cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sarajevska operacija
minijatura|Artiljerija 3. udarne divizije na položaju kod Sarajeva 1945. minijatura|Uništeni nemački tenkovi, topovi i vojna oprema sa leševima posle borbi severno od Sarajeva, 8.IV.1945. minijatura|Građani Sarajeva obešeni od ustaša pre povlačenja 2. aprila [[1945.]] minijatura|Jedinice 3. korpusa NOVJ ulaze u oslobođeno Sarajevo 6. aprila 1945.godine. Sarajevska operacija 1945. je bila bitka između Jugoslovenske Armije s jedne strane, i snaga njemačkog Vermahta ojačanih potčinjenim kvislinškim snagama s druge. Jugoslovenska armija imala je za cilj oslobođenje Sarajeva i doline Bosne. Nakon pada Mostara 14. i Travnika 19. februara, Sarajevo je postalo istureni njemački položaj. Nakon neuspjeha martovske ofanzive u Mađarskoj krajem marta Armijska grupa E dobila je dozvolu za evakuaciju Sarajeva, pa je operacija dobila taktički sadržaj organizovanog izvlačenja sa njemačke strane, odnosno pokušaja odsijecanja i uništenja sa jugoslovenske strane. U cilju rasterećenja glavnog pravca dolinom Bosne, odvlačenja jugoslovenskih snaga i maskiranja namjera, Nijemci su krajem marta preduzeli koncentrični protivudar prema Tuzli. Sa jugoslovenske strane, napad na Sarajevo uklopio se u veliku ofanzivu za konačno oslobođenje Jugoslavije, zajedno sa napadom Četvrte armije između Primorja i Bihaća na lijevom, te probojem Sremskog i Dravskog fronta na desnom krilu.
Sarajevo je branila grupacija od tri njemačke pješadijske divizije (181, 369. i 7. SS) i jedne tvrđavske brigade (964), tri divizije NDH, veći broj samostalnih jedinica za obezbjeđenje, artiljerijskih jedinica i tenkova, te formacije četnika, oružnika i milicije, što je prema procjeni jugoslovenske komande iznosilo ukupno preko 38.000 vojnika. Prema njemačkom izvještaju od 30. marta presretnutom od britanske obavještajne službe, samo tri njemačke divizije brojale su 34.653 vojnika, što znači da je cijela grupacija vjerovatno znatno prevazilazila 50.000 ljudi. Snage JA nisu uspjele uništiti ovu grupaciju, ali su joj nanijele teške gubitke i onemogućile uspostavljanje nove statične linije fronta. Jedinice JA imale su u ovoj operaciji 637 poginulih, 2.020 ranjenih i 27 nestalih boraca. Gubici njemačkih i satelitskih snaga procijenjeni su u izvještajima jedinica JA na oko 7.500 poginulih, ali izvještaji o gubicima suprotne strane po pravilu su pretjerani. Zarobljeno je oko 6.000 osovinskih vojnika, i uništeno je 30 topova, 10 tenkova, 45 kamiona, jedan oklopni voz, i veća količina druge ratne opreme.
Značaj Sarajeva
Nakon gubitka Beograda, Sarajevo je za Nijemce dobilo značaj ključnog središta na Balkanu, najprije u izvlačenju snaga Armijske grupe E, a zatim kao baza za uspostavljanje Jadranskog i Drinskog fronta. U Sarajevu je od 15. novembra 1944. bila smještena komanda Armijske grupe E, a od decembra i komanda 21. brdskog korpusa. Kroz Sarajevo je prolazila jedina komunikacija prema Mostaru kao krilnom utvrđenom položaju na čijem je držanju insistirala Vrhovna komanda Vermahta.
Ugrožavanje sa zapada
Krajem oktobra 1944. Peti korpus NOVJ zauzeo je Travnik, nastavljajući napredovanje prema dolini Bosne. Njemačka komanda reagovala je slanjem pojačanja, nakon čega su se razvile četvoromjesečne borbe na tom prostoru. Nijemci su uspjeli da privremeno ponovo ovladaju Travnikom 22. januara 1945, ali je Peti korpus konačno oslobodio grad 19. februara, ponovo ugrozivši vitalne njemačke veze sa Sarajevom.
Ugrožavanje sa istoka
Paralalno sa teškim borbama kod Sarajeva, Nijemci su vršili napade na drugim frontovima, a negde su Jugoslovensku armiju napadali i četnici:
Plan Sarajevske operacije
Početkom marta 1945. Generalštab JA orijentisao je ka dolini Bosne i području Sarajeva prema jedinicama njemačkog 21. armijskog korpusa jedinice 2, 3. i 5. korpusa JA sa ciljem osvajanja pogodnih pozicija za konačan napad na Sarajevo. Radi objedinjavanja rukovođenja operacijom, Generalštab JA formirao je svojim naređenjem od 17. marta objedinjenu komandu nad ovim jedinicama, sa Radovanom Vukanovićem, komandantom Drugog udarnog korpusa kao komandantom. Za napad na Sarajevo predviđeno je 7 divizija JA:
Sve ove jedinice bile su već u borbenom dodiru sa njemačkim snagama, a konačni napad počeo je 28. marta.
Njemačka odbrana Sarajeva
Hitler je bio odlučan da čvrsto drži pozicije na Jugoistoku, sa Mostarom kao ugaonim utvrđenim položajem, u sklopu priprema za veliki protivnapad u Mađarskoj. U toj ofanzivi u Mađarskoj trebalo je da učestvuje i Armijska grupa E, napadom dijela svojih snaga preko Drave. Nakon pada Mostara 14. februara, njemačka Vrhovna komanda naredila je izdvajanje 7. SS divizije iz napadne grupe za Mađarsku, i njeno slanje u ugroženo Sarajevo.
Čak ni nakon pada Frankfurta, Nijemci nisu pokazivali namere da napuste Jugoslaviju, već su na mnogim mestima prelazili u ofenzivu:
U Njemačkoj su se vodile ulične borbe po gradovima, ali Nijemci su dovodili pojačanja u Sarajevo:
minijatura|Manifestacije na ulici u Sarajevu, povodom oslobođenja grada. minijatura|Borci VI krajiške NOU brigade, neposredno pred odlazak iz Sarajeva. Tek početkom aprila Nijemci se pod pritiskom Jugoslovenske armije povlače iz Sarajeva:
Indijan Lejk
Indijan Lejk se može odnositi na
BMP
BMP se može odnositi na:
Salmenega, Belluno
Salmenega je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 39 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 276 m.
Megafon (molekul)
Megafon (molekul) je organsko jedinjenje, koje sadrži 22 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 390,470 Da.
Valletta
Valletta (malteški: Il Belt = grad) ili kako je neki zovu La Valletta je glavni i najveći grad Malte od 6 154 stanovnika (uži centar), po procjeni iz 2007.
Valletta je zbog svojih brojnih vrijednih historijskih građevina uvrštena 1980. na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao rijedak primjer očuvane arhitektonske baštine, i kao primjer harmoničnog i organskog razvoja od baroka do današnjih dana.
Geografske karakteristike
Valletta leži na sjeveroistočnoj obali najvećeg malteškog otoka Malta, na istoimenom poluotoku Valletta, koji razdvaja dvije odlične prirodne luke (zaljeva), Marsamxett i Veliku luku, koja je najveća luka na Malti, sa terminalom za putničke brodove koji je nedavno sagrađen, duž starih gradskih zidina.
Historija
thumb|260px|left|Palača malteške [[vlada|vlade]] Valletta je osnovana 1565. nakon velike Opsade Malte koju je neuspješno vodio sultan Sulejman Veličanstveni. Nju su kao svoju utvrdu izgradili Malteški vitezovi želivši pomoću nje spriječiti daljnje osmanske prodore prema jugu Evrope. Nazvali su je Valletta u čast svog velikog meštra reda - Jean Parisot de la Valette. Ona je 1570. proglašena prijestolnicom Malte.
Malteške vitezove protjerani su sa Malte Francuzi - 1798. za Francuske revolucije. Britanci su vješto iskoristili revolt Maltežana protiv francuskog garnizona i zauzeli Valettu 1800. Britanci su nakon 1814. pretvorili grad u svoju najsnažniju mediteransku pomorsku bazu.
Valletta je pretrpila teška razaranja od strane njemačke Luftwaffe za vrijeme Drugog svjetskog rata. U Valetti se 1943. predala talijanska mornarica (supermarina) Saveznicima.
Znamenitosti
Valletta je grad prepun crkava i palača, ali i brojnih utvrđenja (bastiona, polubastiona, ravelina i zidina koji dosežu i do 100 metara visine) koja su Malteški vitezovi podigli da zaštite grad od napada.
Najveće atrakcije grada su;
Valletta ima univerzitet od 1592. koji je osnovan na inicijativu pape Klementa VIII..
Privreda
Valletta nema nikakve industrije već se njezini stanovnici bave isključivo sa turizmom ili rade u državnoj administraciji.
Michelangelo Buonarotti
Michelangelo Buonarotti (punim imenom; Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni), rođen 6. marta 1475. Caprese, Firentinska Republika - umro 18. februara 1564. u Rimu), bio je talijanski renesansni skulptor, slikar, arhitekt i poeta, sa neuporedivim utjecajem na dalji razvoj evropske umjetnosti.
Za vrijeme života već je bio smatran najvećim umjetnikom svoga vremena, a od tada pa do danas jednim od najvećih umjetnika svih vremena. Veliki broj njegovih djela iz slikarstva, vajarstva i arhitekture su među najpoznatijim u istoriji umjetnosti. Freske stropa Sikstinske kapele u Vatikanu danas predstavljaju njegova najpoznatija djela, iako je Mikelanđelo sebe smatrao vajarem. Rad na više umjetnosti nije bio neubičajen u njegovo vrijeme. Skulpture u mermeru je radio čitavog svog stvaralačkog vijeka, a drugim umjetnostima se bavio samo u određenim etapama. Velika popularnost freski Sikstinske kapele je najvjerovatnije posljedica velike popularnosti slikarstva u 20. vijeku, ali takođe i činjenice da veći broj njegovih skulptura nisu završene.
Obuka i rani utjecaji
Mikelanđelo Buonaroti-Simoni je rođen 6. marta 1475. godine u malom toskanskom mjestu Kapreze, gdje je njegov otac Lodoviko Buonaroti dobio posao privremenog gradonačelnika. Lodoviko je tada imao trideset i jednu godinu, ali izgleda da mu je to bio prvi plaćeni posao.
Nasljednik, zajedno sa svojim bratom Frančeskom, opadajućeg bogatstva plemićke porodice Buonaroti, koja prema zabilježenim podacima potiče iz 1228. godine i koja je stekla bogatstvo trgovinom i razmjenom novca, Lodoviko je bio zadužen za brigu o zlatnim dukatima koji su preostali u posjedu Buonarotija. Iako su Buonarotiji kao porodica, stari koliko i Medici, Stroci i Tornabuoni, a poznato je i da su plaćali porez u Firenci skoro tri vijeka, Mikelanđelov deda je izgubio skoro sve posjede i bogatstvo, ostavljajui svojim sinovima samo porodičnu vilu sa farmom u mjestu Setinjano i jednu kuću u Firenci sa problematičnim vlasničkim statusom.
Umjesto učenja grčkog i latinskog, što je bila toskanska tradicija, Mikelanđelo je proveo to vrijeme u društvu jedne porodice kamenorezaca čiji su članovi više generecija rezali i dovlačili mermerne blokove za građevine i palate u Firenci.
Sa deset godina Mikelanđelo je primljen u Urbinovu školu gramatike u Firenci u kojoj je proveo naredne tri godine. Budući da je osnovno obrazovanje počeo vrlo kasno i da je prethodne četire godine proveo apsorbujući za njega mnogo interesantnije stvari, u toj školi se nije istakao i čak nije naučio da čita latinski ili grčki.
Umjetničku obuku Mikelanđelo je takođe počeo relativno kasno za tadašnja shvatanja, negdje sa 13. godina, vjerovatno poslije prevazilaženja primjedbi koje je imao njegov otac, a koje su se ticale degradacije njegovog društvenog statusa, (u to vrijeme status umjetnika je bio ekvivalentan statusu zanatlije). Ipak, na očevu intervenciju Mikelanđelo biva primljen na obuku od tri godine u radionici tada veoma poznatog i perspektivnog firentinskog slikara, Domenica Ghirlandaja, ali je napušta poslije samo godinu dana i više sukoba sa svojim učiteljem, tvrdeći da „nema šta da nauči“. Uprkos ovoj tvdnji tada mladog i ponosnog Mikelanđela, smatra se da je u radionici Ghirlandaja savladao vještinu tehnike fresko slikarstva.
Iz te prve epohe sačuvano je više crteža, uglavnom kopija figura iz Girladajovih djela, ali i manji broj kopija djela drugih starijih firentinskih majstora, kao što su Giotto i Mazačo. Kopiranje djela učitelja i velikih majstora, bio je standardni način na koji su tadašnji mladi umjetnici sticali iskustvo i razvijali svoju umjetničku vještinu i talenat.
Talenat Mikelanđela je vrlo brzo zapazio i tadašnji vladar Firence, Lorenzo Medici, zvani Lorenzo Veličanstveni i primio ga pod svoju zaštitu. Ono što je bilo važno za mladog umjetnika, je da je od tog momenta imao pristup umjetničkoj kolekciji Medicija, koju su dominirali dijelovi antičkih rimskih skulptura, kao i da je bio okružen velikim poznavaocima antičke umjetnosti, književnosti, mitologije i filozofije.
Lorenzo Veličanstveni, koji je sebe okružio poetama, umjetnicima i intelektualcima, nije bio veliki mecena renesansne umjetnosti kao što tvrdi legenda koja je o njemu stvorena. Djela koja je sakupljao, koristio je kao dekoraciju svoje rezidencije, a okruživao se najboljim umjetnicima i intelektualcima za potrebe političkih utjecaja. Vajar u bronzi i prijatelj Medicija Bertolo di Giovanni, jedan od mnogobrojnih učenika Donatella, bio je zadužen za čuvanje i održavanje kolekcije, a ujedno je bio i najbliže onome što bi se moglo nazvati Mikelanđelov učitelj vajarstva. Ipak, Mikelanđelo nije slijedio njegov način rada, niti ga je privlačilo vajarstvo u bronzi.
Jedno od dva Mikelanđelova djela koja su preživjela iz ovog ranog perioda, je varijacija na temu jedne kompozicije sa starorimskog sarkofaga, a Bertolo je uradio jednu sličnu u bronzi. Riječ je o kompoziciji Bitka Kentaura iz 1492. godine. Pokret i snaga figura razjašnjajavju bolje umjetnikova kasnija interesovanja od djela Djevica sa stepenica (1491), koje karakteriše delikatan tretman niskog reljefa i koje odražava tadašnju modu u vajarstvu firentinskih vajara.
Mikelanđelo je težio da razotkrije sve tajne koje su čuvale skulpture antičkih vajara, koji su znali da predstave svu ljepotu ljudskog tijela u pokretu, sa svim mišićima i tetivama. Kao i Leonardo, nije se zadovoljavao da nauči zakone anatomije iz treće ruke, odnosno preko antičke skulpture. Sam je analizirao ljudsku anatomiju, disecirao mrtva ljudska tijela i crtao žive modele, sve dok svaki detalj ljudske figure nije prestao da bude tajna za njega. Ali za razliku od Leonarda, za kojeg je čovjek bio samo jedno od čuda Prirode, Mikelanđelo se potrudio da u potpunosti savlada problem njegovog predstavljanja, u svim mogućim pozama i pokretima.
Prva etapa
Firenca je u to vrijeme bila vodeći umjetnički centar Evrope, gdje su radili najbolji umjetnici i suparništvo među njima bilo je vrlo stimulativno. Ipak, grad više nije bio u mogućnosti da svim umjetnicima ponudi posao na velikim projektima kao ranije, zbog čega su vodeći firentinski umjetnici, Leonardo da Vinci i njegov učitelj Andrea Verochio, napustili Firencu u potrazi za boljim mogućnostima u drugim gradovima. Medičijevi su pali 1494. godine, a Mikelanđelo je otišao ranije, prije političkog meteža.
Statue za grob sv. Dominika u istoimenoj crkvi u Bolonji
U Bolonji, Mikelanđelo je bio unajmljen kao zamjena preminulog vajara na velikom projektu, kako bi isklesao posljednje tri figure neophodne za završetak izrade grobnice i škrinje sv. Dominika (1494—1495. godine) u istoimenoj crkvi. Te tri mermerne figure karakteriše posebna ekspresivnost i originalnost.
Odstupajući od maštovite agilnosti figura svog prethodnika, Mikelanđelo je nametnuo ozbiljnost pojednostavljujući masu forme, kao posljedica studije djela antičkih vajara i nasljeđa firentinske umjetničke tradicije, mada je pojednostavljivanje masa figura bilo u kontrastu sa tadašnjom tendencijom predstavljanja, što vjernijeg dočaravanja teksture i detalja ljudskog tijela. Isticanje ozbiljnosti se takođe odražava u izboru mermera kao materijala.
Iako su ti kvaliteti konstanta u Mikelanđelovoj umjetnosti, povremeno ih je napuštao ili modifikovao zbog spoljašnjih faktora, specifične funkcije djela ili zbog stimulativnih utjecaja stvaralaštva drugih umjetnika.
Pieta
Djelo je naručio francuski kardinal Žan Bilere de Lagraula kao dio njegovog spomenika u kapeli sv. Petronila, koja se nalazila u prethodnom zdanju bazilike sv. Petra.
Ikonografska inovacija u Mikelanđelovom pristupu temi, za razliku od njegovih kolega sa sjevera, nalazi se u činjenici da odustaje da prikaže tragove mučenja na tijelu Hrista, kao i u izbjegavanju dramatizma u licu i pokretu Djevice.
Sa tehničke strane, problem za Mikelanđela se sastojao u iznalaženju načina „oslobađanja“ dvaju figura iz jednog mermernog bloka, a rezultat je veoma neuobičajen primjerak u istoriji umjetnosti. Tretirao je grupu kao jednu čvrstu i kompaktnu masu kao i u ranijim djelima, što čini da ostavlja veoma snažan i upečatljiv utisak. Takođe je obratio pažnju na neizbježne kontraste koji razjašnjavaju ikonografsku strukturu: muško i žensko, vertikalno i horizontalno, nag i odjevena, mrtav i živa.
Mikelanđelo se vraća u Firencu u proljeće 1501. godine, nakon što je isklesao Baha za svog prijatelja Jakopa Galija i Pijetu za francuskog kardinala. Ostao je u Rimu dovoljno dugo da vidi Pijetu instaliranu u kapeli Francuskih kraljeva u starom zdanju bazilike sv. Petra, i stiže u Firencu na vrijeme kako bi se posvetio najvećem konkursu skulpture od vremena kada je Giovanni di Bicci de' Medici, osnivač bogatstva Medicija, odlučio da pokrene konkurs za izradu vrata gradske Krstionice i dodijelio posao Ghibertiju.
David
thumb|left|200px|Slika statue Davida u galeriji firentinske akademije umjetnosti, simbola renesansnog ideala [[humanizam|humanizma]]
Mikelanđelova slava poslije izrade Pijete, još jednom je potvrđena izradom statue Davida za firentinsku katedralu (1501-1504. godine). Tema je legendarna priča iz starog zavjeta po kojoj se mladi David, budući kralj Izraela, suprostavlja Golijatu i pobjedivši ga spašava svoju naciju. Mikelanđelo je izabrao momenat u kojem se David priprema da baci kamen na Golijata.
Rosso, Verbano-Cusio-Ossola
Rosso je naselje u Italiji u provinciji Verbano-Cusio-Ossola, u regiji Piemonte.
Michelangelo Buonarotti
David
Mikelanđelovo stručno poznavanje ljudske anatomije je očigledno u statui Davida, mada proporcionalno gledano, glava je veća, a ruke su duže u odnosu na tijelo. Objašnjenje za tu činjenicu leži u tome da je David bio predviđen za krov firentinske katedrale, tako da bi preuveličavanje glave i ruku omogućilo lakše prepoznavanje i posmatranje iz daljine.
Kada je Mikelanđelo završio Davida, savremenici su bili impresionirani veličanstvenošću statue i odlučili da je postave na istaknutije mjesto. Komisija uvaženih firentinskih umjetnika i građana je odlučila da se statua postavi ispred ulaza u Palazzo della Signoria (danas Palazzo Vecchio), kao simbol firentinske Republike i renesansnog shvatanja humanističkog ideala.
Djevice sa Isusom djetetom
Uporedo sa radom na Davidu (1501-04), Mikelanđelo je stvorio više djela Djevice sa Isusom djetetom za privatne rezidencije, veoma popularne teme u to vrijeme. Riječ je o jednoj maloj statui, dva kružna reljefa koja podsjećaju na slikarska djela u smislu da se u njima sugeriše više slojeva prostorne dubine i slici na temu Svete porodice, koja je ujedno i njegova jedina štafelajska slika. Dok statua na temu Djevice sa Isusom izgleda statično, sliku Svete porodice i jedan od kružnih reljefa, (Djevica sa djecom Isusom i sv. Jovanom), karakteriše dinamičan pokret.
Druga etapa
Poslije slave koju je širom Italije stekao sa Davidom, Mikelanđelo je radio samo na velikim projektima. Privlačili su ga ambiciozni projekti, ali je odbacivao da radi sa pomoćnicima, tako da su mnogi od njih ostali nezavršeni. 1504. godine je počeo rad na freski za salu Velikog koncila Firence, gdje je takođe radio Leonardo na drugoj freski. U obe freske tema su bile vojne pobjede firentinske vojske. Mikelanđelo je odabrao temu kascinske bitke. Leonardova freska je prikazivala konje u galopu, a Mikelanđelova gola tijela vojnika koji plivaju prema obali zbog uzbune u vojnom logoru. Stvarni doživljaj oba djela, danas je samo moguće naslutiti preko sačuvanih pripremnih skica, pošto freske nisu sačuvane.
Početkom 1505. godine, Mikelanđelo je počeo projekat za firentinsku katedralu koji se sastojao od izrade statua 12 apostola u mermeru, ali je samo započeo rad na sv. Matiji. Zanosan pokret nedovršene figure sv. Matije, ukazuje na Leonardov utjecaj, mada se kroz nju prožima monumentalnost i snaga, karakteristika svojstvena samo njemu. Figure koje stvara Mikelanđelo dočaravaju „borbu umjetnika da ih oslobodi iz mermernog bloka“, kako je i sam rekao u više prilika. Iako bi možda ova konstatacija mogla da implicira da je namjerno ostavljao nedovršene statue, bez sumnje Mikelanđelo je želio da završi svaku od njih. Jednom prilikom je napisao sonet o tome kako je teško za vajara „osloboditi“ idealnu figuru iz hladnog mermernog bloka u kojem se potencijalno nalazi zarobljena. Tako da, iako su mnoga od tih djela ostala nedovršena zbog nedostatka vremena i drugih okolnosti koji su ga spriječavale da nastavi rad, svako od njih odražava snažna osjećanja i stres kojem se podvrgavao u kretivnom procesu.
Grobnica pape Julija II
Iste godine, 1505., papa Julije II. je pozvao Mikelanđela da prihvati projekat izrade njegove grobnice koja je trebala da se nalazi u zadnjem polukružnom dijelu prethodnog zdanja bazilike sv. Petra. Sa dozvolom pape odlazi u Kararu, poznati italijanski kamenolom kvalitetnog mermera, kako bi odabrao mermerne blokove za izradu statua ovog ambicioznog spomenika. U kamenolomu je proveo više od šest mjeseci, birajući i odbacujući mermerne blokove i usput radeći prve pripremne crteže. Te rane Mikelanđelove skice za ovaj poduhvat, pokazuju strukturu u tri nivoa. U donjem nivou su trebale da se nalaze figure koje bi predstavljale pobjedu i koje bi se smijenjivale sa figurama robova. Srednji nivo je bio predviđen za četiri krupne figure u sjedećem položaju, od kojih su dvije trebale da predstavljaju Mojsija i sv. Pavla. Na trećem i najgornjem nivou bi se nalazili anđeli koji bi nosili figuru Julija II. Papa Julije II je bio veoma ambiciozan i želio je da ostavi trag u istoriji, ali vojni pohod na Bolonju i trošak oko gradnje bazilike sv. Petra su ga sputale u njegovoj ambiciji. Mikelanđelo je mislio da postoji zavjera protiv njega i da je zbog toga Papa odlučio da ne nastavi projekat i vratio se u Firencu, bez njegovog znanja. Čim je saznao, Julije II je izvršio jak pritisak na vlasti u Firenci, tražeći da ga odmah pošalju nazad u Rim. Kada se vratio dobio je zadatak da oslika strop Sikstinske kapele, na čemu je radio od 1508 do 1512. godine.
Strop Sikstinske kapele
thumb|right|400px|Stvaranje Adama thumb|left|200px|Delfijska sibila
Sikstinska kapela ima veliko simboličko značenje za instituciju Pape i koristi se za velike ceremonije kao što je izbor i proglašenje novog Pape. U to vrijeme zidovi kapele su već bili oslikani freskama značajnih slikara Quattrocenta, a zadatak Mikelanđela je bio da oslika njen strop. Za početak, Mikelanđelo je planirao da naslika dvanaest apostola, predstavljajući ih kao individualne figure, bez dramatizacije.
Konačni dizajn kompozicije predstavlja biblijsku priču postanka svijeta, koja počinje sa momentom u kojem Bog razdvaja svjetlost od tame, nastavljajući se sa pričom o Adamu i Evi i završava se pričom o Noinom pijanstvu. Scene biblijskih priča iz Starog zavjeta, među kojima su one o jevrejskom kralju Davidu i Mojsiju, predstavljeni su u ćoškovima kompozicione strukture, a slike proroka, sibila (drevnih proročica) i Hristovih predaka, smještene su u okvirima iznad prozora.
Stvaranje Adama je izuzetna fuzija forme i sadržine. Adam je predstvaljen u opuštenom ležećem položaju blago na desnom boku, podupirući se desnom podlakticom sa ispruženom lijevom rukom prema takođe ispruženoj ruci Boga Oca.
Strašni sud
Godine 1534., Mikelanđelo se poslije skoro pola vijeka vratio fresko slikarstvu. Tema ove njegove posljednje freske je Strašni sud, koju je za Sikstinsku kapelu naručio tadašnji papa Pavao III.. Riječ je o omiljenoj temi za velike zidove italijanskih crkava u Srednjem vijeku, koja je već do kraja 15. vijeka izašla iz mode. Po nekim interpretacijama, novo interesovanje za Strašni sud dolazi od impulsa Protureformacije koja se odvijala uz podršku Pavla III. Slikarski stil ovog Mikelanđelovog djela je vidno drugačiji od onog kojim se služio prije četvrt vijeka. Shema kolorita je jednostavnija i čine ga smeđkasti tonaliteti tijela, nasuprot jasne plave boje. Figure su sa manje energije i njihove forme su manje artikulisane, a torzoi izgledaju kao pojednostavljene mase mesa bez kontura.
Bazilika sv. Petra u Vatikanu
Mikelanđelo je postao glavni arhitekta bazilike sv. Petra 1546. godine u svojoj 72 godini života i poslije smrti njegovog prethodnika Antonia Sangalla Mlađeg. Nova bazilika se gradila nad ranijom paleohrišćanskom, a radove je započeo papa Julije II sa arhitektom Bramanteom na čelu projekta. Poslije Bramanteove smrti njegovo mjesto je preuzeo Rafael, koji je modifikovao njegov izvorni projekat, preobrativši osnovu iz grčkog u latinski krst. Kada je Mikelanđelo preuzeo posao, ponovo je modifikovao plan i vratio ga na izvornu ideju Bramantea sa malim varijacijama.
Crteži
Crtež zauzima posebno mjesto u Mikelanđelovom stvaralaštvu i obuhvata širok spektar izraženih ideja u različitim tehnikama, počev od brzih skica u tehnici pera i tinte, studija složenijih kompozicija i detaljnih analiza anatomije u crvenoj kredi i ugljenu, pa do arhitektonskih planova za građevine na kojima je radio. Posebnu kategoriju zauzimaju detaljni i potpuno završeni crteži sa idejom da budu shvaćeni kao posebna umjetnička djela i koje je obično poklanjao svojim najbližim prijateljima. U nekim od tih crteža su predstavljeni mitovi antičke grčke i rimske mitologije, ponekad prerađeni da dočaraju njegove neoplatonske ideje. Drugi pak, predstavljaju idealizovana ljudska bića.
Osobnost
Michelangelo je često bio arogantan prema ostalima i istovremeno nezadovoljan s sobom s kvalitetom svojeg rada što je kao nuspojavu imalo traženje savršenstva. Bez obzira na svoje bogatstvo po vlastitim rječima živio je kao siromašan čovjek, dok njegov učenik Ascanio Condivi govori da je često spavao u odjeći i čizmama, a na hranu i piće se obazirao samo iz sušte životne potrebe. Njegov savremenik i biograf Paolo Giovo je izjavio da je živio užasno neurednim životom zbog čega nije našao niti jednog nasljednika među svojim učenicima. Iako postoje razne ljubavne pjesme koje je Michelangelo Buonarotti pisao muškim i ženskim poznanicima u različitim fazama svoga života Askanio Condivi tvrdi da je živio potpuno neseksualnim životom, a s time se slažu i drugi savremenici.
Nelliston, New York
Neliston je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 596, što je 26 (-4,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Karns Siti
Karns Siti se može odnositi na
Kistler
Kistler se može odnositi na
Lynnville, Tennessee
Linvil je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 287, što je 58 (-16,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ingram
Ingram se može odnositi na
Trakavice
Pantljičare ili trakavice (Cestodes) su klasa pljosnatih crva koja vodi isključivi endoparazitski način života. Odrasle jedinke žive u crevu čoveka i izazivaju teška oboljenja jer su veoma patogene.
Telo im je izduženo, dorzoventralno spljošteno (ima oblik pantljike) i podeljeno na veliki broj članaka (proglotisa) koji zajedno dostižu dužinu od 1 mm pa do 10 m. na telu se razlikuju:
Opis
Tijelo joj je prekriveno kutikulom, a ispod nje se nalaze mišići koji omogućuju savijanje tijela, ona ima vrpčasti živčani sustav. Prednji dio tijela zove se skoleks koji na sebi ima prijanjaljke kako bi se trakavica prihvatila za domadara. Na skoleks se nastavlja tanki vrat koji stvara članke ili proglotide. Trakavice dosežu duljinu od 25 m. Nemaju probavila, a hranjive tvari uzimaju preko površine tijela. Živčani sustav im se sastoji od dvije živčane vrpce. Izlučuju nefridijama. Trakavice su dvospolci i u svakom članku im se nalaze sjemenici i jajnici. Oplodnja se događa u članku pa to zovemo samooplodnja ili autogamija. Jajašca iz raspadnutih članaka s izmetom domadara izlaze van. Njih obično na paši progutaju domaće životinje i ona uđu u njihovo probavilo. U crijevu se jajašca razvijaju u ličinku koja potom ulazi u krvotok i dospijeva u mišiće. U mišićima se pretvara u drugu ličinku koja se začahuri. Ako čovjek pojede nedovoljno kuhano, sušeno ili pečeno meso ličinka se oslobodi iz čahurice i u čovjekovu crijevu se razvije nova jedinka. Goveđa trakavica je česti nametnik u čovjekovu crijevu. Doseže duljinu od 3 m. Zaraženi čovjek osjeća mučninu, ima proljev i gubi tjelesnu masu. Trakavice se moguće riješiti lijekovima ili operacijom ali to nije uvijek uspješno. Najopasnija trakavica za čovjeka je pasja trakavica (ehinokok) kojom se zaražujemo igranjem sa psom, jer se jajašca nalaze na psećoj dlaci. Plošnjaci su se vjerojatno razvili od višejezgrenih trepetljikaša.
Adaptacije na parazitski način života
Pseća pantljičara (Echinococcus granulosus) kao trajnog domaćina ima psa, a kao prelazni domaćin je čovek. Ciste (larve) pseće pantljičare mogu u telu čoveka izazvati teške, nekada smrtonosne posledice.
Džesap
Džesap se može odnositi na
Champagny-en-Vanoise
Šampanji an Vanoaz je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Savoja koja pripada prefekturi Albervil.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 585 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 6,9 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 84,96 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 1246 metara (maksimalnoj 3.855 m, a minimalnoj 960 m).
Džonsonburg
Džonsonburg se može odnositi na
Džounstaun
Džounstaun se može odnositi na
Duško Modrinić
Duško Modrinić (Zadar, 1979.) je hrvatski kazališni, televizijski i filmski glumac.
Okupacija
Okupacija se može odnositi na:
Limojn
Limojn se može odnositi na
Rogožarski AŽR
AŽR je jugoslovenski školski avion za prelaznu-lovčku obuku dvosedi, jednomotorni dvokrilac koji je proizveden 1930. godine u jugoslovenskoj firmi Rogožarski iz Beograda. thumb|Motor Walter Castor ugrađen u avion Rogožarski AŽR
Projektovanje i razvoj
Avion AŽR je projektovao inž. Viljem Šuster krajem 1929., početkom 1930. godine. kada se završava i izrada prototipa. Prvi probni let je obavio fabrički probni pilot Bogomil Jaklič 5. novembra 1930. god. Avion je namenjen vojnoj upotrebi tj. prelaznoj lovačkoj obuci vojnih pilota i trebalo je da zameni zastarele avione Hansa Brandenburg.
Operativno korišćenje
Nakon završenih fabričkih ispitivanja avion je ispitala i komisija Komande VV i nije dozvolila serijsku proizvodnju zbog niza uočenih nedostataka u upravljivosti avionom. Fabrika je avion od 1931. godine koristila u reklamne svrhe: demonstracione letove, učešće na aero-mitinzima, takmičenjima za kraljev pehar i slično, nadajući se ipak da će doći do aranžmana sa vojskom. S obzirom da do toga nije došlo Rogožarski je odustao od daljeg usavršavanja aviona AŽR registrovao ga je kao civilni avion koji je korišćen za potreba fabrike. Avion je dobio civilnu registraciju UN-PAU. U međuvremenu nastaje velika ekonomska kriza koja je mnogo pogodila firmu Rogožarski pošto je neposredno pre toga firma izgradila nove pogone zaduživši se kod banaka a izostale su i poruđbine te je 1933. godine firma Rogožarski bankrotirala. Avion AŽR je stajao u hangaru nije leteo i čekao je bolje dane, stoga nije dobio novu registracionu oznaku (YU...). U leto 1934. godine, posle saniranja fabrike koja sada postaje akcionarsko društvo pod istim nazivom, Komanda VV otkupljuje avion AŽR za prilično visoku cenu i na taj način pomogla firmi Rogožarski da ispliva iz finansijskih nevolja. Posle preuzimanja avion je kod vojske korišćen za namenu za koju je i projektovan, služio je za prelaznu lovačku obuku i trenažu pilota lovaca sve do 1937. godine kada je povučen iz upotrebe.
Carunchio, Chieti
Carunchio je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 622 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 624 m.
Paden, Mississippi
Pejden je grad u američkoj saveznoj državi Misisipi.
Ivo Sanader
Dr. Ivo Sanader (8.6. 1953. -) je hrvatski političar, koji je od 2003. do 2009. bio na dužnosti predsjednika Vlade Republike Hrvatske.
Paden, Mississippi
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 116, što je 10 (9,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ivo Sanader
Rođen je u Splitu. Rani život je proveo u Austriji, gdje je doktorirao romanske jezike i komparativnu književnost na Univerzitetu u Innsbrucku.
William Hartnell
William Henry Hartnell (8. januar 1908 – 23. april 1975) bio je engleski glumac. Najpoznatiji je po tome što je od 1963. do 1966. bio prvi glumac koji j tumačio ulogu Doktora u popularnoj BBC-jevoj science fiction TV seriji Doctor Who.
Ivo Sanader
Godine 1990. se u Hrvatskoj priključio Hrvatskoj demokratskoj zajednici. Kraće vrijeme je bio intendant Hrvatskog narodnog kazališta u Splitu, a od 1992. zastupnik u Saboru i pomoćnik ministra vanjskih poslova.
William Hartnell
Djelomična filmografija
Hartnell je glumio u preko 75 britanskih filmova, ne uključujući brojne nastupe u teatru i na televiziji.
Ivo Sanader
U aprilu 2000. je, nakon što je HDZ doživio težak poraz na parlamentarnim i predsjedničkim izborima, izabran za predsjednika stranke. Početkom 2001. je na splitskoj rivi sudjelovao na masovnom mitingu podrške hrvatskom generalu Mirku Norcu, optuženom za ratne zločine, te tom prigodom žestoko kritizirao vladu tadašnjeg premijera Ivice Račana zbog suradnje s Haškim sudom.
Nakon što je postepeno počeo ublažavati radikalnu nacionalističku retoriku, došao je u sukob s Ivićem Pašalićem koji ga je optužio za skretanje s nacionalističkog kursa. Sanader je sukob iskoristio kako bi HDZ počeo okretati prema centru, odnosno od nje napravio demokršćansku stranku. Usprkos toga se morao koristiti uslugama desničara kao što su Vladimir Šeks i Branimir Glavaš kako bi na stranačkom saboru 2002. godine porazio Pašalića i otjerao ga iz stranke.
Godine 2003. je HDZ na parlamentarnim izborima osvojio relativnu većinu te je na osnovu toga Sanader sastavio vladu uz pomoć nekoliko stranaka centra, nominalno lijeve Hrvatske stranke umirovljenika te zastupnicima Samostalne demokratske srpske stranke. Godine 2007. je ponovno pobijedio na izborima i sastavio vladu kojoj se pridružila Hrvatska seljačka stranka.
1.7. 2009. je najavio ostavku na mjesto premijera i predsjednika stranke. Na oba mjesta ga je naslijedila njegova zamjenica Jadranka Kosor. Nekoliko mjeseci kasnije, 3.1. 2010. u sjedištu HDZ-a je održao pres-konferenciju najavivši povratak u politiku potaknut lošim rezultatom HDZ-ovog kandidata Andrije Hebranga na predsjedničkim izborima. Dan kasnije, nakon što je javnost protumačila njegov čin kao "puč", Predsjedništvo HDZ-a ga je izbrisalo iz evidencije članstva zbog "narušavanja ugleda stranke".
U jesen 2010. Sanader je iskoristio svoje pravo da kao nezavisni zastupnik uđe u Sabor, odnosno zauzme mjesto koje je kao nositelj liste HDZ-a osvojio 2007. Dana 9.12. 2010. je napustio Hrvatsku nedugo nakon što je objavljeno da DORH od Sabora traži ukidanje parlamentarnog imuniteta radi početka kaznenog progona. Dan kasnije je uhapšen u Austriji. 20. 11. 2012. je nepravomoćno osuđen na 10 godina zatvora zbog ratnog profiterstva i korupcije.
Rijeke Madagaskara
350px|right
Ispresjecan reljef Madagaskara dijeli njegovu hidrografsku mrežu u pet slivnih područja različitih veličina.
Vododjelnica između Mozambičkog kanala i Indijskog oceana prolazi duž tri velika otočka planinska lanca koji se protežu poput kičme duž Madagaskara od sjevera do juga.
Sliv Masiva Ambre
Teren tog vulkanskog masiva je prošaran malim uskim, izduljenim koritima brzaka, punih kamenih blokova. Sliv Planine Ambre pokriva površinu od 11 200 km², što iznosi 1.8 % površine Madagaskara.
Najveće rijeke su;
Hrišćanska demokratija
Hrišćanska demokratija ili kršćanska demokracija, koja se skraćeno naziva demokršćanstvo ili demohrišćanstvo je zajednički naziv za raznorodne političke ideologije, pokrete i stranke koje nastoje pomiriti kršćanska vjerska, etička i društvena načela s institucijama suvremene demokratske države.
Pokreti koji se nazivaju demokršćanskima su nastali u drugoj polovici 19. vijeka u Evropi kao svojevrsna reakcija na pojavu moderne svjetovne države koja je svojim liberalnim sekularizmom predstavljala izazov dotadašnjim konzervativnim društvenim institucijama temeljenim na vjeri. Demokršćanstvo je javilo i kao reakcija na uspon socijalizma među radničkom klasom, koja je postajala sve brojnijom uslijed industrijske revolucije.
Rijeke Madagaskara
Sliv Masiva Tsaratanana
Najveće rijeke su;
Istočni sliv
Sa površinom od oko 150 000 km² porječje rijeka ovog sliva zauzima oko 25,2 % površine Madagaskara. To geografsko područje, ima oblik kvadrata dugog oko 1 200 km (od Fort Dauphina na jugu do Antalahe na sjeveru). Prosječna širina tog kvadrata je oko 100 km (maksimalna je 190 km kod Ankaratra), na najužem dijelu je širok samo 60-70 km (kod Fort Carnota, sjeverno od Fort Dauphina). Rijeke ovog sliva generalno uzevši, su kratke ali imaju veliki pad
Zapadni sliv
To je površinom najveći sliv koji pokriva gotovo 365 000 km² ili 61,3 % površine Madagaskara, sa najviše vodotokova. Oni se mogu podjeliti u dvije grupe: 1. Velike rijeke, koje plave velike površine na centralnoj visoravni, čija porječja imaju oblik trokuta (gledano od ušća ka izvoru). 2. Obalne rječice koji teku između porječja velikih rijeka, koje presuše od aprila do novembra.
Velike rijeke
Popis rijeka od sjevera prema jugu;
Južni sliv
Ovaj sliv pokriva površinu od 48 750 km² ili oko 8,2% površine Madagaskara.
Hrišćanska demokratija
Demokršćanske stranke se zbog toga u političkom spektru najčešće vezuju uz centar, s time da se u Latinskoj Americi smatraju lijevim, a u Evropi desnim centrom.
Mejnor
Mejnor se može odnositi na
General Hospital
General Hospital je američka dnevna televizijska sapunica koja se emitira na programu mreže ABC od 1963. do danas. Trenutno predstavlja drugu najdugovječniju sapunicu, odnosno drugu najdugovječniju igranu televizijsku seriju koja se kontinuirano emitira do današnjih dana.
Serija, koju je osmislio bračni par Frank i Doris Hursley, ima radnju smještenu u fiktivni grad Port Charles u državi New York, odnosno njegovu Opću bolnicu (General Hospital).
Spin-offovi i remakeovi
Popularnost General Hospitala je od samog početka nagnala producente da rade izdvedenice, odnosno remakeove:
Call girl
Način dogovaranja
Klijent s djevojkom na poziv dogovara sastanak koristeći sredstva za komunikaciju, kao što su telefon ili Internet. U tome može posredovati specijalizirana eskort-agencija, rjeđe svodnik. Sastanak se potom odvija na mjestu koje je odabrala sama seksualna radnica ili na mjestu koje je odabrao sam klijent.
Eskort-dame
Usluge koje pruža eskort-dama ne moraju uvijek biti seksualne prirode. Nekada ih unajmljuju klijenti koji jednostavno ne žele biti osamljeni, a nekada se eskort-damu poziva na društvene događaje s ciljem da se impresioniraju prijatelji.
Manervil
Manervil se može odnositi na
Podimoć
Podimoć je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Dubrovačko primorje, Dubrovačko-neretvanska županija.
Marion Senter
Marion Senter se može odnositi na
Ošlje
Ošlje je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Dubrovačko primorje, Dubrovačko-neretvanska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, naselje je imalo 120 stanovnika i 35 obiteljskih kućanstava 2001. godine.
Mauntvil
Mauntvil se može odnositi na
Ošlje
Osmerolisna crkva
Na lokalitetu Bijela lokva se nalazi arheološki istražena crkva osmerolisnog tlocrta sagrađena vjerojatno u 1. pol. 10. stolječa, posvećena možda Sv. Petru. Crkvu je istraživao Tomislav Marasović u 1956. i rezultati je istraživanja publicirao u 1957. Crkva na Bijeloj lokvi je jedinstvena poznata crkva osmerolisnog tlocrta u predromaničkoj Dalmaciji ali se čini da je sličnog tlocrta bila također crkva iz 9.-10. stolječa na Bribirskoj glavici u blizini Bribira. Ovaj tlocrt crkve predstavlja izraziti regionalni građevinski tip predromaničke sakralne arhitekture u ranosrednjovjekovnoj Dalmaciji.
Lokalizacja crkve: 42°53´33.70´´ N 17°44´16.40´´ E
Meglumin
Meglumin je organsko jedinjenje, koje sadrži 7 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 195,214 Da.
Warner Baxter
Warner Leroy Baxter (29. mart 1889 – 7. maj 1951) bio je američki glumac, najpoznatiji po ulozi Cisco Kida u filmu In Old Arizona 1929. godine, za koju je dobio drugi po redu Oscar za najboljeg glumca. Prije toga je već bio etabliran u Hollywoodu kao zvijezda nijemih filmova.
Hauterives (Drom)
Otriv je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Drom koja pripada prefekturi Valans.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1333 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 43 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 30,51 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 346 metara (maksimalnoj 506 m, a minimalnoj 269 m).
Conshohocken, Pennsylvania
je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 7.833, što je 244 (3,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Maunt Karbon
Maunt Karbon se može odnositi na
Milersvil
Milersvil se može odnositi na
Campo di Rito, Latina
Campo di Rito je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 46 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 23 m.
Njuri
Njuri se može odnositi na
Nazaret (razvrstavanje)
Nazaret se može odnositi na
Noristaun
Noristaun se može odnositi na
Nantikok
Nantikok se može odnositi na
Chindrieux
Šendrije je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Savoja.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 1.059, a gustina naseljenosti je iznosila 64 stanovnika/km².
Salzen, Belluno
Salzen je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 58 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 744 m.
1046
Godina 1046. (MXLVI) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru.
Smokovljani
Smokovljani je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Dubrovačko primorje, Dubrovačko-neretvanska županija.
Galaninu-sličan peptid
Galaninu-sličan peptid (GALP) je neuropeptid koji je prisutan u telu čoveka i drugih sisara. To je polipeptid sa 60-aminokiselina koji nastaje u arkuatnom jezgru hipotalamusa i posteriornoj hipofiznoj žlijezdi. On učestvuje u regulaciji apetita, i moguće je da ima druge uloge kao što su inflamacija, seksualno ponašanje, i stres.
Njuh
Njuh, vrsta osjeta koji nastaje kod mirisne čestice podražuju receptore njuha, tzv. Schultzeove stanice, kojih u čovjeka ima oko 600 000, a raspoređene su po mirisnoj regiji u sluznici gornje nosne školjke. Temeljni dijelovi nosa građeni su od koštanog i hrskavičnog tkiva .Oni čine korjen nosa i nosnu pregradu septum, koja uzdužno dijeli nosnu šupljinu popola. Kosti lubanje iza nosa pune su šupljine koje se nazivaju paranazalni sinusi. Oni se otvaraju u nosnu šupljinu, te su poput nosnih puteva prekriveni sluznicom .Osjet njuha čovjeka, majmuna, ptica, gmazova i vodozemaca mnogo je slabiji od osjeta njuha ostalih sisavaca.
Quinebaug, Connecticut
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Konektikat.
Njuh
Sastoji se od organa za njuh, to su osjetilne stanice njuha smještene u sluznici u gornjem dijelu nosne šupljine. Ove stanice se podraže u prisutnosti raznih plinovitih kemijskih tvari koje se otapaju na sluznici. Živčani impuls od osjetilnih stanica njuha odlaze njušnim živcem do centra u velikom mozgu gdje nastaju mirisi.
Quinebaug, Connecticut
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.133, što je 11 (1,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Njuh
Anosmija je odsutnost osjeta mirisa, odnosno gubitak njuha. Ona može biti privremena ili trajna.
Petrolija
Petrolija se može odnositi na
Pembroke, Virginia
Pembruk je gradić u američkoj saveznoj državi Virdžinija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.128 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 1.128 stanovnika, što je 6 (0,5%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Stupa (Dubrovačko primorje)
Stupa je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Dubrovačko primorje, Dubrovačko-neretvanska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, naselje je imalo 75 stanovnika te 22 obiteljskih kućanstava 2001. godine.
Old Fodž
Old Fodž se može odnositi na
Pajn Grouv
Pajn Grouv se može odnositi na
Argentré
Aržantre je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Majen koja pripada prefekturi Laval.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2325 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 63 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 36,77 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 100 metara (maksimalnoj 128 m, a minimalnoj 55 m).
Plezent Hils
Plezent Hils se može odnositi na
Melakacidin
Melakacidin je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 306,267 Da.
Red Hil
Red Hil se može odnositi na
Harrisville, Rhode Island
Harisvil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Roud Ajland.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.605, što je 44 (2,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Sluh
200px|right|thumb|Slušni sustav Sluh je jedno od pet tradicionalnih ljudskih osjetila.
Kod ljudi i kralježnjaka, slušni sustav sakuplja vibracije, koje uzrokuju zvučni valovi. Zvuk čujemo, jer živci u ušima pretvaraju vibracije u signale, koji idu u mozak. Slušni sustav sastoji se od uha, slušnog živca i dijelova središnjeg živčanog sustava koji su uključeni u osjet sluha. Nemogućnost slušnih organa, da primaju podražaje naziva se gluhoća.
Za slijepe i slabovidne osobe sluh je primarno osjetilo spoznaje. Učinkovito slušanje daje djeci oštećena vida, posebno slijepima, mnogo korisnih informacija o zbivanjima u bližoj i daljoj okolini, a ujedno je temelj njihovog daljnjeg spoznajnog razvoja. Pri slušanju glazbe slijepa djeca mogu izdvojiti zvukove koja druga djeca teže zamjećuju.
Sluh se mjeri testovima poput audiometrije, elektrokohleografije, timpanometrije, auditornog odgovora moždanog stabla i dr.
Pod vodom, teže se određuje izvor zvuka. Brzina zvuka brža je nego u zraku.
Životinje imaju različiti sluh. Pomoću njega komuniciraju, bitan im je za razmnožavanje i uočavanje neprijatelja i plijena. Nekim životinjskim vrstama, sluh je primarno osjetilo. Sisavci imaju dobro razvijen sluh. Poseban oblik je korištenje ultrazvuka. Registriranjem povratka odaslanog zvuka, određuju svoj položaj u prostoru ali i položaj plijena u odnosu na sebe. Dvije su vrste posebno dobro razvile korištenje ultrazvuka, kitovi zubani i šišmiši, ali i neke druge vrste ga upotrebljavaju, samo ne tako izraženo.
Rovegro, Verbano-Cusio-Ossola
Rovegro je naselje u Italiji u provinciji Verbano-Cusio-Ossola, u regiji Piemonte.
Kliješta
thumb|Različite vrste kliješta
Rovegro, Verbano-Cusio-Ossola
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 201 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 374 m.
Kliješta
Kliješta su ručni alat koji je oblikovan za prihvatanje predmeta koristeći snagu poluge. Postoje kliješta za razne svrhe i posjeduju različite oblike kao primjerice za odvrtanje, kidanje i sl.