cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Problem dvaju tijela
Problem dvaju tijela, ili točnije rečeno gravitacijski problem dvaju tijela, osnova je nebeske mehanike. Primjenjuje se kod gibanja planeta oko Sunca, gibanja prirodnih satelita, te dvojnih zvijezda. Kod proučavanja Newtonovog zakona gravitacije (opći zakon gravitacije) prešutno se drži da je masa satelita zanemariva u odnosu na masu središnjeg tijela (m ≪ M). Takvo gibanje možemo razmatrati kao problem jednog tijela, a njegovo tumačenje je, svakako, najjednostavnije. Pretpostavka nije ispunjena već u sustavu Zemlje i Mjeseca. Iako Mjesec ima 81 put manju masu nego Zemlja, njegov je utjecaj na gibanje Zemlje oko Sunca mjerljiv. Problem dvaju tijela je znači proučavanje gibanja u sustavu dvaju tijela ako omjer njihovih masa nije beskonačan ili jednak nuli. Kod problema dvaju tijela točno vrijede Keplerovi zakoni.
Problem triju tijela u nebeskoj mehanici, za razliku od problema dvaju tijela, nema opće analitičko rješenje. Restringirani (ograničeni) oblik problema razmatra gibanje triju tijela, s time da je treće tijelo točkasto i bez mase. Za treće je tijelo Joseph-Louis Lagrange našao da može neporemećeno opstati u sustavu, na položaju 5 točaka u ravnini u kojoj se sva tijela gibaju (Lagrangeove točke). Potvrda je toga postojanje planetoida Trojanaca, koji se nalaze na Jupiterovoj stazi, 60° ispred i iza Jupitera, a slično se ponašaju i neki planetni sateliti. Kako u Sunčevu sustavu ima mnogo tijela, ustanovljeno je da je staza svakoga tijela poremećena ostalim tijelima, i to tim jače što je tijelo manje mase. Zato su Keplerovi zakoni samo približni. Otkloni su maleni jedino zbog toga što su i mase svih tijela mnogo manje od Sunčeve. Nakon Isaaca Newtona, nebeska mehanika razvijala se u matematičkoj obradbi poremećaja (perturbacija), kao otklona od matematičkoga rješenja problema dvaju tijela, što zapravo znači otklon od elipse. Budući da su poremećaji mali, rabi se elipsa kojoj se parametri postupno mijenjaju; trenutačna se elipsa naziva oskulirajućom. Diferencijalne jednadžbe koje izražavaju vremenske promjene svih parametara elipse izveo je Joseph-Louis Lagrange (Lagrangeove planetarne jednadžbe); one su točne (egzaktne), ali mogu se riješiti jedino numerički, uzastopnim približenjima (sukcesivnim aproksimacijama), i to za ograničeno vremensko razdoblje.
Dva nebeska tijela nešto različitih masa
U najjednostavnijem slučaju dva se tijela gibaju koncentričnim kružnicama. Centripetalno ubrzanje uzrokovano je gravitacijskom silom. Sila između masa M1 i M2 uzajamna je i jednaka:
Ubrzanje jednog tijela je:
a ubrzanje drugog tijela je:
Svako pojedino ubrzanje određeno je masom onog drugog tijela. Sila između tijela je stalna i oba su ubrzanja stalna ako je razmak tijela r stalan, što je ispunjeno kod koncentričnih kružnih staza, pa je tada i brzina svakog tijela stalna. Tijela u jednako vrijeme obiđu svako po svojoj kružnici. Kada toga ne bi bilo, jednom bi se tijela susrela na bližim dijelovima staza, drugi put na udaljenijim, pa ni sila ne bi bila stalna. Zato se tijela moraju uvijek nalaziti na dijametralno suprotnim točkama svojih staza i zbroj polumjera staza jednak je razmaku tijela:
A kako tijela obiđu staze u isto vrijeme, ophodne brzine su u istom odnosu u kojemu su opsezi ili polumjeri staza:
Omjer desnih jednakosti iskazuje veoma važnu činjenicu:
Razmak tijela od zajedničkog centra kruženja obrnuto je razmjeran masama tih tijela. To je svojstvo koje pokazuje centar mase ili težište nekog sustava masa. Kada se neko složeno tijelo nalazi u gravitacijskom polju, gibanje tog tijela kao cjeline odvija se kao da je sva masa postavljena u centar mase. U slučaju svemirskog sustava sastavljenog od dvaju tijela njihov će zajednički centar mase ili mirovati, ili će se gibati jednoliko po pravcu (ako na nj ne djeluju sile drugih nebeskih tijela). Sama pak tijela obilazit će oko centra mase. Spojnica dvaju tijela uvijek prelazi preko centra mase i ubrzanje je usmjereno prema njemu. Lako se je osvjedočiti da će s povećanjem jedne mase na račun druge, centar mase stremiti prema većoj masi. Ubrzanje prvog tijela postaje beznačajno ako je masa drugog tijela zanemariva prema masi prvog tijela. To je bilo približenje (aproksimacija) učinjeno u problemu jednog tijela. Tada se prvo tijelo, kao da je beskonačne mase, nalazilo u središtu kruženja. Tako smo Sunce zamišljali u središtu kruženja planeta, a planete u središtu kruženja njihovih satelita.
Zbog relativno velike Mjesečeve mase, Zemlja ne obilazi oko Sunca po elipsi. Oko Sunca po elipsi ustvari putuje baricentar (centar mase) sustava Zemlja - Mjesec, a ne centar Zemlje. Ni Mjesečeva staza oko Sunca nije elipsa, no Mjesec na stazi nikada ne čini petlje (iako tako crtamo na malim crtežima); štoviše, staza mu nikada nije izbočena (konveksna) prema Suncu.
Ako zvijezda ima tamnog pratioca (planet velike mase), tada se u vlastitom gibanju zvijezde mora javiti utjecaj tog pratioca. Put zvijezde krivudat će oko linije kojom se giba centar mase (baricentar).
mini|center|800px|U trenutku [[Mjesečeve mijene|prve četvrti Zemlja prethodi centru mase (baricentar), a Mjesec zaostaje; u trenutku posljednje četvrti Zemlja zaostaje na stazi za centrom mase, a Mjesec mu prethodi.]]
Treći Keplerov zakon za sustav dviju masa
mini|desno|300px|[[Dvojna zvijezda Sirius A i B.]] Treba zbrojiti izraze za ubrzanje prvog i drugog tijela, i to njihove desne jednakosti, ali tako da uvedemo zbroj polumjera (r1 + r2 = r):
U konstanti trećeg Keplerova zakona nalazi se ukupna masa dvojnog sustava!
U općenitijem slučaju, tijela se gibaju po eliptičnim stazama. Pritom su ispunjeni neki geometrijski uvjeti. Ekscentricitet obiju staza je jednak, smjer velikih poluosi se podudara, a tijela su na stazama uvijek dijametralno suprotno onom žarištu u kojem je centar mase. Kod koncentričnih kružnica koje su razmatrane prije, razmak tijela ima istu ulogu koju kod eliptičnih staza ima srednji razmak (zbroj velikih poluosi), dok putanjska brzina ima ulogu srednje brzine.
Roslagen
Geografske karakteristike
Roslagen je sjeverni dio Stockholmskog arhipelaga u kom su najveći gradovi Norrtälje, Vaxholm i Öregrund.
U pisanim izvorima Roslagen se prvi put spominje 1493. i to kao Rodzlagen prije toga bio je znan kao Roden (od 1296.)
Las Minas, Atlatlahucan
Las Minas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Atlatlahucan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 837 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1450 m.
El Ojo de Agua, Jesús María
El Ojo de Agua je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Jesús María.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 44 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2021 m.
Dolenje Kamenje pri Dobrniču
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 14 stanovnika.
Georg von Peuerbach
Georg von Peuerbach (Peuerbach blizu Linza, 30. svibnja 1423. – Beč, 8. travnja 1461.), austrijski matematičar i astronom. Predavao astronomiju, matematiku i filozofiju u Ferrari, Bologni, Padovi i Beču kao profesor astronomije. Prvi se u Europi u praktične svrhe služio trigonometrijskom funkcijom sinus i prvi je sastavio tablice za vrijednosti sinusa, koje je proširio njegov učenik Regiomontanus.
1454. imenovan je kraljevskim astrologom na dvoru Ladislava V. Posmrtnog. Georg von Peuerbach je napisao knjigu Theoricae Novae Planetarum, u kojoj je pokušao prestaviti Ptolomejevu astronomiju na jednostavniji i prihvatljiviji način. Knjiga je bila dobro prihvaćena, postala je nezaobilazna na predavanjima iz astronomije, a utjecala je i na poznate astronome kao što su Nikola Kopernik i Johannes Kepler.
1457. je promatrao pomrčinu i primijetio je da ona kasni oko 8 minuta nego što je bilo zapisano u dotadašnjim astronomskim tablicama. Nakon toga se odlučio napisati vlastite (Tabulae Eclipsium), koje su bile u upotrebi dugo vremena. Napisao je dosta radova iz praktične matematike, posebno su značajne tablice za vrijednosti sinusa, zasnovane na radovima arapskih matematičara. Konstruirao je različite astronomske instrumente.
1460. se prihvatio prijevoda knjige Klaudija Ptolomeja Almagest. Na prijevodu je radio sve do svoje smrti, a Regiomontanus je uspio kasnije i dovršiti.
Interakcija čovjek kompjuter
Interakcija čovek-računar (, HCI) je interdisciplinarna oblast koja se bavi proučavanjem interakcije između ljudi i računara, sa ciljem da računare učini prikladnijim i lakšim za korišćenje, a da se pri tome koriste kao instrumenti koji poboljšavaju čovekovu kreativnost i komunikaciju i saradnju između ljudi. Takođe se ponekad koriste i skraćenice CHI i MMI.
HCI je postala izuzetno važna krajem 20. veka pojavljivanjem sve jeftinijih, manjih i sve moćnijih računara.
Interakcija između korisnika i kompjutera pojavljuje se kao korisnički interfejs, koji obuhvata:
Oblasti
Oblasti koje su uključene su :
Tehnologija virtuelne realnosti omogućava pomak u paradigmi interakcije čovek-mašina od grafičkog korisničkog iterfejsa (GUI) ka korisničkom interfejsu zasnovanom na virtuelnoj realnosti (VRUI), odnosno percepcijskog korisničkoj interfejsa (PUI), koji omogućavaju multimodalnu komunikaciju. Najčešći motivi prezentacije u VRUI interfejsu koriste tehnike vizuelizacije, sonifikacije i heptičkog renderovanja, a zadatak percepcijskog interfejsa je da računaru pruži mogućnost ljudskog opažanja.
Metodologije
Većina metodologija dizajna potiče od modela kako korisnici, dizajneri i tehnički sistemi međusobno komuniciraju.
Prve metodologije razmatrale su korisnikove kognitivne procese kao predvidive i merljive, što je dovelo do toga da su se više oslanjali na naučne rezultate iz oblasti istraživanja pamćenja i pažnje kada se dizajniraju korisnički interfejsi.
Moderni modeli, ne prilagođavaju korisnika dizajnerovom sistemu, već teže da se usmere ka konstantnoj povratnoj sprezi i konverzaciji između korisnika, dizajnera i inženjera. Na ovaj način potiskuju tehničke sisteme u pravcu prilagođavanja korisnikovim potrebama.
User-centered design – UCD
User-centered design – UCD je moderna, široko prihvaćena filozofija dizajna koja polazi od ideje da korisnici moraju da imaju centralno mesto kod dizajniranja bilo kog računarskog sistema. Projekti su korisnik-centričnog dizajna praćeni etnografskim studijama okruženja u kojima će korisnici komunicirati sa sistemom.
Stereoskopski sistemi sa razdvojenim zracima
Stereoskopski sistemi sa razdvojenim zracima (Stereoscopic systems with beam splitters) je stara i često korišćena tehnika koja koristi polupropusna ogledala za kombinaciju dve ili više stereo slika za pogled u virtuelnom 3D radnom prostoru.
U ovim sistemima stereo slika ne može sakriti stvarni svet, niti stvarni svet može prekriti sliku. Rezultat je fantomska slika u kojoj simulirani i stvarni objekti ponekad izgledaju prozirno. U takvoj konfiguraciji volumeni simuliranih i stvarnih objekata mogu slobodno prodirati jedni u druge.
Pelizzone, Piacenza
Pelizzone je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Interakcija čovjek kompjuter
Volumetrijski prikazi
Volumetrijski prikazi (Volumetric display) funkcionišu na principu skeniranja 3D prostora sa snopovima svetla, u kojima su čvrsti objekti aproksimirani prostornim rasporedom delova slika ili su sa mnogo tačaka svetla prostorno raspoređenih tako da prikazuju strukturu objekta.
Pelizzone, Piacenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1036 m.
Interakcija čovjek kompjuter
Sistemi za ponovno prikazivanje slike
Sistemi za ponovno prikazivanje slike (Reimaging display devices) koriste optičke sisteme da kombinuju i uslovljavaju slike i sprovedu ih u gledaočev prostor, poput Dimensional Media - High Definition Volumetric Display i Sega – Time Traveler.
Haptika
Haptika proučava spojanje osećaja dodira čoveka sa računarski generisanim svetom.
Istraživanje u ovoj oblasti može se podeliti na dva polja:
Da bi se dizajnirao dobar haptički interfejs za ljude moraju se uzeti u obzir anatomija i psihologija ljudskog tela, posebno ruke, jer se ruke najčešće koriste u haptičkim interfejsima.
Endschütz
Endšic je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 61 opštinskog središta okruga Grajc. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 363 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16076017.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Grajc Endšic se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Grajc. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 279 metara. Površina opštine iznosi 5,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 363 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 69 stanovnika/km².
Opština Dej, Cluj
Dej je opština u Rumuniji u okrugu Kluž.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 329 m.
El Sube y Baja, Tantoyuca
El Sube y Baja je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tantoyuca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 90 m.
El Limón, Villa de Álvarez
El Limón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Colima, u opštini Villa de Álvarez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 836 m.
Versola, Massa e Carrara
Versola je naselje u Italiji u provinciji Massa e Carrara, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 48 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 512 m.
Bruceville, Indiana
Brusvil je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Los Médanos, Comondú
Los Médanos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California Sur, u opštini Comondú.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 33 m.
Faleristika
Faleristika ili znanost o odlikovanjima je znanstvena disciplina iz grupe pomoćnih povijesnih znanosti, koja proučava odlikovanja (redove, medalje, druge oznake časti) raznih država, njihovu povijest, izgled, namjenu, ali i statute i druge propise kojima se odlikovanja ustanovljuju, pravila o njihovom nošenju, isprave o dodjeli, i dr. Kao znanstvena disciplina povezana usko je povezana s numizmatikom i heraldikom, ali i sa poviješću umjetnosti. Utemeljena je kao pomoćna povijesna znanost tek 1937. godine zahvaljujući inicijativi češkog vojnika, sakupljača i teoretičara Oldřicha Pilca, izdvojivši se iz heraldike i numuzmatike. Sustavno sakupljanje i proučavanje odlikovanja započelo je dosta kasno.
Naziv faleristika dolazi, preko starogrčkog tá fálárá, od latinske riječi phalerae, što je označavalo odlikovanje u obliku medaljona koje su zaslužni rimski vojnici nosili na grudima. thumb|150px|right|Isprava o dodjeli Reda crvenog Orla III. klase nadvojvodi Ferdinandu Eckertu, [[28. studenog 1851]].
Bessy (Ob)
Besi je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanja-Ardeni, u departmanu Ob koja pripada prefekturi Nožan sir Sen.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 122 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 17 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,03 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 87 metara (maksimalnoj 109 m, a minimalnoj 80 m).
Las Espuelas, Comonfort
Las Espuelas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Comonfort.
Mahala
Mahala (ili samo mala; albanski: mahallë ili mahalla, ili mëhallë ili mëhalla, bugarski: махала [makhala], grčki: μαχαλάς [mahalás], makedonski: маало [maalo] ili маалa [maala], aromunski: mãhãlã, rumunjski: mahala, romski: mahalla, turski: mahalle) je riječ koja znači gradski kvart ili zaselak, i u upotrebi je bila (i još je uvijek) po čitavom Balkanu, Turskoj, Bliskom Istoku i južnim državama nekadašnjeg Sovjetskog Saveza.
Las Espuelas, Comonfort
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1871 m.
Mahala
Etimologija
Mahala je izvorno arapska riječ محلة‎‎ [mähallä], koja je značila naseliti, zauzeti.
Historija
Mahale su nastale nakon osmanskog osvajanja Balkana, i transformacije gradova i sela u skladu sa osmanskim zakonima i običajima, od 17. do kraja 19. vijeka. Po gradovima su mahale bile stambeni kvartovi koji su okruživali uži centar, - trgovački dio grada - čaršiju. Mahale su uobičajeno bile skup od četrdesetak, pedesetak porodičnih kuća, iako je bilo i iznimaka, kao što je to bio Fanar grčka mahala u Istanbulu, koja je bila pravi mali grad. Mahale su često imale vlastite male centre, obično je to bio vjerski objekt; - džamija u muslimanskim mahalama, crkva po kršćanskim ili sinagoga po židovskim mahalama, uz koji je bila po koja trgovina i ugostiteljski objekt - kafana. Po selima su mahale bile - zaseoci u kojima su živile porodice istog porijekla.
Neorganska hemija
[[Image:Inorganic-montage.png|thumb|right||Neorganska jedinjenja pokazuju bogatu raznolikost:
A: Diboran je karakterisan sa neobičnim vezivanjem
B: Cezijum hlorid ima arhetipsku kristalnu strukturu
C: Fp2 je organometalni kompleks
D: Silikon ima široku upotrebu
F: Zeoliti nalaze široku upotrebu kao molekulska sitas
G: Bakar(II) acetat je iznenadio teoretičare svojim diamagnetizmom]] mini|desno|Kristalna struktura [[natrijum hlorida]]
Neorganska hemija, anorganska hemija ili mineralna hemija je deo hemije koji izučava hemijska svojstva i reakcije svih hemijskih elemenata osim ugljenika i njihovih jedinjenja kao i hemijske procese koji se zbivaju među njima. Jedinjenja ugljenika izučava organska hemija. Granična oblast neorganske prema organskoj hemiji su organometalni spojevi. Dok ti spojevi u organskoj hemiji služe samo kao pomoćna sredstva ili reagensi, anorganska hemija posmatra koordinacijsku hemiju metala.
Historijski, anorganska hemija se bavi supstancama koje nisu nastale kao posljedica organskog života odnosno kao proizvod živih bića. Od sinteze uree 1828. godine koju je izveo Friedrich Wöhler, kada je dobio organsku supstancu ureu iz neorganskog spoja amonijum cijanida, nestala je jasna granica između supstanci iz nežive (neorganski spojevi) i žive prirode (organski spojevi). Tako je danas poznato da brojni organizmi proizvode neorganske spojeve, dok se u laboratoriji mogu dobiti gotovo svi organski spojevi. Istovremeno moderno razlikovanje između ove dvije oblasti je i dalje smisleno, jer se mehanizmi reakcija i struktura spojeva u organskoj i neorganskoj hemiji značajno razlikuju.
Historija
U doba alhemičara, u 13. vijeku, bile su poznate metode pravljenja sumporne kiseline, razrijeđene hlorovodične kiseline, azotne kiseline, zlatotopke (smjese dušične i hlorovodične kiseline za rastvaranje zlata), a mnoge od njih u Evropu donijeli su arapski alhemičari. Kasnije je Johann Rudolf Glauber oko 1650. značajno unaprijedio proces proizvodnje mnogih kiselina, kao i način dobijanja pušljive hlorovodične kiseline.
Joseph Priestley je intenzivno proučavao zrak i otkrio da je u sastavu zraka sadržana supstanca koje omogućava disanje i podržava oksidaciju metala do metalnih oksida. Zagrijavanjem živa(II) oksida, Priestley je uspio dobiti supstancu u gasovitom stanju koja omogućava disanje i sagorijevanje, a uspio je i odrediti udio ovog gasa u zraku. Tek Antoine Lavoisier je izučavajući rezultate do kojih je došao Priestley iz njegovih istraživanja donio zaključak da ova novootkrivena supstanca (kisik) mora biti novi hemijski element. Na temelju Lavoisierovih zaključaka potvrđena je teorija elemenata koju je Boyle postavio, kao i teoriju da su elementi sastavljeni iz brojnih, identičnih, nedjeljivih atoma. Također potvrđeno je i shvatanje da se hemijski spoj sastoji iz više različitih elemenata.
Kao čisti elementi tada su razvrstani metali zlato, srebro, bakar, kalaj, olovo, cink, kao i nemetalni elementi fosfor, sumpor, ugljik, kiseonik, azot i drugi. Osim toga, Lavoisier je spoznao da se pri svakoj reakciji i hemijskoj promjeni supstanci zbir mâsa ulaznih i izlaznih proizvoda ostaje ista (Zakon održanja mase). Stari, alhemijski simboli i opisi neorganskih supstanci su zamijenjeni racionalnim oznakama sa pojedinačnim elementarnim jedinicama hemijskih spojeva. Lavoisierova teorija oksidacije predstavljala je revolucionarnu novinu u hemiji, koja je omogućila budućim hemičarima da pronalaze nove elemente.
Gotovo u isto vrijeme desilo se i otkriće električne struje, za šta su zaslužni Luigi Galvani i Alessandro Volta. Pomoću tada napravljenog Voltinog stuba uspjelo je razlaganjem vode dobiti gasovite elemente kiseonik i vodonik i odrediti tačan sastav vode mjerenjem zapremine i težine oba gasa.
Humphry Davy je pomoću Voltinog stuba uspio dobiti nove elemente natrijum i kalijum. John Dalton je sastavio, doduše vrlo nepreciznu, tabelu atomskih masa za sve do tada poznate elemente, a Jacob Berzelius je pronašao način za određivanje relativno tačnih atomskih masa metala i drugih elemenata i razvio sistem označavanja elemenata sa jednim ili dva latinična slova zasnovan na latinskim imenima elemenata. Također je uveo pojam relativne atomske mase sa kisikom kao osnovnom masom. Amedeo Avogadro je postavio hipotezu da se u prostoru iste veličine i na istoj temperaturi uvijek mora nalaziti isti broj čestica nekog gasa. U narednom periodu uslijedila je potraga za novim hemijskim elementima, određivanjima njihovih tačnih relativnih atomskih masa i istraživanje njihovih osobina kroz reakcije sa drugim spojevima, što su bili osnovni pravci djelovanja tadašnjih hemičara u oblasti neorganske hemije.
Joseph Louis Gay-Lussac je razvio titraciju te je mogao odrediti količinski udio pojedinih elemenata u nekom neorganskom spoju. Kasnije se počelo koristiti i elektrogravimetrijsko taloženje za određivanje udjela mineralnih uzoraka. Robert Bunsen je poboljšao metodu dobijanja struje izumom baterije na bazi cinka i ugljika. U njegovoj laboratoriji došlo je do otkrića novih elemenata magnezija, hroma i stroncijuma. Spektralna analiza koju je Bunsen usavršio dovela je kasnije i do otkrića elemenata cezijuma i rubidijuma, a kasnije je i William Ramsay došao do otkrića helijuma.
Svante August Arrhenius, Jacobus Henricus van 't Hoff i Wilhelm Ostwald su došli do zaključka da su molekule kiselina, baza i soli u vodenim rastvorima zapravo u obliku jona. Ovo otkriće disocijacije soli i kiselina bilo je osnova za nove važne spoznaje (npr. mehanizme reakcije i hemijsku kinetiku) kao i za nove metode mjerenja u hemiji (npr. mjerenje pH vrijednosti, konduktometrije i sl.).
Sumporna kiselina
Sumporna kiselina je hemijsko jedinjenje molekulske formule H2SO4. Spada u klasu neorganskih kiselina.
Dobijanje
Ona se može dobiti oksidacijom sumpora ili sumpor-dioksida toplom, koncentrovanom azotnom kiselinom.
Kontaktni postupak
Ovaj postupak se koristi za industrijsko dobijanje sumporne kiseline. Prvo u prisustvu katalizatora (vanadijum-pentoksida) reaguju sumpor-dioksid i kiseonik, potom se na dobijeni sumpor-trioksid dodaje koncentrovana sumporna kiselina da bi se dobila pušljiva sumporna kiselina, na koju se dodaje voda da bi se rastvorila i tako dobila koncentrovana sumporna kiselina.
Proces olovnih komora
je drugi način za industrijsko dobijanje sumpora. Ovaj proces je u industriji bio poznat dosta rano i sve do uvođenja kontaktnog procesa bio je jedini kojim se dobijala sumporna kiselina u velikim količinama. Kiselina dobijena po ovom postupku odlikuje se malom koncentracijom. Sučtina procesa olovnih komora sastoji se u oksidaciji sumpor-dioksida u sumpor-trioksid pomoću azot-dioksida NO_2, koji se gradi razlaganjem azotne kiseline. Komorni proces se deli na četiri operecije a to su: 1. Dobijanje smeše sumpor-dioksida i vazduha; 2. Čišćenje gasne smeše; 3. Oksidacija sumpor-dioksida u sumpor-trioksid; 4. koncentrovanje dobijene sumporne kiseline.
Hemijske osobine
Sumporna kiselina je jedna od najjačih neorganskih kiselina. Veoma je korozivna i sa njom se mora pažljivo rukovati.
Sumporna kiselina je po Arenijusu dvobazna kiselina jer disocijacijom daje dva jona vodonika po molekuli.
Reakcije
Energija solvatacije sulfatne kiseline je veoma visoka, i razblaživanje sulfatne kiseline je jako egzoterman proces, te se vrši samo dodatkom kiselinu u vodu, nikako obratno.
U vodi sumporna kiselina veoma lako disosuje (kao i sve jake kiseline), proizvodeći veliki broj vodonikovih H+jona u rastvoru.
Sumporna kiselina može da učestvuje u reakciji neutralizacije. U reakciji sa bazama, baznim oksidima ili metalima dobija se metalni sulfat (odnosno so sumporne kiseline i tog metala). Sumporna kiselina može da reaguje sa metalima koji su u naponskom nizu metala iznad vodonika, jer ti metali istisnu vodonik iz nje gradeći sa njom odgovarajuću so.
Sumporna kiselina može da istisne slabije kiseline iz njihovih soli, npr. istisnuće azotastu kiselinu iz natrijum-nitrita itd.
Ako se na sumpornu kiselinu doda još sumpor(III)-oksida, dobija se nova kiselina– pušljiva (dimeća) sumporna kiselina, čiji su drugi nazivi pirosumporna kiselina i oleum.
Sumporna kiselina se često koristi kao katalizator u nekim reakcijama, npr. u esterifikaciji, reakciji oksidacije alkohola do karboksilne kiseline, sulfonovanju arena itd.
Koncentrovana sumporna kiselina je jako oksidaciono sredstvo, a istovremeno i jaka kiselina i jako dehidrataciono sredstvo što je čini reagensom sa raznovrsnom primenom.
Fizičke osobine
Sumporna kiselina je bezbojna uljasta tečnost. Kod industrijske sumporne kiseline dozvoljen je veći stepen nečistoća, i kod nje boja ide od bezbojne do žućkaste boje.
Ona je polarno jedinjenje, meša se sa vodom u svim odnosima i higroskopna je supstanca.
Primena
Sumporna kiselina je najvažniji proizvod bazične hemijske industrije. Proizvodi se u velikim količinama jer ima veoma široku upotrebu (godine 2001. u svetu proizvedeno je 165 miliona tona sumporne kiseline).
Najčešća primena sumporne kiseline je proizvodnja veštačkog đubriva, ali ima mnogo drugih primena, kao što je dobijanje hemikalija, rafinisanje ulja, proizvodnja boje, proizvodnja deterdženata, u tekstilnoj industriji (koristi se za proizvodnju sintetičkih vlakana), u proizvodnji lekova, za proizvodnju eksploziva, u metalurgiji, u akumulatorima itd.
Retko se upotrebljava čista sumporna kiselina. Najčešće se koristi njen 96-98% vodeni rastvor.
Nalaženje
Sumporna kiselina se može naći na planeti Veneri. Ugljen dioksid koji se tamo nalazi razlaže se pod uticajem ultravioletnih talasa od Sunčeve svetlosti na ugljen monoksid i nascentni kiseonik, a potom dobijeni kiseonik reaguje sa sumpor-dioksidom koji se nalazi u atmosferi Venere i gradi se sumpor-trioksid. Zatim ovaj sumpor-trioksid reaguje sa vodenom parom, pa se nagradi sumporna kiselina.
Neorganska hemija
Spojevi
Među neorganske spojeve se tradicionalno ubrajaju elementi i svi hemijski spojevi koji ne sadrže ugljik. Njima se dodaju i neki izuzeci spojeva ugljika, koji su izgrađeni kao i tipični neorganski spojevi ili se historijski ubrajaju u neorganske. To su halkogenidi ugljika bez prisustva vodika (ugljen-dioksid, ugljik monoksid, ugljen-disulfid, ugljična kiselina i karbonati, karbidi kao i ionski cijanidi, cijanati i tiocijanati. Cijanovodonik (cijanovodična kiselina) se smatra graničnim slučajem te ga proučava i organska i neorganska hemija. Iako se tradicionalno ubraja u neorgansku hemiju, on se smatra nitrilom (organska grupa spojeva) metanske kiseline.
Sumporna kiselina
Nalaženje
Kisele kiše su korozivne (jer su one, između ostalog, u stvari razblažena sumporna kiselina), nagrizaju spomenike, uništavaju biljni svet itd.
Žirondinci
Žirondinci (francuski: Girondins) su bili politička grupacija u Francuskoj od 1792. do 1793. s važnom ulogom u radu Zakonodavne skupštine i Nacionalnog konventa u prvoj fazi Francuske revolucije. Iako su žirondinci bili za ukidanje monarhije, u jeku revolucionarnog zanosa su zauzeli umjereni stav. To ih je ubrzo dovelo u sukob s montanjarima, radikalnom frakcijom Kluba jakobinaca. Ovaj će sukob na koncu dovesti do pada žirondinaca i njihovog masovnog pogubljenja, što se smatra početkom Jakobinske diktature. Žirondinci su zapravo bili skupina slabo povezanih individualaca, a ne organizirana politička stranka, a naziv je usvojen, isprva neformalno, jer su najznačajniji predstavnici grupacije u Zakonodavnoj skupštini dolazili iz departmana Gironde. Termin je postao standard u Lamartineovoj knjizi Histoire des Girondins iz 1847. godine.
Amelin
Amelin je organsko jedinjenje, koje sadrži 3 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 127,105 Da.
SiteGround
SiteGround је веб-хостинг компанија основана 2004. године и сервисира више од 500.000 домена широм света. Обезбеђује дељени хостинг, клоуд хостинг и наменске сервере. Тренутно, компанија запошљава преко 400 људи.
Žirondinci
Žirondinski vođa Jacques-Pierre Brissot predlagao je ambiciozan vojni plan za širenje revolucije, plan kojega će Napoleon kasnije provesti u djelo. Brissot je pozvao Konvent da zavlada Zapadnom Europom vojnim osvajanjem Rheinlanda, Poljske i Nizozemske te uspostavom satelitskih republika u Španjolskoj, Britaniji i Italiji. Žirondinci su tako u samim počecima bili ratna stranka. Drugi znakoviti žirondinci bili su Jean Marie Roland i njegova supruga Madame Roland. Saveznik im je bio i aktivist Thomas Paine. Brissot i madame Roland su kasnije pogubljeni, a Jean Marie Roland (koji je bio u skrivanju) je počinio suicid kada je saznao za tijek događanja. Paine je uhapšen i zatvoren, ali je uspio izbjeći pogubljenje. Poznata slika Mrtvi Marat prikazuje smrt radikalnog jakobinca Jean-Paula Marata od strane simpatizerke žirondinaca Charlotte Corday.
SiteGround
Инфраструктура сервера и подешавање
SiteGround има дата центар у пет држава: САД, Холандија, Италија, Сингапур и Уједињено Краљевство. SiteGround покреће CentOS, Apache, MySQL, PHP и WHM / cPanel на својим серверима. Компанија је развила софтверска решења за изолацију рачуна, праћење и реакцију, као и оптимизацију брзине, која се продају у оквиру бренда 1H, а које користе друге Linux хостинг компаније. Њихов унутрашњи SuperCacher омогућава корисницима да повећају брзину свог веб-сајта и помоћу LXC технологије, успели су да изграде најсавременију серверску технологију како би обезбедили максимално услужно радно време.
У 2008. години компанија је представила најбољи протокол изолације рачуна који штити сваки појединачни налог на дељеном серверу. Пре тога, било је немогуће и сада исти систем за изолацију дељеног хостинг рачуна обично користи велики број веб домаћина.
SiteGround користи SSD (Solid State Drives) за чување података и зато су њихови сервери бржи од било којег другог дељеног хостинг сервиса.
Укључивање у заједнице отвореног кода
SiteGround ради са заједницама отвореног кода као што је Joomla, WordPress, Magento, и други. Он нуди прилагођена решења за сервер и апликацију за многе апликације отвореног кода, нуди збирку бесплатних упутстава и предложака за многе апликације и организује едукативне вебинере о различитим темама.
Neorganska hemija
Metali
Od 19. vijeka metali su se počeli dobijati pomoću električne struje (elektrolizom i elektrolitičkim rafiniranjem). Pri tom su otkriveni i novi elementi, poput aluminijuma, alkalnih i zemnoalkalnih metala. U mnoge svrhe upotrebe potrebni su lahki metali kao što je aluminij ili titanijum, čime se dobija na smanjenju potrošnje energije i goriva za avione, automobile, željezničke lokomotive i brojne druge mašine. Zbog otpornosti na temperature i velike čvrstoće, željezo je najvažniji metal u automobilskoj industriji. Međutim, površina željeznih predmeta podložna je stvaranju hrđe u vlažnoj okolini. Sve do 1980tih godina mnoga vozila su bila izložena značajnom pojavom korozije što im je smanjivalo vijek upotrebe. Desetak godina kasnije, krajem 20. i početkom 21. vijeka, gotovo sva vozila imaju zaštitni sloj na karoseriji izrađen od nehrđajućih metala, kao što je cink.
Metali se upotrebljavaju i za dobijanje električne struje u sklopu baterija i akumulatora. U nekim jeftinijim baterijama na bazi cinka i ugljika tokom pražnjenja cink se oksidira u cinkove soli. Osim njih postoje i baterije na bazi nikla i metalnih hidrida (mogu se ponovno puniti), litijumske baterije (vrlo lahke) ili nešto jeftinije punjive baterije na bazi olova i olovo oksida. Legiranje metala može dati metalima mnoge bolje osobine nego što ih ispoljavaju čisti elementi. Naprimjer duraluminij je mješavina sastavljena iz magnezija, bakra i aluminija koja ima mnogo veću čvrstoću od čistog aluminija. Woodov metal je legura od 50% bizmuta, 26,7% olova, 13,3% kalaja i 10% kadmijuma sa izuzetno niskom tačkom topljenja a koristi se za topive oblike. Druge važne legure su bronza (bakar i kalaj), mesing (bakar i cink) i čelik (željezo sa različitim udjelima drugih metala, ali obavezno ugljika).
Neki metali se mogu spajati sa nemetalima u kristalne strukture ispoljavajući nove osobine. Silicij se spaja sa germanijumom, indijumom ili arsenom. Tako nastali kristali se koriste kao poluprovodnici (diode i svjetleće diode) u elektronici. Drugi metali, poput tantala, pronašli su upotrebu kao kondenzatori. Metali ili metalni ioni pri reakcijama u gasnoj fazi ili nekoj tečnosti djeluju kao katalizatori, naprimjer željezo pri reakcijama amonijaka ili ioni aluminija kod sinteze polietilena.
Soli i minerali
desno|thumb|200px|Molekul vode Voda je najvažnija supstanca neorganske hemije. Ona ima kovalentne, polarne veze između atoma i može dobro rastvarati mnoge neorganske soli. Temperaturni raspon između tačke topljenja i tačke ključanja vode omogućava život na našoj planeti rastvorljivošću organskih i neorganskih supstanci u tekućoj vodi.
Neorganske soli se razlikuju među sobom po rastvorljivosti u vodi. Zbog različitih nivoa rastvorljivosti u vodi mnoge soli se mogu odvojiti jedna od druge putem filtriranja. Mješavina dvije soli koja su rastvorljive u vodi, naprimjer barijum hlorid i natrijum sulfat, može dovesti do stvaranja teško rastvorvljive soli (kao što je barijum sulfat). Ako je proizvod rastvorljivosti neke soli nizak, on se istaloži.
Vragolovi
Vragolovi je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Rogatica koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 179 stanovnika.
Neorganska hemija
Kiseline i baze
Neorganske kiseline i baze su neophodne za dobijanje neorganskih soli i mnogih organskih supstanci. Količinski, sumporna kiselina je najvažniji spoj cijele hemijske industrije. Djelovanjem neorganskih kiselina metali se razlažu u soli istiskujući vodonik iz kiselina. Znanje o kiselinama i bazama je znatno prošireno teorijom disocijacije.
Gasovi
Mnoge reakcije sa neorganskim spojevima su povezane sa otpuštanjem raznih gasova. Pri elektrolizi vode nastaju gasovi vodik i kiseonik.
Kod hlor-alkalne elektrolize nastaju gasovi vodik i hlor. Oni mogu međusobno reagirati dajući gas hlorovodonik, koji dalje reagirajući sa vodom gradi hlorovodoničnu kiselinu. Sagorijevanjem sumpora u zraku razvija se gas sumpor dioksid. U prisustvu katalizatora (vanadij oksida) dvije molekule sumpor dioksida mogu reagirati sa jednim atomom kisik gradeći sumpor trioksid. Rastvarajući se u vodi, sumpor trioksid daje sumpornu kiselinu. Sumporovodik se može dobijati iz pirita (FeS2) i solne kiseline.
Ugljen-dioksid nastaje, između ostalog, zagrijavanjem kalcijum karbonata naprimjer pri žarenju kreča kod proizvodnje cementa. Kad se cement stvrdne, ponovno upija ugljik dioksid iz zraka. Dušik iz zraka i gas vodik mogu se spojiti pod visokim pritiskom i temperaturom od 500 °C dajući gas amonijak, a taj proces proizvodnje amonijaka se naziva Haber-Boschov proces. Amonijak se pomoću takozvanog Ostwaldovog procesa može spojiti sa kisikom u dušik monoksid koji dalje reagira sa jednim atomom kisik i prelazi u dušik dioksid. Njegovim rastvaranjem u vodi dobija se dušična kiselina. Pomoću Lindenovog procesa, iz zraka se ukapljivanjem mogu izdvojiti kisik, dušik i argon. Zabilježen je rastući trend industrijskog dobijanja čistih gasova kao i izučavanje procesa za odvajanje gasova pomoću izuzetno finih poroznih membrana (gasnih membrana). Također, vrlo važna oblast za izučavanje gasova u zraku je atmosferska hemija.
Ostali
Teorija ligandnog polja opisuje prostornu koordinaciju i uticaj elektronske strukture iona i prirode liganda na sastav i strukturu kompleksa. Pomoću magnetohemije i boje rastvora, neorganski hemičari mogu proučavati koordinaciju takvih kompleksa. U permanganat anionu ion mangana(VII) sadrži četiri atoma kisika kao ligande. Živo obojeni kompleks kalijum permanganata u titraciji služi za količinsko određivanje sadržaja.
SiteGround
Партнери
SiteGround има партнерске односе са више компанија као што су SingleHop, SoftLayer, CloudFlare, OpenSRS, cPanel, GlobalSign, Softaculous, 1H, Spam Experts, и Open Classifieds.
Neorganska hemija
Neorganske reakcije
U neorganskoj hemiji dobijanje nerastvorljivih soli ili gasovitih spojeva je važan pokretač za reakcije, jer tokom njih proizvodi reakcije napuštaju ravnotežni položaj te se reakcija u potpunosti kreće samo u jednom pravcu. Tako naprimjer dodavanje rastvora barijum hlorida u veću količinu natrijum sulfata daje reakciju taloženja teško rastvorljivog barijum sulfata, a ta reakcija je u tolikoj mjeri potpuna, da se nakon filtriranja barij sulfata u rastvoru preostalog natrij hlorida više ne može dokazati prisustvo barijevih iona: Kao primjer jedne usmjerene ravnotežne reakcije na osnovu isparljivih gasova je pretvaranje amonijum hlorida sa natrijevom sodom u isparljivi amonijak: Takve reakcije u analitičkoj hemiji su također veoma važne.
SiteGround
Интернет слобода
SiteGround је јавно говорио против PIPA и SOPA законодавства.
Neorganska hemija
Neorganske reakcije
Brojni neorganski spojevi se mogu raspadati na višim temperaturama, pri čemu se iz njih oslobađaju gasovi. Primjer takve reakcije je žarenje kreča, kada se iz kalcij karbonata oslobađa ugljik dioksid a preostaje kalcij oksid.
Teoretska nenorganska hemija
Jedna alternativna perspektiva na oblast neorganske hemije počinje sa Borovim modelom atoma, i koristeći oruđa i modele teoretske hemije i računarske hemije, proširuje se inicijalno na vezivanje jednostavnih i zatim kompleksnijih molekula. Precizni kvantno mehanički opisi multielektronskih vrsta iz oblasti neorganske hemije su teško izvodivi. Stoga je ovaj izazov iznedrio mnoge semi-kvantitativne ili semi-empirijske pristupe uključujući molekularno orbitalnu teoriju i teoriju ligandnog polja. Uporedo sa tim teoretskim opisima, aproksimativne metodologije su našle primenu, uključujući teoriju funkcionalne gustine.
Izuzeci teorija, kvalitativni i kvantitativni, su izuzetno važni u razvoju polja. Na primer, CuII2(OAc)4(H2O)2 je skoro dijamagnetičan ispod sobne temperature, dok teorija kristalnog polja predviđa da bi molekul trebao da ima dva nesparena elektrona. Neslaganje između kvalitativne teorije (paramagnetik) i uočenog svojstva (dijamagnetik) je dovelo do razvoja modela za „magnetno sparivanje“. Ti poboljšani modeli su doveli do razvoja novih magnetnih materijala i novih tehnologija.
Računarska sigurnost
Sigurnost računara (computer security) je polje računarstva koje se bavi nadzorom, praćenjem i spriječavanjem raznih opasnosti koje mogu prouzročiti nestabilnost, prestanak rada ili bilo kakvu vrstu štete na softveru, pa i hardveru računara.
Pod pretpostavkom da je računar siguran od svih opasnosti (virusi, crvi, i razne vrste infekcija), korisnik bi trebao da može uraditi baš ono što hoće na računaru, što nije slučaj ako je računar napadnut od strane nekog štetnog programa koji je napisan sa namjerom da naškodi radu računara.
Backup
Backup je način osiguravanja podataka. U osnovi, to je samo kopija najvažnijih (ili svih) podataka na računaru. Podaci se čuvaju na hard diskovima, CD, DVD i ostalim medijima. Pričuvni (backup) podaci se obično trebaju držati na više mjesta radi bolje sigurnosti, također moguće je držati podatke na nekom internet serveru kojem vjerovatno i ne znate mjesto. Osim prijetnje za sigurnost računara, pričuvni podaci su također bitni ako se desi neka prirodna nesreća kao što je potres, požar i tako dalje. Naime, backup će vam najsigurnije zatrebati kada vam neki nametni, poput virusa,inficira neke datoteke na računaru te vam onda vaši dokumenti ili potrebne datoteke neće biti na dohvat ruke. Uz backup tih podataka svoje dokumente i važne datoteke možete imati uvijek, kada vam god zatrebaju.
Anti-virusni softver
Uloga antivirusnog softvera na računaru je spriječiti aktiviranje poznatih zlonamjernih aplikacija, poznatijih pod nazivima virusi, crvi i trojanski konji. Ovi nametnici ometaju ili čak onemogućuju normalan rad na vašem računaru, a mnogi od njih se usput nastoje i proširiti na druge računare, zbog čega možete imati problema s vašim pružateljem internet usluga i drugim korisnicima.
Antivirusni softver prepoznaje zlonamjerne aplikacije koje su mu poznate, što čini uspoređivanjem njihovog koda s bazom takozvanih antivirusnih definicija.
Neki antivirusni alati nude i metodu pod nazivom heuristika koja nastoji prepoznati nametnike po njihovom ponašanju, međutim budući da autor zlonamjerne aplikacije može isprobati svoj kod antivirusnim programom prije puštanja na mrežu, ova je metoda vrlo niske efikasnosti. Zbog toga je vrlo važno redovno ažurirati definicije vašeg antivirusnog softvera posjećivanjem stranice proizvođača ili korištenjem automatskog ažuriranja dostupnog u većini antivirusnih alata (automatic update).
Robert Frangeš-Mihanović
thumb|200px|[[Robert Frangeš-Mihanović, Kralj Tomislav, 1928.-38., bronca, Trg kralja Tomislava, Zagreb.]] Robert Frangeš-Mihanović (Srijemska Mitrovica, 2. listopada 1872. - Zagreb, 12. siječnja 1940.), hrvatski kipar
Računarska sigurnost
Anti-virusni softver
Kada antivirusni softver prepozna zlonamjernu aplikaciju koja se želi aktivirati, obično postavi pitanje korisniku što želi učiniti. Tipični ponuđeni odgovori su "obrisati", "očistiti", "karantenizirati" i "ignorirati". Obično je cijela datoteka zlonamjerna, zbog čega je opcija "obrisati" najlogičniji izbor.
Robert Frangeš-Mihanović
Životopis
Završio je Obrtnu školu u Zagrebu 1889., školovanje nastavio u Beču na Umjetničko-obrtnoj školi 1889.-94., potom na Umjetničkoj akademiji 1894/95. Usavršavao se u Parizu 1900/01. gdje se družio s A. Rodinom i M. Rossom. Bio je nastavnik na Obrtnoj školi u Zagrebu 1895.-1907. i profesor kiparstva na Umjetničkoj akademiji. Jedan je od pokretača i organizatora likovnog života u Zagrebu na prijelazu iz XIX. na XX. stoljeće. Sudjelovao je u osnutku Društva hrvatskih umjetnika (1897.), udruženja Lada (1904.) i Umjetničke akademije (1907.), uz koju je utemeljio ljevaonicu bronce i doveo prve ljevače. Bio je član JAZU, Srpske akademije nauka i umjetnosti i Akademije znanosti i umjetnosti u Pragu. Uz R. Valdeca utemeljitelj modernog hrvatskog kiparstva.
Računarska sigurnost
Firewall
Osobni firewall (izvorno personal firewall) je aplikacija koja nadzire komunikaciju između računara i mreže. Njegova je uloga ograničiti tu komunikaciju na onu predviđenu normalnom upotrebom računara, čime se postiže zaštita od neovlaštenog pristupa. U praksi nas osobni firewall štiti od pokušaja preuzimanja kontrole nad našim računarom zlonamjernim pristupom njegovim servisima. Najčešći oblik takvog pristupa jesu mrežni crvi koji se na taj način šire. Nakon instalacije na vaš računar, osobni firewall nadzire aktivnosti drugih aplikacija (npr. web-pregledača) i uređaja putem kojih pristupate mreži (npr. modem ili mrežna kartica).
Robert Frangeš-Mihanović
Djela
thumb|lijevo|"Drvosječa" iz 1910. godine na zgradi [[Gliptoteka HAZU|Gliptoteke HAZU]] thumb|"Bački Hrvati", spomenik na grobu Petra Šarčevića, [[Mirogoj, Zagreb.]] Frangešove medalje i plakete s figuralnim i animalističkim motivima (Bik Herkul, 1899. i Puran , 1904.; Vinogradari, 1900. i Kopač, 1906.) označili su početak hrvatskog medaljatstva. Oblikovao je sitnu plastiku (Stidljivost, 1902.; Bijeg u Egipat, 1906., Otmica Europe, 1907.), portrete (V. Lisinski, 1895.), poprsja (Antum Mihanović, 1908., Klanjec; Antun i Stjepan Radić, 1936., Trebarjevo). Godine 1897. za Osijek je izradio spomenik palim vojnicima Šokčevićeve 78. pukovnije - Umirućeg ratnika, koji je uz kompoziciju Filozofija iz 1897. (u zgradi Odjela za bogoštovlje i nastavu u Opatičkoj ulici br. 10 u Zagrebu) najraniji primjer impresionizma u hrvatskom kiparstvu.
Računarska sigurnost
Firewall
Kako bi što više pojednostavili podešavanje, proizvođači osobnih firewalla većinom su se odlučili komunikaciju kroz mrežne uređaje podijeliti na računare kojima vjerujemo i s kojima dijelimo svoje resurse (lokalna mreža) i ona prema kojima smo nepovjerljivi (ostatak Interneta). S aplikacijama je sličan slučaj: web-pregledaču i e-mail klijentu dopustit ćemo da slobodno komuniciraju s ostalim računarima na Internetu, dok aplikaciji čije nam porijeklo nije poznato obično to nećemo dopustiti. Takva je aplikacija možda crv koji se nastoji proširiti ili neka aplikacija instalirana bez našeg znanja koja želi nekome poslati naše šifre i druge povjerljive podatke.
Robert Frangeš-Mihanović
Djela
Najmonumentalnije Frangešovo djelo je konjanički spomenik Kralj Tomislav 1928.-38. (postavljen 1947. u Zagrebu). Godine 1925. utemeljeno je Društvo za podizanje spomenika kralju Tomislavu, koji su kiparu povjerili izradu spomenika. Kipar je 1930. izradio sadreni model, 1933./34. spomenik je saliven u bronci, a postolje za spomenik napravljeno je 1940. godine i tijekom ratnih godina postavljeno ispred Željezničkog kolodvora. Spomenik je postavljen 1947. godine ali bez Frangeševih reljefa na postolju i bez grba, što je bilo ispravljeno 1991. godine.
Računarska sigurnost
Anti-spyware
Za neželjene aplikacije vjerovatno ste čuli pod nazivom spyware, adware i dialeri. Njihovi uklanjatelji poznati su pod nazivom anti-spyware i djeluju na sličnoj osnovi kao i antivirusni softver - prepoznaju unaprijed ugrađene definicije poznatih neželjenih aplikacija. Doduše, dok je većina antivirusnog softvera stalno aktivna, uklanjatelji neželjenih aplikacija uglavnom se pokreću na zahtjev korisnika. Osim što štite vašu privatnost, ovi se alati brinu i o zaštiti vaše e-mail adrese od neželjenih poruka (obično su e-mail adrese na računaru prvo što spyware "ukrade").