cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stablo
Rasprostranjenost
thumb|Većina vrsta drveća raste u [[Tropi|tropskim krajevima svijeta.]] Stabla su rasprostranjena na gotovo cijeloj kopnenoj površini Zemlje. Ne rastu jedino u vrlo ekstremnim područjima poput trajno zaleđenih prostora, pustinja (izuzev oaza), u predjelima izrazito visoke nadmorske visine iznad crte pojavljivanja stabala i sl.
Pojedine vrste drveća imaju vrlo široko područje prirodnog rasprostiranja i rastu na više kontinenata poput crnog bora, koji raste u južnoj Europi, sjeverozapadnoj Africi i Maloj Aziji. Postoje i endemske vrste drveća koje se u prirodi pojavljuju samo na jednom ili nekoliko područja i negdje drugdje. Australski stribor jedna je najrjeđih živućih vrsta, u divljini raste samo na tri mala lokaliteta. Relikti su vrste, koje su u prošlosti obitavale na širokom području, ali im je uslijed klimatskih promjena znatno smanjen areal. Reliktne vrste drveća su: Pančićeva omorika, araukarija, likvidambar i dr.
Tropske kišne šume bogate su velikim brojem raznih vrsta drveća, dok u području tundre i drugim nepovoljnijim područjima za rast drveća, raste jako mali broj vrsta drveća. Pojavljivanje drveća na određenom području ovisi o dostupnosti vode, vrsti terena, temperaturi i sl. U središtu prirodnog područja rasprostiranja rastu najzdravija i najrazvijenija stabla. Na rubovima prirodnog pojavljivanja vrste, stabla su slabije razvijena i podložnija bolestima.
Veći broj bioma definirano je drvećem koje ih nastanjuje, kao što su: širokolisne i mješovite šume umjerenih predjela, tajga, crnogorične šume umjerenog pojasa, tropske i subtropske četinarske šume, mediteranske šume i šikare, tropske i subtropske vlažne širokolisne šume, tropske i subtropske suhe širokolisne šume itd.
Mala grupa stabala koja raste zajedno čini šumarak, a krajolik pokriven velikim brojem gustorastućih stabala zove se šuma. Prašuma je tip vegetacije kojim se nazivaju one šume, koje su se od svog nastanka razvijala uz malo (sekundarne) ili bez utjecaja čovjeka (primarne), odnosno nastale su djelovanjem prirode.
Oštećenja stabala
thumb|200px|Odumrla stabla akacije u [[Namibija|Namibiji.]] Dva su izvora oštećenja stabala: biotski, uzrokovan živim bićima ili abiotski od neživih utjecaja. Biotski izvori oštećenja su npr.: kukci koji jedu lišće, divljač koja oštećuje koru, zatim štetne gljive, štetno djelovanje čovjeka i dr. Abiotski izvori oštećenja su: munje, nepovoljni ekološki uvjeti i sl.
Šumarski stručnjaci rade procjene oštećenosti i ugroženosti stabala. Procjenjuje se intezitet, opseg i trajanje oštećenja. U vrijeme mirovanja vegetacije, teže je uočiti oštećenja stabala. Često puta drveće ne pokazuju odmah simptome oštećenja, nego ponekad tek nakon 24 mjeseci ili duže nakon što je došlo do oštećenja.
Vrste drveća različito su otporne na oštećenja. Pojedine vrste drveća otporne su na gradska zagađenja pa se sade i tamo gdje je zagađen zrak poput: platana, običnog bagrema, ginkga, katalpe i dr.
Stabla masovno nestaju s površine Zemlje procesom deforestacije. Površina tropskih šuma smanjuje se zbog šumskih požara, uzrokovanih ljudskom nepažnjom ili nastalih namjerno, kako bi se oslobodio prostor za poljoprivredne kulture, koje daju veće gospodarske rezultate u kratkom roku, npr. za pašu stoke ili za uzgoj soje. Negativne posljedice su: gubitak staništa za razne vrste životinja i biljaka, erozija, isušivanje tla djelovanjem vjetra i sl. Izlaz je u racionalnom iskorištavanju šuma i pošumljavanju.
Najviša stabla
thumb|200px|Sekvoje su najviša stabla na svijetu. Visine najviših stabala na svijetu predmet su spora i pretjerivanja. Mjerenja s novim pouzdanim instrumentima kao što je laserski daljinomjer, pokazala su, da su bila odstupanja kod nekih prijašnjih mjerenja od 5 do 15% iznad stvarne visine. Povijesni spisi u kojima se tvrdilo, da su neka stabla bila visoka 130 ili čak 150 metara, danas se smatraju nepouzdanim te se odbacuju.
Popis stabala koja su prihvaćena kao deset najviših:
Stabla najvećeg opsega
thumb|200px|[[Baobab u Tanzaniji.]] thumb|200px|[[Meksički taksodij, Arbol del Tule, Santa Maria del Tule, Oaxaca, Meksiko.]] Opseg stabla obično se lakše mjeri od visine stabla. Unatoč tome, moguće su pogreške u mjerenju. Opseg se mjeri pomoću mjerne vrpce na prsnoj visini (1.3 m iznad tla), dok se promjer ukrasnog drveća obično mjeri na 1.5 m iznad tla. U većini slučajeva to čini malu razliku u mjerenju opsega. U novije vrijeme umjesto opsega češće se mjeri prsni promjer stabla.
Teško je točno izmjeriti opseg i promjer stabala, koja imaju koru s puno brazda (uleknuća). To je posebno karakteristične za mnoge vrste drveća u prašumama. Opseg se ne smije uključiti prazan prostor između brazda. Dodatni problem kod mjerenja opsega i promjera kod baobaba jest što ova stabla pohranjuju velike količine vode u drvetu. To dovodi do promjena u opsegu tijekom godine (iako ne više od oko 2,5% ). Opseg je najveći na kraju kišne sezone, a najmanji na kraju suhe sezone.
Stabla najvećeg opsega po vrstama su:
Stabla najvećeg volumena
thumb|200px|[[Golemi mamutovac]] Stabla najvećeg volumena jako su visoka i velikog su opsega i promjera. Mjerenje volumena stabla je složeno, osobito ako se mjeri volumen svih grana te ako se mjeri i volumen korijena. Najčešće se mjeri samo volumen debla, a ostalo se mjeri jako rijetko.
Deset živućih vrsta za koje je izmjeren najveći volumen stabla do sada su:
Najmanja stabla
Mnoga posve odrasla stabla mogu biti minijaturna, zbog nepovoljnih ekoloških faktora ili bolesti. Postoje i neke vrste drveća, kod kojih i zdravi, dobro uzgojeni primjerci narastu do visine od samo nekoliko centimetara. Vrsta Lepidothamnus laxifolius, smatra se najmanjom četinjačom na svijetu.
Najstarija stabla
Starost stabala određuje se pomoću godova, najčešće kada se posijeku. Točno određivanje starosti pomoću godova, moguće je samo za stabla koja rastu sezonski, što nije slučaj kod stabala koja rastu u tropskim krajevima. Teško je odrediti starost stabala, koja su šuplja i koja su u stadiju raspadanja. Za njih se starost određuje računski prema očekivanim stopama rasta, što nije potpuno pouzdano.
Najstarija stabla po vrstama su:
Među ostalim stablima za koje se vjeruje da su također vrlo stara su: tisa starosti oko 2000 godina i golema tuja te maslina s Maslinske gore u Jeruzalemu, koja je također stara oko 2000 godina. Vjeruje se, da postoji od Isusova vremena.
Rekordna stabla u Hrvatskoj
thumb|200px|[[Jela - kraljica šume u park šumi Golubinjak.]] U dvorištu dječjeg vrtića "Maslina" u Kaštel Štafiliću nalazi se maslina stara više od 1500 godina. Obujam debla je 6 m, promjer krošnje 22 m, a visina 10 m.
Među najpoznatijim stablima u Hrvatskoj je Gupčeva lipa u Gornjoj Stubici. Starija je od 1573. godine, kada se dogodila Seljačka buna, ima visinu od 9 m, opseg njezina debla iznosi 4,90 m, a prsni promjer 1,57 m.
U Visokom kod Novog Marofa, nalazi se "Belina lipa" starija od 700 godina. Legende ju vezuju uz hrvatsko-ugarskog kralja Belu IV. i njegov bijeg pred Tatarima na Kalnik. Upisana je u Registar posebno zaštićenih objekata prirode 1966. godine. Te je godine lipa bila visoka 20 m s opsegom od 8.90 m te prsnim promjerom 2.82 m.
U šumi Kamenjak kraj Stubičkih Toplica nalazi se hrast "Galženjak". Opseg hrasta u prsnoj visini iznosi 3.83 cm, promjer 122 cm, a visina 17 m. Na spomenutome su stablu prema narodnoj predaji, obješeni mnogi ustanici Seljačke bune.
U arboretumu Trsteno kod Dubrovnika, nalaze se dva stabala orijenatalne platane stara više od 450 godina. Promjer debla u prsnoj visini je 4 m, opseg oko 12 m, a visina oko 50 m. Ubrajaju se među najdeblja stabla u Europi.
U slavonskoj šumi Prašnik kraj Okučana nalazi se oko 2000 stabala hrasta lužnjaka starih 300 i više godina.
Topiarij
thumb|200px|Nekoliko topiarija u [[Engleska|Engleskoj.]] Topiarij je hortikulturna tehnika oblikovanja živih višegodišnjih stabala i grmova u različite geometrijske, životinjske i druge oblike. Riječ potječe od latinske riječi za ukrasno uređivanje vrtova. Ima porijeklo iz vremena Rimljana. U vrijeme renesanse pojavljuje se u vrtovima europske elite. Najčešći su geometrijske oblici: kugle ili kocke, obelisci, piramide, zašiljene spirale i slično. Bili su popularni i prikazi ljudi, životinja i predmeta. Topiariji u Versaillesu bili su jednostavni. Američki stil izrade topiarija započeo je u Disneylandu oko 1962. godine. Walt Disney želio je vidjeti crtane likove u zabavnom parku u obliku topiarija. Ovaj stil temelji se na okviru od čelične žice, koji oblikuje izgled topiarija. Nastali su mnogi maštoviti prikazi, koji su utjecali na daljnje širenje popularnosti topijarija u SAD-u. Danas se većina vrtova i parkova s topiarijima nalazi u Engleskoj.
Biljke koje se koriste za topiarij su zimzelene, uglavnom drvenaste, imaju zbijene i kompaktne iglice ili lišće. Najčešće vrste su: šimšir (lat. Buxus sempervirens), razne vrste tuja (lat. 'Thuja), lovor (lat. Laurus nobilis), božika (lat. Ilex), mirta (lat. Myrtus), tisa (lat. Taxus baccata) i kalina (lat. Ligustrum). Osnovni alat za oblikovanje su: škare i žica.
Živica je jednostavan oblik topiarija, služi kao ograda i granica nekog prostora.
Bonsai
thumb|200px|Bonsai Bonsai je umjetnost uzgoja minijaturnih stabala i grmova. Ne zahtijeva genetske mutacije drveća, nego se radi o uzgoju malih stabala iz sjemena, zakorjenice, preoblikovanjem lončanice iz rasadnika ili vađenjem pogodnog primjerka iz prirode. Koriste se tehnike uzgoja poput obrezivanja, smanjenja korijena, hermetizacije, defolijacije i cijepljenja za proizvodnju malih stabala koja oponašaju oblik i izgled odraslih stabala.
Svrha bonsaija je prvenstveno opuštanje i meditacija te za razliku od drugih uzgojenih biljaka, bonsai nije namijenjen za proizvodnju hrane, medicinu ili kao parkovno i dvorišno drveće. Sam uzgoj zahtjeva mnogo njege i pozornosti, ali kao nagradu donosi mirnoću uma, osjećaj osvježenja i unutrašnju smirenost. Uzgajanje iz sjemenke je svakako najdugotrajniji način. Prvi rezultati se vide tek nakon 10-ak godina.
Najstariji pisani dokument o bonsaima pronađen je u grobnici princa Zhang Huai-a, koji je umro 706. g. za vrijeme dinastije Tang. Kroz 11. i 12. vijeka, Kina je izvršila znatan kulturni utjecaj na okolne zemlje, posebno Japan, preko umjetnosti i filozofije. Za prenošenje bonsaija u Japan i širenje među japanskom aristokracijom, samurajima, najzaslužniji su Zen redovnici. Tek u 14. stoljeću, bonsai postaje dio japanske kulture. U 18. vijeku, bonsai je na svom vrhuncu i vrlo je cijenjen. Pojedine tehnike su se ritualizirale, a smještaj grana i debla određen je strogim pravilima. Iz Japana bonsai se proširio na Zapad krajem 19. vijekaa. Velike izložbe bonsaija održane su u Parizu i Londonu. Pretvorio se je u poznatu i priznatu hortikulturnu umjetnost širom svijeta.
Mitologija i religija
thumb|200px|Korijenje vrste Tetrameles nudiflora u hramu u [[Kambodža|Kambodži.]] Stabla su imala važnu ulogu u mnogim svjetskim mitologijama i religijama te su im pridodana duboka i sveta značenja tijekom stoljeća. Ljudi su promatrali životni ciklus stabala, rast i odumiranje, sposobnost preživljavanja, osjetljivost i godišnja propadanja i oživljavanja. Stoga su stabla simboli rasta, propadanja i uskrsnuća. Najstariji međukulturalni simbolički prikaz svemira bio je prikazan preko stabla.
Drvo života je ima važno mjesto u mnogim mitologijama. Različiti oblici drva života pojavljuju se u folkloru, kulturi i književnosti, često se odnose na besmrtnost i plodnost. U hinduizmu važno mjesto ima sveta smokva (lat. Ficus religiosa), sadi se uz hramove. U kršćanskom svijetu za Božić se ukrašava božićno drvce, najčešće smreke i jele. Na samom početku Biblije u Knjizi Postanka spominje se stablo spoznaje dobra i zla. Bog je prvim ljudima Adamu i Evi zabranio, da jedu plodove s toga stabla. Oni nisu poslušali pa su protjerani iz raja zemaljskog.
Atum
thumb|160 px|Atum kao čovjek Atum (njegova alternativna imena su Tem, Temu, Tum, Atem) je drevno egipatsko božanstvo povezano sa Suncem, kao i Ra. To je bog zalazećeg Sunca, odnosno on predstavlja Sunce na zalasku. On je hermafroditski prabog od koga nastaje svijet. Atum je ponekad predstavljen kao čovjek, ili kao čovjek s ovnovom glavom. Njegova je žena Iusaset.
Opis
Najčešće je Atum prikazan s glavom ovna i kao gušter, zmija, lav ili bik. Samo ime potječe od riječi tem koja znači završen, gotov. Prema jednom mitu, Atum je prvobitni bog. On je rođen iz Nuna, oceana, te je na jednom brežuljku stvorio blizance Šua i Tefnut, koji su roditelji Geba i Nut. Poslije je položaj Atuma zauzeo Ra, koji je postao sveobuhvatni bog Sunca. Prema nekom tumačenju Atum je bio hermafrodit. Sjedište kulta bio je Heliopolis. Od najranijeg doba spominje se u Tekstovima piramida, kao stvoritelj i otac faraona. Prikazuje se antropomorfno, na glavi mu je dvostruka kruna, Gornjeg i Donjeg Egipta.
Iusaset
Iusaset je Atumov ženski aspekt, njegova žena, a dodana mu je poslije, kao njegova ruka ili sjena. Majka je Šua i Tefnut. Prikazana je kao žena s Hatorinim rogovima i Suncem te Mutinim lešinarom.
Gorica (Sukošan)
Gorica je naselje u sastavu općine Sukošan, u Zadarskoj županiji.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 671 stanovnika.
Liberty City, Texas
Liberty je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2.351 stanovnika.
Chargey-lès-Port
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 219 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 16 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 13,05 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 330 metara (maksimalnoj 376 m, a minimalnoj 212 m).
Brić
Brić je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Teslić koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1 stanovnika.
2345 Fucik
2345 Fucik je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 26,63 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,251 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,776 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,078, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 9,144 stepeni, a orbitalni period iznosi 1911,370 dana (5,233 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 10,80 a geometrijski albedo 0,119.
Asteroid je otkriven 25. jula 1974. godine.
Ames, New York
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 145, što je 28 (-16,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
2347 Vinata
2347 Vinata je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 3,093 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,3.
Mahanida
Mahanida (Μαχανίδας, ? - 207. pne.) bio je starogrčki vojskovođa rodom iz Tarenta koji je krajem 3. vijeka pne. kao vođa najamnika preuzeo vlast u Sparti u ime maloljetnog kralja Pelopsa. Za vrijeme prvog makedonskog rata je stao na stranu makedonskog kralja Filipa V te napao i osvojio Tegeju, a potom i Argos. Godine 208. pne. je prekršio olimpijsko primirje. Sljedeće godine ga je napao Ahajski savez na čelu s Filopemenom. Poginuo je u bitci kod Mantineje u kojoj ga je lično ubio Filopemen.
Liberty Hill, Texas
Liberty Hill je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 967 stanovnika.
San Pietro in Lama, Lecce
San Pietro in Lama je naselje u Italiji u provinciji Lecce, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3600 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
Buletić
Buletić je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Teslić koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 2,419 stanovnika.
Levamisol
Levamisol je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 204,291 Da.
Galatna dekarboksilaza
Galatna dekarboksilaza (, galno kiselinska dekarboksilaza, galatna karboksilijaza) je enzim sa sistematskim imenom 3,4,5-trihidroksibenzoat karboksilijaza (formira pirogalol). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
2350 von Lude
2350 von Lude je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,241 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,4.
Vlada Mirka Cvetkovića
Vlada Mirka Cvetkovića je prva Vlada od 5. oktobra 2001. godine u kojoj ne učestvuje Demokratska stranka Srbije, i dolazi nakon dve Vlade na čijem je čelu bio dr Vojislav Koštunica, predsednik DSS-a. Ovo će biti 11. Vlada Srbije od uspostavljanja višestranačja 1990. godine.
Formiranje Vlade
Poslanici Narodne Skupštine Republike Srbije izabrali su 7. jula, posle celodnevne rasprave, sa 127 glasova za i 27 glasova protiv novu Vladu Republike Srbije. Uzdržanih nije bilo, a 10 poslanika nije glasalo.
Vladu su formirale stranke liste "Za evropsku Srbiju" (DS-G17 plus-SPO), koalicija SPS-Jedinstvena Srbija-PUPS i stranke nacionalnih manjina.
Zakletva koju su položili premijer i ministri glasi :
Sastav Vlade
Kabinet će biti podeljen na 24 resora. Nova Vlada Srbije imaće 27 članova. Premijer će imati jednog zamenika koji je istovremeno i ministar (Ivica Dačić), i tri potpredsednika. Resorima će rukovoditi 24 ministra, a još jedan njihov kolega imaće isti status ali bez portfelja (Sulejman Ugnjanin).
Sastav Vlade je sledeći : !colspan=1 bgcolor="#CCCCCC"|Resor !colspan=1 bgcolor="#CCCCCC"|Ministar !colspan=1 bgcolor="#CCCCCC"|Mandat šumarstva i vodoprivrede i lokalnu samoupravu i informatičko društvo manjinska prava
Rad Vlade
U uvodnom ekspozeu Cvetković je rekao da će "prvi potez nove vlade biće ratifikacija Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju sa Evropskom unijom", a da će jedna od prvih zakonodavnih inicijativa buduće vlade biti gasni aranžman sa Ruskom Federacijom. Među priroritetima vlade biće i unapređenje odnosa sa SAD i nastavak diplomatskih aktivnosti Srbije, dodao je mandatar. Takođe, Cvetković je poručio i da će vlada inicirati razgovore sa kosovskim Albancima.
Essé (Il i Vilen)
Ese je naselje i opština u severozapadnoj Francuskoj u regionu Bretanja, u departmanu Il i Vilen koja pripada prefekturi Ren.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 848 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 36 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 23,19 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 80 metara (maksimalnoj 92 m, a minimalnoj 32 m).
Čečava
Čečava je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Teslić koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 2,616 stanovnika.
Mornarička akademija u Annapolisu
Mornarička akademija Sjedinjenih Država, također poznata i po skraćenicamaUSNA, Annapolis, or Navy) je četverogodišnja američka koedukacijska akademija federalnih službi sa sjedištem u Annapolisu u državi Maryland. Osnovana je 1845. pod pokroviteljstvom ministra mornarice Georgea Bancrofta, te je druga najstarija akademija za pripadnike oružanih snaga SAD. Svrha joj je obrazovanje budućih oficira Ratne mornarice i Marinskog zbora. Kampus, veličine 137 ha, se nalazi na području nekadašnje tvrđave Fort Severn na ušću rijeke River u Zaliv Chesapeake, oko 53 km istočno od Washingtona i 42 km jugoistočno od Baltimorea. Kampus ima status nacionalnog historijskog spomenika zbog brojnih spomenika, građevina i drugih znamenitosti.
Kandidati za prijem se moraju istovremeno prijaviti samoj Akademiji uz istovremenu nominaciju, obično od strane člana Kongresa SAD. Studenti se smatraju kadetima ili pitomcima (midshipmen). Školarinu u potpunosti plaća Mornarica, a u zamjenu se pitomci obavezuju na aktivnu službu nakon diplome. Svakog ljeta u Akademiju obično dođe 1300 brucoša za koje se koristi naziv "plebes" (od rimskih plebejaca), nakon započinje rigorozni program tzv. Plebejskog ljeta (Plebe Summer); od njih samo 1000 pitomaca dipomira. Diplomirani pitomci dobijaju oficirski čin potporučnika u Mornarici ili Marinskom zboru, ali manji broj može služiti u drugim vidovima Oružanih snaga SAD ili u oružanim snagama savezničkih država. Akademski program nudi naučnu diplomu, a kurikulum naglasak daje na široku akademsku naobrazbu, vještine vojnog komandiranja te obavezno učešće u sportskim aktivnostima. Pitomci se moraju držati strogog kodeksa časti.
Hipoksantin fosforiboziltransferaza
Guanin i 6-merkaptopurin mogu da zamene hipoksantin.
Insekt
mini|260px|Shema anatomije kukaca A – Glava (Caput) B – Prsište (Toraks) C – Zadak (Abdomen)   1. [[Ticala|Ticalo    2. Ocellus (prednji)    3. Ocellus (gornji)    4. Kompleksno oko    5. Mozak    6. Prothorax    7. Leđna (dorsalna) arterija    8. trahea    9. Mesothorax   10. Metathorax   11. Prvi par krila   12. Drugi par krila   13. Srednje crijevo, želudac   14. Srce   15. Ovarij, jajnici   16. Stražnje crijevo, rektum   17. Anus   18. Vagina   19. Trbušni (abdomenalni) živčani sistem s ganglijama   20. Malpighian žlijezda   21. Jastuk   22. kandže   23. Tarsus   24. Tibia   25. Femur   26. Trochanter   27. Prednje crijevo   28. Thoraxganglion   29. Coxa   30. Žlijezda slinavka   31. Subesophageal ganglion   32. Usni aparat ]]
Insekti ili kukci su naјmnogobroјniјa klasa životinja. Vrlo su razvoliki po obliku i načinu života; većinom su malih razmera; telo im јe sastavljeno iz tri јasno odeljena dela: glave, grudi i trbuha; na glavi imaјu par pisaka i tri para usnih delova; na grudima sa donje strane imaјu tri para člankovitih nogu a sa gornje dva para krila, ređe јedan par ili su bez njih. Prema građi krila i usnog aparata dele se na mnogobroјne redove: tvrdokrilpe, opnokrilce, pravokrilce, leptire, dvokrilce, riličare itd. Razviјaјu se preobražaјem (metamorfozom) koјa može da bude potpuna (obuhvata jaje, larvu, lutku i odraslog insekta) ili nepotpuna (bez stadiјuma lutke). Igraјu značaјnu ulogu u prirodi, kao oprašivači biljaka, a mnogi su velike štetočine poljoprivrednih i šumskih kultura ili paraziti čoveka (buva, stenica) i domaćih životinja (obad, golubačka mušica). Mnogi su prenosioci epidemičnih bolesti čoveka i stoke (tifus, malariјa, spavaća bolest). Mnogi su korisni kao paraziti i predatori štetnih insekata; direktno su korisni pčela i sviloprelja.
Etimologija
Znanost koja se bavi kukcima naziva se entomologija, a stručnjaci za kukce su entomolozi. Entomologija je opsežna po području djelovanja, te se dijeli na opću entomologiju i primjenjene entomologije. Popularna je diljem svijeta, te se njome osim znanstvenika bave i brojni amateri, te brojne znanstvene i stručne udruge.
Hrvatski standardni naziv kukac zabilježen je u 17. stoljeću u Belostenjčevom kajkavskom rječniku. U uporabi je bio i stručni naziv zareznik. To je prevedenica znanstvenog naziva insekt (lat.insectare - us, "zarezati, zarezan", "urezati, urezan"), što se odnosi na izraženo odvojene dijelove tijela. Slično je i značenje grčkog naziva entomon - os.
Morfologija
Opis vanjskog izgleda (morfologija) kukaca, odnosi se na odrasle spolno zrele jedinke, a ne na ličinke.
Veličina kukaca jako varira, većina kukaca je duga od jednog do 20 mm. Ali postoje i vrste duljine od 0,2 mm ali i duge 16 a široke 6 cm (Titanus giganteus) ili čak do 33 cm dugih jedinki nakaznika (Phasmatodea). Tijelo kukaca može biti izduženo, spljošteno ili manje-više kuglasto.
Tijelo svih kukaca izgrađeno je od hitina, koji može biti krut (čvrsti dijelovi) ili elastičan (povezivanje čvrstih dijelova). Jasno je podijeljeno na 3 osnovna dijela: glavu (Caput), prsište (Thorax) i zadak (Abdomen). Na oklopu se razlikuje leđna strana (dorzalna), trbušna strana (ventralna), te bočne strane (pleuralne). Svaki dio hitinskog vanjskog oklopa sastoji se od pojedinačnih sraslih koutića: leđnih pločica (tergiti), trbušnih pločica (sterniti) i bočnih pločica (pleuriti). Otvori kroz koje kukci dišu (stigme) otvaraju se bočno, te u tijelu prelaze u gusti kapilarni splet dišnih cjevčica traheja pomoću kojih kukci dišu, a broj traheja jako varira od vrste do vrste.
2353 Alva
2353 Alva je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,805 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,8.
Insekt
Glava kukca: oči, ticala, usni aparat
Glava kukca nastala je spajanjem 6 embrionalnih kolutića, što se odražava na vanjske i unutrašnje strukture. Na gornjoj strani glave se nalazi jedan par ticala s osjetilima za njuh), a sa svake strane glave je po jedno složeno oko. Složeno oko se može sastojati i od tisuću manjih okašaca. Mnoge vrste (cvrčci, ose, pčele, mravi) imaju i dodatne jednostavne oči na tjemenu, a služe im za lakše snalaženje u mraku. Mnoge špiljske vrste nemaju oči. Na donjoj strani hitinske čahure glave se nalaze po tri para usnih organa: gornja usna (odozgo zatvara usta), gornja i donja čeljust i donja usna, sa pipalima. Ti usni organi su prilagođeni (vrsta hrane, način prehrane) za grizenje (termiti), bodenje (komarci), lizanje (pčele) i sisanje (leptiri). Način prehrane u uskoj je vezi s načinom kretanja, pa je neki lovac mesožder npr. trčak hitar, biljožder npr. gusjenica se često dobro penje, a neki razlagač npr. balegar dobro kopa. Tu su i razne kombinacije s letenjem i bez letenja, specijalizacije građe čeljusti lovca za veći i manji plijen, ili građe rilca biljoždera (npr. duljina rilca leptira ili bumbara) za posebne biljke.
Prsište
c  leđnotrbušni (dorsoventralni) mišići
d  uzdužni mišići.]] Prsište je dio na kojemu su smještene noge i krila. Glavna funkcija prsišta je pokretačka. Kukci su jedini krilati člankonošci. U prsištu su smješteni i snažni i izdržljivi mišići, koji omogućuju pokretanje nogu i krila. Prsa se, brojeći od glave, dijele na tri dijela: prototoraks, mezotoraks i metatoraks, tj. prednje, srednje i stražnje prsište. Svaki prsni kolutić nosi svoj par nogu, a srednji i zadnji imaju i svoj par krila. Što se kukac više služi krilima prsni kolutići su zbijeniji, što se više služi nogama kolutići su razdvojeniji. Na svakom dijelu nalaze se pločice, dlačice, rupice, šavovi. U prsištu su smješteni prednji dio probavnog, živčanog i dišnog sustava, te su njime povezani glava i zadak.
Krila
Kukci uglavnom imaju dva para krila iako su nekim vrstama posebnim prilagodbama krila djelomično ili posve nestala. Nalaze se s gornje strane srednjeg i zadnjeg prsnog kolutića. Oblikom i veličinom prilagođena su njihovim životnim potrebama. Danji leptiri lagano lepršajući zamahnu krilima oko 9 puta u sekundi, noćni leptiri 70-80 puta, pčele skoro 200 puta a muhe više od 300 puta.
Raznovrsnost oblika krila i rasporeda rebara na njima omogućava raspoznavanje skupina kukaca. Kod vretenaca su oba para jednake opnaste strukture i pokreću se neovisno, kod većine drugih kukaca prednja i stražnja krila se pokreću skupa. Kod mrežokrilaca su krila isprekrižena rebrima, kod opnokrilaca i leptira su stražnja krila manja od prednjih, kod dvokrilaca su stražnja krila smanjena u neznatne maljice, kod ravnokrilaca su stražnja krila veća od prednjih, kod kornjaša su prednja krila hitinizirana u tvrdo pokrilje ispod kojega je presložen mnogo veći opnasti stražnji par krila, kod polukrilaca je jače hitinizirana samo prednja polovica prednjih krila. Krila su posve nestala u nametnika: buha, ušiju, stjenica, spiljskih kukaca. Krila su nestala samo ženkama krijesnica, nekih grbica, kod smokvine kovnarice (Blastophaga psenes) su samo mužjaci bez krila. Bez krila su radnici mrava i termita dok su spolni oblici krilati. Nametnička muha, ovčja ušara (Melophaus ovinus) leti okolo dok ne nađe domadara, a kad zasjedne na domadara odbaci krila.
Noge
Prema upotrebi noge mogu biti hodalice, trčalice, plivalice, kopalice, skakalice, grabilice, sabiralice, čistilice. Hodalice su noge u većine kukaca, trčalice su jake noge za trčanje (npr. u trčka), plivalice su sploštene i krute stražnje noge, na rubovima proširene dugim dlakama (u vodenih polukrilaca), kopalice su kratke i raširene prednje noge (u rovaca, zujaka), skakalice su jako produljene stražnje noge sa snažnim bedrima (u skakavaca, buha), grabilice su savinute prednje noge tako da gnjat pridružen bedru omogućava hvatanje plijena (u bogomoljke), sabiralice su dlakave stražnje noge za sabiranje cvjetnog praha (u cvjetara), čistilice su nježne i dlakave prednje noge (u leptira).
Zadak
Zadak je stražnji dio kukca u kojemu se nalazi najveći dio utrobe pa se zbog toga njegov volumen može mijenjati. Sastoji se od 11 kolutića, koji su u nekih kukaca srasli a u nekih utisnuti jedni u druge. U odraslih oblika zadak nema ekstremiteta, dok se u gusjenica i nekih opnokrilaca na zatku razvijaju lažne nožice. Na zadnjim dvama kolutićima češći su tanki člankoviti dršci (styli) ili nastavci (cerci) npr. u vodencvjetova i uholaža. Na zadnjem se kolutiću nalazi analni otvor i organi za parenje.
Živčani sustav
Živčani sustav čini niz živčanih čvorova (ganglija), koji su ljestvičasto povezani. Ganglij glave složene je strukture, najrazvijeniji kod zadružnih opnokrilaca, i to jače u radilica nego kod spolnih životinja. Kod različitih se kukaca opaža povezanost između veličine mozga i stupnja aktivnosti. Mozak pčele je 1/174 dio tijela, a hrušta 1/3290. Sa živčanim sustavom povezana su osjetila i pojedini organi, kod nekih kukaca su vidni živci veći od ostatka mozga.
Iz 3 prsna ganglija živci izlaze u noge, a od srednjeg i stražnjeg prsnog ganglija u krila. Simpatički živčani sustav opskrbljuje živčevljem utrobu.
Disanje i krvotok
Kukci dišu preko ektoderma kroz dišne cijevi (uzdušnice, traheje), kojih ogranci zalaze u sve organe. Zrak ulazi u traheje kroz otvore na površini tijela – stigme.
Probava i ekskrecija
Probavilo se sastoji od ždrijela, jednjaka, volje, želuca i crijeva. Njegova građa ovisi o načinu prehrane.
Polni organi
U većine kukaca je jasno izraženo spolno dvoličje. Dvospolci (hermafroditi) su rijetki. Spolne su žlijezde parne, leže u zatku, većinom imaju zajednički otvor ispred analnog otvora. Neki se kukci pare samo jedanput u životu, a spermiji odloženi u sjemenoj vrećici ženke oplođuju jaja godinama (npr. u pčelinje matice). Ženke nekih vrsta imaju posebnu leglicu za polaganje jaja.
Životni prostori
Kukci su rašireni po svim kontinentima i u svim klimatskim područjima. Najčešće su kopnene životinje, samo poneki žive u slatkoj vodi, a malen broj u moru. Bitan su čimbenik u prirodi: razaraju mrtvu organsku tvar, pomažu pri oplodnji biljaka (30% europskih cvjetnica oprašuju kukci), prenose zarazne bolesti, parazitiraju na biljkama i životinjama.
Način života
Kukci su često dobri letači. Neki mogu bez odmaranja preletjeti nekoliko stotina kilometara. Broj zamaha krilima varira od 6 do 10 u sekundi u krupnih dnevnih leptira, oko 250 u sekundi u pčela, a u komaraca oko 1000 u sekundi. Trajanje života odrasla kukca vrlo je različito: vodencvijet živi nekoliko sati, leptiri nekoliko mjeseci, pčelinja matica 5 godina, a neki mravi i do 15 godina.
Razmnožavanje i razvoj
Ukratko: jaje - ličinka - kukuljica - odrasli kukac
Odrasli spolno zreli kukac ima dovršen razvoj, pa ga se naziva i savršenim kukcom. Takav oblik nastaje dugotrajnim rastom, sazrijevanjem i tjelesnim preoblikovanjem niza mlađih razvojnih oblika, pa život kukca svakako traje dulje od nekoliko dana, ili tjedana. Razvoj započinje oplodnjom u jaju, u kojem se razvija zametak (embrij). To je tzv. zametni (embrionalni) razvoj. Stariji zametak sazrijeva i postaje ličinka, koja je spremna za život izvan jajeta. Nakon probijanja i izlaska iz jajeta, ličinke se moraju hraniti i rasti. Zato su živahne i najčešće pokretljive, da mogu dohvatiti hranu. Prilikom rasta, moraju odbacivati dijelove tijela koji ne rastu, tj. presvlače se. Presvlačenje se događa kod ličinaka svih vrsta kukaca. Osim što rastu dok su mladi, događa im se i promjena oblika preobrazba (metamorfoza).
Ima više tipova razvoja kukaca, a najlakše je razlikovati dva osnovna tipa preobrazbe: 1. nepotpuna preobrazba Ličinke onih vrsta kojima mladi već nakon izlaska iz jaja nalikuju odraslima (skakavci, bogomoljke, žohari, stjenice, uholaže itd.) ne moraju se potpuno promijeniti da bi izgledali kao odrasli. Nakon svakog presvlačenja ličinke postaju sve veće i sve sličnije odraslima, te u zadnjem presvlačenju zadobiju i krila i spolne organe.
2. potpuna preobrazba
Kod drugog tipa razvoja, ličinke, iako se presvlače i rastu, nisu nimalo slične odraslima, nego stalno imaju crvolik izgled. Takva je većina kukaca (ose, pčele, mravi, muhe, leptiri, kornjaši, itd.). Leptirove ličinke, iako su crvolike, imaju poseban naziv gusjenice. Da bi mladi crvoliki kukci postali odrasli komarci, kornjaši itd., moraju se potpuno i naglo promijeniti. Zadnjim presvlačenjem ličinke, umjesto još veće crvolike ličinke, ispod stare kože izviruje novi i sasvim drukčiji oblik - kukuljica. Život u obliku kukuljice prividno je miran, kukuljica se ne pomiče i ne hrani ali se u unutrašnjosti životinje događaju se velike preinake organa. Kad je kukuljica sazrela, puca njena vanjska površina, a iz unutrašnjosti izlazi odrasli kukac. Krila mu olakšavaju kretanje, radi pronalaska novih prostora i partnera za produljenje vrste. Počinje životna faza odraslog kukca.
Evolucija
Kukci su se razvili od kolutićavaca (Annelida). Najstariji oblici nalaze se u slojevima srednjega devona.
Glasanje kukaca
title=Grasshopper stridulation|thumb |desno |Zrikanje skakavca Kukci se najčešće glasaju s pomoću organa za stridulaciju. On se sastoji od dva tvrda, nazubljena, hitinska dijela tijela (zrikala) koja se brzim pokretima međusobno taru. Zrikanje ili čegrtanje ovisi o strukturi zupčanika, brzini prevlačenja i o pridodanim rezonatorima. Položaj zrikala može biti na prednjim krilima, na nogama, prsima ili zatku. Zrikalo često imaju samo mužjaci koji se na taj način javljaju ženkama.
Sistematika
200px|desno|thumb|Izlazak iz kukuljice [[cvrčci|cvrčka iz roda Tibicen.]]
South Plainfield, New Jersey
Saut Plejnfild je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 23.385, što je 1.575 (7,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Lincoln Park, Texas
Lincoln Park je gradić u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 308 stanovnika.
Donji Očauš
Donji Očauš je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Teslić koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 328 stanovnika.
Bitka kod Grumentuma
Bitka kod Grumentuma se odigrala za vrijeme drugog punskog rata godine 207. pne. između rimske vojske pod Gajem Klaudijem Neronom i kartaginske vojske pod Hanibalom. Antički izvori ga navode kao manji okršaj, odnosno manju rimsku pobjedu koja je dozvolila Neronu da sa svojom vojskom neometan maršira na sjever gdje je u bitci na Metauru uništio vojsku Hanibalovog brada Hazdrubala.
Fraissines
Fresin je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Tarn koja pripada prefekturi Albi.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 97 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 15 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,34 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 551 metar (maksimalnoj 552 m, a minimalnoj 205 m).
Ramayana
thumb|left|Skulptura Hanumana
Ramayana (Devanagari रामायण, fonetski Rāmāyaṇa) je indijski ep, nastao između 4.vijeka pne. i 2.vijeka nove ere. Sastoji se od 38000 stihova.
O djelu
To je mit o spletki kojom je Rama, božanski junak i kralj, uklonjen s prijestolja, a njegova vjerna žena Sita oteta na Šri Lanku. Rama je utjelovljenje pravednosti i smatraju ga jednim od deset avatara (utjelovljenja) boga Višnua. Pojavilo se mišljenje da bogovi u svakom razdoblju šalju jednog avatara.
Aleksandar J. Živković
Obrazovanje
Dr Aleksandar Živković rođen je 10. marta 1954. godine u Beogradu, gde je završio osnovnu školu i gimnaziju. Školske 1972/1973. godine upisao se kao redovan student na Ekonomski fakultet u Beogradu. Diplomirao je u martu 1977. godine.
Posle završenog fakulteta upisao se na poslediplomske studije na Ekonomskom fakultetu u Beogradu, smer Monetarna ekonomija. Ispite na poslediplomskim studijama položio je sa prosečnom ocenom 9,70 i imao je dva pozitivno ocenjena seminarska rada. Magistarski rad pod nazivom “Godišnje programiranje monetarnog rasta” uspešno je odbranio oktobra 1982. godine. Doktorsku disertaciju pod naslovom “Analiza efikasnosti monetarne politike u Jugoslaviji” odbranio je februara 1993. godine.
Karijera
Posle diplomiranja na Ekonomskom fakultetu u Beogradu, proveo je dve godine “Energoprojektu” na poslovima i zadacima samostalnog stručnog saradnika u finansijskim aranžmanima.
U toku 1977. godine je sa odličnim uspehom završio specijalistički kurs za obavljanje platnog prometa i kreditnih odnosa sa inostranstvom pri Udruženju banaka Jugoslavije. Od 22. marta 1979. godine radi na Ekonomskom fakultetu u Beogradu kao asistent-pripravnik, odnosno od juna 1983. godine kao asistent na predmetu Monetarna ekonomija. U razdoblju od izbora za asistenta-pripravnika odslužio je vojni rok (juli 1981. – juni 1982. godine).
Za docenta na predmetu Monetarna ekonomija izabran je juna 1993. godine, a za vanrednog profesora na predmetu izabran je jula 1998. godine. Trenutno je redovni profesor Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Beogradu.
Pored izvođenja nastave na Ekonomskom fakultetu u Beogradu (bio) je predavač i na Ekonomskom fakultetu u Nišu, Podgorici, Višoj turističkoj školi u Novom Beogradu, Višoj poslovnoj školi u Beogradu, Beogradskoj poslovnoj školi.
Od 2002-2005. držao je nastavu i ispite na predmetu Bankarski menadžment na Fakultetu za uslužni biznis u Novom Sadu. Više od jedne decenije realizuje nastavni proces na Vojnoj akademiji u Beogradu iz oblasti Finansija. Sada ostvaruje deo nastavnog procesa na Visokoj poslovnoj školi strukovnih studija u Valjevu na predmetu Bankarski menadžment. Predavao je na inovacionim kursevima, poslediplomskom specijalističkom kursu “Tržište novca i kapitala”, magistarskom kursu “Bankarski i finansijski menadžment”, “Fiskalni menadžment i monetarni menadžment”. Na Ekonomskom fakultetu u Nišu predavao je predmet Međunarodni platni promet na poslediplomskim studijama kurs “Monetarna ekonomija i bankarstvo”, od 1993/94. školske godine.
Bio je rukovodilac magistarskog kursa “Fiskalni i monetarni menadžment i upravljanje društvenim delatnostima”, opcija Monetarni i fiskalni menadžment.
Učestvuje od školske 2006/2007. u realizaciji nastave i ispita na diplomskim akademskim studijama-master na dva studijska programa: Ekonomska politika i razvoj i Bankarski i finansijski menadžment gde predaje na sledećim predmetima: Monetarni menadžment, Bankarski menadžment. Kao gostujući profesor učestvuje na master studijama u Podgorici.
Od 2010. godine učestvuje na doktorskim studijama na Ekonomskom fakultetu u Beogradu na predmetu Monetarna ekonomija i Bankarstvo.
Tokom 1986. godine boravio je mesec dana na studijskom boravku u Londonu, na London School of Economics and Political Science (LSE).
Doprinos akademskoj i široj zajednici
Na Fakultetu je bio član Komisije za finansijska pitanja, Saveta Fakulteta, Programskog saveta NICEF-a, poslovni sekretar NICEF-a (1985-87.) i sekretar Katedre za ekonomsku politiku i razvoj (1985-1986. i 1989-1993.). Bio je član Radne grupe formirane od strane Ministarstva prosvete za reformu plana i programa srednjih ekonomskih škola za grupu finansijskih predmeta i bankarstva.
Bio je član ekspertskog tima Savezne komisije za hartije od vrednosti i finansijska tržišta, član uređivačkog odbora časopisa “Finansije”, Beograd; član redakcije časopisa “Jugoslovensko bankarstvo”, Beograd i predavač Bankarske škole Udruženja banaka Jugoslavije. Takođe je bio prodekan za finansije i organizaciju (1998.-2000.) i član redakcije časopisa “Ekonomski anali” Ekonomskog fakulteta u Beogradu.
Sada je predsednik Izvršnog odbora sindikata Ekonomskog fakulteta u Beogradu. Član je Odbora delatnosti Visokog obrazovanja i Republičkog odbora Samostalnog Sindikata obrazovanja Srbije i predsednik Ekonomskog odbora Vukove zadužbine, Beograd...
Dela
Prof. Živković je autor velikog broja naučnih i stručnih radova, a izradio je i osamnaest naučno-istraživačkih projekata i studija. Redaktor je i koautor dva veoma zapažena udžbenika "Monetarna ekonomija" i “Bankarsko poslovanje i platni promet” u izdanju Ekonomskog fakulteta u Beogradu, kao i više udžbenika za srednje i visoke škole.
Dr Aleksandar Živković je napisao ili kao koautor 24 knjige i monografije, kao i 46 članaka i referata, objavljenih u najuglednijim časopisima na prostoru naše zemlje i saopštenih na domaćim i međunarodnim naučnim konferencijama i skupovima.
Rad sa studentima
Studenti osnovnih, poslediplomskih/master i doktorskih studija uvažavaju njegovu kompetentnost, korektnost i savremene pristupe nastavno-pedagoškom radu. Svojim naučno-stručnim i pedagoškim radom pokazao je visok nivo kvaliteta, sistematičnosti, odgovornosti i privrženosti svom profesionalnom opredeljenju i radu sa studentima.
Direktni sistem transliteracije bugarskog pisma
Direktni sistem transliteracije bugarske ćirilice (engelski, Streamlined System; bugarski, Обтекаема система) stvorio je Ljubomir Ivanov s Matematičkog instituta Bugarske akademije nauka 1995 godine. Ovaj sistem se koristi za lična imena i geografske nazive od 2000 i 2006,  a u 2009. postao je osnova posebnog bugarskog Zakona o transliteraciji:
Izuzetaci:
1. Autentičan latinski pravopis imena nebugarskog porekla ima prvenstva (na primjer, James Bourchier, Émile de Laveleye i Wellington, a nikako Dzheyms Baucher, Emil dyo Lavele ili Uelingtan);
2. U 2006. godinu je zvanično prihvaćeno da se ИЯ nakraj rječi preslovljava kao IA umesto IYA.
Direktni sistem je sličan sistemu BGN/PCGN od 1952. godine za romanizaciju bugarskog jezika koji je bio zvaničan u SAD-u kao i u Ujedinjenom Kraljevstvu. Unatoč tome, drugi sistem transliteriše ćirilična slova Х, Ь i Ъ kao KH, ’ (izostavnik) i Ŭ, dok prvi sistem koristi H, Y i A u tu svrhu. Direktni sistem usvojen je od strane UN-a 2012 i, za službenu upotrebu u SAD-u i Velikoj Britaniji, od BGN-a i PCGN-a 2013. Ivanov predlaže da se njegov pristup transliteraciji iskoristi i za druga ćirilična pisma, posebno rusko.
Sličan “direktan” sistem transliteracije je predložen isto tako za bosanski, hrvatski, srpski i slovenski jezik. Orijentacija na englesku preslovljavanju dešava se već kod ostalih jezika koji koriste ćirilicu, kao što su ruski i ukrajinski, pa, donekle, takođe i makedonski jezik.
Reverzibilna varijanta
Sistem nije reverzibilan, jer su А, Ж, Й, Ц, Ш, Щ, Ю, Я transliterovani na isti način kao i odnosno Ъ, ЗХ, Ь, ТС, СХ,ШТ, ЙУ и ЙА. Jednu pomoćnu, reverzibilnu varijantu direktnog sistema predložili su L. Ivanov, D. Skordev i D. Dobrev, koja da biće korištena u tim određenim događaima kade je rekonstrukcija izvornoj bugarskoj rječi biti prvenstvena. U tome pravcu, slova i kombinacije slova Ъ, Ь, ЗХ, ЙА, ЙУ, СХ, ТС, ТШ, ТЩ, ШТ, ШЦ preslovljavati su odnosno kao `A, `Y, Z|H, Y|A, Y|U, S|H, T|S, T|SH, T|SHT, SH|T, SH|TS.
Kritika
Ovaj sistem je odbio dijakritičke znake, koji su se koristili u naučnoj sistemi Ujedinjenih naroda i može izazvati nesporazume, ukoliko na primer izhod (izlaz) se transliteruje kao izhod, a zh može označavati i zvuk ž. Takođe može reč shodstvo (transliterovano shodstvo, sličnost) izgovoriti se sa zvukom š umesto sh. Zvuk ъ, koji je poseban u bugarskom jeziku (i mora translitirovati se kao ǎ prema naučnom sistemu) u poređenju sa drugim slovenskim jezicima, se gubi u ovom sistemu, pošto se transliteruje kao a. Ovaj sistem nije jednoznačan kao naučni sistem Ujedinjenih naroda i bez obzira na njegovo korišćenje u bugarskoj vladi, nije nametnut u državama čiji jezik nije engleski.
Ponte Collepiano, L'Aquila
Ponte Collepiano je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 320 m.
Ekso-1,4-beta-D-glukozaminidaza
Ekso-1,4-beta-D-glukozaminidaza (, CsxA, GlcNaza, eksohitozanaza, GlmA, ekso-beta-D-glukozaminidaza, hitozan ekso-1,4-beta-D-glukozaminidaza) je enzim sa sistematskim imenom hitozan ekso-(1->4)-beta-D-glukosaminidaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Hitozan je parcijalno ili totalno N-deacetilisan hitinski derivat koji je prisutan u ćelijskim zidovima pojedinih fitopatogenih gljiva.
Dinastija Chawda
Kraljevstvo Chavda, Dinastija Chapa također poznati i kao Gudžar Čape' (Gujar Chapas su bili hinduska kšatrija dinastija koja je vladala sjevernim dijelom Gudžarata od 746. do 942.
Vlast joj je prestala nakon što je posljednjeg Samantsinha Chawru, posljednjeg Chavda kralja koji nije imao djece, svrgnuo njegov nećak Mulraj Solanki i uspostavio dinastiju Solanki. Taj je klan nastavio dominirati Gujaratom sve do 1500. Neki od potomaka Chavde su kao seoski knezovi nastavili vladati sve do uspostave moderne indijske države.
Antonaves
Ontonav je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Gornji Alpi koja pripada prefekturi Gap.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 158 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 19 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,03 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 625 metara (maksimalnoj 1.414 m, a minimalnoj 512 m).
Bolsterlang
Bolsterlang je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 28 opštinskih središta okruga Oberalgoj. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.072 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9780116.
Crawfordville, Florida
Krofordvil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Florida.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.702.
San Giovanni, Padova
San Giovanni je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 103 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 54 m.
Nabis
thumb|400px|right|Kovanica Nabisa od Sparte na kojoj se naziva kraljem; natpis ΒΑΙΛΕΟΣ ([[dorski grčki za βασιλέως, genitiv od βασιλεύς) i ΝΑΒΙΟΣ (Νάβιος je dorski grčki za Νάβιδος, genitiv od Νάβις) ]]
Nabis (Νάβις) je bio vladar Sparte od godine 207. pne. do 192. pne., odnosno u periodu prvog i drugog makedonskog rata te Lakonskog rata. Nakon što je preuzeo vlast u Sparti pogubivši dva pretendenta, nastojao je obnoviti nekadašnju spartansku moć. Za vrijeme drugog makedonskog rata se udružio s Filipom V Makedonski i zauzvrat dobio grad Argos. Međutim, kada je rat krenuo u rimsku korist, prešao je Rimljanima. Oni su, pak, potakli Ahajski savez da pokrenu rat protiv njega. Ubijen je na prevaru godine 192. pne. od savezničkih trupa Etolskog saveza koji su potom zauzeli grad. Bio je posljednji kralj nezavisne Sparte.