cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dinosauri
Evolucija, paleobiogeografija i paleoekologija
thumb|levo|240px|Rekonstruirano stanište "Planine jaja" u [[montana|Montani, SAD.]] Evolucija dinosaura poslije trijasa bila je pod utjecajem vegetacije i rasporeda kontinenata. U kasnom trijasu i ranoj juri svi su kontinenti bili skupljeni u jednu veliku kopnenu masu koja se naziva Pangaea; nastanjivali su je celofisoidi (mesožderi) i prosauropodi (biljožderi). Golosjemenjače, a najviše četinari, proširili su se tijekom kasnog trijasa i vjerojatno su bili hrana biljožderima. Prosauropodi nisu mogli obrađivati biljke u ustima i ovisili su o drugim načinima obrade hrane. Homogenost dinosaurske faune nastavila se do srednje i kasne jure: od teropoda su dominirali ceratosauri, spinosauroidi i karnosauri; od biljoždera stegosauri, ostali pripadnici Ornithischia i sauropodi. Važne i poznate faune kasne jure završavaju u formaciji Morrison u Sjevernoj Americi i u nalazištu Tendaguru u Tanzaniji. Faune Kine pokazuju veću raznolikost kao što su specijalizirani sinoraptoridi i neobični, dugovrati sauropodi poput Mamenchisaurusa. Ankilosauri i ornitopodi su se još više proširili, a prosauropodi izumiru. Četinari i ostale biljne grupe kao što su paprati i preslice dominiraju krajolikom. Za razliku od prosauropoda i sauropoda, pripadnici Ornithischia su razvili mehanizam žvakanja koji je omogućavao obradu hrane u ustima.
Sumer
Lagaška dinastija je poznata zbog važnih građevina, a i zbog toga što je jedno od prvih carstva u zabilježenoj historiji bilo to od Eanatuma Lagaškog, koji je pripojio skoro sav Sumer, uključujuči Kiš, Uruk, Ur, i Larsu. Osim toga, njegovo carstvo je doseglo čak do Elama i Perzijskog zaljeva.
Dinosauri
Evolucija, paleobiogeografija i paleoekologija
Tijekom rane krede Pangea se podijelila na više konitinenata, pa su i dinosauri postali raznolikiji. Ankilosauri, iguanodonti i brahiosauridi su se proširili po Europi, Sjevernoj Americi i sjevernoj Africi. Poslije su se, posebno u Africi, pojavili teropodi kao što su spinosauridi i karkarodontosauridi; od sauropoda, značajnije su postale grupe rebahisaurida i titanosaura. U Aziji su maniraptori poput dromeosaurida, trudontida i oviraptosaura postali česti, a važni biljožderi bili su ankilosauri i rani ceratopsi poput Psittacosaurusa. Za to vrijeme su se u Australiji pojavili primitivni ankilosauridi, hipsilofodonti i iguanodonti. Stegosauri izumiru u kasnoj donjoj kredi ili ranoj gornjoj kredi. Jedna velika promjena u donjoj kredi bila je pojava kritosjemenjača. U isto vrijeme razne grupe biljoždera razvijaju zbijene zube koji se zamjenjuju cijeli život. Kod ceratopsa se pojavljuju kljunovi, a kod hadrosaurida su oni izrazito razvijeni. I neki sauropodi su razvili zbijene zube, kao npr. Nigersaurus.
Sumer
Društveno uređenje
Sumer je bio robovlasnička država. U najranijoj prošlosti nije bilo vladara, već su gradovima vladali sveštenici. Kako se država razvijala, iz redova sveštenstva birani su kraljevi. Uloga kralja bila je da vodi vojsku u boj, da tera narod da poštuje red i zakon, da se gradovi održavaju itd. Kralj je često imao pomoć sveštenika i činovnika. Narod je bio podeljen na tri staleža. Najniži činili su robovi koji su obično služili u bogatim porodicama, radili u domaćnistvu, čistili ulice itd. Robovi su najčešće bili zarobljeni neprijateljski vojnici. Srednji sloj činili su trgovci, zemljoradnici i zanatlije. Trgovci i zemljoradnici su trgovali sa drugim narodima, snabdevali grad sa raznim sirovinama itd. Zanatlije su imali za ulogu ulepšavanje grada. Pronađeni su razni kipovi, kapije, nameštaj, građevine i oružje. Najviši sloj u Sumeru zauzimalo je sveštenstvo, činovnici i vojska. Najviše od svih cenilo se sveštenstvo. Oni su smatrani božjim slugama i njihova je uloga bila da ugađaju bogovima i da se potrude da se ugađa bogovima. Takođe, sveštenici su učili ljude u svojim hramovima, presuđivali u sporovima itd.
Dinosauri
Evolucija, paleobiogeografija i paleoekologija
U gornjoj kredi postojale su tri dinosaurske faune. U Sjevernoj Americi i Aziji dominirali su tiranosauridi i razni maleni maniraptori, od biljoždera hadrosauridi, ceratopsi, ankilosauridi i pahicefalosauri. Na južnim kontinentima postojali su abelisauridi kao glavni grabežljivci, a od biljoždera titanosauri. Fauna Europe sastojala se od dromeosaurida, rabodontida (Iguanodontia), nodosaurida (Ankylosauria) i titanosaura. Kritosjemenjače su se još više proširile, a prve trave pojavile su se krajem krede. Hadrosauridi i ceratopsi su krajem krede postali mnogo raznovrsniji u Sjevernoj Americi i Aziji. Neki teropodi su postali svežderi ili biljožderi, kao npr. terizinosauri i ornitomimosauri.
Pernati dinosauri i pojava ptica
Prve prave ptice pojavile su se u periodu jure i razvile su se od maniraptora, grupe teropoda vrlo sličnih pticama. Godine 1861. pronađena je poznata praptica Archaeopteryx. Ta rana ptica imala je cijeli mozaik ptičjih i teropodskih osobina, ali je toliko ličila na teropode da je jedan primjerak koji nije pronađen sa perjem bio svrstan kao Compsognathus. Teorija da su ptice evoluirale od dinosaura pojavila se 1970-ih godina kada ju je predložio John Ostrom. Do danas je otkriveno preko 100 anatomskih osobina između teropodnih dinosaura i ptica – naročito što se tiče vrata, stidne kosti, ručnog zgloba, ramena, noge i prsne kosti.
Sumer
Privreda
Kako je predeo gde su se naselili veoma plodan, razvili su poljoprivredu. Bili su i dobri graditelji. Kako u Mesepotamiji nije bilo kamena i drveta, Sumerci su pronašli opeku. Zidali su veće kuće, neke čak dva sprata visoke. Izumeli su grnčarski točak i pravili posuđe. Znali su da vajaju i da obrađuju neke metale. Zbog razvijene privrede često su trgovali sa ostalim narodima. Sumerci su imali svoje pismo, nazvano klinasto. Još oko 3500. godine pre Hrista oni su crtali piktograme na tablicama od ilovače. Ove tablice bi se onda pekle i postale skoro neuništive. Mnogo ovakvih tablica otkopano je u gradu Ur. Pismo Sumeraca imalo je 600 simbola.
Dinosauri
Pernati dinosauri i pojava ptica
Od 1990-ih godina do danas pronađen je veliki broj teropoda sa perjem, koji su još jasnije odredili srodstvo između ptica i dinosaura. Većina tih fosila pronađena je iz formacije Yixian (sjeveroistočna Kina), koja je poznata po odlično očuvanim fosilima. Ostaci pernatih dinosaura su rijetki, zato što se koža i perje vrlo rijetko očuva, pa nedostaju u većini fosila; prema tome, mnogi drugi teropodi mogli su također imati perje. Ono je i pronađeno kod kompsognatida Sinosauropteryxa, tiranosauroida Dilonga, Beipiaosaurusa, do danas najvećeg pernatog dinosaura, a od maniraptora pronađeni su kod oviraptosaura, trudontida i dromeosaurida. Perje se razvilo radi zadržavanja topline ili radi udvaranja; funkcija leta se pojavila kasnije u evoluciji. Kod vrste Microraptor gui iz formacije Yixian pronađeno je letno perje i na rukama i na nogama, pa je vjerojatno jedrio od drveta do drveta. Još uvijek nije poznato kako se razvio pravi let.
Rasprostranjenost fosila
Kad su se pojavili prvi dinosauri, vjerojatno je postojao superkontinent Pangea u čiji su sastav ulazili današnji kontinenti. Kad se Pangea počela raspadati na današnje kontinente, dinosauri su bili naseljeni na svim njezinioim dijelovima. Zato se njihovi fosili mogu naći na svim kontinentima, čak i na Antarktici. Fosili kopnenih dinosaura se teže nalaze, jer poslije smrti dinosaur je morao upasti u vodu da bi mu se tijelo fosiliziralo.
Sumer
Pismenost i književnost
Jedna od najkrupnijih kulturnih tekovina sumerskog naroda bio je pronalazak pisma, koje se pojavljuje u doba Uruka, već početkom IV milenijuma pre nove ere. Kao i svi drugi sistemi pisama, koji su se samostalno pojavili kod drugih starih naroda, i sumersko pismo prvobitno je ponikolo od crteža; pritom su pojedini slikovni znaci služili za oznaku očigledno prikazanih reči.
Ali to primitivno slikovno pismo nije pružalo mogućnost da se pomoću najstarijih znakova – crteža vidljivih predmeta i pojava prikazuju složene predstave i apstraktni pojmovi. Zato, ako je neko hteo da napiše takve reči, pisar je morao da spaja nekoliko različitih znakova. Tako, na primer, da bi napisao reč plakati, korao je da spoji znakove oko i voda. Reč kiša mogla se napisati kombinovanjem znakova zvezda i voda. Samo se po sebi razume da je takvo pismo bilo složeno, glomazno i nepodesno. Komplikovanje jezika i pojava velikog broja raznovrsnih reči i gramatičkih oblika zahtevali su uprošćenje sistema pisma. U vezi sa tim likovni princip, koji leži u osnovi starog slikovnog pisma (piktografije), postepeno se zamenjuje principom prenošenja pomoću pismenih znakova – glasovne strane reči (fonema). Tako se već u sumerskom pismu pojavljuje veliki broj slogovnih znakova i nekoliko alfabetskih znakova, koji služe za oznaku glasova. Iako u sumerskom i u poznijem vavilonsko-asirskom pismu na prvom mestu stoje slogovni znaci, ipak su se pored njih sačuvali u vide relikata i stari likovni ideogrami, što jasno ilustruje stagnantost kulture starog Istoka. Tako se ispred naziva planine, napisanog običnim slogovnim znacima, stavljao slikovni znak ,,planina'', što je imalo da ukazuje na to da je dati naziv – naziv za planinu.
Dinosauri
Otkriće
thumb|right|200px|Okamenjeni dinosaur
Sumer
Pismenost i književnost
Uslovi života, potreba za brzim pisanjem dokumenata – doveli su još u dubokoj starini do uprošćenja toga najstarijeg slikovnog pisma Sumeraca. Tako, umesto čitavog predmeta, počeli su crtati samo njegov najkarakterističniji deo, postepeno pretvarajući crtež u linearnu šemu. Tokom vremena potreba za primenom brzog pisma, u vezi sa posebnim načinom crtanja znakova na glinenim tablicama – dovodi do još veće šematizacije znakova pisma i do formiranja sistema klinastog pisma. Znaci koji se utiskuju na mekoj glini gube svoj raniji slikovni lik i tokom vremena dobijaju oblik raznih kombinacija vertikalnih, horizontalnih i kosih klinova.
Sumersko klnasto pismo, zajedno sa osnovnim elementima sumerske kulture, preuzeli su Vavilonjani, a zatim se to pismo, zahvaljujući širokom razvitku vavilonske trgovine i kulture, rasprostrlo po čitavoj Prednjoj Aziji. Klinastim pismom služili su se u starom Akadu, u Asiriji, U hetskoj državi, u Urartu, u Siriji i staroj Persiji. Sredinom II milenijuma pre nove ere klinasto pismo je postalo međunarodni diplmatski sistem pisma. Njim su se služili čak i egipatski faraoni, koji su vodili veliku prepisku sa carevima Prednje Azije i sa kneževima Sirije i Fenikije.
Sumersko pismo preuzela su semitska plemena koja su nastanjivala srednji i severni deo Međurečja, tj. zemlju Akad, vavilonsku državu i Asiriju. Sasvim je prirodno da su Semiti prilagodili sumersko klinasto pismo osobinama svog jezika; pritom su pojedini znaci klinastog pisma dobili novo glasovno značenje. To je dovelo do toga da je klinasto pismo postalo polifonski sistem pisma tj. da su pojedine grupe klinova imale istovremeno različito glasovno značenje, služeći za oznaku niza raznih slogova. Tek u znatno kasnija vremena, u vezi sa razvitkom trgovine, najpre u severnoj Fenikiji, sredinom II milenijuma pre nove ere, a zatim u Persiji, sredinom I milenijuma pre nove ere, klinasto pismo je steklo prostiji fonetski oblik, postepeno se pretvorivši u jedan od najstarijih nama poznatih alfabeta.
Dinosauri
Otkriće
Konačno, 1841. godine, veliki stručnjak Richard Owen prvi put potvrđuje da je riječ o davno nestalim gmazovima. Nazvao ih je dinosauri što na grčkom znači "strašni gušteri". Od tada su dinosauri popularni. 1861. u pješčanim stijenama Bavarske je pronađen fosil praptice nazvane Archaeopteryx što znači "staro krilo". Ptica je imala obilježja dinosaura, a živjela je prije oko 100 milijuna godina. Dosta ljudi vjeruje da je arheopteriks dokaz veze ptica i dinosaura. Preko 100 kostura dinosaura Coelophzis iz donjeg trijasa nađeno je u Novom Meksiku. To je trenutno najveći broj dinosaura nađenih zajedno.
Sumer
Pismenost i književnost
Književno stvaranje poniklo je u staroj Mesopotamiji u dubokj starini, u IV milenijumu pre nove ere, o čemu svedoče fragmenti književnih dela nađenih u arhivama najstarijih sumerskih gradova. Sumerska književnost, sumersko klinasto pismo i čitava sumerska kultura u celini izvršili su snažan uticaj na asirsko-vavilonsku književnost. Mnogobrojna književna dela ponikla u sumersko doba prevedena su kasnije na vavilnski i asirski jezik i malo izmenjenom obliku sačuvala se do poznog vremena.
Dinosauri
Neotkrivene tajne
Mnogi misle da su dinosauri hladnokrvni gmazovi, ali postoje neke indikacije da su bili toplokrvni, slični više pticama, nego gmazovima. Također se ne zna koje su boje bili, a neki znanstvenici smatraju da su bili zeleni i smeđi, kao današnji gmazovi. Znanstvenici ne mogu odrediti kojeg je spola fosil dinosaura ni kako su se glasali dinosauri.
Sumer
Pismenost i književnost
Religijsko-magijski nazori vladali su svešću ljudi toga vremena. Zato je sasvim prirodno što je religija kao osnovni oblik ideologije morala sobom skroz naskroz prožimati čitavu književnost. Većina književnih dela samo je umetničko uobličenje religijskih mitova, legendi, dogmi i ideja. Ta književna dela služila su celjevima verske pouke, objašnjavajući ljudima zakone i pojave u prirodi, tajne bića, smrti, kosmosa i ljudskog života. Himne, molitve, psalme i basne, zaodeveni u umetničku formu, služili su ciljevima verskog kulta, pevani su ili izgovarani po hramovima prilikom vršenja religijskih i magijskih obreda.
Verski karakter sumersko-vavilonske književnosti u znatnoj je meri unapred odredio njen tradicionalni karakter. Religija je pridavala poseban autoritet delima koja svoje poreklo vode iz duboke starine; ona su mahom pripisivana starim mudracima ili čak otkrovanju samih bogova. Zato se gotovo nekoliko decenija književno stvaranje posle sumerske epohe svodilo uglavnom na ponavljanje ili novo izdavanje starih tradicionalnih ideja, na prepeva starih iskonskih mitova i samo na izvesno njihovo prilagođavanje potrebama datog momenta.
Dinosauri
U popularnoj kulturi
Sama pojava dinosaura mesoždera (poput tiranosaura) izaziva veliki strah, pa se dobiva savršen lik za horor film. To je iskorišteno u filmu Jurski park, gdje oživljeni tiranosaur dospjeva na slobodu i ljude gleda kao hranu. Dinosauri se također pojavljuju u filmu iz 2009. Ledeno doba 3: Dinosauri dolaze, gdje već postojećim likovima dolaze dinosauri.
Sumer
Pismenost i književnost
Najdublja vrela sumersko-vavilonske književnosti vode svoje poreklo od usmenog narodnog stvaranja, čiji su se obrasci sačuvali nažalost samo u neznatnom broju. Među njih spadaju aforizmi životne mudrosti, zaodeveni u oblik poslovica, na primer: 'Ti pošao i prisvojio polje svoga prijatelja, a za to vreme došao tvoj neprijatelj i prisvojio tvoje polje' (ko drugome jamu kopa, sam u nju upada). Takve su i narodne radne pesme, koje su služile za ritmičku pratnju raznih procesa rada, na primer pesma mlinara: 'Zvezda zemljoradnika (koja se pojavila na nebu) upregla je na šivi plug da se seje žito.'
Dinosauri
Dinosauri i Biblija
Dinosauri su izumrli oko 60 milijuna godina prije pojave čovjeka. Prema tome se zaključuje da se čovjek nikad nije mogao sresti sa njima. Međutim, u Bibliji se 34 puta spominju bića slična dinosaurima koja su živjela u vrijeme kad je stvarana Biblija (oko 1450. pne. do oko 100. god.). Knjizi o Jobu 40,15-24 je opisana životinja imena Behemot. Behemot se hrani poput goveda, ima snažna bedra, velik rep te snažne kosti i zglobove, jako sliči dinosauru. Piše da je "prvenac Božjeg stvaranja", jer je izgledom i veličinom nadmašio druge životinje. Prema povijesnim zapisima, dinosaure su zvali različitim imenima, pa čak i "zmajevima". U Knjizi o Jobu 40,25 i dalje se nalazi opis Levijatana, životinje velikih udova, sa dvostrukih oklopom od ljusaka. Spominje se i da mu vatra izlazi iz usta. Dalje piše: "U šiji leži sva snaga njegova, a ispred njega užas se prostire. Kad se uspravi, zastrepe valovi i prema morskoj uzmiču pučini". U Americi u 19. st. ljudi su nailazili na otiske stopala malih dinosaura koji su nalikovali otiscima ptičjih stopala. Ljudi su ih povezivali sa biblijskom pričom o Potopu, i nazivali su ih "Noini gavrani".
Sumer
Pismenost i književnost
U kasnijim tekstovima sačuvali su se odlomci iz pesama pekara i kuvara. Oni takođe vode poreklo od starih obrazaca narodnog stvaranja.
Od usmenog narodnog stvaranja vode poreklo i ep o zverima, i svojevrsne basne, u kojima su se sačuvale stare pretstave vezane za totemizam. Takav je 'dijalog između konja i bika', koji se prepiru između sebe oko odlika svoga soja, basna 'o lisici', koju optužuju na sudu pred vrhovnim bogom Šamašem, priča 'o orlu i zmiji' i dr. Važno mesto u vavilonskoj književnosti zauzimao je ep, čiji su se obrasci u velikoj količini sačuvali sve do naših dana. Veliki epski spevovi koji pričaju o životu i podvizima bogova i heroja sastavljeni su još u dubokoj starini iz pojedinih delova, uglavnom iz himni u čast pojedinih bogova, koje su imale za cilj da veličaju datog boga, njegov hram i njegovo sveštenstvo, na primer boga Marduka, pokrovitelja Vavilona i vavilonskog cara.
Mit o stvaranju sveta
Ta misao o veličanju lokalnog boga uzeta je za osnovu u Vaviloniji široko rasprostranjenog epskog dela, koje je po rečima kojima počinjenasilo naslov 'Enuma eliš' ('Kada je gore'). Pojedini delovi tog epskog speva, koji opisuje stvaranje sveta i večnu borbu boga stvaranja sa principom haosa, ponikli su još u sumerko doba, ali je čitav spev kao celina sastavljen možda u doba Hamurabija, kada je Vavilon postao prestonica ogromnog vavilonskog carstva i kada je vavilonsko sveštenstvo počelo da prikazuje vavilonskog boga Marduka kao vrhovnog boga, tvorca čitave vaseljene.
U osnovi tog speva leži kosmogonijska misao o tome kako bog prolećnog sunca i njegove stvaralačke svetske snage – Marduk, princip reda, svetlosti i dobra, pobeđuje mračne sile zlog haosa – čudovište Tiamat, i iz njenog tela stvara ceo svet.
''Gospodar se zaustavi, posmatrajući njen leš, On raseče trup, zamislivši premudru stvar. Kao školjku, podeli je on na dve polovine. Jednu polovinu uzdigao je da bude nebeski krov. On stavi reze i postavi straže pred njima, I zapovedi im da čuvaju planinske vode.''
U legendi priča se dalje o tome kako je bog-tvorac raspodelio na nebu sazvežđa i utvrdio njihov tok, i najzad, kako je bog stvorio čoveka, čiji j poziv – 'staranje o bogovima'. Poslednji deo speva sadrži himnu Marduku – vrhovnom bogu Vavilona, kome su svi bogovi predali vrhovnu nebesku vlast.
Ovaj stari mit o stvaranju sveta bio je veoma rasprostranjen po čitavoj Vaviloniji. Pojedine varijante i epizode tog mita sačuvale su se u raznim fragmentima, na koje se ponekad nailazi čak i u astrološkim delima i basnama protiv zubobolje. Čitav mit u potpunosti je preuzet u asirsko doba. Njegovi odjeci sačuvali su se u biblijskoj i antičkoj književnosti.
Spev o Agušaji
Istoj epohi procvata vavilonske kulture pod Hamurabijem pripada po svoj prilici i spev o boginji Agušaji u kojem se opisuje suparništvo između strašne boginje rata Ištar i boginje Saltu. Na molbu Agušaje bog mudrosti Ea miri zavađene boginje, ali jedino pod tim uslovom da ljudi doznadu za novu boginju Saltu, da u njenu čast podignu hramove i prinose joj žrtve, i da ubuduće ljudi čuvaju sećanje na nju. Spev se završava pohvalom triju ratničkih boginja, između kojih ne treba da se narušava postignuti sporazum. U tom spevu našla je odraza borba između sveštenstva i kultova triju boginja i pokušaj centralizacije kultova, koji se izrazio u izmirenju i čak gotovo indetifikaciji triju boginja istog tipa.
Ep o Gilgamešu
Jedno od najboljih dela vavilonske književnosti jeste čuveni 'Ep o Gilgamešu', u kome se sa velikom umetničkom snagom postavlja večito pitanje o smislu života i neizbežnosti čovečije smrti, pa makar to bio i proslavljeni heroj. U spevu se priča o tome kako Gilgameš, 'dve trećine bog a jednu trećinu čovek', vlada u starom gradu Uruku. Gilgameš svirepo ugnjetava narod, terajući ga da zida gradske bedeme i hramove bogovima. Stanovnici Uruka žale se na svoju tešku sudbinu bogovima, i bogovi uslišivši njihove žalbe stvaraju div-junaka Enkidua, koji raspolaže natprirodnom snagom. Enkidu živi među divljim zverima, zajedno sa njima ide u lov i na pojilo. Jedan od lovaca, koga Enkidu sprečava da lovi divlje zveri, moli za pomoć Gilgameša. Težeći da primami sebi toga primitivnog heroja, Gilgameš mu šalje hramovnu bludnicu. Bludnica ukroćuje ljubavlju njegovu divlju ćud i dovodi ga u Uruk. Tu oba junaka zapodevaju dvoboj, ali, raspolažući podjednakom snagom, oni ne mogu da savladaju jedan drugog. Sprijateljivši se, oba div-junaka, Gilgameš i Enkidu, zajedno vrše svoje podvige. Oni zajedno kreću u kedrovu šumu, gde obitava moćni Humbaba, čuvar kedrove šume. Gilgameš i Enkidu stupaju u boj sa Humbabom i ubijaju ga:
''Prijatelju moj, pobedili smo nebesku zver, Zar ne smemo sada reći da nam je osigurana slava u potomstvu!''
Enkidu usni san u kome mu se proriče propast. I zaista Enkidu se smrtno razboli. Dirljivim rečima oprašta se on sa svojim prijateljim Gilgamešom i proriče i njemu neizbežnu smrt. Gilgameš oplakuje smrt prijatelja i prvi put oseća nad svojom glavom lepršanje krila smrti. Njegovo naricanje zaodeveno je u umetničkom obliku
''Šest dana i noći plakao sam ja nad njim, Sve do dana kada su ga spustili u raku Sada se i ja bojim smrti i bežim u pusto polje. Nada mnom lebdi prijateljeva reč što mi je kaza pred smrt.
Kako, o kako da se utešim? Kako, o kako da zaplačem? Voljeni prijatelj sad je naik na prašinu. I neću li ja leći, kao i on, da nikad više ne ustanem?''
Moren strahom od smrti, Gilgameš kreće na daleki put. On se upućuje svom pretku Utnapištimu, koji je jedini od smrtnika dobio bemrtnost. Njega ne plaši teškoća dalekog puta. Njega ne mogu zadržati ni ljudi-škorpije, ni rajski vrt sa drvećem na kome cveta drago kamenje, ni boginja Siduri, koja ga poziva da zaboravi na smrt i da se preda svim radostima života. Gilgameš prebrpđuje čamcem „vodu smrti“ i stiže u kraj u kome živi Utnapištim. Gilgameš nastoji da od njega dozna tajnu večnog života. Odgovarajući na Gilgamešova pitanja, Utnapištim mu pričam o svetskom potopu, i o tome kako ga je bog Ea naučio da sagradi kovčeg i da se u njemu spase od potopa, posle čega su Utnapištim i njegova žena od bogoba dobili besmrtnost. Sažalivši se na Gilgameša, Utnapištim mu otkriva „tajnu reč“ i savetuje ga da siđe na dno okeana, da tamo ubere travu besmrtnosti, koja nosi ime „stranac postaje mladićem“. Na svom povratku Gilgameš stiže do tajne trave, ali ljuta zmija dopuže do njega i ugrabi mu travu. Ožalošćen heroj, vrativši se u svoj grad Uruk, moli bogove za poslednju milost. On želi da vidi sen svog preminulog prijatelja Enkudua. Bog podzemnog sveta Nergal šalje po naređenju bogova, na zemlju Enkiouvu sen. Spev se završava zaključenim dijalogom između prijatelja. U odgovor na Gilgamešovu strasnu molbu da mu ispriča „zakon zemlje“, Enkidu mu najmraćnijim bojama opisuje zagrobni život umrlih ljudi.
''„Pa ništa. Pusti me da sednem i zaplačem. Reci mi zakon zemlje koj ti poznaješ.“
„Glava, koje si se ti doticao i zbog koje si osećao radost u srcu, Kao staru odeždu, crv nju proždire“
Prsa, kojih si se ti doticao i zbog koji si osećao u radost u srcu, Kao stari džak, puna su prašine. Čitavo je telo moje nalik na prah“''
To je prvi je prvi put da je krajnje jasno i u isto vreme sa takvom snagom i izrazitošću izrečena misao o neizbežnosti smrti, kojoj su položni svi ljudi, čak i oni koji su spremni na svaki podvig da bi savladali neminovnu smrt.
Epska legenda o Gilgamešovim podvizima vodi svoje poreklo iz duboke sumerske starine. Imena glavnih junaka – Gilgameša i njegovog prijatelja Enkidua – sumerskog su porekla. Na Gilgamešovo ime nailazi se u sumerski natpisima iz XXV veka, a na pretstavu Gilgameša – na cilindričnim pečatima iz istog vremena.
Priče o podvizima Gilgameša i Enkidu, o tragičnoj smrti Enkidu i o Gilgamešovim lutanjima u potrazi za besmrtnošću prepliće sa čitavim nizom starijih starijih religijskih motiva, koje su u vidu pojedinih epizoda umetnuti u opšti tekst speva. Takav je kratak odlomak legende o stvaranje čoveka (Enkidu) od gline, natopljene božijom pljuvačkom ; takav je čuveni mit o svetskom potopu, u kome se podrobno priča kako je stari heroj Utnapištim na savet boga mudrosti Ea sagradio kovčeg, spasavši se u njemu od vode potopa, i time zaslužio večni život.
Spev o Gilgamešu zauzima posebno u vavilonskoj književnosti, kako po svim umetničkim odlikama, tako i po specifičnosti misli izraženih u njemu.
Spev o Adapi
Ista misao o večnom životu, ista čovekova težnja ka besmrtnosti prožima sobom i spev o Adapi, u kome se priča o tome kako je idealni, premudri čovek, sveštenik i vladar Adapa, sin boga mudrosti Ea, jednom slomio krila južnom vetru i zato bio pozvan na sud od vrhovnog boga Anu. Slušajući savet svog oca, Adapa pobeđuje sažaljenje bogova prema sebi i izaziva kod vrhovnog boga raspoloženje u svoju korist, ali u isto vreme odbija da primi hranu večnog života i napitak besmrtnosti. Tako Adapa iz svoje preterane opreznosti ne dobija besmrtnost, koju su mu bogovi unapred bili pripremil.
Spev o Etani
Iste takve moralne i delom religijsko-filozofske tedencije prožimaju sobom i legende o Etani, u ome se priča o prijateljstvu orla sa zmijom, o verolomstvu orla, svirepoj osveti zmije i pokušaju Etane da se na orlovim krilima vine u nebo, da tamo pribavi „travu rođenja“ i znake vrhovne carske vlasti. Ovaj se spev, kao i spev o Gilgamešu, sastoji iz nekoliko samostalnih delova. Poučna basna iz ciklusa životinjskog epa, koji vodi poreko od starinskih oblika narodnog stvaranja. Prepliće se sa religijskom legendom o tome kako su znaci obogotvorenog cara
i da čak ni junak Etana ne može da ih stekne, jerse carska vlast ne može dobiti pomoću verolomnog i nerazumnog orla. Dakle u tom spevu sprovodi se misao kako carska vlast vodi svoje poreklo sa neba i sovećena je od bogova. U tome je jasno vidljiva sveštenička propaganda, koja nastoji da uz pomoću religijske literature i likovne umetnosti obrazloži i opravda vlast i samim ti učvrsti klasni robovlasnički poredak.
Katabaza (silazak) boginje Ištar
Istom večitom mišnju o životu i smrti prožet je i spev o sliasku boginje Ištar u zagrobni svet. Nastojeći da nađe smisao smenjivanja godišnjih doba, da shavti uzrok smrti i vaskrsenja prirode svake godine, stanovnici stare Mesopotamije stvorili su mit o smrti i vaskrsenju boga prirode Tamuze, koga vaskrsava za nov život njegova drugarica boginja Ištar. U pesničkoj legendi priča se o tome kako Ištar posle Tamuzove smrti silazi u podzemi svet ostavljajući kod svakog od čuvara sedmoro vrata jedan od svojih ukrasa. Zatočeni u zagrobnom svetu bogovi – Tamuza i Ištar – zaustavljaju čitav proces života na zemlji, što nagoni bogove da oslobode iz podzemnog sveta bogove prirode Tamuza i Ištar. Spev se završava opisom praznika vaskrsenja boga prirode koji umire i ponovo vaskrsava.
Ovaj spev stajao je u tesnoj vezi sa religijskom dramom, koje je prikazivala smrt i vaskrsenje boga Tamuza i koja je izbođena po hrmovima o praznicima toga boga veskrsle prirode. i tako dalje i tako blize :D
Ljudevit Vujković Lamić - Moco
Ljudevit Vujković Lamić - Moco (Subotica, 12. kolovoza 1907. - 28. veljače 1972.) je bio bački hrvatski pjesnik, pisac pripovjedaka, esejist i javni djelatnik. Svojim književničkim radom si je izborio mjesto u antologijama, zbornicima i hrestomatijama.
Sumer
Vanjski linkovi
Geografija
Ljudevit Vujković Lamić - Moco
Životopis
Rodio se u seoskoj obitelji 1907. godine. U Subotici je pohađao gimnaziju, kad se i počeo baviti športom. Studirao je pravo na Pravnom fakultetu u Zagrebu i Subotici. U Zagrebu je bio članom HAŠK-a, a u Subotici športskog kluba Bačka. Bio je članom sokolskog pokreta odnosno članom subotičkog Hrvatskog katoličkog orla. Zaposlio se 1932. godine. Prvo radno mjesto bilo mu je u subotičkom Gradskom poglavarstvu Subotice. U međuratnom razdoblju Do rata radio je na financijskim poslovima. Pred rat postao je članom HSS-a. Nakon rata nastavio je raditi na financijskim poslovima.
Sumer
Vanjski linkovi
Historija
Ljudevit Vujković Lamić - Moco
Životopis
Pored kulturnog, bio je poznat i u športskom svijetu. Bio je nogometni i atletski trener, svestrani športaš, ali i športski sudac u više športskih grana (nogomet, rukomet, atletika). Obnašao je dužnosti u atletskoj trenerskoj i sudačkoj organizaciji. Dok je bio aktivnim športašem, natjecao se kao atletičar. Sudjelovao je na OI 1936. godine.
Za sve svoje djelovanje je dobio mnoge značajne nagrade na državnim i svjetskim natjecanjima. Za svoj sudački, trenerski i dužnosnički rad dobio je mnoštvo nagrada. Ističe se Orden sa zlatnim vijencem predsjednika SFRJ koji je dobio 1972. godine.
Bio je športskim novinarom. Pisao je za zagrebačke listove Sportske novosti i Jutarnji list, Subotički športski list te za Vreme iz Beograda.
Bio je i poznatim filatelistom, ali je bio ljubitelji i inih društvenih aktivnosti. Jednim je od osoba koje su inicirale i organizirale obnovljenu Dužijancu 1968. godine. Djelovao je pri Bunjevačkom momačkom kolu i Hrvatskoj kulturno prosvjetnoj zajednici.
Surađivao je na enciklopedijskom projektu Leksikografskog zavoda iz Zagreba Enciklopedija fizičke kulture.
Otac je Ljudevita Vujkovića Lamića. Svoju strast prema atletici i javnom kulturnom radu je prenio i na sina, tako da mu je sin poslije došao do mjesta atletskog sudca i člana Hrv. nacionalnog vijeća R. Srbije.
Svojim djelima je ušao u antologiju proze i poezije bunjevačkih Hrvata iz 1971., sastavljača Geze Kikića, u izdanju Matice hrvatske. Pisao je pjesme koje je objavio u nekoliko časopisa, među ostalim u Klasju naših ravni.
Katolička Crkva u Poljskoj
Katolička Crkva u Poljskoj je najveća vjerska zajednica u Poljskoj, podjeljena je na 14 biskupija, 27 nadbiskupija i vojni ordinarij. Otkako je u Poljskoj službeno usvojeno zapadno kršćanstvo 966. godine, Katolička Crkva je odigrala važnu vjersku, političku i kulturnu ulogu u zemlji.
Kroz stoljeća, Poljska je bila pretežno katolička zemlja, a za većinu Poljaka katoličanstvo je dio poljskog identiteta. Religija je bila dio onoga što razdvaja poljsku kulturu od susjedne Njemačke, napose istočne i sjeverne Njemačke koja je većinom luteranska, te istočnih zemalja koje su većinom pravoslavne.
Broj katolika
Trenutno većina Poljaka oko 88% pripadnici su Katoličke crkve dok ih 58% prakticira vjeru, prema istraživanju Centra za istraživanje javnog mijenja. Prema Ministarstvu vanjskih poslova Republike Poljske, 95% Poljaka pripadaju Rimokatoličkoj Crkvi. Međutim, to se temelji na broju ljudi krštenih u djetinjstvu, podatke koje daje sama Crkva. CIA Factbook daje broj od 89,8% pripadnika Rimokatoličke Crkve i oko 75% stanovnika koji prakticiraju vjeru. Stope vjerskog štovanja stalno se smanjuju, međutim ostaje da je Poljska jedna od najpobožnijih zemlje u Europi. Poljski katolici sudjeluju u sakramentima češće nego njihovi kolege u većini zapadnoeuropskih i sjevernoameričkih zemalja. Na primjer, 2009. istraživanje provedeno od strane same Crkve pokazala je da 80% Poljaka ide na Ispovijed najmanje jednom godišnje, a 60% češće nego jednom godišnje. Tarnów je najreligiozniji grad u Poljskoj, a Lodz najmanje. Općenito, južni i istočni dio Poljske su više religiozni od onih zapadnih i sjevernih. Ipak, velika većina Poljaka i dalje za sebe govori, da su rimokatolici.
Hijerarhija
Latinska imena biskupija u kurzivu. 400px|Map of Poland with dioceses
Klement Aleksandrijski
thumb|Klement Aleksandrijski Klement Aleksandrijski (Tit Flavije Klement) (Atena, 150. - 215. Cezareja), idealist, voditelj katehetske škole, prvi "doktor kršćanstva", svetac.
Život
Klement Aleksndrijski rodio se u Ateni od poganskih roditelja. Pretpostavlja se da je ondje primio i osnovno obrazovanje. Ne zna se mnogo niti o vremenu niti o mjestu njegova obraćenja. Nakon obraćenja kreće na put tažeći naučavanja poznatih učitelja. Neki izvori potvrđuju da je bio zaređen za svećenika. Krajem II. stoljeća, nakon lutanja po Mediteranu, Siriji i Palestini, napokon se skrasio u Aleksandriji (Egipat). Odlučujuć za njegovo usmjerenje bio je susret sa učiteljem Pantenom. Oko 200. godine Klement postaje njegov učenik i pomoćnik, a kasnije ga nasljeđuje na mjestu voditelja katehetske škole. Nekoliko godina kasnije za progona cara Septimija Severa, bježi iz Egipta u Kapadociju k svom učeniku Aleksandru koji će kasnije postati biskupom Jeruzalema i velikim prijateljem Origenovim. Umire nešto prije 215. godine vjerojatno u Cezareji.
Djela
Klement piše obilno: trilogija u kojoj iznosi cjelinu kršćanske teologije: apologetiku, etiku i dogmatiku sastoji se od tri djela: Protreptik (ili Nagovor – 12 poglavlja gdje se obraća Grcima i poziva ih da se obrate sa svojih praznih filozofija i priklone Kristu - Logosu čija je pjesma silnija od one Orfejeve); Pedagog (niz od 3 knjige – praktično moralno – asketskih opomena, savjeta i propisa; Pedagog je sam Krist); Stomati (ili Tapiserije – sustavno nepovezanoj zbirci različitih tema u sedam knjiga); slijede Excerpta ex Theodoto, Eclogae propheticae, Adumbrationes, Quis divius salvetur? (Gdje se bavi ćudorednim značenjem zemajskog posjeda).
Nauka
Smatra ga se prvim “doktorom kršćanstva“ zbog njegove velike učenosti i dobrog poznavanja, kako svih do tada napisanih spisa kršćanske tematike, tako i profanih spisa onog vremena. Premda kritizira vjeru pogana približava im se u raspravama stavljajući u odnos kršćansku objavu sa spoznajom i predkršćanskom filozofijom. Spretno pak tvrdi da se filozofija i vjera ne sukobljavaju nego da filozofija dobro dolazi vjeri pomažući joj da dođe do dublje spoznaje vjerskih istina. Ovo će kasnije biti i jasnije izrečen stav Crkve. Želeći ipak pod svaku cijenu stavljati u odnos ove dvije stavrnosti na kraju upada u izvjesne greške i pretjeranosti precjenjujući filozofiju. Jezik i stil mu u zanosu pisanja prerasta u pjesnički. Bez obzira na sve ovo Klement se mnogo bavio praktičnim kršćanskim temama.
Nauka o Logosu
Klement želi utemeljiti svoj teološki sistem na ideji Logosa, otprije poznatoj ideji koju je doticao među ostalima i sv. Justin. On ju još više razvija čineći je konkretnijom i plodnijom. Logos je uzvišeni princip teološkog objašnjenja svemira. Logos je tvorac svijeta. On je objavio Boga u Zakonu starog zavijeta, u grčkoj filozofiji i konačno u punini vremena u utjelovljenju samoga sebe.
Ekleziologija
Suprostavljajući se gnostičkim i heretičkim tvrdnjama on Crkvu vidi utemeljenu na Kristu i rođenu prije svih hereza pod znakom neraskidiva jedinstva. Ističe tri temeljna stupnja Crkvene hijerarhije: episkopat, prezbiterat i đakonat.
O sakramentima
Krštenje je novo rođenje kojim se preporađamo i postajemo posinjeni sinovi Božji i braća Kristova. Poslje Krštenja se, po njemukao i po drugim kršćanskim spisima tog vramena, samo jednom prima milost oproštenja grijeha u pokori. Brak potiče, a djevčanstvo ne smatra savršenijim izborom od braka.
Željko Pervan
Željko Pervan (Zagreb, 7. kolovoza 1962 .) hrvatski je komičar, scenarist i glumac. Najpoznatiji je po humorističnom showu "Večernja škola".
Karijera
Pervan je karijeru započeo 1985. na zagrebačkom "Radiju 101". Godine 1989. prelazi na nezavisnu TV-kuću OTV. Upoznao je Zlatana Zuhrića-Zuhru, s kojim je započeo suradnju na raznim skečevima. Izradio je koncept satiričnog, bezobraznog showa "Zločesta djeca" gdje je upoznao te se sprijateljio sa Vinkom Grubišićem te je nastupao u raznim skečevima, kao što su Rade u bunaru, Ispitivanje Hrvata u Vojvodini, šaljivi glazbeni spot „Servus Zagreb“, sinkronizirani dnevnik i druge emisije ili filmovi (kao na primjer film Ime ruže, razgovor Hloverke i Dražena Budiše)...
U to vrijeme imao je male nastupe i u manje hvaljenom humorističnom showu "Jel me neko tražio?"
OTV
Na OTV-u Pervan započinje i humoristični show „Večernja škola“; u toj spontanoj, većinom improviziranoj emisiji glumio je profesora u večernjoj školi koji je podučavao četiri odrasle osobe: Aljošu, Denisa, Antimona i Tetka (Zlatan Zuhrić-Zuhra, Mladen Horvat, Ahmed El Rahim, Đuro Utješanović), te sa njima raspravljao o svijetu i životu. Šale su se zbijale na račun političara, plaća, umirovljenika, Čeha, Slovenije i drugih tema.
Show se odigravao na pozornici ispred publike te je postao jako popularan. Ipak, Pervan se žalio na tretman, loše radne uvjete i neprofesionalnost osoblja. Sredinom 1990-ih degradiran je u običnog zabavljača koji puni raspored termina na OTV-u u emisiji u kojoj je čitao novine i javljao se na telefonske pozive gledatelja koji bi osvajali nagrade. Godine 2002. za OTV je snimio humorističnu seriju Obećana zemlja, u kojoj je glumio Izidora Weissa, poglavara Hrvatske. U 2003. je bio šest mjeseci kolumnist Vjesnika.
HRT
Godine 2004. angažman je Pervanu ponudio HRT. Pervan je s oduševljenjem prihvatio, te je dobio dvije emisije u kojima je bio voditelj; osim „Večernje škole“ vodio je i kviz „Uzmi ili ostavi“. Osim boljih produkcijskih uvjeta, dobio je i veću plaću. Nastupio je i kao stand-up komičar u turneji po Hrvatskoj pod nazivom „Božanstvena komedija“.
NOVA TV
Godine 2006. osvojio je nagradu Večernjakov "Ekran" u kategoriji Muška TV osoba - informativni i kulturni sadržaj, za emisiju "Večernja škola".
Pomoć branitelju
U 2008. Pervan je ostao zapažen u medijima zbog humanitarnog čina kojim je pomogao bolesnom hrvatskom branitelju. Srećko Josić, branitelj koji je prošao sva ratišta od Osijeka do Dubrovnika, bolovao je od gangrene i od njega su odustali svi osim obitelji i prijatelja. Sredinom prosinca 2007. nedostajalo je još 80.000 kuna za tretman u Americi. Tada se u cijelu priču uključio Željko Pervan koji je prodao svoj moped i dao mu novac.
"Taj čovjek je prošao sva ratišta, ima dvoje male djece, a sad mu rezuckaju noge malo-pomalo, pa ne mogu mirno gledati takav horor", rekao je Pervan. Na vijestima je vidio prilog o osječkom branitelju koji boluje od gangrene i treba mu 80.000 kuna za liječenje u SAD-u. Ime mu nije zapamtio, ali je već sljedećeg jutra uplatio potrebni iznos. "Prodao sam motor pa sam imao novac. Nije to ništa posebno".
Privatni život
Pervan je odrastao u Dubravi a pohađao je i završio srednju strojarsku školu "Nikola Tesla". U intervjuu za Nacional je izjavio da ga je otac nagovorio da ide pohađati strojarstvo, no da je to smatrao potpunim promašajem. Također je izjavio da kao mladić nije nigdje izlazio te da do danas nije probao ni kap piva. Otac mu je porijeklom iz Omiša, a on sam često ljetuje u Kašteliru, mjestu u Istri.
Oženjen je te sa suprugom Darijom ima četiri kćeri.
Arthur Freed
Arthur Freed (9. septembar 1894 – 12. april 1973), rođen kao Arthur Grossman, je bio američki tekstopisac i filmski producent jevrejskog porijekla.
Custar, Ohio
Kastar je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 179, što je 29 (-13,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bersée
Berse je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Sever-Pa d Kale, u departmanu Sever koja pripada prefekturi Lil.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2120 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 193 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 10,93 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 55 metara (maksimalnoj 61 m, a minimalnoj 27 m).
Priami, Vercelli
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1029 m.
Betametazon dipropionat
Betametazon dipropionat je organsko jedinjenje, koje sadrži 28 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 504,588 Da.
Cuthbert, Georgia
Katbert (Džordžija) je grad u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 3.873 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 3.873 stanovnika, što je 142 (3,8%) stanovnika više nego 2000. godine.
Na jasnym brzegu (film)
Na jasnym brzegu je poljski crno-bijeli nijemi film snimljen 1921. u režiji Edwarda Puchalskog. Predstavlja ekranizaciju istoimene novele Henryka Sienkiewicza, a protagonist je slikar koji se naći rastrgnut između ljubavi prema udovici s kojom se oženio i djevojci koja mu služi kao model. Danas se smatra izgubljenim.
Nitrozilsumporna kiselina
Nitrozilsumporna kiselina je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 127,077 Da.
Jelenko (TV serija)
Jelenko je jugoslovenska i hrvatska dečija televizijska serija od 13 polučasovnih epizoda snimljena 1980.g. u produkciji Televizije Zagreb (danas Hrvatska Radio Televizija). Prva epizoda bila je emitovana u nedelju 04.01.1981.g. a ostale su emitovane svake sledeće nedelje. Režirao ju je Obrad Gluščević čuven po mnogim ostvarenjima za decu koje je ostavio iza sebe poput filmova: Vuk samotnjak i Kapetan Mikula mali. Pred kraj snimanja Obrad je preminuo tako da mu je ova serija predstavljala krunu karijere. On je napisao i scenario zajedno sa suprugom Majom Gluščević a veoma upečatljivu muziku radio je Arsen Dedić. Scenario je delom bio zasnovan na motivima knjige "Bijeli jelen" Vladimira Nazora.
Гложане
Гложане може бити:
Jelenko (TV serija)
Radnja serije smeštena je u bajkovite planinske predele i govori o grupi dece starosti između 5-12 godina koja spašavaju lane nakon što ono ostane bez majke koju ubije lovokradica. Priča dalje govori o njihovoj požrtvovanosti da ga zaštite od odraslih a posebno od lovokradice, o njihovim nestašlucima, prvim ljubavima... Verno je prikazan ondašnji život dece brdskih predela (poput Gorskog Kotara, Like, Cazinske krajine) kao i priroda sa svim svojim ćudima i prelepim prizorima kojima nas daruje.
Obrad Gluščević je za snimanje serije okupio veliku glumačku ekipu sa područja bivše Jugoslavije među kojima su bili Zvonko Lepetić, Špiro Guberina, Fabijan Šovagović, Miloš Kandić, Rade Marković, Ivo Serdar, Finka Pavićević-Budak, Zlatko Madunić... a za dečije uloge kao glavne likove serije mahom je izabrao decu iz Bihaća. Među dečijom glumačkom ekipom izdvajaju se: Ramiz Pašić, Milan Luketić, Izeta Ćenanović, Fatima Sulić, Ljubica Jerković, Miroslav Mrđa, Željko Kovačević...Serija je snimana uglavnom u Sloveniji na području Bleda i Kranjske Gore a jedan manji deo u Gorskom Kotaru.
I 30 godina nakon snimanja ova serija predstavlja posebno mesto u kolektivnom sećanju svih stavnovnika bivše Jugoslavije i rado se gleda i o njoj govori svuda po svetu gde oni žive. HRT je svakih nekoliko godina reprizira dok televizije u Srbiji nisu pokazale zainteresovanost da je i mlađe generacije upoznaju.
Rimpar
Rimpar je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 52 opštinska središta okruga Vircburg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 7.663 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9679180.
Hugo Kinert
Nakon što je 27. srpnja 1914. odlukom hrvatskog bana ukinuta svaka sportska djelatnost tijekom 1. svjetskog rata, dozvolom Redarstvenog povjerenstva za grad Zagreb, još za trajanja rata, 1. kolovoza 1918. Hrvatskom športskom savezu dozvoljeno je obnavljanje djelovanja. Tako je na obnoviteljskoj skupštini Pododbora HŠS-a, Sekcije za nogomet (preteče današnjeg Hrvatskog nogometnog saveza) što je održana 22. listopada 1918. u Zagrebu, održana i konstituirajuća sjednica, na kojoj je izabran njegov upravni odbor, tehnički odbor, utemeljen je i sudački kolegij, te drugi organi nogometne sekcije. Na toj sjednici prvi put se pojavljuje naziv "izbornik", na tu dužnost prvi je izabran Hugo Kinert. Na izvanrednom skupu nogometne sekcije HŠS–a, održanom dva mjeseca kasnije, 10. prosinca Kinert je potvrđen za izbornika.
Za vrijeme svog izborničkog mandata Hugo Kinert nije imao priliku niti jedan put sastaviti reprezentaciju, jer je samo pola godine nakon njegovog imenovanja, 13. travnja 1919. u Zagrebu utemeljen Jugoslavenski nogometni savez (JNS), u koji je uključena i nogometna sekcija HŠS-a, kada je imenovan novi izbornik, Zagrepčanin dr. Veljko Ugrinić.
Građanski
Hugo Kinert je bio suutemeljitelj i aktivni igrač zagrebačkog Građanskog. Već 1913., samo dvije godine po utemeljenju Građanskog bio nezamjenjiv na desnom krilu napada popularnog zagrebačkog kluba.
Reprezentacija
Dva puta je igrao za reprezentaciju tadašnje Kraljevine SHS, i to 28. listopada 1921. u Pragu protiv Čehoslovačke (pobjeda Čehoslovačke 6:1), te 1. listopada 1922. u Zagrebu, protiv Poljske (3:1 za Poljsku).
Blountstown, Florida
Blantstaun je grad u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2.514 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 2.514 stanovnika, što je 70 (2,9%) stanovnika više nego 2000. godine.
Slagalica (razvrstavanje)
Slagalica je dječja igračka ili enigmatski zadatak koji se sastoji u tome da se od više dijelova istih ili različitih oblika (kvadrat i drugi) sastavi tražena slika.
San Sebastiano, Frosinone
San Sebastiano je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 48 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 351 m.
Katolička upravna podjela Republike Hrvatske
Katolička Crkva na području Republike Hrvatske je teritorijalno podijeljena u 5 nadbiskupija i 11 biskupija koje tvore četiri metropolije: Zagrebačku, Splitsko-makarsku, Đakovačko-osječku i Riječku, te samostalnu Zadarsku nadbiskupiju i Vojni ordinarijat.
Nacio Herb Brown
Nacio Herb Brown (22. februar 1896 – 28. septembar 1964) bio je američki kompozitor zabavne muzike, poznat po nizu pjesama korištenih u brodvejskim i holivudskim mjuziklima. Često je surađivao sa Arthurom Freedom, a njihova pjesma Singin' in the Rain je kasnije postala podloga za znameniti holivudski mjuzikl.
Katolička upravna podjela Republike Hrvatske
Povijesne biskupije
Biskupije koje su dijelom ili cijelim svojim teritorijem se nalazile na području današnje Republike Hrvatske:
Vail, Colorado
Vejl je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Briollay
Briole je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Men i Loara koja pripada prefekturi Anže.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2282 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 159 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,28 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 15 metara (maksimalnoj 64 m, a minimalnoj 13 m).
Iranska Pro Liga 2001./02.
Iranska Pro Liga 2001./02.. bila je prva sezona Iranske Pro Lige, najviše iranske nogometne lige pod novim nazivom. Sezonu ranije prva liga bila je poznata kao Lige Azadegan (danas druga liga).
Konačna ljestvica
Konačna ljestvica Iranske Pro Lige za sezonu 2001./02.
Savezničke sile u Drugom svjetskom ratu
thumb|400px|Karta sudionika [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata:
Savez je takođe nazivan i Anti-Hitlerovska koalicija.
Predratna savezništva
Savez država koji će se suprotstaviti Osovini je svoje izvorište imao u dvjema preživjelim članicama Antante iz prvog svjetskog rata - Velikoj Britaniji i Francuskoj. Treći član originalne Antante - Rusko Carstvo- se nakon oktobarske revolucije transformiralo u diplomatski izolirani i ispočetka prema Antanti izuzetno neprijateljski raspoložen Sovjetski Savez. SAD, koja se Antanti priključila 1917. godine i bile jednom od četiri velike sile na versajskoj mirovnoj konferenciji, su vrlo brzo odlučile zbog izolacionizma napustiti sve vojne i političke saveze. Italija - također priznata kao jedna od sila pobjednica se - pak, postupno počela distancirati od svojih saveznika, pogotovo nakon što je 1922. na njeno čelo došao fašistički režim na čelu s Benitom Mussolinijem.