cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dekovići
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 38 stanovnika te 13 obiteljskih kućanstava.
Roveredo in Piano, Pordenone
Roveredo in Piano je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
NAD(P)H dehidrogenaza (hinon)
Ovaj enzim je flavoprotein. On katalizuje dvoelektronsku redukciju i ima prefereniju za kratkolančane nononske akceptore, kao što su ubihinon, benzohinon, juglon i durohinon.
Sutezolid
Sutezolid je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 353,412 Da.
Springs, New York
Springs je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.592, što je 1.642 (33,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Pittsfield, Maine
Pitsfild je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Mejn.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.150, što je 67 (-2,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
690 Wratislavia
690 Wratislavia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 134,65 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,724 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,565 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,184, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 11,263 stepeni, a orbitalni period iznosi 2037,303 dana (5,577 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 8,02 a geometrijski albedo 0,060.
Asteroid je otkriven 16. oktobra 1909. godine.
Groß-Gerau
Gros-Gerau je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 14 opštinskih središta okruga Gros-Gerau. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 23.299 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6433006.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Gros-Gerau Gros-Gerau se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Gros-Gerau. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 88 metara. Površina opštine iznosi 54,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 23.299 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 428 stanovnika/km².
Alénya
Alenija je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Istočni Pirineji koja pripada prefekturi Perpinjan.
Fudbalska ili nogometna reprezentacija Španije
predstavlja Kraljevinu Španiju u nogometu. Kontroliše je Kraljevska nogometna federacija Španije (Real Federación Española de Fútbol).
Španija ima relativno lošu reputaciju na Svjetskim prvenstvima, jer je mnogi smatraju veoma jakom reprezentacijom, ali je njen najbolji rezultat na Svjetskim prvenstvima tek 4. mjesto koje su osvojili na Prvenstvu 1950 u Brazilu. Jedini veći uspjeh seniorske reprezentacije je osvajanje Evropskog prvenstva 1964 kada je Španija bila domaćin. Također su osvojili zlatnu medalju na Ljetnim olimpijskim igrama 1992 koje su održane u Barceloni. Mlada reprezentacija Španije osvojila je Svjetsko prvenstvo 1999 u Nigeriji.
Španska nogometna reprezentacije se danas (stanje juni 2008) nalazi na 4. mjestu FIFA tabele.
Kanagliflozin
Kanagliflozin je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 444,516 Da.
Delić Poljana
Delić Poljana je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Cetingrad, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 16 stanovnika te 6 obiteljskih kućanstava.
691 Lehigh
691 Lehigh je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 87,68 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,371 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,657 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,118, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 13,023 stepeni, a orbitalni period iznosi 1911,350 dana (5,232 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 9,30 a geometrijski albedo 0,043.
Asteroid je otkriven 11. decembra 1909. godine.
Muhsin Ertuğrul
Muhsin Ertuğrul (Musin Erturul), poznat i kao Ertuğrul Muhsin Bey (Erturul Musin Bej) (7. mart 1892 - 29. april 1979) bio je turski kazališni i filmski glumac i režiser, poznat kao jedno od najznačajnijih imena turske kinematografije u prvoj polovici 20. vijeka.
Karijeru je započeo u kazalištu, a potom je radi daljeg usavršavanja boravio i radio u nizu evropskih država. 1910-ih je studirao kazališne tehnike kod Maxa Reinhardta, prije nego što je počeo nastupati u njemačkim filmovima, uključujući ostvarenja F. W. Murnaua. Svoj redateljski debi 1920. godine - film Die Teufelsanbeter - je snimio u Njemačkoj, a potom se vratio u domovinu gdje je osnovao studio Kemal Film. 1920-ih je kraće vrijeme radio u SSSR-u. Po povratku je sudjelovao u proizvodnji mnogih od najznačajnijih turskih filmova 1920-ih i 1930-ih.
Dubica (Mrkonjić Grad)
Dubica je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Mrkonjić Grad koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 132 stanovnika.
Energetska elektronika
Definicija Energetska elektronike glasi: «Energetska elektronika je dio elektronike koji se koristi za pretvorbu parametara električne energije i za upravljanje tokom električne energije».U gornjoj definiciji se javljaju dva ključna pojma: «elektronika» i «parametri električne energije»
Godine 1969. .dr.mr.sc.Dino Odobasic stvorio je Energetsku elektroniku.Njega se smatra jednim od najvecih imena u elektronici dan danas.Za sve su zasluzni njegovi mentori Dr.Djordje Vrcelj. i dr.znanosti Marino Sain
Elektronika je grana znanosti i tehnike koja obuhvaća izučavanje i primjenu onih pojava povezanih s gibanjem slobodnih elektrona i električki nabijenih čestica u vakuumu, plinovima, tekućinama i poluvodičima. Gibanja čestica se ostvaruje u komponentama elektroničkih uređaja. Dakle, ako neki sklop sadrži elektroničku komponentu, onda je to elektronički sklop i pripada grani znanosti koja se naziva elektronika. Parametri električke energije su: valni oblik napona, valni oblik struje, frekvencija i broj faza.Proizvodnja električne energije počinje u indirektnom ili direktnom pretvaraču energije. Primarna energija uskladištena u ugljenu, nafti, vodi, izotopima ili suncu se u ovim pretvaračima pretvara u električnu energiju. Indirektni pretvarači generiraju električku energiju na način da se primarni oblik energije pretvori u mehaničku energiju, a potom se ta mehanička energija u generatoru pretvara u električnu. Primjer može biti potencijalna energija vode ili kemijska energija nafte, koja se prvo pretvara u mehaničku energiju u turbini ili dizel motoru, da bi se tek tada mehanička energija u generatoru pretvorila u električnu energiju.
S druge pak strane direktni pretvarači izravno pretvaraju primarni oblik energije u električnu energiju. Primjer su solarni, paneli koji direktno pretvaraju energiju sunca u električnu energiju u poluvodičkim solarnim ćelijama. Napon generatora električne struje (indirektnog pretvarača energije) je nedovoljan za prijenos energije na velike udaljenosti. Stoga je potrebno napon generatora transformirati na veći napon (sa 10 kV na 400 kV izmjenične struje), i s tako visokim naponima dalekovodima prenositi električnu energiju na velike udaljenost. Na mjestu gdje se namjerava potrošiti električna energija, izmjenični napon se ponovo transformira na niže napone te distributivna mreža takovu energiju distribuira trošilima. To je normalni tijek električne energije. Uređaji energetske elektronike su sadržani u izmjeničnom generatoru (tiristorski ispravljači struju uzbude generatora), također u pretvaračima za pogon pojedinih trošila (regulatori brzine elektromotora, regulatori rasvjete i slično), te u dinamičkim kompenzatorima jalove snage koji se mogu javiti na strani potrošnje.
U slučaju da na izmjeničnu mrežu želimo priključiti direktni pretvarač energije koji u pravilu generira istosmjernu električnu energiju, potrebno je koristiti još jedan uređaj energetske elektronike koji pretvara istosmjernu u izmjeničnu energiju, a koji se zove izmjenjivač ili invertor. Pored toga, u zadnje vrijeme se uređaji energetske elektronike koriste u prijenosu energije na velike udaljenosti ( vidi sliku 1 ). Pri tome se koriste veoma visoki istosmjerni naponi ( reda veličine 400 kV) radi manjih gubitaka. Izmjenična energija se pretvara u istosmjernu prije prijenosa na veliku udaljenost pomoću ispravljača, da bi se potom invertorima istosmjerna energija pretvorila u izmjeničnu. Ova konverzija se vrši pomoću poluvodičkih elemenata, dioda i tiristora. Do prije desetak godina je bilo nezamislivo da poluvodički elementi mogu podnositi tako velike napone i snage, no danas smo svjedoci proizvodnje novih, vrlo moćnih poluvodičkih elemenata.
Uređaji energetske elektronike se na strani potrošnje električne energije koriste u regulaciji istosmjernih i izmjeničnih elektromotornih pogona, elektrotermiji (zagrijavanje visokofrekventnom električnom strujom ), elektokemiji ( galvanizacija ). Također se koriste za neprekinuto napajanje izmjeničnim i istosmjernim naponom. Uklapanju trošila ( softstart ), u sustavima klimatizacije, rasvjete, računalne opreme, dizalima i slično. Brojne su primjene na brodu i iz dana u dan su sve brojnije i brojnije.
Penns Grove, New Jersey
Pens Grouv je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.147, što je 261 (5,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
NGC 1467
NGC 1467 je galaksija u zviježđu Eridan.
Cutrofiano, Lecce
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 8056 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 87 m.
Vigne Cerase, L'Aquila
Vigne Cerase je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 399 m.
Goree, Texas
Goree je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 203 stanovnika.
NADH dehidrogenaza (ubihinon)
NADH dehidrogenaza (ubihinon) (, ubihinonska reduktaza, tip 1 dehidrogenaza, kompleks 1 dehidrogenaza, koenzim Q reduktaza, kompleks I (lanac transporta elektrona), kompleks I (mitohondrijalni elektronsk transport), kompleks I (NADH:Q1 oksidoreduktaza), dihidronikotinamid adenin dinukleotid-koenzim Q reduktaza, DPNH-koenzim Q reduktaza, DPNH-ubihinon reduktaza, mitohondrijalni elektronski transportni kompleks 1, mitohondrijalni elektronski transportni kompleks I, NADH koenzim Q1 reduktaza, NADH-koenzim Q oksidoreduktaza, NADH-koenzim Q reduktaza, NADH-CoQ oksidoreduktaza, NADH-CoQ reduktaza, NADH-ubihinonska reduktaza, NADH-ubihinonska oksidoreduktaza, NADH-ubihinon-1 reduktaza, redukovani nikotinamid adenin dinukleotid-koenzim Q reduktaza, NADH:ubihinon oksidoreduktazni kompleks, NADH-Q6 oksidoreduktaza, kompleks transfera elektrona I, NADH2 dehidrogenaza (ubihinon)) je enzim sa sistematskim imenom NADH:ubihinon oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je flavoprotein koji sadrži gvožđe-sumporne klustere.
Kanakinumab
Kanakinumab (INN, Ilaris, ACZ885) je ljudsko monoklonalno antitelo koje prepoznaje interleukin-1 beta, i ne vezuje se za druge članove interleukin-1 familije.
Bucey-lès-Traves
Bise le Trav je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Gornja Saona koja pripada prefekturi Vezul.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 77 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 27 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,79 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 242 metara (maksimalnoj 250 m, a minimalnoj 203 m).
NGC 1468
NGC 1468 je galaksija u zviježđu Eridan.
Kensington, New York
Kensington je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.161, što je 48 (-4,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Jasenovi Potoci
Jasenovi Potoci su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Mrkonjić Grad koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 284 stanovnika.
Dobrenići
Dobrenići je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Generalski Stol, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 359 stanovnika te 117 obiteljskih kućanstava.
Državna himna Ruske Federacije
Himnu Rusije je napisao Sergej Mihalkov na muziku Aleksandra Aleksandrova. Ova verzija je zvanična od 2001.
130 Elektra
130 Elektra je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 182,25 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 3,122 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 22,873 stepeni, a orbitalni period iznosi 2015,508 dana (5,518 godina). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,208. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 7,12 a geometrijski albedo 0,075.
Asteroid je otkriven 17. februara 1873. godine.
L-alo-treoninska aldolaza
Za dejstvo ovog enzima je neophodan piridoksal fosfat.
Sultanat Gornja Jafa
Sultanat Gornja Jafa  (arapski: سلطنة يافع العليا = Saltanat Jafi al-Ulja, engleski: Sultanate of Upper Yafa) bio je vazalna feudalna država Britanskog Carstva koja je postojala od 1894 do 1967 godine na jugu Arapskog poluotoka istočno od luke Aden kao dio Protektorata Aden. Danas je teritorij ovog bivšeg sultanata dio jemenske Muhafaze Lahidž.
Prijestolnica ovog Sultanata bio je Madžabah. U okviru ovog malog Sultanata bili su i slijedeći podređeni šeikati; Busi, Dhubi, Hadrami, Maflahi i Mausata.
Historija
U ovom planinskom zabačenom dijelu Jemena od 18. st. vlada plemenski klan Harhari iz plemena Jafa koji su nosili naziv - šeik. Oko 1800 tadašnji šeik Kahtan ibn Umar ibn Salih, uzeo je naslov sultana i postao vladar pet manjih podređenih plemenskih šeikata, koji su nastanjivali ovaj kraj još od antičkih vremena): Busi, Dhubi, Hadrami, Maflahi i Mausata.
Kako se Britansko Carstvo namjeravalo dobro učvrstiti u važnoj strateškoj luci Aden, i osigurati pozadinu te svoje krunske kolonije. Zbog toga je od kraja 19. stoljeća počelo sklapati Ugovore o zaštiti s lokalnim plemenskim liderima, oni bi dobili vlast u svojoj vazalnoj državi, a zauzvrat su morali ući u britansku kolonijalnu političku tvorevinu Protektorat Aden, koja je Britancima omogućavala kontrolu nad cijelim teritorijem.
Tako je i Sultanat Gornja Jafa sklopio Ugovore o zaštiti s Britancima 1904 godine i postao dio Protektorata Aden. Međutim Britanska prisutnost u ovom nedostupnom planinskom kraju bila je samo simbolička, oni praktički sve do 1944. nisu uopće dolazili u taj kraj.
Sultanat Gornja Jafa je bio 1960-ih jedini član dotadašnjeg Protektorata Aden iz zapadnog dijela Jemena koji se odbio priključiti novosvorenoj britanskoj kolonijalnoj tvorevini Federaciji Arapskih Emirata Juga, i tako izazvao pravu krizu. Uz njega su stala i njehova četiri šeikata, jedino se Šeikat Muflihi odcijepio od Sultanata i priključio u Sultanatu Donja Jafa i tako ušao u Protektorat Aden. Kriza je razriješena tako što se 1963 godine Sultanat Gornja Jafa priključio udaljenom Južnoarapskom Protektoratu s kojim nije ni graničio. Međutim ni to stanje relativne nezavisnosti Sultanata Gornja Jafa nije dugo potrajalo, jer je posljednji sultan ove feudalne države Muhamed ibn Salih ibn Umar, svrgnut s vlasti 29. novembra 1967. i pobjegao iz zemlje tad je osnovana Narodna Republika Južni Jemen, koja se ujedinila s Sjevernim Jemenom 22. maja 1990 u današnju državu Republiku Jemen.
Nisko-specifična L-treoninska aldolaza
Nisko-specifična L-treoninska aldolaza (, LtaE) je enzim sa sistematskim imenom L-treonin/L-allo-treonin acetaldehid-lijaza (formira glicin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ponte Alto, Padova
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 41 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 26 m.
Groß-Umstadt
Gros-Umštat je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 23 opštinska središta okruga Darmštat-Diburg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 21.352 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6432010.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Darmštat-Diburg Gros-Umštat se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Darmštat-Diburg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 170 – 365 metara. Površina opštine iznosi 86,8 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 21.352 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 246 stanovnika/km².
Bastide (Istočni Pirineji)
Bastid je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Istočni Pirineji.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 64, a gustina naseljenosti je iznosila 4 stanovnika/km².
Desni Štefanki
Desni Štefanki je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Lasinja, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 357 stanovnika te 116 obiteljskih kućanstava.
NGC 1471
NGC 1471 je galaksija u zviježđu Eridan.
693 Zerbinetta
Ekscentricitet orbite iznosi 0,028, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 14,205 stepeni, a orbitalni period iznosi 1847,441 dana (5,058 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 9,38 a geometrijski albedo 0,068.
Asteroid je otkriven 21. septembra 1909. godine.
Kopljevići (Mrkonjić Grad)
Kopljevići su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Mrkonjić Grad koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 489 stanovnika.
Rustighel, Pordenone
Rustighel je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 17 m.
Pitkin, Colorado
Pitkin je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 66, što je 58 (-46,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Monodehidroaskorbat reduktaza (NADH)
Monodehidroaskorbat reduktaza (NADH) (, NADH:semidehidroaskorbinska kiselina oksidoreduktaza, MDHA, semidehidroaskorbat reduktaza, AFR, AFR-reduktaza, reduktaza askorbinskog slobodnog radikala, SOR, MDAsA reduktaza (NADPH), SDA reduktaza, NADH:askorbatni radikal oksidoreduktaza, NADH-semidehidroaskorbat oksidoreduktaza, askorbat slobodni radikal reduktaza, NADH:AFR oksidoreduktaza, monodehidroaskorbatna reduktaza (NADH2)) je enzim sa sistematskim imenom NADH:monodehidroaskorbat oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Großalmerode
Grosalmerode je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 16 opštinskih središta okruga Vera-Majsner. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 7.021 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6636004.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Vera-Majsner Grosalmerode se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Vera-Majsner. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 421 – 643 metra. Površina opštine iznosi 37,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.021 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 187 stanovnika/km².
Gorman, Texas
Gorman je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.083 stanovnika.
SYBR zeleno I
SYBR zeleno I je organsko jedinjenje, koje sadrži 32 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 509,728 Da.
Džarkand
thumb| Jharkhand (hindi: झारखंड, Bengali: ঝাড়খণ্ড,) je država u istočnom dijelu Indije. Izdvojena je iz južnog dijela države Bihar 15.11. 2000. Jharhkand graniči s državom Bihar na sjeveru, državama Uttar Pradesh i Chhattisgarh na zapadu, državomOrissa na jugu, i državom Zapadni Bengal na istoku.
Industrijsko središte Ranchi je glavni grad države. Ostali važniji gradovi i industrijski centri su Jamshedpur, Bokaro,Sindri, Giridih, Gumla, Deoghar, Hazaribagh i Dhanbad, koji je nekoć bio dio Zapadnog Bengala.
Jharkhand je isto tako poznat po nadimku Vananchal (vana plus anchal, što znači zemlja drva). Jharkhand je poznat po mineralnom bogastvu i šumarskoj industriji.
Poluprovodnik
Poluvodič ili poluprovodnik je materijal, kao što je silicij, koji ima osobine i provodnika i izolatora. U tranzistorima, diodama, svetlećim diodama (LED), integrisanim kolima i mnogim drugim elektronskim uređajima umesto provodnika koriste se poluprovodnici. Poluprovodnici su omogućili projektovanje i proizvodnju malih elektronskih uređaja (primera radi, ručnih računara i radio-prijemnika).
Poluvodič postaje izolator na vrlo niskim temperaturama, a na sobnoj temperaturi postaje električki vodljiv, iako je ta vodljivost znatno manja nego što je vodljivost vodiča. Najčešće korišteni poluvodički materijali su silicij, germanij, galijev arsenid i indijev fosfid.
Poluvodič možemo razlikovati od vodiča zbog činjenice da, na apsolutnoj nuli, najviši popunjeni energetski nivo elektrona kod poluvodiča je potpuno popunjen, dok je kod vodiča samo djelomično popunjen.
Razlika između poluvodiča i izolatora je malo više proizvoljna. Poluvodič ima energetski procjep koji je dovoljno mali tako da je vodljivi pojas na sobnoj temperaturi znatno termički popunjen elektronima, međutim izolator ima energetski procjep koji je preširok da bi broj termičkih elektrona u vodljivom pojasu na sobnoj temperaturi bio mjerljiv.
Kako poluvodič radi
Kako bi bilo jasnije djelovanje poluvodiča razmotrit ćemo stakleni spremnik napunjen destiliranom vodom. Ukoliko se par vodljivih elektroda uroni u vodu i ako se na njih spoji istosmjerni napon (niži od napona potrebnog za elektrolizu) neće poteći struja zbog toga što destilirana voda nema nosioca naboja. Stoga je destilirana voda izolator. Rastopimo li u vodi malu količinu kuhinjske soli počinje teći struja, zbog toga što su oslobođeni pokretni nosioci (ioni). Povećavanjem koncentracije soli povećava se i vodljivost, ali ne značajno. Suhi kristali soli nisu vodljivi zbog toga što su pokretni nosioci naboja zarobljeni u kristalima.
Dioklecijanovi progoni
thumb|desno|280px|The Christian Martyrs' (kršćanski mučenici), djelo slikara [[Jean-Léon Gérôme (1883.)]] Dioklecijanovi progoni, rjeđe (i u kontekstu kasne antike) Veliki progoni, je naziv za posljednje velike progone kršćana od strane vlasti Rimskog Carstva, a koji su se zbili početkom 4. vijeka.
Poluprovodnik
Kako poluvodič radi
Potpuno čist kristal silicija je izolator, ali kada je onečišćen npr. s arsenom (postupak se naziva dopiranje) ali neznatno onečišćen kako kristalna rešetka ne bi bila potpuno raskinuta, tada nečistoća predaje (donira) slobodne elektrone i omogućava provodljivost. To se događa zbog toga što atomi arsena imaju pet elektrona u svojoj vanjskoj ljusci dok ih atom silicija ima samo četiri. Provodljivost je moguća zato što su uvedeni slobodni nosioci naboja, u ovom slučaju je kreiran silicij n-tipa (n zbog negativno: Elektron ima negativni naboj)
Druga varijanta je da se silicij dopira sa borom čime se stvara silicij p-tipa koji je isto vodljiv. Zbog toga što bor u vanjskoj ljusci ima samo tri elektrona nastaje nova vrsta nosioca naboja, zvana šupljina, koja se formira u kristalnoj rešetci silicija.
Kabozantinib
Kabozantinib (Cometriq) nespecifični inhibitor je tirozinskih kinaza c-Met i VEGFR2, koji redukuje rast tumora, metastazu, i angiogenezu. Odobren je 2012. On se koristi za lečenje metastatčkog medularnog tiroidnog kancera. Kabozantinib može da uzrokuje gastrointestinalne perforacije, fistule, i krvarenje.
Poluprovodnik
Kako poluvodič radi
S druge strane, u vakuumskoj cijevi se nosioci naboja (elektroni) odašilju zbog termičke emisije iz katode zagrijavane žičanom niti. Stoga, vakuumske cijevi ne mogu proizvesti šupljine (pozitivne nosioce naboja).
Zamijetite da nosioci naboja istog polariteta odbijaju jedan drugog pa, i uz nepostojanje nikakve sile, su slučajno raspodijeljeni po poluvodičkom materijalu. Ipak, u nenapajanom bipolarnom tranzistoru (ili spojnoj diodi) nosioci naboja nastoje migrirati ka P-N spoju, zbog privlačne sile koju uzrokuju njihovi suprotni naboji s druge strane spoja.
Dioklecijanovi progoni
Progoni su bili različiti po svom intenzitetu u različitim dijelovima Carstva - na zapadu, u Britaniji i Galiji su bili najslabiji, a u istočnim provincijama najžešći. U nekoliko navrata su edikti poništavani, da bi ih formalno ukinuo tek Milanski edikt koga su 313. donijeli carevi Konstantin i Licinije.
Poluprovodnik
Kako poluvodič radi
Povećanjem nivoa dopiranja povećava se i provodljivost poluvodiča, pod uvjetom da kristalna rešetka uglavnom ostane neoštećena. Kod bilpolarnog tranzistora emiter je jače dopiran u odnosu na bazu. Omjer razine dopiranja emiter/baza je jedan od glavnih faktora koji određuju strujno pojačanje spojnog tranzistora.
Nivo dopiranja je ekstremno nizak: reda nekoliko dijelova na sto milijuna, i to je ključ djelovanja poluvodiča. U metalima je broj nosioca ekstremno visok: jedan nosioc naboja po atomu. Kod metala, kako bi se značajan dio volumena materijala pretvorio u izolator, nosioci naboja moraju biti izdvojeni iz metala korištenjem napona. Kod metala je ta vrijednost napona astronomska; više je nego dovoljna da uništi metal prije nego što ga pretvori u izolator. Ali kod slabo dopiranih poluvodiča postoji samo jedan slobodni nosioc naboja na nekoliko milijuna atoma. Naponski nivo potreban za izdvajanje svega nekoliko nosioca naboja iz promatranog volumena materijala se može jednostavno postići. S druge strane, elektricitet u metalima je nestlačiv, kao fluid, dok se kod poluvodiča ponaša kao stlačeni plin. Dopirani poluvodiči se mogu vrlo brzo pretvoriti u izolatore, dok se metali nikako nemogu.
NGC 1469
NGC 1469 je galaksija u zviježđu Žirafi.
Amarens
Amaran je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Tarn koja pripada prefekturi Albi.
Poluprovodnik
Kako poluvodič radi
Prethodno je objašnjeno vođenje naboja kod poluvodiča pomoću nosioca naboja, bilo elektrona bilo šupljina, ali je bit djelovanja bipolarnog tranzistora da elektroni/šupljine naizgled stvaraju zabranjeni skok kroz osiromašeni sloj u reverzno polariziranom spoju baza/kolektor koji je kontroliran naponom baza/emiter. Iako se tranzistor nekome može činiti kao dvije spojene diode, bipolarni tranzistor se nemože jednostavno napraviti kao spoj dviju diskretnih vodljivih dioda spojenih zajedno. Za dobivanje djelovanja bipolarnog tranzistora potrebno je da se 'dvije diode' proizvedu na istom kristalu, i da fizički dijele zajedničko i ekstremno tanko područje baze.
Amarens
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 78 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 15 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,88 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 265 metara (maksimalnoj 292 m, a minimalnoj 175 m).
Poluprovodnik
Valentni pojasevi poluvodiča
right|thumb|360px|Valentni pojasevi poluvodiča pokazuju potpuno popunjen valentni pojas i prazan vodljivi pojas. Fermijev nivo leži unutar zabranjenog pojasa.
U jeziku fizike poluvodiča, poluvodiči (i izolatori) se definiraju kao tijela kod kojih na apsolutnoj nuli (0 K), najgornji je pojas zauzet stanjima energija elektrona, pojas je poznat kao valentni pojas, i potpuno je pun. Pod uvjetima apsolutne nule, Fermijevu energiju, ili Fermijev nivo možemo zamisliti kao energiju do koje su zauzeta sva dozvoljena stanja elektrona.
Na sobnoj temperaturi, postoji određeno razmazivanje distribucije energija elektrona, vrlo mali, ali nezanemariv broj elektrona ima dovoljnu energiju da prijeđe zabranjeni pojas i uđe u vodljivi pojas. Elektroni koji imaju dovoljno energije da budu u vodljivom pojasu su oslobođeni kovalentne veze između susjednih atoma unutar tijela, i slobodno se mogu micati unutar tijela materijala, i isto tako provoditi naboj. Kovalentne veze iz kojih dolaze ti uzbuđeni elektroni sada imaju manjak eletrona, ili šupljina koje se isto tako mogu micati naokolo. (Šupljina se kao takva ustvari ne miče, ali se susjedni elektron može micati tako da popuni šupljinu, ostavljajući pritom slobodnu šupljinu na mjestu s kojeg se pomaknuo, i na taj se način stječe dojam da se šupljine miču.)
Važna razlika između vodiča i poluvodiča je da kod poluvodiča pomicanje naboja (struja) omogućeno pomicanjem i elektrona i šupljina. U suprotnosti s tim kod vodiča Fermijev nivo leži između vodljivog pojasa, pa je takav pojas samo do pola popunjen elektronima. U tom slučaju, elektronima je potrebna je samo mala količina energije da nađu drugo nezauzeto stanje u koje će se pomaknuti, ustvari za stvaranje toka struje.
Lakoća kojom elektroni u poluvodiču mogu biti premješteni iz valentnog u vodljivi pojas ovisi o razmaku između tih pojaseva, isto je tako veličina energije između vodljivog i valentnog pojasa ta koja služi kao  proizvoljna granica koja odvaja poluvodiče od izolatora. Materijali koji imaju energiju zabranjenog pojasa (pojasa između valentnog i vodljivog pojasa) ispod približno 3 elektronvolt (eV) se uglavnom smatraju poluvodičima, dok se oni s većim energijama zabranjenog pojasa smatraju izolatorima.
Elektroni koji prenosnici naboja u vodljivom pojasu su poznati kao slobodni elektroni, mada se često jednostavno nazivaju elektroni ako kontekst dopušta takvu jasnu upotrebu. Šupljine u valentnom pojasu se ponašaju vrlo slično kao pozitivno nabijene kopije elektrona, i one se obično tretiraju kao stvarno nabijene čestice.
Parovi elektron-šupljine
Ionizirajuće zračenje koje udara u poluvodič vrlo često izbacuje elektron iz njegovog energetskog nivoa i kao posljedicu ostavlja šupljinu. Takav proces je poznat kao stvaranje para elektron šupljine. Korisni pojam je eksciton koji opisuje elektron i šupljinu kao zajedno vezane u kvazičesticu. Detalji ovog specifičnog procesa kod kojeg se stvara par elektron-šupljina nije još dovoljno dobro poznat, ipak, poznato je da je prosječna energija potrebna za stvaranje para elektron-šupljina na zadanoj temperaturi ovisna o vrsti i energiji ionizirajućeg zračenja. Kod silicija, ta je energija jednaka 3.62 eV na sobnoj temeraturi i 3.72 eV na 80 K.
Dopiranje poluvodiča
Jedan od glavnih razloga zbog kojih su poluvodiči korisni u elektronici je taj da se njihova elektronička svojstva jako dobro mogu mijenjati u kontroliranom smjeru dodavanjem male količine nečistoća. Te se nečistoće nazivaju dopandi. Jako dopiranje poluvodiča može povećati njegovu vodljivost za faktor veći od bilijun. U modernim integriranim krugovima, na primjer, jako dopirani polikristal silicija se često koristi kao zamjena za metale.
Intrinsični i ekstrinsični poluvodiči
Intrinsični poluvodič je poluvodič koji je dovoljno čist da preostale nečistoće neznatno utječu na električna svojstva. U tom slučaju, svi nosioci su stvoreni termalnom ili optičkom uzbudom elektrona iz popunjenog valentnog pojasa u prazni vodljivi pojas. U intrinsičnom poluvodiču je prisutan jednak broj elektrona i šupljina. U električnom polju elektroni i šupljine teku u suprotnim smjerovima, premda oni doprinose struji u istom smjeru budući da su suprotno nabijeni. Kod intrinsičnog poluvodiča struja šupljina i struja elektrona nisu nužno jednake, zbog toga što elektroni i šupljine imaju različite efektivne mase (u kristalima, analogija sa slobodnim inercijskim masama).
Ekstrinsični poluvodič je poluvodič koji je dopiran s nečistoćama kako bi se modificirao broj i tip prisutnih slobodnih nosioca naboja.
Poluvodič koji je dopiran vrlo velikim razinama nečistoća, pri čemu razina nečistoća predstavlja značajan dio poluvodičkih atoma, naziva se degeneracija. Degenerirani poluvodič se ponaša slično kao vodič, a ne više kao poluvodič.
Dopiranje n-tipa
Svrha dopiranja n-tipa je da se stvori mnoštvo pokretnih elektrona ili elektrona nosioca u materijalu. Kao pomoć u razumijevanju kako se postiže dopiranje n-tipa razmotrit ćemo na primjeru silicija (Si). Atom silicija ima četiri valenta elektrona, od kojih je svaki kovalentno vezan za jedan od četiri elektrona susjednog atoma silicija. Ako se u kristalnu rešetku umjesto atoma silicija ugradi atom sa pet valentnih elektrona (grupa V u periodnom sustavu elemenata, npr. fosfor (P), arsen (As), or antimon (Sb)), tada će atom imati četiri kovalentne veze i jedan slobodni elektron. Taj jedan slobodni elektron je dosta slabo vezan za atom i lako se može pobuditi da prijeđe u vodljivi pojas. Na uobičajenim temperaturama, svi su takvi elektroni prividno pobuđeni u vodljivi pojas. Budući da pobuđivanje takvih slobodnih elektrona ne rezultira formiranjem šupljina, broj elektrona u takvom materijalu daleko premašuje broj šupljina. U ovom slučaju elektroni su većinski nosioci, a šupljine su manjinski nosioci. Zbog toga što petovalentni atomi imaju dodatni elektron za doniranje, oni se nazivaju atomi donori (donorski atomi). Primijetite da nijedan pokretni elektron unutar poluvodiča nikad nije daleko od nepokretnog pozitivno dopiranog jona, i n-dopirani materijal uglavnom ima neto vrijednost električnog naboja jednaku nuli.
Koncentracije nosioca
Kad je poluvodič dopiran, koncentracija njegovih većinskih nosioca je veća od koncentracije intrinsičkih nosioca za faktor koji ovisi o razini dopiranja. Ipak, umnožak koncentracija većinskih i manjinskih nosioca i dalje ostaje jednaka kvadratu koncentracije intrinsičkih nosioca. Na primjer, razmotrimo intrinsički poluvodič na temperaturi na kojoj je koncentracija nosioca (šupljina i elektrona) jednaka 1013/cm3. Ako je poluvodič n-dopiran na 1016/cm3, tada će koncentracija šupljina biti 1010/cm3. To proizlazi iz toga da je koncentracija manjinskih nosioca u dopiranom poluvodiču ovisna o temperaturi na kvadrat mjere koncentracije nosioca u intrinsičkom poluvodiču, dok je koncentracija većinskih nosioca praktički fiksirana na razinu određenu dopiranjem.
P-N spojevi
P-N spoj se može stvoriti dopiranjem susjednih područja poluvodiča s p-tipom i n- tipom donora. Ako je pozitivni napon polarizacije spojen na sloj p-tipa tada su dominantni pozitivni nosioci (šupljine) gurnute prema spoju. Istovremeno, dominantni negativni nosioci (elektroni) u materijalu n-tipa su privučeni prema spoju. Sve dok postoji mnoštvo nosioca na spoju, spoj se ponaša kao vodič, i napon spojen na krajevima p-n spoja stvara struju. Kako su oblaci šupljina i elektrona primorani da se preklapaju, elektroni padaju u šupljine i postaju dio populacije nepomičnih kovalentnih veza. Međutim, ako je polarizacijski napon okrenut, šupljine i elektroni su odvučeni od spoja. Stoga se na spoju stvara vrlo mali broj novih parova elektron/šupljina, postojeći slobodni nosioci su natjerani da ostave osiromašeni sloj, (koji je vrlo uzak i nalazi se između p i n sloja); područje razmjerno nevodljivog silicija. Reverzni napon polarizacije stvara samo vrlo malu struju (struja curenja) kroz spoj. P-n spoj je osnova elektroničke komponente koja se zove dioda, koja omogućava tok električnog naboja u samo jednom smjeru. Slično se može dopirati i treće područje poluvodiča, dopiranjem n-tipa ili p-tipa se formira komponenta s tri izvoda, kao što je bipolarni spojni tranzistor (koji može biti p-n-p ili n-p-n).
Kada se u osiromašenom području korištenjem zračenja ionizira, prethodno električki stvoren, par elektron/šupljina dvije novonastale slobodne nabijene čestice će biti izbačene iz osiromašenog područja. Nakon što je u osiromašenom području stvoren par elektron/šupljina, šupljina će pod utjecajem električnog polja biti potjerana prema području p-tipa, dok će isto tako pod utjecajem električnog polja, elektron biti potjeran prema području n-tipa. Pomicanje ovih nosioca naboja stvara malu struju koju se može mjeriti i analizirati.
Za masovnu proizvodnju su nužni poluvodiči s predvidljivim i pouzdanim električkim svojstvima. Razina potrebne kemijske čistoće je ekstremno visoka zbog toga što prisutnost nečistoća i u vrlo malim razmjerima može imati vrlo velike efekte na svojstvima materijala. Isto tako je potreban i visok stupanj savršenosti kristalne rešetke zbog toga što se greške u kristalnoj strukturi upliću u poluvodička svojstva materijala. Greške u kristalnoj rešetci su glavni uzrok manjkavosti poluvodičkih uređaja. Što je veći kristal to je teže postići potrebno savršenstvo. Današnji procesi masovne proizvodnje koriste kristalne šipke promjera između 10 i 300 mm koje se oblikuju kao valjci i režu se u wafere (tanke kriške).
Tražena čistoća i perfekcija poluvodičkih materijala
Zbog tražene razine kemijske čistoće i perfekcije u kristalnoj strukturi koje su potrebne za proizvodnju poluvodičkih elemenata, razvijene su specijalne metode za proizvodnju početnih poluvodičkih materijala. Za postizanje visoke čistoće koristi se tehnika uzgoja kristala koja koristi Czochralski-jev proces. Dodatni korak koji se koristi za daljnje povećanje čistoće je poznat kao zonsko čišćenje. Kod zonskog čišćenja se omekšava dio tvrdog kristala. Nečistoće se nastoje koncentrirati u omekšano područje, dok se željeni materijal ponovno kristalizira ostavljajući čvrsti materijal čišćim i s manje grešaka u rešetci.
Dioklecijanovi progoni
Pozadina
Kršćani su od 1. vijeka bili izloženi religijskoj diskriminaciji i povremenim progonima, ali rani carevi nisu donosili zakone ili administrativne mjere usmjerene isključivo protiv njih. Tek je u vrijeme krize 3. vijeka kršćanstvo shvaćeno kao dovoljno snažna prijetnja postojećem poretku, te su 250-ih carevi Decije i Valerijan izdali zakone koji kršćanima nalažu da pod prijetnjom pogubljenja ili zatvora prinose žrtve rimskim bogovima. 260-ih je car Galijen uglavnom ignorirao takve zakone, a ni sam dolazak Dioklecijana na vlast godine 284. nije doveo do nove eskalacije progona.
Progoni
thumb|280px|[[Fra Anđeliko, Mučeništvo Kozme i Damjana (1438-1440), danas u pariskom muzeju Luvr.]]
Kada je 306. Klor umro, vojska je za novog vladara izvikala njegovog sina Konstantina, čija je majka bila Helena bila kršćanka i koji je smjesta obustavio progone. U Italiji je ubrzo nakon toga prijestolje uzurpirao Maksencije, nastojeći steći podršku kršćanskih podanika najavom o obustavama progona. Progoni su tako od 306. uglavnom nastavljeni na istoku, ali je 311. čak i Galerije shvatio da su kontraproduktivni, te ih obustavio ediktom o toleranciji, kojim je kršćanima priznata sloboda vjeroispovjesti. Taj je ukaz, međutim, odmah poništio njegov nasljednik Maksimin Daja. Progone će formalno okončati tek Konstantin i Licinije kada 313. konsolidiraju vlast nad Carstvom.
Neke od mnogobrojnih žrtava ovog gonjenja su: centurion u rimskoj legiji Akakije, zapovednik tebanske legije Sveti Mavrikije, vojnik carske garde sveti Georgije, načelnik carske garde Sveti Sebastijan, osamnaestogodišnji Julijan Tarsanin, četrnaestogodišnji Pankratije Rimski, krčmar Teodot Ankirski, Ardalion Glumac, episkop Kliment Ankirski, lekari Kozma i Damjan iz Kilikije, supružnici Julijan i Vasilisa, trinaestogodišnja devojčica Agnija Rimska, mučenice Julijana Nikomedijska, Anastasija Sremska, Pelagija Tarska, Doroteja Cezarejska, Teodosija Tirska i mnoge druge.
Posledice
U vrijeme kada su progoni započeli, kršćanstvo je već bilo snažno u najbogatijim dijelovima, odnosno među politički najuticajnijim društvenim grupama Carstva, pa ne samo da je pokušaj njegovog iskorjenjivanja unaprijed bio osuđen na neuspjeh, nego progoni čak nisu uspjeli zaustaviti ni širenje kršćanstva. Novi car Konstantin je 324. postao jedinim vladarom te počeo promicati kršćanstvo, učinivši ga de facto državnom religijom.
Moderni historičari, pak, drže da su progoni uzrokovali tek između 3.000 i 3.500 žrtava, odnosno da je najveći broj kršćana izbjegao progone. Međutim, progoni su ipak imali određene dugoročne posljedice na kršćansku crkvu. Prije svega se to odnosilo na rascjep između "čistih" kršćana koji su bili voljni postati kršćanski mučenici i onih koji su se formalno pokorili carskim ediktima, odnosno tzv. "izdajnika" (traditores); on je poslužio kao povod sa šizmu donatista u Sjevernoj Africi i meletijanaca u Egiptu koji će vijekovima izazivati sukobe unutar kršćanske zajednice.
U vijekovima koji su slijedili, Dioklecijanovi progoni su određenim kršćanskim zajednicama poslužili da stvori "kult mučenika", a vrlo često je bilo prenaglašavanje i pretjerivanje u navođenju opsega i razmjera okrutnosti progona. Kasniji historičari, počevši od doba Prosvjetiteljstva u 18. vijeku, su počeli dovoditi u sumnju tradicionalne kršćanske navode o progonima, a u tome se pogotovo istakao Edward Gibbon.
Desno Sredičko
Desno Sredičko je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Lasinja, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 228 stanovnika te 78 obiteljskih kućanstava.
Liskovica
Liskovica je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Mrkonjić Grad koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.067 stanovnika.
T-2 mikotoksin
T-2 mikotoksin je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 466,521 Da.
Orangeville, Pennsylvania
Orindžvil je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 508, što je 8 (1,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
NGC 1473
NGC 1473 je galaksija u zviježđu Mala vodena zmija.
Westwood, Kansas
Vestvud je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.506, što je 27 (-1,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Selve Piane, L'Aquila
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 78 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 729 m.
Kadazolid
Kadazolid je organsko jedinjenje, koje sadrži 29 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 585,553 Da.
Grünberg
Grinberg je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 18 opštinskih središta okruga Gisen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 13.976 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6531006.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Gisen Grinberg se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Gisen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 275 metara. Površina opštine iznosi 89,2 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 13.976 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 157 stanovnika/km².
Šeikat Gornji Avlaki
Šeikat Gornji Avlaki (arapski: مشيخة العوالق العليا = al-Mašjakha al-Avlakija al-Ulja,engleski: Aulaqi Sheikhdom) bio je vazalna feudalna država Britanskog Carstva koja je postojala od 1890 do 1967 godine na jugu Arapskog poluotoka istočno od luke Aden kao dio Protektorata Aden. Danas je teritorij ovog bivšeg sultanata dio jemenske muhafaze Šabve.
Historija
Šeikat Gornji Avlaki odvojio se od Sultanata Donji Avlaki i Sultanata Gornji Avlaki još u 18. st.. Nakon što je Britanija zauzela luku Aden 1839 godine, ona im je postala odskočna daska za širenje britanskog utjecaja na Južnu Arabiju i Rog Afrike. To se naročito odrazilo na neposredno zaleđe luke Aden, pa tako i na Šeikat Gornji Avlaki.
Šeikat Gornji Avlaki je potpisao ugovor o zaštiti s Britanijom 1890 godine i postao dio Protektorata Aden 1890 Šeikat Gornji Avlaki je 1959 godine bio jedan od osnivača novosvorene britanske kolonijalne tvorevine Federacije Arapskih Emirata Juga, te potom 1963 i Južnoarapske Federacije. Posljednji šeik ove feudalne države bio je Amir Abd Allah ibn Muhsin al Yaslami Al Aulaqi, on je razvlašćen 1967 kad je ukinut Šeikat Gornji Avlaki, te osnovana Narodna Republika Južni Jemen, koja se ujedinila s Sjevernim Jemenom 22. maja 1990 u današnju državu Republiku Jemen.
695 Bella
695 Bella je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 48,18 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,539 astronomskih jedinica (AJ).
Asteroid je otkriven 7. novembra 1909. godine.
Plankton
thumb|200px|Hyperia macrocephala - plankton thumb|200px|right|[[Copepoda (Calanoida) - plankton]] Plankton je naziv grčkog porijekla i označava zajednicu živih organizme koji plutaju i ne raspolažu vidljivim sposobnostima za kretanje. Njihovo gibanje ovisi o gibanju vode. Organizme koji plutaju u vodi ali mogu plivati i suprotno od vodenih strujanja naziva se još i nektonima.
Robert Blake (glumac)
Robert Blake (18.9. 1933.-) je američki glumac najpoznatiji po ulozi u TV-seriji Baretta kao i navodno umiješanosti u ubojstvo svoje supruge 2002. godine, a za koje je na sudu kasnije oslobođen optužbi.
Plankton
Životni okoliš
Plankton je prisutan u gotovo svim vodama na Zemlji. Međutim, u većini morskih područja je prisutnost hranjivih tvari zanemariva, pa otuda je i količina planktona u njima vrlo mala i stoga se smatraju ekološkim pustinjama. Ako u vodama stajaćicama ili rijekama dođe do pretjerane količine hranjivih tvari, može se dogoditi da to dovede do suprotnog rezultata, naime, da fosfati, kao ograničavajući faktor prehrane planktona postane dominantan (kao otpadni produkt umjetnog gnojenja poljoprivrednih površina dospijeva oborinskom vodom u slatkovodne resurse na kopnu), i dovede do svoje suprotnosti i "zaguši" prirodnu cirkulaciju između planktona, vode i fosfata pa otuda i svi živi organizmi u vodi (i plankton) izgube neophodan kisik i uguše se. Slatkovodni plankton naziva se limnoplankton, a morski haliplankton.
Veličina
Plankton postoji u svim mogućim oblicima i veličinama. Posebno sitni organizmi (4-40µm) ubrajaju se u nanoplankton. Najmanji oblici su bakterije, u jednu žličicu vode stalo bi ih 2 milijuna. Ali i veći predstavnici fitoplanktona su manji od presjeka ljudske kose. I zooplanktona ima sićušnih, ali i takvih koji mogu imati i do 9 metara, kao, recimo neke vrste meduza koje ne mogu aktivno plivati, nego samo plutaju sa strujom, i ubrajaju se isto u plankton.
Razlikuju se:
Muamer Zukorlić
thumb|250px|Muamer Zukorlić Muamer Zukorlić (15. februar 1970, selo Orlje, Tutin, SR Srbija, SFR Jugoslavija − Novi Pazar, 6. novembra 2021.), osnivač je Bošnjačke demokratske zajednice (kasnije preimenovana u Stranku pravde i pomirenja) čiji je i bio predsjednik do svoje smrti, bivši je hodža i bivši i glavni muftija Mešihata Islamske zajednice u Srbiji.
1302 Werra
1302 Werra je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 3,114 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 10,6 a geometrijski albedo 0,163.
Plankton
Zooplankton
Prema dosadašnjim saznanjima, najveći dio životinjske biomase čini vrsta odnosno porodica kopepoda. Bez planktona arktičkih voda ne bi mogli postojati veliki kitovi usani, kao primjerice plavi kitovi ili kitovi perajari , njhova prehrambena podloga je upravo zooplankton kojeg "filtriraju" svojim usima. Velika jata riba također se hrane masom planktona.
Muamer Zukorlić
Biografija
Čim je osnovan Mešihat Islamske zajednice Sandžaka 1993. godine Muamer je izabran za muftiju, a reizabran na izborima 1998. i 2003. godine. Izabran je za predsednika i glavnog muftiju Mešihata Islamske zajednice u Srbiji 27. marta 2007. godine. Na ovu funkciju je ponovo izabran na izborima u julu 2008. godine. Član je Rijaseta Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini. Bio je osnivač i prvi glavni i odgovorni urednik Glasa islama koje se smatra zvaničnim glasilom Islamske zajednice u Srbiji. Muamer je jedan od inicijatora osnivanja Izdavačke kuće El Kelimeh i mekteba za predškolski i školski uzrast. Osnivač je i prvi rektor Internacionalnog univerziteta u Novom Pazaru i prvi dekan Fakulteta za Islamske studije.