cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liridi
Liridi su meteorski roj kojemu je radijant u zviježđu Liri, pojavljuje se oko 20. travnja, a stiže s putanje kometa Thatcher. Opaža se već 2500 godina, a posebno je bio jak 15. pr. Kr. Brzina kojom se čestice meteorske kiše javljaju je oko 48 km/s. Učestalost je otprilike 10 meteora u satu (obično od 5 do 20). Liridi svijetle s prividnom magnitudom +2, a mogu se pojaviti i svjetliji.
Što uzrokuje meteorske pljuskove
Kako se približavanjem kometa Suncu povećava temperatura na njegovoj površini, led se počinje topiti i topljenjem leda komet se počinje raspadati te se tom vrtnjom oko Sunca kometi mrve. Iza njega ostaje trag prašine i komadića stijena. Ako se kometova putanja presiječe sa Zemljinom i na Zemljinoj stazi ostavi prašine, Zemlja će svake godine ulijetati u taj oblak prašine. Zbog trenja zraka u atmosferi, čestice prašine se zapale i u atmosferi nakratko ostave sjajan trag - nastaje meteor. Visina na kojoj nastaju ti tragovi izgaranja je od 40 do 80 km. Brzina kojom udaraju je oko 62 km/s (Perzeidi), te je velika rijetkost da meteor dođe do tla.
Meteorski rojevi nastaju s ulaskom Zemlje u oblak sitnih krutih čestica. Promatrajući staze meteora, čini nam se, zbog perspektive, da izviru iz jednog područja neba; to je radijant. Meteorskih rojeva ima nekoliko desetaka i odlikuju se dobom godine kada se javljaju. Rojevi nastaju od kometa koji još postoje ili koji su već nestali. Čak je i za mnoge sporadičke meteore nađeno da stižu s kometskih staza. No to ne isključuje mogućnost da rojevi nastaju u području ekliptike i na neki drugi način. Kometi su praćeni oblakom praha koji je najveće gustoće u blizini samog kometa; oblak praha protegnut stazom zvat ćemo meteorskim potokom. Na stazama starih kometa, a i kometa koji su nestali, prah je rasprostrt jednoliko. Do razlike u jačini pljuskova od godine do godine dolazi ako prah nije rasprostrt jednoliko uzduž potoka, jer Zemlja nije u prilici prijeći potok uvijek na mjestu istog zgušćenja. Potoke meteora poremećuje osim toga privlačna sila planeta. Pljusak traje po više dana. Među rojevima ima takvih koji su otkriveni danju, uz pomoć radiolokacije. Oni mogu prestavljati iste rojeve koji se u drugom dijelu godine jave noću. Jedan od dnevnih jesu β - tauridi, a njemu odgovaraju noćni, tauridi.
Nakarade
Nakarade su naselje u opštini Kosovo Polje, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
La Calzada, Tantoyuca
La Calzada je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tantoyuca.
Kasiodor
thumb|Flavius Magnus Aurelius Cassiodorus Magno Flavije Aurelije Kasiodor poznatiji kao Kasiodor Senator, pisac, istoričar. Rođen je između 485. i 487, a umro oko 565. godine.
La Calzada, Tantoyuca
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 172 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 58 m.
Kasiodor
Poreklo
Pravo ime mu je bilo Magno Flavije Aurelije Kasiodor. Kasniji pisci i učeni ljudi poznijeg srednjeg veka su mu nadenuli nadimak „Senator“ zbog toga što je bio pripadnik senatorske aristokratije.
Rođen je između 485. i 487. godine u uglednoj porodici sa velikim imanjem na jugu Italije. Rodno mesto Kasiodorovo je današnje Skvilače, antički Skilacijum (Scylatium) u Abrutiji. Tu se njegov pradeda doselio iz Sirije početkom V veka. Za vreme vandalske najezde na Italiju 455. godine, jedna četa Vandala je napala i Kasiodorovo porodično imanje u Skilaciumu, ali ih je deda Kasiodorov, službenik cara Valentijana III, oterao. Organizovao je dobru odbranu, a u njegovu čast je Kasiodor to opisao rečima „...deda je uspešno odbranio Carstvo...“.
Kasiodorov otac, čije ime, kao ni pradedino niti dedino nije poznato, bio je rimski službenik koji je 486. godine stao na stranu Teodorika Velikog, ostrogotskog kralja. Teodorik je upao u Italiju kako bi je oslobodio od skirskog kralja Odoakra, a nastupao je legalno, kao vicekralj vizantijskog cara Zenona, na čiji je poziv i započeo pohod na Italiju. Već 493. je Teodorik uspeo da savlada Odoakra i da ga ubije, čime je postao ostrogotski kralj u Italiji. Preuzeo je nasleđe rimskih careva – ogrnuo se purpurom i uzeo titulu Avgusta, ali kao službenik cara u Carigradu, ostao je samo njegov sluga i drugi po redu u državi. Zapadno rimsko carstvo je uništio svojevremeno Odoakar 476. kada je zbacio cara Romula Avgustula i poslao regalije Zenonu u Carigrad, tako da Teodorik nije bio u mogućnosti da se sam proglasi za cara na zapadu, jer je znao da mu to car Istoka nikad ne bi priznao. Tako je kralj Teodorik postao vladar Italije, ali je zadržao rimsku administraciju i rimske institucije, pre svega Senat i titule konzula, kao i još neke magistrature. Magistrati za ove institucije su birani iz redova Rimljana. Tako je Kasiodorov otac postao prefekt pretorija.
Karijera
Čim je mladi Kasiodor malo stasao otac ga je 501. godine postavio za svog savetnika. Na osnovu onoga što se da pročitati iz Kasiodorovih dela i same činjenice da je do kraja ostrogotske vlasti imao neka od najvažnijih zaduženja na dvoru zaključuje se da je imao veoma dobro obrazovanje. Od 501. godine njegova politička karijera ide samo uzlaznom linijom – od 507. do 511. je bio kvestor a vrhunac karijere je doživeo kada je 514. godine imenovan za konzula. Iako je to bilo najviše zvanje koje je jedan Rimljanin mogao da ponese u ostrogotskoj Italiji, on će biti magister officiorum kraljeva Teodorika, Atanarika, kraljice Amalasvinte, kraljeva Teodahata i Vitigisa, a godine 533. se javlja kao pretor pretorija u Italiji, isto zvanje koje je i njegov otac nekada nosio.
Flavije Kasiodor bio je veliki zagovornik ideje sa-života Gota i Rimljana. Gote je smatrao starim, prefinjenim i kulturnim narodom, a kralja Teodorika je uzdizao i o njemu sve najbolje pričao, između ostalog i to da je bio veliki pokrovitelj i ljubitelj nauka i umetnosti. Zaista je Teodorik bio takav, ali zahvaljujući jednoj drugoj okolnosti: od svoje 4. do 14. godine bio je politički talac na dvoru vizantijskog cara u Konstantinopolju gde je stekao obrazovanje o kojem su drugi Goti mogli samo da sanjaju. Znao je da piše i da čita na latinskom i gotskom, a znao je i da koristi računske operacije sa rimskim brojevima, što je velika retkost bila čak i za Rimljane.
Prosvećeni Teodorik je i svojoj ćerci Amalasvinti dao rimsko obrazovanje i naučio je da voli Rimljane, ali ono što je on mogao da usadi svojoj ćerci nije mogao i svom narodu. Postojala je konstantna tenzija između Gota i Rimljana, ne samo zbog činjenice da su Goti varvari i na nižem stupnju razvoja od Rimljana, već i zbog činjenice da su Goti prihvatili arijanstvo, strašnu sektu koja je u IV veku podelila hrišćane na pravoverne i na arijance, (propovedali su da Isus Hrist u svojoj prirodi ima samo ljudske, a ne i božanske osobine). Arijanski oblik hrišćanstva su prihvatili i svi ostali Germani (osim Franaka), ali čak i neki od istočnorimskih careva, npr, Konstancije. Ipak, od vremena Teodosija I svi građani Carstva (uključujući i same careve) bili su pravoverni hrišćani. To je prekinuto kada su carstvo počeli da napadaju razni Germani.
Slom Ostrogota
Teodorik je neko vreme uspevao da održi mir i prijateljstvo između Gota i Rimljana, ali je prividno stanje koje je jedan čovek čvrstom rukom i svojim autoritetom održavao bilo ograničenog trajanja. Stareći, kralj Teodorik, već u svojim kasnim šezdesetim godinama, počeo je da priviđa neprijatelje svuda oko sebe. Imao je svoje špijune i tajne agente u svim porama italijanskog društva, koji su ga obavestili o zaveri koja mu stiže iz rimskog Senata. Optužen je bio senator Simah, i on je vrlo brzo uhapšen. Sa druge strane, Simahov zet je bio veliki (i poslednji) filozof neoplatoničar Boetije, koji je na jednoj gozbi uzviknuo „Ako je Simah kriv, i svi smo mi krivi!“. Odmah zatim je Boecije uhapšen, i zajedno sa Simahom optužen za izdaju. Posle suđenja, koje je imalo samo tu ulogu da ih oglasi krivim, bili su mučeni, a zatim i pogubljeni. Ovo je izazvalo žestoku reakciju cara Justina I, koji je bio pod uticajem svog nećaka i budućeg cara Justinijana. Justin je izdao naredbu po kojoj jeretici ne mogu da vrše dužnosti u Carstvu. Direktno pogođen i uvređen, Teodorik (arijanac) je poslao papu Stefana II caru na pregovore u Konstantnopolj kako bi našao načina da povuče sporni zakon. Papa je otišao na pregovore, ali se zadržao deset meseci u Carigradu a da ništa nije postigao. Najgore od svega za Teodorika je bilo to što papa na povratku u Italiju nije otišao u rezidenciju ostrogotskih kraljeva u Ravenu, već direktno u Rim. Tada je bio optužen za veleizdaju i uhapšen. Pre početka procesa protiv pape Stefana, Teodorik je umro 526. godine sa sedamdeset godina.
Njega je nasledio unuk Atanarik (koji je bio i fizički i duhovni invalid) zajedno sa majkom Amalasvintom, a Kasiodor je nastavio službu kod njih. Već 534. Atanarik umire a njega nasleđuje Amalasvinta. Kako po gotskim narodnim zakonima žena nije mogla sama da bude na vlasti, ona se udala za svog daljeg rođaka Teodahata, koji je bio pravi varvarin, verolomnik i pijanica, najveći zagovornik neprijateljstva između Gota i Rimljana. On je već 535. ubio Amalasvintu, što je car Justinijan I iskoristio da objavi rat Ostrogotima.
Godine 536. počinje vizantijska ofanziva u Italiji pod vođstvom Velizara, vojskovođe koji je dve godine ranije uništio Vandalsku kraljevinu i inkorporirao je u Vizantijsko carstvo. Ubrzo je Teodahata ubio njegov sunarodnik Vitigis, grof Zemuna i popeo se na ostrogotski presto ženidbom sa Matasvintom, ćerkom Amalasvine. Ipak, do 540. Velizar je osvojio čitavu Italiju i ta se godina uzima za I pad ostrogotske države.
Tada se i Kasiodor penzionisao. Kao službenik pobeđenog gotskog režima nije bio u zavidnoj poziciji, pa se potpuno povukao iz javnog života. Još dok je bio u službi nosio se mišlju da u Rimu otvori neku vrstu visokoškolske ustanove manastirskog tipa. Pošto mu to nije pošlo za rukom usled ratnog rasula, on je na svom imanju u Skilacijumu podigao manastir Vivarijum („Ribnjak“). Njegova želja da monasi Vivarijuma budu naučnici, tj, da pišu i objavljuju knjige nije mu bila nikada uslišena – ta želja je bila nerealna, zbog toga što, usled ratova i invazija koji su obeležili prethodnih stotinak godina u Italiji nije ostalo mnogo obrazovanih ljudi.
On je svoj manastir dizao paralelno sa Benediktom iz Nursije koji je osnivao manastir Monte Kasino. Svoja čuvena pravila, koja će postati I univerzalna pravila života za monahe sa Zapada i sama kičma benediktinskog reda tada još nije napisao. Da bi pravila bila što bolja, Benedikt je koristio i pravila Svetog Aurelija Avgustina, ali je posetio i Kasiodorov Vivarijum da vidi kako je život tamo organizovan. U nešto izmenjenom obliku prihvato je njegovo osnovno pravilo da monasi moraju da rade i da se mole. Taj rad je mogao da bude, shodno afinitetima monaha, fizički ili prepisivački. Monasi Monte Kasina bi bili prvo opismenjeni, a zatim bi prepisivali dela antičkih pisaca.
Kasidor se u javnom životu pojavljuje još 551/2. godine kada je učestvovao na pripremama za V Vaseljenski Sabor u Carigradu. Na tim pripremama je učesvovalo veoma malo ljudi sa Zapada, ali Kasiodor, kao jedan od najvećih umova je bio pozvan. Po rečima savremenika, smrtno preplašeni Kasiodor se tamo pojavio vrlo pompezno sa svitom. Poslednji pomen Kasiodora u istoriji kao živog čoveka je iz 565. godine. Umro je ili te, ili koju godinu kasnije.
Kasiodorova dela
Autor je mnogih dela, od kojih treba izdvojiti kao najvrednija Historia Getarum, Institutiones i Variae, kao i hronika.
Variae, ili „Razno“ je skup pisama i javnih dokumenata koje je Kasiodor pisao po službenoj dužnosti u ime ostrogotskih kraljeva. Vrlo mudro, kada je objavio Varije izostavio je svako lično ime, tako da su pisma dobila oblik formulara. Kasnije su, u toku srednjeg veka, Varije bile veoma zastupljene na evropskim dvorovima gde su zaista služile kao formulari.
El Bejuco, Tampamolón Corona
El Bejuco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tampamolón Corona.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 118 m.
Argot
Argo ili argot je specifična forma diferenciranja jezika, odnosno govora društvenih grupa.
Definicija
Argo predstavlja specijalan govor, stvoren i korišćen od strane izvesnih društvenih grupa, sa ciljem da se iz procesa komunikacije isključe druge društvene grupe, pri čemu je uzajamni položaj tih društvenih grupa obično suprotan (jedne su obično društveno nadređene, a druge društveno podređene).
Sama reč «argo» koja potiče još iz 17. veka, u početku je označavala grupu golja, lupeža i prosjaka, ali se termin kasnije razvijao u drugom pravcu, tako da je sve više primenjivan samo na jezik koji su negovale ove društvene grupe. Govorilo se najpre o žargonu argoa, a zatim samo i prosto o argou.
Dobri poznavaoci jezika i govora tvrde da se argo javlja kao pojava u društvu već krajem 12. veka i početkom 13. veka. Ti su autori dokazivali njegov kriptološki (tajni, skriveni, podzemni) karakter, koji se manje ili više uspešno služi neka prestupnička (devijantna ili kriminalna) grupa, da bi skrenula pažnju sa svojih obmana, prevara, prekršaja i drugih neprihvatljivih postupaka.
Postoje tri glavne etape u razvoju pojma i termina – pojave:
Danas, je međutim, uobičajeno da se govori o više vrsta argoa: o argou kasarne, tipografskom argou, pozorišnom, tehničkom, sportskom i o argou različitih drugih zanata i profesija.
Memorijalni trofej Bill Masterton
Memorijalni trofej Bill Masterton se svake godine dodjeljuje igraču NHL koji najbolje utjelovljuje kvalitete kao što su upornost, sportski duh i privrženopst hokeju. Pobjednik se određuje anketom članova Professional Hockey Writers' Association nakon što po jednog kandidata nonimira po jedan od klubova. Često se dodjeljuje igraču koji se uspješno vratio nakon ozljede. Igrač može trofej osvojiti samo jednom u karijeri.
Historija
Trofej je ime dobio po Bill Mastertonu, igraču Minnesota North Stars koji je 15.1. 1968. umro nakon ozljede zadobivene u utakmici hokeja. Za vrijeme karijere, Masterton je pokazivao kvalitete vezane uz trogej. Prvi put je dodijeljen u sezoni 1967-68. Do završetka sezone 2006-07, igrači Montreal Canadiensa, New York Rangersa i Boston Bruinsa su osvojili trofej 4, a igrači Los Angeles Kingsa 3 puta.
Pobjednici
right|150px|thumb|[[Mario Lemieux, pobjednik u sezoni 1992-93.]]
right|150px|thumb|[[Teemu Selanne, pobjednik sezoni 2005-06.]]
Na avionima od papira
Na papirnatih avionih je je jugoslavenski crno-bijeli dramski film snimljen na slovenskom jeziku 1967. godine u režiji i po scenariju Matjaža Klopčiča. Radnja prikazuje krizu u odnosu jednog ljubavnog para prije nego što se on odluči za brak. Prikazan je na Pulskem filmskem festivalu gdje je bio trećeplasiran u izboru za Zlatnu arenu za najbolji film.
Ojo de Agua, Villagrán
Ojo de Agua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Villagrán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 403 m.
Opština Râșnov, Brașov
Râșnov je opština u Rumuniji u okrugu Brašov.
Cover Girl (film)
Cover Girl je američki filmski mjuzikl snimljen 1944. u režiji Charlesa Vidora sa Ritom Hayworth i Geneom Kellyjem u glavnim ulogama. Radnja opisuje kako se dotada nepoznata plesačica iz kazališne trupe natječe za prestižno mjesto djevojke na posteru (cover girl). Film je poznat po koreografiji Genea Kellyja, kao i po tome što je od Rite Hayworth učinio zvijezdu.
Toma de Agua, Zitácuaro
Toma de Agua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Zitácuaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 795 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2337 m.
Motta, Sondrio
Motta je naselje u Italiji u provinciji Sondrio, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 173 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 558 m.
Stazione Prasco-Cremolino, Alessandria
Stazione Prasco-Cremolino je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 216 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 175 m.
Cannon Air Force Base, New Mexico
Vazduhoplovna baza Kanon je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.245, što je 312 (-12,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Girmont
Žirmon je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Vogezi.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 1.032, a gustina naseljenosti je iznosila 81 stanovnika/km².
Akriflavinijum hlorid
Akriflavinijum hlorid je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 259,734 Da.
Mužičane
Mužičane je naselje u opštini Štimlje, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Nacionalni park Bernardo O'Higgins
Historija i karakteristike
Park je osnovan 22. jula 1969. na velikoj površini od 4.475,9 km². Po tom je najveći u Čileu i jedan od najvećih na svijetu. Od tog se 26% površine nalazi Regiji Aysén, a preostalih 74% u regiji Regiji Magallanes. To je prostor u kom se nalazi 49 glečera poznatih pod imenom - Južno ledeno polje, treća površina pod ledom nakon Antarktika i Grenlanda. Ikona parka je Glečer Pío XI.
Mecatzintla, Milpa Alta
Mecatzintla je naselje u Meksiku u saveznoj državi Distrito Federal u opštini Milpa Alta.
Malopoljce
Malopoljce je naselje u opštini Štimlje, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Carpasio, Imperia
Carpasio je naselje u Italiji u provinciji Imperia, u regiji Ligurija.
Opština General Simón Bolívar, Durango
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 2119 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1362 m.
Twin Falls, Idaho
Tvin Fols je grad u američkoj saveznoj državi Ajdaho.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 44.125, što je 9.656 (28,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Makrmalj
Makrmalj je naselje u opštini Srbica, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
El Charco Largo, Villa Guerrero
El Charco Largo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Villa Guerrero.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1758 m.
Rotacija
mini|desno|250px| Vrtnja [[kugla|kugle oko svoje osi.]]
Vrtnja ili rotacija (lat. rotatio: okretanje, obrtanje), u fizici, je okretanje krutoga tijela oko osi. Točke tijela u vrtnji opisuju kružnice kojima je središte na osi vrtnje, miruju jedino točke na osi vrtnje. Vrtnja može biti jednolika, jednoliko ubrzana ili nepravilna.
Jednoliko kružno gibanje
Okreće li se neki kotač uvijek istom brzinom, odnosno ako čini uvijek isti broj okretaja u jednoj sekundi, kažemo da taj kotač vrši jednoliko kružno gibanje. Jednoliko kružno gibanje je takvo gibanje kod kojeg se neko tijelo, odnosno neka materijalna točka, giba jednoliko po kružnici. Kod ovog gibanja moramo razlikovati dvije brzine:
Obodna brzina
Ako neka točka učini n okretaja u sekundi (oznaka okr/s, 1/s ili s-1), a za vrijeme jednog okreta učini put od 2 ∙ r ∙ π (odnosno d ∙ π, gdje je d - promjer vrtnje), gdje je r - polumjer vrtnje, onda je prijeđeni put te točke 2 ∙ r ∙ π ∙ n, a obodna brzina iznosi:
odnosno:
Računamo li broj okretaja u jednoj minuti, koja iznosi 60 sekundi, onda imamo izraze za obodnu brzinu:
Obodna brzina je brojčano jednaka duljini luka što ga učini točka na obodu kružnice u jednoj sekundi. Ona u svakoj točki ima smjer tangente koji se stalno mijenja, ali joj veličina ostaje ista. mini|desno|250px|[[Vektor kutne brzine ω i radijvektor r]]
Kutna brzina
Ako se točka vrti stalnom obodnom brzinom v po kružnici, radijvektor te točke opisuje u svakoj sekundi jednak kut. Kut što ga opiše radijvektor u jednoj sekundi zove se kutne brzina. Kutna brzina mjeri se u radijanima u sekundi (rad/s). Jedan radijan je luk koji je jednak polumjeru (radijusu), a oba pripadaju istoj kružnici. Budući da je opseg kružnice 2 ∙ r ∙ π, čitav opseg, odnosno puni kut od 360° ima 2 ∙ π radijana.
ili:
Budući da točka u jednom okretu prijeđe put od 2 ∙ π radijana, to znači da za vrijeme jedne sekunde prijeđe put od 2 ∙ π ∙ n radijana. Kako je brzina prijeđeni put u jednoj sekundi, dobivamo da je kutna brzina ω:
Računamo li broj okretaja u jednoj minuti, koja iznosi 60 sekundi, onda dobivamo izraze za kutnu brzinu:
Uvrstimo li u izraz za obodnu brzinu gornji izraz za kutnu brzinu, dobivamo:
To znači što je veći polumjer vrtnje, to je i obodna brzina veća pri istoj kutnoj brzini.
Nejednoliko kružno gibanje
Pri nejednolikoj vrtnji svaka točka u jedinici vremena prevali kut φ, pa je kutna brzina:
a pri nejednoliko ubrzanoj vrtnji promjena kutne brzine u jedinici vremena nejednaka je i naziva se kutno ubrzanje ili kutna akceleracija:
Energija vrtnje
Energija tijela u vrtnji jest:
gdje je: I - moment tromosti ili moment inercije, m - masa, a r - udaljenost točke od osi vrtnje.
kutna količina gibanja određena je s:
a moment sile s:
Vlastita vrtnja ili rotacija
Kad se promatra gibanje tijela s utvrđenom točkom, na primjer gibanje zvrka, os rotacije kojega može mijenjati smjer zbog učinka vanjskih sila, njegova rotacija oko osi naziva se vlastita, zato što tijelo tada može izvoditi složeno gibanje, to jest još i precesiju i nutaciju, koje se također mogu tumačiti kao rotacije oko određenih osi, ali koje nisu čvrsto spojene sa samim tijelom.
mini|desno|250px|[[Nebeska sfera|Nebeski svod se kreće po krivulji, koja je rezultanta uzajamnog djelovanja Zemljine vrtnje (zeleno), Zemljine precesije (plavo) i nutacije (crveno).]]
Zemljina vrtnja
Zemlja se okreće oko svoje osi (rotacija ili okretanje) od zapada prema istoku, te joj je za jedan puni okret potrebno oko 24 sata, vremenski razmak koji se naziva Sunčevim danom (sinodički dan). Rotaciju Zemlje nije moguće osjetiti. Svaka Zemljina točka (osim sjevernog i južnog pola) sudjeluje u rotaciji Zemlje odnosno opisuje krugove oko Zemljine osi. Pritom najveće krugove prave točke na ekvatoru, koje se ujedno i najbrže kreću. Zbog rotacije događa se izmjenjivanje dana, noći i dnevne topline pa Sunce stoga u jednom trenutku obasjava samo jedan dio Zemlje.
Period Zemljine vrtnje jest 1 zvjezdani dan ili siderički dan (23 h 56 min 4,1 s), a srednji period vrtnje s obzirom na osunčenje jednak je jednomu srednjemu Sunčevu danu (1 dan). Period vrtnje nije stalan, već ovisi o sezonskim i sekularnim premještanjima masa na površini Zemlje i unutar nje; promjene se prate s pomoću radioastronomskih interferometrijskih sustava s velikom osnovicom (dugobazična interferometrija). Zbog plima i oseka, period Zemljine vrtnje stalno se produljuje. Kao posljedica plimnog međudjelovanja (plimna sila) Mjeseca i Zemlje, količina gibanja Mjeseca povećava se i on se udaljava od Zemlje, u sadašnjem trenutku gotovo 4 centimetra na godinu. Zemlja ima godišnja doba zbog nagiba ekvatora prema ekliptici od 23° 26'. Taj se nagib mijenja u periodu od 41 000 godina, od 22,1° do 24,5°. Sada se smanjuje 0,47" na godinu. Period promjene izduženosti staze, precesije ekvinokcija i nagiba ekvatora, astronomski su činitelji pojave ledenih doba prema teoriji Milutina Milankovića (Milankovićevi ciklusi). Toplinska ravnoteža Zemlje uvjetovana je dotokom energije Sunčevim zračenjem; Sunčeva konstanta iznosi 1 367,7 ± 6 W/m², a promjena je uvjetovana ciklusom Sunčeve aktivnosti (Sunčev ciklus), koji se u prosjeku mijenja svakih 11 godina.
Diferencijalna rotacija
Diferencijalna rotacija je pojava različitih perioda vrtnje dijelova nebeskog tijela koje nije kruto, na primjer Jupitera i Sunca.
Rt dobre nade (kolonija)
Kolonija Rt dobre nade je bila nekadašnja britanska kolonija pored grada Cape Towna koju su oni u vrijeme napoleonskih ratova - 1806. preoteli Holanđanima. Kolonija je egzistirala sve do 1910. kad je ujedinjena u Južnoafričku Uniju kao Provincija Rt dobre nade.
Osnivanje i doba holandske vlasti
Holandska istočnoindijska kompanija poslala je 1652. svog moreplovca Jan van Riebeecka da osnuje trgovačku stanicu na Rtu dobre nade, on je bio prvi upravitelj kolonije od 1652. do 1662., naslijedio ga je Zacharias Wagenaer. Kolonija Rt dobre nade postala je važna stanica za opskrbu brodova Holandske istočnoindijske kompanije koji su plovili do Molučkih otoka u indonezijskom arhipelagu tokom 17. i 18. vijeka. Kompanija je ishodila kraljevsku dozvolu da naseljava protestante i tako ojača koloniju. Tako su se u koloniji pored holandskih seljaka (holandski: Boer) naselili i brojni francuski Hugenoti, vremenom su se ove dvije zajednice spojile u etničku skupinu znanu kao - Buri (današnji Afrikaneri).
Tokom slijedećih 150 godina, Buri su se polako ali stalno širili na teritorije domorodačkih plemena - Khoikhoi i Bušmana, koji se zbog velikog tehnološkog jaza, tome nisu mogli oduprijeti, pa su ili izbjegli u nepristupačne pustinje, ili postali robovi burskih kolonista. thumb|left|260px| Karta Kolonije Rt dobre nade iz [[1809.]] Kolonija se stalno širila, zemljište neposredno uz Cape Town bilo je pogodno za ratarstvo, ali udaljeniji krajevi prema sjeveru i istoku u koje su se brojni burski kolonisti otisnuli, bile su sušne savane pogodne jedino za ispašu stoke. U stvari daleki sjever i ne toliko, jer je to bio pustinski kraj, zato su se širili na istok, ali su se ubrzo sudarili sa lokalnim domorocima iz plemena - Xhosa koji su također bili stočari i trebali velike komade zemlje za svoju stoku, oni su bili i puno bolje organizirani od Khoikhoia i Bušmana. Uskoro su uslijedili brojni mali ratovi između burskih kolonista i plemena Xhosa, na kraju su potpisali mirovni sporazum po kojem je Velika riblja rijeka postala granica kolonije prema istoku.
Britanci su postali zainteresirani za Rt dobre nade za napoleonskih ratova, oni su iz preventivnih razloga zauzeli strateški važnu luku Cape Town - 1795, kad su napoleonske trupe zauzele Holandiju. Znajući da su posade po kolonijama zbunjene i oslabljene, britanska vojska poslala je general-majora Henrya Jamesa Craiga da zauzme Cape Town, holandski guverner, isprva je odbio predaju, ali je na prijetnju silom - predao Cape Town bez borbe. Britanci su upravljali kolonijom do 1803. tad su je vratili Holanđanima, kad je dogovoreno primirje u Evropi.
Britanska era
Kad je evropske primirje propalo, Britanci su se vratili u Cape Town, nakon pomorske bitke u januaru 1806 u zaljevu Table Bay, holandska posada Utvrde Rt (Cape Castle) predala se Britanskoj vojsci koje je vodio David Baird. Kraljevska mornarica se toliko oduševila lukom i njenoj strateškoj poziciji na putu za Indiju, da je uvjerila sve britanske državnike da Cape Town, treba zadržati u britanskim rukama. Tako su na kraju napoleonskih ratova, Britanci umjesto da vrate Koloniju Rt dobre nade, isplatili Holanđanima 6 milijuna funti kao odštetu za koloniju.
El Progreso, Tampamolón Corona
El Progreso je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tampamolón Corona.
Rt dobre nade (kolonija)
Britanska era
Buri su teško prihvatili promjenu vlasti, osobito oni po udaljenim farmama. Britanski suci počeli su ih pozivati na red, zbog svirepog i brutalnog postupka prema svojim crnim robovima. Ali su se oni na sudske pozive najčešće oglušivali. Zbog tog je 1815. izbila prava mala pobuna - na istoku kolonije kod Slagter's Neka, zbog nje su osudili petoricu Bura na vješanje. Za izvršenja kazne, puklo je uže i četvoro palo je na pod, tad je bio običaj da se takve osuđenike nakon toga pomiluje, ali su oni unatoč molbi, oni su ponovno obješeni. Oni su postali prvi burski martiri, u sukobu koji će se nastaviti sljedećih vijekova.
El Progreso, Tampamolón Corona
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 58 m.
Rt dobre nade (kolonija)
Britanska era
Nezadovoljni Buri počeli su se seliti preko Velike riblje rijeke tako da su to Xhose shvatili kao ratnu provokaciju pa je granica postala ponovno nesigurna. Zbog tog su Britanci izgradili 1812. utvrdu Grahamstown, a zatim čitav niz utvrda duž Velike riblje rijeke. Veliki napad Xhosa na Grahamstown 1819. primorao je tadašnjeg guvernera Somerseta da formira tampon zonu duž Velike riblje rijeke u kojoj je bilo zabranjeno ropstvo, a svi bijeli kolonisti su postali automatizmom članovi granične milicije. Suše slijedećih godina upropastile su projekt, koji je kasnije spašen uvođenjem merino ovaca, koje su omogućile kolonistima da pristojno žive.
Pritisak na Bure i njihovu kulturu pojačao se 1827. kad je engleski zamijenio holandski kao službeni jezik kolonije. Dodatni udarac bilo je favoriziranje britanskih misionara, za eveangelizaciju crnačkog stanovništva, kojima su se oni rado obraćali i žalili na postupke kod burskih poslodavaca, to je dovelo do mnogih tenzija među Burima.
Kap koja je prelila čašu burskog nezadovoljstva bilo je ukidanje ropstva 1834. Burski farmeri imali su tad oko 40 000 robova, koje su trebali osloboditi. Kolonijalne vlasti su obećale i naknadu, koja se jedino mogla isplatiti u Londonu, većina burskih farmera bila je toliko siromašna da si nije mogla ni unajmiti agenta koji bi ih zastupao u Londonu, a o putu su samo sanjati.
Nakon tog su se Buri počeli iseljavati iz kolonije Rt dobre nade, - lider im je postao Piet Retief, koji je nakon otvorenog novinskog članka 1837. poveo 3 000 Bura preko Masiva Drakensberg na put koji je kasnije nazvan Veliki put (Groot Trek). Oni su se naselili u Natalu, protjerali nešto malo zatečenih britanskih kolonista i osnovali svoju Republiku Nataliju s Pietermartizburgom kao glavnim gradom 1939. Britanci iz Kolonije Rt dobre nade, nisu se zbog tog previše uzbudili, već su tvrdili da je Natal i nadalje teritorij u nadležnosti njihove kolonije, te da se i na njih odnose isti zakoni. Zbog tog je većina Bura iz Natala ponovno krenula na put, ovaj put zašli su dubinu u Južne Afrike do Highvelda i rijeke Oranje. thumb|left|260px| Fotografija [[Cape Towna iz 1870.]] Ipak nisu se svi Buri iselili iz Kolonije Rt dobre nade, i otisnuli na Veliki put. Brojni farmeri ostali su živjeti na svojim imanjima, iako ogorčeni na Britance, ipak su se prilagodili na nove prilike u koloniji, tako da je burska zajednica ostala velika i moćna manjinska zajednica unutar kolonije.
Kolonija Rt dobre nade bila je jedna od rijetkih destinacija na afričkom kontinentu, koja je bila relativno sigurna i udobna za evropske koloniste. Po njoj nisu harale neugodne tropske bolesti kao po zapadnoj afričkoj obali. Ona je također bila izvan zone stočne kuge, a to je značilo da se mogu upotrebljavati konji, koji su po središnjoj Africi ugibali. Drugi ključni faktor za dolazak brojnih kolonista, bio je položaj kolonije, mnogi putnici na putu prema Dalekom Istoku i Australiji, odlučili su se skrasiti u njoj, impresionirani onim što su vidjeli u Cape Townu i okušati svoju sreću tu. Ipak za brojne britanske doseljenike kolonija je bila samo prolazna stanica, jer su vrlo brzo ustanovili da je najbolja zemlja već zaposjednuta. Tako da britanska većina u koloniji nikad nije značajno premašila broj burske manjine.
Kolonija Rt dobre nade teritorijalno se proširila na sjever pravim diplomatskim majstorijama 1860-ih i 1870-ih. U zapadnom Griqualandu u donjem toku rijeke Vaal otkriveni su 1867. dijamanti. Oko tog teritorija izbio je spor između Kolonije Rt dobre nade i burske Južnoafričke Republike - Transvaal koja je tvrdila da je to njen teritorij na temelju Mirovnog sporazuma iz Bloemfonteina. Domorodački Grique bili su rađe da podpadnu pod Britance nego pod Bure, tako da je nezavisna komisija odlučila da teritorij pripada Koloniji Rt dobre nade, koja je 1871. anektirala taj teritorij.
Ratovi sa burskim republikama
Britansko Carstvo dalo je 1872. Koloniji Rt dobre nade pravo na samoupravu, jedan od prvih koraka nove kolonijalne vlade bio je uvođenje afrikaansa (holandskog) kao drugog službenog jezika. Buri su se nakon tog počeli slobodnije osjećati i osnovali svoju političku organizaciju Afričku uniju (Afrikaner Union). Novu pomutnju u britansko-burske odnose, donijela je prva aneksija Južnoafričke Republike - Transvaal i Prvi burski rat nakon toga. Nakon tog su i britanski stanovnici kolonije osnovali svoju organizaciju Britanski carski savez (British Empire League) tako da su se odnosi još više zakomplicirali.
Otkriće zlata u burskoj koloniji Južnoafričke Republike - Transvaal dovelo je do kulminacije sukoba - Drugog burskog rata. Prvo je tadašnji premijer Kolonije Rt dobre nade - Cecil Rhodes pokušao isprovocirati unutrašnji sukob u Transvaalu preko Jamesonove bune u decembru 1895. uz pomoć policajaca iz Rodezije i Bechuanalanda i britanskih građana na radu u Transvaalu zvanih - uitlanders, koja je neslavno završila, tako da je na kraju morao dati ostavku.
Ipak neuspeh Rhodesa da anektira Transvaal nije značio da su ostali britanski moćnici prestali biti zainteresirani da prisvoje te ogromne količine zlata za sebe, Neville Chamberlain i Alfred Milner jasno su iskazali namjere za aneksijom burskih republika Transvaal i Slobodna Država Oranje u Britansko Carstvo milom ili silom. Na kraju je izbio Drugi burski rat koji je odnio mnogo žrtava, poljuljao međunarodni ugled Britanije i doveo do aneksije tih dviju republika u Britansko Carstvo 1902. kao krunskih kolonija.
Kraj Kolonije Rt dobre nade
Na kraju su sve britanske krunske kolonije u Južnoj Africi; Kolonija Natal, Kolonija Transvaal, Kolonija Oranje i Kolonija Rt dobre nade ujedinjene 1910. u Južnoafričku Uniju koja je dala začuđujuće puno prava poraženim Burima.
Geografske karakteristike i stanovništvo
Na svom vrhuncu 1910. - Kolonija Rt dobre nade prostirala se od Poluotoka Kejp sve do Velike riblje rijeke na istok, a na sjever sve do rijeke Oranje i granice sa Namibijom uz obale atlanskog i indijskog oceana, na površini od 569 020 km². Tad je imala 2 564 965 stanovnika.
Las Granadas, Villaflores
Las Granadas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 570 m.
Formiranje Sunčevog sistema
mini|desno|300px|Slika sa [[Svemirski teleskop Hubble|Svemirskog teleskopa Hubblea koji prikazuje protoplanetarne prstenove u Orionovoj maglici (Messier 42), koji vjerovatno vrlo sliče stanju kakvo je vladalo u prasunčevoj maglici kod stvaranja našeg Sunčevog sustava.]]
mini|300px|desno|[[Niz proton-proton dominira u zvijezdama veličine Sunca ili manjim.]]
mini|desno|300px|[[Jovijanski planeti; od vrha prema dolje: Neptun, Uran, Saturn i Jupiter.]]
mini|desno|300px|Terestrički planeti: [[Merkur, Venera, Zemlja i Mars u stvarnim bojama i mjerilu.]]
Prevladavajuća teorija formiranja Sunčevog sustava danas je teorija o zajedničkom nastanku Sunca i planeta, a njoj su najviše pridonijeli svojim radovima Carl Friedrich von Weizsäcker (1944.), Hannes Alfvén (1945.), Gerard Kuiper (1951.) i Fred Hoyle (1960.). Teorija se zasniva na promatranjima mladih zvijezda koje se oblikuju u području hladnih međuzvjezdanih oblaka i koje su okružene maglicom (Herbig-Haro objekt). Postanak im se odvija u nekoliko koraka. Najprije se veliki međuzvjezdani plinovito-prašni oblak skuplja i istodobno cijepa na manje dijelove (fragmentacija). Iz jednog oblačnoga dijela oblikuje se prasunčeva maglica kao rotirajući disk. U središtu je diska buduće Sunce, koje prikuplja najviše mase, a zgušnjavaju se i dijelovi diska, te tvore jezgre budućih planeta. Planeti rastu od manjih dijelova (planetezimala), oko kojih se okuplja plin. Mlado se Sunce steže, zagrijava i u njegovu se središtu pali termonuklearni izvor. Osim kemijskim sastavom, građa i veličina planeta bit će uvjetovane Sunčevim zračenjem i Sunčevim vjetrom. Bliže Suncu, temperatura je viša; na položaju gdje se temperatura spusti ispod 1800 K ukrućuju se refraktorne, teško taljive tvari, a pri temperaturama nižima od 300 K i isparljive, lako hlapljive tvari. Bliži su protoplaneti zbog toga veće gustoće, dok udaljeniji protoplaneti, oni od kojih će nastati divovski planeti poput Jupitera, narastu privlačeći iz maglice većinske plinove, vodik i helij. U trajanju od približno 100 milijuna godina, planeti i manja tijela prikupe sav materijal maglice, nakon čega dolazi do dugotrajnih promjena u unutrašnjoj građi planeta, do taloženja (sedimentacije) i kemijskih diferencijacije po dubini, to jest do danas zatečena stanja.
Postanak planetskog sustava
Prema današnjem shvaćanju, postanak i razvoj planetskog sustava odvijao se u nekoliko koraka. Ponajprije, veliki međuzvjezdani oblak se zbija i pritom cijepa na manje dijelove (fragmentacije). Iz tvari sadržane u jednom oblačnom fragmentu oblikuje se Sunčeva maglica kao rotirajući disk; u njemu dolazi do preraspodjele količine gibanja i pripremaju se uvjeti za nastanak malih kompaktnih tijela. Nakon toga dogotavljaju se i konsolidiraju planeti. Ovisno o građi s kojom su stasali, planeti i njihovi veći sateliti prolaze kroz geološki razvoj. Moramo prihvatiti misao da je sadašnje stanje tijela u planetskom sustavu posljedica načina nastanka i razvoja koji je slijedio nakon postanka. Stoga se i kozmogonija planetskog sustava provjerava sadašnjim stanjem svih vrsta tijela, a u cjelovitu opću sliku treba da se uklope i promjene prisutne u pojedinačnim slučajevima.
Sudeći po razvoju zvijezda, Sunčev je sustav nastao iz međuzvijezdanom materijala koji se nalazio u spiralnom kraku naše Galaktike (Mliječni put). Hladni oblaci plina i praha postoje u galaktičkoj ravnini i danas, mnogo godina nakon nastanka prvih zvijezda Galaktike. Da bi se ti oblaci pretvorili u zvijezde, gravitacijska sila mora nadjačati težnju plina da se širi (ekspandira). Da bi gravitacijsko privlačenje nadvladalo, gustoća oblaka mora pri danoj temperaturi prijeći neku kritičnu vrijednost. Zamišljena su dva načina na koja dolazi do povećanja gustoće: ulazak međuzvjezdanog oblaka u područje spiralnog kraka galaktike ili pojava supernove u neposrednoj blizini. Izučavanje galaktika pokazuje da je u krakovima međuzvijezdana tvar veće gustoće nego izvan krakova, pa se s ulaskom oblaka u spiralni krak oblak usporava i sabija. S druge strane, supernove udarnim valovima zbijaju međuzvijezdanu tvar. U slučaju našeg sustava imamo potvrdu da se zbila eksplozija supernove. U ugljikovodičnim meteoritima nađeni su izotopi koji su potomci radioaktivnih elemenata kratkog vremena života, a koji se proizvode u toku eksplozije supernove. Prema broju atoma izotopa procijenjeno je da je od pojave supernove do ukrućivanja meteoritskog materijala prošlo od nekoliko milijuna do nekoliko desetaka milijuna godina.
Prasunčeva maglica
Prilikom odvajanja od drugih dijelova međuzvijezdana oblaka prasunčeva maglica zadržava galaktičko magnetsko polje - važno svojstvo međuzvijezdana prostora, a zadržava i dinamičko stanje u kojemu se oblak nalazio. Prasunčeva maglica zato pri osamostaljenju se vrti (rotira), i u odnosu na središte galaktike, i u odnosu na druge galaktike. Maglica se nastavlja urušavati. Tvar pada prema središtu oblaka gdje nastaje mlado Sunce. Ono se zbog stiskanja zagrijava i sve jače svijetli. Najjače je zagrijano u središtu, i ondje se počinju javljati termonuklearne reakcije, koje će mu dabati energiju u dugom nizu godina. Sunce se prestaje stezati tek kada ekspanzivni tlak plina poraste toliko da se izjednači s hidrostatskim tlakom.
Za vrijeme stezanja Sunca i stezanja cijele maglice, a zbog sačuvanja kutne količine gibanja, Sunce i maglica se vrte sve brže. Disk je to plosnatiji što se brže vrti. Disk je tijelo osne simetrije i ima jednu osobitu ravninu - ravninu ekvatora. One čestice koje se još ne nalaze u ekvatorskoj ravnini privlači, osim Sunca, i veća masa koja se u ekvatorskoj ravnini već nalazi; čestice “padaju” u ravninu ekvatora. To omogućuju, i tome pridonose, neelastični sudari među česticama, jer se u toku neelastičnog sudara smanjuje komponenta brzine okomita na ekvatorsku ravninu (slično se dešava kod Saturnovih prstena). Takvo vladanje jače je izraženo kod zrnaca praha nego kod slobodnih atoma, pa se prah vrlo brzo taloži u sloj u ekvatorskoj ravnini; mnogo tanji od maglice. Staze budućih planeta bit će ograničene na širinu sloja pa ne moraju ležati točno u ravnini Sunčeva ekvatora.
Nezaobilazni dinamički problem razvoja sustava označava prijenos kutne količine gibanja sa Sunca na planete. Budući je najmasivniji dio maglice, prasunce sadrži najveću kutnu količinu gibanja. Danas je pak 50 puta veća količina gibanja sadržana u revoluciji planeta nego u rotaciji Sunca, iako Sunce ima masu 750 puta veću od mase svih planeta. Na jedan način, količina gibanja može se prenijeti magnetskim poljem. Ono je usredotočeno u središnjem plinovitom zgušćenju, mladom Suncu i silnice izlaze iz njega u obliku spirala, prolazeći kroz čitav disk. Svojstvo je magnetskog polja da je u ioniziranom plinu zarobljeno. Sunce je pomoću magnetskog polja povezano s maglicom i predaje joj energiju. Mlado Sunce okretalo se 100 puta brže. Zamislimo li magnetske silnice kao elastične lisnate opruge koje vire iz osovine - Sunca, zaključit ćemo da će se te opruge požurivati vrtnju maglice u kojoj su isidrene; iako je ta slika posve mehanička, ona dobro opisuje stvaran proces. Sunčeva se vrtnja prenosi na maglicu. Koliko kutna količina gibanja maglice poraste, toliko se kutna količina gibanja Sunca smanji. Zbog povećanja kutne količine gibanja maglica se udaljava od Sunca.
Na drugi način, kutna se količina gibanja može prenijeti i putem vrtložnih gibanja u maglici. A znatna količina gibanja mogla je da se izgubi u prostor gubitkom mase u obliku Sunčeva vjetra. Prijenos kutne količine gibanja sa Sunca na maglicu ima dvojaku posljedicu. S jedne strane u jednom će se trenutku izgubiti veza maglice i Sunca i ono više neće moći usisavati maglicu. Drugo, maglica poprima količinu gibanja koju će prenijeti na tijela u njoj rođena, na buduće planete.
Nastajanje planeta
Gdje su ovdje planeti? U maglici su morali postojati svi preduvjeti za njihovo stvaranje (akumulaciju): iz raspršenog stanja, zrna praha i plin treba da se sustavno okupe i stvore nebesko tijelo; u toku okupljanja tvar mora proći kroz određeni toplinski režim da bi postigla određeni kemijski i mineraloški sastav; različite tvari moraju se zatim prostorno razdvojiti, jer je i građa svih tijela Sunčeva sustava raslojena. Počnimo od kondenzacije maglice. Kao centri kondenzacije služe zrna praha; ona rastu kada na njih neelastično nalijeću molekule iz plinovitog stanja. Budući da otpor plinovitog sredstva ujednačuje brzine gibanja zrna, ona se sudaraju malim brzinama i lijepe (amalgamiraju). Tako se u prasunčevoj maglici javljaju čvrsta tijela. Povoljni uvjeti za njihov rast postoje samo dok je maglica relativno hladna.
Sastav čvrstih tijela uvjetovan je kemijskim sastavom maglice i toplinskim svojstvima kroz koji prolaze. U maglici prevladava vodik (78% mase) i helij (20% mase), s primjesom težih elemenata (2%). Elementi se javljaju u plinovitom stanju, to jest kao slobodni neutralni ili ionizirani atomi i molekule, a ugrađuju se i u zrna prašine. Kondenzacija se odvija uz određene temperature. U razmaku temperatura od 1 000 do 1 800 K ukrućuje se željezo, oksidi metala, silicija i sličnih (refraktorne, teško taljive tvari). Pri temperaturama od 100 do 300 K i niže, kondenziraju se i lako hlapljivi sastojci (volatilne tvari) kao što su voda, ugljikov dioksid, metan, amonijak; metalna i silikatna zrna prekrivaju se smrznutim tvarima koje su inače kod sobne temperature u plinovitom stanju. Plinoviti ostaju jedino vodik i plemeniti plinovi helij, argon i neon.
Mineraloška svojstva meteorita potvrđuju postojanje temperatura od 300 do 1 800 K i tlakova do 1 bar. Stjenoviti satav terestričkih planeta s velikim udjelom metala, te sustav jovijanskih planeta koji sadrže znatne količine volatilnih i zaleđenih tvari, upućuju na područja s različitim toplinskim uvjetima. Stanje je sukladno s iskustvom astrofizike prema kojemu mlada zvijezda prolazi kroz razdoblje kada joj je sjaj promjenjiv i sa zvijezde eratički teče veoma snažan vjetar (promjenjive zvijezde T-Tauri). Bliže prasuncu sastojci maglice su ižarivani, dok su se u udaljenim (perifernim) područjima tvari mogle smrzavati.
Odlučujuća u stvaranju sustava je i druga posljedica Sunčeva vjetra. Vjetar tlači na maglicu i odbacuje je. Sa sadašnjom razinom Sunčeva vjetra, prasunčeva bi se maglica raspršila za 107 do 108 godina. Maglica je mogla biti posve odstranjena i za vrijeme dok je Sunce prebivalo u razdoblju zvijezda T-Tauri, to jest u roku usporedivom s milijun godina. Ova okolnost oštro ograničuje vrijeme potrebno za pripravljanje tvari od koje će nastati planeti. Čvrsta zrna morala su se u maglici stvoriti prije nego što je Sunce ušlo u razdoblje zvijezda T-Tauri, a plinovite atmosfere divovskih planeta morale su se akumulirati u vremenu kraćem od izgona maglice, jer poslije plina više nije bilo. Zagrijavanje tvari u maglici i izgon plinovitog sadržaja bili su ograničeni na vrijeme od nekoliko stotina tusuća godina do milijun godina.
O izravnom mehanizmu akumulacije planeta mišljenja su podijeljena. Prema jednom mišljenju, planeti nastaju gravitacijskim stezanjem lokalnih dijelova maglice, isto tako kao što je nastalo Sunce kao centralno zgušćenje. To znači da bi se se oni već morali nalaziti u brzo rotirajućem disku koji se steže, kao klupka tvari koja konkuriraju Suncu u raspodjeli mase maglice. Prema drugom mišljenju, planeti nastaju u maglici tako što se akumuliraju iz manjih čvrstih tijela - planetezimala. Ove dvije mogućnosti prilagođene su dvama različitim modelima maglice. Gravitacijska kontrakcija omogućena je u modelu maglice velike mase, za koju se pretpostavlja da je na početku iznosila 1 masu Sunca, pa je najveći dio maglice izgubljen u prostoru. Model maglice male mase, od 0,05 do 0,1 mase Sunca, zaustavlja se na granici iznad koje je sve veća vjerovatnost da od maglice nastane druga zvijezda a ne planeti, to jest da Sunce dobije zvjezdanog pratioca. Postoji i donja granica mase od 0,01 mase Sunca koja se određuje tako da se današnjoj ukupnoj masi planeta, u kojoj prevladavaju teži elementi, dodaju elementi da bi njihova zastupljenost dostigla zastupljenost elemenata na Suncu, odnosno u međuzvijezdanom materijalu.
mini|središte|700px|Ova slika ilustrira relativnu veličinu planeta s obzirom na veličinu Sunca u Sunčevu sustavu.
mini|desno|300px|[[Plimna sila|Plimnu silu uzrokuju Sunce i Mjesec gravitacijskim privlačenjem vodenih masa, te centrifugalnom silom koja se javlja uslijed okretanja Zemlje i Mjeseca odnosno Zemlje i Sunca oko zajedničkog centra masa (baricentar).]]