cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bilogora
Biljni pokrov
Cijela je površina pokrivena biljnim plaštom. Niži su pristranci pod vinogradima, voćnjacima, i kukuruzištima, a iznad njih je šuma, pretežno bjelogorična. Po sastavu spada u nizinske hrastove šume. Uz manje komplekse hrasta kitnjaka i graba ima i nešto hrasta lužnjaka, a na sjevernim padinama pod grebenom i malo bukve.
Na tom silnom prostoru ima i slaborodnih krajeva, koje označava breza, bujad, vrijes, borovnica, neki lišajevi i mahovine, ali ima na pijesku i cvatućih biljaka. Tako cvate u breziku u Vukosavskoj đolti Hypericum veronense, Geranium columbinium, Daucus carota (posve sitna), Fragaria vesca (jagoda, sitna), Euphorba cyparissias, Scabiosa ochroleuca, ali najkrasniji je ures karanfil Dianthus armeriastrum, u kojega su cvjetovi žarko crveni.
Simo Šolaja
Simo Šolaja (1905-1942) je učesnik Narodnooslobodilačke borbe, junak i narodni heroj Jugoslavije.
Bilogora
Biljni pokrov
Za puste pjeskovite krajeve značajna je Artemisia scoparia (vrsta pelina), Cytisus austraiacus, Hieracium echiodes, Plantago arenaria, Gypsophila muralis, Sedum maximus, Berteroa incana, Oenothera biennis (biljka selica), od trava Cynodon dactylon i Bromus sterilis, no najznačajniji je za puste pjeskovite krajeve Eryngium campestre.
Simo Šolaja
Rođen je 1905. godine u selu Pljevi kod Šipova. Potiče iz siromašne seljačke porodice. Do rata je radio kao šumarski radnik i nadničar, u Bosni, Crnoj Gori i Srbiji.
Bilogora
O Bilogorcima
Općenita je oznaka toga kraja i bilogorske mikroregije da je čitav taj prostor lako prohodan, izukršten brojnim cestama i puteljcima, a od davnih je davnina naseljen do najviših svojih glavica i hrbata. Na sjevernoj i zapadnoj strani tog gorja uglavnom žive podravski kajkavci, a na jugu i jugoistoku su većinom štokavci.
Simo Šolaja
Kao patriota, teško je primio poraz Kraljevine Jugoslavije. Čim je počeo ustaški teror u okolini Šipova, sa nekoliko svojih prijatelja i suseda sklonio se u obližnju šumu, i tu počeo da skuplja ljude i oružje za predstojeću borbu. Kroz narod se tada neprestano prenosio šapat o pripremama komunista za ustanak. Šolaja je postao nestrpljiv, i jedva je čekao da neko počne. Najzad je stigla vest u njegovo selo da su komunisti u Drvaru digli ustanak. Odmah je sa nekoliko svojih drugova usred dana napao i razoružao žandare na železničkoj stanici Ravni Do, kod Pljevskih podova.U susednom selu Janju, komunisti su ranije izvršili pripreme za početak ustanka. Šolaja uspostavlja vezu sa njima i zajedno vode borbe oko Šipova, Jezera i Mrkonjić-Grada, koje oslobađaju u toku augusta 1941. godine i počinju pripreme za napad na Jajce. U svim ovim akcijama, Šolaja je bio među prvima. Jurišajući na ustaše u Jezeru, 28. augusta, upao je među njih, ali se bombama i uz pomoć pristiglih drugova spasio.
Bilogora
Naziv gore
O imenu Bilogore postoji nekoliko pretpostavaka, premda to ne bi trebao biti neki naročiti problem. To gorje isprepleteno je brojnim bilo, dakle gorskim kosama, hrptima ili proplancima, pa je tu lako naći odgovor na pitanje o imenu gore. Više kao kuriozum zapisao je Hranilović, da »ime ovoga gorja potječe valjda od bijeloga i sivoga tla, što ga lapori i pijesci tvore te bi imao naglasiti Bijela gora ili Bjelogora« što dolazi od ikavskoga oblika pridjeva bijelo, slično kao i Bjelovar. Po Bilogori se naziva dijelom Bjelovarsko-bilogorska županija i koprivničko poduzeće Bilokalnik.
Simo Šolaja
Poslije trodnevne velike ofanzive Nemaca, ustaša i domobrana na slobodnu teritoriju Janja i Pljeve, početkom septembra 1941. godine, Šolaja se pod borbom povukao na Kozila, južno od svog sela. Ustanički front se raspao. Tada je Šolaja sa svojom nekompletnom četom dočekao, i u odlučnom jurišu razbio, četu ustaša, goneći ih prema selu Mujidžićima. Njemu su se tada pridružili rasuti borci, seljaci, žene, pa i djeca. Tako je formiran front ustanika i naroda, koji je u naletu proterao neprijatelja iz Pljeve, Janja i iz Šipova. Šolaja se dočepao i dva topa. Ova velika pobeda, čiji je inicijator bio Šolaja, dala je nov polet ustanku u ovom i u okolnim krajevima. Šolaja je postao veoma popularan kod boraca i naroda. Sredinom septembra 1941. godine, Italijani su sa jednim bataljonom krenuli od Mrkonjić-Grada za Šipovo. Izdajnik Uroš Drenović propušta ih bez borbe. Šolaja ih dočekuje kod sela Sokoca sa jednim vodom i, posle višesatne neravne borbe, prisiljava ih da se povuku. Sredinom oktobra 1941. godine, prilikom formiranja III krajiškog partizanskog odreda, u njegovom sastavu je bataljon „Iskra", pod Šolajinom komandom.
AB
Termin AB ima više značenja.
Simo Šolaja
Italijani su posebno respektirali Šolaju posle poraza kod Sokoca i u Rastičevu, kod Kupresa, 3. decembra 1941. godine. Pošto su u septembru paktirali sa četnikom Drenovićem, pokušavali su na razne načine da to urade i sa Šolajom. Početkom 1942. godine, poslali su svog saradnika Šolaji, sa većom sumom novca da pokuša da ga podmiti. Kada je Šolaja čuo o čemu je reč, izvadio je pištolj i ubio izdajnika, govoreći: "To im je moj odgovor!". Šolaja je bio pravi jurišnik i bombaš, veoma skroman. Na sebi je nosio žandarsko odelo, kojeg se dočepao u prvoj akciji. Njegova kožna torba bila je uvek puna bombi, iako je bio neuk, nepismen seljak, njegov postojani karakter i veliki patriotizam načinili su od njega odlučnog i beskompromisnog narodnog borca.
Pod njegovom komandom, bataljon "Iskra" je u borbi između 31. decembra 1941. i 1. januara 1942. godine uništio utvrđenja u Majdanu, izmedu Jajca i Mrkonjić-Grada, a 14. februara razbio bataljon domobrana na Vodenom Podu i Previlima, koji je pratio komoru iz Jajca za Mrkonjić-Grad. Najzad je doneta odluka da se 25. februara izvrši napad na Mrkonjić-Grad. Pod pritiskom boraca, i Drenović je obećao da će grad napasti sa južne i zapadne strane. U određeno vreme Šolaja je sa svojim borcima prodro u centar grada i tu uništio žandarsku stanicu, spalio Italijansku motorizaciju i uništio nekoliko utvrđenja. Međutim, Drenović nije krenuo u napad, pa se Šolaja sa svojim borcima morao, u teškim uslovima, probijati iz grada. Kada je, u maja 1942. godine, usledila četnicka akcija, Šolaju su četnici na prevaru uhvatili i poveli u Mrkonjić-Grad Italijanima. Partizani njegovog bataljona bez borbe su ga oslobodili.
Kada su se, krajem jula i početkom augusta 1942. godine, razvile borbe između ustaša, utvrdenih u Kupresu, i proleterskih i udarnih brigada i jedinica III krajiškog partizanskog odreda, i Šolaja je sa svojim bataljonom pohitao u pomoć. U noći između 13. i 14. augusta, jurišajući na ustaške bunkere, junački je poginuo. Odlukom CK KPJ, posmrtno je primljen u KPJ.
Za Narodnog heroja proglašen je nekoliko dana posle smrti avgusta 1942. godine.
Nacionalni park Nahanni
Nacionalni park i rezervat Nahanni (engleski: Nahanni National Park Reserve) je nacionalni park u jugozapadnoj regiji Dehcho kanadske autonomne teritorije Sjeverozapadni teritoriji, oko 500 km zapadno od grada Yellowknifea. Svojom površinom od 47.656 km² pokriva većinu prirodnog područja gorja Mackenzie. Ime mu potječe iz Atapaski (Déné) jezika indijanskih starosjedilaca plemena Yellowknife, Nahʔa Dehé što znači "rijeka zemlje naroda Nahʔa". Naime, sve do 1820-ih i otvaranja prvih europljanskih trgovačkih postaja, na ovom području su živjeli indijanci plemena Esbataottine (što znači "divokoze") i Kaska (pripadnici naroda Nahane). mini|lijevo| Sedreni ledenjački humak u NP Nahanni mini|180px| Tzv. "zidarski kamen" u središtu slapa Virginia Falls Središtem parka protječe divlja Južna Nahanni rijeka koja prolazi kroz četiri spektakularna klanca dubine do 1000 m i jedinstven kraški sustav špilja, te stvara velike slapove. Park je također i dom brojnim životinjskim vrstama polarne šume kao što su: vuk, sivi medvjed i sob, te alpskim vrstama kao što su: Dallova ovca (Ovis dalli) i planinska koza (Oreamnos americanus). Zbog toga je Nacionalni park Nahanni upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Americi još 1978. godine.
Odlike
Ispresijecani pješčenjak, šejl i vapnenačko gorje na istoku i središtu parka je u snažnom kontrastu s oštrim brdima tvrđih magmatskih stijena na krajnjem zapadu parka. Unutar parka se nalaze visoravan Hyland, gorje Selwyn, visoravan Liard, te dolina i gorje Mackenzie. Ispod gorja Ragged Range nalaze se sedreni humci poznati kao Rabbitkettle Hotspring ("Toplice kotla za zečeve"), u uzastopnim terasama do 30 m visine. Tu su i mnoge kraške tvorevine, špilje, podzemne rijeke, labirinti i vrtače, ali i veliko područje ledenjacima erodiranog pješčenjaka prije 300.000 godina, poznato kao Sand Blowouts. Na rijeci nalazi se i 96 m visok slap Virginia Falls, poznat i kao Nailicho na jeziku starosjedilaca.
Vegetacija parka je uglavnom prijelazna iz arktičke polarne šume u arktičku alpsku tundru. Smrče i topole rastu u dolinama, dok je na uzvisinama češća crna smrča (Picea mariana). U blizini slapa Virginia Falls, zbog pojačane vlažnosti zraka, raste tajga smrča-ariša, te brojni lišajevi i rijetke orhideje. U blizini mineralnih izvora rijeke Flat River rastu mnoge cvjetnice kao što su: divlja metvica, zlatošipka, majmunski cvijet (Mimulus) i dr. Sve u svemu unutar, parka je otkriveno 600 vrsta viših biljaka i 325 vrsta mahovinki (Bryophyte).
Pored šumskih bizona i američkih ždralova, u parku obitavaju mnoge druge vrste životinja kao što su: los, američki crni medvjed, mrki medvjed, vuk, ris, dabar, američki zec (Lepus americanus), kanadski ždral (Grus canadensis), grličasta lještarka (Bonasa umbellus) i najsjevernija populacija prugaste guje (Thamnophis sirtalis parietalis), koja stvara zloglasne zajednice u jamama parka.
Od vodozemaca zabilježeni su kanadska krastača (Bufo hemiophrys), sjeverna leopardska žaba (Rana pipiens), šumska korska žaba (Pseudacris maculata) i šumska žaba (Rana sylvatica). Od 36 vrsta zabilježenih riba dvije su strane vrste.
Courcelles-sur-Aire
Kursel sir Er je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Meza koja pripada prefekturi Bar le Dik.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 57 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 4 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,93 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 287 metara (maksimalnoj 331 m, a minimalnoj 226 m).
Fervento, Vercelli
Fervento je naselje u Italiji u provinciji Vercelli, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 69 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 785 m.
QC
Termin QC ima više značenja.
Jardang
mini|desno|250px|Jardang u [[iranskoj pustinji Dašt-e Lut]] Jardang predstavlja formu koja je oblikovana poput žlijeba dugotrajnim i istomjernim djelovanjem vjetra. Najveći su eolski erozivni oblik i paralelne brazde mogu biti duge više stotina kilometara.
Lombardski savez
thumb|right|290px|Memorijalna ploča Saveza u Pontidi Lombardski savez ili Lombardska liga bio je politički savez gradova Sjeverne Italiji, osnovan oko 1167. Cilj saveza bio je zajedničko suprostavljanje Fridriku I. Barbarossi, koji je htio uspostaviti snažnu carsku vlast u Italiji, za vrijeme svojih borbi protiv papa i samostalnih talijanskih gradova komuna.
Sastav
U Savezu je u početku bilo 26 gradova, a kasnije je njihov broj narastao na 30 sjeverno talijanskih gradova. Od poznatijih gradova u savezu su bili:
Savez protiv Fridrika I. Barbarosse
Lombardski savez je direktno podržavao papu Aleksandra III, koji je želio da smanjiti uticaj carsku vlast u Italiji. Fridrik I. Barbarossa pretrpio je teški poraz od Lombardskog saveza i papinskih snaga 29. maja 1176. u Bitci kod Legnana.
Posle toga poraza mirom u Veneciji 1177. papa Aleksandar III i Fridrik I. Barbarossa potpisuli su primirje, koje je trajalo od 1178 do 1183. Poraženi Barbarossa priznao je papi suverenitet nad Rimom i papskom državom, a papa njemu carsku vlast u Italiji. Nakon toga Savez i car Barbarossa sklopili su Mir u Konstanzu 1183., po klauzulama tog sporazuma, lombardski gradovi pristali su na lojalnost caru, a car je njima dao pravo da biraju lokalnu vlast (biraju konzula, kojeg je morao potvrditi car).
Savez protiv Fridrik II.
Lombardski savez je obnovljen u više navrata nakon 1198., staru slavu povratio je 1226. suprostavljajući se naporima cara Fridrik II. da stekne veću carsku vlast. Nakon što je Fridrik II. zauzeo Vicenzu i pobjedio Lombardski savez u Bitci kod Cortenuove 1237., gradovi saveza molili su ga za mir. Milano je nudio isplatu velike količine novca i poslušnost u zamjenu za mir. Fridrik II. je to odbio i zahtjevao potpunu bezuvjetnu predaju Milana. Na taj način je onemogućio mirno zaposjedanje gradova Lombardskog saveza, jer su Milano i pet drugih gradova, odbili bezuvjetnu predaju, pa se rat nastavio. Fridrik je u oktobru 1238. bio prisiljen da odustati od opsade Brescie, jer su mu protivnici bili dovoljno jaki.
Uz podršku pape Lombardski savez je uspješno odbio sve Fridrikove napade. Lombardski savez raspušten je 1250., nakon smrti njihovog glavnog protivnika Fridrika II.
Marija Bursać
Marija Bursać (Kamenica, 2. avgust 1920 - Prkosi 23. septembra 1943) je bila partizanska bolničarka, bombaš Desete krajiške brigade i prva žena narodni heroj Jugoslavije.
Biografija
Od početka ustanka okupljala je omladinu u svom selu i okolini te radila za Narodnooslobodilački pokret. Godine 1941. među prvima primljena je u SKOJ-evsku organizaciju koju je u nenom selu osnovao Kosta Bosnić, da bi februara 1942. godine bila primljena u članstvo Komunističke partije Jugoslavije.
Posle oslobađanja Drvara od italijanske okupacije jula meseca 1942. godine, u Kamenici je organizovana omladinska radna četa, koja je ušla u sastav omladinskog radnog bataljona, a kasnije u sastav Prve krajiške omladinske radne brigade. Marija je postala komesar III čete omladinske radne brigade u okviru tog bataljona, koja je radila na prikupljanju useva u saničkoj dolini. Marija Bursać bila je neustrašivi borac i neumorni pozadinski radnik. Izabrana je za predsednika seoskog odbora USAOJ-a i u Opštinsko i Sresko rukovodstvo AFŽ-a.
U februaru 1943. prilikom formiranja Desete krajiške brigade, u toku Četvrte neprijateljske ofanzive, Marija je stupila u brigadu kao borac. Kao bolničarka i borac bombaš u borbama se isticala požrvtovanjem i hrabrošću. Prilikom okršaja u selu Golubiću, kod Knina, bila je prvi put lakše ranjena. Sredinom 1943. se razbolela od tifusa, ali se odmah po ozdravljenju vratila u jedinicu.
Septembra 1943. godine u napadu na jako neprijateljsko uporište u selu Prkosima, koje je branilo nekoliko stotina nemačkih vojnika, Marija se kao bombaš našla u prvim redovima. U jednom od juriša smrtno je ranjena. Drugovi su je poneli do partizanske bolnice koja je bila udaljena 40 km. Marija je na nosilima pevala i umrla pre dolaska u bolnicu. Sahranjena je 23. septembra 1943. godine na brežuljku Spasovine u podnožju svoga rodnog sela.
NGC 1113
NGC 1113 je zvijezda u zviježđu Ovnu.
Marija Bursać
Biografija
Godine 1945. pesnik Branko Ćopić joj je posvetio pesmu "Marija na Prkosima".
Marijin brat - Duško Bursać, poginuo je 25. maja 1944. godine za vreme nemačkog desanta na Drvar, kao politički sekretar Okružnog komiteta SKOJ-a za Drvar.
Murraysville, North Carolina
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 14.215, što je 6.936 (95,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
ON
Termin ON ima više značenja.
Hozroje III
Hozroje III je bio nećak kralja Hozroja II, nakon čije je smrti u Perziji zavladala anarhija tako da su se svi Hozrojevi nasljednici samo kratko vrijeme održali na prijestolju. O tome razdoblju zbog nedostatka izvora ima vrlo malo sigurnih podataka.
Hozroje III proglašen je godine 630. na istoku Perzije za kralja. No nije se uspio nametnuti cijeloj državi pa je nakon nekoliko mjeseci ubijen.
Bay Head, New Jersey
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 968, što je 270 (-21,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
PW
Termin PW ima više značenja.
MH
Termin MH ima više značenja.
Natrijum amid
Natrijum amid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 39,012 Da.
Eschlkam
Ešlkam je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 38 opštinskih središta okruga Kam. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.489 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9372124.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Kam Ešlkam se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Kam. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 460 metara. Površina opštine iznosi 60,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.489 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 58 stanovnika/km².
VI
Termin VI, ili Vi ima više značenja:
Pell City, Alabama
Pell City je grad u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 12.695 stanovnika.
Fannini, Chieti
Fannini je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 890 m.
NGC 1114
NGC 1114 je galaksija u zviježđu Eridan.
Beauronne (Dordonja)
Boron je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Dordonja koja pripada prefekturi Periže.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 310 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 16 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 19,24 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 68 metara (maksimalnoj 150 m, a minimalnoj 51 m).
Sveti Florijan
Sveti Florijan (Florianus; civilno ime:Florian von Lorch) (? - cca. 304) je kršćanski svetac i zaštitnik Poljske; Linza; dimnjačara i vatrogastva. Njegov blagdan je 4. maja. Sv. Florijan je također zaštitnik Gornje Austrije, zajedno sa Svetim Leopoldom.
Život
Florijan je rođen u Austriji oko 250. godine poslije Krista, u antičkom rimskom gradu Cetium (današnji St. Polten, Donja Austrija).
Kao mladić pridružuje se rimskoj vojsci u kojoj zahvaljujući teškom radu i odlučnosti napreduje do mjesta časnika. Postavljen je na visoke dužnosti u Noricumu, jednoj od pokrajina Rimskog carstva (danas dio Austrije).
Tadašnji vladari, rimski carevi Dioklecijan i Maksimijan voljeli su Florijana zbog njegovih sposobnosti rješavanja problema i rada sa ljudima. Vidjeli su Florijana kao čovjeka koji se lako suočava sa teškim problemima. No u to vrijeme, Florijan je mnogo trpio zbog svoje vjere. Iako je bio časnik u vojsci, nije se držao politike "ne pitaj, ne govori", nego je otvoreno priznavao svoje kršćanstvo u to izrazito nekršćansko vrijeme.
Stoga rimski car šalje pomoćnika Aquilisa da pobije sve kršćane u području koje kontrolira Florijan, ali i da dozna zašto se Florijan ne pridržava zapovijedi. Kada se napokon Aquilius susreće sa njim, pita ga zašto odbija progoniti kršćane, na što mu Florijan odgovara "Što drugo tražite? Jer i ja sam kršćanin. Idite i javite upravitelju, da sam ovdje". Aquilius mu tada nudi napredovanje u službi i povišicu ako promijeni mišljenje, ali ga Florijan odbija.
thumb|Spomenik Svetom Florijanu u [[Osijeku]]
Aquilius je bio uvrijeđen te naređuje svojim vojnicima da ga bičuju dok ne promijeni mišljenje. No Florijan mu odgovara: "Ja istinsku žrtvu nudim samo Gospodinu svom Isusu Kristu, koji je držao dovesti me do ovoga časa". Njegova hrabrost zaprepastila je Aquiliusa koji se bojao da bi Florijan mogao druge povesti na pobunu.
Kada je car čuo što se događa, odlučio je kazniti sve kršćane u tom području. Naredio je da se zapale kršćanske crkve i knjige, kršćane je protjerao iz domova i slao u zatvor te ih naposljetku prisiljavao da se klanjaju i prinose žrtve rimskim bogovima. Pošto Florijan nije poslušao naređenja cara da progoni kršćane, bio je osuđen na smrt spaljivanjem.
Aquilinusovim vojnicima predaje se kod Lorcha. Usred mučenja željeznim palicama, Florijan je poticao upravitelja provincije da zapali vatru, govoreći mu "ako pak želiš znati da se ne bojim tvojih mučenja, zapali oganj i u ime Gospodina moga popet ću se na nj". Uplašen njegovim riječima, umjesto da ga spali, Aquilinus naređuje da se Florijanu stavi kamen oko vrata i baca ga u rijeku Enns. Florijanovo tijelo kasnije je pronašla pobožna žena, te je on naposljetku dostojno pokopan.
600 godina kasnije, negdje između 900. i 955. godine, nedaleko Florijanovog groba sagrađen je samostan Sv. Florijan, a ubrzo oko samostana izgrađeno je i istoimeno mjesto. Njegovo tijelo premješta se na groblje u to mjesto Sveti Florijan, koje i danas postoji nedaleko Linza (Gornja Austrija).
Nakon što 1138. godine Papa Lucius III, odobrava zahtjev poljskog kralja Casimira i biskupa Krakowa, da se relikvije svetog Florijana pošalju u tu zemlju, Sveti Florijan postaje zaštitnik Poljske, a njegove se relikvije i danas čuvaju u crkvi u poljskom gradu Krakowu.
Također Sveti Florijan se štuje i kao zaštitnik grada Linza, Gornje Austrije te vatrogasaca. Dan sv. Florijana, ujedno i dan hrvatskih vatrogasaca, obilježava se 4. svibnja.
U Javnoj vatrogasnoj postrojbi Grada Bjelovara, lik Svetog Florijana može se vidjeti na velikoj slici u predvorju zgrade. Ispred ulaza u postrojbu nalazi se kip Svetog Florijana, otkriven povodom 120. godišnjice Dobrovoljnog vatrogasnog društva Bjelovar.
7. dodjela Zlatnog globusa
<div style="float: right; font-size: smaller; background-color:#E6E6FA; padding: 12px; margin-left: 5em; margin-bottom: 2em; width: 180px" align="center">
održana 23. februara 1950.
Najbolji film:
Svi kraljevi ljudi
7. dodjela "Zlatnog globusa", za filmska ostvarenja u 1949. godini, održana je 23. februara 1950. godine u organizaciji Udruženja holivudskih stranih novinara u Los Angelesu. Dodijeljeno je ukupno 15 Zlatnih globusa u petnaest kategorija:
Golden Lakes, Florida
Golden Lejks je grad u američkoj saveznoj državi Florida.
Hormizd V
Hormizd V je bio Veliki kralj Perzije iz dinastije Sasanida (630. - 632.).
U godinama nakon smrti kralja Hozroja II (628.) u sasanidskoj Perziji vladao je kaos: nijedan vladar nije se mogao dugo održati na prijestolju, a više njih je vladalo istovremeno. Hormizd je vjerojatno bio unuk Hozroja II te o njemu ništa više nije poznato. Vjerojatno ga je svrgnuo Hozroje IV koji je neko vrijeme vladao paralelno s njim.
Neki grčki izvori miješaju ga s posljednjim vladarom sasanidske Perzije Jezdegerdom III.
Aminoglutetimid
Aminoglutetimid je organsko jedinjenje, koje sadrži 13 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 232,278 Da.
Voyager 2
mini|200px|Maketa Voyager letjelica Voyager 2 svemirska sonda je lansirana 1977. Identična je sondi Voyager 1 i obje su bile dio programa Voyager. Razlika je u tome što je Voyager imao drugačiju putanju tijekom susreta sa Saturnom, zaobilazeći bliski susret sa mjesecom Titanom i iskorištavajući gravitacijsku "odskočnu dasku" da dođe do planeta Urana i Neptuna. Tako je postala prva sonda koja je posjetila ta dva planeta i prva sonda koja je napravila "Veliki obilazak" Jupitera, Saturna, Urana i Neptuna. To je moguće samo uz rijetko posloženje tih planeta koje se događa svakih 176 godina. Voyager 2 je s dobrim argumentima sonda koja je dala najviše informacija, posjećujući 4 planeta i njihove mjesece s moćnim kamerama i raznim znanstvenim instrumentima
Apija (razvrstavanje)
Apija može značiti:
Voyager 2
Planiranje misije i lansiranje
Voyager 2 je prvotno trebao biti Mariner 12, dio programa Mariner. Voyager 2 je lansiran 20. kolovoza 1977., s Cape Canaverala, Florida na raketi Titan III-E Centaur.
Saturn
Dok je bio iza Saturna (gledano sa Zemlje), Voyager 2 je ispitao Saturnovu gornju atmosferu sa svojim radarom da izmjeri temperaturu i profil gustoće. Voyager 2 je otkrio da na najvišim razinama (7 kPa) Saturnova temperatura je bila 70 kelvina, dok je na najdubljim izmjerenim razinama (120 kPa) temperatura se popela na 143 kelvina. Sjeverni pol je, prema mjerenjima, bio 10 Kelvina hladniji iako to može biti rezultat sezonskih promjena.
Nakon preleta Saturna, platforma s kamerom na Voyageru 2 se zakočila ugrožavajući nastavak misije prema Uranu i Neptunu. Srećom, posada na zemlji je uspjela ispraviti problem i poslala sondu prema Uranu.
Uran
Najbliži prilaz Uranu bio je u 24. siječnja 1986.
Voyager 2 je otkrio 10 prije nepoznatih Uranovih mjeseca, proučio planetovu jedinstvenu atmosferu (izazvanu njegovim osnim pomakom od 97.77°) i proučio je Uranove prstenove.
Izlaz iz sunčevog sustava
Budući da mu je planetarna misija gotova, Voayger 2 se sada opisuje kao sonda na međuprostornoj misiji, koju NASA koristi da sazna kakav je Sunčev sustav izvan heliosfere. Voyager 2, nasuprot Voyageru 1 (za kojeg se smatra je je prošao izlazni šok) još nije izašao iz Heliosfere.
Prema podacima od 22. svibnja 2008. Voyager 2 je na udaljenosti od 85.9 AJ od sunca i izlazi iz sunčevog sustava brzinom od 3.3 AJ godišnje (oko 15.5 km/s).
Od Voyagera 2 se očekuje da će nastaviti slati podatke negdje do 2030-ih.
Ante Sekulić
Dr Ante Sekulić (Tavankut, 16. studenog 1920. — 18. 3. 2016.) bio je bački hrvatski književnik i akademik iz Vojvodine. Dopisni je član HAZU. Redovni je član Papinske nuncijske akademije u Rimu, Društva hrvatskih književnika, hrvatskog PEN-a, Matice hrvatske, Hrvatskoga filološkog društva, Hrvatskog mariološkog instituta iz Zagrebua te Katoličkog instituta za kulturu, povijest i duhovnost "Ivan Antunović" iz Subotice.
Životopis
Poznat je kao pjesnik, i kao pisac književno-povijesnih, filozofskih i znanstvenih djela.
Kao mlađi, bio je pitomac karmelićanskog zavoda u Somboru.
Mnogo se bavi temom bačkih Hrvata, na čijem je govoru i doktorirao.
Zbog sudjelovanja u MASPOK-u uhićen je 1972. od tadašnjih jugoslavenskih vlasti.
Od 1972. do 1984. je književnički djelovao pod pseudonimom Jakov Šimunov.
U svojim pjesmama ima suvremeni, moderni pjesnički izraz i oblik. Prvu pjesmu je objavio 1938., u "Subotičkim novinama", ondašnjeg glavnog urednika Blaška Rajića.
Svojim djelima je ušao u antologiju poezije bunjevačkih Hrvata iz 1971., sastavljača Geze Kikića, u izdanju Matice hrvatske.
2009. je dobio priznanje koje dodjeljiva Skupština Grada Subotice, Počasni građanin. Za ovu nagradu, kao i za nagradu Pro urbe ga je Komisiji Grada Subotice predložio DSHV, kao i košarkaškog trenera Karla Kopilovića.
Književna djela
(zbirke lirike)
Pod pseudonimom Jakov Šimunov:
Svojim djelima je ušao u antologiju poezije nacionalnih manjina u Srbiji Trajnik (prireditelja Riste Vasilevskog).
Znanstvena djela
Članci (uz eseje):
Znanstvene rasprave:
Objavio je i nekoliko monografija.
Ettal
Etal je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 22 opštinska središta okruga Garmiš-Partenkirhen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 801 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9180115.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Garmiš-Partenkirhen Etal se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Garmiš-Partenkirhen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 877 metara. Površina opštine iznosi 14,8 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 801 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 54 stanovnika/km².
Hozroje IV
Hozroje IV je bio perzijski kralj iz dinastije Sasanida (oko 630./631. - 632./633.).
O njemu zbog nedostka izvora gotovo ništa nije poznato osim da je svrgnuo svoga prethodnika Hormizda V.
WY
Termin WY ima više značenja.
Pantelleria
Otok Pantelleria (sicilijanski: Pantiddirìa) je usamljeni talijanski otok u Sredozemnom moru bliži Africi nego Siciliji
Pantelleria je i ime gradića i komune (općine) na istoimenom otoku u provinciji Trapani, u regiji Sicilija od 7 664 stanovnika. Stanovnici žive koncentrirani u tri naselja; Pantelleria, Khamma i Scauri, i po tipičnim kućama raštrkanim po čitavom otoku zvanim dammusi.
Geografske karakteristike
Pantelleria je udaljena 120 km od obale Sicilije, a samo oko 70 km od Tunisa. To je vulkanski otok ovalnog oblika, izdužen u smjeru sjeverozapad-jugoistok 13,7 km, maksimalne širine 8 km, ukupne površine od 83 km².
Pantelleria ima komplesni reljef, koji je rezultat njegove vulkanske kaldere koja je formirala veliku kupolu - Montagna Grande visoku 836 m., oko koje se uzdižu ostala manja brda zvana kudije. Ima puno depresija, koja su ostatci nekadašnjih kratera, koja se danas intenzivno obrađuju. Vulkanske erupcije su odavno prestale, ali se vulkanska aktivnost i danas manifestira gejzirima vodene pare od 100 ° C i mofetama - dimnjacima iz kojih se puši ugljični dioksid. Postoje i brojni termalni izvori, sa puno silicija i natrijevog karbonata, ali otok nema dovoljno izvora pitke vode pa se stanovništvo koristi kišnicom. thumb|left| [[Karta Sicilije sa pozicijom Pantellerije]]
Historija
Otok je bio naseljen još u neolitsko doba od stanovnika čije je porijeklo i danas nepoznato, koji su se bavili poljoprivredom, ribarstvom i trgovinom opsidijanom. Iz tog vremena su pronađeni brojni arheološki nalazi; keramika, pronađena u selu Murcia. Po otoku ima i nekoliko megalitskih građevina zvanih sesi eliptične forme, za koje se nezna čemu su služile, pretpostavlja se da su to možda bili nadgrobni spomenici. thumb|left| [[Fortifikacija|Utvrda iznad grada]] Pantellerija je za antike bila znana kao Cossira (grčki:Κοσσύρα, latinski:Cossyra) otok pod dominacijom Kartage. Za vrijeme Drugog punskog rata, otok je okupirala Rimska Republika - 217. pne.
Oko 700. otok su zauzeli Arapi i vladali njime sve do 1123. kad su ga zauzeli Normani Rogera I od Sicilije. Otok je ostao pod Sicilijom sve do današnjih dana, iako su ga Osmanlije opsjedali i pokušali zauzeti 1551. i 1553. Za vrijeme Drugog svjetskog rata fašistička Italija pretvorila je Pantelleriju u snažnu utvrdu zbog njenog strateškog značenja, kao osiguranja plovnog puta do Afrike, tako da je 1943. otok snažno bombardirala saveznička avijacija sve dok nije kapitulirao u jesen te godine.
Privreda i transport
Poljoprivreda i ribarstvo su i danas uz turizam glavne privredne aktivnosti, od kojih živi većina otočana
Glavni proizvodi Pantellerije je grožđe poznato kao Aleksandrijski muškat i kapare. Od muškata se proizvodi poznato vino od sušenog grožđa i bobica sačike. Iz luke u Pantelleriji postoje redovne brodske linije za luke Trapaniju i Mazara del Vallo.
Pantellerija ima i aerodrom (IATA: PNL, ICAO: LICG) koji je prvenstveno vojni, ali po ljeti služi i kao civilni, sa linijama prema Rimu i Milanu.
Račvasti uzgoj vinove loze
Tradicionalno kultiviranje loze prenosi se s generacije na generaciju vinogradara na Pantelleriji. Oko 5.000 ljudi posjeduje zemljište na kojemu na održiv način uzgajaju jako nisko rezanu vinovu lozu. Tehnika se sastoji od nekoliko faza: najprije se teren izravna, iskopaju se udubljenja u koja se posadi loza. Glavni korijen trsa se potom pažljivo podreže na šest grana koje formiraju radijalni grm. Udubljenja se stalno preuređuju kako bi se osigurao pravilan rast biljke u otočkoj mikroklimi. Grožđe se bere rukom tokom tituala krajem jula. Vinogradari, muškarci i žene, uzgajaju vinovu lozu u teškim klimatskim uslovima, a znanja i vještine se prenose u porodici. .
Pennington, Alabama
Pennington je gradić u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živeo 221 stanovnik.
Filimon i Apfija
Filimon je bio hrišćanin iz grada Kolosa iz 1. veka. U njegovoj je kući bilo središte lokalne hrišćanske zajednice, gde su se vernici okupljali na molitvu. To pominje apostol Pavle, u poslanici Filimonu: "ljubljenom Filemonu, suradniku našemu, i sestri Apiji, i Arhipu, suborcu našem, i Crkvi u tvojoj kući" (Filemonu 1-2).
Apfija, Filimonova žena, je takođe imala istaknuto mesto u domašnjoj crkvi. U vreme praznika boginji Artemidi, hrišćani u Kolosu behu sabrani u dom Filimonov na molitvu. Pagani, saznavši za ovaj skup, uhvatiše Filimona, Arhipa i Apfiju, kao vođe hrišćana, i kamenovaše ih. Tada ubiše Filimona i Apfiju, a Arhipa nešto kasnije.
Pravoslavna crkva slavi ih kao mučenike 19. februara po julijanskom, a 4. marta po gregorijanskom kalendaru.
Azarmedukt
Azarmedukt (također Azarmigdut; † vjerojatno 631./632.) je bila kći sasanidskog kralja Hozroja II. Na prijestolju je krajem 631. naslijedila svoju sestru Boran.
Nakon smrti njena oca Hozroja II. u Perziji je praktički zavladala anarhija. Svi Hozrojevi nasljednici mogli su se samo relativno kratko vrijeme održati na vlasti te im zbog nedostatka izvora često znamo samo ime. Zbog toga je također nesigurno datiranje vremena Azarmeduktine vladavine, niti je o njoj uopće bilo što sigurnoga poznato.
Prema Tabariju, Azarmedukt je navodno vladala nekoliko mjeseci 630. godine, što se međutim ne poklapa s dobom vladavine njene sestre Boran koju je ona naslijedila. Gotovo je sigurno da je vladala nekoliko mjeseci, ali u razdoblju 631. - 632. Tabari dalje izvještava da ju je general Farrok htio oženiti jer je bila veoma lijepa, ali ga je ona dala ubiti, na što je generalov sin zauzeo glavni grad Ktezifont. Prema Tabariju riječ je o Rostamu, kasnijem generalu kralja Jezdegerda III, koji je poginuo u borbi protiv Arapa. On je, dakle, zauzeo grad, a Azarmedukt je bila oslijepljena i zatim ubijena.
Nakon nje su u kratkim vremenskim razmacima vladali Hormizd V i Hozroje IV, a nakon njega Jezdegerd III, posljednji kralj sasanidske Perzije prije negoli su je osvojili Arapi.
WI
Termin WI ima više značenja.
Portadura, Latina
Portadura je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 64 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 12 m.
NGC 1115
NGC 1115 je galaksija u zviježđu Ovan.
WV
Termin WV ima više značenja.
Fredericksburg, Ohio
Frederiksburg je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 423, što je 64 (-13,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
VA
Termin VA ima više značenja.
Aramis Naglić
Aramis Naglić (Rijeka, 28. kolovoza 1965.), bivši hrvatski košarkaš, jugoslavenski i hrvatski reprezentativac.
Igrao je na položaju krila.
Igrao je '80-ih, '90-ih i 2000-ih.
Kao član reprezentacije 1992. godine dobitnik je Državne nagrade za šport "Franjo Bučar".
Klupska karijera
U karijeri je igrao za "Kvarner", "Jugoplastiku", "Zadar", KK Cibona, KK Slovakofarma (Slovačka).
Reprezentativna karijera
Nastupao je 1992. godine s hrvatskom reprezentacijom u Barceloni kada je osvojeno srebro. On je najtrofejniji riječki košarkaš.
Trenerska karijera
Trener ekipe Kvarner 2010 od 2011. godine.
Voyager (razvrstavanje)
Voyager u izvornom značenju znači "osoba koja putuje i istražuje nove zemlje i svjetove".
U astronautici:
U fikciji:
U transportu:
U zabavnoj industriji
U mornarici:
Natrijum arsenat
Natrijum arsenat je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 163,925 Da.
WA
Termin WA ima više značenja.
Chérizet (Saona i Loara)
Šerize je naselje i opština u istočnom delu centralne Francuske u regionu Burgonja, u departmanu Saona i Loara koja pripada prefekturi Makon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 35 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 12 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,88 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 220 metara (maksimalnoj 385 m, a minimalnoj 212 m).
VT
Termin VT ima više značenja.
Nikola Plećaš
Nikola Plećaš (Bruvno, 10. siječnja 1948.), visok 188 cm, bivši jugoslavenski košarkaš i jugoslavenski košarkaški reprezentativac.
Igrao je na položaju beka. Igrao je '60-ih i '70-ih i tada bio uvjerljivo najbolji igrač kluba. Bio je poznat po nadimku "sveti Nikola". Jednim je od najboljih strijelaca "Lokomotive", a time i nasljednika "Cibone", svih vremena. Imao je karakterističan šut koji je bio vrlo precizan i da se vodila statistika po  današnjim pravilima, mnogi koševi koje je postigao bili bi trice, no tada nije bilo tog pravila. Vrlo karakterističan je imao i ulaz u reket s lijeve strane kada bi se nakon dvokoraka u skoku odrazio (imao je vrlo dobar odraz) skoro vertikalno i od table zabijao koševe. Nije bila rijetkost da je po tadašnjim pravilima zabijao po 40 koševa na utakmici, što bi uz priznavanje današnjih trica bilo i više od 50 koševa. Bio je igrač koji je mogao odlučiti utakmicu sam.
Klupska karijera
U karijeri je igrao za "Oriolik", "Lokomotivu"...
Reprezentativna karijera
Član je reprezentacije Jugoslavije koja je 1970. u Ljubljani osvojila zlatnu medalju na Svjetskom košarkaškom prvenstvu pobijedivši u finalnoj skupini i SAD što je bila prvorazredna senzacija.
Franjo Arapović
Franjo Arapović (Slipčići kod Mostara (BIH), 2. lipnja 1965.), bivši hrvatski košarkaš, reprezentativac hrvatske i jugoslavenske košarkaške reprezentacije.
Igrao je na položaju centra. Visina: 215 cm
Strijelac je slavnog koša kojim je Hrvatska preokrenula vodstvo SAD-a na OI 1992.
Kao član reprezentacije 1992. godine dobitnik je Državne nagrade za šport "Franjo Bučar".
Kao član Hrvatske demokratske zajednice bio je zastupnik u Hrvatskom saboru od prosinca 2003. do siječnja 2008.
Klupska kerijera
U karijeri je igrao za Cibonu, Split, Zrinjevac, talijanski Trapani, u Grčkoj i za Žalgiris iz Kaunasa...
Amfotericin B
Amfotericin B je organsko jedinjenje, koje sadrži 47 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 924,079 Da.
Baone, Padova
Baone je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 728 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 11 m.
UT
Termin UT ima više značenja.
Baldwin Park, Missouri
Boldvin Park je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Courcelles-en-Barrois
Kursel an Baroa je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Meza koja pripada prefekturi Komersi.
Baldwin Park, Missouri
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 92, što je 23 (-20,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
NGC 1116
NGC 1116 je galaksija u zviježđu Ovan.
TN
Termin TN ima više značenja.
NC
Termin NC ima više značenja.
Destrehan, Louisiana
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 11.535, što je 275 (2,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ichenhausen
Ihenhauzen je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 34 opštinska središta okruga Gincburg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 8.403 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9774143.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Gincburg Ihenhauzen se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Gincburg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 489 metara. Površina opštine iznosi 34,2 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 8.403 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 245 stanovnika/km².
NY
Termin NY ima više značenja.
Antifašizam
thumb|Prekriženi kukasti križ, jedan od najpopularnijih antifašističkih simbola thumb|Simbol međunarodne Antifašističke Akcije (antife) prikazuje crnu [[anarhizam|anarhističku zastavu koja prekriva crvenu socijalističku zastavu. Temelji se na logotipu Antifaschistische Aktion, militantne antifašističke mreže u Njemačkoj iz 1930-ih koja je inspirirala antifa pokret]] thumb|[[Smrt fašizmu - sloboda narodu, parola tokom bitke za Split septembra 1943.]]
Antifašizam je zajednički naziv za sve grupe, organizacije i ideologije koje se suprotstavljaju fašizmu i nacizmu, neofašističkom i neonacističkom pokretu i njihovim ideološkim obrascima.
Izraz je u upotrebu ušao od sredine 1920-ih kada je označavao protivnike italijanskog fašizma, režima koga je u Italiji uspostavio Benito Mussolini; kasnije se počeo koristiti za režime i pokrete koji su u njemu pronašli određenu inspiraciju, a od kojih je najpoznatiji njemački nacizam. S obzirom da su se ti režimi vezivali uz Sile Osovine u drugom svjetskom ratu, izraz "antifašizam" je postao jedan od zajedničkih nazivnika za njima suprostavljene Saveznike. Takvo shvaćanje se zadržalo i godinama nakon rata, odnosno antifašizam se smatra jednom od univerzalnih vrijednosti o čijoj pozitivnoj konotaciji postoji najširi mogući konsenzus.
Antifašizam spada među ključne istorijske pojmove XX veka. Njegova borba na život i smrt sa fašizmom, koja je trajala više od 20 godina, mobilisala je desetine miliona ljudi i ostavila dubokog traga u društvima na svim kontinentima. Iako je antifašizam u ratnom sukobu odneo pobedu, veruje se da pretnja od fašizma nije nestala i da se, samim tim, antifašizam ne može prepustiti ropotarnici istorije.
U istorijskom kontekstu Jugoslavije, iskustvo Drugog svetskog rata je da nije bilo delotvornog antifašizma izvan NOV i POJ i Komunističke partije. Građanski antifašizam je bio marginalna pojava, bez efektivnog učinka.
Uz antifašizam se odnedavno koristi i izraz antifa, iako je on uglavnom vezan uz organizacije suvremene radikalne ljevice.
Definicija
minijatura|Demonstracije protiv neonacizma u [[Drezdenu 2012.]]
Za razliku od antikomunizma, izraz antifašizam je teže definirati, prije svega zbog toga što ne postoji čvrsti konsenzus što bi trebao biti "fašizam", kao i zbog toga što se često zloupotrebljava kao epitet. Zbog toga nije rijetkost da dvije sukobljene strane istovremeno za sebe tvrde da su "antifašisti" i tako nastoje steći simpatije u domaćoj i međunarodnoj javnosti. Za to kao primjer može poslužiti rat u Hrvatskoj, kada su i Hrvatska i pobunjeni Srbi za sebe tvrdili da se bore protiv "fašista" na suprotnoj strani.
Publicista Srđan Milošević smatra da su vrednosti izvornog antifašizma internacionalizam, tolerancija prema raznim oblicima različitosti, emancipacija od esencijalizovanja tih različitosti, i naročito, marginalizovanje nacionalnih, verskih, rodnih, seksualnih, političkih i drugih različitosti kao politički bitnih karakteristika i faktora moralnog, ili ma kog drugog vrednovanja čoveka. Antifašizam, u svojoj istorijskog tradiciji, jeste progresivna ideja i moralni stav, pre nego ideologija, i podrazumeva konstantno širenje baze slobode i tolerancije. On zaključuje, "kao što je diskriminacija ključna reč fašizma, tako je antidiskriminacija ključna reč antifašizma".
Povest antifašizma
Istorijski posmatrano, antifašizam se javlja u periodu između dva svetska rata, kao odgovor na pretnju od fašizma. Budući da se fašizam odlikovao militarizmom i ekspanzionizmom, antifašizam je u svojim počecima istupao kao izrazito antiratni, odnosno pacifistički pokret.
Međutim, od vremena Španskog građanskog rata (1936–1939) antifašistički pokret je zauzeo borbenu poziciju. Zauzimanje borbenog stava prema fašizmu imalo je veliku važnost, jer je polovinom tridesetih godina postalo jasno da se fašizam ne može pacifikovati i da ga izostanak otpora na njegovom trijumfalnom putu samo hrani i osnažuje. Španija 1936. bila je prva tačka na kojoj je antifašistički pokret demonstrirao svoj otpor: iako se ta dramatična epizoda završila porazom antifašista, ona je ostala inspirativan primer celom antifašističkom bloku u njegovim kasnijim, u početku takođe neuspešnim, ali zatim sve uspešnijim borbama protiv fašizma.
Španski građanski rat je bio ključan jer je shvaćen kao evropski rat između fašizma i antifašizma, bezmalo kao prva bitka u predstojećem svetskom ratu, čije je neke karakteristične aspekte nagovestio.
Pojava fašizma u Italiji
U Jugoslaviji je, zahvaljujući velikom broju sporova sa tadašnjom italijanskom državom, fašizam od samog početka bio pažljivo praćen i od njega je već tokom dvadesetih godina prošlog veka postojala izvesna bojazan. Savremenici su pisali da su duboka društvena i politička kriza u toj zemlji („socijalno bespuće“), kao i slabost radničkog pokreta, doveli na vlast jedan marginalni pokret, finansiran od strane krupnog kapitala i organizaciono potpomognut od strane vojske. Tu analizu upotpunjavala je i ocena posmatrača da fašistički pokret predstavlja mračnu pojavu, što se ogledalo i u činjenici da je omogućavao „društvenom talogu“ („fukari“) da izbije u prvi plan. Međutim, opasnost od fašizma pre svega je viđena u njegovom društveno homogenizujućem uticaju i ekspanzionističkom karakteru, u čemu se, naravno, i ogledala pretnja za tadašnju jugoslovensku državu. Pratilo se i delovanje italijanskog antifašističkog pokreta, pre svega onih grupa koje su delovale u emigraciji, kao što su bile Concentrazione antifascista (osnovana u Parizu), Giustizia e libertà i druge.
Uspon nacizma u Nemačkoj
Međutim, nakon 1933. godine i dolaska nacista na vlast u Nemačkoj, pažnja jugoslovenske javnosti sve više je okrenuta Nemačkoj, dok se Italiji i italijanskom fašizmu posvećuje daleko manja pažnja. Razlozi za takav odnos javnosti verovatno leže u shvatanju savremenika da bi, bez trijumfa nacista u Nemačkoj, fašizam ostao samo italijanski fenomen i da se „ideja fašizma kao univerzalnog pokreta, neke vrste desničarskog ekvivalenta međunarodnom komunizmu, sa Berlinom kao svojom Moskvom, ne bi razvila“. Od tog vremena zapaža se politička polarizacija, to jest, podela na antifašiste i fašiste i u Jugoslaviji: levičarski krugovi (od KPJ, preko drugih levih političkih grupa, do nezavisnih intelektualaca) bili su od samog početka antifašistički orijentisani i to su često i jasno manifestovali, dok je u takozvanim građanskim krugovima antifašizam bio uglavnom slabašan, tih, često neprepoznatljiv, svodeći se na moralno, ali ne i političko opredeljenje. Neretko se to antifašističko opredeljenje u građanskim krugovima povlačilo pred glasnim komunističkim ispoljavanjem antifašizma, pre svega usled bojazni od samog komunizma.
Percepcija Španskog građanskog rata
thumb|[[Marko Orešković Krntija na čelu bataljona Đuro Đaković u Španiji.]]
Širenju svesti o opasnosti koju nosi fašizam, to jest, svesti o značaju antifašizma, u Jugoslaviji je, kao i u drugim delovima Evrope, najviše doprinelo izbijanje građanskog rata u Španiji. Ipak, prema oceni istoričarke Olivere Milosavljević, ni jedan događaj nije različitije interpretiran i o njemu nije različitije pisano, nego što je to bio slučaj sa Španijom. Prema ideološkim razlikama su ocenjivani i uzroci građanskog rata, njegov tok i konačni rezultati: levica je nastupala u borbenom tonu, uviđajući istorijski značaj tog sukoba, građanski krugovi su događaj ispratili sa izvesnom dozom bojazni, razočarenja i defetizma, dok su fašistički krugovi u svemu videli boljševičku zaveru protiv španskog naroda i slavili konačni trijumf španskih fašista. Upravo u takvom odnosu različitih društvenih grupa prema građanskom ratu u Španiji, mogu se tražiti osnove budućih odnosa prema okupaciji Jugoslavije i pitanju antifašističkog otpora.
Antifašistički rat u Jugoslaviji
minijatura|[[Stjepan Filipović na vešalima viče "Smrt fašizmu!" Slika je postala simbol otpora fašizmu u bivšoj Jugoslaviji.]]