cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caboccolino, Ancona
Caboccolino je naselje u Italiji u provinciji Ancona, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 382 m.
Kajsija
Kajsija ili marelica, takođe poznata po imenu „marelica“, je kontinentalna koštuničava voćka koja zajedno sa šljivama, bademima, breskvama, višnjama i trešnjama pripada rodu Prunus familije Rosaceae.
Poreklo i status kajsije
Centar nastanka i prirodni areal ove vrste teško je definisati, usled rane domestifikacije (3 milenijum pne.). Kajsije najverovatnije potiču iz predela srednje Azije i severoistočne Kine, iz oblasti u blizini ruske granice. Moguće je da prirodni areal vrste obuhvata i Korejsko poluostrvo i Japan. Kajsija, iako to njeno botaničko ime sugeriše, ne potiče iz Jermenije. U Jermeniju su kajsije stigle posle 3000 godina, šireći se duž Puta svile. Odatle su je Rimljani, oko 70. godine pre nove ere, proširili po celoj Evropi.
Danas, divlje (nedomestifikovane) jedinke kajsije rastu u veoma malim grupama u Kini, Kazahstanu, Kirgiziji i Uzbekistanu. Usled male brojnosti ovih populacija, vrsta Prunus armeniaca smatra se ugroženom.
Uzgojene sorte kajsija raširene su širom planete. Najbolje uspeva u oblastima sa blagom, mediteranskom klimom, usled čega se u takvim oblastima intenzivno komercijalno uzgaja.
Opis
thumb|left|150px|cvetovi kajsije Kajsija raste kao žbun ili nisko drvo, visoko 8–12 m, sa stablom prečnika do 40 cm. Oblik krošnje je okrugao, ponekad pljosnat. Kora stabla je tamnosiva, uzdužno ispucala. Mlade grane i lisne drške su često crvenkaste boje. Listovi su ovalni, dugi 5–10 cm, široki 5–8 cm, sa špicastim vrhom, zaobljenom bazom i nazubljenom ivicom. Lisne drške su duge 2–4 cm.
Cvetovi imaju kratku cvetnu dršku, pa često imaju izgled sedećih cvetova. Razvijaju se usamljeno ili u parovima, najčešće pre listanja biljke. Prečnik cveta je 2—4,5 cm. Cvetna loža i čašični listići su dlakavi, krunični listići su bele do bledoružičaste boje, dugi 11–15 mm. Kajsija je samooplodna, retko stranooplodna biljka (auto-inkompatibilni su na primer kultivari 'Riland' i 'Perfection'). Najvažniji oprašivač je pčela.
Plod je koštunica, podseća na malu breskvu, prečnika 1,5—2,5 cm, žute do narandžaste boje, ponekad i crvene na strani izloženoj suncu. Jedno seme se nalazi unutar tvrde koštice. Diploidni broj hromozoma je 2n=16.
Proizvodnja i upotreba
Prema statističkim podacima iz 2005. godine, najviše kajsija se proizvodi u Turskoj (390.000 tona godišnje ), Iranu (285.000) i Italiji (232.000). U Srbiji postoji 1,7 miliona sadnica kajsije, a godišnja proizvodnja je oko 40.000 tona. Kajsije se obično prerađuju i prodaju kao sušene, dok se u Srbiji najviše koriste za proizvodnju sokova, džemova i kompota. Sem za potrebe ishrane stanovništva, kajsija se koristi kao dekorativna vrsta, a njeno drvo je visokih mehaničkih i dekorativnih kvaliteta.
Sem ploda, i seme kajsije se koristi u prehrambenoj industriji, najčešće kao zamena za seme badema. Od ovog semena se spravlja italijanski liker amareto, kao i amareti biskviti. Ulje iz semena kajsije se ponegde upotrebljava kao jestivo ulje. Semena sadrže cijanogene glikozide, koji oslobađaju cijanid, usled čega su otrovna ako se upotrebljavaju u većim količinama.
Havranec
Havranec je naseljeno mjesto u okrugu Svidnjik, u Prešovskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2021. godine naselje je imalo 15 stanovnika.
Stanko Fabris
Stanko Fabris (Split, 7. mart 1909. - Zagreb, 30. decembar 1997.), bio je poznati hrvatski i jugoslavenski arhitekt, koji je najveći dio svog opusa napravio za vrijeme posljeratne izgradne do kasnih 1960-ih.
Biografija
Stanko Fabris je potomak stare splitske pomorske porodice, u Splitu je završio Srednju tehničku školu, a nakon toga studirao arhitekturu na École Nationale Supérieure d'Architecture et des Arts Décoratifs u Bruxellesu, koju je završio 1939.
Nakon studija vraća se u Split i zapošljava u upravi Primorske banovine kao projektant. Od 1942. živi u Zagrebu gdje radi u građevinskom poduzeću Franjetić, odakle odlazi u partizane. Od 1945. do 1947. radi kao referent građevinskog odsjeka Narodnog odbora Bjelovar. Od 1947. radi ponovno u Zagrebu, u Projektnom zavodu Hrvatske, a od 1954. do umirovljenja 1980. vodi Arhitektonsko projektni biro Zagreb akronim APB.
Godine provedene u APB, naročito prve dvije dekade su najplodnije godine njegova života, kad je projektirao najveći dio svog bogatog opusa. Ispočetka se Fabris koncentrirao na velike stambene objekte, jer je to bio zahtjev vremena, trebalo je ljudima omogućiti krov nad glavom. Njegovi objekti bili su projektirani u duhu tada aktualnog bauhausa - skromno, jednostavno i funkcionalno. Kasnije se i Fabris odmakao od tog, uvodeći postupno dekorativne elemente (polikromatiku, razigrane fasade) u svoja ostvarenja, ali uvijek krajnje racionalno i s mjerom. Njegov amblematski rad iz tog vremena je zgrada za mornaričke oficire (zvana Mornarska u tadašnjoj Ulici Proleterskih brigada (današnja Vukovarska).
Projekt koji ga je najviše obilježio je kontraverzna poslovna zgrada Željpoh (zvana Opera) na Trgu maršala Tita u Zagrebu, građena od 1961. do 1964. Ta zgrada u duhu tada vrlo moderne staklene arhitekture Miesa van der Rohea, svega par godina nakon newyorškog Lever Housa (1952.) izazvala je od samog starta velike polemike i proteste. Jedan dio građana i kritike zamjerao joj je ultramodernizam, pa da se zbog tog ne uklapa u historicističku okolinu, jedan dio visinu, jedni su se okomili na funkciju, po njima je to morala biti javna, a ne poslovna zgrada. Na projekt su se okomili i njegovi kolege arhitekti, koji su pod okriljem stručnih udruženja napisali peticiju sa zahtijevom da se gradnja obustavi i raspiše natječaj. (APZ i Fabris su taj posao dobili direktnom narudžbom). Čudno je da se kolege nisu sjetile, da nijedan objekt na trgu nije izgrađen na temelju natječaja, - a trg je (pa i njegovi objekti) ispao po nekima naljepši zagrebački.
Fabrisov projekt se stalno mijenjao in vivo (farbali su ga od zelenog u smeđe - da se bolje uklopi, dodavali mu žaluzine, skidali krovnu terasu) pa je na kraju on žalosno ustvrdio da su ga drugi završili, a ne on.
Od Fabrisove Opere se uskoro neće vidjeti ni traga, kad se kompletno dovrši zgrada buduće Muzičke akademije, Milana Šosteriča, što je prava šteta - jer je Zagreb tako izgubio jedan spomenik, koji je dokazivao njegov korak sa vremenom.
Trapez (geometrija)
thumb|300px|Trapez sa svojim osnovnim elementima Trapez je u geometriji konveksni četvorougao kome su dve naspramne stranice paralelne. Jedna od ove dve stranice se zove baza trapeza, dve neparalelne stranice se zovu kraci trapeza. Trapez takođe ima i dve dijagonale (na slici d1 i d2) koje se uvek seku.
Visina trapeza h je rastojanje između dve paralelne stranice.
Zbir uglova na jednom od krakova je 180° tj. α + δ = β + γ = 180°.
Specijalni slučajevi trapeza su:
Jednakokraki trapez
Kod jednakokrakog trapeza važi da je b = d, takođe je α = β odakle sledi δ = γ. Posledica ovoga je da je zbir naspramnih uglova α + γ = β + δ = 180°. Ovo je osobina tetivnih četvorouglova, znači jednakokraki trapez je tetivni četvorougao.
Pravougli trapez
Kod pravouglog trapeza je b ili d jednako h, a takođe važi da je α = β = 90° ili δ = γ = 90
Courmangoux
Kurmangu je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu En (Rona-Alpi).
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 327, a gustina naseljenosti je iznosila 22 stanovnika/km².
Bromobenzil cijanid
Bromobenzil cijanid je organsko jedinjenje, koje sadrži 8 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 196,044 Da.
Trolese-Bosco di Sacco, Venezia
Trolese-Bosco di Sacco je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 137 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2 m.
Il Chionso, Reggio Emilia
Il Chionso je naselje u Italiji u provinciji Reggio Emilia, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 56 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 43 m.
El Olitujo, Tempoal
El Olitujo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tempoal.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 45 m.
Studenec (Postojna, Slovenija)
Studenec je naselje u slovenskoj Općini Postojni. Studenec se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 75 stanovnika.
Opština Cozmești, Iași
Cozmești je opština u Rumuniji u okrugu Jaš.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 135 m.
Studeno (Postojna, Slovenija)
Studeno je naselje u slovenskoj Općini Postojni. Studeno se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 297 stanovnika.
Williamson, Illinois
Vilijamson je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 230, što je 21 (-8,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Alija Behmen
Alija Behmen (Split, 25. prosinca 1940. – Sarajevo, 1. kolovoza 2018.) bivši je gradonačelnik Sarajeva i član Socijaldemokratske partije Bosne i Hercegovine. Bio je premijer Federacije Bosne i Hercegovine 2001. - 2003. godine. Diplomirao je, magistrirao i doktorirao ekonomiju na Sveučilištu u Sarajevu. Također je profesor na Sveučilištu u Sarajevu.
Rafael Delgado, Veracruz
Rafael Delgado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz.
Prema proceni iz 2012. godine u naselju je živelo 7823 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 813 m.
El Mamey, Xilitla
El Mamey je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Xilitla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 46 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 650 m.
Kendallville, Indiana
Kendalvil je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 9.862, što je 246 (2,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ponte dei Bini, Pistoia
Ponte dei Bini je naselje u Italiji u provinciji Pistoia, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 217 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 40 m.
La Yerbabuena, Chínipas
La Yerbabuena je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Chínipas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1555 m.
Süderfahrenstedt
Ziderfarenštet je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 134 opštinska središta okruga Šlezvig-Flensburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 504 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1059084.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Šlezvig-Flensburg Ziderfarenštet se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Šlezvig-Flensburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 31 metra. Površina opštine iznosi 9,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 504 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 55 stanovnika/km².
Terrazas del Valle, Tijuana
Terrazas del Valle je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Tijuana.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 20421 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 189 m.
Adad-nirari I
thumb|Tri kralja Asirije su nosila ime Adad-Nirari. Ova [[stela predstavlja jednog od njih.]] Adad-nirari I (1307. pne. – 1275. pne. ili 1295. pne. - 1263. pne.) bio je kralj Asirije. On je prvi asirski vladari čiji su detaljni ljetopisi preživjeli.
Osvojio je sjevernu Mezopotamiju i pokorio carstvo Mitanni. Njegovi zapisi tvrde da je porazio kasitskog krlaja Nazimaruttasha u bitci kod Kar-Ishtara. Također je porazio mitanskog kralja Shattuaru I i njegovog sina Wasahattu. Zbog ove pobjede je cijelu Mezopotamiju stavio pod svoju vladavinu. U ratovima protiv Hetita nije imao uspjeha, te je izgubio dijelove Mezopotamije. Na istoku je kraljevstvo uspješno branio od planinskih plemena.
Brončani mač Adad-nirarija I se danas može vidjeti u Muzeju Metropolitan.
Vanjske veze
Assyriska kungar
Verșeni, Miroslovești
Verșeni je naselje u Rumuniji u okrugu Jaš u opštini Miroslovești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1240 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 242 m.
San Felipe, Sacramento
San Felipe je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Sacramento.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 589 m.
Courgenay
Kuržene je naselje i opština u istočnom delu centralne Francuske u regionu Burgonja, u departmanu Jon koja pripada prefekturi Sans.
Yinxu
Ponovno je otkriven godine 1899. te se smatra najstarijim i najvećim arheološkim nalazištem u Kini, jednim od historijskih prijestolnica Kine i UNESCO-ovom lokacijom Svjetske baštine. Smješten je u centralnoj provinciji Henan, kraj suvremenog grada Anyang, a javnosti je otvoren kao Vrtni muzej Yinxu.
Poznat je kao izvor kosti za proricanje iproročko pismo, jednog od najstarijih zabilježenih oblika kineskog pisma.
Nedžad Branković
Nedžad Branković (Višegrad, 28. prosinca 1962.), bivši predsjednik Vlade Federacije Bosne i Hercegovine.
Završio je građevinski fakultet u Sarajevu 1987. Do 1992. bio je u IPSI-Institutu za promet u Sarajevu. Od 1993. do 1998. direktor je Željeznica BiH. Od 1998. do 2002. direktor je Energoinvesta.
2007. postaje federalni premijer. 27. svibnja 2009. podnio je neopozivu ostavku zbog brojnih optužbi i umiješanosti u kriminalne afere.
Dobitnik je "Zlatnog ljiljana" Armije Republike Bosne i Hercegovine.
Falà I, Siracusa
Falà I je naselje u Italiji u provinciji Siracusa, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
Arroyo Cosclapa, Tixtla de Guerrero
Arroyo Cosclapa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Tixtla de Guerrero.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1413 m.
Fakultet bezbednosti Univerziteta u Beogradu
Fakultet bezbednosti kao visokoškolska obrazovno-naučna institucija je kolektivna članica u sastavu Univerziteta u Beogradu i pripada gru­pi fakulteta društvenih nauka
Istorija
Fakultet bezbednosti je relativno mlada univerzitetska institucija. Nas­tao je iz Instituta, kasnije Odseka za narodnu odbranu Prirodno-mate­ma­tičkog fa­kulteta Univerziteta u Beogradu, školske 1975/1976. godine.
Oktobra 1978. godine Odsek za narodnu odbranu izdvaja se iz sastava Prirodno-matematičkog fakulteta i prerasta u samostalnu instituciju – Fakultet narodne odbrane.
U toku 29 godina postojanja Fakultet je stekao značajnu reputaciju i iskustvo u izgradnji operacionalne sposobnosti i specifične strateške kulture zemlje, koja u novim socio-političkim uslovima treba da se više usredsredi na preobli­kovanje nacionalnog identiteta i bližu vezu sa rastućom evropskom orijentacijom u politici rešavanja kriza, oslanjajući se i uvažavajući pri tom različite nacio­nalne kulture bezbednosti. Nastavni plan i program za 2003/2004. godinu ostvaruje ovu misiju Fakulteta civilne odbrane.
Fakultet bezbednosti pripada grupi društvenih nauka, sa ciljem da istov­remeno izgrađuje i menadžerske kompetencije svršenih studenata u oblasti odbra­ne, zaštite i bezbednosti. Ove oblasti su posredovane interdisciplinarno i multidisciplinarno, i utemeljene na humanističkim tradicijama i vrednostima kao i na tekovinama civilnog društva. Tako određena misija Fakulteta u skladu je sa njegovim ciljem da iznova promišlja tradicionalne granice, pozicije i meto­dološke pristupe u svetlu fundamentalnih ekonomskih, političkih, kulturnih i socijalnih odrednica koje oblikuju današnji svet.
Fakultet bezbednosti je nezavisna visokoškolska ustanova odgovorna za naučno istraživanje, obrazovanje i obuku studenata iz oblasti odbrane, bezbedno­sti, zaštite i zaštite životne sredine. Svojim planom i programom on pokriva međusobno povezane doktrinarne, političke, pravne, ekonomske, etičke, humani­tarne i civilno-vojne aspekte odbrane, zaštite i bezbednosti. Ova povezanost ne manifestuje se samo u dvema godinama zajedničkih predmeta, već i na smerovima: smer Menadžment ljudskih i socijalnih resursa, smer Civilna odbrana, smer Civilna zaštita i zaštita životne sredine i smer Bezbednost. U toku su pripreme za formiranjem petog smera, koji bi se bavio pitanjima humanih osnova vaspitanja i obrazovanja.
U okviru svoje matične delatnosti, na Fakultetu se realizuju osnovne, specija­lističke, magistarske i doktorske studije i stiče stručno obrazovanje i omogućava usavršavanje. Pored toga, Fakultet obavlja osnovna naučna, primenjena i razvojna istraživanja.
Prvog oktobra 2003. godine počela je nastava XXII generacije redovnih stude­nata, na četvorogodišnjim studijama, po novom nastavnom planu i programu koji je usvojilo Naučno–nastavno veće Fakulteta civilne odbrane 12. maja 2003. godine, a za koji je 18. jula 2003. godine saglasnost dalo Naučno-nastavno veće Univerziteta u Beogradu.
Studenec na Blokah
Studenec na Blokah je naselje u slovenskoj Općini Bloki. Studenec na Blokah se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 65 stanovnika.
Fakultet bezbednosti Univerziteta u Beogradu
Istorija
Pored postojećih specijalističkih studija iz oblasti bezbednosnog menadž­menta i magistarskih studija, Fakultet od ove godine otvorio i magistarske studije iz ljudske bezbednosti i specijalističke studije iz oblasti odbrane od terorizma.
Od 1976. godine do 24. marta 2004. godine na Fakultetu je diplomiralo 3 304 studenta (1671 redovnih i 1633 vanrednih), 121 student je magistrirao, a 38 je doktorirao.
Godine 2006, fakultet ponovo menja ime u: Fakultet bezbednosti.
Dekani fakulteta
Dekani Fakulteta od njegovog osnivanja:
Mustafa Mujezinović
Mustafa Mujezinović (Sarajevo, 27. prosinca 1954.), bosanskohercegovački političar, član Stranke demokratske akcije. Predsjednik Vlade Federacije Bosne i Hercegovine od 25. lipnja 2009. do 17. ožujka 2011. Diplomirao je elektrotehniku. Trenutno je veleposlanik BiH u Londonu.
Santa Cruz del Meco, Dolores Hidalgo Cuna de la Independencia Nacional
Santa Cruz del Meco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Dolores Hidalgo Cuna de la Independencia Nacional.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 61 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1921 m.
Junko Iwao
Junko Iwao (岩男 潤子) je japanska glasovna glumica i pjevačica. Njeni najpoznatije anime serije ili filmovi su Cardcaptor Sakura, Perfect Blue, Ceres, Celestial Legend, New Cutie Honey, Neon Genesis Evangelion, Puella Magi Madoka Magica i Hunter x Hunter.
Canton Vittore, Biella
Canton Vittore je naselje u Italiji u provinciji Biella, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 280 m.
Kilómetro 14, Tepoztlán
Kilómetro 14 je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Tepoztlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1645 m.
Opština Cristești, Iași
Cristești je opština u Rumuniji u okrugu Jaš.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 361 m.
La Loma de la Cruz, Ixmiquilpan
La Loma de la Cruz je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Ixmiquilpan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 318 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1755 m.
Trnavski kraj
Trnavski kraj se nalazi na zapadu zemlje sa sedištem u Trnavi i sastoji se od 7 okruga :
Živko Budimir
Živko Budimir (20. studenog 1962.), hrvatski bosanskohercegovački političar i predsjednik Federacije Bosne i Hercegovine. U vrijeme njegova mandata Federacija BiH doživjela je veliku političku krizu opisanu kao najveću političku krizu u Bosni i Hercegovini od Daytonskog sporazuma. Oporbene političke stranke optužuju ga za nelegitimnost, u prvom redu Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine.
Predsjednikom je postao nakon političke krize koja je trajala između listopada 2010. i ožujka 2011. Krizu je izazvala nemogućnost sastavljanja vlade, a okončana je stvaranjem "Platforme", koalicije između Socijaldemokratske stranke Bosne i Hercegovine, Stranke demokratske akcije, Hrvatske stranke prava Bosne i Hercegovine te Narodne stranke - Radom za boljitak. Budimir je u Federalnom parlamentu imenovam predsjednikom Federacije BiH u ožujku 2011.
U veljači 2012. Budimir ulazi u sukob s federalnim ministrom branitelja, Zukanom Helezom. Sukob je izbio zbog Zakona o reviziji koji je izazvao krizu vlasti. Zakon o reviziji bio je okarakteriziran kao revizionistički, a s njim se ciljalo da se obesprave veterani Hrvatskog vijeća obrane, a u prvom redu zatvorenici logora Armije BiH. U prosincu 2012. Zakon o reviziji je proglašen neustavnim od strane Ustavnog suda FBiH na osnovi Budimirove tužbe.
U vrijeme njegovog mandata dolazi do nove političke krize koju su izazvali članovi vlade iz SDP-a i SDA glede raspodjele dužnosti u državnim poduzećima. Kriza se s vremenom produbila te dovela do formiranja nove parlamentarne većine koju čine SDPBiH, Stranka za bolju budućnost Bosne i Hercegovine, Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine i Hrvatska demokratska zajednica 1990. Ova politička kriza opisana je kao najveća politička kriza od potpisivanja Daytonskog sporazuma. Nova parlamentarna većina zahtjeva smjenu ministara iz SDA, HSPBiH-a i NSRzB-a, te ujedno i Budimirovu ostavku.
26. aprila 2013., SIPA je uhapsila Budimira, sa većim brojem drugih osoba, uz optužbu za korupciju.
Mladost
Živko Budimir rođen je u Viru kod Posušja. Pohađao je zrakoplovno-tehničku vojnu školu u Rajlovcu kod Sarajeva gdje je diplomirao 1981. Nakon toga pohađao je Vojno učilište Hrvatskih oružanih snaga "Ban Josip Jelačić", gdje je diplomirao 2000.
Članom Saveza komunista Jugoslavije postao je 1979., a SKJ napušta 1984. kao pripadnik Jugoslavenske narodne armije. JNA je napustio zbog neslaganja s politikom u vojsci.
Vojna karijera
Početkom Domovinskog rata Budimir se pridružio Hrvatskoj vojsci u Slavoniji. U početku je bio pripadnik Civilne zaštite, no kasnije je premješten u 5. brigadu HV-a gdje je radio u logistici. Godine 1992. njegova je jedinica bila u Orašju gdje je imenovan zamjenikom zapovjednika bojne zadužene za promidžbu. Sljedeće godine, 1993., postao je pripadnik Hrvatskog vijeća obrane. Isprva je služio kao savjetnik za logistiku, kada je upoznao i Slobodana Praljka. Zatim je Budimir uskoro premješten u zapovjedno središte tomislavgradskog zbornog područja. U prosincu 1993. zamijenio je Praljka kao zapovjednik zbornog područja Prozor. Nakon toga, Budimir obnaša razne dužnosti: bio je zapovjednik vrhovnog stožera Vojske Federacije Bosne i Hercegovine od travnja 1994. do srpnja 1995., zapovjednik vrhovnog stožera HVO-a od studenoga 1995. do rujna 1997., a zatim i zamjenik zapovjednika. Nedugo zatim postao je zapovjednik zajedničkog vrhovnog stožera Vojske Federacije Bosne i Hercegovine od rujna 1997. do siječnja 1999. Godine 1997. preselio se u Mostar, a u mirovinu otišao 2001. kao general pukovnik Vojske Federacije BiH i general bojnik Hrvatske vojske. Nakon umirovljenja bavi se šprtom i sudjeluje u osnivanju rukometnog kluba "Mostar".
2011.
Budimirova politička karijera ponovno je započela 2006. kada se učlanio u Hrvatsku stranku prava Bosne i Hercegovine, a 2008. izabran je za gradskog vijećnika grada Mostara.
Nakon općih izbora u Bosni i Hercegovini održanih u listopadu 2010., političke stranke nisu bile u mogućnosti sastaviti vladu, što je dovelo Federaciju BiH u političku krizu. Socijaldemokratska partija, Stranka demokratske akcije, Hrvatska stranka prava i Narodna stranka - Radom za boljitak formirali su koaliciju i nazvali je Platforma. Budimir je predsjednikom Federacije Bosne i Hercegovine postao nakon što su odluku potvrdila oba doma Parlamenta Federacije BiH 17. ožujka 2011.
Središnje izborno povjerenstvo Bosne i Hercegovine je 24. ožujka poništio odluku Doma naroda o imenovanju Budimira za predsjednika Federacije BiH i dvojice potpredsjednika, s obzirom da odluka nije sprovedena u skladu s izbornim zakonom. Međutim, Budimir je rekao kako ne priznaje odluku SIP-a te da će odstupiti jedino ako Ustavni sud Federacije BiH odluči da je njegovo imenovanje neustavno.
Sukob sa Zukanom Helezom
Tijekom krize nastale zbog Zakona o reviziji, Helez je aktivnost uvelike usredotočio na HVO, stavljajući tako hrvatske branitelje u težak položaj, a Budimira je optužio da je "lažni general". Međutim, 18. prosinca 2012. Ustavni sud Federacije BiH donio je odluku kojom je Zakon o reviziji proglašen neustavnim. Ovakva odluka Ustavnog suda je Heleza i predsjednika Federalne vlade Nermina Nikšića dovela u nezgodan položaj, jer je Helez bio osramoćen zbog subjektivnosti.
Budimir je na tiskovnoj konferenciji 7. ožujka 2013. obznanio kako odlazi iz HSP-a BiH zbog manjkavosti podrške njegove stranke u vrijeme sukoba s ministrom branitelja Zukanom Helezom. Također je najavio osnivanje nove političke stranke s "radnim" nazivom "Stranka pravde i pouzdanja".
Pórticos de San Antonio, Tijuana
Pórticos de San Antonio je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Tijuana.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 34234 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 275 m.
Ruma
Ruma je grad u Sremskom okrugu, Srbija. Smeštena je u središnjem delu Srema, skoro na južnim obroncima Fruške Gore, na nadmorskoj visini od 111 metara. Kroz Rumu prolazi 45.paralela! Kamen sa oznakom 45.paralele nalazi se u gradskom parku (prema Bregu). Konfiguraciju terena odlikuju plodna zemlja i pitomi pejzaži centralnog Srema. Nedostatak većeg vodenog toka uspešno su nadoknađivala tri rumska potoka (koji su našli mesto i u grbu grada), a 70-ih godina u neposrednoj blizini Rume izgrađeno je veštačko jezero Borkovac. Pored Rume su uvek prolazile glavne saobraćajne komunikacije, povezujući je sa većim gradskim centrima u njenom susedstvu (Beograd, Novi Sad, Šabac).
Istorija
Na višeslojnnom arheološkom lokalitetu Adžine njive (Brajkovo 2) otkrivenom 2021. god. potvrđeni su nalazi iz niza epoha ljudskog života na prostoru Rume u trajanju više od osam hiljada godina. Istražene su cjeline iz mlađeg kamenog doba (Starčevačka i Vinčanska kultura), bakarnog i željeznog doba, keltske i rimske civilizacije, slavenskih plemena, srednjevekovnih država, sve do današnjih dana.
Arheološki lokalitet Gomolava kod Hrtkovaca je značajno nalazište iz bronzanog doba, (9. stoljeća prije nove ere). Prvi poznati stanovnici ovog područja iz tog perioda bili su pripadnici ilirsko - panonskih plemena Amantina i Breuka. Dolaskom Kelta u Panoniju područje Rume je naseljavalo pleme Skordiska. Za vrijeme rimske vladavine lokalno stanovništvo je izgubilo svoj etnički karakter i usvojilo rimsku kulturu. Iz tog vremena je rimsko naselje Basijana kod sela Donji Petrovci, vojni logor sa kulama (CAPVT BASSIANENSE) i izvjestan broj poljoprivrednih imanja poznatih kao "villae rusticae".
Seobama Huna, germanskih plemena, Avara i Slavena srušeno je Rimsko carstvo. U narednim stoljećima područjem su vladali Franačko carstvo, Bugarsko carstvo, Vizantija i Ugarska.
Prema trenutno dostupnim izvorima, ime Rume se prvi put pominje u sremskom defteru osmanskih vlasti iz 1566/1567. Ruma je tada bila samo srednje selo (49 domaćinstava), crkva i tri sveštenika. Stanovnici sela bili su Srbi, koji su živjeli od zemlje i stočarstva dok su plaćali porez svojim osmanskim vlastima.
Tek posle drugog habzburško-osmanskog rata i Požarevačkog mira 1718. godine, selo Ruma i cio sremski kraj su ušli u sastav Habzburške monarhije narednih 200 godina. Habzburzi su 1745. godine uspostavili Vojnu granicu u Sremu, čime je i Srem postao dio Vojne krajine (pogranično područje Habsburške Monarhije). Baron Marko Pejačević odlučio je da izgradi novo sjedište svog posjeda. Odabrao je lokaciju neposredno uz selo Ruma. Tako je 1746. godine na mjestu današnje Rume počelo da raste novo gradsko naselje sa širokim ulicama koje su se ukrštale pod pravim uglom.
Novo doba
Kada je počeo Drugi svjetski rat, Ruma je bila jedan od centara njemačke manjine u Jugoslaviji. Uprkos tome, mnogi stanovnici Rume su se priključili Narodnooslobodilačkom pokretu, prvo na obližnjoj Fruškoj gori, a kasnije i širom zemlje, dajući svoj doprinos antifašističkoj borbi. U trenutku oslobođenja grada, 27. oktobra 1944. godine, Ruma je imala znatno smanjen broj stanovnika, pošto je veći broj njemačke manjine napustio grad prije oslobođenja. Poslije rata, kolonisti iz različitih dijelova Jugoslavije naselili su prostore opštine Ruma.
Homeland Park, South Carolina
Homland Park je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.296, što je 41 (-0,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ruma
Novo doba
Ruma je privredni i kulturni centar istoimene opštine, koju čine teritorije 17 sela, ukupne površine 578 km2. Po poslednjem popisu stanovništva obavljenom 2002. Ruma ima blizu 36.229 stanovnika, a cela Rumska opština 60.006. Prema nacionalnom određenju najbrojniji su Srbi, a zatim slede pripadnici raznih nacionalnih manjina (Hrvati, Mađari, Nemci itd). Najveći broj stanovništva zaposlen je u industriji i poljoprivredi
Megara
Megara (grčki: Μέγαρα ('Velike kuće')) je grad (23.032 stanovnika godine 2001.) u Atici u Grčkoj. Nalazi se u sjevernom dijelu Korintske prevlake nasuprot otoka Salamine, koji je u drevno doba pripadao Megari, a kasnije ga je preuzela Atena.
Historija
Megara je bila jedna od četiri oblasti Atike, utjelovljena u četiri mitska sina kralja Pandiona II, od koga je Nisos bio vladar Megare. Megara je također bila trgovačka luka, a narod koristio brodove i bogatstvo kako bi stekao prednost nad vojskama susjednih polisa. Imala je dvije luke, Pegae, na zapadu i Korintskom zaljevu i Nisaeau, na istoku i Saronskom zaljevu Egejskog mora.
U historijsko doba je Megara bila rani vazal Korinta, u čije ime su kolonisti Megare osnovali Megaru Hyblaeu, mali polis sjeverno od Sirakuze na Siciliji. Megara je potom vodila s Korintom rat za nezavisnost, i kasnije (cca. 667. pne.) osnovala Bizantij, isto kao i Kalhedon.
U peloponeskom ratu (cca. 431. pne.-404. pne.), Megara je bila saveznica Sparte. Megarski ukaz se smatra jednim od "uzroka" tog rata. ("Ancient Greece: A Political, Social, and Cultural History" Pomeroy, Burstein, Donlan, Roberts; OUP 1999)
Najpoznatiji građanin Megare u antici bio je Byzas. Megaranci su u prošlosti bili poznati po svojoj sklonosti da grade i bogato ukrašavaju hramove. Sv. Jeronim je 409. godine (pismo cxxiii.15 ) pisao "Postoji uzrečica o Megarcima... 'Grade kao da će živjeti vječno; žive kao da će umrijeti sutra.'"
Općina Megara
Danas se Megara smatra predgrađem Atene. Oko 28.195 stanovnika živi opžini. Nalazi se oko 42 km zapadno od Atene u prefekturi Zapadna Atika, a povezana je auto-cestom za Peloponez, Zapadnu Grčku i Atenu. Također je vezana uz prigradsku željeznicu. Megara se nalazi u ravnici Megaris. Ima najveću površinu od svih općina u periferiji Atika, kao i najveći broj stanovnika Zapadne Atike. Lokalnom ekonomijom je dominirala poljoprivreda sve do masovne izgradnje stambenih objekata 1960-ih i 1970-ih.
3 km južno od Megare je naselje Pachi, poznato po ribljim restoranima. Nea Peramos je susjedni grad na istoku, a Kakia Skala na zapadu. Na jugu je vojni aerodrom. Južno od Megare je Megarski zaljev. Najveća naselja u općini su Kinéta (1972), Spárta (712), Vlycháda (694) i Aigeiroúses (479).
Trg Republike Hrvatske
Trg Republike Hrvatske je jedan od najvećih i po nekima najljepši zagrebački trg. Centalnim dijelom trga dominira zgrada Hrvatskog narodnog kazališta, a uokolo su smještene jedne od najljepših i najvećih javnih zgrada historicističke arhitekture 19. vijeka u Zagrebu. Početkom 21. stoljeća je postao predmetom kontroverze zbog imena Josipa Broza Tita, vođe antifašističkog pokreta u Jugoslaviji, po kojemu je bio imenovan od 1946.
Historija izgradnje
Trg Republike Hrvatske, svoj današnji izgled dobio je u vremenu od 1855. (kad je započela gradnja tadašnje bolnice na južnim livadama i pasištima u predgrađu ondašnjeg grada) do 1964. (kad je dovršena zgrada Željpoha). Kad je započela izgradnja trga, Zagreb je bio mali gradić sa manje od 20 000 stanovnika, a kad je dovršen nakon stotinjak godina, imao je već pola milijuna stanovnika.Tad još bezimeni trg, bio je prvi u nizu od tri trga budućeg zapadnoga kraka tzv. Lenucijeve potkove (nazvane tako prema zagrebačkom gradskom inženjeru Milanu Lenuciju, 1849.-1924.) koji je u doba historicizma, posljednjih dekada 19. vijeka, urbanistički uokvirio centralni dio Zagreba serijom trgova, koje zovemo Lenuzzijeva potkova. Njenu - istočnu stranicu formiraju današnji Tomislavov, Strossmayerov i Zrinski trg, a zapadnu; Marulićev, Mažuranićev i Trg maršala Tita. Spoj oba kraka potkove na jugu, formira Botanički vrt. thumb|300px|Trg maršala Tita, pogled prema jugo-zapadu pokraj [[Hrvatsko narodno kazalište u Zagrebu|HNK prema Muzeju za umjetnost i obrt]]
1579
thumb|250px|[[Karlovac|Karlovačka tvrđava]]
Trg Republike Hrvatske
Skulpture i spomenici
thumb|left|240px|Pogled iz zraka na Trg maršala Tita
1579
Godina 1579 (MDLXXIX) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).
Trg Republike Hrvatske
Kontraverze
Zgrada koja je svojevremeno podigla najviše prašine bila je kontraverzna poslovna zgrada Željpoha (zvana Opera). To je bila građevina u duhu tada vrlo moderne staklene arhitekture Miesa van der Rohea, podignuta dekadu nakon - paradigmtskog newyorškog Lever Housa (1952.) Ona je od samog starta dočekana na nož. Jedan dio građana i kritike zamjerao joj je ultramodernizam (kakvo staklo u takvoj starini), pa da se zbog tog ne uklapa u historicističku okolinu, jedan dio visinu, a jedni funkciju, po njima je to morala biti javna, a ne poslovna zgrada (iako je parter zgrade bio javni sa kavanom Opera).
1579
Događaji
thumb|200px|Nizozemska: [[Araska unija (žuto), Utrehtska unija (cijan)]]
Trg Republike Hrvatske
Kontraverze
Projekt se stalno mijenjao in vivo, farbali su ga od zelenog u smeđe (da se bolje uklopi), dodavali mu žaluzine, skidali krovnu terasu) pa je na kraju sam Fabris žalosno ustvrdio da su ga drugi završili, a ne on. Umjesto nje uskoro će na tom mjestu niknuti nešto viša zgrada Muzičke akademije, Milana Šosteriča.
1579
Kroz godinu
mini|180px|left|[[Ferhat-pašina džamija|Ferhadija]]
70-e
thumb|Vespazijan
Trg Republike Hrvatske
Kontraverze
Danas se glavna polemika vodi oko imena trga. Udruga Krug za trg, koja je uglavnom okupljala pripadnike radikalne desnice htjela je da se trgu promjeni ime, jer da trg nemože nositi ime "najvećeg zločinca" hrvatskog naroda – Tita. Toj je inicijativi sredinom 2010-ih dala snažnu podršku Hrvatska demokratska zajednica, uključujući njenog ministra kulture Zlatka Hasanbegovića. Na lokalnim izborima 2017. se Hasanbegović zajedno s desničarskom političarkom Brunom Esih natjecao na nezavisnoj listi čiji je glavni program bila upravo promjena imena Trga. Lista je ušla u Skupštinu, te gradonačelniku Milanu Bandiću i njegovoj listi obećala nužnu većinu pod isključivim uvjetom da se Trgu promijeni ime. Bandić je na te uvjete pristao, te je Trg nekoliko mjeseci kasnije dobio novo ime.
70-e
70-e su decenija koja je započela 1. januara 70. godine a završila 31. decembra 79. godine. To je bila osma decenija Anno Domini (nove ere), ako se period od 1. do 9. godine n.e. može uzeti kao "decenija".
Ganglion
thumb|right|200px|Ganglion
Ganglion predstavlja skup tela nervnih ćelija, koja obrazuju strukture nalik na čvorove. Oni su pridodati autonomnom nervnom sistemu, pojedinim moždanim i svim kičmenim živcima. Na osnovu morfoloških i funkcionalnih karakteristika, ganglioni se dele na: senzitivne i vegetativne (autonomne).
Senzitivni ganglioni kičmenih nerava su smešteni u njihovim zadnjim korenovima, odnosno u blizini mesta spajanja prednjih i zadnjih korenova kičmenih nerava. Ćelije spinalnih senzitivnih gangliona imaju samo jedan nastavak, koji se deli na centralni i periferni produžetak. Postoje dva tipa ovih ćelija i nastavaka: opšti somatski i opšti visceralni.
Senzitivni ganglioni moždanih živaca su slični prethodnim sa izuzetkom gangliona trubno-ždrelnog živca koji sadrže bipolarne nervne ćelije. Pored ovog nerva, senzitivni ganglioni su pridodati i drugim kranijalnim živcima: trigeminalni ganglion za trograni živac, kolenasti ganglion za živac lica, gornji i donji ganglion za jezično-ždrelni živac i donji i gornji ganglion za živac lutalac.
Vegetativni ganglioni ima građu identičnu senzitivnim ganglionima, ali su im nervne ćelije multipolarne tj. sadrže veliki broj nastavaka. Vegetativne ganglije se dele na: simpatikusne i parasimpatikusne.
Cacciamponi, Ancona
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 367 m.
Цикоте (Лозница)
Цикоте је насељено место града Лознице у Мачванском округу. Према попису из 2011. било је 948 становника.
Демографија
У насељу Цикоте живи 960 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 41,3 година (39,8 код мушкараца и 42,8 код жена). У насељу има 398 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,95.
Pauline Marois
Pauline Marois (29. mart 1949) je kanadska političarka koja trenutno vodi separatističku Kvebečku stranku. Pod njenim vodstvom je 4. septembra 2012. stranka pobijedila na izborima te postala prvom ženom-premijerom Kvebeka odnosno prvom premijerkom u kanadskoj historiji uopće. Od 27. juna 2007. do izbora, Marois je služila kao vođa službene opozicije u Nacionalnoj skupštini Kvebeka. Tokom političke karijere koja je trajala 30 godina, 15 puta je bila na položaju ministara u raznim vladama.
Udana je za Claudea Blancheta, bivšeg vođu kvebečkog Société générale de financement, te ima četvoro djece (Catherine, Félix, François-Christophe and Jean-Sébastien).
Chambois
Šamboa je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Orn koja pripada prefekturi Aržantan.
Pauline Marois
Prilikom proslave izbornih rezultata došlo je do incidenta u kome je naoružani muškarac otvorio paljbu te ubio jednu i ranio jednu osobu; Marois u incidentu nije ozlijeđena, a nije jasno da li je u pitanju bio pokušaj atentata.
Chambois
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 475 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 57 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,3 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 110 metara (maksimalnoj 156 m, a minimalnoj 89 m).
Opština San Juan Teposcolula, Oaxaca
San Juan Teposcolula je opština u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 685 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 2536 m.
Studeno na Blokah
Studeno na Blokah je naselje u slovenskoj Općini Bloki. Studeno na Blokah se nalazi u pokrajini Notranjskoj i statističkoj regiji Notranjsko-kraškoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 38 stanovnika.
Hrvatski jezični portal
Hrvatski jezični portal (HJP), prvi online rječnik u Hrvatskoj, pokrenut 2007. i zasnovan na rječničkim i leksikografskim izdanjima Novog Libera. Rezultat je višegodišnjeg zajedničkog projekta Izdavačkog poduzeća Novi Liber i Sveučilišnog računskog centra (Srce), koji je razvio potrebnu programsku podršku, omogućio upotrebu rječničke baze putem interneta i privremeno pružao hosting do 2012. Pošto je nakladnička kuća Znanje preuzela poslovanje Novog Libera, Hrvatski jezični portal dostupan je od 5. veljače 2015. na adresi. Od 1. prosinca 2016. na portalu je implementirano novo, ažurirano sučelje.
962
Godina 962. (CMLXII) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru.
Cassano Allo Ionio, Cosenza
Cassano Allo Ionio je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 11560 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 164 m.
Las Pilas III, Tempoal
Las Pilas III je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tempoal.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 45 m.
Playa Vicente, Veracruz
Playa Vicente je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz.
Ribarci (Kavadarci)
Ribarci su naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Ribarci su naselje u okviru opštine Rosoman.
Prirodni uslovi
Ribarci su smešteni u središnjem delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Kavadaraca, naselje je udaljeno 15 kilometara severozapadno.
Naselje Ribarci se nalazi u istorijskoj oblasti Tikveš. Selo je smešteno u dolini Crne reke, pritoke Vardara, u središnjem Tikveške kotline. Naselje je položeno na približno 180 metara nadmorske visine, na prvim bregovima iznad reke.
Mesna klima je izmenjena kontinentalna sa značajnim uticajem Egeja (žarka leta).
Stanovništvo
Ribarci su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imali 41 stanovnika.
Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Anksioznost
U skupinu anksioznih poremećaja spada većina poremećaja koji su desetljećima bili poznati pod nazivom "neuroze". One obično ne podrazumijevaju izrazite poremećaje psihičkog funkcioniranja kakvi se sreću kod psihoza; sposobnost razlučivanja fantazije i realnosti, tzv. testiranje realiteta očuvano je, za razliku od psihoza. No, uz to se mogu javiti značajne teškoće u obrascima ponašanja i međuljudskih odnosa. Učestalost anksioznih poremećaja kreće se od 0,05% (opsesivno-kompulzivni poremećaj - OKP) do 5% (generalizirani anksiozni poremećaj). Određene značajke pojedinih anksioznih poremećaja zapravo su dosta česte, a o poremećaju govorimo onda kada te smetnje predstavljaju za osobu značajno ograničenje u njenom svakodnevnom socijalnom i radnom funkcioniranju. Općenito se češće javljaju kod žena.
Izvor tjeskobe
Ona se javlja u svim psihijatrijskim poremećajima, a kao primarni simptom javlja se u anksioznim poremećajima. To su poremećaji karakterizirani jakom tjeskobom koju osoba nastoji nesvjesno razriješiti na različite načine, korištenjem raznih mentalnih mehanizama. Izvor tjeskobe može biti unutarnji nesvjesni konflikt ili situacijski faktor poput traumatskog iskustva, stresa ili gubitka. Ako postoji neka posebno teška i problematična situacija na poslu ili kod kuće, stres koji nastaje kao reakcija na takvu situaciju može se preliti na druge segmente života i tako stvoriti tjeskobu. Anksioznost je najčešći emocionalni poremećaj, koji se javlja kod mlađih i starijih osoba. Reakcija je na stvarnu situaciju opasnosti, u kojoj se javlja strah, a zatim primjerena reakcija koja je manje efektna što je strah veći. Može se razviti kao kombinacija čimbenika rizika, uključujući životne događaje, karakteristike osobe, genetiku, kemijske procese u organizmu. Prirodno anksioznost se osjeća kada su osobe suočene sa prijetnjom, opasnošću ili kada su pod stresom. Javlja kada se duže apstinira od seksualnog odnosa. Obično se ovaj poremećaj javlja tokom rane adoloscencije ili ranog odraslog doba.
Uzroci
Uzrok anksioznih poremećaja leži pretežito u psihološkim čimbenicima, premda postoje dokazi o genetskom utjecaju (osobito kod OKP) i neurofiziološkoj podlozi. Emocionalni stres često može biti dodatni faktor koji uzokuje tjeskobu (ugroženost, promjene u međuljudskim odnosima). S druge strane, simptomi su anksioznosti izravne manifestacije pobuđenosti perifernog autonomnog živčanog sustava, nastale zbog zastrašujućih nesvjesnih fantazija, impulsa i osjećaja. Ako nesvjesni psihološki mehanizmi ne uspijevaju kanalizirati anksioznost, osoba će iskazivati sliku opće generalizirane tjeskobe na najmanji povod ili će stanja tjeskobe doživljavati u obliku napada panike. Ako psihološki mehanizmi obrane usmjeravaju anksioznost na određene vanjske objekte ili situacije koje simboliziraju početni, pravi uzrok anksioznosti, to omogućava premještanje i vezivanje anksioznosti na neki vanjski simbol poput lifta, tunela i sl., a ta se situacija može izbjegavati. U tom slučaju govorimo o fobičnom poremećaju. Ako osoba koristi obrambeni mehanizam izolacije neprikladnih, obično agresivnih, nesvjesnih želja i time odvaja poriv od ideje, pojedinac će doživljavati samo nametnutu misao, bez svijesti o želji za realizacijom ideje i izvoru skrivenog impulsa. Takav mehanizam u podlozi je opsesivno kompulzivnog poremećaja.
Strah je afekt koji ima motornu i osjećajnu reakciju. Neurotična anksioznost je slična strahu, ali se javlja kada nema vidljive opasnosti, kroz opću zabrinutost, predosjećaj opasnosti ili kroz vezanost za određenu situaciju - fobija.
Fobije se dijele na:
Podjela anksioznih poremećaja
Anskiozni poremećaji dijele se na: generalizirani anksiozni poremećaj, opsesivno-kompulzivni poremećaj, panični poremećaj, posttraumatski stresni poremećaj, poremećaj socijalne anksioznosti i specifične fobije.
Generalizirani anksiozni poremećaj (GAP)
Glavna je značajka GAP-a kronična tjeskoba koja traje danima, tjednima i mjesecima. Kod odraslih usmjerava se oko tema kao što su zdravlje, novac ili karijera. Pored kronične zabrinutosti, prisutni su drhtanje, grčenje mišića, nesanica, napetost u abdominalnom predjelu, vrtoglavica, povećana iritabilnost. Bolesnici su stalno zabrinuti, brinu ih i najmanje sitnice i izrazito su nesigurni u vezi s budućnosti. Oni osjećaju opću napetost, sklonost trzanju na minimalni podražaj poput iznenadnog zvuka, nelagodu i nervozu u radu s ljudima. Sve to može biti praćeno kroničnim umorom, glavoboljama, nesanicom i brojnim subakutnim autonomnim simptomima. Iako sindrom nije u potpunosti onesposobljavajući, bolesnik osjeća kroničnu nelagodu prilikom obavljanja svakodnevnih aktivnosti i u međuljudskim odnosima, a radna je sposobnost umanjena kroničnim umorom i teškoćama koncentracije.