cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
770 Bali
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 4,386 stepeni, a orbitalni period iznosi 1208,909 dana (3,309 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,150. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 11,11 a geometrijski albedo 0,248.
Bakar
Bakar je relativno mehak metal, može se dobro oblikovati i dosta je čvrst. Kao odličan provodnik toplote i električne struje pronašao je mnoge primjene u tehnici. Osim toga ubraja se i u metale za izradu kovanica. Kao slabo reaktivan teški metal, bakar spada u poluplemenite metale.Mladen krade bakar.
Nomenklatura
Kuprat je naziv za bakar u anionskom kompleksu.
770 Bali
Asteroid je otkriven 31. oktobra 1913. godine.
Bakar
Nomenklatura
U antičko doba dolazio je gotovo jedino s Cipra, pa je bio poznat pod nazivom „aes cyprium“ (ciparska ruda) ili u kraćem obliku cyprium, a od tog naziva potječe latinsko ime cuprum, po čem je dobio simbol Cu u periodnom sustavu elemenata.
U hrvatskome jeziku dobio je naziv po turskoj riječi za bakar: bakir.
Također kod označavanja spojeva pravilno je reći bakreni, a ne bakarni.
Zastupljenost
mini|280px|lijevo|Bakar Bakar, koji se u prirodi vrlo rijetko može naći u samorodnom obliku (u elementarnom stanju), a Međunarodna mineraloška organizacija ga je priznala kao mineral i po njihovoj sistematici dodijelila mu oznaku „1.AA.05“ (po Sistematici minerala po Strunzu, 9. izdanje), u grupi elemenata, metala i međumetalnih spojeva - porodica bakra i kupalita. Po starijoj sistematici (8. izdanje po Strunzu) imao je oznaku I/A.01-10. Na engleskom govornom području koristi se Sistematika minerala po Danau, u kojoj je bakar označen sistemskim brojem „01.01.01.03“.
Bakar se kristalizira u kubičnom kristalnom sistemu, a po Mohsovoj skali ima tvrdoću 2,5 do 3. Kristali bakra se najviše javljaju u bazaltnoj lavi bilo u obliku bakarnocrvenih zrna metalnog sjaja (koji su se stvrdnuli nakon hlađenja lave) ili u obliku takozvanih dendrita. Vrlo rijetki su pronalasci bakra u kristalnoj pojavi. Bakar se javlja u paragenezi sa raznim, uglavnom sekundarnim bakarnim mineralima poput bornita, halkozina, kornvalita, kuprita, azurita i malahita, kao i tenorita, a može se javiti povezan i sa mnogim drugim mineralima poput kalcita, klinoklasa, prehnita, pumpeliita, kvarca i srebra.
U svijetu je do 2011. godine pronađeno oko 2900 mjesta gdje se mogao naći samorodni bakar. Najveća nalazišta bakra nalaze se u Čileu (Chuquicamata), Peruu, SAD-u, Rusiji, Zambiji (Copperbelt), Kanadi i Mongoliji. Rude bakra su relativno česte. Tako se bakar dobija iz halkopirita (bakarni pijesak, CuFeS2), halkozina (Cu2S), a rjeđe iz bornita (šareni bakarni pijesak, Cu5FeS4), atakamita (CuCl2 · Cu(OH)2), malahita (Cu2[(OH)2 | CO3]) i drugih ruda. Do 2010. godine bilo je poznato 636 minerala koji sadrže bakar. Na području Jugoistočne Evrope, najviše rezervi bakra nalazi se u istočnoj Srbiji, u području Bora i Majdanpeka.
Proizvodnja
thumb|200px|lijevo|Vremenski razvoj svjetske proizvodnje bakra thumb|desno|Zemlje članice CIPEC-a
Najvažniji proizvođač bakra je Čile, a slijede ga Peru i SAD. U Evropi, najveći proizvođači su Poljska, Portugal i Švedska. Najveći izvoznici bakra su bili organizirani u svjetsku organizaciju CIPEC od 1967. do 1988. godine. Članovi CIPEC su bili Čile, Peru i Papua Nova Gvineja, na čijem je ostrvu Bougainville bio najveći svjetski rudnik bakra, zbog kojeg je 1988. godine započeo i rat.
Dobivanje
Udio bakra u rudama razmjerno je malen. Bogate rude sadržavaju 3-10% bakra. Zahvaljujući efikasnim metodama obogaćivanja eksploatiraju se (iskorišćuju se) i siromašnije rude, pa se najveća količina bakra danas dobiva/proizvodi iz ruda koje sadržavaju 0,5-2% bakra. Stoga se mora prethodno prije taljenja/obrađivanja koncentrirati uklanjanjem jalovine.
Koncentriranje se vrši postupkom flotacije (lat. fluo - plivati) tako da se sitno samljevena ruda pomiješa s puno vode u koju je dodano sredstvo za pjenjenje (posebna vrsta ulja). Ruda zaostaje u površinskom pjenećem sloju jer se ne kvasi, a jalovina tone na dno (premda joj je gustoća manja od gustoće rude). Daljnjim postupkom izdvaja se ulje i vraća natrag u proces flotacije, a nastali koncentrat ide u daljnju preradu.
Mehanička priprema rude obuhvaća sljedeće operacije:
Tehnički bakar sadrži najmanje 99,5% bakra, a ostalo su primjese.
Pirometalurška metoda (suha)
Iz bogatijih, srednje bogatih, siromašnih sulfidnih ruda i ruda samorodnog bakra koje su prethodno oplemenjene flotacijom, bakar se izdvaja pirometalurškim postupkom, sukcesivnom oksidacijom (radi uklanjanja dijela sumpora).
Najvažnija ruda za dobivanje bakra je bakrena pakovina (CuFeS2) koja se prethodno žari radi uklanjanja dijela sumpora, a ostatak se uglavnom sastoji od Cu2S, FeS i Fe2O3.
Nizom reakcija u različitim dijelovima peći sumarno nastaje ugljikov monoksid (grotleni plin) i talina bakrenca (gustoće 4-6 g/cm3) na kojem pliva troska (željezovi oksidi vezani u silikate gustoće 3-4 g/cm3):
Fe2O3 + SiO2 + C -> Fe2SiO4 + CO
Tako se kao međuproizvod dobiva bakrenac ili bakreni kamen (koji je uglavnom smjesa Cu2S i FeS), s oko 30-40% bakra, iz kojeg se zatim redukcijom i oksidacijom s pomoću koksa uz dodatak kremenog pijeska ukloni gotovo sve željezo u jamnim ili plamenim pećima (grotlenim pećima), i dobiva se sirovi bakar ili blister.
Daljnja prerada odvija se prebacivanjem taline bakrenca u prethodno zagrijan konverter (iznad 900°C) i propuhivanjem zrakom. Pri tome najprije željezov sulfid prelazi u oksid, a zatim se veže s kvarcem koji mu se doda u trosku, a sumpor izgara:
FeS + 3/2 O2 --> FeO + SO2 + 468kJ
2FeS + SiO2 --> Fe2SiO4 + 75kJ
Kada najveći dio željeza prijeđe u trosku, preostali Cu2S se oksidira i nastaje sirovi bakar prema reakcijama:
Cu2S + 3/2 O2 --> Cu2O + SO2 + 389kJ
2Cu2O + Cu2S --> 6Cu + SO2 - 125 kJ
Reakcije su sumarno egzotermne (oslobađaju toplinu) pa nije potrebno dodatno zagrijavanje.
Sirovi bakar sadrži 97% bakra, ali nije još za upotrebu jer ima u sebi primjese, koje se moraju ukloniti - ili zbog njihove vrijednosti (zlato, srebro, selenij) ili zbog štetna utjecaja (željezo, arsen i dr.). To se postiže taljenjem uz selektivnu oksidaciju, a zatim elektrolitskom rafinacijom (pomoću elektrolize).
Tako se konačni proizvod dobiva elektrolitski bakar (99,96 do 99,99% bakra), a primjese zaostaju u anodnom mulju.
Hidrometalurška metoda (mokra)
Iz oksidnih i karbonatnih ruda bakar se najčešće dobiva hidrometalurškim (mokrim) postupkom.
Postupak se sastoji u tome da se ruda tretira pogodnim otapalom, tj. izlužuje se razrijeđenom otopinom sumporne kiseline i željezova(III) sulfata. Pritom bakar prelazi u otopinu, iz koje se kao metal izdvaja elektrolizom ili se taloži cementacijom s pomoću željeza, a zatim se elektrolitički rafinira.
Za izdvajanje metalnog bakra elektrolizom kao netopljive anode koriste se olovne ploče, a kao katode tanki listići čistog bakra. Izdvajanje bakra iz otopine cementacijom vrši se reakcijom metalnog željeza s ionima bakra:
Elektroliza kao način izdvajanja metalnog bakra ima prednost pred cementacijom jer se dobiva čišći bakar.
Nakon proizvodnje bakra, suhom ili mokrom metodom, dobije se sirovi bakar čistoće 94-97% koji sadrži primjese: željeza (Fe), nikla (Ni), sumpora (S), cinka (Zn), antimona (Sb), bizmuta (Bi), kositra (Sn), olova (Pb), selenija (Se) i telurija (Te), a ponekad srebra (Ag), zlata (Au) i platine (Pt). Radi poboljšanja svojstava (plastičnosti i električne provodljivosti) primjese se moraju ukloniti pri čemu se koriste dva postupka rafinacije bakra: rafinacija taljenjem i elektrolitička rafinacija.
Rafinacija taljenjem provodi se u pećima tako da se kroz talinu sirovog bakra i dodataka stvaranje troske najprije propuhuje zrak pri čemu ishlape olovo, cink, arsen i kositar, a željezo i nikal prelaze u trosku. Nakon toga nastali bakrov(I) oksid (Cu2O) reagira s bakrovim(I) sulfidom (Cu2S) dajući elementarni bakar i plin sumporni dioksid (SO2) koji se iz gline istjeruje snažnim miješanjem pri čemu dolazi i do oksidacije ostataka sumpora. Zaostali Cu2O reducira se pomoću drvenog ili kamenog ugljena. Na koncu se pročišćeni bakar, čistoće će od 99% sa cjelokupnim sadržajem plemenitih metala lijeva u ploče debljine oko 3 cm koje služe kao anode pri konačnoj elektrolitičkoj rafinaciji.
U kadama za elektrolitičku rafinaciju bakra katode su od čistog bakrenog lima, a elektrolit je otopina bakrovog(II) sulfata (10-14%) i sumporne kiseline (5-10%). Propuštanjem električne struje anoda se otapa pri čemu bakar i nečistoće poput željeza, nikla, kobalta i Cinka prelaze u otopinu, a plemeniti metal i i ostale nečistoće se talože i tvore "anodni mulj". Povremeno se ioni bakra reduciraju na katodi taložeći se u gusti crveni sloj čistog bakra. Dobiveni anodni mulj je polazna sirovina u proizvodnji prisutnih plemenitih metala.
Godišnja proizvodnja bakra u svijetu iznosi oko 13,5 milijuna tona.
Najviše rafiniranog bakra proizvodi se u; Čileu, SAD-u, Kanadi, Rusiji, Indoneziji, Australiji, Peruu i Republici Kongu. Bakar je glavni izvozni proizvod i osnova gospodarstva DR Konga i Zambije (pokrajina Katanga).
Fizičke
Čisti bakar je crvenkasto-smeđe boje, Na zraku ne podliježe koroziji, ali dugim stajanjem na njemu bakar se prevlači zelenom patinom bazičnih soli bakra (hidroksi karbonata, hidroksi sulfata ili hidroksi hlorida). Ako se u zraku nalazi velika količina sumpor dioksida umjesto zelene patine stvara se crni sloj bakar sulfida.
Hemijske
Bakar se javlja u nekoliko oksidacijskih stanja: 0, +1, +2, +3 i +4, a najčešća stanja su +1 i +2, gdje mu je oksidacijsko stanje +2 najstabilnije u tekućim rastvorima; dok je stanje +4 najrjeđe (naprimjer u spoju Cs2CuF6). Soli bakra(II), kao što je bakar(II) sulfat su uglavnom plave ili zelene boje. Hemijski, bakar ispoljava mnoge osobine slične kao i zlato i srebro, koji stoje u istoj grupi periodnog sistema elemenata sa bakrom. Tako naprimjer na željeznoj igli koja je uronjena u rastvor bakar sulfata, izdvaja se sloj metalnog bakra, a željezo ulazi u rastvor istiskujući bakar dajući željezo(II) sulfat, jer je željezo neplemenito u odnosu na bakar. Hlorovodonična kiselina u normalnim uslovima ne napada bakar, ali u prisustvu kisika napada ga vrlo agresivno, a vruća sumporna kiselina ga otapa. Također ga otapaju dušična kiselina i aqua regia Mješavina dušične ili sumporne kiseline sa vodonik peroksidom otapa bakar izuzetno brzo. Metal napadaju čak i organske kiseline. U bazama bakar se ponaša stabilno. Kad se zagrije do crvenog usijanja, bakar reagira sa kisikom stvarajući debeli sloj sastavljen od bakar oksida. Kada se izloži fluoru i njegovim spojevima, bakar se pasivizira. Ne reagira sa (čistim) zrakom i vodom. U tečnom bakru rastvaraju se kisik i vodonik, a kada se takav tečni bakar stvrdne, gasovi se pretvaraju u vodenu paru, te mogu izazavati gasovitu poroznost u lijevanim bakarnim predmetima.
Biološke
desno|thumb|Taloženje bakra na [[rožnjača|rožnjači, kao simptom Wilsonove bolesti]] Bakar je otrovan za mnoge mikroorganizme već u vrlo malehnim koncentracijama, dok na sisare ne utiče. Pošto se danas bakar, između ostalog, koristi za završetke vodovodnih cijevi (bilo kao metal ili kao sastojak neke legure), dospijeva u vodu za piće. U mnogim zemljama EU i svijeta propisana je najveća dozvoljena količina bakra od 2 mg/l koju može sadržavati voda za piće. Zbog svojih baktericidnih osobina, bakar je industrijski testiran za primjenu u bolničkim sobama za oblaganje predmeta koje bolesnici često dodiruju (poput kvake na vratima i slično) čime bi se smanjila mogućnost prenošenja mikroorganizama sa zaraženih bolesnika ili nakupljanje gljivica na njima. U poređenju sa mnogim drugim teškim metalima, bakar je relativno slabo otrovan za više organizme. Tako naprimjer čovjek može dnevno uzeti oko 0,04 grama bakra bez ikakvih posljedica za zdravlje. U slobodnom obliku, nevezanom za bjelančevine, bakar djeluje antibakterijski; kao i kod srebra primijećen je oligodinamički efekat, zbog čega naprimjer rezano cvijeće u koje stoji u bakrenoj posudi ili u čiju je vodu stavljena bakrena kovanica, puno sporije uvene.
Njegovo otrovno djelovanje nastaje kada se ioni bakra spajaju na tiolsku grupu na bjelančevinama i peroksidiraju masti u ćelijskoj membrani što dovodi do stvaranja slobodnih radikala, koji dalje oštećuju DNK i ćelijsku membranu. Kod čovjeka to se može desiti u slučaju Wilsonove bolesti koja se javlja zbog akumuliranja bakra u organima. Legure bakra sa udjelom bakra od najmanje 60% također ispoljavaju otrovno djelovanje prema norovirusima.
Bakra ima u čokoladi, žitaricama, voću, orasima, lješnjacima i životinjskoj jetri. Nedostatak bakra kod čovjeka se javlja vrlo rijetko, najviše kod novorođenčadi, kod dugotrajnih dijareja, kod neuhranjenih osoba zbog bolesti kao što su Crohnova bolest ili mukovicidoza. Uzimanje prevelikih doza cinka, željeza ili molibdena, također može dovesti do smanjenja količine bakra u tijelu. Menkesov sindrom je rijetka urođena bolest koja se manifestira poremećajem razmjene bakra u organizmu. Nedostatak bakra može da prouzrokuje i malokrvnost, jer nedovoljna količina bakra izaziva lošije "upijanje" željeza i smanjenje broja krvnih zrnaca. Pretpostavlja se da osim toga nedostatak bakra izaziva poremećaje u radu srca i usporava rad nervnog sistema (naprimjer slaba koncentracija). Nedostatak bakra također smanjuje i količinu bijelih krvnih zrnaca, a samim tim i otpornost organizma na bolesti.
Izotopi
Izotopi 62Cu i 64Cu imaju značajnu primjenu. 64Cu je radiokontrastno sredstvo za rendgensko snimanje a u kompleksima sa helatima može se koristiti za radioaktivnu terapiju protiv raka. 62Cu se koristi kao radioaktivni trejser za tomografiju emisijom pozitrona.
Biološka uloga
Esencijalan je metal za sve žive vrste u sastavu enzima. U većoj količini je otrovan, posebno za beskralježnjake.
U ljudskom tijelu (70kg) ga ima prosječno 150mg, raspodijeljenog u jetri, bubrezima i mozgu.
Toksični unos je 85g metala; 20 g CuSO4.
Smrtonosna doza može biti u količini od 30-60 g CuSO4 (oralno, pokusirano na štakoru) = 300 mg kg-1, ako se proguta.
Zamak Grayskull
Serija iz 2002.
Svrha i istorija zamka, kao i njegovi raznorazni dijelovi, mnogo su detaljnije opisani u seriji iz 2002. Nekada davno, mramorne zidine Grayskulla bile su bijele, a zamak središte kraljevstva kojim je vladao kralj Grayskull, Adamov predak. Jahao je ogromnog zelenog lava sa Battle Catovim oklopom, nosio Mač moći i poginuo braneći svoje kraljevstvo i Eterniju od Hordaka. Na samrti, Grayskull je prebacio svoju moć u Mač moći, iz kojeg je He-Man dobija. Poslije Grayskullove smrti, zamak je zapostavljen i s vremenom pada u zaborav. Samo nekoliko ljudi zna o njegovoj svrsi i tajnama. Najvažnija od njih je ogromna Kristalna odaja, u koju se ulazi kroz tajna vrata u podu jedne prostorije. U Kristalnoj odaji se čuva Sfera moći, koja sadrži ukupnu moć Predakâ. Prije nego što ga je Čarobnica predala princu Adamu, u toj odaji je bio pohranjen i Mač moći. U zamku takođe nalazimo prijestolnicu, veliku biblioteku, sobu sa ogromnim, tajanstvenim ogledalom kojim je moguće posmatrati prošlost i sadašnjost, podzemni koloseum, tajnu odaju posvećenu kralju Grayskullu, prostor iza „očnih šupljina“ zamka i brojne hodnike u kojima iluzije pometaju uljeze.
Bakar
Biološka uloga
Za ljude su topljivi bakreni spojevi slabo otrovni, ali su zato ioni bakra vrlo snažni otrovi za niže organizme, posebno za bakterije, gljivice, alge, kukce i druge biljne štetočinje, iz čega proizlazi velika upotreba spojeva bakra kao fungicida.
772 Tanete
772 Tanete je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 117,66 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,276 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,727 AJ.
Bakar
Upotreba
U zanatstvu limovi od bakra, koji su oblikovani kovanjem, su vrlo cijenjeni zbog mehkoće i lahke obrade. Često se bakreni limovi koriste za pokrivanje krovova i kupola, na koje se tokom vremena formira zelena patina koja je vrlo otporna, a sastoji se od različitih bazičnih bakar hidroksida odnosno karbonata bakra. Ona se često pogrešno opisuje kao pariško zeleno (bakar acetat), a zapravo patina štiti metal ispod sebe od daljnje korozije, tako da bakreni krovovi imaju vijek trajanja od nekoliko stotina godina.
772 Tanete
Ekscentricitet orbite iznosi 0,091, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 28,780 stepeni, a orbitalni period iznosi 1899,987 dana (5,201 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 8,33 a geometrijski albedo 0,059.
Bakar
Legure bakra
Drugo važno područje primjene bakra je metalurgija, odnosno dobivanje slitina.
Bakar se kao legirni element za poboljšanje mehaničkih svojstava dodaje slitinama plemenitih metala i aluminijskim slitinama. Bakar se najčešće legira s cinkom, kositrom, aluminijem, niklom, manganom i silicijem.
772 Tanete
Asteroid je otkriven 19. decembra 1913. godine.
Vapnenac
okvir|desno Vapnenac, vapnenjak ili krečnjak je taložna stijena sastavljena uglavnom od minerala kalcita; osim toga sadržava i male količine drugih minerala: gline, sporogelita, dijaspora, hidrargilita, limonita, hematita, kremena, cirkona, turmanlina i granita. Nastao je taloženjem vapnenih kućica i skeleta izumrlih morskih životinja, a donekle i bilja.
Bakar
Legure bakra
Legure bakra su važni tehnički materijali odličnih mehaničkih svojstava. Čvršće su od čistog bakra, lakše se lijevaju, obrađuju i zavaruju, ali slabije vode elektricitet i toplinu od bakra, a izuzetno su otporne prema koroziji i habanju.
Vapnenac
Sastav
Krečnjaci mogu nastati na više načina: Kao hemijski talozi stvaraju se i tzv. litografski škriljci (kriptokristalasti jasno uslojeni krečnjaci), krečnjaci sonih ležišta i uz manje ili veće učešće organizama, sprudni alohtoni krečnjaci (direktno izlučivanje karbonata iz morske vode). Organogeni krečnjaci redovno sadrže ostatke fosila u čiju ljušturu je ugrađivan kalcijumkarbonat. Ime dobijaju prema karakterističnom fosilu: cefalopodski, brahiopodski, rudistni, litotamnijski itd.
Korišćenje
Krečnjak se koristi za proizvodnju kreča koji se koristi kao građevinski materijal.
Bakar
Legure bakra
Mogu se obrađivati metodama tople i hladne deformacije te termičkim metodama.
Prema sastavu bakrene legure mogu se podijeliti na:
-tehničke legure bakra,
-bakar s manjim dodacima primjesa,
-bronce.
Njegove najpoznatije slitine su mjed i bronca.
Ivica Bednjanec
thumb|260px|Ivica Bednjanec potpisuje svoj strip na CRŠ-u 2008. u Zagrebu (u pozadini je kadar iz Kradljivca bicikla iz serijala Osmoškolci) thumb|260px|Ivica i Darko Bednjanec na CRŠ-u 2008. u Zagrebu (u pozadini je naslovnica strip-albuma Jasna i osmoškolci)
Bakar
Legure bakra
Proizvode od bakra (uključujući i legure) sve više istiskuju razne vrste čelika i drugih jeftinijih materijala.
Ivica Bednjanec
Ivica Bednjanec (Zagreb, 1. lipnja 1934. g. - Zagreb, 15. veljače 2011. g.) je bio hrvatski crtač stripa, pjesnik, humorist i scenarist, najpoznatiji po stripovima koji su izlazili u školskom časopisu Modra lasta.
Bakar
Legure bakra
Bakar (iznad 98%) s manjim dodacima ima različite osobine i svojstva, a najvažnije su vrste:
Ivica Bednjanec
Nagrade
Odlikovan je redom Danice hrvatske
Bakar
Legure bakra
Slitine berilija s bakrom tvrde su poput najtvrđeg čelika.
Mjedi
Mjed (ili mesing;) je slitina bakra i cinka, mada može sadržavati i manje količine drugih metala (Sn, Fe, Mn, Ni, Al i Si).
Mesinzi su otporni na koroziju, te su tvrđi od bakra i cinka; mekši su od bronce, zbog čega se od nje lakše obrađuju - bolje izvlače, valjaju i savijaju; tj. mogu se dobro tokariti, lijevati i polirati. Ta povoljna svojstva mjedi posljedica su njezine kristalne strukture te fine i kompaktne mikrostrukture. Različite vrste mjedi čine značajnu skupinu slitina zbog svojih dobrih mehaničkih svojstava, lake obradivosti i lijepe boje. Tombak je slitina bakra i cinka, no sadrži veći postotak bakra nego u mesingu.
Bronce
Bronce (tal. bronzo; brindizijski: brundium [bakar]) su općenito sve bakrene slitine koje sadržavaju više od 60% bakra uz dodatak jednoga (najčešće kositar) ili više legiranih elemenata (fosfor, silicij, aluminij ili cink), među kojima cink nije glavni sastojak (glavni legirni dodatak). Svojstva mnogobrojnih vrsta bronce, njihova primjena i ime ovise o vrsti i udjelu dodanih sastojaka.
Svojstvena im je velika čvrstoća i tvrdoća (tvrđe su od bakra), kao i otpornost na koroziju.
Lakše se tale i dobro se lijevaju, pa se rabe za izradu različitih ventila, zupčanika, novca, ukrasnih predmeta, skulptura, dijelova brodskih paluba i propelera, itd..
Spojevi bakra
Bakar je u spojevima uglavnom jednovalentan (+1) i dvovalentan (+2), dok su spojevi s trovalentnim bakrom rijetki i bez važnosti.
2 Cu+(aq) --> Cu2+(aq) + Cu(s)
Kvalitativno mogu se kationi bakra(II) i bakra(I) dokazati prema:
Cu2+ + 2OH- --> Cu(OH)2 -> CuO + H2O
2Cu+ + 2OH- --> 2CuOH -> Cu2O + H2O
U vodenim otopinama stabilni su samo spojevi u kojima je bakar dvovalentan, jer se Cu+ ioni u vodi odmah disproporcioniraju na Cu2+ ione i elementarni bakar.
Bakrovi(II) spojevi su inače blagi spojevi.
Vodene otopine bakrovih(II) spojeva su stabilnije od otopina bakrovih(I) spojeva, a u suvišku pojedinih aniona (molekula) mogu se kompleksno vezati u sol ili ion, npr.:
CuCl + 2NH3 --> [Cu(NH3)2]Cl
CuCN + 3KCN --> K3Cu(CN)4
Cu(OH)2 + 2OH- --> [Cu(OH)4]2-
CuCl2 x 2H2O + 2H2O --> [Cu(H2O)4]3+ + 2Cl-
Poznati su mnogobrojni spojevi bakra:
Volari
Volari su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Šipovo koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 576 stanovnika.
Citril-KoA lijaza
Citril-KoA lijaza (, (3S)-citril-KoA oksaloacetat-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom (3S)-citril-KoA oksaloacetat-lijaza (formira acetil-KoA). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je komponenta enzima EC 4.1.3.6, citrat (pro-3S)-lijaze, i EC 2.3.3.8, ATP citrat sintaza.
Sigurnosna agencija
Sigurnosna ili bezbjedonosna agencija, vladina agencija koja provodi obavještajnu aktivnost radi unutarnje sigurnosti države. U užem i daleko češćem smislu se pod time podrazumijeva organ države koja obavlja obavještajnu djelatnost u svrhu očuvanja nacionalne sigurnosti, a u još užem smislu obavještajna služba koja je specijalizirana za unutrašnju sigurnost, tj. djeluje isključivo unutar državnih granica. U prošlosti se za takve organizacije koristio izraz politička ili tajna policija, ali je on zbog povezanosti za praksu policijskih država dobio pežorativno značenje te se obično izbjegava.
771 Libera
771 Libera je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 29,38 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,651 astronomskih jedinica (AJ).
Sigurnosna agencija
Neke od najpoznatijih bezbjedonosnih službi u današnjem svijetu su NSA u SAD, MI5 u Ujedinjenom Kraljevstvu, Shin Beth u Izraelu i FSB u Rusiji.
771 Libera
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 14,938 stepeni, a orbitalni period iznosi 1577,282 dana (4,318 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,247. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 10,49 a geometrijski albedo 0,130.
Sigurnosna agencija
Sigurnosne agencije
Tekuće sigurnosne agencije po državama u svijetu.
Babići
Babići imaju više značenja:
Guerra, Texas
Guerra je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 6 stanovnika.
Ponte San Nicolò, Padova
Ponte San Nicolò je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 12180 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 9 m.
Obavještajna služba
Obavještajna služba ili tajna služba jest organizacija za potajno prikupljanje informacija koje su potrebne za sigurnost države. Djelatnost obuhvaća vidove specijalnog rata, pored drugog i prikrivene operacije, razne vrste korištenje medija sa svrhom utjecaja na javno mnijenje, atentate, sabotaže, gospodarski rat itd. Ponekad se skupljaju i informacije o poslovnim subjektima, ili podaci o tehnologiji proizvodnje (tzv. industrijska špijunaža).
Za prikupljanje informacija obavještajne službe koriste se i informacijama doušnika, te prisluškuju telekomunikacijski promet.
Najveće su tajne službe MI6, CIA, MSS i FSB.
Vrste tajnih službi
Tajne službe postojale su od nastanka civilizacije. Nastankom industrijske civilizacije ove službe su doživjele nagli razvoj, te su poslove počele dijeliti na vojne, industrijske i političke, odnosno na uhođenje protivnika, otkrivanje neprijateljskih uhoda i na zaštitu tajnosti važnih informacija vojne, industrijske i političke prirode. Za razliku od javnih sigurnosnih službi kojima je zadatak štititi zakon i opsluživati pravosudna tijela, tajne obavještajno sigurnosne službe štite državu, te nisu dužni pomagati rad sudskih vlasti osim kad je to u interesu države.
Podjela tajnih službi prema djelatnosti
Tajne službe se mogu podijeliti na obavještajne koje prikupljaju informacije, te na sigurnosne koje poduzimaju tajne akcije protiv protivnika. Većina ovih službi imaju i jednu i drugu komponentu.
Chavatte
Šavat je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Mondidje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 39 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 20 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 1,89 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 80 metara (maksimalnoj 95 m, a minimalnoj 84 m).
The Shield
O seriji
Prljava značka govori o eksperimentalnoj jedinici policije Los Anđelesa, postavljena u izmišljenom okrugu Farmington ("Farma"). Policijska stanica ("Ambar") im je ono što je nekad bila crkva, a glavni junaci su nekoliko detektiva "Udarna jedinica", koji će učiniti sve, samo da dovedu pravdu na ulice grada. Majkl Čiklis je dobio odlične kritike tumačeći vođu Udarne jedinice, Vika Mekija. Serija ima brilijantnu glumačku postavu, a svaki od likova ima svoju priču i privatni život.
Detektiv Vik Meki je vođa Udarne jedinice, četvoročlana jedinica koja se bori protiv losanđeleskih bandi. Udarna jedinica koristi nebrojano mnogo nezakonitih i neetičkih metoda, kako bi zadržali mir na ulicama, a sa strane zarađuju štiteći dilere droge i pljačkaše. Udarna jedinica neretko podmećuje drogu i na silu izvlači priznanje od članova bande. Pokušaji da se uvede i peti član su često dovodili do mogućeg raspada jedinice.
Prljava značka ima veliki broj pod-priča, kao što borba Dejvida Asavede za političku vlast i sukob sa davnim seksualnim napadom; borba Vika Mekija da održi propali brak; i unutrašnji sukob Džulijena Loua između svojih religioznih uverenja i svoje homoseksualnosti.
Česte teme u seriji su i nepoverenje graađana policiji, uticaj droge i bandi na društvo i konflikti između etike i političke želje. Većina glavnih likova ima jasno izražene i vrline i mane. Na primer, Vikov prisan odnos sa svojom decom je jasna suprotnost njegovom odnosu prema policijskom poslu. Međutim, njegova brutalnost je uglavnom uperena prema onima koji to i zaslužuju – u 2. sezoni, Udarna jedinica se priprema da opljačka "Jermenski voz novca," sredstvo pranja novca jermenske mafije. Takođe, Meki u jednom trenutku hapsi serijskog silovatelja, a u drugom dopušta policijskom psu da ga rastrgne na komade.
1. sezona
1. sezona je snimljena 2002. Godine. Ona nas uvodi u priču o Udarnoj jedinici i likove u Ambaru. Tu otpočinje čitava radnja, a naročito u trenutku kada Vik ubija Terija Kraulija, a kapetan Asaveda odlučuje da uništi Udarnu jedinicu; Dač i Klodet pokušavaju da pronađu seriskog ubicu; Džulijenova policijska obuka i borba sa homoseksualnošću; kao u nedela Bila Gilroja.
2. sezona
2. sezona je snimljena 2003. godine. Sezona se uglavnom vrti oko novog, brutalnog gospodara droge, Armadila - sadističkog silovatelja maloletnica, koji voli da pali svoje suparnike koristeći gume i benzin - koji počinje da preuzima trgovinu drogom u Farmingtonu. U međuvremenu, pozornik Sofer je upletena u ubistvo Arapina i mora da se suoči sa posledicama tog događaja. I ova sezona se u velikoj meri vrti oko krađe novca od bandi, i to ne bilo koje bande, već jermenske mafije. Taj događaj se dešava u završnici sezone.
3. sezona
3. sezona je snimljena 2004. godine. Sezona se u velikoj meri bavi posledicama krađe novca od jermenske mafije i uticajem tog događaja na Udarnu jedinicu. Na nju počinju da sumnjaju i jermenska mafija i Dejvid Asaveda. Kako bi spasao ekipu, Lem (Kertis Lemanski) spaljuje većinu novca, što dovodi do sukoba i raspada jedinice.
4. sezona
4. sezona je snimljena 2005. godine. U ovoj sezoni Glen Klouz preuzima ulogu kapetana u Farmingtonu. Sezona se bavi rasformiranjem Udarne jedinice. Šejn Vendrel, sa novim partnerom Armijem, ulazi u opasan sukob sa gospodarom droge Antoanom Mičelom, i naizgled pristaje da ubije Vika Mekija. Policija je bila užasnuta nakon kidnapovanja i ubistva doje policajaca. Na kraju, ekipa se ponovo sastaje i uspeva da uhapsi Antoana. Sezona se bavi i dolaskom novog kapetana; Džulijenovom neprihvatanju novih pravila; i pomirenje Dejvida Asavede sa optužbom za seilovanje iz prošlih sezona. Sezona se završava kada kapetan Rolings (Glen Klouz) izgubi posao zbog sukoba sa Odeljenjem za narkotike.
5. sezona
5. sezona je snimljena 2006. godine. Priča se vrti oko poručnika iz Unutrašnje kontrole Džona Kevanoa (igra ga Forest Vitaker) i njegovog istraživanja o Udarnoj jedinici. Kao takav, on predstavlja jednu od najvećiš opasnosti sa kojima se ekipa susrela. Sezona se završava tako što Šejn Vendrel ubija svog prijatelja i kolegu Lema.
6. sezona
6. sezona je snimljena 2007. godine. Vik i Udarna jedinica su skrhkani nakon pogibije njihovog prijatenja, Lema. U Šejnu preovlađuje osećaj krivice i postaje nesmotren i sklon samoubistvu. Kevano odbija da napusti slučaj i biva primoravan da podmeće dokaze i tera svedoke da lažu o Udarnoj jedinici. Dač i Klodet počinju da sumnjaju u njegovu pravednost. Vik saznaje od Klodet da šef planira da ga pošalje u prevremenu penziju i zaklinje se da će krvavo osvetiti Lema. Klodet saznaje da bi Ambar mogao da se zatvori ukoliko se ne postignu nikakvi napreci.
7. sezona
je snimljena i serija je gotova
Prijem kod publike
Prljava značka je dobila bezbrojne hvale kritičara zog svog realizma, a naročito zbog realnog prikaza nasilja bandi u Los Anđelesu. Iako nisu korišćena imena pravih bandi, bande u seriji su bazirane na njima. Bande Latinosa imaju imena kao što su "Veličanstveni", "Biz-Latinosi" i "Torosi", i oni su stalan trn u oku Udarne jedinice u prvim sezonama serije, dok su crnačke bande u kasnijim sezonama postale izražajnije. Takođe, veliki broj scena je sniman u korejskim četvrtima, kao i zavere u kojima uloge imaju jermenski gangsteri. Kako bi realzam bio još jači, u seriji se jako malo koristi muzika u pozadini dodata u montaži.
Doljan
Doljan je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Sveti Ilija, Varaždinska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 391 stanovnika te 115 obiteljskih kućanstava.
Nidda
Nida je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 25 opštinskih središta okruga Veterau. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 17.723 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6440016.
Kremen
right|thumb|Šljunčana plaža koju tvore zrnca kremena erodirana od obližnjih stijena [[kreda|krede, Rt Arkona, Rügen]]
Nidda
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Veterau Nida se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Veterau. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 131 metra. Površina opštine iznosi 118,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 17.723 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 150 stanovnika/km².
Kremen
Kremen je tvrda, sedimentna kriptokristalna silikatna stijena staklenog izgleda. Stijena je obično tamnosive, plave, crne ili tamnosmeđe boje. Najčešće se pronalazi kao zrnca i masa u kredi i vapnencu.
Kao vrsta rožnjaka, ovaj materijal je bio jedna od najčešćih materijala za izradu kamenog oruđa za vrijeme kamenog doba, zato jer se razbija u tanke, oštre komade kada ga udari neki drugi tvrdi objekt (poput kamenog čekića). Bio je ključan mineralni resurs za izadu vatre, kao i kremenih upaljača u ranom vatrenom oružju, sve do kraja 18. vijeka. Također se često koristio od 13. vijeka kao materijal za gradnju kamenih zidova, pogotovo u Engleskoj.
U Evropi, neka od najboljih kremenih oruđa su došla Belgije (Obourg, rudbika kremena u Spiennesu), stijena na obalama La Manchea, Pariškog bazena, Senonijanskih depozita na Rügenu i Jurskih depozita u Krakowskoj oblasti Poljske. Prvi tragovi iskopavanja kremena se mogu datirati u Paleolitu, ali je ono postalo raširenije u Neolitu (Michelsbergska kultura, Funnelbeaker kultura).
McComb, Ohio
Makom je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Marcus Loew
Marcus Loew (7. maj 1870 – 5. septembar 1927) je bio američki poduzetnik i filmski producent, poznat kao jedan od pionira filma, ali i prvih filmskih mogula, odnosno kao osnivač lanca filmskog studija Loews Theatres, kao i slavnog hollywoodskog studija Metro-Goldwyn-Mayer (MGM).
Karbidopa
Karbidopa (Lodosin) je lek koji se daje osobama obolelim od Parkinsonove bolesti da bi se inhibirao periferni metabolizam levodope. Ovo svojsto je značajno jer omogućava većoj količini periferne levodope da prođe kroz krvno-moždanu barijeru.
Farmakologija
Karbidopa inhibira aromatičnu-L-aminokiselinsku dekarboksilazu (DOPA dekarboksilaza ili DDC), enzime koji je važan u biosintezi serotonina iz L-triptofana i dopamina iz L-DOPA. DDC je prisutan sa obe strane krvno-moždane barijere.
Sunset Bay, New York
Sanset Bej je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 660.
Piave, Pordenone
Piave je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 18 m.
Ervenik
Ervenik je općina u Hrvatskoj. Nalazi se u Šibensko-kninskoj županiji.
Zemljopis
Ervenik se nalazi na području Bukovice uz rijeku Zrmanju. Istočnim rubom općine prolazi državna cesta Knin - Gračac.
Stanovništvo
Prostor općine Ervenik je rijetko naseljen i ekonomki zaostao. Posljedice rata su još vidljive i danas tu živi svega 1/4 prijeratnog stanovništva. Gotovo jedino stanovništvo su Srbi ( 94.9 %), dok je Hrvata 3.1 %. Nekad su Hrvati činili značajan udio stanovništva, ali su se gotovo svi iselili poslije drugog svjetskog rata.
Po posljednjem popisu stanovništva iz 2001. godine, općina Ervenik imala je 988 stanovnika, raspoređenih u 5 naselja:
Uprava
Općinu čine naselja Ervenik, Mokro Polje, Oton, Pađene i Radučić.
Historija
U Erveniku je stoljećima postojala katolička župa koja je još 1940. imala 600 vjernika. Danas tu živi svega 30 Hrvata.
Ekonomija
Značajna tvornica prije rata je bila Ponos-tvornica odjevnih predmeta, koja je uništena u ratu.
Elektron-prenosni-flavoprotein dehidrogenaza
Elektron-prenosni-flavoprotein dehidrogenaza (, ETF-QO, ETF:ubihinon oksidoreduktaza, dehidrogenaza flavoproteina elektronskog transfera, dehidrogenaza flavoproteina Q elektronskog transfera, elektronsko transferni flavoprotein - ubihinonska oksidoreduktaza, elektronsko transferna flavoproteinska reduktaza) je enzim sa sistematskim imenom elektron-transfer-flavoprotein:ubihinon oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je gvožđe-sumporni flavoprotein. On je deo mitohondrijskog sistema elektronskog transfera.
Lisice (TV serija)
Lisice je srpska televizijska serija, snimana po scenariju Ane Rodić i u režiji Gorčina Stojanovića iz 2002. godine, ovo je savremena igrana serija od 18 epizoda.
Kratak sadržaj
Lisice je priča o četiri drugarice: Mimi, Branki, Staši i Nađi, koje bezuspešno pokušavaju da nađu princa svog života. Na kraju druge decenije života zaključuju da je predstojeća godina poslednja prilika da pronađu ljubav i udaju se. Lisice su priča o poteri za srećom, priča o bežanju od ustaljenog života odraslih, priča o novoj osećajnosti. Devojke se svakodnevno okupljaju u kafiću Foks čiji je vlasnik Mima.
Tantal(V) hlorid
Tantal(V) hlorid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 358,213 Da.
Klopka (film)
Film Klopka se može odnositi na:
Gézier-et-Fontenelay
Gezjer et Fontnele je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Gornja Saona koja pripada prefekturi Vezul.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 142 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 11 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,1 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 326 metara (maksimalnoj 367 m, a minimalnoj 225 m).
Gun Barrel City, Texas
Gun Barrel City je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 5.672 stanovnika.
775 Lumiere
Ekscentricitet orbite iznosi 0,074, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 9,281 stepeni, a orbitalni period iznosi 1906,306 dana (5,219 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 10,40 a geometrijski albedo 0,108.
Asteroid je otkriven 6. januara 1914. godine.
Niddatal
Nidatal je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 25 opštinskih središta okruga Veterau. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 9.229 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6440017.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Veterau Nidatal se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Veterau. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 120–195 metara. Površina opštine iznosi 40,3 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 9.229 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 229 stanovnika/km².
Stradale di Vigliano, L'Aquila
Stradale di Vigliano je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 26 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 873 m.
773 Irmintraud
773 Irmintraud je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 95,88 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,090 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,621 AJ.
Oblak
Pojave
Razlikujemo još i pojave kao što su:
773 Irmintraud
Ekscentricitet orbite iznosi 0,082, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 16,693 stepeni, a orbitalni period iznosi 1762,942 dana (4,826 godine). Apsolutna magnituda asteroida je 9,10 a geometrijski albedo 0,044.
Asteroid je otkriven 22. decembra 1913. godine.
Domitrovec
Domitrovec je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Vidovec, Varaždinska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 307 stanovnika te 76 obiteljskih kućanstava.
Polinukleotidna 3'-fosfataza
Polinukleotidna 3'-fosfataza (, 2'(3')-polinukleotidaza, DNK 3'-fosfataza, dezoksiribonukleatna 3'-fosfataza, 5'-polinukleotidkinazna 3'-fosfataza) je enzim sa sistematskim imenom polinukleotid 3'-fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim hidrolizuje nukleozidne 2'-, 3'- i 5'-monofosfate.
ATC kod R05
{{columns-list|2|
R05X Drugi preparati za kašalj
}}
Nidderau
Niderau je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 28 opštinskih središta okruga Majn-Kincig. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 19.894 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6435021.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Majn-Kincig Niderau se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Majn-Kincig. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 125 metara. Površina opštine iznosi 46,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 19.894 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 426 stanovnika/km².
Metilentetrahidrofolat reduktaza (feredoksin)
Metilentetrahidrofolat reduktaza (feredoksin) (, 5,10-metilintetrahidrofolatna reduktaza) je enzim sa sistematskim imenom 5-metiltetrahidrofolat:feredoksin oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
South Sanford, Maine
Saut Sanford je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Mejn.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.536, što je 363 (8,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Naftoatna sintaza
Ovaj enzim učestvuje u sintezi 1,4-dihidroksi-2-naftoata.
Fokus
okvir|desno|Žarište F i žarišna duljina f sabirne i rastresne leće te udubljenog i ispupčenog zrcala Fokus ili žarište je u geometrijskoj optici točka u kojoj se sijeku svjetlosne zrake paralelne optičkoj osi sabirne leće ili udubljenog zrcala. Kod rastresne leće ili ispupčenog zrcala žarište je točka iz koje zrake prividno dolaze nakon loma ili odbijanja. Položajem žarišta određena je i najvažnija karakteristična veličina optičkog elemenata ili sustava – žarišna duljina.
Prospect Park, New Jersey
Prospekt Park je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Dolnjaki
Dolnjaki je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Glina, Sisačko-moslavačka županija.
Dimetilamin dehidrogenaza
Dimetilamin dehidrogenaza (, dimetilaminska dehidrogenaza) je enzim sa sistematskim imenom dimetilamin:elektron-transfer flavoprotein oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju:
Dolnjaki
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 161 stanovnika te 55 obiteljskih kućanstava.
Dimetilamin dehidrogenaza
Ovaj enzim sadrži FAD i [4Fe-4S] klaster.
Giuliano, Lecce
Giuliano je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Bioneorganska hemija
right|220px|thumb|[[Mioglobin je prominentni subjekat u bioneorganskoj hemiji. Ovaj metaloprotein sadrži gvožđe-hem kompleks.]] Bioneorganska hemija je naučno polje koje istražuje ulogu metala u biologiji. Bionerganska hemija obuhvata izučavanje prirodnih fenomena, poput ponašanja metaloproteina, kao i veštački uvedenih metala, uključujući one koji nisu esencijalni, u medicini i toksikologiji. Mnogi biološki procesi, kao što je respiracija, zavise od bioneorganskih molekula. Ova disciplina takođe obuhvata izučavanje neorganskih modela koji oponašaju metaloproteine.
Giuliano, Lecce
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 537 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 126 m.
Biéville-Quétiéville
Bjevil Ketjevil je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Lisje.
The Body (film)
The Body (na prostoru bivše Jugoslavije distribuiran pod naslovom Potraga) je američko-njemačko-izraelski film snimljen 2001. u režiji Jonasa McCorda. Po žanru je triler, a protagonist, čiji lik tumači Antonio Banderas, je katolički svećenik poslan iz Vatikana u Jeruzalem kako bi ispitao otkriće posmrtnih ostataka za koje se navodi kako bi mogli pripasti Isusu i tako potkopati temelje kršćanstva.
Williamstown, Kentucky
Vilijamstaun je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.925, što je 698 (21,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Gunter, Texas
Gunter je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.498 stanovnika.
Ponte Schievano, Padova
Ponte Schievano je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 11 m.
Niedenstein
Nidenštajn je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 27 opštinskih središta okruga Švalm-Eder. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 5.393 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6634018.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Švalm-Eder Nidenštajn se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Švalm-Eder. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 337 metara. Površina opštine iznosi 30,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.393 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 176 stanovnika/km².
Tornado
150px|right Tornado je nasilna oluja, karakteristična po obrtanju oblaka u obliku lijevka. Riječ "tornado" dolazi od španskog ]] glagola tornar, što znači "obrtati se". Tornada se formiraju najčešće na američkom Srednjem zapadu, te na jugu sjevernoameričkog kontinenta. Brojeći incidente, SAD pogađaju ovakve oluje češće nego bilo koju drugu zemlju. Postižući brzinu veću i od 500 km/h, tornada su najsnažniji vjetrovi na Zemlji. Nastaju u snažnim olujama, pružaju se od olujnog oblaka prema tlu gdje, u roku uglavnom manjem od 15 minuta, razaraju sve što im je na putu. Jačina tornada označava se po dvjema ljestvicama: Fujita ljestvici (prikladna za američke uvjete) i TORRO ljestvici (prikladnija za Europu).
774 Armor
774 Armor je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 50,37 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 3,044 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 5,562 stepeni, a orbitalni period iznosi 1940,010 dana (5,311 godina). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,171. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 8,60 a geometrijski albedo 0,252.
Asteroid je otkriven 19. decembra 1913. godine.
Tantal(V) etoksid
Tantal(V) etoksid je organsko jedinjenje, koje sadrži 10 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 406,250 Da.
Donja Bučica
Donja Bučica je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Glina, Sisačko-moslavačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 114 stanovnika te 45 obiteljskih kućanstava.
Ober-Ramstadt
Ober-Ramštat je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 23 opštinska središta okruga Darmštat-Diburg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 15.203 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6432016.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Darmštat-Diburg Ober-Ramštat se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Darmštat-Diburg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 200 – 338 metara. Površina opštine iznosi 41,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 15.203 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 363 stanovnika/km².
Antidiuretik
Antidiuretik je agens ili lek koji pomaže kontrolu balansa telesne vode putem umanjenja urinacije. On ima suprotni dejstvo u odnosu na diuretike.
Upotreba
Antidiuretici su lekovi umanjuju zapreminu urina, posebno kod insipidnog dijabetesa (DI) koji je njihova primarna indikacija.
Primeri
Antidiuretici se dele u:
Kiša
thumb|Kiša na [[Manhattanu]]
Brankovo kolo
Brankovo kolo je list za zabavu, pouku i književnost. Izlazio je u Sremskim Karlovcima od 18. jula 1895. do 30. juna 1914. godine. Do kraja 1911. objavljivan je jedanput nedeljno na 16 stranica, a otada 1. i 15. u mesecu na 32 stranice.