cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Father and Son (knjiga)
right|thumb| Philip Henry Gosse zajedno sa svojim sinom Edmundom Gosseom, 1857. Na naslovnom omotu prvog izdanja Father and Son. Father and Son (1907) je knjiga memoara koju je napisao engleski pjesnik i književni kritičar Edmund Gosse. Podnaslovljena kao "studija dva temperamenta", ona opisuje autorove rane godine u porodici čiji su članovi bili ekstremno pobožni sljedbenici Plymouthske braće. Poseban naglasak je stavljen na odnos s ocem, znamenitim naučnikom Philipom Henryjem Gosseom, njegovom reakcijom na teoriju evolucije te postupno Edmundovo odbacivanje oca i njegove fundamentalističke religije.
Iako se knjiga smatra književnim remek-djelom, suvremeni biografi Gossea su u pitanje doveli njenu autentičnost, prvenstveno u odnosu na prikaz Gossea kao despota i vjerskog fanatika.
Los Noyola, Soledad de Graciano Sánchez
Los Noyola je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Soledad de Graciano Sánchez.
Father and Son (knjiga)
Popularna kultura
Father and Son je australskom književniku Peteru Careyu poslužio kao inspiracija za Oscar and Lucinda, nagrađeni roman čiji je protagonist sin fundamentalističkog oca.
Godine 1976. je Dennis Potter na temelju nje napisao TV dramu Where Adam Stood, u kojoj je Alan Badel tumačio ulogu Philipa Gossea.
Los Noyola, Soledad de Graciano Sánchez
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 114 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1854 m.
Triptamin
Triptamin je monoaminski alkaloid pronađen u biljkama i životinjama. Njegova struktura sadrži indolni prstena, a prirodno se sintetizuje iz aminokiseline triptofan po čemu je dobio ime triptamin. Triptamin je u tragovima pronađen u mozgu sisara i smatra se da ima ulogu neurotransmitera. Triptamin je takođe polazna osnova za grupu jedinjenja sa nazivom triptamini. U grupi triptamina se nalaze i razna biološki aktivna jedinjenja poput neurotransmitera ili halucinogena.
Kevin Love
Kevin Love (Santa Monica, California, SAD, 7. septembar 1988) je američki košarkaš.
Triptamin
Koncentracija triptamina u mozgu pacova iznosi otprilike 3.5 pmol/g.
Kevin Love
Studirao je na univerzitetu UCLA.
Eksterni linkovi
[[Kategorija:Američki košarkaši
Triptamin
Triptamini u biljkama
Mnoge, ili skoro sve biljke, imaju malu količinu triptamina koji učestvuje u procesu biosinteze biljnog hormona indol-3-sirćetne kiseline (heteroauksin). Veće koncentracije se mogu naći u biljkama vrste akacija. Triptamin u biljci deluje kao prirodni pesticid.
Derivati triptamina
mini|thumb|Opšta struktura supstituisanih triptamina|left|150px Najpoznatiji triptamini su serotonin, važan neurotransmiter, i melatonin. Triptaminski alkaloidi su pronađeni u gljivama, biljkama i životinjama. Čovek ih često koristi zbog njihovih psihoaktivnih delovanja. Neki od takvih primera je i psilocibin iz gljiva, i DMT nekih biljaka. Poznati su i mnogi sintetički triptamini kao što je sumatriptan, lek za migrenu.
Neki triptamini mogu biti i delovi kompleksnijih jedinjenja kao što su: LSD i Ibogain
Aritmetičko-logička jedinica
desno|mini|Šematski simbol aritmetičko-logičke jedinice desno|mini|180px|Kaskadna 8 Bit ALU Texas Instruments SN74AS888
Aritmetičko-logička jedinica je logičko kolo koje izvodi aritmetičke (sabiranje, oduzimanje, množenje i deljenje) i logičke operacije (upoređivanje dve vrednosti da bi se odredila veća, određivanje da li je iskaz istinit ili ne...).
U početku su ove operacije izvođene samo celim brojevima, dok su operacije s realnim brojevima izvođene softverski. Kasnije je aritmetičko-logičkoj jedinici pridodata posebna jedinica za izvođenje operacija s realnim brojevima i izračunavanje trigonometrijskih i drugih funkcija (en. floating point processor) koja je u početku bila realizovana kao posebna jedinica (en. coprocessor), dok su kod savremenih računara obe jedinice realizovane u okviru istog čipa.
Opština Vințu de Jos, Alba
Vințu de Jos je opština u Rumuniji u okrugu Alba.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 325 m.
San Giovanni, Treviso
San Giovanni je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 686 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 8 m.
Massarosa, Lucca
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10881 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 13 m.
Biosinteza
Biosinteza (biogeneza) je enzimski-katalisan proces u ćelijama živih organizama kojim se supstrat konvertuje u kompleksnije proizvode. Procesi biosinteze se često sastoje od nekoliko enzimatskih stepena u kojima se proizvod jednog stepena koristi kao supstrat u sledećem stepenu. Primeri takvih multi-stepenih biosintetičkih puteva su proizvodnja aminokiselina, masnih kiselina, i prirodnih proizvoda. Biosinteza igra važnu ulogu u svim ćelijama. Skup mnogobrojnih specijalizovanih metaboličkih puteva sačinjava opšti metabolizam.
Preduslovi za biosintezu su prisustvo prekursorskih jedinjenja, hemijske energije (na primer u obliku ATP molekula), i katalitičkih enzima. U zavisnosti od tipa reakcije niz drugih preduslova može da bude neophodan, na primer redukcioni ekvivalenti (NADH, NADPH).
Apple River, Illinois
Epl River je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 366, što je 13 (-3,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
2-Furoinska kiselina
2-Furoinska kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 5 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 112,083 Da.
Makemie Park, Virginia
Makemi Park je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Virdžinija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 155.
Monte, Messina
Monte je naselje u Italiji u provinciji Messina, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 82 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 156 m.
Adolfo López Mateos, Chihuahua
Prema proceni iz 2006. godine u naselju je živelo 8770 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2097 m.
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Čudesne zvijeri i gdje ih naći je knjiga koju je napisala J. K. Rowling kako bi pomogla dobrotvornoj organizaciji Comic Relief. Oko 80% cijene ide direktno najsiromašnijoj djeci u različitim dijelovima svijeta. Prodajom ove knjige kao i Metloboja kroz stoljeća skupljeno je 15.7 miliona funti za njih. U jednom intervjuu Rowling je izjavila da je izabrala Čarobne zvijeri zato što je to zabavna tema i zato što je već imala dosta materijala o toj temi.
Knjiga
Čudesne zvijeri... pokušavaju biti reprodukcija imaginarne knjige u posjedu Harry Pottera, koju je napisao imaginarni pisac Newt Scamander, slavni magizoolog. U seriji romana o Harry Potteru, magizoologija (izvedenica iz magično i zoologija) je nauka koja se bavi proučavanjem magičnih stvorenja. Osoba koja se bavi magizoologijom zove se magizoolog.
Čudesne zvijeri... sadrže historiju magizoologije i opisuju 75 magičnih vrsta koje se mogu pronaći u cijelom svijetu. Većinu informacija u knjigama prikupio je sam Scamander tokom svojih dugogodišnjih putovanja preko pet kontinenata. Imaginarni autor napominje da je prvo izdanje ove njegove knjige 1918. naručio gospodi Augustus Worme iz izdavačke kuće Obscurus Books. Ova je knjiga prvi put izdana 1927. godine, a do sada je doživjela 52 izdanja.
Ova je knjiga obavezni udžbenik za učenike prve godine u Hogwartsu, i odobrena je kao udžbenik još od prvog izdanja. Nije jasno zašto je učenici trebaju na prvoj godini, kad još ne slušaju Skrb za magična stvorenja. Međutim, može se koristiti kao enciklopedija Mračnih stvorenja na satovima Obrane od mračnih sila. U svojem predgovoru Albus Dumbledore ističe i njezinu korisnost u čarobnjačkim kućanstvima.
Dobar dodatak knjizi čine i bezbrojni komentari Harrya i Rona (i jedan Hermionin). Po nekim njihovim komentarima, možemo zaključiti da su napisani otprilike u vrijeme radnje četvrte knjige.
Freudenburg
Frojdenburg je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 103 opštinska središta okruga Trir-Sarburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.536 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7235028.
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Newt Scamander
Newton "Newt" Artemis Fido Scamander je imaginarni autor knjige Čudesne zvijeri i gdje ih pronaći rođen 1897. Prema dijelu knjige "O piscu", Scamander je postao magizoolog zbog interesa za bajoslovne zvijeri, koje je odmalena poticala njegova majka, strastvena uzgajivačica čistokrvnih hipogrifa.
Freudenburg
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Trir-Sarburg Frojdenburg se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Trir-Sarburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 350 metara. Površina opštine iznosi 11,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.536 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 140 stanovnika/km².
Fantastic Beasts and Where to Find Them
Newt Scamander
Nakon završenog školovanja u Hogwartsu Scamander se zaposlio u Ministarstvu magije, u Odjelu za regulaciju i kontrolu magičnih stvorenja. Jedan dio karijere proveo je u Uredu za premještanje kućnih vilenjaka, ali je potencijale ostvario tek premještajem u Odsjek za zvijeri. Registar vukodlaka iz 1947. gotovo je u potpunosti njegovo djelo, ali najviše se ponosi Zabranom eksperimentalnog uzgoja iz 1965.. Kao suradnik Direkcije za proučavanje i kontrolu zmajeva prputovao je svijet, a njegovi su doprinosi magizoologiji 1979. nagrađeni Merlinovima veleredom drugog razreda.
Sada umirovljen, živi u Dorsetu sa suprugom Porpentinom i svojim pitomim žustricama: Hoppy, Milly i Razbijačem.
Izdanja
Izdanje Algoritma
Canaletti, Bologna
Canaletti je naselje u Italiji u provinciji Bologna, u regiji Emilia-Romagna.
La Ceiba, Soteapan
La Ceiba je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Soteapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 161 m.
Santiago Tzipijo, Tzintzuntzan
Santiago Tzipijo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Tzintzuntzan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 86 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2051 m.
Quidditch Through the Ages
Metloboj kroz stoljeća je knjiga koju je napisala J. K. Rowling kako bi pomogla dobrotvornoj organizaciji Comic Relief. Prodajom ove knjige kao i Čudesnih zvijeri i gdje ih naći skupljeno je 15.7 miliona funti za najsiromašniju djecu na svijetu.
Knjiga
Knjiga se bavi nastankom leteće metle, historijom metloboja i prvim igrama na metlama, ali donosi i popis metlobjskih klubova u Britaniji i Irkskoj. Madame Pince, knjižničarka u Hogwartsu, tvrdi da tu knjigu "pipkaju, sline po njoj i općenito mrcvare na sve mile načine" gotovo svaki dan, a Albus Dumbledore kaže da je to veliki kompliment za svaku knjigu.
'Originalni' primjerak iz Hogwartsa ima upozorenje Madame Pince u kojem stoji da će one koji knjigu budu na bilo koji način uništavali dostići crni užas. U 'bezjačkom' izdanju knjige postoji i Dumbledoreovo upozorenje u kojem piše da je knjiga pod 'lopovskom kletvom' koja će zadesiti svakoga tko je predugo čita bez plaćanja.
Kennilworthy Whisp
Kennilworthy Whisp priznati je stručnjak za metloboj, a ujedno i fanatik. Napisao je mnoge knjige o metloboju: Čudesni Wigtown Wanderers, Letio je kao luđak i Udaranje maljaca - Analiza obrambenih strategija u metloboju.
K. Whisp živi u Nottinghamshireu, a svoje vrijeme provodi ili kod kuće ili "gdjegod Wigtown Wanderers (njegov najdraži klub) igra tog tjedna". Njegovi hobiji uključuju igranje trik-traka, kuhanje vegeterijanskih jela i skupljanje trkaćih metli.
Izdanja
Izdanje Algoritma
Santa Rosa, Unión de San Antonio
Santa Rosa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Unión de San Antonio.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1900 m.
The House on the Borderland
The House on the Borderland je horor roman engleskog književnika Williama Hopea Hodgsona, originalno izdan 1908. godine. Radnja se odvija godine 1877. u irskom ribarskom naselju Kraighten gdje dvojica aristokrata nabasaju na ruševine kuće, a u njima i dnevnik čiji je autor vlasnik i koji opisuje natprirodne strahote kojima je bio izložen. Knjiga se smatra jednim od najboljih Hodgsonovih djela, ali i klasikom horor-žanra u kojoj je prvi put uveden element tzv. "kozmičkog horora", odnosno kod čitatelja izazivana zebnja konceptom paralelnih univerzuma iz kojih vreba natprirordno zlo. Američki književnik H.P. Lovecraft je tu knjigu navodio kao uzor za svoja djela.
Američka strip-kuća Vertigo Comics je godine 2003. izdala grafički roman temeljen na knjizi, kojemu je tekst napisao Simon Levestroke, a ilustracije napravio Richard Corben.
Kiss Me, Stupid
Kiss Me, Stupid je američka crno-bijela filmska komedija snimljena 1964. godine u režiji Billyja Wildera. Predstavlja adaptaciju komada L'ora della fantasia italijanske spisateljice Anne Bonacci koja je 1952. u Italiji poslužio kao predložak za film Moglie per una notte. Radnja prikazuje kako se pjevačkoj superzvijezdi po imenu Dino (koga tumači Dean Martin) prilikom vožnje pokvari automobil te ga je prisiljen popraviti u provincijskom gradiću u Nevadi, a što lokalni učitelj klavira i amaterski kompozitor (koga tumači Ray Walston) vidi kao priliku za promociju svojih pjesama, te mu "namješta" lokalnu prostitutku (čiji lik tumači Kim Novak).
Wilder je film originalno namijenio za Marilyn Monroe, ali je nakon njene smrti ulogu preuzela Novak, kojoj je to predstavljao povratak na film nakon dvogodišnje pauze. Lik "Dina" je velikim dijelom osmišljen prema stvarnoj ličnosti Deana Martina, koji je tada uživao vrhunac popularnosti. Kiss Me, Stupid mu je dao priliku da iznese svoje mišljenje o tadašnjim aktualnim događajima, pa Wilderov film predstavlja jedan od prvih u kome se spominjala beatlemanija, a "Dino" u njemu tvrdi da će Beatlese na kraju svrgnuti s vrha top-lista, što se kasnije stvarno (iako nakratko) dogodilo.
Kritičari su, pak, bili izuzetno neskloni prema filmu, koji je velikim dijelom koristio tada već primjetno labavljenje hollywoodskog cenzorskog kodeksa kako bi u njega ubacio "vrckavije" sadržaje i nešto eksplicitnije reference na seks. Kiss Me, Stupid je zbog toga proglašen vulgarnim, a ni komercijalni rezultati nisu dobri, a što se najčešće tumači Wilderovom odlukom da ga snima u crno-bijeloj tehnici, koja je u to vrijeme publici sve manje atraktivna i "nedostojna" pravog hollywoodskog hita. Kasniji kritičari su prema Kiss Me, Stupid bili daleko blagonakloniji.
Certilleux
Sertije je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Vogezi koja pripada prefekturi Nefšato.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 248 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 42,32 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,86 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 303 metara (maksimalnoj 450 m, a minimalnoj 294 m).
Guishihui, Santa María Guienagati
Guishihui je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa María Guienagati.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 815 m.
Giazza, Brescia
Giazza je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 106 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 153 m.
The Rats of Tobruk
The Rats of Tobruk, poznat i kao The Fighting Rats of Tobruk je australijski crno-bijeli ratni film snimljen 1944. u režiji Charlesa Chauvela. Radnja prikazuje zbivanja u tada aktualnom Drugom svjetskom ratu, a protagonisti su trojica prijatelja koja se godine 1939. priključuju australijskoj vojsci te sudjeluju u borbama u Sjevernoj Africi, uključujući znamenitu opsadu Tobruka 1941. godine. Kao i Chauvelov prethodni film Forty Thousand Horsemen, i ovaj je imao snažan patriotski i propagandni naboj, te je snimljen uz pomoć australijske vlade i na pustinjskim lokacijama. Recenzije, međutim, nisu bile dobre, a prijem na kino-blagajnama je bio mlak. Izvan Australije je prikazan tek nekoliko godina kasnije. Kasnijim kritičarima je postao zanimljiv zbog toga što jednu od glavnih uloga tumači ugledni, a tada relativno nepoznati, australijski glumac Peter Finch, koji je tada služio u vojsci i dobio dopust za potrebe snimanja.
Godine 1953. je na istu temu u SAD snimljen film The Desert Rats.
Tepeguaje, Villa Purificación
Tepeguaje je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Villa Purificación.
Chris Paul
Chris Paul (Lewisville, North Carolina, SAD, 6. maj 1985) je američki košarkaš.
Tepeguaje, Villa Purificación
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 455 m.
Chris Paul
Studirao je na univerzitetu Wake Forest.
Zapovjednik
Zapovjednik (en. Commanding officer - komandujući oficir, skraćeno CO) je časnik oružanih snaga koji zapovijeda vojnom postrojbom i koji, u skladu s odgovarajućim zakonima, ima široke ovlasti donošenja odluka u vezi funkcioniranja i uporabe postrojbe kojom zapovijeda, ali i značajne odgovornosti (npr. uporaba snaga, financije, oprema, Ženevske konvencije), obveze (npr. prema nadređenima, izvšenje misije, briga o osoblju) i moć (npr. primjena stegovnih mjera).
Čin zapovjednika postrojbe određene razine je najčešće definiran njenim ustrojem, tj. dokumentom kojim se definira veličina i organizacija postrojbe, a njeni ovlašteni zapovjednik je najčešće časnik koji se je u službi dokazao sposobnim voditi ljude, brinuti se o njima i donositi pravovremene i ispravne odluke i u najkritičnijim trenucima. Zapovjednik postrojbe najčešće ima zamjenika zapovjednika (en. Executive officer - XO) koji upravlja osobljem i svakodnevnim poslovima. Veće postrojbe najčešće imaju stožere i stožerne časnike s različitim odgovornostima i obvezama.
Cuca, Cuca, Galați
Cuca je naselje u Rumuniji u okrugu Galac u opštini Cuca.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 2580 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 164 m.
Zoyacalco, General Heliodoro Castillo
Zoyacalco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini General Heliodoro Castillo.
Friedelsheim
Fridelshajm je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 48 opštinskih središta okruga Bad Dirkhajm. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.485 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7332020.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Bad Dirkhajm Fridelshajm se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Bad Dirkhajm. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 117 metara. Površina opštine iznosi 4,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.485 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 357 stanovnika/km².
Harry Potter: Quidditch World Cup
Harry Potter: Svjetsko prvenstvo u metloboju je video igra koja se bavi imaginarnim sportom metlobojem. Igrač igra u jednoj od četiri Hogwartske ekipe (Gryffindori, Slytherini, Hufflepuffi ili Ravenclawi), a nakon završetka sezone igra na Svjetskom prvenstvu u metloboju na kojem se natječu SAD, Engleska, Francuska, Njemačka, Skandinavija, Japan, Španija, Australija i Bugarska.
Članovi ekipa
U knjigama nisu imenovani svi članovi metlobojskih ekipa pa je video igra 'popunila praznine':
Castè, La Spezia
Castè je naselje u Italiji u provinciji La Spezia, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 338 m.
Barkhausenov efekt
mini|desno|251x251px|Krivulja magnetiziranja (J) ili gustoće magnetskog toka(B) kao funkcije jakosti magnetskog polja (H) kod feromagneta ( petlja histereze ili magnetska histereza). Povećanje pokazuje Barkhausenove skokove. mini|desno|250px|[[Barkhausenov učinak (magnetska kontrola) je naziv za šum u izlazu feromagneta, koji nastaje kada se mijenja magnetna sila primijenjena na njega. Dijelovi opreme za ispitivanje su: zeleno - magnetski jaram, crveno – induktivno osjetilo, sivo – uzorak koji se ispituje.]] mini|desno|250px|Kretanje domenskih zidova s pojavom Barkhausenovog skoka.
Barkhausenov magnetni efekt ili Barkhausenov učinak je naziv za šum u izlazu feromagneta, koji nastaje kada se mijenja magnetska sila primijenjena na njega. Barkhausenov učinak nastaje tijekom magnetiziranja feromagneta, a odnosi se na kretanje magnetskih (weissovih) domena pod utjecajem promjenjivog magnetnog polja. Ponašanje magnetskih domena ovisi o svojstvima mikrostrukture, kao što su veličina i orijentacija kristalnog zrna, hladna deformacija, mikrotvrdoća, zaostala naprezanja, dislokacije, nečistoće itd.
Domene i domenski zidovi
Mjerimo li spontano magnetiziranje feromagneta ispod Curieve temperature, ona će biti puno manja od magnetiziranja saturacije dozvoljene danom temperaturom. To znači da nisu svi spinovi u feromagnetu orijentirani na istu stranu. Na mikroskopskoj razini jesu, no ako gledamo uzorak kao cjelinu, on se sastoji od više malih područja koja nazivamo domene. Unutar svake domene su spinovi paralelni, no magnetizacije pojedinih domena su različito orjentirane. Ova domenska struktura je karakteristična kako za monokristale i polikristale, tako i za amorfne tvari.
Domenski zid je područje promjene smjera spina od smjera magnetiziranja jedne domene do smjera magnetizacije u susjednoj domeni. Najčešći su promjena smjera spina za 180° i promjena smjera spina za 90° domenski zidovi. Promjena smjera spina (npr. za 180°) se unutar domenskog zida ne ostvaruje na taj načina da dva susjedna atoma imaju antiparalelne spinove, jer je energetski povoljnije da se spinovi postepeno zakreću preko više atomskih ravnina. Postoje dvije vrste domenskih zidova: Blochov i Néelov. U Blochovom domenskom zidu su spinovi paralelni ravnini zida, dok u Néelovom zidu kut između spinova i ravnine zida se mijenja, a u sredini su spinovi okomiti na zid. Broj, veličina i oblik domena ovise o vrsti kristala, njegovoj veličini, obliku, iznosu energije izmjene, magnetokristalnoj energiji, te magnetizaciji saturacije.
Magnetska histereza
Kod feromagneta je proces magnetiziranja drugačiji nego kod paramagneta i dijamagneta. Proces magnetiziranja paramagneta i dijamagneta teče tako da se spinovi svaki za sebe poravnavaju s poljem, a time i međusobno. U feromagnetima su spinovi unutar domena već poravnati, te se sad još magnetizacije domena trebaju okrenuti u smjeru polja. Postoje dva načina na koje se to odvija. U slabim poljima se domene s magnetizacijom u smjeru polja šire, pomicanjem domenskih zidova, na račun domena magnetiziranih antiparalelno polju. U jakim poljima je moguće i da se magnetizacija cijele domene skokovito promijeni, te reorjentira u smjeru polja. Krivulja ovisnosti magnetizacije o vanjskom polju se zove magnetska histereza ili histerezna krivulja.
Ako domenski zidovi jače zapinju u dubokim energijskim minimumima, pomicanje zidova je puno teže, te se radi o tvrdom feromagnetu čija je histereza široka. U uzorcima sa složenom domenskom strukturom histereza nastaje kao produkt superpozicije opisanih reverzibilnih i ireverzibilnih pomaka svakog domenskog zida, te su na taj način izglađeni diskontinuirani skokovi magnetizacije. No, s dovoljno osjetljivim mjernim instrumentom ti diskontinuirani skokovi se mogu uočiti na ireverzibilnom dijelu histereze. To je Barkhausenov učinak ili Barkhausenov magnetni efekt.
Primjena
Barkhausenov učinak se koristi kod kontrole bez razaranja, i kao magnetska kontrola kvalitete (MK) koristi se za otkrivanje površinskih i podpovršinskih grešaka (približno do dubine 6 mm) kod feromagnetičnih materijala. Oko vodiča kroz koji prolazi električna struja (magnetski jaram, magnetske elektrode) formira se magnetsko polje (istosmjerne ili izmjenične struje), čije silnice, po pravilu desne ruke, prolaze između ostaloga i kroz feromagnetični materijal koji se ispituje, odnosno koji je u kontaktu sa magnetskim jarmom ili magnetskim elektrodama. Da bi se otkrila pukotina potrebno je da smjer silnica magnetskog polja bude što više okomito na pukotinu. Pospu li se magnetske čestice (suhe sitne čestice ili čestice pomješane sa vodom, obično Fe3O4) po površini ispitivanog materijala, ako postoji pukotina okomito na smjer prolaska silnica magnetskog polja, sitne čestice će se okupiti oko pukotine.
mini|desno|750px|Magnetizacija domena.
Saucillo, Chihuahua
Saucillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10595 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1190 m.
Brinckerhoff, New York
Brinkerhof je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.900, što je 166 (6,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
El Cadillal, San Fernando
El Cadillal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini San Fernando.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 69 m.
Opština Cut, Alba
Cut je opština u Rumuniji u okrugu Alba.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 290 m.
Kafū Nagai
thumb|right|Kafū Nagai Kafū Nagai (永井 荷風) je književni pseudonim japanskog pisca, dramatičara i esejista čije je pravo ime bilo Nagai Sōkichi (永井 壮吉). Njegova djela se ističu opisom života u Tokiju početkom 20. vijeka, s posebnim naglaskom na gejše, prostitutke i plesačice u kabareima. Poznat je i po dnevniku koga je pisao od 1917. godine do svoje smrti.
Topovnjača
Topovnjača je ime za manji ratni brod naoružan velikim topovima, koji se najviše koristi u vodama pored obale.
Historija
thumb|left|260px| [[SAD|Američka topovnjača Alliance]] Prva topovnjača na svijetu izgrađena je u Kraljevini Švedskoj 1760., to je bio jedrenjak - slup, naoružan sa dva, tri manja topa, U drugoj polovici 19. vijeka počele su se graditi parne topovnjače. U periodu između 1860.-90. puno se gradilo riječnih topovnjača, to su najčešće bili manji parobrodi deplasmana do 300 tona, ali se gradilo i nešto veće od 300 do 600 tona.
Krajem 19. vijeka razvile su se oklopne topovnjače za djelovanje po uskim i obalnim morima, sa glavnim topom kalibra 270-305 mm u oklopnoj kuli na pramcu, pomoćnim topom kalibra 87-100 mm na krmi i 2 do 3 brzometna topa kalibra 37 mm kod glavnoga jarbola, poneke su imale i 1 do 3 torpedne cijevi.
U tom vijeku su topovnjače pomogle zemljama Zapada da demonstriraju svoju imperijalnu moć u kolonijama širom svijeta. Tad je i nastala fraza - Diplomacija topovnjača, a značila je ili ćete popustiti ili ćemo Vas bombardirati.
U Prvom svjetskom ratu topovnjače su se uglavnom koristile za pratnju i akcije duž obala.
Za Drugog svjetskog rata Britanska kraljevska mornarica razvila je motornu topovnjaču za borbu protiv njemačkih torpednih čamaca, kojima je po dizajnu nalikovala, jedino što je umjesto torpeda imala jače topove. Kriegsmarine je potkraj rata izgradila konvertibilnu topovnjaču (S-208), na koju se lako moglo montirati torpedne cijevi, pa je tako postala torpedni čamac.
Nakon Drugog svjetskog rata pojavili su se novi tipovi topovnjača, Sovjetski Savez je izgradio prvu raketnu topovnjaču naoružanu protubrodskim raketama.
Novi impuls za razvoj topovnjača dao je Vijetnamski rat, u kojem je Američka vojska koristila topovnjače u sastavu riječnih flotila. U Sjedinjenim Državama je 1975. izgrađena prva hidrokrilna raketna topovnjača.
Cuccaro Monferrato, Alessandria
Cuccaro Monferrato je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 324 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 223 m.
Ramiro Guzmán, Acuña
Ramiro Guzmán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Acuña.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 294 m.
Villa Lepro, Playas de Rosarito
Villa Lepro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Playas de Rosarito.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 28 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 16 m.
Rokoči
Demografija
U naselju Rokoči živi 51 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 53,7 godina (47,6 kod muškaraca i 59,8 kod žena). U naselju ima 21 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,57.
Matthew Perry
Metju Langford Peri (Vilijamstaun, Masačusets, SAD, 19. avgust 1969) je američki glumac. Poznat je po ulozi Čendlera Binga u TV seriji „Prijatelji“.
Detinjstvo i školovanje
Rođen je u Vilijamstaunu, Masačusets. Njegovi roditelji, Džon i Suzana Peri su se razveli pre njegovog prvog rođendana, i on se zajedno sa svojom majkom, koja je dobila potpuno starateljstvo nad njim, preselio u Kanadu. Odrastao je u Otavi, Ontario, gde je pohađao privatnu dečačku školu "Ešberi". U 4. godini je počeo da trenira tenis, u čemu je bio toliko uspešan, da je do svoje 13. godine dospeo u sam vrh tenisera u Otavi. Prvi put je došao u kontakt sa glumom, glumeći u školskoj predstavi. Napunivši 15 godina, odlazi u Los Anđeles, kod svog oca, nadajući se uspehu i u tenisu i u glumi. Ipak, 1984. godine, je odustao od dalje teniske karijere posle teškog poraza koji je pretrpeo u bitnom teniskom meču. Pošto je završio srednju školu "Bakli" u Šerman Ouksu, želeo je da školovanje nastavi na Univerzitetu južne Kalifornije, ali je odustao kada mu je ponuđena glavna uloga u jednoj TV seriji.
Karijera
Ne računajući nekoliko epizodnih uloga u TV serijama ("240-Robert", "Charles in Charge" i "Silver Spoons"), njegova prva uloga u TV seriji bila je uloga Čeza Rasela u seriji "Second Chance". Serija je prikazivana jednu sezonu, ali je bila dovoljna da Metju postane zapažen na glumačkoj sceni. Narednih godina tumačio je epizodne uloge u više TV serijama ("Mr. Belvedere", "Just the Ten of Us", "Highway to Heaven", "Empty Nest", "Growing pains", "Who's the Boss", ""Beverli Hils", "Sibs" i "Dream On"), ali je bio i stalni član ekipe serija "Sydney" i "Home Free". Glumio je i u više televizijskih ("Dance 'Til Dawn", "Call Me Anna", "Deadly Relations", "L.A.X. 2194" i "Parallel Lives") i bioskopskih ("A Night in the Life of Jimmy Reardon", "She's Out of Control" i "Getting In") filmova.
1994. godine je na audiciji kod Dejvida Krejna i Marte Kaufman dobio ulogu Čendlera Binga u TV seriji "Prijatelji". Glumio je u svih 238 epizoda ove serije, od njenog početka 1994, pa sve do njenog kraja 2004. godine.
Uloga u "Prijateljima", donela mu je svetsku slavu, ali i nove uloge u TV serijama i filmovima. Posle "Prijatelja", glumio je u sledećim serijama: "The John Larroquette Show", "Caroline in the City" (tumačio je lik Čendlera Binga koji je tumačio i u "Prijateljima"), "Ali Mekbil", "Zapadno krilo", "Scrubs" i "Studio 60 on the Sunset Strip". Glumio je i u nekoliko filmova: "Fools Rush In", "Almost Heroes", "Three to Tango", "The Whole Nine Yards", "The Kid", "Zavoleti Saru", "The Whole Ten Yards", "Hoosiers II: Senior Year" i "Numb". Glumio je i u TV filmovima "Friday Night Lights Lost Scene" i "The Ron Clark Story".
U 2008. godini, biće prikazana dva njegova filma: "The Laws of Motion", koji je u post-produkciji, i "The Beggining of Wisdom", koji je u pred-produkciji.
Privatni život
Krajem 90-ih godina je postao alkoholičar, i kako bi ublažio probleme sa alkoholom, počeo je da koristi lek vikodin koji izaziva zavisnost. Nakon nesreće koju je doživeo 1997. godine, vozeći skuter za vodu, počeo je da uzima lekove pod nadzorom lekara i prijavio se u "Hejzelden" organizaciju koja pomaže alkoholičarima i zavisnicima od lekova. U leto 2000. godine je primljen u bolnicu zbog pankreatitisa, koji je nastao kao posledica uzimanja lekova. Tada je izgubio oko 10 kilograma, i promene u težini su se loše odrazile na njegove uloge. Za vreme snimanja filma "Zavoleti Saru" 2002. godine, ponovo se prijavio u program odvikavanja od lekova. 2005. godine je ponovo primljen u bolnicu zbog loše reakcije na prepisane lekove.
El Veintiocho, Soledad de Graciano Sánchez
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 53 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1865 m.
Amanda Bearse
Amanda Bearse (Amanda Birs, rođena 9. avgusta, 1958.) je američka glumica, rediteljka i komičarka, najpoznatija po svojoj ulozi komišinice Marcy u seriji Married... with Children.
Karijera
Bearse je studirala glumu u New Yorku, a njen prvi uspeh bila je uloga Amande Cousins u sapunici All My Children (1981. - 1984.) Za vreme pojavljivanja u ovoj seriji, kao i nakon toga, glumila je u nizu B filmova. Svoju najpoznatiju ulogu je ostvarila u sitkomu Married... with Children, po kojoj je postala poznata publici širom sveta. Sredinom 1990-ih Bearse se takođe pojavila u filmovima The Doom Generation i Here Come the Munsters.
Bearse se oprobala kao rediteljka još za vreme Married... with Children. Snimila je preko 30 epizoda između 1991. i 1997. kao rediteljka. Režirala je epizode i za druge serije, kao što su Reba, Mad TV, Nick Freno: Licensed Teacher, Malcolm & Eddie, Pauly, The Tom Show, The Jamie Foxx Show, Dharma & Greg, Veronica's Closet, Two Guys, a Girl and a Pizza Place, Jesse. Godine 2006. Bearse je sarađivala sa Rosie O'Donnell na emisiji The Big Gay Sketch Show, koja je počela da se prikazuje na kanalu Logo aprila, 2007.
Privatni život
Bearse je rođena u Floridi, ali je odrasla u Atlanti. Godine 1993. outovala se kao lezbejka, na šta se aludira u seriji Married...With Children u jednoj epizodi u kojoj ona glumi rođaku svog glavnog lika, koja je lezbejka.
Ioan Gruffudd
Ioan Gruffudd (6. oktobar 1973 -) je velški glumac. Školovao se na Kraljevskoj akademiji dramskih umjetnosti te potom nastupao u filmovima na velškom jeziku, prije nego što je pažnju javnosti privukao ulogom petog časnika Harolda Lowea u filmu Titanic. Potom je u domovini stekao slavu ulogom kapetana Horatioa Hornblowera u istoimenoj seriji TV-filmova. Nakon toga je nastupao u niz blockbustera, a među čime se ističe uloga Lancelota u filmu King Arthur (2004), Mister Fantastic (Reed Richards) u Fantastic Four (2005) i njegovom nastavku Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer (2007) te uloge historijskih ličnosti kao što su abolicionistički vođa William Wilberforce u filmu Amazing Grace (2006) i britanski premijer Tony Blair u filmu W. (2008). Kasnije je nastupao i u TV-seriji Ringer.
Dubajski metro
Dubajski metro (arapski: مترو دبي) je potpuno automatiziran (bez vozača) metro u gradu Dubai i Emiratu Dubai (Ujedinjeni Arapski Emirati).
Historija
Dubaijski metro zasad ima dvije linije Crvenu i Zelenu, a planira se izgraditi još tri. Ove prve dvije linije svojim većim dijelom idu kao nadzemne željeznice po vlastitim vijaduktima, osim u najužem centu grada gdje su ukopane. Svi vlakovi i stanice Dubaijskog metroa su klimatizirani, tako da je u njemu puno ugodnije nego izvan njega.
Prva je puštena u promet Crvena linija sa 10 stanica, u septembru 2009. tako je Dubai postao prvi grad u zaljevskoj regiji sa metro linijom. thumb|right|300px| Karta Dubajskog [[metro|metroa]] U prva dva dana rada njom se provozalo više od 110 000 stanovnika, a to bilo skoro 10 % svog stanovništva Dubaja. A od septembra 2009. do februara 2010. prevezlo se 10 milijuna putnika. Izgradnja novih 18 stanica na Crvenoj liniji i još 18 na Zelenoj liniji, počela je u februaru 2010. a do aprila 2010. bilo je gotovo svih 29 stanica Crvene linije. thumb|left|240px| Stanica Dubajskog [[metro|metroa Ibn Batuta]] Nakon dosta otezanja u martu 2011. otvorena je posljednja stanica Crvene linije Džabal-Ali na granici sa Emiratom Abu Dabi. Posljednje dvije stanice Zelene linije, otvorene su u martu 2014.
Dubajski metro sa svojih 75 km, na obje linije - ušao je u Guinnessovu knjigu rekorda kao najduža potpuno automatizirana metro linija na svijetu.
Bédoin
Bedoen je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Vokliz koja pripada prefekturi Karpantras.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2609 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 28 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 91,03 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 300 metara (maksimalnoj 1.883 m, a minimalnoj 240 m).
Harry Potter and the Half-Blood Prince
Harry Potter i Princ miješane krvi (Harry Potter and the Half-Blood Prince) pušten je u prodaju 16. jula 2005. To je šesti roman iz serije o Harryju Potteru. Radnja se odvija tokom Harryjeve šeste godine školovanja u Hogwartsu. U prva 24 sata samo je u SAD-u prodano 6.9 miliona primjeraka knjige (287.564 knjiga po satu) i tako je Harry Potter 6 postao najbrže prodavana knjiga u povijesti.
Radnja
Samo dva tjedna nakon što je završila radnja Harryja Pottera i Reda Feniksa, u ljeto 1996. Voldemort i njegove pristalice počeli su otvoreno djelovati i tako su uzrokovali opći kaos i paranoju u Britaniji, a na svoju su stranu uspjeli pridobiti čak i dementore. Zbog zahtjeva čarobnjačke javnosti sa mjesta ministra magije smijenjen je Cornelius Fudge, a zamijenio ga je Rufus Scrimgeour.
Iste večeri kada započinje priča Severus Snape je položio Neprekršivu zakletvu za majku Draca Malfoya, Narcissu, a svjedokinja je bila Bellatrix Lestrange. Snape se zakleo da će štititi Draca i pomoći mu da ostvari svoj zadatak, iako se u tom trenutku još uvijek ne znaju Dracove prave namjere.
Zbog povećane aktivnosti smrtonoša u Hogwartsu su pojaćane sigurnosne mjere. Snape je dobio dugo željeni posao profesora Obrane od mračnih sila, a na njegovom ga je starom radnom mjestu zamijenio Horace Slughorn.
Harry i Ron nastavili su slušati Čarobne napitke za O.Č.I. zato što je Slughorn od učenika tražio samo ocjenu "I" iz ČAS-ova. Obojica su bila nepripremljena pa su se na početku školske godine koristili knjigama i sastojcima u vlasništvu škole. Tijekom prvog predavanja Slughorn je Harryju dao stari udžbenik koji je bio u vlasništvu "Princa miješane krvi". Knjiga je bila puna rukom pisanih bilješki zbog kojih je Harry na Čarobnim napicima bio bolji čak i od Hermione. Zbog svojih je odlično spravljenih napitaka dobio i bočicu Felix Felicisa, napitka koji onome tko ga ispije donosi neizmjernu sreću u određenom (manjem) vremenskom razdoblju.
Zbog promjena u ponašanju Harry sumnja da je Malfoy postao smrtonoša. Svoje sumnje povjerava Dumbledoreu, ali čini se da on uopće ne obraća pažnju na to. Kasnije otkrivamo da je Dumbledore povjerio Snapeu istragu o svemu tome.
Baš kad se činilo da će Ron i Hermiona prohodati Ron je počeo izlaziti i bez srama se ljubiti s Lavender Brown, ali to je učinio zato što je saznao da se Hermiona ljubila s Viktorom Krumom. Zatim se Hermiona pokušala osvetiti Ronu tako što je na Slughornovu Božićnu zabavu došla s Cormacom McLaggenom, ali je brzo požalila i provela je ostatak večeri skrivajući se od njega. Ron i Hermione svađali su se u velikom dijelu knjige, ali kad je Ron slučajno otrovan odlučili su prekinuti svoju svađu.
U međuvremenu, Harry se ponovno našao u centru pažnje, a najviše su ga opsjedale djevojke. Nakon jedne metlobojske utakmice (koju je Harry propustio zato što je morao odraditi kaznu kod Snapea) Harry i Ginny su prohodali.
Dvojac je pri povratku ugledao Tamni znamen iznad Hogwartsa. Kad su došli do dvorca iznenadio ih je Draco Malfoy. Dumbledore je paralizirao Harryja koji je bio pod svojim plaštom nevidljivosti i tako je svjedočio događajima na koje nije mogao utjecati. Zbog vremena koje mu je bilo potrebno da paralizira Harryja Dumbledore se nije uspio obraniti pa ga je Draco razoružao. Otkrio mu je i da je pustio smrtonoše u Hogwarts koristeći se Ormarom za nestajanje iz Sobe potrebe.
Uskoro su stigli i ostali smrtonoše koji su poticali Draca da obavi svoj zadatak, ali je on ipak oklijevao. Stigao je i Snape koji je sve okončao i ubio ravnatelja kletvom Avada Kedavra. Smrtonoše su nakon toga pobjegli. Dumbledoreovom je smrću na Harryja prestala djelovati čarolija koja ga je paralizirala i ponovno se mogao micati. Odmah je krenuo za Snapeom koji se u kratkom dvoboju prije napuštanja Hogwartsa predstavio kao Princ miješane krvi.
Harry je uzeo medaljon po kojeg su se Dumbledore i on zaputili ranije tog dana i otkrio da je lažan. Unutra je našao poruku od nekoga s inicijalima "R.A.B." koji je ukrao pravi horkruks s namjerom da ga uništi što je prije moguće s nadom da će Voldemort ponovno biti smrtnik kad se jednom nađe sa sebi ravnim.
Školska je godina prekinuta i održan je Dumbledoreov pogreb na koji su došli brojni ugledni članovi čarobnjačke zajednice, a među njjima i Rufus Scrimgeour. Minerva McGonagall je postala privremenom ravnateljicom Hogwartsa, ali se i ona i ostali učitelji boje da bi škola mogla biti zatvorena. I McGonagallica i Scrimgeour su nakon pogreba pokušali iz Harryja izvući informacije koje mu je dao Dumbledore, ali je on to zadržao za sebe.
Nakon pogreba, Harry je odlučio da se sljedeće godine neće vratiti u školu i da će se posvetiti potrazi za preostalim horkruksima i pobjedi nad Voldemortom. Za svoju je odluku rekao Ronu i Hermioni, i oboje je inzistiralo na tome da mu se pridruže u potrazi. Prekinuo je s Ginny zato što je smatrao da bi Voldemort mogao pokušato doći do Harryja preko nje. Knjiga završava Harryjevim razmišljanjem o tome kako će provesti još barem jedan sretan dan sa svojim prijateljima.
Supermasivna crna rupa
thumb|250px|Gore: Slika daje prikaz procesa kojim supermasivna crna rupa proždire obližnju [[Zvijezda|zvijezdu. Dolje: Smatra se da slike prikazuju kako supermasivna crna rupa guta zvijezdu u galaksiji RXJ 1242-11. Desno je slika u spektru X zraka, a lijevo u spektru vidljive svjetlosti. ]]
right|thumb|250px|Prikaz supermasivne crne rupe i akrecjskog diska oko nje.
Svojstva supermasivne crne rupe
Prema Einsteinovoj općoj teoriji relativnosti svako tijelo s masom zakrivljuje prostor-vrijeme. Kod supermasivnih crnih rupa dolazi do izrazitog deformiranja i zakrivljenja prostora i vremena pa su to mjesta iz kojih nikakva tvar pa čak ni svjetlost ne može pobjeći.
Najvažnija svojstva supermasivne crne rupe su masa, rotacija, naboj, Schwarzschildov polumjer, horizont događaja i singularnost.
Masa
Supermasivne crne rupe su vrsta crnih rupa koje imaju masu između sto tisuća i milijardu sunčevih masa. Prema tome se uvelike razlikuju od zvjezdanih crnih rupa koje nastaju kolapsom zvijezda, a njihova masa doseže tek do oko 33 sunčevih masa. Trenutno postoji postoji velika praznina u promatranoj distribuciji masa crnih rupa pa bi se između tih dvaju ekstrema trebale nalaziti pretpostavljene srednjemasivne crne rupe koje nastaju u sada nepoznatim procesima. Neki podaci govore o tome da opaženi ultrajaki izvori X zračenja (eng. ULXs) mogu biti crne rupe srednjih masa.
Horizont događaja
Kao i kod drugih crnih rupa, supermasivne crne rupe također u prostoru omeđuje zamišljena ploha odnosno sfera koja se naziva horizont događaja. Njegov položaj je određen Schwarzschildovim polumjerom koji je proporcionalan masi crne rupe. Singularnost se nalazi u središtu same crne rupe. Kod ove vrste, horizont događaja može biti višestruko veći od promjera Sunca.
Zračenje
Za crne rupe se pretpostvalja da su izvor Hawkingovog zračenja. Pri tome dolazi do stvaranja parova virtualnih čestica, a ako se taj par nalazi tik u Schwarzschildow polumjer jedna uleti u crnu rupu, a druga u okolni prostor. To zračenje još nije detektirano, a kod supermasivnih crnih rupa ono bi se još teže moglo otkriti s obzirom da one na svom horizontu događaja stvaraju manju gravitacijsku silu pa bi i to zračenje bilo slabije.
Plimna sila crne rupe
Plimna sila u blizini horizonta događaja je značajno slabija u supermasivnih crnih rupa jer je središnja singularnost vrlo daleko od horizonta događaja. Moglo bi se pretpostaviti da potencijalni astronaut putujući prema središtu crne rupe ne bi osjetio efekt vrlo jake plimne sile koja bi ga izdužila sve dok ne bi upao vrlo duboko u crnu rupu.
Nastanak
Postoje mnogi modeli i hipoteze oblikovanja crnih rupa izrazito velike mase. Kad se crna rupa ogromne mase smjestu u centru određene galaksije ona povećava svoju masu ili prikupljanjem (akrecijom) tvari ili spajanjem s drugom crnom rupom. Pri oblikovanju supermasivnih crnih rupa sva tvar se mora sakupiti u razmjerno mali volumen. Pri tome ta tvar mora imati malu kutnu količinu gibanja jer se procesom akrecije nešto materijala pomiče prema van zbog kutne količine gibanja što objašnjava nastanak akrecijskog diska, ali i ograničava rast crne rupe.
Mastiano, Lucca
Mastiano je naselje u Italiji u provinciji Lucca, u regiji Toscana.
Supermasivna crna rupa
Nastanak
Prvi model pokazuje da supermasivna crna rupa nastaje od crne rupe mase od 10 do 100 sunčevih masa koja je stvorena nakon eksplozije masivnije zvijezde i nakon toga povećava svoju masu prikupljanjem (akrecijom) materije. Drugi model nastanka supermasivne crne rupe pokazuje da crna rupa nastaje direktno u jezgri pragalaksije. Crna rupa na taj način potječe iz velikog plinovitog oblaka koji se sve više sažima u određenu kvazi-zvijezdu, a potom u crnu rupu čija je masa oko 20 puta veća od Sunca. Ta kvazi-zvijezda postaje nestabilna zbog radijalnih perturbacija (otklona) nastalih proizvodnjom parova elektrona i pozitrona u njezinoj jezgri pri čemu se ona sama izravno sažima u crnu rupu bez eksplozije supernove kojom bi inače izgubila veliku većinu svoje mase. Ona potom procesom akrecije prikuplja tvar te relativno brzo postaje crna rupa intermedijarne mase ili supermasivna crna rupa ako proces akrecije nije usporio kod viših masa.
Mastiano, Lucca
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 54 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 239 m.
Supermasivna crna rupa
Nastanak
Treći model nastanka crne rupe se pojavljuje u gustim zvjezdanim skupovima u kojima dolazi do kolapsa jezgre skupa zbog toga što negativni toplinski kapacitet sustava omogućuje da se dispezija brzina u samoj jezgri primakne sve do relativističkih brzina.
Četvrti model pokazuje da su supermasivne crne rupe mogle nastati neposredno nakon velikog praska zbog visokog vanjskog tlaka, a nazivaju se i primordijalne crne rupe.