cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neoterici
Neoterici su prekinuli staru rimsku pesničku tradiciju koja je poticala još od Enija. Oni su izbegavali složene i obimom velike književne forme kakvi su drama ili epika, smatrajući ih staromodnim i zastarelim, a za svoje glavne uzore uzimali su Kalimaha i druge pesnike aleksandrijske poezije. Glavne književne forme neoterika bile su epilij (kratak ep), elegija i epigram. Težili su za savršenstvom u minijaturi i eksprimentisali s novim metričkim oblicima, s različitim varijantama jezika, stavljajući jedne do drugih, na primer, kolokvijalne i "uzvišene" jezičke varijetete, s novim leksičkim formama (često grčkim), s novom tematikom (ljubavnom, egzotičnom, ponekad i pomalo bizarnom). Posebno su voleli ljubavne motive i rado se upuštali u psihološke analize ljudskih osećanja. U lirici su izbegavali retoričke ukrase i trudili se da im pesme izgledaju nadahnute iskrenim doživljajem, ali i pored toga ponegde se lako uočava da je sadržina često podvrgnuta težnji ka postizanju elegantne i savršene forme. Metrički su im oblici bili raznovrsni i orginalni, u čemu su prethodnici pesnika Avgustovog razdoblja rimske književnosti.
Kao i grčki pesnici aleksandrijske poezije, i rimski neoterici su "učeni pesnici" (poetae docti) i vole da se razmeću svojom učenošću. Po uzoru na aleksandrijske pesnike, naročito su voleli da za književne motive iz mitologije odabiru retke mitove i slabo poznate varijante mitova, da svoja dela pune nejasnim aluzijama, skrivenim citatima i pozajmicama iz drugih autora. Te se pozajmice, dakako, nisu smatrale plagijatom, već naprotiv komplimentom citiranom književniku i njegovom stilističkom i estetičkom majstorstvu. Međutim, razumeti i oceniti sve to mogao je samo veoma iskusan i načitan čitalac koji je dobro poznavao ne samo rimsku nego i grčku književnost, i to posebno dela iz helenističkoga razdoblja. Drugi kriterij za izbor mitoloških motiva bila je upotrebljivost nekog mita za razvijanje patetike i čak patologije ljudskih strasti, napose ljubavne. Ta tendencija ne zbližava rimske neoterike više toliko s Kalimahom koliko s nekim kasnijim predstavnicima aleksandrijske poezije, kakav su na primer bili Apolonije Rođanin ili upravo Euforion, inače mračan i teško razumljiv "učeni" pesnik, po kome Ciceron na jednom mestu (Tusc. 3, 19, 45) neoterike podrugljivo naziva "Euforionovim pevačima" (cantores Euphorionis). Uz učena dela, većinom epilije, negovali su neoterici i male lirske oblike, koje su nazivali nugae (= "trice") ili lusus (= "igrarije"). U oba slučaja ogroman se značaj pridavao brižljivoj doteranosti stila i forme.
Kako je njihov vlastiti književno-estetski program pred njih stavljao stroge zahteve za učenim sadržajem i savršenstvom forme, to je neotericima trebalo mnogo vremena da bi pripremili jedno književno delo. Cina je na svom omanjem spevu Smirna radio devet godina; pozdravljajući završetak toga rada, Katul mu obećava večnu slavu, dok su na brzu ruku napisani opsežni istorijski epovi osuđeni isto tako brz zaborav (Cat. 95). Enijeve epigone, sastavljače raznih "anala", smatrali su neoterici za svoje glavne književne protivnike. U toj polemici nisu štedeli ni samoga "oca Enija" (Ennius pater), na veliko nezadovoljstvo Cicerona, koji je s ciljem da sam sebe proslavi, više puta sastavljao istorijske spevove po Enijevom uzoru.
Na ovaj novi pokret u rimskom pesništvu – koji se ponekad danas naziva i "rimskom modernom" ili "rimskom avangardom" – uticala je jedna grupa grčkih pesnika koji su živeli u Rimu i održavali bliske kontakte s rimskom aristokratijom. Među njima je, na primer, bio Arhija (kojega je Ciceron branio u svom govoru Pro Archia), zatim epikurejac Filodem i napokon Partenije iz Nikeje, koji je u Rim dospeo kao ratni zarobljenik za vreme rata s Mitridatom, a zatim bio oslobođen i postao prijatelj poznatog pesnika Kornelija Gala. Pored elegija u stihovima, imao je Partenije – što je veoma važno za sagledavanje nastanka "rimske moderne" – i jednu zbirku ljubavnih elegijskih motiva u prozi pod naslovom Ljubavni jadi (Ἐρωτικὰ παθήματα). To su bili kratki prozni izvodi iz aleksandrijskih elegičara, namenjeni široj publici i u njima su rimski pesnici mogli naći dosta motiva za svoje pesme.
Espaly-Saint-Marcel
Epali Sen Marsel je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Gornja Loara koja pripada prefekturi Pij an Vele.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 3552 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 564 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,29 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 650 metara (maksimalnoj 892 m, a minimalnoj 618 m).
Antun Macetti
Antun Macetti (u spisima Maczetto i Mazeto) (? – Zagreb, 1665.), zagrebački arhitekt 17. stoljeća. U razdoblju od 1641. do 1654. gradi kompleks isusovačkog kolegija na Gornjem gradu. Često je spominjan u gradskim dokumentima, a 1654. postao je građaninom grada Zagreba.
Godine 1660. s gradskom je upravom sklopio ugovor da na starim temeljima uz župnu crkvu sv. Marka izgradi novi zvonik. Nakon njegove smrti 1665. godine, izgradnju zvonika nastavlja njegov sin Bartol Macetti.
Gaj Helvije Cina
Gaj Helvije Cina (lat. Gaius Helvius Cinna, umro 44. godine st. e.) bio je rimski pesnik, pripadnik književnog kruga neoterika i prijatelj Katulov, koga je verovatno pratio na putu u Bitiniju 57. godine st. e. (Cat. 10). Izgleda da je tamo bio već ranije, 66. godine st. e. krajem rata s Mitridatom, i da je odande doveo u Rim pesnika Partenija.
Kao i ostali neoterici, Cina je bio "učeni pesnik" (poeta doctus) koji je svoje uzore tražio prvenstveno u aleksandrijskom pesništvu. Verovatno pod Partenijevim uticajem, naročito ga je privlačio mračan i teško razumljiv pesnik Euforion, i verovatno je upravo on glavna meta Ciceronove ironične opaske o "Euforionovim pevačima" (cantores Euphorionis, Tusc. III, 45).
Njegov epilij (kratak ep) Smirna (Zmyrna), za čije mu je sastavljanje trebalo devet punih godina (Cat. 95), bio je pravo malo remek-delo "rimske moderne" i izazvao je veliko divljenje (Verg. Ecl. IX, 35). Epilij je obrađivao kiparski mit od incestuoznoj ljubavi Smirne (ili Myrrha) prema svom ocu, što je pesniku dalo dosta mogućnosti da u stilu aleksandrijske poezije razvije pshilogiju ljudskih strasti. Epilij je pisan s takvim učenim aluzijama, da je već u Avgustovo doba bio potreban komentar da bi se delo moglo razumeti. Druga Cinina pesma je poputnica Ispraćaj (Propemticon) upućeba Aziniju Polionu koji je kretao na put u Grčku. I za ovo pesničko delo bilo je u Avgustovo doba potreban komentar da bi se razumelo. Cina je pisao i "laku" poeziju u različitim metrima, uglavnom s ljubavno-erotskom tematikom. Od tih pesama sačuvani su vrlo neznatni fragmenti, dok su sva ostala njegova dela u potpunosti izgubljena.
Cinu je 44. godine st. e., kada je obavljao dužnost narodnog tribuna, linčovala masa na Cezarovoj sahrani jer ga je zamenila sa anticezarovcem Lucijem Kornelijem Cinom.
Cerrone, Pescara
Cerrone je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 56 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 306 m.
Cefepim
Cefepim je organsko jedinjenje, koje sadrži 19 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 480,561 Da.
Bel-Ridge, Missouri
Bel-Ridž je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.737, što je 345 (-11,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Партизани
Појам Партизани може да се односи на:
Ryan Bailey
Rajan Bejli (Los Angeles, 7. jul 1985.) je američki vaterpolo igrač i reprezentativac.
Za reprezentaciju SAD nastupa od 1997. godine, a na Olimpijskim igrama 2008. godine osvojio je srebrnu medalju. Igrao je za Partizan tokom 2007. i 2008. godine, a pre Partizana nastupao je za grčki Panionios i dubrovački VK Jug.
Oleoiletanolamid
Oleoiletanolamid je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 325,529 Da.
Miozin
Miozin učestvuje u izgradnji ćelijskog skeleta, odnosno mikrofilamenata. Gradi aktinomiozinske komplekse sa aktinom u mišićnim ćelijama što omogućava njihovu kontrakciju. Miozini se često nazivaju motornim proteinima s' obzirom da su sposobni da energiju dobijenu hidrolizom ATP-a pretvore u mehaničku silu.
Lei Tong
Lei Tong (? -218) je bio kineski vojskovođa iz doba kraja dinastije Han koji je služio gospodara rata Liu Zhang. Bez uspjeha se pokušao oduprijeti Liu Beijevom osvajanju provincije Yi, a nakon čega je prešao u Liu Beijevu službu. Poginuo je u borbi sa Cao Caovim generalom Zhang Heom.
Braux-Sainte-Cohière
Bro Sent Kojer je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Marna koja pripada prefekturi Sent Maneu.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 71 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 11 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,21 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 160 metara.
Јерменски календар
Јерменски календар или Арменски календар је традиционални календар Јерменије. То је соларни календар, који као и египатски календар не познаје преступну годину; свака година има 365 дана. Због тога се однос са грегоријанским календаром лагано помера током времена. По неким наводима, први месец године, Nawasardi, одговара почетку пролећа на северној хемисфери, али то је важило само током 9. до 12. века.
Година 1458. јерменске ере почиње 25. јула/травња 2008.
Година се састоји од 12 месеци од по 30 дана, плус пет додатних дана (тзв. епагоменалних) који не припадају ниједном месецу. Дани у месецу су углавном именовани уместо нумерисани.
Године се у јерменском алфабету наводе словима ԹՎ  t’v , писарском скраћеницом (сигла) за t’vin ("у години"), праћеним са једним до четири слова јерменског алфабета, од којих свако представља неки јерменски број. Нпр. "у години 1455. [2006.]" би се писало span lang="hy" xml:lang="hy"> ԹՎ ՌՆԾԵ.
Месеци
Јерменски називи месеци показују утицај Зороастричког календара те, како примећује Antoine Meillet, два случаја картвелијског утицаја. Постоје различити системи за транслитерацију имена; доле дати облици потичу из Calendrical Calculations: The Millennium Edition (Dershowitz i Reingold).
Дани у месецу
Јерменски календар именује дане у месецу, уместо да их нумерише, што је особитост која постоји и у авестанским календарима. Зороастријски утицај је очигледан у бар пет имена. Имена дана су:
Пре позајмљивања египатског календара (преко Персије), стари Јермени су имали лунарни календар заснован на лунацијама од 28 дана.
Скејтборд
thumb|right|200px|Скејтборд thumb|right|200px|Младић показује умјешност на скејтборду
Скејтборд или скејт, је направа која се састоји од даске на коју су причвршћена четири точка, намијењена забави или показивању умјешности у управљању њиме.
Даска скејтборда је површина на којој онај који управља њиме стоји, објема ногама, повремено се одгурујући једном ногом. Лагано је савијена нагоре с предње и задње стране. Направљена је од дрвета или дрвних производа као што су фурнир или иверица. У зависности од модела, може да буде пресвучена гумом или да укључује и друге материјале. С доње стране даске причвршћени су точкови, обично у пару, с предње и задње стране. Точкови морају бити тако причвршћени да омогућавају лагано бочно нагињање на дасци. Скејтборд се погони властитом снагом корисника, одгуривањем једном ногом, слично тротинету.
Модеран скејтборд настао је у Калифорнији касних седамдесетих година 20. вијека. Нарочито је био популаран код оних који су се бавили једрењем на дасци, јер би у недостатку високих таласа сличну вјештину показивали на скејтборду. До средине осамдесетих скејтборди су већ масовно произвођени и продавани широм Сједињених Америчких Држава.
Yardville-Groveville, New Jersey
Jardvil-Grovivil je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
McConnico, Arizona
McConnico je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 70 stanovnika.
Kantoni Federacije Bosne i Hercegovine
Kantoni ili županije predstavljaju drugi nivo lokalne autonomije u Federaciji Bosne i Hercegovine. Izraz "županija" uglavnom koriste Hrvati u Federaciji Bosne i Hercegovine. thumb|250px|Kantoni Federacije BiH right|Mapa pokazuje kantone FBiH.
Mansfield, Pennsylvania
Mensfild je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.625, što je 214 (6,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Табановић (разврставање)
Табановић може бити:
Муселим
Муселим (турски müsellim, арапски - musälläm) заступник Паше у санџаку који му је дат као арпалук; обласни управник; срески начелник, синоним за Кајмакам.
Муселим значи и онај који је повлашћен, привилегован, ослобођен делимично или потпуно од редовних државних и феудалних терета (пореза...).
Central, Tennessee
Sentral je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.279, što je 438 (-16,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bartol Macetti
Bartol Macetti (Maczetto, Mazeto; ? – ?), arhitekt. Sin Antuna Macettija. Postao je građaninom Zagreba 1666. Nakon smrti oca, 1667. godine dovršava izgradnju zvonika župne crkve sv. Marka na zagrebačkom Gornjem gradu. Godine 1687. sklapa ugovor kojim se obvezuje da će izgraditi novo svetište i sakristiju crkve sv. Mihovila u Vugrovcu.
McNary, Arizona
McNary je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 528 stanovnika.
Case Barison, Padova
Case Barison je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 14 m.
Valmaggia, Vercelli
Valmaggia je naselje u Italiji u provinciji Vercelli, u regiji Piemonte.
Bad Teinach-Zavelstein
Bad Tajnah-Cavelštajn je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 25 opštinskih središta okruga Kalv. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.044 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8235084.
Valmaggia, Vercelli
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 206 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 483 m.
Bad Teinach-Zavelstein
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Kalv Bad Tajnah-Cavelštajn se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Kalv. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 340-650 metara. Površina opštine iznosi 25,2 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.044 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 121 stanovnika/km².
Dourlers
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 568 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 64 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,74 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 171 metar (maksimalnoj 205 m, a minimalnoj 158 m).
Yue Jin
Yue Jin (? -218) bio je kineski vojskovođa iz doba kraja dinastije Han koji je služio gospodara rata Cao Caoa. Isticao se svojim izrazito niskim rastom, ali i velikom hrabrošću na bojnom polju. Sudjelovao je u brojnim Cao Caovim sukobima, pogotovo onima sa Lü Buom, Liu Beijem, ostacima Žutih turbana te sjevernjačkim klanom Yuan Shaoa. Pogotovo su ga hvalili kao sposobnog komandanta prethodnice, ali mu se kao najveće dostignuće pripisuje doprinos uspješnoj obrani Hefeija pred snagama Sun Quana 208.
Chen Shou, autor Zapisa Tri kraljevstva, je Yue Jina smjestio među pet najboljih generala države Cao Wei, zajedno sa Zhang Liaom, Yu Jinom, Zhang Heom i Xu Huangom.
Cefpodoksim
Cefpodoksim je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 427,455 Da.
Trotinet
desno|mini|200px|Moderan trotinet u upotrebi
Trotinet ili romobil je vrsta ličnog prevoznog sredstva koje naročito upotrebljavaju djeca, kao igračku. To je nisko postavljena ravna površina montirana na dva ili više točkova, sa upravljačem na jednom kraju „daske“, a pokreće se prvenstveno vlastitom snagom korisnika, odgurivanjem nogom o tlo.
Uobičajen moderan trotinet izrađen je od metala, često od aluminijuma. Površina za stajanje je uska, a trotinet je preklopiv kod spoja upravljača sa površinom za stajanje. Postavljaju se uglavnom samo dva točka, po jedan na svakom kraju „daske“. Točkovi su izrađeni od pune gume ili sličnih modernih industrijskih materijala. Bez obzira na moderan izgled trotineta, postoje razni oblici. Neki trotineti imaju veće točkove i upravljač takav da su prilično slični biciklu. Drugi imaju tri ili četiri točka, postavljena uglavnom zbog veće stabilnosti korisnika.
Trotinet je bio naročito popularan u prvoj polovini 20. vijeka. Nekoliko decenija poslije zainteresovanost je bila smanjena, da bi u devedesetim godinama 20. vijeka ponovo postao popularan.
Razlika između trotineta i sličnih sredstava za prevoz
mini|levo|150px|Trotinet sličan biciklu
Romobil
Iako je izraz romobil sinonim za trotinet, u Srbiji on često podrazumijeva posebnu vrstu trotineta koji ima ugrađenu i neku vrstu dodatnog pogona, kao električni ili mali benzinski motor.
Lyerly, Georgia
Lajerli je gradić u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 540 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 540 stanovnika, što je 52 (10,7%) stanovnika više nego 2000. godine.
Opština Priboj
Opština Priboj, čije je sedište istoimeni grad, se nalazi u Republici Srbiji, na tromeđi sa Crnom Gorom i BiH.
Geografski položaj
Opština Priboj se nalazi u jugozapadnoj Srbiji, u šumovitoj oblasti Starog Vlaha, u plodnoj dolini reke Lim. Priboj je smešten na tromeđi Srbije, Crne Gore, Bosne i Hercegovine (odnosno, Republike Srpske), a graniči se sa opštinama: Čajetina, Nova Varoš, Prijepolje, Pljevlja, Čajniče i Rudo.
Priboj zahvata površinu od 552 km2.
Opština Priboj ima izrazito planinski karakter, a najniža nadmorska visina je 392 m, dok je najviša 1.500 m.
Demografija
Priboj je grad u Srbiji, na tromeđi između Bosne i Hercegovine, Srbije i Crne Gore. Opština Priboj je imala pre Bosanskog rata 1991. godine oko 35.000 stanovnika. Od toga bili su 62% pravoslavci, 33% muslimani i 5% ostalih veroispovesti. Broj stanovnika po popisu 2002. godine je 19.600 u gradu, i 30.377 u opštini. Srba je u opštini Priboj po poslednjem popisu 22.523 (75 %), Bošnjaka 5.567 (18 %), Muslimana 1.427 (5 %), a ostalih 860 (2 %).
Bad Urach
Bad Urah je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 26 opštinskih središta okruga Rojtlingen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 12.503 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8415078.
Opsada Dubrovnika
Opsada Dubrovnika odvijala se od strane Jugoslavenske narodne armije (JNA) i pripadnika Teritorijalne odbrane (TO) iz Crne Gore i Trebinja tijekom Rata u Hrvatskoj 1991. JNA je započela ofenzivu 1. 10. 1991. te je do kraja oktobra zauzela gotovo sav teritorij dubrovačkog zaleđa između poluotoka Pelješca i Prevlake duž Jadranske obale–izuzev samog Dubrovnika. Napadi i bombardiranje Dubrovnika od JNA, pa čak i Staroga grada koji je bio svjetska baština pod zaštitom UNESCO-a, su kulminirali 6. 12. 1991. Bombardiranje je izazvalo zgražanje i osuđivanje međunarodne zajednice te postala katastrofa odnosa sa javnošću za SR Srbiju i SR Crnu Goru, te doprinijelo njihovoj diplomatskoj i ekonomskoj izolaciji kao i međunarodnom priznanju neovisne Hrvatske. Nakon potpisivanja primirja u januaru 1992., JNA je prestala sa napadima, ali je ostala u okolici, dok je pljačkanje nastavljeno. Maja 1992., JNA se povukla sa Dubrovnika u susjednu Bosnu i Hercegovinu, čija je granica u nekim dijelovima bila tek jedan kilometar udaljena od obale, te predala cjelokupnu opremu Vojsci Republike Srpske (VRS). Tijekom tog razdoblja, Hrvatska vojska (HV) je napala sa zapada i odgurnula JNA/VRS sa teritorija zapadno od Dubrovnika, i u Hrvatskoj i u Bosni i Hercegovini, te se do kraja maja spojila sa vodom HV-a koji je branio sam grad. Borbe između HV-a i JNA istočno od Dubrovnika su s vremenom jenjavale, te na kraju prestale.
Bad Urach
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Rojtlingen Bad Urah se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Rojtlingen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 463 metra. Površina opštine iznosi 55,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 12.503 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 225 stanovnika/km².
Opsada Dubrovnika
Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) je osudio dva oficira JNA zbog umiješanosti u opsadu te predao trećeg optuženika Srbiji za suđenje. Optužnica MKSJ-a je tvrdila da je ofenziva imala za cilj odvojiti Dubrovnik od Hrvatske te ga pripojiti državom pod srpskom dominacijom stvaranjem nepriznate Dubrovačke Republike 24. 11. 1991. Uz to, crnogorski sudovi su osudili četiri bivša vojnika JNA zbog zlostavljanja zarobljenika u logoru Morinj. Hrvatska je isto tako optužila nekoliko bivših oficira JNA i VRS-a, ali nijedan od njih nije doveden pred neki sud. Opsada Dubrovnika predstavlja jedan od najpoznatijih događaja jugoslavenskih ratova, odnosno simbol razaranja i zločina vezanih za taj period.
Pozadina
Jugoslavenska narodna armija (JNA) je sve više podupirala RSK te se hrvatska policija nije mogla nositi sa situacijom, te je tako osnovan Zbor narodne garde (ZNG) maja 1991. Novembra, ZNG je postao Hrvatska vojska (HV). Razvoj hrvatskih oružanih snaga otežao je embargo UN-a na oružje na cijelom području bivše Jugoslavije, a vojna razaranja su dosegla vrhunac tijekom bitke za Vukovar, koja je započela 26. 8.
Dubrovnik je najveći hrvatski grad na krajnjem jugu države. Nalazi se na obali Jadranskog mora. Dubrovačke zidine, koje okružuju Stari grad, su mjesto kulturne baštine koje potječu još od Dubrovačke Republike; grad je stavljen pod zaštitu UNESCO-a zbog iznimnog kulturnog značaja i ljepote. Od 1972. više nije bilo nikakvih vojarni JNA u gradu radi priljeva turista. 1991., grad je brojao oko 50.000 stanovnika, od čega su 82,4% bili Hrvati a 6,8% Srbi. Hrvatski teritorij proteže se od poluotoka Pelješac na zapadu pa sve do Boke Kotorske uz granicu sa Crnom Gorom. Ovaj teritorij je vrlo uzak, te je oko naselja Rožat i Komolac širok i manje od kilometra od bosanskohercegovačke granice.
Uvod
Sredinom 1991., vrhuška JNA–među njima federalni ministar obrane general Veljko Kadijević, Načelnik Generalštaba JNA Blagoje Adžić i zamjenik ministra obrane Stane Brovet–je planirala vojnu kampanju JNA po Hrvatskoj, te i napad na Dubrovnik koji bi nastavio prema sjeveru, prema Hercegovini gdje bi se trebao spojiti sa 9. kninskim korpusom JNA u Dalmaciji. General Jevrem Cokić predao je plan za ofenzivu na Dubrovnik Adžiću kako bi dobio odobrenje.
Septembra 1991., JNA i vodstvo SR Crne Gore je reklo da bi Dubrovnik trebalo napasti i neutralizirati kako bi se osigurao "crnogorski teritorijalni integritet", "spriječili etnički okršaji" i očuvala Jugoslavija. Crnogorski premijer Milo Đukanović je izjavio da je potrebna revizija hrvatskih granica, jer su postojeće rezultat "slabo obrazovanih boljševičkih kartografa". Propaganda se odrazila i kada je pukovnik general JNA Pavle Strugar tvrdio da "30.000 ustaša i 7.000 kurdskih terorista plaćenika" planiraju napasti Crnu Goru i Boku Kotorsku. Novine Pobjeda je bio značajan medijski izvor koji je doprinjeo širenju propagande i straha. Jula 1991., srbijanski službenik Mihalj Kertes je tijekom političkog sastanka u Nikšiću izjavio da se treba uspostaviti srpska država zapadno od Crne Gore sve do Nereteve u kojoj bi glavni grad bio Dubrovnik–preimenovan u 'Nikšić-na-moru'. Iako je geograf Jovan Ilić tvrdio da SAO Krajina i istočna Slavonija pripadaju Srbiji na temelju srpskog pučanstva, također je pravdao i napad na Dubrovnik i nekoliko otoka po Jadranu: priznao je da "prema etničkom principu ovo područje [Dubrovnik] bi trebalo pripasti Hrvatskoj", ali je tvrdio da je zauzimanje tih područja opravdano "primarno zbog terapije za liječenje etno-psihičkih poremećaja... osobito među hrvatskim pučanstvom". Za Ilića, Srbi bi trebali imati "dodatno pravo za samoopredjeljenje i udruživanje zbog izloženosti genocidnom istrebljenju u nekoliko navrata."
16. 9. 1991., JNA je vršila mobilizaciju po Crnoj Gori. Usprkos radio pozivu 2. titogradskog korpusa JNA 17. 9., značajan broj rezervista je odbilo odazvati se pozivu. 18. 9., Đukanović je dezerterima zaprijetio teškim kaznama. Mobilizacija i propaganda su bile u suprotnosti sa uvjeravanjem federalnih jugoslavenskih vlasti u Beogradu da neće biti napada na Dubrovnik. Strateški plan JNA da napadne Hrvatsku uključivao je i ofenzivu koja bi odsjekla najjužnije dijelove te države, pa i Dubrovnik.
Oleil alkohol
Oleil alkohol je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 268,478 Da.
Opsada Dubrovnika
Oružane snage
right|thumb|225px|Odred naoružanih brodova Dubrovnik JNA je zadužila 2. titogradski korpus i 9. bokokotorski vojno pomorski sektor (VPS)–oboje su činili 2. operacijsku postrojbu–da odsijeku i zauzmu dubrovačko područje. 2. titogradski korpus je uključio 1. nikšićku brigadu dok je 9. bokokotorski VPS angažirao 5. i 472. motoriziranu brigadu. Određena je granica korpusa duž sjevera i juga Dubrovnika. 2. operacijska postrojba je zapovijedala i 16. graničnom patrolom i 107. artiljerijskom obalnom postrojbom, te mobilizirala Teritorijalnu odbranu (TO) iz raznih gradova (Herceg-Novi, Kotor, Tivat, Budva, Bar, Mojkovac, Bijelo Polje, Trebinje). Strugar je bio sveukupni zapovjednik 2. operativnom postrojbom dok je 9. bokokotorski VPS bio potčinjen admiralu Miodragu Jokiću. Jokić je zamijenio admirala Krstu Đurovića, koji je umro pod nerazjašnjenim uvjetima satima preije početka ofenzive. Major general Nojko Marinović, koji je nekoć zapovijedao 472. motoriziranom brigadom te bio podređeni Đuroviću, je rekao da je JNA ubila admirala jer se protivio ofenzivi. Marinović je dao otkaz sa svojeg položaja te se 17. 9. pridružio hrvatskoj strani. 2. operativna postrojba je isprva angažirala 7.000 vojnika te tu razinu održala tijekom cijele ofenzive.
Obrana Dubrovnika bila je gotovo nepostojeća–kada su počela neprijateljstva, bilo je tek 480 mobilizirana vojnika u okolici grada, od kojih je tek 50 prošlo neku obuku. Jedina stručna vojna jedinica bio je vod naoružan sa laganim pješačkim oružjem koje je stavljeno u utvrdu Imperial na vrhu Srđa koji nadgleda Dubrovnik. Ostatak vojnika u području bio je slabo naoružan jer je hrvatski TO razoružan 1989. od JNA. Za razliku od velikog ostatka Hrvatske, nije bilo nikakvih kasarni JNA u Dubrovniku od 1972. te je stoga jako malo oružja zaplijenjeno tijekom bitke za kasarne za obranu Dubrovnika. 26. 9. oko 200 pušaka i četiri topništva je zarobljeno od JNA na otoku Korčuli te poslano da brane grad. Puške su bile tip M1942 (ZiS-3) od 76 mm i D-44 od 85 mm iz doba drugog svjetskog rata. Uz ovo, improvizirana vozila su isporučena gradu. U Dubrovnik su pristigli i dodatni vojnici HV-a, hrvatske policije i HOS–a iz drugih dijelova Hrvatske. Time je broj branitelja porastao za dodatnih 600 osoba. Do kraja godine, oko 1.000 hrvatskih vojnika je branilo grad. 19. 9., Marinović je imenovan glavnim zapovjednikom obrane Dubrovnika, kada je procijenio da je nedovoljna. Vojnici, isprva organizirani u TO Dubrovnika, su razmiješteni u HV-ovu 75. neovisnu bojnu 28. 12. 1991. te ih je ojačao priljev 116. brigade HV–a 13. 2. 1992. Marinović se mogao osloniti i na prijateljsku pomoć Jovana Sredojevića, zastavnika JNA i Srbina, koji se protivio napadu na Dubrovnik te mu pomagao tako da je oštetio radare JNA na Šipanu a civile koristio da bi Marinoviću poslao podatke o kretanjima postrojbi JNA. Sredojević je 1992. smaknut od JNA. Odred naoružanih brodova Dubrovnik, volonterska vojna jedinica Hrvatske ratne mornarice sastavljena od 23 plovila i 117 volontera, je uspostavljena 23. 9. kako bi kontrirala blokadi JRM.
Ofenziva JNA
1. 10., JNA je započela ofenzivu prema Dubrovniku, te je 5.motorizovana brigada i 2. titogradska postrojba krenula zapadno od Popovog polja, sjeverno od grada. JNA je uništio hercegovačko selo Ravno prije nego li je krenula južno na Dubrovačko primorje, čime je htjela staviti obruč oko Dubrovnika sa zapada. Drugi smjer JNA sastojao se od 9. bokokotorske VPS koja je išla kroz Konavle. Njihov vojni pohod, koristeći nekoliko cesta u regiji, je podupirala Jugoslavenska ratna mornarica (JRM) i Jugoslavenska ratna avijacija. Hrvatska obrana je bila nepostojeća u Konavlu te lagana u Dubrovačkom primorju, te je tog dana JNA pretrpjela jedine gubitke prilikom zasjede ZNG-a u selu Čepikuće. Prilikom prvog dana ofenzive, artiljerija JNA je napadala Srđ i Žarkovicu, sjeverno i istočno od Dubrovnika, dok su jugoslovenski MiGovi-21 napadali Komolac i Rijeku dubrovačku na zapadu, te uništili opskrbu električne struje i vode Dubrovniku. Do kraja godine, Dubrovnik se oslanjao na pitku vodu koju je dobivao preko brodova dok je struju dobivao preko nekoliko rezervnih električnih generatora.
15. 10., Hrvatska je ponudila mirovne pregovore Crnoj Gori, ali je predsjednik Srbije Slobodan Milošević odbacio ponudu. Ponudu su dobili crnogorski oficiri jer su ofenzivu podržali pripadnici crnogorske vlade 1. 10. Tri dana kasnije, Srbija se javno distancirala od tog poteza, te krivila Hrvatsku zbog navodne provokacije JNA. Sedmog dana ofenzive, crnogorski parlament je okrivio JNA za napad. 16. 10. JNA je zauzela Cavtat uz pomoć pomorskog desanta 5 km istočno od Dubrovnika, nakon čega je 18. 10. uslijedio zračni napad na Ploče i sam Dubrovnik. Idućeg dana, dogovoreno je primirje, ali je ubrzo prekršeno. 20. 10., jugoslavenski ratni zrakoplovi su napali Dubrovnik a 22. 10. JRM je bombardirala hotele u kojem su bile izbjeglice na području Lapada.
23. 10. JNA je započela artiljerijski napad na Dubrovnik, te po prvi puta gađala i Stari grad unutar zidina, što je dovelo do prosvjeda Državnog sekretarijata SAD-a idućeg dana. 9. VPS je zauzeo Župu Dubrovačku i Brgat 24. 10., dok je JRM bombardirala otok Lokrum. Idućeg dana, JNA je izdala ultimatum gradu, te zahtijevala da se preda kao i da se izabrani službenici smijene. 26. 10. JNA je zauzela Žarkovicu, 2,3 km jugoistočno od gradskog središta, te time dobila visoki pregled nad Dubrovnikom 27. 10. 28. 10., grad je podvrgnut bombardiranju minobacača koje je trajalo četiri sata. Juriš 2. postrojbe je bio sporiji. Uništila je značajan dio Trsteno Arboretuma, spomenika vrtne arhitekture. Pohod JNA je doveo do 15.000 raseljenih osoba, koje su pobjegle sa područja koja su zauzeta. Oko 7.000 ljudi je evakuirano iz Dubrovnika preko mora u 10. mjesecu, dok je ostatak pronašao sklonište po hotelima i drugdje po gradu.
Obrana Dubrovnika
JNA je nastavila sa artiljerijskim napadima po Dubrovniku 30. 10. te je bombardiranje nastavljeno sve do 4. 11., te su mete bile uglavnom zapadna područja grada–Gruž i Lapad–kao i Babin Kuk i hoteli Argentina, u kojima su bile izbjeglice. 3.–4. 11., JNA je napala Stari grad i Argentina Hotel streljačkim naoružanjem i snajperskom vatrom sa položaja koje je držala 3. bojna 472. motorizirane brigade, koja je držala položaje najbliže gradskom centru. Idućeg dana, utvrda Imperial je ponovno bombardirana. 7. 11., JNA je izdala novi ultimatum i zahtijevala predaju Dubrovnika do podne. Nakon što su Dubrovčani odbili ponudu, Jokić je objavio da će JNA poštedjeti jedino Stari grad od uništenja. Istoga dana, borbe su otpočele u Slanom.
JNA i JRM su gađale Dubrovnik između 9. i 12. 11., poglavito Stari grad, Gruž, Lapad i Ploče, kao i hotele Belvedere, Excelsior, Babin Kuk, Tirena, Imperial i Argentina. Navođeni projektili su iskorišteni da napadnu brodove po luci Staroga grada, dok su neki veći brodovi u luci Gruž–među njima i trajekt Adriatic i brod Pelagic pod američkim vlasništvom, zapaljeni i uništeni pucnjavom. JNA je svojedobno javno osporavala da je gađala Stari grad: Rajko Milosavljević, glasnogovornik vojnog okruga u Herceg Novom, je tvrdio: "Dubrovnik nije samo jugoslovenski grad! Dubrovnik je svetski grad!" JNA je opet napala utvrdu Imperial 9., 10. i 13. 11. Nakon ovih napada, uslijedilo je zatišje koje je trajalo do kraja 11. mjeseca pošto su promatrači EEZ-a posredovali u pregovorima između JNA i hrvatskih vlasti u Dubrovniku. Promatrači su evakuirani nakon što je njihovo osoblje napdala JNA, te je posredovanje preuzeo francuski državni sekretar za humanitarne poslove Bernard Kouchner i glava UNICEF-ove misije Stephan Di Mistura. Dogovoreno je primirje 19. 11 i 5. 12., ali nijedno nije zaživjelo. Umjesto toga, JNA je sa sjevero-zapada kranula na grad, te došla do najdalje točke napredovanja 24. 11., pošto su branitelji Dubrovnika odgurani do linije Sustjepan–hotel Belvedere. Toga dana, JNA je pokušala da se uspostavi Dubrovačka Republika na području pod svojom kontrolom, ali je taj napor doživio krah.
Dubrovnik je počeo primati najveće pošiljke humanitarne pomnoći od početka napada. Prvi uspješni pokušaj bio je konvoj Libertas–flota od nekoliko civilnih plovila, a najveći je bio Slavija od Jadrolinije–koja je stigla u Dubrovnik 31. 10. Konvoj je krenuo iz Rijeke i stao nekoliko puta, dok nije narastao do 29 plovila kako bi stigao do odredišta. Konvoj–u kojem su bili promatrači EEZ-a, 1.000 prosvjednika, bivši predsjednik Jugoslavije Stjepan Mesić i bivši premijer Hrvatske Franjo Gregurić–je isprva zaustavljen od jugoslavenske ratne mornarice JRM Split između otoka Brača i Šolte, a idućeg dana i od jugoslavenske pomorske straže kraj Korčule, ali je svejedno nastavio i stigao u dubrovačku luku Gruž. Pri povratku, iako je imala kapacitet za 700 osoba, Slavija je evakuirala 2.000 izbjeglica iz Dubrovnika, iako je prvo morala zaustaviti se u Boki Kotorskoj kako bi ju pregledala JRM.
right|thumb|225px|Uništen brod u blizini Dubrovnika Grad je bio potpuno opkoljen i sa kopna i sa mora. U jednom trenutku, obruč je ostavio stanovnike Dubrovnika na prostoru kretanja dužine svega 7 do 8 kilometara—na zapadu je završavao na ulasku u Rijeku dubrovačku, a na istoku podno sela Bosanka, iznad Jadranske magistrale. Dubrovački gradonačelnik Petar Poljanić je u intervjuu za New York Times izjavio: "Mi smo objektivno jedan geto." 2. i 3. 12., JNA je nastavila pucati po Starom gradu, pa i minobacačima na utvrdu Imperial 4. 12. Najteže bombardiranje Staroga grada odigralo se 6. 12. koje je počelo u 5:48 ujutro–na Stari grad su bačena 48 projektila od 82 mm, 232 čahure od 82 mm i 364 čahura od 120 mm minobacača, kao i 22 navođena projektila. Dva kratera su ukazivala na upotrebu teškog oružja. Bombardiranje je najviše zahvatilo Stradun–glavnu promenadu Starog grada–kao i područja sjeveroistočno od Straduna, dok su drugi dijelovi Staroga grada pretrpjeli relativno malo štete. Napad je napojon počeo jenjavati 11:30 ujutro. U njemu je ubijeno 13 civila–najteži gubitak civilnog života tijekom cijele opsade. Dubrovačka središnja sveučilišna knjižnica, u kojoj je bilo 20.000 knjiga, je isto uništena u napadu dok je hotel Libertas gađan topništvom JNA sa namjerom da ubije vatrogasce koji su gasili požar nastao prethodnoga dana. Napad 6. 12. izazvao je snažne prosvjede od međunarodnih medija, glavnog tajnika UNESCO-a Federica Mayora Zargoze, posebnog izaslanika UN-a Cyrusa Vancea kao i promatrače EEZ-a na sam dan bombardiranja. Kasnije, JNA je objavila izjavu kojom se ispričava te je obećala istragu. 7. 12., predstavnici JNA posjetili su Stari grad da istraže opsege razaranja, ali nakon toga nisu učinili više nikakve daljnje mjere.
Sve hrvatske obrane bile su tri do četiri kilometara udaljene od Staroga grada, izuzev u utvrdi Imperial oko kilometar na sjeveru. Utvrda je napadnuta u 5:50 ujutro, par minuta nakon napada na Stari grad. Napad je izvršila 3. bojna 472. motorizirane brigade, koja je krenula istodobno iz dva smjera. Napad se sastojao od voda pješaštva i potpore T-55 tenkova i topništva. Do 8:00 ujutro, vod je stigao do utvrde Imperial, te natjerala hrvatske vojnike da se zabarikadiraju u samoj utvrdi i zatraže pomoć. Marinović je naredio artiljeriji HV-a da puca na utvrdu i pošalje hrvatske specijalne jedinice kako bi osnažile garnizor utvrde Imperial. Do 14:00 sati, JNA je opozvala napad. Toga dana, Sveti Vlaho–prvo plovilo Odreda naoružanih brodova Dubrovnika–je pogođen od navođenog projektila te je potonulo.
Hrvatski protunapad
7. 12. 1991., dogovoreno je primirje, te je opsada JNA od tada postala uglavnom neaktivna. Januara 1992., postignut je sarajevski sporazum između Hrvatske, JNA i UN-a, te su borbe jenjavale. UNPROFOR je raspoređen po Hrvatskoj kako bi proveo dogovor. Srbija je nastavila podupirati RSK. Rat je postao "zamrznuti sukob", a najavljenim međunarodnim priznanjem Hrvatske, JNA se počela povlačiti u Bosni i Hercegovinu, gdje se očekivalo izbijanje još jednog sukoba. Jedina iznimka je bilo područje Dubrovnika, gdje je JNA napala zapadno sa Dubrovačkog Primorja, te odgurnula HV-ovu 114. i 116. brigadu i stigla do Stona početkom 1992.
Kapaciteti HV-a su se dramatično poboljšali u prvim mjesecima 1992. zbog dobijanja skladišta oružja iz vojarni JNA. Nakon što je JNA napustila Hrvatsku, njeno osoblje je počelo uspostavljati novu srpsku vojsku, Vojsku Republike Srpske (VRS). Taj čin je pratilo proglašenje Republike Srpske 9. 1. 1992., davno prije referenduma o neovisnost Bosne i Hercegovine 29. 2. i 1. 3. 1992., JNA i VRS u Bosni su suočeni sa Armijom Republike Bosne i Hercegovine i HVO-om. HV je povremeno poslan u Bosnu da daje potporu HVO-u.
Aprila 1992., JNA je započela ofenzivu protiv HV-a i HVO-a u zapadnoj i južnoj Hercegovini (Kupres i Stolac). Strugar, koji je zapovijedao postrojbom JNA, je htio zauzeti Stolac i većinu istočne obale Neretve južno od Mostara. Bitka za Mostar započela je 6. 4. JNA je odbacila HV/HVO snage od Stolca 11. 4. te je otvorena pucnjava na Čapljinu. Dogovoreno je primirje 7. 5., ali je JNA nastavila napad idućeg dana. 12. 5., jedinice JNA stacionirane u Bosni u postale dijelom VRS-a, te je 2. opercijska postrojba JNA priemenovana u 4. korpus VRS-a. Hrvatska je smatrala da je to uvod u napad na južnu Hrvatsku, osobito Ploče i možda Split. Kako bi kontrirala prijetnji, HV je imenovao generala Janka Bobetka da zapovijeda južnim frontom, koji je obuhvaćao Hercegovinu i dubrovačko područje. Bobetko je sastavio novu zapovijednu liniju HVO-a i preuzeo zapovijedanje nad 1. i 4. brigadom.
Snage VRS/JNA su napale sjeverno od Stona 11. 4., odbacile 115. brigadu HV-a. Linije bojišnice su se stabilizirale 23. 4., te je HV-ov protunapad zauzeo dio teritorija 27. 4. Dne 17. 5., Bobetko je naredio veliki napad dvijema brigadama. 1. brigada je trebala napredovati do stonske brigade i čuvati pristup Pelješcu, i potom napredovati u Slano. 4. brigada je dobila zadatak osigurati zaleđe Duborvnika napredovanjem uz Popovo polje. Istodobno, JNA je bila pod pritiskom međunarodne zajednice da se napokon povuče sa dubrovačkog područja.
1. brigade, uz pomoć 115. brigade, je zauzela Čepikuće 21. 5. a Slano 22. i 23. 5. U noći 23.–24. 5., JNS je napala Sustjepan i sjeverna predgrađa Dubrovnika. 26. 5., JNA je započela povlačenje iz Mokošica i Žarkovice. 163. brigada je napredovala do Dubrovnika; njena prva bojna je zauzela položaje Brgata i Župe Dubrovačke, a 2. bojna je otišla u Osojnik. 29. 5., 4. brigada je zauzela Ravno. 31. 5., 2. bojna 163. brigade je odbacila JNA na Golubov Kamen koji nadgleda jadransku magistralu oko Rijeke Dubrovačke, ali nije uspijela zauzeti planinski masiv. Stigla je i 145. brigada 15. 6. Dubrovnik je ponovno gađan artiljerijom JNA neprekidno sve do 16. 6., a potom sporadično do 30. 6. 7. 6., 1. i 4. brigada su prekinuli napredovanje u Dubrovačko Primorje u blizini Orahova Doa, sela sjeverno od Slanog.
3. 11. 1992., hrvatski predsjednik Franjo Tuđman je na dubrovačkom trgu objavio "oslobođenje grada", uz glasna zvona crkve. Situacija se od tada stabilizirala te se mir vratio u grad i okolicu, iako su sporadični minobacački napadi sa Trebinja zabilježeni i 17. 8. 1995., kada su dubrovačke vlasti savjetovali građanima da ostanu u svojim domovima.
Posljedice
Neovisno o vojnom ishodu, opsada Dubrovnika je ostala u sjećanju zbog rasprostranjenog pljačkanja JNA i bombardiranja Dubrovnika–osobito Staroga grada. Reakcija međunarodnih medija i medijska pokrivenost opsade su pojačale to mišljenje, koje je već poprimalo oblik padom Vukovara: da je ponašanje JNA i srbijanskih paravojnih formacija zločinačko, sa ciljem gospodarenja Hrvatske–bez obzira na uništavanje tisućljetne kulturne baštine tijekom tog procesa. Srbijanske vlasti su smatrale da međunarodna zajednica nema moralnih osnova osuđivati ih jer nisu intervenirali kada je na stotine tisuća Srba ubijano tijekom velikohrvatske NDH u drugom svjetskom ratu. UNESCO je reagirao i tokom opsade odmah stavio Dubrovnik na listu ugroženih mjesta svjetske baštine. Uz prosvjede Mayora Zaragoze, Vancea i promatrača EEZ-a, 104 dobitnika Nobelove nagrade je potpisalo plaćeni oglas u New York Timesu 14. 1. 1992. na inicijativu Linusa Paulinga, u kojem pozivaju vlade svijeta da zaustave nesrazmjerno uništavanje Dubrovnika od JNA. Zbog toga što je opsada oblikovala stav međunarodne zajednice o Ratu u Hrvatskoj, postala je značajan faktor u međunarodnoj diplomatskoj i ekonomskoj izolaciji Srbije i krnje Jugoslavije, koja je stekla reputaciju države-agresora na Zapadu. 17. 12. 1991., Europska ekonomska zajednica je odlučila priznati neovisnost Hrvatske 15. 1. 1992.
Do kraja 1991., JNA je zauzela otprilike 1.200 km2 teritorija oko Dubrovnika–ali je sve ponovno vratio HV u protunapadu u maju 1992., i kasnijim ofenzivama operacija Tigar i bitka za Konavle između jula i oktobra 1992. Opsada JNA je uzrokovala smrt između 82 i 88 hrvatska civila. Dodatnih 225 osoba je sveukupno ranjeno. Između 13 i 22 civila je poginulo u danu najtežeg bombardiranja, 6. 12. 194 hrvatskih vojnika je isto izgubilo živote. 94 njih je poginulo između 1. 10. i 31. 12. 1991. Ukupno je 417 vojnika poginulo u svim vojnim operacijama oko Dubrovnika do 1. 10. 1992. JNA i TO su imali 165 poginulih vojnika. Oko 15.000 izbjeglica ili raseljenih je pobjeglo u sam Dubrovnik od ofenzive JNA. Dobar dio ih je evakuiran u druge dijelove Hrvatske. JNA je uspostavila dva zarobljenička logora–Bileća i logor Morinj–kako bi držala ratne zarobljenike. Oko 432 osoba, većinom civila iz Konavla, je tamo zarobljeno: 292 u Morinju i 140 u Bileći, gdje su podvrgnuti fizičkom i psihičkom zlostavljanju. Izvršitelji su bili pripadnici JNA i paravojne formacije, a sastojale su se od premlaćivanja i lažnih egzekucija. Velik dio logoraša je razmijenjen 12. 12. 1991., iako su logori JNA radili sve do augusta 1992.
Velik ekonomski gubitak nastao je i zbog upropaštene ljetne sezone jer je ratna fronta odvratila priljev turista: dubrovačko područje je 1990. registiralo 832.805 turista, da bi 1992. njihov broj spao na 10.950, odnosno za preko 98%. Dodatne štete bile su u vidu pljačkanja muzeja, trgovina i kuća od vojnika JNA. Jedan je primjer potpuno pljačkanje muzeja na Cavtatu, kao i vrijednosti hotela u Kuparima. Franjevački samostan Sv. Jeronima u Slanom je isto bio opljačkan. Jedna od najslavnijih žrtava pljačke bila je pjevačica Tereza Kesovija, čiju su vilu opljačkali paravojnici, a dio tog čina čak je emitirano na televiziji Crne Gore. JNA je priznala pljačku, ali je Jokić rekao da će se imovina raspodijeliti srpskim izbjeglicama 15. 12. 1991. Vjerojatnije je da je opljačkana imovina završila u domovima pljačkaša ili se našla u rukama trgovaca na crnom tržištu. Oprema zračne luke Dubrovnik je isto opljačkana i prebačena u zračne luke Podgorica i Tivat.
Antiratni protesti u Srbiji i Crnoj Gori
Tokom 1991. i 1992. godine u Beogradu su održavani antiratni protesti radi deblokade Dubrovnika od strane JNA. Demonstranti su stoga tražili samo deblokadu grada jer nisu ni slutili da je Dubrovnik granatiran. Demonstranti su vršili pritisak na Generalštab JNA u Beogradu, pokušavajući da ubede vojsku u "zloslutnost blokade". Gotovo istovremeno sa beogradskim protestima, na Cetinju su crnogorski građani pod vodstvom Liberalnog saveza Crne Gore protestvovali protiv učešća crnogorskih vojnika u napadu na Dubrovnik pesmom: "Sa Lovćena vila kliče, oprosti nam Dubrovniče".
Optužbe za ratne zločine
Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) je uspostavljen 1993. kako bi sudio ratnim zločincima tijekom ratova u 1990-ima. Tužitelji su zbog opsade Dubrovnika podigli optužnicu protiv Miloševića, Strugara, Jokića, Milana Zeca i zapovjednika 472. motorizirane brigade, Vladimira Kovačevića. Prema optužnici, cilj je bio odvojiti Dubrovnik od Hrvatske te ga pripojiti Srbiji ili Crnoj Gori. Jokić je rekao da je ofenziva samo trebala vršiti blokadu Dubrovnika, ali je tu tvrdnju kasnije osporio Cokić. Mihailo Crnobrnja, bivši veleposlanik Jugoslavije EEZ-a, je pretpostavljao da je opsada trebala prisiliti Hrvatsku da prekine bitku za vojarne JNA, te da Crna Gora anketira cijeli teritorij Prevlake.
Suđenje Miloševiću ostalo je nedovršeno zbog njegove smrti 11. 3. 2006. Optužnica ga je teretila za smrt 43 dubrovačkih civila, odnosno za ubojstvo kao zločin protiv čovječnosti, hotimično lišavanje života kao tešku povredu ženevskih konvencija, nehumana djela, okrutno postupanje, napada na civile, uništavanje ili hotimično nanošenje štete istorijskim spomenicima i ustanovama namenjenim obrazovanju ili religiji, pljačkanje, bezobzirno razaranje kao kršenje zakona i običaja ratovanja. Strugar je uhićen i prebačen u MKSJ 2001. Suđenje je dovršeno 2005., kada je osuđen za ratne zločine napada na civile, uništavanje ili hotimično nanošenje štete ustanovama namenjenim religiji, dobrotvornim svrhama i obrazovanju, umetnosti i nauci, istorijskim spomenicima i umjetničkim i naučnim delima, pustošenje koje nije opravdano vojnom nuždom i kršenja običaja ratovanja. Osuđen je isprva na osam godina zatvora, ali mu je zbog zdravstvenog stanja kazna skraćena na 7,5 godina. Jokić je isto isporučen 2001., gdje je priznao krivicu te je osuđen za ubojstvo, okrutno postupanje, napad na civile i kršenje običaja ratovanja. Osuđen je na sedam godina zatvora, te prebačen na služenje kazne u Danskoj. MKSJ je povukao optužnicu protiv Zeca 2002. Kovačević je uhićen 2003. Ipak, proglašen je umobolnim, te ga je MKSJ prebacio vlastima Srbije. Tamo je prebačen u mentalnu ustanovu radi psihijatrijskog liječenja. Srbija smatra da nije sposoban za suđenje. Optužbe su uključivale ubojstvo, okrutno postupanje, razaranje i kršenje običaja ratovanja.
2008., crnogorske su vlasti optužile šestero bivših pripadnika JNA zbog zlostavljanja zatvorenika u Morinju 1991. Četvero ih je osuđeno 2013. Ivo Menzalin je dobio četiri godine zatvora, Špiro Lučić i Boro Gligić su dobili tri a Ivo Gonjić dvije godine. Vrhovni sud Crne Gore odbio je njihovu žalbu na presudu za ratne zločine. Nekoliko je logoraša tužilo Crnu Goru te im je isplaćena odšteta.