Delskog saveza. To je dovelo do pobuna saveznika, koje su se završile pretvaranjem saveza u Atinsku pomorsku državu.
Atinska pomorska država
Bilo je mnogo razloga da se Delski savez postepeno pretvori iz asocijacije ravnopravnih grčkih polisa koji su ujedinili svoje snage radi udružene borbe protiv zajedničkog neprijatelja u atinsku pomorsku državu, u kojoj su savezni gradovi stvarno dobili položaj atinskih podanika. Već od samog osnivanja saveza Atina je imala vojnu premoć, a tokom vremena odnos snaga u okviru saveza stalno se menjao u korist Atine. Takođe, upravo u ovo vreme u Atini se učvrstilo društveno uređenje antičke robovlasničke demokratije – demokrstki slojevi u svim grčkim gradovima vatreno su pristajali uz takvo uređenje, i Atinjani su na taj način imali mnogo svojih pristalica koji su uvek bili spremni da im pruže podršku.
Posebnu ulogu u preobražaju saveza odigrao je i sistem razreza i naplate forosa. Pošto se rat veoma otegao, za veliki broj grčkih gradova, naročito za one manje, izdržavanje vlastitih brodova i njihovih posada sastavljenih od građana tih polisa, kao i održavanje njihove stalne borbene spremnosti, postalo je veoma teško. Za te gradove neposredno učešće brodova i ljudstva u vojnim operacijama već od samog početka bilo je zamenjeno uplatom forosa. To je zadovoljavalo i same te gradove i Atinjane koji su razrez i naplatu forosa držali u svojim rukama.Kao rezultat toga, saveznici su bili podeljeni u dve kategorije: oni koji su sopstvenim vojnim snagama učestvovali u ratnim operacijama i na one koji su samo uplaćivali doprinos u novcu. Tim novcem stvarno su u potpunosti raspolagali Atinjani, i ta sredstva su upotrebljavali za izgradnju novih brodova čime su povećavali ionako veliku atinsku flotu.
Pobune saveznika
Atinjani su se sve češće mešali u unutrašnje poslove savezničkih gradova, želeći ih potčiniti svojoj punoj kontroli. Ta politika prirodno je izazivala reakcije od strane gradova koji su želeli sačuvati svoju samostalnost, pa je tako često dolazilo do ozbiljnih konflikata između Atine i njenih saveznika. ("Najvažniji su uzroci odmetnuća", piše Tukidid, "među ostalima bili: zaostaci u prinosima i u brodovima i bežanju od vojske, ako je ko to skrivio. Atinjani su tačno ubirali prinos i bili su mrski ljudima, koji nisu navikli niti su hteli snositi ratne napore, jer su im činili nasilje. I inače nekako atinska vlast više nije bila omiljena kao pre, niti su Atinjani kao ravnopravni zajednički ratovali, a lako im je bilo pokoravati odmetnike. Tome su bili krivi sami saveznici. Budući da su izbegavali vojnu službu, većina njih, da ne idu od kuće, odluče prinositi određenu svotu u novcu umesto lađa. Atinjanima se povećala mornarica novcem, koji bi saveznici davali, a oni sami, kad bi se odmetnuli, bili su nepripravni i ratu nevešti".)
U slučajevima sukoba sa saveznicima Atinjani su bili u velikoj prednosti: savezničke gradove razdvajalo je more, kojim je gospodarila atinska flota. Zato im je bilo teško da ujedine svoje snage za zajednički otpor protiv Atine, a pojedinačni pokušaji da se napusti savez odmah su bili sprečavani. Protiv saveznika koji bi pokazao tendenciju za izdvajanjem iz saveza Atinjani su upućivali svoju flotu, iskrcavali se na njegovoj teritoriji, smeštali u nemirnim gradovima svoje garnizone, konfiskovali zemlju i na nju dovodili svoje koloniste – kleruhe, ugušujući oružjem svaki otpor. Poznato je dosta slučajeva kada je između Atinjana i saveznika dolazilo do oružanih sukoba. Još pre bitke kod Eurimedonta pokušao je da iz saveza izađe Naksos, koji je posle ulaska u Delski savez sačuvao svoje vojno-pomorske snage i nije plaćao foros. Atinjani su smesta uputili svoju flotu protiv Naksošana, započeli ratne operacije i naterali Naksos na predaju. Prema uslovima kapitulacije, Naksos je morao da preda svoju flotu Atini i da ubuduće plaća foros.
Iz saveza je 465. godine pokušao da izađe Tasos, kome su Atinjani oteli njegove posede na tračkoj obali i njegova nalazišta zlata. Kada se Tasos pobunio, Atinjani su protiv njega uputili svoju flotu, u pomorskoj bici potukli Tasošane, iskrcali se na ostrvo i opkolili sam grad Tasos. Tasošani su se tada, prema Tukididu, obratili za pomoć Sparti, i ona je bila spremna da im priskoči u pomoć. Spartanci su se već spremali za pohod, nameravajući da upadnu u Atiku, ali ih je u tome sprečio nezapamćeni katastrofalni zemljotres, posle koga je u Sparti ostalo najviše pet čitavih kuća. Opštu pometnju izazvanu tim zemljotresom iskoristili su heloti i digli ustanak koji je poznat kao jedan od najvećih u istoriji Sparte. U takvoj situaciji Spartanci su bili prisiljeni da osustanu od svoje namere da pruže pomoć Tasosu. Prepušteni sami sebi, Tasošani su se ubrzo predali. Atinjani su postavili zahtev da se Tasos zauvek odrekne svojih poseda na tračkoj obali u njihovu korist, da preda svoje preostale brodove, plati kontribuciju i poruši svoje bedeme i kule. "U isto vreme", piše Tukidid, "pošalju (Atinjani) na Strimon deset hiljada svojih i savezničkih naseljenika da nasele kraj, koji se tada zvao Devet puteva, a sada Amfipolis. Oni osvoje Devet puteva, koje su nastavali Edonci, ali kad su prodrli prema unutrašnjosti Trakije, unište ih kod ednoskog Drabeska svi oni Tračani, koji su osnivanje naseobine u tom kraju smatrali neprijateljskim činom".
Sastav saveza
Posle ugušivanja pobuna na Naksosu, Tasosu, u Halkidi (446/5. godine) i u drugim mestima, vlastite vojne snage zadržali su samo Hios, Lezbos i Samos. Svi ostali saveznici morali su da priznaju vlast Atine i plaćaju joj foros. Na žalost, nijedan od antičkih pisaca ne daje potpun spisak gradova koji su to vreme ulazili u sastav saveza. Izgleda da se u savezu nalazio veći deo grčkih gradova sa ostrva i obala Egejskog mora, a to su: jonski Kikladi i Eubeja (u početku bez Karista); jonski i eolski gradovi na zapadnoj obali Male Azije; ostrva uz tu obalu sve do Rodosa; veći deo gradova na obalama Helesponta i Propontide. Posle Kimonovog pohoda u sastav saveza uključeni su karijski i likijski gradovi maloazijskog primorja. Neki od njih bili su silom uključeni u savez. Ukupan broj gradova koji su ušli u savez prelazio je dve i po stotine, ali se taj broj menjao. Tako su u vreme velikog ustanka saveza, koji je podigao Samos 440. godine, savez napustili skoro svi karijski gradovi; međutim, te je godine niz malih gradova, koji ranije nisu smatrani samostalnima, preveden u rang saveznika prilikom razreza forosa.
Esens
Ezens je grad u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 19 opštinskih središta okruga Vitmund. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 6.934 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3462003.
Delski savez
Foros
Razrez forosa, u smislu njegovog povećanja ili smanjenja za pojedine gradove, podvrgavan je reviziji svake četvrte godine. Za taj posao atinska narodna skupština birala je posebna ovlašćena lica, po dvojicu za svaki okrug: njihova dužnost bila je da utvrde platežne mogućnosti gradova. Tek su neki gradovi, uglavnom oni koji su pripadali tračkom okrugu, kasnije kao posebnu privilegiju dobili pravo da sami razrezuju foros, ali takvih je gradova bilo samo jedanaest. Konačni razrez forosa potvrđivala je u Atini helijeja, poseban sud sastavljen od 501 građanina – zakletog porotnika (u naročitim slučajevima – 1501 zakleti porotnik). Na sednicama tih sudova predstavnici saveznih gradova mogli su da izraze svoje pritužbe i želje, ali samo je od atinskih porotnika zavisilo da li će te pritužbe i želje biti uzete u obzir. Posle potvrđivanja razreza savezni gradovi su bili dužni da svake godine u martu, u vreme velikih Dionizija, uplate odgovarajući deo forosa kojim su bili zaduženi. Manji gradovi, koji su teritorijalno bili jedan blizu drugoga, stupali su radi zajedničke isplete forosa u naročite zajednice – sintelije. Svotu prikupljenu od svih članova sintelije polagao je državnoj blagajni grad koji je stajao na čelu sintelije.
Uređenje saveza
Posle tzv. Kalijinog mira 449. godine, kojim je završen rat protiv Persijanaca – zbog koga je savez i bio sklopljen – dalji opstanak saveza izgledao je neopravdan u očima mnogih saveznika. Međutim, Atinjani nisu tako mislili: čak su i povećali svoje zahteve prema saveznicima. Osim uplate forosa, saveznički gradovi morali su da učestvuju u svim ratovima koje je vodila Atina, da joj pružaju svestranu pomoć i da bez pogovora podnose njenu političku kontrolu.
Odnosi između Atine i savezničkih gradova formalno su se zasnivali ili na ugovorima ili na odlukama atinske narodne skupštine. Po svojoj sadržini, ti ugovori i odluke bili su uvek istog karaktera i u manjoj ili većoj meri su ograničavali samostalnost savezničkih polisa. Samoupravni polisi – Hios, Lezbos i Samos (do njegovog ustanka protiv Atine 440. godine) – uživali su samostalnost u svim svojim unutrašnjim poslovima, uključujući čak i to da su mogli sačuvati i oligarhijski poredak. U većini drugih savezničkih polisa Atinjani su uvodili politički poredak kakav je odgovarao njihovim interesima; pri tome su se oni orijentisali na demokrate, koji su im, bar u početku, davali punu podršku. Pristalice oligarhije, prirodno, bile su otvoreno neprijateljski raspoložene prema Atini, njenom političkom uređenju i pomorskom savezu; sve njihove simpatije bile su na strani Sparte i Peloponeskog saveza, u koje su polagali nadu za obnovom nezavisnosti svojih polisa. Sparta je u ovom periodu stalno istupala protiv Atine pod parolom oslobođenja grčkih gradova od atinskog despotizma. Na taj način borba između oligarhijskih i demokrstkih grupacija, kojom je bio prožet politički život svih grčkih polisa, delovala je u određenom pravcu i na odnose među zajednicama tih polisa. Sav grčki svet našao se podeljen u dva neprijateljska tabora, i u svakom grčkom gradu demokrati su se orijentisali prema Atini, a oligarsi prema Sparti.
Ako Atinjani nisu bili sigurni u snagu svoga uticaja na neki saveznički grad, oni bi ga stavljali pod svoj neposredni administrativni nadzor. Osim raznovrsnih poverenika i izaslanika sa vanrednim ovlašćenjima, u izvorima se pominju i atinski arhonti po savezničkim gradovima koji nisu imali neke određene funkcije. Veoma značajnu ulogu u učvršćenju atinske vlasti nad saveznicima i dalje su imale kleruhije, koje su obavljale funkciju stalnih atinskih garnizona na teritoriji saveza. Takvi garnizoni postojali su na ostrvima Lemnosu, Imbrosu, Naksosu, Andosu, te u Sinopi na Crnom moru i u mnogim drugim mestima. Tokom pentekontaetije u kleruhije je poslato preko 10 hiljada atinskih građana. Njima je obično davana zemlja oduzeta od savezničkih gradova, ali su gradovi ponekad sami prepuštali zemlju klerusima, prema sporazumu, na primer pod uslovom smanjenja forosa.