cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pariz
Demografija
Stanovništvo grada Pariza na popisu 1999, sadržavalo je 2,125,246, stanovnika, što je mnogo niže od historijskog maksimuma od 2.9 milijuna iz 1921. Gubitak gradske populacije odražava iskustvo i drugih središnjih gradova u razvijenom svijetu koji nisu širili svoje granice. Glavni faktori u procesu značajno su smanjenje veličine obitelji i dramatične migracije prema predgrađima od 1962. do 1975. Emigraciju su uvjetovali deindustrijalizacija, visoke stanarine, gentrifikacija mnogih unutarnjih četvrti, transformacija stambenih prostora u urede i veće obilje u zaposlenim obiteljima. Gubitak gradskog stanovništva jedno je od najvećih u međunarodnim općinama i najveće među svima koje su postigle više od 2,000,000 stanovnika. Ti gubici za grad generalno su negativno percipirani; gradska uprava nastoji preokrenuti trend s ponešto uspjeha, te je procjena populacije srpnja 2004, pokazala porast prvi puta nakon 1954, dosegavši ukupno 2,144,700 stanovnika.
Porciri II, Frosinone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 53 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 234 m.
Pariz
Gustoća
Pariz jedan je od najgušće naseljenih gradova na svijetu. Gustoća, bez vanjskih šumovitih parkova Bois de Boulogne i Bois de Vincennes bila je na službenom popisu 1999, 24,448 stanovnika po četvornom kilometru, što se može usporediti samo s nekim azijskim megalopolisima. Čak i uključivši dva šumska područja gustoća je 20,164 stanovnika po četvornom kilometru, kao peta najgušće naseljena općina u Francuskoj iza Le Pré-Saint-Gervais, Vincennes, Levallois-Perret, i Saint-Mandé, sve rubna područja središta Pariza. Najrjeđe naseljene četvrti zapadni su i središnji uredsko-adminstrativni arondismani. Gradsko stanovništvo najgušće je na sjevernim i istočnim arondismanima; 11. arondisman imao je 1999. gustoću od 40,672 stanovnika po četvornom kilometru, dok neke istočne četvrti istog arondismana iste su godine imale gustoću blizu 100,000/km2.
Pariška aglomeracija
Grad Pariz pokriva područje mnogo manje od cijele urbane zone kojoj je središte. Trenutno, pariška stvarna urbanizacija, koju definira pôle urbain (gradsko područje) statistička zona, pokriva 2,723 km2, ili područje oko 26 puta veće od samoga grada. Uprava pariškog urbanog rasta podijeljena je između samoga grada i okolnih departmana: Parizu najbliži prsten tri susjedna departmana, ili petite couronne ("mali prsten") potpuno je zasićen rastom grada, dok je daljni vanjski prsten četiri departmana, grande couronne pokriven urbanizacijom samo u unutarnjim područjima. Tih osam departmana stvaraju veću administrativnu regiju Île-de-France, koja je većinom ispunjena pariškim urbanim područjem.
Pariška aglomeracija pokazala je stalan rast od kraja francuskih vjerskih ratova, kasnog 16. vijeka, uz povremena opadanja za vrijeme francuske revolucije i drugog svjetskog rata. Prigradski razvoj novijih se godina ubrzao: s procjenom od ukupno 11.4 milijuna stanovnika 2005, regija Île-de-France pokazuje dvostruko veću stopu rasta u odnosu na 1990.
Imigracija
Prema zakonu, francuski popisi ne postavljaju pitanja o etničkoj pripadnosti i religiji, ali zahtjevaju podatke o zemlji rođenja. Iz tih podataka moguće je odrediti da su Pariz i metropolitansko područje jedno od kulturno najraznolikijih područja u Europi. U popisu 1999, 19.4% od ukupne populacije rođeno je izvan kontinentalne Francuske. Na istom popisu, 4.2% populacije urbanog područja Pariza bili su recentni imigranti (osobe koje su se uselile u Francusku između 1990 i 1999), većinom iz kontinetalne Kine i Afrike.
Prvi val međunarodne migracije prema Parizu započeo je najranije 1820. s dolaskom njemačkih seljaka koju su bježali od poljoprivredne krize u njihovoj matičnoj zemlji. Slijedilo je nekoliko valova imigracije koji se nadovezuju da danas: Talijani i srednjeeuropski Jevreji za vrijeme 19. vijeka, Rusi nakon ruske revolucije 1917, Armenci u bijegu od genocida u Otomanskom carstvu, građani kolonija za vrijeme prvog svjetskog rata, i kasnije, Poljaci između dva rata, Španjolci, Talijani, Portugalci i sjeverni Afrikanci od 1950-ih do 1970-ih, sjevernoafrički Jevreji nakon nezavisnosti tih država, te od tada Afrikanci i Azijci.
Uprava
Pariz, sa svojim nepromijenjenim administrativnim granicama od 1860, jedan je od rijetkih gradova koji se nije razvio politički u skladu s demografskim rastom; o čemu se trenutno raspravlja u planovima za Grand Paris (Veliki Pariz), koji bi svoje administrativne granice proširio na većinu svoje urbanizirane zone.
Glavni grad Francuske
Kao glavni grad, Pariz je sjedište Francuske nacionalne vlade. Za izvršnu vlast, dva glavna službenika imaju svaki svoju službenu rezidenciju, gdje su im također smješteni i uredi. Predsjednik Francuske boravi u Elizejskoj palači u 8. arondismanu, dok premijer ima sjedište u Hôtel Matignon u 7. arondismanu. Vladina ministarstva locirana su u raznim dijelovima grada, mnoga u 7. arondismanu. thumb|left|180px|Elizejska palača Dva doma francuskog parlamenta locirana su na lijevoj obali. Gornji dom, ili Senat, smješten je u Palais du Luxembourg u 6. arondismanu, dok je značajniji donji dom, nacionalna skupština, u Palais Bourbonu, u 7. arondismanu. Predsjednik senata, druga najviša funkcija nakon predsjednika republike, ima ured u Petit Luxembourg, manjoj palači aneksu palače Luxembourg.
U Parizu stoluju također i najviši francuski sudovi. Francuski kasacijski sud, najviši sud u pravosudnom sistemu, koji preispituje krivične i civilne slučajeve, lociran je u Palači pravde (Palais de Justice) na Île de la Cité, dok je Državni savjet, koji pruža pravne savjete izvršnoj vlasti i djeluje kao najviši sud u upravnom sistemu, smješten je u Palais Royal u 1. arondismanu.
Ustavni savjet, savjetodavno tijelo s konačnim ovlastima o ustavnosti zakona i vladinih dekreta, također djeluje u Palais Royal.
Gradska vlada
Pariz je bio općina od 1834. (također i nakratko između 1790. i 1795). Pri podjeli Francuske na općine 1790 (za vrijeme francuske revolucije), i ponovo 1834, Pariz je bio grad upola manji u odnosu na danas, ali je 1860, pripojio susjedne općine, neke potpuno, radi stvaranja nove admistrativne karte 20 arondismana koje grad ima i danas. Takva općinska podjela stvara spiralu u smjeru kazaljke na satu, s 1. arondismanom u samom središtu.
1790. Pariz je postao prefektura (sjedište) departmana Seine, koji je pokrivao većinu pariške regije. 1968. podijeljena ja na četiri manje: grad je postao zasebni departman i zadržao broj departmana Seine 75, (koji vuče prijeklo od pozicije departmana Seine u abecednom redu), dok su stvorena tri nova departmana, Hauts-de-Seine, Seine-Saint-Denis i Val-de-Marne, i dodijeljeni su im brojevi 92, 93, i 94. Posljedica tih podjela identične su granice pariškog departmana i općine, što je jedinstvena situacija u Francuskoj.
Općinski uredi
thumb|left|180px|Hôtel de Ville, pariška gradska vjećnica Svaki od 20 pariških arondismana ima direktno izabrani savjet (conseil d'arrondissement), koji bira gradonačelnika arondismana. Izbor članova iz savjeta svakog arondismana stvara Savjet Pariza (conseil de Paris), koji bira gradonačelnika Pariza.
U srednjevjekovno doba, Parizom je upravljala općina koju su birali trgovci, čiji je glavar bio predstojnik trgovaca. Osim što je regulirao gradski promet robom, predstojnik je bio odgovoran i za neke javne dužnosti kao nadgledanje gradskih zidina i čišćenje ulica. Kreiranje pariškog civilnog predstojnika u 13. vijeku, znatno je smanjilo je dužnosti i ovlasti predstojnika trgovaca. Kao direktni predstavnik kralja, u ulozi koja donekle podsjeća na prefekta kasnijih godina, predstojnik (prévôt) Pariza nadgledao je primjenu i izvršenje zakona i reda u gradu i okolnoj prévôté (okrugu) iz svog ureda u Grand Châtelet. Mnoge ovlasti iz ureda oba predstojnika prebačene su nakon osnivanja 1667. na ured generalnog namjesnika policije. Stoljećima, prévôt i upravitelji Châteleta sukobljavali su se s Hôtel de Ville oko jurisdikcija; tj. s gradskom upravom koja je obuhvaćala i quartiniers, od kojih svaki odgovoran za jednu od šesnaest četvrti (koje su bile podijeljene na četiri cinquantaines, svaka sa svojim cinquantainier, i dalje podijeljenih na dizaines, kojima su upravljali dizainiers):"Svaki od tih ljudi bili su načelno izabrani od lokalnih buržuja. U svako doba, prema tome, 336 ljudi dijelilo je administrativnu odgovornost za čistoću i održavanje ulica, za javno zdravstvo, zakon i red. Quartiniers održavali su službene liste bourgeois de Paris, lokalne izbore, mogli su nametnuti globe za prekršaje lokalnih propisa, a imali su i ulogu u poreznom sistemu. Sastajali su se u Hôtel de Ville radi vijećanja o pitanjima opće gradske važnosti i svake bi godine izabrali osam među 'najistaknutijim stanovnicima četvrti', koji bi zajedno s drugim lokalnim službenicima birali gradski savjet." Iako su kroz 18. vijeka takvi izbori postali samo ceremonijalni, birajući kandidate koje je već izabrala kraljevska vlada, sjećanje na stvarnu općinsku neovisnost ostalo je snažno: "Hôtel de Ville nastavio je biti značajan u savjesti buržujskih Parižana, s utjecajem znatno većim od stvarne uloge u upravi grada.
Posljednji pariški predstojnik trgovaca, Prévôt des marchands, ubijen je 14.7. 1789, nakon pada Bastille u sklopu francuske revolulucije. Pariz je službeno postao općina stvaranjem administrativne podjele 14. decembra-prosinca iste godine, te je privremena revolucionarna gradska uprava zamijenjena prvim općinskim ustavom i vladom 9.10. 1790. Kroz nemire Termidorske reakcije 1794, postalo je jasno da je revolucionarna pariška nezavisnost prijetnja bilo kojoj vladajućoj snazi: Ured gradonačelnika ukinut je iste godine, a općinski savjet godinu dana kasnije.
Premda je općinski savjet obnovljen 1834, većinu 19. i 20. vijeka, Pariz zajedno s većim departmanom Seine, kojemu je tada centar, bio je pod direktnom kontrolom državnog prefekta Seine, nadležnog za generalne poslove; Državni prefekt policije bio je nadležan za policiju u istoj jurisdikciji. Osim u nekoliko kratkih slučajeva, grad nije imao gradonačelnika do 1977, te je pariška policijska prefektura i danas pod državnom kontrolom.
Unatoč svojoj dvojnoj egzistenciji kao općina i departman, Pariz ima jedinstveni savjet koji upravlja s oba subjekta; Savjet Pariza, kojemu predsjeda gradonačelnik Pariza, zasjeda i kao općinski savjet (conseil municipal) ili kao savjet departmana (conseil général) ovisno o predmetu rasprave.
Pariška suvremena administrativna organizacija još uvijek sadrži tragove jurisdikcije bivšeg departmana Seine. Prefektura policije (koja također upravlja i vatrogasnim brigadama), na primjer ima još uvijek nadležnost na petite couronne, susjedna tri departmana za neka djelovanja kao protupožarna zaštita ili spašavanja, i još je pod upravom francuske nacionalne vlade. Pariz nema općinske policijske snage, premda ima vlastitu brigadu prometnih nadzornika.
Intercommunalité
Među nabrojenim promjenama, rijetka su uzimala u obzir Parišku stvarnost aglomeracije. Za razliku od većine francuskih većih urbanih područja kao Lille i Lyon, u Parizu nema međuopćinskog (intercommunal) entiteta u pariškom urbanom području, niti međuopćinskog savjeta koji bi riješavali probleme regijske guste gradske jezgre u cijelini; Pariško otuđenje od svojih predgrađa i danas je problem, te prema mnogima glavni razlog građanskih nemira, kao pobuna u predgrađima 2005. Direktna posljedica tih nesretnih događaja prijedlozi su za efikasniju metropolitansku strukturu koja bi pokrila Pariz i neka od predgrađa, od socijalističke ideje o labavoj "metropolitanskoj konferenciji" (conférence métropolitaine) do desničarske ideje o više integriranom "Velikom Parizu" (Grand Paris).
Obrazovanje
U ranom 9. vijeku, car Bata Mare naložio je svim crkvama da daju poduke u čitanju, pisanju i baznoj aritmetici svojim župama, i katedralama da udjeljuju više obrazovanje u razvijenijim vještinama jezika, fizike, glazbe i teologije; u to doba, Pariz već je bio jedan od glavnih biskupskih gradova, te se započinjao uzdizati kao školsko središte. Do ranog 13. vijeka, škola katedrale Notre-Dame imala je mnoge čuvene učitelje, ali kontroverzna učenja nekih od njih dovela su do stvaranja odvojenog univerziteta Sainte-Genevieve na lijevoj obali, koji je postao središte pariške školske latinske četvrti, napoznatije po univerzitetu Sorbonne.
Dvanaest vjekova kasnije, obrazovanje u pariškoj regiji (regija Île-de-France) zapošljava približno 330,000 ljudi, od kojih su 170.000 profesori i učitelji za približno 2.9 miliona učenika i studenata u 9,000 osnovnih, srednjih, viših škola i obrazovnih ustanova.
thumb|180px|Lycée Louis-le-Grand
Osnovno i srednje obrazovanje
U Parizu se nalaze neke od najprestižnijih francuskih visokih (srednjih) škola, kao Lycée Louis-le-Grand i Lycée Henri-IV, Ostale visoke škole međunarodnog renomea u Parizu uključuju Lycée International de Saint Germain-en-Laye i École Active Bilingue Jeannine Manuel.
Više obrazovanje
Do akademske godine 2004. - 2005, 17 javnih univerziteta u pariškoj regiji, s 359,749 prijavljenih studenata, najveća su koncentracija studenata u Europi. Prestižne grandes écoles pariške regije i mnoštvo privatnih i javnih škola, neovisnih o univerzitetima, imaju dodatnih 240,778 prijavljenih studenata, koji zajedno s univerzitetskom populacijom, čine ukupno 600,527 studenata te godine.
Univerziteti
thumb|left|180px|[[Sorbonne|Pariški univerzitet Sorbonne]] Katedrala Notre-Dame bila je prvi centar višeg obrazovanja prije osnivanja pariškog univerziteta. Kralj Filip II sveučilišta je godine 1200. ovlastio kao društva koja su svojim učiteljima i sudentima dozvoljavala samostalno djelovanje neovisno o kruni i porezima. U to doba, mnoga predavanja održavana su na otvorenom. Studenti i učitelji od izvan Pariza, odsjedali bi u hostelima, ili u koledžima, stvorenim za boursiers došle izdaleka. Čuven već u 13. vijeku, pariški univerzitet imao je studente iz cijele Evrope. Pariški skolastički centar na lijevoj obali, zvan "Latinski kvart" jer su učenja tada održavana na latinskom, reorganizirati će se oko koledža kojeg je 1257. osnovao Robert de Sorbon, College de Sorbonne. Pariški je univerzitet u 19. vijeku imao šest fakulteta: pravo, nauku, medicinu, farmaceutiku, književnost i teologiju. Nakon masovnih studentskih demonstracija i protesnih akcija 1968, provedena je opsežna reforma pariškog univerziteta, u nastojanju da se rasprši centralizirana studentska masa. Iduće godine, bivši jedinstveni pariški univerzitet podijeljen je na 13 autonomnih univerziteta (od "Paris I" do "Paris XIII") lociranih po cijelom gradu i predgrađima. Svaki od tih univerziteta naslijedio je samo neke od odjela starog univerziteta, tako da više nisu klasični univerziteti općeg tipa. Paris I, II, V, i X, naslijedili su pravo, Paris V medicinu, Paris VI i VII naučne odjele, itd.
1991. osnovana su u predgrađima Pariza još četiri univerziteta, što je dovelo ukupan broj javnih univerziteta u regiji Ile-de-France na sedamnaest. Novi univerziteti nazvani su po predgrađima u kojima su smješteni: Cergy-Pontoise, Évry Val d'Essonne, Marne la Vallée i Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines. Drugi instituti uključuju Američki univerzitet u Parizu, Američku poslovnu školu i Institut londonskog univerziteta u Parizu (ULIP), koji nudi neakademske i postdiplomske studije priznate od Londonskog univerziteta.
Grandes écoles
Pariška regija domaćin je najvećoj francuskoj koncentraciji prestižnih grandes écoles, specijaliziranih centara višeg obrazovanja izvan struktura javnih univerziteta. Većina grandes écoles preseljene su u predgrađa Pariza 1960-ih i 1970-ih, u nove kampuse, mnogo veće od onih u najgušće naseljenim djelovima Pariza, iako je École Normale Supérieure ostala na rue d'Ulm u 5. arondismanu. Pariško područje ima veliki broj tehničkih škola, predvođenih prestižnim Pariškim tehnološkim institutom (ParisTech), koji sadrži nekoliko koledža kao École Polytechnique, École des Mines, Télécom Paris, Arts et Métiers, i École des Ponts et Chaussées. Postoje također i mnoge poslovne škole, uključujući HEC, ESSEC, INSEAD, i ESCP-EAP Europska škola menadžmenta. Iako je elitna upravna škola ENA preseljena u Strasbourg, škola političkih nauka Sciences-Po još se nalazi u Parizu na lijevoj obali u 7. arondismanu.
Sustav grandes écoles podržava broj pripremnih škola koje nude kurseve od dvije ili tri godine nazvane Classes Préparatoires, također poznate kao classes prépas ili prépas. Takvi kursevi omogućavaju pristup u grandes écoles. Mnogi od najboljih prépas smješteni su u Parizu, uključujući Lycée Louis-le-Grand, Lycée Henri-IV, Lycée Saint-Louis, Lycée Janson de Sailly, i Lycée Stanislas. Još dva vrhunska prépas (Lycée Hoche i Lycée Privé Sainte-Genevieve) nalaze su u Versaillesu, kraj Pariza. Izbor studenata bazira se na ocjenama i primjedbama učitelja. Prépas privlače mnoge među najboljim studentima u Francuskoj i poznati su kao vrlo zahtjevni po obimu rada i psihološkom naporu.
Knjižnice
Američka biblioteka u Parizu otvorena je 1920, kao dio privatne neprofitne organizacije. Suvremena knjižnica vuče porijeklo od knjiga slanih od Američkog udruženja biblioteka američkim vojnicima u Francuskoj.
Transport
Glavni članak: Transport u Parizu ''Vidi još. Popis željezničkih stanica u Parizu''
thumb|180px|Pariški Metro thumb|180px|Gradski autobus u Parizu thumb|180px|[[TGV na stanici Montparnasse]]
Kompleksno jedinjenje
mini|200p| [[Cisplatin, {PtCl2(NH3)2 Atom platine sa četiri liganda ]] Kompleksno jedinjenje (drugačije kompleks, koordinaciono jedinjenje) je hemijsko jedinjenje, u kome se mogu izdvojiti jedan ili više centralnih atoma, koji su okruženi drugim atomima ili grupama pri čemu najmanje jedna veza centralnog atoma sa drugim atomom ili grupom ima karakter koordinacione veze. Mnoga jedinjenja koja sadrže metale su koordinacioni kompleksi.
Pariz
Transport
Pariški prometni sistem izgrađivan je kroz vjekove te se i danas obnavlja i nadopunjuje. Syndicat des transports d'Île-de-France, (udruženje transporta regije Île-de-France) bivši Syndicat des transports parisiens (STP), nadgleda tranzitnu mrežu u regiji.
Članovi su udruženja regija Ile-de-France i osam departmana regije. Udruženje koordinira javni prevoz i ugovara ih prevoznim poduzećima RATP (koje djeluje s 654 autobusnih linija, pariškim metroom, tri tramvajske linije, i djelovima Regionalne ekspresne željezničke mreže - RER), SNCF (prigradske željeznice, tramvajska linija i druge sekcije RER-a), i Optile, konzorcij privatnih operatera koji upravlja s 1,070 manjih autobusnih linija.
Kompleksno jedinjenje
Podela kompleksnih jedinjenja
Kompleksna jedinjenja se prema elektricitetu dele na:
Velika većina kompleksnih jedinjenja kao centralni atom poseduje atom ili jon metala. Ova jedinjenja se zajednički nazivaju metalna kompleksna jedinjenja ili kompleksi metala. Postoje i kompleksna jedinjenja, koja ne sadrže metal. Zovu se nemetalni kompleksi. To su npr:
Pariz
Transport
Dodatno, Pariz ima i četiri tramvajske linije, s rutama Saint-Denis - Noisy-le-Sec za liniju T1, La Defense - Issy, za liniju T2, Pont de Garigliano - Porte d'Ivry za liniju T3 i Bondy - Aulnay-sous-Bois za liniju T4. Šest novih tramvajskih linija trenutno je u raznim fazama razvoja. Pariz također nudi bike sharing program nazvan Vélib, s više od 20,000 javnih bicikala raspoređenih na 1,450 parkirnih stanica, koji mogu biti unajmljeni za kratke i srednje distance uključujući i jednosmjerne vožnje. Novi trajektni servis Voguéo, uveden je lipnja 2008. na rijekama Seini i Marni.
Pariz je središte nacionalne željezničke mreže. Šest većih željezničkih kolodvora, Gare du Nord, Gare Montparnasse, Gare de l'Est, Gare de Lyon, Gare d'Austerlitz, i Gare Saint-Lazare, povezani su na tri mreže: TGV za vlakove velikih brzina, Corail vlakove standarnih brzina i prigradske željeznice (Transilien).
Kompleksno jedinjenje
Podela kompleksnih jedinjenja
Po broju centralnih atoma (ili jona) kompleksna jedinjenja se dele na:
Pariz
Transport
Pariz opslužuju dva velika aerodroma: Orly južno od Pariza i Charles de Gaulle kraj Roissyja, jedan od najprometnijih na svijetu. Treći znatno manji aerodrom, Beauvais Tillé, lociran je u mjestu Beauvais, 70 km sjeverno od grada, koriste čarteri i niskotarifni avio prijevoznici. Četvrti, Le Bourget, danas se koristi samo za poslovne avione, zrakoplovne sajmove i zrakoplovno-svemirski muzej.
Grad je također i najznačajnije središte francuske mreže autoputeva, te je opkoljen s tri kružna autoputa: Périphérique, koja prati približnu putanju fortifikacija Pariza iz 19. vijeka, autoput A86 u unutarnjim predgrađima i Francilienne u vanjskim predgrađima. Pariz ima opsežnu cestovnu mrežu s preko 2,000 km autocesta. Cestovnim putem, do Bruxellesa se putuje tri sata, Frankfurta šest, i do Barcelone dvanaest sati. Vlakom, London je udaljen samo 2 sata i 15 minuta, Bruxelles 1 sat i 22 minute (do 25 polazaka dnevno), Amsterdam 4 sata i 13 minuta (do 8 polazaka dnevno), Köln 3 sata i 51 minuta (6 polazaka dnevno), i Marseille, Bordeaux, i drugi gradovi na jugu Francuske 3 sata.
Kompleksno jedinjenje
Podela kompleksnih jedinjenja
Organska kompleksna jedinjenja se dele na:
Postojanost
Postojanost kompleksna jedinjenja zavisi od više faktora kao što su:
Pariz
Vode i odvodni sustavi
thumb|180px|Kanal Saint-Martin
U svojoj ranoj historiji Pariz je za vodoopskrbu imao samo rijeke Seine i Bievre. Kasniji oblici navodnjavanja bili su rimski akvedukt iz 1. vijeka iz Wissousa (kasnije napušten); izvori s desne obale od kasnog 11. vijeka; od 15. vijeka, akvedukt izgrađen približnom putanjom napuštenog rimskog akvedukta; i od 1809. kanal l'Ourcq, koji Pariz opskrbljuje vodom iz manje zagađenih rijeka sjeveroistočno od glavnog grada. Svoj prvi stalni i obilni izvor vode, Pariz je dobio tek kasnog 19. vijeka: od 1857, civilni inženjer Eugene Belgrand, pod prefektom Napoleona III baronom Haussmannom, nadgledao je izgradnju niza novih akvedukata koji su doveli vodu iz izvora s lokacija posvuda oko grada u nekoliko rezervoara izgrađenih na najvišim elevacijama grada, Od tada, novi sustav rezervoara postao je glavni izvor pitke vode u Parizu, dok se ostaci starog sustava, crpljeni iz nižih nivoa istih rezervoara, koriste za čišćenje ulica.
Pariz ima oko 2,400 km podzemnih prolaza namjenjenih odvodu otpadnih voda. Većina ih datira s kraja 19. vijeka, kao posljedica kombiniranih planova prefekta Haussmanna i inženjera Belgranda na poboljšanju tada vrlo nezdravih uvjeta u gradu. Stalno održavani od same izgradnje, samo manji postotak mreže pariških kanala zahtjevao je potpunu obnovu. Cijelom mrežom kanala i kolektora od kraja 20. stoljeća upravlja kompjutorizirani sustav, poznat po akronimu "G.A.AS.PAR", koji kontrolira svu vodenu distribuciju u Parizu, te čak i protok rijeke Seine kroz glavni grad.
Zdravstvo
Zdrastvenu njegu i interventnu zdrastvenu pomoć u Parizu i predgrađima pruža Assistance publique - Hôpitaux de Paris (AP-HP), javni bolnički sistem koji zapošljava više od 90,000 ljudi (zdrastveno osoblje i administracija) u 44 bolnice. To je najveći bolnički sustav u Europi. .
Čuvena vojna bolnica Val-de-Grâce nije dio AP-HP sustava.
Međunarodni odnosi
Pariz ima jedan bratimljeni grad i brojne gradove partnere..
Osmar Ferreira Junior
Osmar Ferreira Júnior ili Osmar (Rio de Janeiro, 21. ožujka 1987.) je brazilski nogometaš.
Igra na poziciji napadača. Trenutno igra u zagrebačkom Dinamu, a doveden je iz Fluminensea u srpnju 2007. godine. Nakon potpisivanja ugovora posuđen je Interu iz Zaprešića.
Anna Held
Helene Anna Held (19. mart 1872 - 12. august 1918) bila je francuska glumica, pjevačica i zabavljačica rodom iz Poljske, poznata i kao nevjenčana supruga znamenitog američkog impresarija Florenza Ziegfelda.
Rodila se u porodici jevrejskog obućara koji je 1881. pred antisemitskim pogromima u tadašnjem Ruskom Carstvu emigrirao u Pariz. Nakon što se neko vrijeme izdržavala kao tekstilna radnica, započela je pjevačku karijeru, i s vremenom stekla veliku popularnost zahvaljujući živahnom karakteru, flertu s članovima publike i, za tadašnje vrijeme, neuobičajenoj spremnosti da prilikom nastupa pokazuje noge. 1895. se udala za urugvajskog plejboja Maxima Carreru kome je rodila kćer Lianne (1895 - 1898). Godinu dana kasnije je upoznala Ziegfelda s kojim je otputovala u New York i tamo, nakon početnih neuspjeha, postala jedna od najuspješnijih broadwayskih zabavljačica. Held je na njen prijedlog započeo seriju popularnih muzičkih revija Ziegfeld Follies koja će postati važnom institucijom američke popularne kulture u prvoj četvrtini 20. vijeka. Sa Ziegfeldom je ostala i nakon što je on 1909. otpočeo ljubavnu vezu sa glumicom Liliane Lorraine, ali ga je napustila 1913. poslije čega se Ziegfeld oženio za Billie Burke. Za vrijeme prvog svjetskog rata se vratila u Francuskom i održavala predstave za zabavu vojnika. Na jednoj od njih je kolabirala nakon čega joj je dijagnosticiran mijelom; ubrzo nakon toga je umrla.
Anna Held se pojavljuje kao jedan od glavnih likova u biografskom filmu The Great Ziegfeld, gdje je tumači Myrna Loy. Godine 1978. je snimljen TV-film Ziegfeld: The Man & His Women gdje ju je tumačila Barbara Perkins.
Izvori
U.S. Passport Applications, 1795-1925 Record for Miss Anna Held, filled out in her own hand shows date of birth March 19, 1872. Found on Ancestry.com
Miltenberg
Miltenberg je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 32 opštinska središta okruga Miltenberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 9.415 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9676139.
Citosol
mini|260p|Citosol Citosol, hijaloplazma ili citoplazmin matriks je providna, tečna i bestrukturna supstanca, u kojoj se nalaze citoskelet, organele i inkluzije. U citosolu su rastvoreni mnogi enzimi, RNK, aminokiseline, joni i različiti metaboliti. pH mu je oko 7,2.
Pretpostavlja se da osim tečnog dela citomatriksa postoji i fina mreža mikrotrabekula, proteinskih lanaca, koja povezuje različite komponente citoskeleta. Mikrotrabekuli spadaju u citoskeletne komponente, a smatra se da koordinišu pokrete organela i regulišu neke metabolitičke procese.
Chantenay-Villedieu
Šantne Vildje je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Sart.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 648, a gustina naseljenosti je iznosila 23 stanovnika/km².
Natrijum tiocijanat
Natrijum tiocijanat je organsko jedinjenje, koje sadrži 1 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 81,072 Da.
Gessopalena, Chieti
Gessopalena je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1013 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 648 m.
Mineralokortikoidni receptor
Mineralokortikoidni receptor (MR, MLR, MCR, aldosteronski receptor, nuklearni receptor putfamilije 3, grupa C, član 2, NR3C2) protein je koji je kod čoveka kodiran NR3C2 genom lociranom na hromozomu 4q31.1-31.2.
MR je receptor sa jednakim afinitetom za mineralokortikoide i glukokortikoide. On pripada familiji citosolnih receptora. Ligand se difuzijom unosi u ćelije, formira interakciju sa receptorom i to dovodi do prenosa signala što utiče na izražavanje specifičnog gena u jedru.
Funkcija
MR je izražen u mnogim tkivima, kao što su bubrezi, creva, srce, centralni nervni sistem (hipokampus), smeđe adipozno tkivo i znojne žlezde. U epitelnim tkivima, njegova aktivacija dovodi do izražavanja proteina koji regulišu transport jona i vode (uglavnom epitelni natrijumski kanal ili ENaC, Na+/K+ pumpa, serumom i glukokortikoidom indukovana kinaza ili SGK1) te dolazi do reapsopcije natrijuma, i konsekventno povećanja ektracelularne zapremine, povećanja krvnog pritiska, i izlučivanja kalijuma radi održavanja normalne koncentracije soli u telu.
Ovaj receptor aktiviraju mineralokortikoidi, kao što je aldosteron, i deoksikortikosteron kao i glukokortikoidi, poput kortizola. U životinjama, mineralokortikoidni receptor je „zaštićen“ od glukokortikoida putem kolokalizacije enzima, kortikosteroid 11-beta-dehidrogenaza izozim 2 (aka 11-β-hidroksisteroidna dehidrogenaza 2; 11ß-HSD2), koja konvertuje kortizol do neaktivnog kortizona. On je takođe responsivan na pojedine progestine. Spironolakton i eplerenon su antagonisti mineralokortikoidnog receptora.
Aktivacija mineralokortikoidnog receptora, nakon vezivanja liganda aldosterona, dovodi do njegove translokacije u ćelijsko jedro, homodimerizacije i vezivanja za hormonske responsne elemente prisutne u promoterima pojedinih gena. Rezultat je kompleksno regrutovanje transkripcione mašinerije i transkripcije DNK sekvence aktiviranih gena u iRNK.
Harry Kewell
Harold "Harry" Kewell (Sydney, 22. rujna 1978.) je bivši australski nogometaš i reprezentativac. Za reprezentaciju je nastupio ukupno 56 puta te postigao 17 golova.
Derviš i smrt (film)
„Derviš i smrt“ je jugoslovenski film snimljen 1974. godine u režiji Zdravka Velimirovića kao ekranizacija istoimenog romana Meše Selimovića. Glavne uloge: Voja Mirić, Bata Živojinović, Boris Dvornik, Branko Pleša, Pavle Vujisić, Olivera Katarina.
Radnja
Starešinu islamskog reda derviša duboko porazi hapšenje i pogubljenje nevinog brata. Uzvrativši i sam zlom, derviš uspeva da sruši vladajuće ljude i, u nadi da će uspostaviti pravdu, sam preuzima vlast. Stara uprava, u kojoj su se promenile ličnosti, a ne i duh vladavine, razbiće mu iluzije i smrviće ga kao čoveka.
Biserna rijeka
Biserna rijeka (kineski: Zhū Jiāng) je rijeka na jugu Kine u provinciji Guangdong duga 177 km, ali ako se uračuna njena najduža sastavnica rijeka Xi Jiang onda je duga preko 2000 km i tad je treća po veličini rijeka u Kini.
Hidrografija
Biserna rijeka se formira spajanjem rijeka Xi Jiang (Zapadna rijeka), Bei Jiang (Sjeverna rijeka), Dong Jiang (Istočna rijeka), 70 km iznad grada Guangzhou, nakon tog teče prema svom ušća u Južno kinesko more gdje formira veliku deltu površine 7500 km² koja se prostire u dubinu od Guangzhoua do Makaoa, a uz obalu sve do otoka Lantau kod Hong Konga.
Rukavac koji teče kroz Guangzhou (nekadašnji Kanton) nekad je bio širok preko 2 km pa su ga zvali Biserno more, no vremenom se suzio i danas je širok samo 180 m. Danas se uz njegove obale proteže slobodna poduzetnička zona, jedna od najbrže rastućih privrednih regija Kine.
thumb|left|240px|Karta [[porječje (razvrstavanje)|porječja Biserne rijeke]] Biserna rijeka zajedno sa Xi Jiangom ima porječje veliko oko 452.000 km², koje se proteže po kineskim provincijama; Guangdong, Guangxi, Yunnan i Guizhou.
Ime rijeke je po predanju vezano uz veliku stijenu u njenom koritu, koja je bila toliko obla da je nalikovala na veliki sjajni biser.
Tomislav Crnković
Tomislav Crnković (Kotor, 17. lipnja 1929. - Zagreb, 17. siječnja 2009.) bio je hrvatski nogometaš, nastupao do 1964.
Rođen je u Kotoru. Bio je vrhunski nogometaš. Igrao je na poziciji lijevog i srednjeg braniča. Nadimak mu je bio Crni. Nastupao je za HAŠK, Metalac Zagreb, Dinamo Zagreb, Lask Linz i Servette. Za reprezentaciju Jugoslavije, imao je 51 nastup. Osvojio je srebro na Olimpijskim igrama u Helsinkiju 1952. S Dinamom je osvojio dva prvenstva 1954. i 1958. i dva kupa 1951. i 1960. Bio je oštar i beskompromisan borac, izdržljiv, pokretljiv, odličan u skoku. Nitko od njega, nije bio duže kapetan Dinama. U pedesetim godinama 20. stoljeća, bio je jako popularan i na glasu kao zavodnik. Bio je u oženjen dva puta. U starosti je obolio i osiromašio, bio je prvi štićenik Zaklade hrvatskih sportaša, osnovane 2006. Preminuo je u Zagrebu 17. siječnja 2009. u 80.-toj godini života.
Atiprimod
Atiprimod je organsko jedinjenje, koje sadrži 22 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 336,598 Da.
Fowler, Kansas
Fauler je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 590, što je 23 (4,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Brownington, Missouri
Braunington je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Armijska grupa E
Armijska grupa E formirana je od Dvanaeste armije. 1. januara 1943. Štab Dvanaeste armije preimenovan je u štab Armijske grupe E. Do 26. avgusta 1943. komanda Armijske grupe E bila je ujedno i komanda Jugoistoka. Nakon tog datuma njena nadležnost ograničena je na teritoriju Grčke, dok je formiran novi štab Jugoistoka, odnosno štab Armijske grupe F, koji pod svojom komandom imao, pored Armijske grupe E i Drugu oklopnu armiju u Jugoslaviji.
Brownington, Missouri
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 107, što je 12 (-10,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Armijska grupa E
Armijska grupa E borila se na teritoriji Grčke, Albanije i Jugoslavije. Na teritoriji Jugoslavije njene snage ratovale su od 1. januara do 26. avgusta 1943, i zatim od 1. septembra 1944. do kraja rata. Svoj ratni put završila je 8. maja 1945. u Sloveniji predajom jedinicama Jugoslovenske armije.
Period do avgusta 1943.
Do 26. avgusta 1943. štab Armijske grupe "E" predstavljao je ujedno i komandu Jugoistoka. Pod njegovom komandom nalazile su se nemačke trupe u Grčkoj, Korpus "Hrvatska", Bugarski okupacioni korpus u Srbiji i snage opunomoćenog zapovednika za Srbiju.
Trupe u Grčkoj početkom 1943. sačinjavale su:
Korpus "Hrvatska" imao je pod svojom komandom
Bugarski okupacioni korpus u Srbiji u to vreme sačinjavale su:
Pod komandom opunomoćenog zapovednika za Srbiju bila je
Period nakon avgusta 1943.
U avgustu 1943. Vrhovna komanda Vermahta znatno je ojačala snage na Balkanu. Formiran je štab Armijske grupe "F" u Beogradu, koji je preuzeo dužnosti komande Jugoistoka. Njemu se bile potčinjene Armijska grupa E u Grčkoj i Druga oklopna armija u Jugoslaviji.
Sa izbijanjem Crvene armije na granice Srbije u septembru 1944. ''Armijska grupa "E" dobila je od Vrhovne komande zadatak da prikupi svoje trupe sa ostrva i drugih isturenih pozicija, i da se evakuiše iz Grčke. Linija fronta koju je trebalo da zauzme protezala se od ušća Timoka u Dunav do Skoplja i dalje na jadransku obalu kod Drača. Ova linija fronta bila je kompromitovana Beogradskom i Niškom operacijom pre nego što je ''Armijska grupa "E" uspela da ispolji značajno dejstvo na severu. Otuda je krajem oktobra dobila drugi zadatak: da zaposedne i brani liniju fronta preko Srema, tokom reke Drine, zatim preko Gacka južno od Mostara do ušća Zrmanje.
Ovaj zadatak pokazao se vrlo složenim usled savezničke nadmoći na moru i u vazduhu, te napada delova Crvene armije, bugarske vojske, i naročito NOVJ. Izvesnu pomoć pružili su im četnici u vidu zajedničke borbe u Crnoj Gori, i sadejstva u Sandžaku i istočnoj Bosni. Zadatak je izvršen delimično, po cenu znatnih gubitaka, i sa velikim zakašnjenjem - snage Armijske grupe "E" našle su se približno na zadatim pozicijama tek sredinom januara 1945.
Prilikom nastupanja kroz Jugoslaviju Armijska grupa "E" je, uz svoje posebne formacije, i svoje korpuse (Dvadesetdrugi i Devedesetprvi, sukcesivno je preuzimala komandu nad korpusima Druge oklopne armije; Dvadesetprvim u septembru, Tridesetčetvrtim, odnosno "korpusnom grupom Miler" u oktobru, Petim SS i Petnaestim brdskim u novembru, a LXIX rezervnim i XCVII korpusom u januaru 1945.
Sa ovim snagama pod svojom komandom Armijska grupa "E" je završila svoj ratni put predajom jedinicama JA 8. maja 1945. u Sloveniji.
Proboj četnika i Nijemaca iz Crne Gore
Proboj četnika i Vermahta iz Crne Gore predstavlja operaciju proboja nemačkog 21. armijskog korpusa, uz pomoć četnika Pavla Đurišića, iz partizanskog okruženja u Crnoj Gori.
Nemački 21. korpus posedao je Albaniju i Crnu Goru. Tokom septembra i oktobra 1944. snage NOVJ zauzele su Gacko, Berane, Nikšić, Kolašin, Mojkovac, Bijelo Polje, Prijepolje, Pljevlja, Trebinje, Bileću i Grahovo, odsekavši na taj način 21. korpus od delova Druge oklopne armije na severu i istoku. Tokom proboja glavnine Armijske grupe E od Skoplja do Novog Pazara, 21. korpus izgubio je neposredan kontakt i sa ovim snagama, čime se našao u potpunoj izolaciji.
14. oktobra 21. korpus otpočeo je napad od Danilovgrada prema Nikšiću, sa ciljem spajanja sa delovima 5. SS korpusa u okolini Mostara. Međutim, delovi Primorske operativne grupe NOVJ odbili su sve pokušaje prodora prema Nikšiću, nanevši Nemcima ozbiljne gubitke. Pored toga, Primorska operativna grupa uspela je da na južnom krilu u oštrim borbama potisne delove 21. korpusa i četnike, i oslobodi Cetinje i Boku Kotorsku do 22. novembra. Usled toga je komandant Armijske grupe E 23. novembra naredio 21. korpusu da odustane od proboja prema Nikšiću i Mostaru, i da se orijentiše na proboj od Podgorice preko Kolašina prema Prijepolju. U cilju omogućavanja ovog proboja, iz pravca Prijepolja upućen je 91. korpus u napad u susret 21. korpusu.
Pod taktičkom komandom Drugog korpusa NOVJ tokom ovih borbi borio se jedan britanski artiljerijski divizion koji je upućen kao pojačanje. Saveznička avijacija blisko je sadejstvovala u borbama, napadajući nemačke i četničke kolone u pokretu i objekte na putu. Pod komandom 21. nemačkog korpusa borila se četnička grupacija Pavla Đurišića, koju su Nemci procenili na oko 10.000 ljudi.
Angažovane snage
minijatura|Tenkovske jedinice II udarnog korpusa na ulazu u Nikšić 1944.
minijatura|Uništeni neprijateljski kamioni u Morači, kod Titograda. minijatura|Uništena motorizovana kolona 21. oklopnog korupsa prilikom proboja iz okruženja u Crnoj Gori. Vermaht
Pokušaj proboja prema zapadu
U borbama sredinom septembra nemačko-četničke snage su potučene i proterane iz Nikšića, u zoni odgovornosti 21. korpusa. Početkom oktobra oslobođeno je Trebinje u zoni odgovornosti 5. SS korpusa, a zatim i Bileća i Grahovo na granici dvaju korpusa. Time su snage ove dve grupacije izolovane jedna od druge. 21. korpus vršio je bezuspešne lokalne protivnapade. 16. oktobra 1944. komanda Armijske gupe E naredila je 21. korpusu da vlastitim snagama otvori i drži otvorenim puteve prema Mostaru. Štabu korpusa skrenuta je pažnja da je taj put, koji je dobio kodni naziv"plavi put" od odlučujućeg značaja za 21. korpus, i od potencijalnog velikog značaja za druge delove Armijske grupe E.
Generalmajor Erih Šmit-Rihberg, načelnik štaba Armijske grupe E, zabeležio je da je 181. divizija trebalo da bude nosilac napada prema zapadu, u cilju otvaranja "plavog puta" od Skadra preko Podgorice do Mostara. Sredinom novembra naređenje je ponovljeno:
Proboj na sever
Nemački komandant Jugoistoka 12. decembra 1944. zapisuje da su partizani efikasno uspeli da spreče proboj nemačkih divizija ka severu, gde su bile hitno potrebne:
minijatura|175px|[[Pavle Đurišić je sa svojim četnicima napustio Crnu Goru zajedno sa Nijemcima.]]
Nakon nedelju dana nemačke prethodnice sa četnicima su uspele da stignu u Sjerogošte kod Kolašina:
Četnici Pavla Đurišića odvojili su se od nemačke glavnine u oblasti Prijepolja, i nastavili preko Sandžaka za istočnu Bosnu, zapadno od nemačkih snaga.
Proboj Nemaca kroz jugoslovensku teritoriju je bio posebno otežan činjenicom da se partizani ponekad kamufliraju u njemačke uniforme i dozivaju straže na njemačkom jeziku.
Savremena tumačenja
U delima nekih savremenih autora, povlačenje četnika sa Nemcima se prikazuje kao veliko stradanje naroda. Saradnja sa Nemcima se, po pravilu ne pominje, a navode se znatno veće cifre izbeglih nego u izvornim dokumentima. Miro Miketić piše o preko "preko 30.000 ljudi, uključujući žene, decu i starce, koji su se sa jedinica Jugoslovenske vojske u otadžbini, pod komandom vojvode Pavla Đurišića, šest meseci povlačili iz Crne Gore, preko Nezavisne države Hrvatske, do Slovenije." On navodi da je tokom Bosanske golgote, "stradala intelektualna, duhovna i svaka druga elita Crne Gore".
Slavko Beda
Slavko Beda (Savina, Ljubno ob Savi, Slovenija, 17. listopada 1919. - Zagreb, 8. lipnja 1975.), hrvatski nogometni reprezentativac
Bio je od 1939. do 1945. igrač napada zagrebačke Concordije, potom od 1945. u NK Dinamu, u kojem je igrao do 1946. Za hrvatsku nogometnu reprezentaciju nastupio 8. rujna 1941. u Bratislavi protiv Slovačke (1:1).
Numerička analiza
Numerička analiza je grana numeričke matematike koja se bavi pronalaženjem i unapređivanjem algoritama za numeričko izračunavanje vrijednosti vezanih uz matematičku analizu, poput numeričkog integriranja, numeričkog deriviranja i numeričkog rješavanja diferencijalnih jednadžbi. Sastavni dio numeričke analize je i ocjenjivanje grešaka metoda (algoritama) i to na dvije razine -- analiza grešaka same metode, te analiza grešaka koje nastaju izvrednjavanjem, a vezane su uz arhitekturu računala.
Potrebe za numeričkim rješavanjem matematičkih problema su višestruke. Kod nekih problema, dokazano je da analitičko rješenje (rješenje zapisano pomoću elementarnih funkcija) ne postoji -- primjerice rješenje integrala nemoguće je zapisati pomoću elementarnih funkcija. Pa ipak, određeni integral predstavlja konkretnu, jedinstveno određenu površinu. Do te vrijednosti, koja ima široku upotrebu npr. u statistici, moguće je doći samo numeričkim metodama. Osim toga, numeričke metode često se koriste za određivanje rješenja matematičkih problema koji bi zbog svoje veličine, kroz standardni postupak rješavanja, predugo trajali -- primjerice, kada je potrebno riješiti sustav od 10 000 jednadžbi s 10 000 nepoznanica. I konačno, numeričke metode su nezaobilazne u aproksimativnom računu, kada se aproksimacijama (i ocjenama pripadnih grešaka) zamjenjuje stvarna vrijednost funkcije do koje je nemoguće ili preteško doći. To su metode poput metode konačnih elemenata ili pak kubičnih splineova kojima se aproksimira ponašanje nepoznate funkcije o kojoj znamo tek konačan broj vrijednosti, najčešće dobijenih mjerenjima.
Opšti uvod
Sveukupni cilj polja numeričke analize je razvoj i analiza tehnika koje daju aproksimativna ali precizna rešenja teških problema. Njihova raznovrstnost je sumirana sledećim pregledom:
Ostatak ove sekcije razmatra nekoliko važnih tema numeričke analize.
Istorija
Polje numeričke analize prethodi razvoju modernih računara za par milenijuma. Linearna interpolacija je bila u upotrebi pre više od 2000 godina. Mnogi veliki matematičari su se bavili numeričkom analizom, kao što sledi iz imena važnih algoritama, kao što su Njutnov metod, Lagranžov interpolacioni polinom, Gausova eliminacija, ili Ojlerov method.
Da bi se omogućili ručni proračuni, proizvedene su velike knjige sa formulama i tabelama podataka kao što su interpolacione tačke i koeficijenti funkcija. Koristeći te tabele, koje su često računate sa 16 decimalnih mesta ili više za pojedine funkcije, mogle su se naći vrednosti za uključivanje u formule i tim putem su se mogle ostvariti veoma dobre numeričke procene nekih funkcija. Kanonički rad u polju je NIST publikacija koji su uredili Abramowitz and Stegun. To je knjiga sa više od 1000 strana, u kojoj je obrađen veoma veliki broj ćesto korišćenih formula i funkcija i njihove vrednosti u mnogim tačkama. Štampane vrednosti funkcija više nisu od velike koristi jer su dostupni računari, mada su veliki spiskovi formula još uvek podesni za upotrebu.
Mehanički računar je razvijen kao oruđe za ručno računanje. Ti kalkulatori su evoluirali u elektronske računare tokom 1940-tih, i nakon toga je uočeno da su takvi računari isto tako korisni za administrativne svrhe. Izum računara je takođe uticao na polje numeričke analize, pošto su se sad mogli vršiti duži i kompkovaniji proračuni.
Direktni i iterativni metodi
{| class="wikitable" style="float: right; width: 250px; margin-left: 1em;" |- | Direktni vs iterativni metodi
za nepoznatu promenljivu x.
Za iterativni metod, primeni bisekcioni metod na f(x) = 3x3 − 24. Inicijalne vrednosti su a = 0, b = 3, f(a) = −24, f(b) = 57.
Iz ove tabele zaključujemo da je rešenje između 1,875 i 2,0625. Algoritam može da vrati bilo koji broj u tom opsegu sa greškom manjom od 0,2.
Diskretizacija i numerička integracija
Tokom dvočasovne trke smo izmerili brzinu kola tri puta, i zapisali smo merenja u sledećoj tabeli.
Diskretizacija bi bila da se kaže da je brzina kola bila konstantna od 0:00 do 0:40, zatim od 0:40 do 1:20 i konačno od 1:20 do 2:00. Na primer, totalno rastojanje pređeno u prvih 40 minuta je aproksimativno (2/3h &puta; 140 km/h) = 93.3 km. To bi nam omogučilo da procenimo totalno pređeno rastojanje kao 93.3 km + 100 km + 120 km = 313.3 km, što je primer numeričke integracije (vidite ispod) koristeći Rimanovu sumu, pošto je rastojanje integral brzine.
Nestabilan problem: Uzmimo funkciju f(x) = 1/(x − 1). Uočimo da f(1,1) = 10 i f(1,001) = 1000: promena x od manje od 0,1 odgovara promeni f(x) od skoro 1000. Evaluacija f(x) u blizini x = 1 je nestabilni problem.
Stabilan problem: U kontrastu s tim evaluacija iste funkcije f(x) = 1/(x − 1) u blizini x = 10 je stabilan problem. Na primer, f(10) = 1/9 ≈ 0,111 i f(11) = 0,1: skromna promena x dovodi do skromne promene f(x).
Direktni metodi računaju rešenja problema u konačnom broju koraka. Ti metodi bi dali precizan odgovor, kad bi se izvodili aritmetikom beskonačne preciznosti. Primeri obuhvataju Gausovu eliminaciju, metod QR faktorizacije za rešavanje sistema linearnih jednačina, i simpleks metod linearnog programiranja. U praksi se koristi konačna preciznost i rezultat je aproksimacija istinskog rešenja (podrazumevajući stabilnost).
Borgo Furo, Padova
Borgo Furo je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Numerička analiza
Diskretizacija i numerička integracija
U kontrastu sa direktnim metodima, od iterativnih metoda se ne očekuje da završe u konačnom broju koraka. Počevši od inicijalne pretpostavke, iterativni metodi formiraju sukcesivne aproksimacije koje konvergiraju do preciznog rešenja jedino u limitu. Test konvergencije, koji obično obuhvata ostatak, se specificira da bi se odredilo kad je dovoljno precizno rešenje nađeno. Čak kad bi se koristila i aritmetika beskonačne preciznosti ovi metodi (generalno) ne bi dostigli rešenje u konačnom broju koraka. Primeri obuhvataju Njutnov metod, bisekcioni metod, i Jakobijevu iteraciju. U računarskoj matričnoj algebri, iterativni metodi su generalno neophodni za velike probleme.
Borgo Furo, Padova
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 26 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 22 m.
Numerička analiza
Diskretizacija i numerička integracija
Iterativni metodi se češće sreću od direktnih u numeričkoj analizi. Neki metodi su direktni u principu, ali se obično koriste kao da nisu, e.g. GMRES i metod konjugovanog gradijenta. Za te metode broj koraka koji su neophodni da bi dobilo precizno rešenje je toliko veliki da se aproksimacija prihvata u istom maniru kao kod iterativnog metoda.