cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jezične porodice i jezici: Indoevropski jezici - Uralski jezici
Transnovogvinejski jezici
(564), Dijelom podijeljena. Papua Nova Gvineja:
Yele-zapadnonovobritanski jezici
(3) nekad dio istočnopapuanske porodice: anem, pele-ata, yele.
Yuat jezici
(6) nekad dio porodice sepik-ramu, skupine Yuat-Langam: biwat, bun, changriwa, kyenele, maramba, mekmek.
Zapadnopapuanski jezici
(23), Indonezija (Papua): Galela-Loloda (8): galela, laba, loloda, modole, pagu, tabaru, tobelo, tugutil; Sahu (5): gamkonora, ibu, kao, sahu, waioli; Ternate-Tidore (2): ternate, tidore; West Makian (1): zapadni makian (makian barat).
Novopriznati jezici: andai, nanubae, tapei, Abu' arapesh jezik (2009), ambrak (2007), aeka (2007),
Sinotibetski jezici
(403)
Tajski jezici
Tajski jezici (Tai-Kadai) (76)
Altajski jezici
(66):
Uralski jezici
(39)
Izolirani jezici
(40): abinomn, abun (nekad klasificiran zapadnopapuanskoj porodici), ainu, andoque, burmeso, burushaski, camsá, candoshi-shapra, canichana, cayubaba, centúúm, gilyak, hatam (nekad klasificiran zapadnopapuanskoj porodici), itonama, karkar-yuri, kibiri, korejski, kutenai, leco, movima, mpur (nekad klasificiran zapadnopapuanskoj porodici), muniche, nihali, odiai, páez, pankararú, puelche, puinave, taiap, taushiro, ticuna, tinigua, tol, trumaí, tsimané, tuxá, urarina, waorani, warao, yale, yámana, yuchi, yuracare, zuni.
Kreolski jezici
(86): afroseminolski kreolski, amapá kreolski, andamanski kreolski, angolar, antigvanski i barbudski kreolski engleski, kreoski, aukan, baba (baba malajski), babalia, bahamski kreolski, bajan, banda malajski, bende (san andrés kreolski), berbice kreolski nizozemski, betawi, bislama, cafundo kreolski, chavacano, cutchi-swahili, fa d'ambu, fernando po kreolski, gijanski kreolski, gornjogvinejski crioulo (kiryol), grenadski kreolski, gullah, gvadalupski kreolski (kreyol), gvajanski kreolski, haićanski kreolski, havajski kreolski, indoportugalski, jamajkanski kreolski, kabuverdianu, kamerunski pidžin, karipúna kreolski (crioulo, kikongo-kutuba, korlai kreolski, krio, kriol (belize kriol), kupang malajski, kwinti, lujzijanski kreolski, lun'gwiye, macao kreolski, malakanski malajski (chitties kreolski), malayu ambonski (ambong), manado malajski, morisyen, munukutuba (kikoongo), naga pidžin, negerhollands, ngatikese, nigerijski pidžin, nikaragvanski kreolski, nubi, oorlams, palenquero, papia kristang (malakanski kreolski portugalski), papiamentu, peranakan, petjo, pijin (solomonski pidžin), réunionski kreolski, riverain sango, roper-bamyili kreolski (kriol), san miguel kreolski, sango, sãotomense, saramaccan, seselwa kreolski (sejšelski kreolski), skepi kreolski nizozemski, sranan, sudanski kreolski, svetolucijski kreolski, šrilankanski kreolski, tayo, ternateño, tetun dili, timorski pidžin, tobagoški kreolski, tok pisin, torres strait kreolski, trinidadski kreolski, tsotsitaal, turks i caicos kreolski, unserdeutsch, vincentski kreolski, virgin islands kreolski.
Miješani jezici
(21): angloromski, callawalla, caló (gitanski), camtho, kaqchikel-k'iche', lomavren, malavijski lomwe (nguru, anguru), mbugu, media lengua, mednyj aleutski, michif, nguluwan, norveški putnički, romski grčki (romika, helenoromski), romski srpski, rotwelsch (rodi), shelta, tagdal, tavringerski romski, wutunhua, yeniche (jenisch, yenishe).
Neklasificirani jezici
(78): aariya, abishira, agavotaguerra, aguano, amerax, amikoana, andh, arára do mato grosso, beothuk, betaf, bhatola, bung, cagua, carabayo, chak, chipiajes, coxima, doso, gail, himarimã, iapama, imeraguen, kaimbé, kamba, kambiwá, kapinawá, kara, karahawyana, karirí-xocó, kehu, kembra, kohoroxitari, korubo, kujarge, kunza, laal, langay, lenca, lepki, lufu, luo, majhwar, malakhel, mawa, miarrã, monimbo, mukha-dora, murkim, ná-meo, natagaimas, pankararé, papavô, pataxó-hãhaãi, pijao, polari, pumé, puquina, quinqui, rer bare, škotski cant, tapeba, tingui-boto, tremembé, truká, turumsa, uamué, uru-pa-in, wakoná, warduji, wasu, waxianghua, weyto, xinca, xukurú, yarí, yauma, yeni, yuwana.
Znakovni jezici
(3): Znakovni jezik prerijskih Indijanaca; znakovni jezik australskih Aboridžina; Samostanski znakovni jezik.
Pidžin
(18): barikanchi, broom kreolski (broome pearling lugger pidgin), fanagalo, gibanawa, hiri motu, iha based pidgin, kineski pidgin engleski, liberijski engleski, lingua franca, maskoy pidgin, mobilian, ndyuka-trio pidgin, nefamese, onin based pidgin, pidgin delaware, settla, tay boi.
Umjetni jezici
(3): esperanto, europanto, interlingua.
Novopriznati jezici
2007: andai [afd], hunsrik [hrx], Nanubae [afk], Tapei [afp], vilamovski[wym],
Givrezac
Živrezak je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Poatu-Šarant, u departmanu Primorski Šarant koja pripada prefekturi Žonzak.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 63 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 4 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17,53 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 40 m metara (maksimalnoj 44 m, a minimalnoj 37 m m).
Biometrijski pasoš
Biometrijski pasoš jeste pasoš koji sadrži biometrijske podatke osobe.
Podaci se pored zapisa na papiru pasoša zapisuju i u poseban čip. U čipu se nalaze i informacije potrebne radi prepoznavanja geometrije lica, otisaka prsta i izgleda mrežnice.
Iako su se mnoge organizacije za zaštitu ljudiskih prava odupirale korišćenju biometrijske tehnologije i uvođenju novih biometrijski pasoša, uvelo ih je većina razvijenih zemalja, ali i mnoge druge širom sveta.
Srbija spada u grupu zemalja koje su uvele najsavremeniji oblik biometrijskog pasoša.
Pasoš Srbije u sebi sadrži RFID (Radio-frekventni identifikator). RFID u pasošima imaju Norveška (2005), Japan (1. mart 2006), većina zemalja Evropske unije (oko 2006), Australija i SAD (2007), Srbija (jul 2008), Crna Gora (2008), Republika Koreja (avgust 2008), Albanija (januar 2009), kao i Bosna i Hercegovina (2009).
Standard za RFID pasoše definisala je Organizacija međunarodne civilne avijacije (ICAO) u dokumentu ICAO 9303 zasnovana prema ISO/IEC 14443.
E-pasoš
Prvi RFID (E-pasoš) izdala je Malezija 1998. godine.
Galerija
Različiti biometrijski pasoši.
Ankej
Ankej (Ἀγκαῖος) je bilo ime dvojice heroja u grčkoj mitologiji. Obojicu je usmrtio ubod veprovih kljova. Antički izvori često ih mešaju.
Ankej iz Arkadije
Ankej, sin arkadskog kralja Likurga, bio je jedan od Argonauta, a učestvovao je i u lovu na kalidonskog vepra, u kome je i izgubio život. U pohod je krenuo obučen u medveđu kožu i naoružan sekirom s dve oštrice (labrys / λάβρυς). Bio je jedan od onoh koji se rugao Atalanti, jedinoj ženi koja je učestvovala u kalidonskom lovu. Hvalio se svojom snagom i ubojitom sekirom, ali ga je vepar zubima ranio u slabine i umro je u velikim mukama. Supruga mu se zvala Jotida, a majka mu je bila Kleofila ili Eurinoma, prema jednom izvoru, odnosno Antinoja, prema drugom. Ankejev sin Agapenor predvodio je arkadsku vojsku u trojanskom ratu.
Ankej sa Samosa
Ankej je vladao Lelezima na ostrvu Samosu i takođe je bio među Argonautima, pri čemu je bio posebno vičan kormilarenju, pa je nakon smrti krmanoša Tifija zauzeo njegovo mesto. Ovaj Ankej bio je sin Posejdona i Astipaleje te brat Euripilov. Prema drugoj verziji, njegov je otac bio leleški kralj Altes, što se dobro slaže s Ankejevom vladavinom nad Lelezima na Samosu. Prema Pausaniji, Asije sa Samosa (7. ili 6. vek pne.) pevao je u jednom (danas izgubljenom) epu o tome kako je Ankej uzeo za ženu Samiju, kćer rečnog boga Meandra, koja mu je rodila Perilaja, Enuda, Sama, Alitersa i kćer Partenopu, majku Likomedovu.
Najpoznatija priča koja se vezuje za ovog Ankeja jeste ova. Kad je Ankej jednom sadio vinovu lozu, jedan prorok mu je proreklo da nikad neće okusiti vino koje će od te loze poteći. Ankej se onda pridružio pohodu Argonauta i sretno se vratio kući, a tad je vinova loza već bila zrela i vino već pripremljeno. Ankej je pozvao onog proroka, prineo čašu vina svojim ustima i upravo hteo da ga proba. Narugao se proroku, koji mu je tad rekao: "Dug je put od čaše do usta" (πολλὰ μεταξύ κύλικός τε καὶ χειλέων ἄκρων). Pre no što je Ankej otpio gutljaj vina, digla se uzbuna da neki divlji vepar hara vinogradom; čuvši to, Ankej je ispustio čašu i pošao u polje da vidi o čemu se radi: vrlo brzo vepar ga je usmrtio svojim rogovima.
Dakota Ridge, Colorado
Dakota Ridž je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 32.005.
Petar Tomac
Petar Tomac (12. oktobar 1899 - 7. april 1973) bio je hrvatski i jugoslavenski vojskovođa i vojni historičar.
Karijeru je započeo u jugoslovenskoj kraljevskoj vojci, gdje ga je zatekao aprilski rat. Poslije kapitulacije Jugoslavije i osnivanja NDH se pridružio Hrvatskom domobranstvu, gdje je napredovao do čina pukovnika i postao zapovjednik 1. zbornog područja sa sjedištem u Petrinji. Godine 1944. je prešao na stranu partizana i postao načelnik obavještajnog odjela Glavnog štaba Hrvatske. Poslije rata je predavao historiju na Vojnoj akademiji u Beogradu i postao direktor Vojnoizdavačkog instituta. Napisao je niz knjiga o vojnoj historiji, kako Evrope, tako i južnoslavenskih prostora te služio kao zamjenik urednika Vojne enciklopedije.
Kobofenol A
Kobofenol A je organsko jedinjenje, koje sadrži 56 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 924,941 Da.
Campo Sportivo, Frosinone
Campo Sportivo je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 285 m.
Steropa
Steropa (Στερόπη, od στεροπή = "munja") bilo je ime nekoliko žena u grčkoj mitologiji:
Giro d'Italia
thumb|upright|[[Luigi Ganna, pobjednik inauguralnog Gira d'Italia.]]
thumb|right|[[opća klasifikacija na Giru d'Italia|ružičasta majica (tal. maglia rosa), odjeća prevodnika opće klasifikacije]]
Giro d'Italia [ ˈdʒiːro diˈtaːlja ]  (ital.: Krug po Italiji) ili jednostavno Giro, međunarodna etapna utrka profesionalnih biciklista cestama Italije, koja se od 1909. organizira svake godine u maju ili početkom juna.
Pobjednici trke Giro d'Italia:
GPR15
__NOTC__
GPR15, G-protein spregnuti receptor 15, je protein koji je kod čoveka kodiran GPR15 genom.
Dodatna literatura
<!-- The PBB_Controls template provides controls for Protein Box Bot, please see Template:PBB_Controls for details. {{PBB_Controls }->
Austroazijski jezici
right|300px|Austroazijski jezici Austroazijski jezici, velika jezična porodica iz južne Azije koja obuhvaća (169) jezika a podijeljena je na dvije glavne grane, Mon-Khmer i Munda.
Keten (hemija)
thumb|Opšta formula ketena Keten je organsko jedinjenje oblika R'R '' C=C=O. Termin se takođe koristi specifično za etenon, najmanji keten, gde su R' i R '' atomi vodonika.
Herman Staudinger je prvi studirao ketene kao hemijsku klasu.
Formiranje
Keteni se mogu pripremiti iz acil hlorida reakcijom eliminacije u kojoj se HCl gubi: U ovoj reakciji baza, obično trietilamin, uklanja kiselinski proton alfa karbonilne grupe, čime se indukuje formiranje ugljenik-ugljenik dvostruke veze i gubitak jona hlora.
Keteni isto tako mogu da se formiraju iz α-diazoketona putem Volfovog preuređenja.
Fenilacetatna kiselina u prisustvu baze gubi vodu i formira se fenilketen usled visoke kiselost alfa protona.
Keteni se mogu formirati pirolizom (termičkim krakingom) acetona: Ova reakcija se naziva Šmidlinova sinteza ketena.
Plav
Srednji vijek
Slovenska plemena naseljavaju ovaj predio krajem VI i početkom VII vijeka nove ere, potiskujući romansko stanovništvo iz plodne doline. Formiraju župu Plav, kojom će vladati srpski župani i kraljevi, a zatim oblasni gospodari, Vojislav Vojinović, Nikola Altomanović i Vuk Branković. Prije turskog osvajanja, Plav je u sastavu Srpske despotovine.
U sastavu Osmanskog carstva
Poslije osmanskog osvajanja, Plavski vilajet, sa 15 sela i 1157 domaćinstava, bio je u sastavu Bihorske kaze (Skadarski sandžak) a nešto kasnije Dukađinskog sandžaka. U srednjem vijeku nije bilo naseljenog mjesta sa imenom Plav (naselje Plav će biti izgrađeno u osmanskoj državi, a gradnja je, po nekim podacima, završena 1619. godine). Naime, kako bi spriječila uticaje albanskog plemena Klimenata, osmanska vlast još u XVI vijeku počinje sa izgradnjom naselja, sa trgovima i kulturnim institucijama, kao i vojnih utvrđenja. Čitava Plavsko-gusinjska kotlina ušla je u sastav Knjaževine Crne Gore, odlukama Sanstefanskog sporazuma i Berlinskog kongresa. Međutim, u Plavsko-gusinjskoj aferi (zbog nezadovoljstva stanovništva ovakvim odlukama velikih sila) pružen je oružani otpor i odbijen prodor poslate crnogorske vojske (njen poraz u selu Nokšićima, blizu Plava, decembra 1879. godine) a nakon bitke u januaru 1880. pet kilometara dalje od navedenog sela, Plavljani (uz pomoć Gusinjana i albanskih dobrovoljaca) primoravaju crnogorsku vojsku na povlačenje i reorganizovanje u mjestu Murino. Na intervenciju velikih sila (posebno na inicijativu Austrougarske) Knjaževina Crna Gora preuzima Ulcinj, novembra 1880. godine (u zamjenu za Plav i Gusinje).
Savremena istorija
U Balkanskom ratu, nakon borbi i povlačenja turske vojske sa položaja na Đevojačkom kršu, Šabovoj glavi i Ječmištu, crnogorska vojska je zauzela Plav, 19. oktobra 1912. godine. Plav ulazi u sastav Kraljevine Crne Gore, pa Kraljevine SHS, Kraljevine Jugoslavije, a 1941. je priključen italijanskoj okupacionoj zoni (tzv. Velikoj Albaniji). Oslobođen je od strane partizanskih jedinica 25. jula 1944. godine.
Demografija
U naselju Plav živi 2.406 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 32,5 godina (31,3 kod muškaraca i 33,7 kod žena). U naselju ima 889 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,07.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Bošnjacima (prema popisu iz 2003. godine).
{| width="50%" style="background:transparent; "
Znamenitosti
Od kulturno istoriskih spomenika u Plavu najznačajniji su Redžepagića kula, Stara džamija, džamija Sultanija i Manastir Svete Trojice u Brezojevici kod Plava.
Manastir Svete Trojice u Brezojevici nalazi se na levoj obali Lima na 2 km od njegovog izviranja iz Plavskog jezera na ušću reke Komarače ispod brda Gradac, ovo je najstariji sačuvani objekata u Plavu i potiče iz doba Nemanjića, prema predanju on je stariji od manastira Dečana nekih 30 godina. Crkva je zidana u srpsko-vizantijskom stilu i pripada tipu jednobrodnih kamenih građevina. Crkava je obnovljena i oslikana 1576. godina za vreme vladavine igumana jeromonaha Nestora. Poznata su imena ktitora, Vukomira Stepanova i Živka Belakova. Oltarski prostor sagradio je drugi ktitor, Mari (veovatno Marin), sa porodicom. O tome svedoči natpis na oltarskom prostoru. Brezojevačka crkva predstavlja kamenu građevinu, sastavljenu od naosa sa velikom pripratom i prostrane apside. Crkva je bez kubeta i zvonika. Unutrašnjost priprate i naosa nekada je bila ispunjena živopisom velike umetničke vrednosti. Najveći deo ove zidne dekoracije je uništen u požarima 1862 i 1912. godine kao i rušenjem crkve u Drugom svetskom ratu. Od živopisa sačuvani su samo, dosta oštećeni fragmenti, očuvani deo kompozicije Strašni sud, Gostoljubljenje Avramovo, slike Sv. Nikita, Bogorodica sa Hristom, iznad nje Sv. Srđ i Vakh, jedan arhanđeo, Uspenje Bogorodice, lik Jovana Preteče iz kompozicije Deizisa, ... U sastavu manastirskog kompleksa se nalazi prva osnovna škola.
Kula Redžepagića nastala je 1671. godine i napravo ju je Hasan beg Redžepagić služila je za odbranu od neprijatelja i da se u njoj dočekuju gosti.
Drvena ili Stara džamija sagrađena je 1471. godine odmah nakon turskog osvajanja ovih krajeva za potrebe vojnika. Nalazi se u centru Plava u okviru nekadašnjeg Grada. Više puta je obnavljana a današnji oblik je dobila u XVIII veku.
DŽamiju Sultaniju je sagradio sultan Abdul Hamid 1909. godine, kao poklon meštanima Plava za boj na Nokšiću 1879. godine nakon pobede Turaka nad crnogorskom vojskom.
Zanimljivosti
Opštinu Plav svakog ljeta posjeti veliki broj turista što zbog svoga jezera i mnogih manifestacija koje se organizuju u Plavu.
Jedna od najpoznatijih su svakako „dani borovnica“ koji su do sada odražavane svake godine počev od 2000. godine. Za vrijeme ove manifestacije pored mnogobrojnih turista Plav posete i mnogi narodni ansambli iz bivših jugoslovenskih država. Pored „dana borovnica“, svakog ljeta održavaju se skokovi sa Novšićkog mosta. Takođe ima i onih drugih manifestacija poput onih humanitarnih, kao i nekoliko turnira u malom fudbalu. Turistima je takođe omogućeno i da krstare jezerom kao i rijekom Lim, koja izvire baš iz Plavskog jezera.
Sport
Opština Plav se moze pohvaliti sa bogatim fudbalskim klubom FK Jezero.
Crystal Lakes, Missouri
Kristal Lejks je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 358, što je 25 (-6,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Incino, Belluno
Incino je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 366 m.
Villa Mascitti I, Chieti
Villa Mascitti I je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 54 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 205 m.
GPR101
__NOTC__ GPR101, G protein-spregnuti receptor 101, je protein koji je kod čoveka kodiran GPR101 genom.
Dodatna literatura
<!-- The PBB_Controls template provides controls for Protein Box Bot, please see Template:PBB_Controls for details. {{PBB_Controls }->
Browning BDA
Browning Hi-Power BDA je poluautomatski pištolj kojeg je razvio belgijski FN Herstal tijekom ranih 80-ih. Sudjelovao na američkom natječaju za nabavku novog standardnog pištolja za potrebe domaćih oružanih snaga. Na njemu je u konačnici pobijedila Beretta sa svojim modelom 92F koji se u SAD-u licencno proizvodi kao M9. S druge strane, HP-DA je danas u službi finske vojske.
Pištolj je modificirana verzija Browningovog Hi-Powera te se razlikuje po ergonomskim promjenama koje su uvedene zbog vojnih zahtjeva. Oznaka pištolja u Europi je HP-DA.
Opština Gazi Baba
Općina Gazi Baba (makedonski: Општина Гази Баба) je jedna od 10 opština koje formiraju glavni grad Republike Makedonije Skoplje.
Ime ove općine dolazi od toponima iz vremena otomanske vladavine, od turske sintagme - Gazi što znači "ratnik" i Baba, koja pak znači "otac".
Geografske karakteristike
Općina Gazi Baba graniči sa općinama:
Stanovništvo
Po posljednjem službenom popisu iz 2002. općina Gazi Baba imala je 72.617 stanovnika čiji je nacionalni sastav bio:
Chérencé-le-Roussel
Šerense le Rusel je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš koja pripada prefekturi Avranš.
Kaftan
Kaftan (od perzijskog: خفتان, ġaftān = odjeća časti ) je dugi muški ogrtač bez podstave iranskog porijekla, koji su nosili brojni narodi diljem Jugozapadne i Centralne Azije odnosno Sjeverne Afrike i Istočne Evrope. Obično se krojio od pamuka ili svile ili kombinacijom ta dva materijala.
Chérencé-le-Roussel
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 329 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 30 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 10,95 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 82 metara (maksimalnoj 290 m, a minimalnoj 61 m).
Kaftan
Opis
Tipični kaftan imao je duge široke rukave i bio je otvoren na prednjem dijelu, ali se je najčešće mogao trakama (ili vezicama) i zakopčati.
Najpoznatiji kaftani bili su oni koje su nosili osmanski sultani i drugi visoki dostojanstvenici Osmanskog Carstva koji su se razlikovali po boji, dekoraciji i dugmetima. Jer se morala poštovati stroga hijerarhija u odijevanju, pa se po kaftanu odmah vidio društveni status.
Kaftanima su se također zvali i crni mantili koje su nosili Hasidijski Židovi od evropskog srednjeg vijeka. Kako se širilo Osmansko Carstvo tako se širilo nošenje kaftana, pa se nosio i po Poljskoj, Ugarskoj, Rusiji i po čitavom Balkanu.
Kaftani su se raširili i po Zapadnoj Africi pa je to postala tipična nošnja Marokanki, i dostojanstvenika naroda Wolof u Senegalu (kaftan sabador). Kaftani su se raširili sve do jugoistočne Azije gdje se radio batik kaftan od svile, sa cvjetnom ili apstraktnom dekoracijom.
Kaftan se zvao do gležnja dugi ženski kaput, sa širokim rukavima koji je postao moderan sredinom 20. vijeka.
Dimije
Dimije (od turskog: dimi = vrsta platna, fustian, barket, a to je u turski ušlo od grčkog dimitos ) ili turske hlače, ponekad zvane i šalvare, su tradicionalne vrlo široke hlače koje su se nosile po Osmanskom Carstvu, koje su vremenom postale sinonim za oblačenje ala turca, kako žena, tako i muškaraca.
Opis
Dimije su bile vrlo široke, i jako jednostavno krojene hlače duge do gležnjeva, koje su se na dnu vezivale trakama, da se ne spotakne na njih. Kroj dimija bio je vrlo jednostavan, imale su istu prednjicu i zadnjicu, bez ikakvog načina raskopčavanja sa prednje ili bočne strane, ili šlica za muškarce. O pojasu su se zatezale trakom ili pojasem. Kad su postale popularne, negdje istovremeno kao i hlače u ostalim evropskim zemljama tokom 16. vijeka nosili su ih podjednako i muškarci i žene. thumb|left|200px| [[Turska|Turkinja iz Bugarske u dimijama]] Tradicionalna turska muška odjeća (slična je bila i ženska) sastojala se od košulje (turski: gömlek), dimija, pojasa (kuşak), jeleka (yelek) i čizama (çizme). Za hladnog vremena, preko svega se nabacivao kaftan (jedna vrsta ogrtača). Jedina razlika između odjeće prosječnog stanovnika Osmanskog Carstva i onih iz više društvene klase, bila je u bojama i kvaliteti tkanina od kojih je njihova odjeća bila izrađena, i nešto dužeg kaftana, koji bi bio raskošno izvezen i ukrašen.
Porijeklo i raširenost
Dimije su zapravo samo jedna modifikacija azijskih šalvara koje su se raširile po Perziji i Indiji za vrijeme uspona Mogulskog carstva u 16. vijeku. Negdje oko sredine 19. vijeka dimije su postale odjevni predmet koji su nosili gotovo svi pripadnici Osmanskog Carstva, kako muslimani tako i kršćani i židovi.
Jedino što su za nemuslimane bile ograničene boje, to je mogla biti samo crna. Tako je bilo odjeveno gradsko stanovništvo u Bosni i Hercegovini, Ugarskoj, Slavoniji, Srbiji, Crnoj Gori, Kosovu i Makedoniji. Seosko stanovništvo se pretežno nastavilo odjevati u svoje tradicionalne nošnje, iako je i kod nje bio vidljiv uticaj osmanske mode. Kako se širila industrijska roba iz Zapadne Evrope, tako su se postepeno dimije povlačile iz upotrebe, ali su ih muslimanke nastavile nositi sve do današnjih dana.
Dimije kao evropski modni hit
Prvi koji su se oduševili dimijama bili su Francuzi preko čuvenog Ruskog baleta Sergeja Dijagiljeva početkom 20. vijeka. Odtada do danas bilo je više valova popularnosti dimija u modnoj industriji.
Summit, South Dakota
Samit je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 288, što je 7 (2,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Mon-Khmer
Mon-Khmer, etnolingvistička porodica rasprostranjena kroz velika područja jugoistočne Azije. Zajedno sa porodicom Munda čini veliku austroazijsku jezičnu porodicu. Porodica Mon-Khmer raspršerna je u nekoliko grana u državama Kina, Vijetnam, Kambodža, Laos, Tajland, Burma, Malezija i Indija, i obuhvaća 147 jezika. Glavne grane su:
Barlest (Gornji Pirineji)
Barle je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Aržele Gazo.
Ferdo Šišić
Ferdo Šišić (Vinkovci, 9. mart 1869. - Zagreb, 21. januar 1940.), hrvatski historičar, akademik JAZU, SANU, te bugarske, rumunske, češke, mađarske i poljske akademije nauka i umjetnosti.
Srem
Srem (ek.) ili Srijem (ijek.) (mađarski: Szerém [ˈsɛreːm]), geografski region u Panonskoj niziji između Dunava, na severu i istoku; reke Save do ušća u Dunav, na jugu i reke Bosut na zapadu.
Šta se nekada razumelo pod Sremom
Srem je poneo naziv po rimskom gradu Sirmijumu (današnjoj Sremskoj Mitrovici) pa je prvobitno pod ovim nazivom podrazumevana samo oblast sa obe strane reke koja je gravitirala ovom gradu. Zbog toga je i kralj Dragutin, iako je vladao samo oblašću južno od Save bio „Sremski kralj“. Oblast severno od Save oko Sremske Mitrovice je Srem u najužem smislu reči a taj naziv se kod tamošnjeg življa zadržao do nedavno pa se uvek razlikovao od „Planine“ tj. Fruške Gore.
U srednjovekovnoj Ugarskoj državi Sremsku županiju činio je samo istočni deo današnjeg Srema sa zapadnom granicom koja se protezala između Laćarka i Suseka.
Početkom 18. veka ponovo su oformljene ugarske županije ali za razliku od zvanične teritorijalne podele Srbi Sremom nisu smatrali Županju i vinkovački kotar u kojima su većinu stanoviništva činili katolici (oblast je u prostom govoru zvana „Šokadija“), ali su zato u Srem ubrajali Osječko polje na kojem je ležalo tzv. Daljsko dobro koje je bilo deo Virovitičke županije.
Administrativna podela
Region je administrativno podeljen između Srbije i Hrvatske. Hrvatski deo Srema obuhvata veći deo županije Vukovarsko-sremske, dok je srpski deo Srema uglavnom u Autonomnoj Pokrajini Vojvodini (sem istočnog dela, koji je deo Beogradskog okruga (centralna Srbija)). Na teritoriji Vojvodine, Srem je najvećim delom u Sremskom okrugu, dok je severni deo deo Južnobačkog okruga.
Istorija
Srem je dobio ime po antičkom gradu Sirmijumu (današnja Sremska Mitrovica). Tokom istorije, Sremom su vladali Rimljani, Huni, Avari, Gepidi, Vizantinci, Bugari, Mađari, Turci i Austrijanci. Od 1918. godine, Srem je deo Kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca.
Sirmijum je prvobitno bio ilirski grad, a osvojili su ga Rimljani u prvom veku pre nove ere. Protiveći se rimskoj vlasti, ilirska plemena su podigla veliki ustanak 6. godine posle Hrista. Vođe ovog ustanka bili su Baton i Pines.
Sirmijum je bio veoma važan grad u Rimskom carstvu. Bio je to glavni grad rimske pokrajine Panonije i jedan od četiri glavna grada Rimskog carstva. U Sirmijumu ili njegovoj okolini rođeno je šest rimskih careva: Decije Trajan (249-251), Aurelijan (270-275), Prob (276-282), Maksimilijan Herkulije (285-310), Konstancije II (337-361) i Gracijan (367-383). Ovi carevi su po poreklu bili romanizovani Iliri.
U šestom veku je na teritoriji Srema postojala vizantijska pokrajina Panonija, čiji je glavni grad bio Sirmijum.
Posle završetka rata Srem je u okviru nove Jugoslavije podeljen na zapadni deo koji je pripao Hrvatskoj, i istočni deo koji je pripao Srbiji. Srpski deo pripada Autonomnoj Pokrajini Vojvodini, odnosno Centralnoj Srbiji u području Beograda.
Za vreme raspada SFRJ deo hrvatskog Srema sa srpskom većinom se otcepio u tzv. SAO Istočna Slavonija, Baranja i Zapadni Srem, a na tom području su se vodile najžešće borbe rata u Hrvatskoj, uključujući opsadu Vukovara. Borbe su uglavnom prestale početkom 1992. godine, a Erdutskim sporazumom 1995. su otcepljena područja priznala hrvatski suverenitet, koji je ostvaren početkom 1998.
Stanovništvo
Veći gradovi su:
Nacionalni sastav
Prema popisu iz 2001. godine, u hrvatskom delu Srema većinu čine Hrvati (78,27%). Zatim slede Srbi (15,45%) te manji broj Mađara, Rusina, Slovaka itd.
Marija Jurić Zagorka
thumb|right|Marija Jurić Zagorka (Zagreb)
Marija Jurić Zagorka (Negovec kraj Vrbovca, 2. mart 1873. – Zagreb, 30. novembar 1957.), hrvatska književnica i novinarka.
Bila je prva profesionalna novinarka i najčitanija hrvatska književnica. Djelovala i jedno vrijeme uređivala Obzor. Pokrenula je i uređivala Ženski list, prvi hrvatski časopis za žene, i Hrvaticu. Borila se protiv društvene diskriminacije, mađarizacije i germanizacije, kao i za ženska prava. Potpora u književnosti i novinarskom radu bio joj je Josip Juraj Štrosmajer, koji je nagovara na pisanje romana. Pisala je romane namijenjene široj publici u kojima isprepliće ljubavne priče s elementima nacionalne istorije. Neka njena prozna djela su dramatizovana i ekranizovana.
Biografija
Novinarska karijera Marije Jurić Zagorke počinje sa anonimnim tekstom „Jedan časak” u zagrebačkom Obzoru, nakon čega je na preporuku biskupa Josipa Jurja Štrosmajera, postala članica uredništva toga cijenjenog i uticajnog lista. Od predstavnika štamparije Zagorka je pak čula vrlo nepovoljnu reakciju: „Novinarsko zvanje je isključivo muško, a Vi baš ni po čemu nemate sposobnosti za to. Ko hoće pisati u Obzoru mora biti neko.” Zagorka se cijeloga života žestoko borila da dokaže kako ona jeste ,,neko". Izvještavala je o političkim zbivanjima, iz Parlamenta, bila dopisnica iz Budimpešte i Beča. Aktivno je sudjelovala u političkim borbama, bila glasna i oštra protivnica mađarizacije i germanizacije. Za vrijeme utamničenja dvojice urednika Obzora 1896. sama je uređivala list. Pokrenula je i uređivala prvi list u Hrvatskoj namijenjen isključivo ženama, i tako nazvan - Ženski list od 1925. do 1938., zatim Hrvaticu. Uprkos tome stalno je bila izložena podsmijehu i poniženju.
Kod čitalaca, Zagorka je bila veoma popularna. Možda baš zbog toga nisu joj bile sklone neke tadašnje književne veličine, npr. Đalski, koji je njena književna ostvarenja nazivao šundom za kravarice. A zamjerke je nalazio i njenu novinarskom radu. Svoje romane, u kojima je pokazala posebnu vještinu fabulisanja, koji su je učinili prvom hrvatskom autorkom literature za mnoštvo, počela je pisati, baš kao i novinarske tekstove, na nagovor biskupa Štrosmajera.
Ispreplićući intrigantne, uglavnom ljubavne zaplete, i nacionalne teme ostvarila je niz feljtonskih romana koji su objavljivani uglavnom kao dodatak Obzora. Čitaoci su željno iščekivali svaki nastavak Gričke vještice, Plamenih inkvizitora, Gordane, Jadranke, Kćeri Lotršćaka, Kneginje iz Petrinjske ulice i drugih Zagorkinih opsežnih romana u kojima je stvorila veliku galeriju romanesknih likova.
Kritika je nije cijenila, a čak ni sama Zagorka nije baš pohvalno mislila o svojoj literaturi. Tek u novije vrijeme može se govoriti o primjerenijoj pozornosti koja se daje njenom djelu. Možda je svijest o Zagorkinoj vrijednosti ponajbolje izrazio književnik Pavao Pavličić koji u Pismima slavnim ženama kaže: „Vi ste uranili u svemu, i možda bi tek ovo bilo pravo vrijeme za Vas.”
Senat Sjevernih Marijanskih Otoka
Senat Sjevernih Marijanskih Otoka (Northern Mariana Islands Senate) je gornji dom Skupštine Sjevernih Marijanskih Otoka. Sastoji se od devet senatora koji zastupaju tri senatska okruga - (Saipan i Sjeverne Otoka, Tinian i Aguiguan, te Rota), svaki sa tri senatora, koji se u različitim intervalima biraju na četiri godine.
Nakon izbora 2007. godine većinu u Senatu je dobila koalicija Stranke pogodbe, demokrata i jednog nezavisnog kandidata. Senat Sjevernih Marijanskih otoka je tako postao jedno od rijetkih državnih i teritorijalnih zakonodavnih tijela u SAD koje kontrolira treća stranka.
Foot of Ten, Pennsylvania
Fut of Ten je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Titanat
Titanati su neorganska jedinjenja koja se sastoje od titan oksida. U nekim slučajevima, termin se koristi u širem smislu za označavanje anjona titana, e.g. [TiCl6]2- i [Ti(CO)7]2-.
Znatan broj vrsta oksida titana je poznat. Neki od njih imaju komercijalni značaj. Ti materijali su tipično beli, dijamagnetični, teško-topljivi, i nerastvorni u vodi. Oni se pripremaju na visokim temperaturama iz titan dioksida. U skoro svim slučajevima, titan ima oktaedralnu koordinatnu geometriju.
Foot of Ten, Pennsylvania
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 672.
Titanat
Ortotitanati
Ortotitanati imaju formule M2TiO4 gde je M divalentan. Primer takvog materijala je magnezijum titanat (Mg2TiO4), koji poprima spinelnu strukturu. Li2TiO3 se ne smatra titanatom pošto ima strukturu kamene soli, i nema jon titana. Ortotitanati skoro nikad nemaju TiO44- centre. Izuzetak je Ba2TiO4.
Titanska kiselina i estri
Titanska kiselina (ortotitanska kiselina ili titan hidroksid) je supstanca sa formulom H4TiO4 (CASNo 20338-08-3). Ovaj materijal, koji nije dobro definisan, se dobija hidrolizom TiCl4. Titanska kiselina je nestabilna u čvrstom stanju. Dolazi do gubitka vode i formiranja titan dioksida. Estri ortotitanske kiseline su poznati, npr. titan izopropoksid. Estri izvedeni iz manjih alkohola imaju kompleksne strukture u kojima titan nema oktaedralnu koordinaciju, e.g. Ti4(OCH3)16.
Beloruska Sovjetska Socijalistička Republika
Nastanak
Uz svesrdnu pomoć Nemačke, Belorusija je 25. marta 1918. proglasila nezavisnost i tako je osnovana Beloruska Narodna Republika. Nemačka je na taj način pokušala da pojača proces germanizacije Slovena na tom području. Međutim, BNR nije bila dugog veka, jer su se već 1919. godine nemačke trupe povukle, a na njihovo mesto je došla sovjetska Crvena armija. U Smolensku je 1. januara 1919. bila proglašena Sovjetska Socijalistička Republika Belorusija koja je ušla u sastav Ruske SFSR. Već 31. januara je izašla iz sastava tadašnje Rusije i bila je preimenovana u Belorusku SSR, a 3. februara je donesen i njen ustav. Nakon završetka Poljsko-sovjetskog rata (1919—1921) Beloruska Sovjetska Socijalistička Republika je postala deo SSSR-a, dok je Zapadna Belorusija, shodno mirovnom ugovoru iz Rige, bila uključena u sastav Poljske.
Zahvaljujući sovjetskom modelu privrednog razvoja kroz petogodišnje planove, Belorusija je tokom tridesetih godina 20. veka doživela ubrzanu industrijalizaciju. Tokom marta 1924. i decembra 1926. BSSR-u su vraćeni delovi Vitebske, Smolenske i Gomeljske gubernije koji su joj bili oduzeti tokom 1919. godine.
Drugi svetski rat
Nacistička Nemačka i SSSR su 1939. izvršile invaziju na Poljsku, a delovi severoistočne Poljske (koji su ušli u njen sastav shodno odredbama Riškog mira iz 1921) bili su vraćeni u sastav BSSR-a kao Zapadna Belorusija.
Nemačka je 22. juna 1941. napala SSSR, a Belorusija se prva našla na udaru. Nakon samo mesec dana, Vermaht je okupirao celokupnu teritoriju Belorusije. Tokom trogodišnje okupacije, Belorusija je doživela strahovita razaranja. Do temelja je razrušeno 209 gradova (od ukupno 290), 85% industrije je uništeno, a poginulo je između 2 i 3 miliona ljudi (što je činilo oko trećinu tadašnjeg stanovništva), uništeno je i preko milion građevina. Na području Belorusije nalazilo se 287 koncentracionih logora kroz koje je prošlo više miliona ljudi.[29] Jevrejska zajednica je tokom Holokausta u Belorusiji bila zbrisana sa lica zemlje i nikada se nije oporavila. Belorusija se vratila na predratni broj stanovnika tek 1971. godine.
Beloruska SSR je (nezavisno od SSSR-a) bila potpisnica povelje o osnivanju OUN-a (26. jun 1945) i imala je vlastitu stolicu u UN-u.
Nakon Drugog svetskog rata
Staljin je sprovodio intenzivnu politiku „sovjetizacije“, posebno na zapadu SSSR-a sa ciljem da se spreči širenje zapadnih uticaja. Na rukovodeće pozicije u zemlji su obično bili postavljani kadrovi iz Moskve, a bila je ograničena i upotreba beloruskog jezika. Staljinovu politiku je nastavio njegov naslednik Nikita Hruščov pod parolom: "Što pre svi progovorimo ruski, brže ćemo izgraditi komunizam."
U nuklearnoj centrali kod Černobila u Ukrajini, na samoj granici sa Belorusijom, 26. aprila 1986. došlo je do havarije usled koje je veliki deo teritorije Belorusije bio zahvaćen radijacijom, što je ostavilo ozbiljne posledice na stanovništvo i živi svet.
Opština Aračinovo
Opština Aračinovo (makedonski: Општина Арачиново) je jedna od 84 opština Republike Makedonije koja se prostire na jugoistoku Republike Makedonije. Upravno sjedište ove opštine je selo Aračinovo, sa 7.315 stanovnika.
Beloruska Sovjetska Socijalistička Republika
Nakon Drugog svetskog rata
Tokom juna 1988. u šumi Kuropati kraj Minska pronađena je masovna grobnica u kojoj su sahranjene žrtve sovjetske tajne policije NKVD iz perioda između 1937. i 1941. Beloruski nacionalisti su ta otkrića koristili kao „ključni dokaz“ o težnji sovjetskih i ruskih vlasti da unište Beloruse kao narod (iako se u tim grobnicama nalaze svi protivnici tadašnje sovjetske vlasti, bez obzira na naciju) što je jačalo težnje za nezavisnost od SSSR-a.
Opština Aračinovo
Geografske karakteristike
Opština Aračinovo prostire se po istočnom dijelu Skopskog polja. Sjeverni planinski dio opštine penje se po obroncima planine Skopske Crne Gore.
Opština Aračinovo graniči:
Beloruska Sovjetska Socijalistička Republika
Nakon Drugog svetskog rata
Međutim na izborima za Vrhovni sovjet BSSR održanim u martu 1990. pristalice nezavisnosti Belorusije (Beloruski nacionalni front - Partыя BNF) je osvojio svega 10% mesta u sovjetu.
Nezavisnost je bila proglašena 25. avgusta 1991. godine kada je deklaracija o suverenitetu iz 1990. bila uključena u Ustav Belorusije, a usvojene su i deklaracije o političkoj i ekonomskoj nezavisnosti Belorusije, kao i o ukidanju Komunističke partije Belorusije. Država je bila preimenovana u Republiku Belorusiju (blr: Rэspublіka Belarusь) 19. septembra 1991, a ubrzo su bili ustanovljeni novi grb, zastava, ustav i pasoš. Lideri Belorusije, Ukrajine i Rusije, Stanislav Šuškevič, Leonid Kravčuk i Boris Jeljcin su 8. decembra 1991. u Bjaloveškoj šumi proglasili formalan raspad SSSR-a i formiranje Zajednice nezavisnih država (ZND).
Opština Aračinovo
Stanovništvo
Opština Aračinovo ima 11.597 stanovnika.
Beloruska Sovjetska Socijalistička Republika
Nakon Drugog svetskog rata
Po Ustavu iz 1994. Belorusija je predsednička republika. Na prvim predsedničkim izborima 1994. godine u dva kruga glasanja pobedio je do tada anonimni Aleksandar Lukašenko (u prvom krugu osvojivši 45% glasova, a u drugom čak 80%). Lukašenko je dobio i predsedničke izbore 2001., 2006. i 2010. godine.
Opština Aračinovo
Stanovništvo
Po zadnjem popisu stanovnika iz 2002 nacionalni sastav stanovnika u opštini bio je slijedeći:
Naselja u Opštini Aračinovo
Ukupni broj naselja u opštini je 4, od kojih su svih 4 sela.
Led
thumb|Ledeni brijegovi Led je voda u čvrstom agregatnom stanju. Pri temperaturi od 0°C voda pod normalnim tlakom prelazi u čvrsto stanje. Pri smrzavanju volumen vode u ledenom stanju povećava se za otprilike 1/9.
Specifična toplota leda je duplo manja od vode u tečnom stanju. Zbog toga se led relativno brzo obrazuje na površini vode rashlađene do temperature od 0 °C, a za njegovo topljenje potrebna je mnogo manja količina toplote (79,72 cal g -1) nego za uparavanje tečne vode (539,6 cal g -1). Povećanjem saliniteta snižava se tačka mržnjenja vode; tako se morska voda (prosečnog saliniteta od 35 g L -1) mrzne tek na -1,91 °C. Najveće količine leda u biosferi se nalaze u polarnim kapama.
Led nije samo svojstvo krutosti vode. Naime, takva vrsta leda se u nauci naziva „vodeni led“, dok gotovo svaki gasoviti spoj pri određenim temperaturama i pritiskom može preći u stanje leda. Gledano u svemiru, na Marsu postoje određene količine vodenog leda, ali npr. na Plutonu postoji tzv. metanski led, na Uranu amonijakov led itd.
Carmine, Verbano-Cusio-Ossola
Carmine je naselje u Italiji u provinciji Verbano-Cusio-Ossola, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 82 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 255 m.
Ksanten (molekul)
Ksanten (9H-ksanten, 10H-9-oksaantracen) je žuto organsko heterociklično jedinjenje. Njegova hemijska formula je C13H10O. On je rastvoran u dietil etru. Njegova tačka topljenje je 101-102 °C, a tačka ključanja je 310-312 °C. Ksanten se koristi kao fungicid, a takođe je koristan i kao intermedijar u organskoj sintezi.
Oksoanjon
Oksoanjon (oksianjon, oksianion, oksoanion) je ion sa generičkom formulom (gdje A predstavlja hemijski element a O atom kisika). Oksoanioni se velikom većinom formiraju od hemijskih elemenata. Formule jednostavnih oksoaniona utvrđuje se prema oktetnom pravilu. Strukture kondenziranih oksoanions mogu se racionalizirati u smislu AOn poliedarskih jedinice sa zajedničkim uglovima ili ivicama između poliedara. Fosfatni i polifosfatni estri – adenozinski monofosfat ( AMP), adenozinski difosfat ( ADP) i adenozinski trifosfat (ATP) su posebno značajni u biološkim procesima otpuštanja/skladištenja energije.
Monomerni oksoanioni
Formula monomernih oksoaniona,, diktira oksidacijsko stanje elementa i njegovu poziciju u periodnom sistemu. Elementi prvog reda su ograničeni na maksimalan koordinacijski broj 4. Međutim, ni jedan od prvih elemenata reda nema monomernih oksoaniona sa tim brojem koordinacijskim brojem. Umjesto toga, karbonat i nitrat  imaju trouglastuu planarnu struckturu sa  π vazom između centralnog i kisikovih atoma. Ovo π vezanje favorizirano je od sličnošću u veličini centralnog atoma i kisika.
Oksoanioni drugog reda elemenata u grupa oksidacijskog stanja su  tetraedralni. Tetraedarske jedinice SiO4 nalaze se u olivinskim mineralima [Mg, Fe] SiO4, ali aniona nema odvojenih kao što su atomi kisika okružene tetraedarskim kationima u čvrstom stanju. Fosfat, sulfat i perhlorat  ioni mogu se naći kao takvi u raznim solima. Mnogi oksoanioni elemenata u donjem oksidacijskom stanju poštuju pravilo okteta, što se može koristiti za racionalizaciju usvojene formule. Naprimjer, hlor (V) ima dvovalentne elektrone, tako da može primiti tri elektronska para iz veze s ionom oksida. Naboj ovog iona je +5 − 3 × 2 = −1, tako da mu je formula. Struktura iona predviđena je u teoriji VSEPR kao piramidna, sa tri vezana elektronska para i jednim usamljenim parom. Na sličan način, oksianion hlora (III) ima formulu i vezani sa dva slobodna para i dva vezana para.
U trećem i narednim redovima periodnog sistema, moguća je 6-koordinacija, ali izolirani oktaedarni oksoanion nisu poznati jer bi imali previsok električni naboj. Tako molibden (VI) ne formira, ali obrazuje tetraedarski molibdatni anion,. Jedinice MoO6 nalaze se u kondenzovanim molibdatima. U takvim vrstama nalaze se potpuno protonovani oksoanioni sa oktaedarskom strukturom u i.
Kondenzacijske reakcije
U vodenoj otopini, oksoanioni sa visokim nabojem mogu proći kondenzacijskee reakcije, kao u formiranju dihromatnog iona :
Pretvaranje ATP u ADP je hidrolizna reakcija koja je značajan izvor energije u biološkim sistemima. Formiranja većine silikatnih mineralajavlja se kao rezultat reakcije dekondenzacije gdje silicij reagira sa baznim oksidom, u kiseloinski-baznoj reakciji.
Strukture i formule polioksoaniona
Prsten se može posmatrati kao lanac u kojem su se dva kraja spojila. Primjer je ciklički trifosfat.
Kada su zajednička tri ugla, struktura se proteže u dvije dimenzije. U amfibolima (od kojih je primjer azbest), dva lanca su povezana zajedno dijelewći treći ugao na alternativnim mjestima duž lanca. To rezultira u idealnoj formuli i linearnoj strukturi lanca, što objašnjava vlaknastu prirodu tih minerala. Prisustvo tri zajednička ugla može dovesti do strukture lista, kao u [|liskun]]u,, u kojem svaki silicij ima jedan kisik za sebe i pa pola dijele sa tri druga. Kristalni liskun može se cijepati u vrlo tanke listove. Postojanje sva četiri zajednička ugla rezultata tetraedrom u 3-dimenzijskoj strukturi, kao što je u kvarcu. Aluminosilikati su minerali u kojima se neki silicij zamijenjen aluminijem. Međutim, oksidacijsko stanje aluminija je jedno manje od silicija, tako da zamjena mora biti praćen dodavanjem drugog kationa. Broj mogućih kombinacija takve strukture je vrlo veliki, što je, u dijelu, razlog zašto postoji toliko aluminosilikata. thumb|Dekavanadatni ion, Oktoedarske jedinice MO6 su uobičajene u oksoanionima metala tranzicije. Neki spojevi, kao što su soli lančanih polimernih iona,. Čak sadrže i tetraedarne i oktaedarne jedinice. Zajednički rubovi uobičajeni su u ionima koji sadrže oktaedarske blokove i oktaedrima koji su obično iskrivljeni da se smanji naprezanje za premošćavanje atoma kisika. To rezultira u 3-dimenzijskoj strukturi zvanoj polioksometalati. Tipski primjeri su Kegginova struktura fosfomolibdatskog iona. Zajednička ivica je efikasno sredstvo za smanjenje električne gustoće naboja, kao što se vidi u hipotetskoj reakciji kondenzacije koja uključuje dva oktaedra:
Ovdje je prosječni naboj svakog atoma (M) smanjen 2 puta. Efikasnost zajedničkog ruba ogleda se u sljedećim reakcijama, što se dešavaju kada se alkalni vodeni rastvor molibdata zakiseli.
Tetraedrni ion molibdata je pretvoren u klaster sedam rubova povezanih oktaedrom. dajući prosječni naboj svakom atomu molibdena od 6⁄7. Heptamolibdatski klaster je tako stabilan sa klasteri između 2 i 6 molibdatskih jedinica ne mogu se otkriti čak i kada se moraju formirati kao međuproizvodi.
Heuristika za kiselost
Utvrđeno je da pKa srodnih kiselina može pogoditi iz broja dvostrukih veza sa kisikom. Tako je perhlorna kiselina vrlo jaka kiselina, dok je hipohlorna vrlo slaba. Jednostavno pravilo obično vrijedi od oko 1 pH jedinice.
Kiselinsko–bazna svojstva
Većina oksoaniona su slabe baze i mogu se protonirati da daju kiseline ili soli kiselina. Naprimjer, fosfatni ion može se sukcesivno protonirati da formira fosfornu kiselinu.
thumb|left|100px|Struktura thumb|100px|right|Molekula sumporne kiseline. Proširena protonacija u vodenoj otopini će zavisiti od kiselinska konstanta disocijacije i pH. Naprimjer, AMP (adenozin-monofosfat) ima pKa vvrijednost 6,21, tako da će na pH 7 biti protoniziran oko 10%. U ovim reakcijama protonacije, značajan faktor jer neutralizacija naboja. Nasuprot tome, univalentni anioni perhlorata i permanganata su vrlo teški za protoniranje, što odgovara jakim kiselinama. Iako kiseline kao što je fosforna napisane kao H3PO4, protoni su vezani za atome kisika, formirajući hidroksilne grupe, tako da se formula također može pisati kao OP(OH)3 što bolje odražava njenu strukturu. Sumporna kiselina može se pisati kao O2S(OH)2; ovakve molekule se javljaju u plinskoj fazi.