cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lazar Stojanović (reditelj)
Lazar Stojanović (Beograd, 1. marta 1944. – Beograd, 4. marta 2017.), jugoslovenski filmski i pozorišni reditelj, publicista, mirovni aktivista. Rodio se i školovao u Beogradu. Pred kraj života je pretežno boravio i radio u SAD. Bavio se pozorištem, kritikom, podučavanjem, uređivanjem publikacija i dokumentarnim filmom. Neslaganje s vladajućom politikom, ranije Jugoslavije, a sada Srbije, u značajnoj meri obeležava njegovo javno delovanje. Autor je igranog filma Plastični Isus napravljenog 1971. godine, zaplenjenog, a zatim oslobođenog i prikazanog 1990. godine. To je jedini film u istoriji Jugoslavije zbog kojeg je njegov reditelj bio osuđen na zatvorsku kaznu.
Bio je jedan od osnivača beogradskog nedeljnika Vreme. Bavio se novinarstvom, pozorištem, uređivanjem publikacija i autor je više dokumentarnih filmova, među kojima su i oni o liderima bosanskih Srba Ratku Mladiću i Radovanu Karadžiću, kojima se sudi u Haškom trbunalu za ratne zločine.
Bio je aktivan u mnogim mirovnim, antiratnim organizacijama i pokretima u bivšoj Jugoslaviji i Srbiji, posebno tokom ratova devedesetih godina prošlog veka.
Jedne godine u vojsci, tri godine u zatvoru
Kada je trebalo da izađe iz vojske, zatvoren je i osuđen zbog delikta mišljenja na godinu dana. Kada je trebalo da izađe iz zatvora nakon godinu dana pokrenut je postupak i zadržan u zatvoru zbog filma "Plastični Isus". Kada je trebalo da izađe sa izdržavanja kazne posle godine zatvora za film, druge ukupno, viši sud ispunjava želju tužioca, udbe i partije i povećava mu kaznu za još godinu dana zatvora. Poslednju godinu zatvora je "dobio" zato što je odbio da piše molbu za pomilovanje dok je bio na drugoj godini robije, pa se ono troje pomenutih uzlovredilo pa nadodalo još godinu. Godine za godinom, taman kada godina ističe povećavana se kazna i ostajanje u zatvoru za još godinu, tri puta. Godina dana vojske, tri godine robije, četiri godine odsustva sa Bitefa. Osuđen zbog "delikta mišljenja" i umetničkog stvaralaštva stoji sam. Od njega se razmiču. Strah i komformizam. Kao da na Bitef idu da bi im bilo lepo, a ne zbog onoga zbog čega je Lazar robijao, umetničkih sloboda. ''citat Borka Pavićević nedeljnik Danas, 12. mart 2017.''
Suđenje "Beogradskoj šestorici"
April 1984, u subota iza devet ujutro po Velikom petku, šef dopisništva iranske novinske agencije zove telefonom kuću porodice Stojanović i kaže Lazarovom bratu Voju "U zemlji je dramatično (Jugoslaviji)". Đilas je uhapšen u stanu novinara Radio Beograda Dragomira Olujića i još nekoliko desetina slušalaca Slobodnog Univerziteta je uhapšeno (združenom akcijom Staneta Dolanca i Slobodana Miloševića, tako počinje suđenje "Beogradskoj šestorici"). "A vašeg brata još nema u dopisništvu, mogu li da razgovaram sa njim?" Vojo: "I Lazar je uhapšen, bio je na predavanju."
Milovan Đilas, Mihajlo Mihajlov i Lazar Stojanović su godinama robijali svoje disidentstvo. I nijedan od njih trojice nikada nije postao resentiman antikomunista, i prestao da bude antifašista, ni postao nacionalisti. Ostali Jugosloveni. (citat Borka Pavićević nedeljnik Danas, 12. mart 2017.)
Film, sa Polom Pavlikovskim: "Srpska epika"
Prvi put je ovaj film prikazan u Beogradskom krugu, 1993, kada je i snimljen. "Mudrost je kada se niti žuri, niti okleva" (Niče). Osetljivost na zločin verovatno je to ono što je Lazar, kao izabran i označen, stekao. I delanje u pravom trenutku, onda kada ima još vremena da se zločin, nepravda i zlo spreči. Ako zalaganje za ljudska prava i za pravdu ima svoj puni smisao onda kada može biti delotvorno, onda je to u reakcijama na vreme. U svom vremenu je Lazar bio i bio je deo vremena. Ma koliko nesklonost filozofiji, kritici, a posebno osećajnosti, može proglasiti mišljenje i delanje kakvo je bilo Lazarovo za odveć apstraktno ili intelektualno. Nije menjao ni prilagođavao jezik. Ni filmski jezik. Filmom "Srpska epika" Stojanović je budio "dobrovoljne đelate". U različitim okolnostima gledala sam ovaj film više puta, i slušala komentare, onakve kakve i danas čujem. Znate da u tom filmu Radovan Karadžić ispoveda svoju "politiku i poetiku", gusle su obavezne i nisu krive, kao ni žrtve. I znate da u tom filmu drugi pesnik, Limonov, gađa Sarajevo.
Međimurci u Baranji
Međimurci u Baranji prema podacima iz 2008. uključuju oko 6000 stanovnika međimurskog porijekla, bilo da su se u Baranju doselili iz tog kraja, bilo da od rođenja žive u Baranji, ali im se neki od predaka doselio iz Međimurja.
Lazar Stojanović (reditelj)
Film, sa Polom Pavlikovskim: "Srpska epika"
U razgovoru nakon prikazivanja filma u Beogradskom krugu, beše postavljeno pitanje Lazaru Stojanoviću da li ima neku reakciju Radovana Karadžića na "Srpsku epiku". "Poslao mi je telegram, rekao je Lazar, "u kome mi se zahvaljuje što ga ne prikazujem kao ratnika, već kao pesnika". (citat iz Borka Pavićević nedeljnik Danas.)
Međimurci u Baranji
Sela poput Petlovca i Kozarca gotovo su 100 posto međimurska. Ipak, Međimuraca najviše ima u Belom Manastiru. Prema podacima Župnog ureda Župe svetog Martina (podatak iz 2008. godine), u Belom Manastiru je 635 župljana međimurskog porijekla. Tom broj treba dodati i one koji u župi nisu registrovani.
Doseljavanje
Odmah nakon završetka Drugog svjetskog rata, godine 1946, u organizaciji tadašnje Narodne Republike Hrvatske, iz Međimurja je u Baranju organizovano došla 401 porodica s 1.850 članova. Organizovanih dolazaka bilo je i 1947. godine, a Međimurci su u Baranju dolazili i kasnije. Naseljavani su u kuće i na imanja Nijemaca koji su Baranju napustili pred nadolazećom Crvenom armijom i partizanima ili su to učinili kasnije pod pritiskom ili prisilom novih vlasti.
Lazar Stojanović (reditelj)
"Uspon i pad generala Mladića", Lazara Stojanovića.
Dokumentarni film "Škorpioni - Spomenar", Lazara Stojanovića prvi put je prikazan 10. aprila 2007. godine na dan kada je Veće za ratne zločine u Beogradu izreklo presudu Škorpionima za zločin u Trnovu.
Život i rad Lazara Stojanovića imao je smisao i svrhu, jer se svim sredstvima, pisanom rečju, filmom, držanjem, stavom, znanjem, uvažavanjem činjenica borio protiv najvećeg od svih zločina, zločina iz ravnodušnosti. Svim sredstvima.(citat Borka Pavićević nedeljnik Danas, 12. mart 2017.)
Međimurci u Baranji
Kozarac
Međimurski identitet naročito se njeguje u Kozarcu. Kozarački nogometni klub zove se "Međimurec", a kafić "Međimurski snovi". U Kozarcu - tvrdi se - međimurski govore čak i Mađari i Bosanci.
Contrada da Vicenne II, Pescara
Contrada da Vicenne II je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Lake Tansi, Tennessee
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.803, što je 1.182 (45,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Međimurci u Baranji
Zavičajno društvo
U Belom Manastiru je u desetom mjesecu 2002. godine osnovano Zavičajno društvo Međimuraca u Baranji "Međimurje" (skraćeno ime: ZD "Međimurje") sa sjedištem u Ulici Kralja Tomislava 11. Aktivnosti Društva su poticanje i razvijanje veza sa zavičajem u gospodarstvu, sportu i kulturi; proučavanje kulturne baštine Međimurja; razvoj Baranje kao multinacionalne i multikulturalne sredine; organiziranje predavanja, kulturnih, sportskih, povijesnih i drugih manifestacija...
Contrada da Vicenne II, Pescara
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 487 m.
Cañon City, Colorado
Kanjon Siti je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 16.400, što je 969 (6,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Don Carlos (opera)
Don Karlos (it. Don Carlo / fr, Don Carlos), opera u pet činova (u konačnoj italijanskoj verziji, četiri čina sa prologom) Đuzepea Verdija
Libreto
Žozef Meri (Joseph Méry) i Kamij di Lokl (Camille du Locle) prema istoimenoj drami Fridriha Šilera (Friedrich Schiller). Za italijansku verziju, libreto preradio Kamij di Lokl, uz prevod Ahila de Lozijerea (Achille de Lauzières) i Anđela Zanardinija (Angelo Zanardini).
Das Wachsfigurenkabinett
Das Wachsfigurenkabinett je njemački crno-bijeli nijemi film snimljen 1924. u režiji Paula Lenija. Po žanru predstavlja kombinaciju fantastike i hororaa, a po strukturi je omnibus priča kojoj okvir daje protagonist - pjesnik (koga glumi William Dieterle) unajmljen od vlasnika muzeja voštanih figura da napiše priče o tri njegova eksponata. Film se sastoji od tri priče - o bagdadskom kalifu Harun al-Rašidu (koga glumi Emil Jannings, ruskom caru Ivanu Groznom (koga glumi Conrad Veidt) i Jacku Trbosjeku (koga glumi Werner Krauss). Leniju je ovo bio posljednji film napravljen u Njemačkoj, odnosno prije odlaska u Hollywood.
Don Carlos (opera)
Likovi i uloge
flamanski deputati, gospoda i dame, narod, paževi, straža, monasi, oficiri Inkvizicije, vojnici, osuđeni jeretici (hor)
Mesto i vreme
Španija i Francuska oko 1560.
Koji je pravi „Don Karlos”?
Postoji više verzija ove opere. Već druga predstava, dva dana nakon praizvedbe, se razlikovala od premijerne verzije. Prva italijanska verzija je predstavljena u Napulju 1872., verzija bez prvog čina u Milanu 1884., a italijanska verzija u pet činova, odnosno u četiri čina sa prologom, bez baleta, u Modeni 1886.
Danas se najčešće izvode dve verzije, francuska iz 1867. i italijanska iz 1884., iako se i druge revizije mogu sresti. Snimci svih verzija, kao i njihove kombinacije, se mogu naći u izvoćenju poznatih pevača i dirigenata.
I čin
''Francuska. Šuma kod Fontenbloa''. Tokom primirja iz 1559. u ratu između Španije i Francuske, izaslanici Filipa II dolaze na francuski dvor. Kao zalog miru, kralj Španije je verio svog sina, Don Karlosa, sa Elizabetom de Valoa, iako se njih dvoje nikada nisu sreli. Elizabeta susreće svog verenika slučajno, kada se izgubi u lovu i njih dvoje se zaljubljuju na prvi pogled. Ali, sve to pada u vodu kada se iz političkih razloga sam Filip venčava sa Elizabetom.
II čin
Samostan San Juste. Karlos ne može da zaborva ljubav prema Elizabeti. Neutešan, on dolazi u samostan San Juste na grob svog dede, cara Karla V. Na tom mestu fratri više cene nebeski mir od svetske slave, i tu se sreće sa markizom od Poze, koji je došao iz Holandije gde Španska Inkivizicija vlada čeličnom rukom i guši svaki otpor. Rodrigo zna da Karlos, njegov prijatelj iz detinjstva, nad svim ceni mirno rešenje sukoba i nada se da će uspeti da mu skrene misli sa Elizabete na oslobođenje Flandrije. Okolina samostana San Juste. Rodrigo donosi Elizabeti pisma francuske kraljice i moli je da iskoristi svoj uticaj na Karlosa da ga zainteresuje za politiku. Ona pristaje, i sreće se sa njim. Ipak, ljubav prema njemu je skreće sa teme. Ona, svesna svog položaja i odgovornosti, uspeva da se pribere i daje Karlosu hrabrost da i on istraje. Iznenada dolazi kralj i nalazi svoju ženu samu, i otpušta dvorsku damu koja je trebala biti sa njom. Elizabeta se odlučno suprotstavlja Filipu. U svađi se prezrivo odnosi prema Španiji i odlazi. Filip u susretu sa Rodrigom pokušava da povrati njegovo poverenje opraštajući mu sve prethodne neposlušnosti dvoru, ali Rodrigo ne želi ništa za sebe već traži od kralja da dâ slobodu narodu Flandrije. Filip je zadivljen ovako velikom hrabrošću i odanosti. On poverava Rodrigu da je ljubomoran na sopstvenog sina i da sumnja na Elizabetu, daje mu punu političku moć i upozorava ga na Inkviziciju.
III čin
Vrt palate u Madridu. Elizabeta ne želi da ide na priređeni maskenbal i daje svoju haljinu, dragulje i masku princezi Eboli. Ona sama je duboko zaljubljena u Karlosa i šalje mu poruku, namamivši ga u vrt. Karlos je uveren da govori sa kraljicom, ali nakon ljubavnih reči, maska je razotkrivena. Karlos je otkrio svoju tajnu strast, Eboli je ponižena i njena ljubav se pretvara u mržnju. Slučajno je Rodrigo bio svedok ovome i želi da ubije princezu, čije znanje je sada vrlo opasno. Ali, prvo traži od Karlosa da mu preda sve inkriminišuće dokumente. Ispred Valadoidske katedrale. Inkvizicija sprema javno pogubljenje jeretika. Masa se skupila, a jeretici su dovedeni pred kralja. Filip obnavlja svoj zavet da će iskreniti jeres. Ulaze deputati iz Flandrije koje predvodi Karlos i mole za milost za namučenu zemlju i narod. Karlos sam traži da bude poslat u Flandriju, ali kralj odbija i otpušta ga. Karlos u besu poteže mač na oca, a on ga daje uhapsiti. Kada se niko ne usudi da od Infanta uzme mač, Rodrigo to čini, nadajući se da će smanjiti štetu koju je napravio jedan tako besmislen i strastven postupak. Počinje spaljivanje jeretika. Dok neki zadovoljno gledaju, drugi sklanjaju pogled i pate zbog toga. Glas sa neba objavljuje da će nevine žrtve mučenja naći nebeski mir.
IV čin
Kraljeve odaje u Madridu. Filip je proveo još jednu besanu noć mučen ljubomorom, samoćom i osećajem nemoći. Shvata da ga Elizabeta nikada nije volela. Po pozivu dolazi Veliki Inkvizitor, slepi starac, kojeg Filip pita da li je, u bilo kom slučaju, u redu da otac da ubiti sina. Inkvizitor ističe primer žrtve Isusove, tako izvrćući hrišćansku ideju o iskupljenju u suštu suprotnost, zločinački čin zarad očuvanje zemaljske vlasti. On nudi FIlipu oprost za ubistvo Karlosa, a za uzvrat traži da mu kralj preda markiza od Poze, čije je delovanje Inkvizitor odavno pratio. Uzalud Filip pokušava da sagleda sve sa humanijeg aspekta, tvrdeći da mu je Poza potreban kao saradnik; kao vladar, pristaje jer mu je Crkva potrebna da održi vlast.
Elizabeta otkriva da joj je ukraden kovčeg sa nakitom, koji je Eboli poslala Filipu. Filip ga otvara i nalazi medaljon koji je Karlos poklonio Elizabeti u Fontenblou kada su se obećali jedno drugom i optužuje je za neverstvo. Videvši kraljicu nevino optuženu, Eboli priznaje svoju krivicu i Elizabeta je proteruje sa dvora. Eboli zna za smrtnu presudu koju je Filip izdao za Karlosa i odlučuje da ga spase. Tamnica. Rodrigo se oprašta od Karlosa. Napisao je pismo kojim sebe optužuje za podsticanje pobune i za uzimanje tajnih prepiski od Karlosa za zločinačkim namerama. Osveta razočaranog kralja je brza i okrutna: metak ranjava Rodriga. Umirući, govori Karlosu o kraljičinim namerama da ga vidi još jedan put pre nego što on ode za Flandriju. Kralj dolazi u tamnicu da oslobodi sina, verujući da je Rodrigo izdao i njega. Karlos mu sasipa istinu u lice. Grupa koju je dovela Eboli dolazi da spase Karlosa uspeva da ga izvuče iz tamnice. Samo pojava Inkvizitora sprečava širenje pobune.
V čin
Samostan San Juste. Rodrigo je Karlosu preneo da će se naći sa Elizabetom kod grobnice Karla V. Elizabeta ga preklinje da bude pažljiv u traženju slobode za Flandriju. Sada je, napokon, Karlos dovoljno zreo da se prihvati političke misije, ali je dugo bio neodlučan i njegovo priznanje nad telom mrtvog prijatelja je bilo previše otkrivajuće. Ikvizicija traži njegovu odgovornost. Tada se pojavljuje stari monah koji spašava Karlosa. I Iknvizitor i Filip se povlače u strahu, jer monah govori glasom Karla V, Filipovog oca, koji se odrekao zemaljske vlasti zarad nebeskog mira.
Spoljašnje veze
Libreto
San Simon, Arizona
San Simon je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 165 stanovnika.
Cinaciguat
Cinaciguat je organsko jedinjenje, koje sadrži 36 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 565,699 Da.
INHA
Inhibin, alfa (INHA) je protein koji je kod ljudi kodiran INHA genom.
Kirtland Hills, Ohio
Kirtland Hils je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
INHA
Funkcija
Inhibin alfa podjedinica zajedno sa još jednom beta A ili beta B podjedinicom formira hipofizni FSH sekretorni inhibitor. Inhibin negativno reguliše proliferaciju gonadalnih stromalnih ćelija i ima supresivno dejstvo na tumour. Serumski nivoi inhibina odražavaju veličinu granulosa-ćelija tumora i mogu se koristiti kao marker za primarnu kao i rekurentnu bolest. Kod kancera prostate, izražavanje gena inhibin alfa-podjedinice je potisnuto i ne može se detektovati kod slabo diferenciranih ćelija tumora.
Kirtland Hills, Ohio
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 646, što je 49 (8,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Pignataro, Frosinone
Pignataro je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 87 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 349 m.
Bournoncle-Saint-Pierre
Burnonkl Sen Pjer je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Gornja Loara koja pripada prefekturi Brijud.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 954 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 59 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 16,16 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 490 metara (maksimalnoj 614 m, a minimalnoj 419 m).
Srpska Despotovina
Nastanak Despotovine
Posledice bitke na Kosovu bile su velike i teške po srpsku srednjovekovnu kneževinu. Najteže su bili pogođeni naslednici paloga kneza Lazara, udovica Milica i maloletni sinovi Stefan i Vuk. Kako je knez bio ugarski vazal i time podveo Srbiju pod formalan ugarski uticaj, ugarski kralj je želeo da eventualnog naslednika prihvati kao vazala. Premda je, pred Kosovsku bitku, bio pristao na sporazum sa Srbima i imao u Vuku Brankoviću pouzdanog pristalicu za prijateljsku politiku, on je ipak napao kneginju Milicu u jesen 1389. godine. Osetivši da bi je Vuk uz pomoć Ugara mogao nadjačati i uzeti vlast u Srbiji, ona je stupila u kontakt s Turcima i uz pomoć njihovih odreda uspela 1390. godine istisnuti Ugre iz Srbije. Međutim, u zamenu za mir, kneginja Milica je morala sultanu Bajazitu da daje kao pomoć svoje odrede, da plaća danak, da pošalje najmlađu ćerku Oliveru sultanu Bajazitu u harem, a kao dodatni uslov Stefan je zajedno sa bratom Vukom i viđenijom vlastelom dobio obavezu da se svake godine pojavljuje kod sultana na dvoru i da mu izjavljuje pokornost.
Lazarev sin Stefan sticao je vojničko iskustvo učestvujući u pohodima Bajazita: u Maloj Aziji, gde je potčinjavao pobunjene emire, zatim u evropskim pohodima, gde je širio krug vazala, a u isto vreme vazalske zemlje pretvarao u osmanske provincije. Pad Trnovske Bugarske i stalno prodiranje turskih četa pomaganih od strane srpskih u Bosnu, Vlašku, gde je Bajazit porazio vojvodu Mirču u bitki na Rovinama 1394., i Ugarsku, gde su harali i palili tamišku i krašovsku županiju, nagnalo je kralja Žigmunda da preduzme neke mere protiv turske najezde. Tadašnji osmanlijski osvajački zaleti nisu mogli da zaustave ni otpor vazala, ni pomoć zapadnih hrišćanskih država, ni pohodi krstaša od kojih je jedan kod Nikopolja u septembru 1396. završen s porazom, već intervencija tatarskog emira Tamerlana. Na dan 28. jula 1402. godine došlo je do odlučujuće bitke između turske i tatarske vojske kod Angore, u kojoj je uzeo učešće i knez Stefan sa svojim oklopnicima, koja se završila turskim porazom, a sam sultan Bajazit zarobljen je i na kraju izvršio samoubistvo u zarobljeništvu.
Estreux (Valansjen)
Estre je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Sever-Pa d Kale, u departmanu Sever koja pripada prefekturi Valansjen.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 859 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 162 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,3 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 67 metara (maksimalnoj 89 m, a minimalnoj 48 m).
Goran Vrbanić
Goran Vrbanić (Zagreb, 23. kolovoza 1976.) je hrvatski glumac, književnik i scenarist.
Životopis
Goran Vrbanić rođen je u Zagrebu gdje se i školovao. Bavio se glumom, filmskom i kazališnom režijom, montažom, animacijom, pisanjem poezije, kratke proze, novinarskih tekstova i drama. Djela su mu objavljivana u časopisima: Plima (objavljen je i u zborniku proze najmlađe generacije autora "Plimaši" Silvije Šesto), Vijenac (u Homo volansu mu je 1995. i 1996. godine izlazila kolumna Gorko & slatko), Godine (nagrada za najbolju kratku priču 2001.), Vrisak, Kazalište.
U ZeKaeM-u mu je 1992. i 1993. godine izvođena komedija za djecu "Kad mu dosadi" u režiji Borisa Kovačevića. Godine 1995. pridružuje se Zagrebačkom glumačkom studiju i počinje trenirati glumačku metodu Lee Strazberga. Godina 1995. i 1996. godine vodio je jednu od dramskih grupa studentske kulturne organizacije "Ivan Goran Kovačić". Godina 1996. i 1997. radio je kao novinar za kulturnu rubriku Večernjeg lista.
Godine 1998. objavio je zbirku kratkih priča "Od svega što ne treba" u izdanju Matice hrvatske. Godine 2002. igra u makedonskoj predstavi "Komşi Kapicik" u Prilepu, Makedoniji. Godine 2003. piše, režira, snima i montira trash film “Otok”, te po vlastitoj adaptaciji režira “Gostioničarku Miradolinu” za lutkarsko kazalište LET. Godine 2005. završio studij glume na Akademiji dramske umjetnosti u Zagrebu, te izmislio i pokrenuo trodnevni produkcijski festival "Maraton kratkog filma". Godine 2006. Kazalište Komedija počinje igrati predstavu "Cigle Svete Elizabete" po njegovom tekstu. Godine 2008. po svom tekstu režira i igra dječiju predstavu Bu, te glumi Fjodora u dugometražnom filmu međunarodne produkcije Duel po djelu Antona Čehova, kratkom filmu Školici, serijama Hitnoj 94 i Najboljim godinama.
Svoj glas je posudio u preko 300 crtanih filmova.
Kirchheim unter Teck
Kirhajm pod Tekom je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 44 opštinska središta okruga Eslingen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 39.824 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8116033.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Eslingen Kirhajm pod Tekom se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Eslingen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 311 metara. Površina opštine iznosi 40,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 39.824 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 984 stanovnika/km².
Katolička crkva u Baranji
Katolička crkva u Baranji obuhvaća 18 župa.
Broj vjernika
U Baranji je, prema popisu stanovništva iz 2001. godine, od 40.206 stanovnika katolika bilo 28.260 ili 70,29 %. Po općinama to izgleda ovako:
Teritorijalna organizacija
Katolička crkva teritoriju Baranje dijeli na 18 župa, od kojih njih 17 pripada Baranjskom dekanatu (Batina, Baranjsko Petrovo Selo, Beli Manastir, Bilje, Branjina, Branjin Vrh, Čeminac, Darda, Draž, Duboševica, Kneževi Vinogradi, Luč, Petlovac, Popovac, Topolje, Torjanci, Zmajevac), a jedna (mjesta Podravlje, Tvrđavica) Osječkom dekanatu. Oba dekanata pripadaju Đakovačko-osječkoj nadbiskupiji.
1) Od 1843. bila je kapelanija. 2) Od 1849. bila je samostalna kapelanija.
Zoroastrički kalendar
Istorija
Pre kalendarske reforme sasanidskog cara Ardašira I (226-241.), kalendar je bar od sredine 5. veka pne. imao godinu od 360 dana i bio sistematski zasnovan na babilonskom kalendaru. Po tom sistemu, Kabiseh ("nedostatak") koji se gomilao tokom vremena je poništavan periodičnom interkalacijom trinaestog meseca, što je bilo određivano osmatranjem. Tradicija imenovanja dana i meseci po božanstvima je počivala na sličnom egipatskom običaju i prethodno je uvedena negde između 458. i 330. p.n.e, verovatno tokom vladavine Artakserksa II (404-358. pne.).
Po kalendaru koji je uveo Ardašir I, godina je imala 365 dana, još bliže uzoru egipatskog kalendara. I dalje je imala 12 meseci od po 30 dana a meseci i dani imenovani u ahemenidskim vremenima su ostali isti. Razlika je bila u tome što je iza 12. meseca sledilo pet dodatnih dana Gata ili Gah, po starim avestanskim himnama istog imena. Pored toga, odbačeni su svi oblici interkalacije, a prvi dan verske godine je pomeren sa 1. dana 1. meseca na 1. dan 9. meseca.
Novi sistem je stvorio konfuziju i naišao je na otpor, pa su mnoge zoroastrijske proslave imale dva datuma/nadnevka, što će se kod nekih zoroastrijanaca zadržati do danas. Mnogi obredi su vršeni tokom više dana umesto jednog a duplikacija praznika je nastavljena kako bi se osiguralo da se ne propusti nijedan sveti dan.
Situacija je postala tako komplikovana da je Ardaširov unuk Hormizd I (272-273) uveo još jednu kalendarsku reformu. Novi i stari praznici su povezani u kontinualne šestodnevne proslave. Izuzetak je bio Norouz (ili Navroz), prvi dan proleća - prvi i šesti dan tog meseca su slavljeni zasebno a šesti dan je postao značajan kao Zaratustrin rođendan a ne nastavak prolećnog festivala.
Pošto su Ardaširove reforme odbacile sve oblike interkalacije, kalendar i godišnja doba su se razišli četiri meseca u vreme kad je na presto došao Jazdegerd III (632-651). Zbog ovoga su Gahambari (sezonski festivali) slavljeni u pogrešno doba godine. Jazdegerd III je pripremio još jednu reformu, ali su Arapi zbacili dinastiju pre nego što je mogla biti uvedena.
Yazdegerdi Era (Y.Z.)
Posle Aleksandrovog osvojenja Persije 330. pne., Seleukidi (312-248. pne.) su uveli helenski običaj datiranja po eri, nasuprot datiranju po vladavini pojedinačnih kraljeva i započeli Seleukidsku eru). Zoroastrijskim sveštenicima ovo nije izgledalo prihvatljivo, pa su zato ustanovili novu, Zaratustrinu eru - što je usput dovelo do prvog ozbiljnog pokušaja da se utvrdi istorijski period njegovog života. Parti (150. pne.-224), koji su nasledili Seleukide, su nastavili seleukidsko-helensku tradiciju, a datiranje po vladarskoj godini je vraćeno tek Ardaširovom reformom.
Zoroastrijski kalendar koristi sufiks Y.Z. za svoju kalendarsku eru, koja je brojala godine od 632. i ustoličenja Jazdegerda III (16. juna/lipnja te godine), poslednjeg vladara Sasanidskog carstva. Pri tome treba imati na umu da početak Y.Z. godina (osim Fasli varijante) žuri za jedan dan svake četiri godine u odnosu na julijanski/gregorijanski kalendar.
Tako godina 1386. po ovoj eri počinje u 2017. godini n.e. i to zavisno od varijante kalendara: 17. avgusta/kolovoza po Shahenshahi (ili Shenshai) kalendaru; 18. jula/srpnja po Kadmi-ju (dakle 30 dana ranije, vidi dole); 21. marta/ožujka po Fasli kalendaru (fiksno, oko prolećne ravnodnevice, slično kao iranski kalendar).
Šahenšahi ili Šenšai
Usled nepostojanja interkalacije u reformama Ardašira I, kalendar i godišnja doba su se vremenom desinhronizovali. Zoroastrijski teolog Zadspram je već u 9. stoleću uočio da stanje stvari nije najbolje i procenio da će se u vreme Poslednjeg Suda dva sistema razilaziti za četiri godine.
Lutajući dan Nove godine je 1006. opet koincidirao s danom prolećne ravnodnevice pa je (prema legendi) odlučeno da zoroastrijski kalendar ubuduće interkalira dodatni mesec svakih 120 godina kako je propisano u Denkardu III.419 (ali mora se reći da je Denkard delo iz 9. veka). Negde između 1125. i 1250., Parsi-zoroastrijanci sa indijskog potkontinenta su umetnuli takav embolizmički mesec, nazvan Aspandarmad vahizak (tj. mesec Aspandarmad sa sufiksom vahizak). Taj mesec će biti i poslednji umetnuti mesec - kasnije generacije Parsija su zanemarili umetanje trinaestog meseca.
U vreme odluke o interkalaciji svakih 120 godina, kalendar je nazvan Shahenshahi ("carski"). Parsiji, nesvesni da ne vrše pravilno interkalaciju, nastavili su da svoj kalendar nazivaju Shahenshahi. Ova praksa je ostala do danas a pristalice drugih varijanti zoroastričkog kalendara omalovažavaju Shahenshahi kao "rojalistički".
Fasli
Huršedži Kama, Parsi iz Bombaja, je 1906. osnovao Zarthosti Fasili Sal Mandal ("Zoroastrijansko društvo sezonske godine"). Fasili ili Fasli kalendar, kako je nazvan, počivao je na starijem modelu, uvedenom 1079. tokom vladavine seldžučkog vladara Malik-šaha I, koji je bio dobro primljen među zemljoradnicima. Ovaj kalendar je imao dve glavne osobine: 1) bio je harmonizovan sa godišnjim dobima, Nova godina je koincidirala sa prolećnom ravnodnevicom; 2) sledio je egipatsko-zoroastrijski model (12 meseci od po 30 dana, plus 5 ekstra dana), ali je takođe imao i autoregulatorni prestupni dan svake četiri godine (Avardad-sal-Gah nakon pet postojećih Gah dana na kraju godine). Društvo Fasli je takođe tvrdilo da je njihov kalendar tačan verski kalendar, za razliku od druga dva, za koje su oni tvrdili da su politički.
Indijska zoroastrijska zajednica je dala malo podrške ovom novom kalendaru jer je smatrano da je protivan uputama iz Denkarda. Ali u Iranu je Fasli kalendar dobio zamah posle 1930. i kampanje ubeđivanja iranskih zoroastrijanaca da usvoje novi kalendar godišnjih doba, koji su oni nazivali Bastani kalendar. Iranski parlament je 1925. uveo novi iranski kalendar, koji je (nezavisno od Fasli pokreta) uključio obe tačke koje je predlagalo Fasli društvo. Pošto je iranski nacionalni kalendar takođe zadržao zoroastrijanske nazive meseci, bio je mali korak da dođe do njihove integracije. Većina zoroastrijanaca je prihvatila Bastani kalendar. Izuzetak je bio Jazd, gde se zoroastrijanska zajednica oduprla i koja i danas sledi Kadmi kalendar.
Sva tri kalendara su 1992. imala prvi dan meseca na isti dan; mada su mnogi zoroastrijanci predložili konsolidaciju kalendarâ, konsenzus nije mogao biti postignut. Neki sveštenici su prigovarali i na osnovu toga da bi religijske alatke morale biti iznova posvećivane, uz nemali trošak.
Imena meseci i dana
Meseci i dani zoroastričkog kalendara su nazvani i posvećeni su, po božanstvima ili božanskim konceptima. Ovi nazivi su značajni i iz obrednih razloga. Ne samo da se njima ustanovljuje hijerarhija glavnih božanstava, već je i osigurano često prizivanje njihovih imena, pošto se božanstva i dana i meseca pominju pri svakom zoroastričkom činu bogoslužbe.
Najstarije (mada se ne može datirati) svedočanstvo o postojanju dnevnih posveta potiče iz Yasne 16, dela liturgije iz Jasne (dela Aveste), koja, većim delom, predstavlja poštovanje 30 božanskih bića sa posvetama kao imenima dana. U ovim stihovima na avestanskom jeziku, imena se javljaju sledećim redosledom (izvorni pravopis):
Kvaternarna posveta Ahura Mazdi može biti kompromis između ortodoksne i heterodoksne frakcije, možda su 8., 15. i 23. dan prvobitno imali Apam Napat, Haoma i Dahman Afrin. Posveta ahurskoj Apam Napat bi verovatno bilo problem za posvećenike Aredvi Sura Anahite, čiji je kult bio vrlo popularan od 4. veka pne. do 3. veka n.e. i koji je (sa nakupinama) bio funkcionalno jednak kultu Apam Napat. Ova tri božanstva se i danas smatraju 'vankalendarskim', prizivaju se zajedno sa ostalih 27 i tako čine niz od 30 posebnih entiteta.
thumb|150px|right|[[Faravahar, za kojeg se veruje da je predstava Fravašija (duha čuvara), kojem su posvećeni mesec i dan Farvardin]] Dani od '''2. do 7.''' su posvećeni Ameša Spentama ("blagotvorni besmrtni"), šestorci "božanskih iskri" kroz koje je postignuto sve kasnije stvaranje i koje u današnjem zoroastrijanizmu smatraju za arhanđele.
Dani od '''9. do 13.' su posvećeni Jazatama iz pet Njaši iz Horde Aveste: Atar (Vatra), Aban (Voda), Horšid (Sunce, Khorshid), Mah (Mesec) i zvezda Tištrija (Tishtrya ili Tištrya'') koja ovde verovatno predstavlja nebeski svod u celini. Dan 14. je posvećen duši Vola, koja predstavlja i povezana je sa kreacijom životinja.
Dan 16., prvi iz druge polovine meseca, je posvećen božanstvu zakletve/prisege, Velikom Mitri (nalik Apam Napat iz ahurske trijade). Zatim (17. i 18.) slede njemu najbliži, Sraoša i Rašnu, sudije duše, a 19. njihovi predstavnici, Fravašiji. Od 20. do 22. su Veretragna, Raman i Vata, redom hipostaze pobede, daha života i (drugo) božanstvo vetra i 'svemira'.
Poslednja grupa (24. do 30.) predstavlja 'apstraktnija' božanstva: Religija, Naknada i Pravda; Nebo i Zemlja; Sveti Priziv i Beskrajna Svetlost.
U današnjoj upotrebi, imena dana i meseci su srednjopersijski ekvivalenti božanskih imena ili koncepata, ali u nekim slučajevima odražavaju semitske uticaje (npr. Tištrija se pojavljuje kao Tir, za šta Boyce (1982:31-33) tvrdi da potiče od Nabu-*Tiri). Pored toga, imena 8., 15. i 23. dana meseca - što odražava vavilonsku praksu deljenja meseca u četiri perioda - se danas mogu međusobno razlikovati: ova tri dana su redom nazvana Dae-pa Adar, Dae-pa Mehr i Dae-pa Din', što su srednjopersijski izrazi koji znače "Tvorac..." Atara, Mitre odn. Daene.
Meseci
Od 30 božanstava kojima su posvećeni dani, njih 12 imaju i svoje mesece. Posvete u nazivima meseci pored toga ustanovljuju koja su božanstva viša od ostalih. Spisak naziva meseci se ne pojavljuje nigde u tekstovima Aveste, ali su ovi poznati iz komentara i prevoda ovih tekstova, iz raznih regionalnih zoroastrijskih kalendara iz sasanidske ere i iz žive upotrebe. Pored Dae (srednjopersijski oblik od avestanskog Daena) a time i posvećenja Ahura Mazdi i šest posveta Ameša Spentama, preostalih pet se smatraju za najznačajnije od Jazata: Farvardin (avestanski: Fravaši), Tir (Tištrija), Mehr (Mitra), Aban (Apo) i Adar (Atar)
Ana-Marija Posavec
Ana-Marija Posavec (Osijek, 3. V. 1990), hrvatska spisateljica iz Belog Manastira.
Životopis
Nakon završetka gimnazije, godine 2008. upisala se na Filozofski fakultet u Osijeku, Odsjek za hrvatski jezik i književnost.
Paladijum(II) acetilacetonat
Paladijum(II) acetilacetonat je organsko jedinjenje, koje sadrži 10 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 304,636 Da.
Ferrara
Ferrara je grad u Sjevernoj Italiji, šesti po veličini grad regije Emilie-Romagne i glavni grad istoimene Provincije Ferrara.
Ferrara je čuvena po izuzetnom vrednom i dobro očuvanom istorijskom jezgru, koje je danas pod zaštitom UNESKA. Posebno se treba istaći baština Dinastije Este, koji su ostavili brojne palače, crkve i veliko umetničko blago pohranjenog u njima. Zbog svega toga u Ferari je 2006. otvorena i italijanska filijala čuvenog muzeja Ermitaž.
Prirodne odlike
thumb|270 px|right|Ulica u starom gradskom jezgru right|thumb|270 px|Zidine oko stare Ferare right|thumb|270 px|Jedan od gradskih trgova
Ferrara se nalazi na prelazu iz središnje ka severnoj Italiji. Od prestonice Rima grad je udaljen 440 km severno, a od Bolonje 50 km severoistočno.
Klima: Klima u Ferari je prelazna između sredozemne i umereno kontinentalne klime.
Historija
Poreklo grada je nepoznato. Prvi put se pojavljuje u dokumentu langobardskog kralja Aistulfa iz 754. g., kada se Ferrara spominje kao deo Ravenskoga egzarhata. Deziderije je od pape tražio 757. g. vojvodstvo Ferraru. Posle 984. g. bila je feud Tedalda, grofa od Modene i Canose, nećaka od cara Otona I. Nakon toga postala je polunezavisna, a 1101. g. zauzela ju je nakon opsade grofica Matilda. U to vreme gradom je dominiralo nekoliko velikih porodica, a među njima su se isticali Adelardi. Kada je 1146. umro zadnji Adelardi, njegova imovina je prešla kao miraz u Dinastiju Este. Postojalo je razdoblje stalnih netrpeljivosti novodošle porodice i starih vladarskih porodica, ali nakon znatnih borbi 1242. Azzo VI iz Dinastije Este postao je podesta. Njegov nasljednik i unuk Obizzo II (1264.-1293.) postao je markiz i gospodar grada.
Nicolo III d'Este (1393.-1441.) veličanstveno je dočekivao nekoliko papa, pa je 1438. u Ferrari održan prvi dio Firentinskog Koncila.
Kada je umro Alfonso II d'Este bez muških naslednika tada je papa Klement VII polagao pravo na Ferraru kao upražnjeni feud. Od tada se Ferrara nalazila u Papskoj državi Papa Pavao V je sagradio zamak, a grad je bio u papskoj državi. Austrijanci su 1832. g. zauzeli tvrđavu. Od 1859. g. Ferrara postaje deo kraljevine Italije. Međutim, pripajanje Ferare matičnoj državi nije donelo gradu razvitak, već je grad počeo tavoriti u dalekoj provinciji. Tek je u drugoj polovini 20. veka došlo do osetnog napretka u Ferrari, najviše zahvaljujući naglom industrijalizovanju grada i okoline i izgradnji novih i savremenih puteva.
Sporazum iz Osla
desno|mini|350px|[[Yitzhak Rabin, Bill Clinton, i Jaser Arafat za potpisivanja Sporazuma iz Osla, 13. rujna, 1993.]] Sporazum iz Osla, službeno se zove Deklaracija o principima ili Dogovor o privremenoj samoupravi ( Declaration of Principles on Interim Self-Government Arrangements) ili Deklaracija o Načelima ( Declaration of Principles).
Ferrara
Stanovništvo
2008. g. Ferrara je imala blizu 135.000 stanovnika za svega 50% više nego na početku 20. veka.
Sporazum iz Osla
On je bio prekretnica u palestinsko-izraelskom sukobu. Bio je to prvi izravan sporazum između Izraela i Palestinskih političkih predstavnika (PLO). On je zamišljen kao okvir budućih odnosa između Izraela i buduće Palestinske države, kada se riješe sva neriješena pitanja konačnog statusa dviju država.
Ferrara
Stanovništvo
Grad danas ima značajan udeo imigrantskog stanovništva, doseljenika iz svih krajeva svega (10% gradskog stanovništva).
Sporazum iz Osla
Sporazum je dogovoren u Oslu, Norveška dana 20. kolovoza, 1993., a potom i službeno potpisan na javnoj ceremoniji u Washington DC 13. rujna, 1993., od strane Jasera Arafata u ime Palestinaca i premijera Yitzhaka Rabina. Potpisivanju su svjedočili ministri vanjskih poslova Warren Christopher iz Sjedinjenih američkih država i Andrej Kozirev iz Rusije, kao i američki predsjednik Bill Clinton.
Ferrara
Znamenitosti
Stari, renesansni dio grada je na popisu UNESCO-ve svjetske baštine od 1995. god. Grad je još uvijek okružen s 9 kilometara starih bedema, većinom izgrađenih u 15. i 16. vijeku One su, zajedno s onima u gradu Lucca, najbolje očuvane renesansne bedeme u italiji.
Sporazum iz Osla
Sporazum je predvidio stvaranje jedne Palestinske vlasti. Palestinska vlast je po tom sporazumu trebala dobiti odgovornost za upravu na teritoriji pod svojom kontrolom. Sporazum je predviđeno povlačenje Izraelskih vojnih snaga sa područja buduće Palestinske autonomije iz Pojasa Gaze i Zapadne obale.
Ferrara
Znamenitosti
Najvažnija građevina je četverokutni Zamak Este (Castello Estense) s četiri tornja, izgrađen od cigle u samom centru grada, i okružen kanalom. Izgrađen je 1385. i djelomično obnovljen 1554. godine, dok su paviljoni na vrhu novijeg datuma.
U blizini se nalazi ''Bolnica sv. Ane (Santa Anna''), u kojemu je pjesnik Torquato Tasso hospitaliziran za napada ludila od 1579.–1586. godine.
Gradska vijećnica, obnovljena u 13. vijeku, je prije bila rezidencija porodice Este.
U njenoj blizini se nalazi Katedrala San Giorgio započeta 1135. kad je dovršen donji dio fasada u romaničkom stilu. Prema izgubljenom natpisu iz crkve, gradio ju Guglielmo I Adelardi († 1146.), koji je i sahranjen u njoj. Gornji dio fasade, sa arkadama šiljastih lukova, je iz 13. vijeka. Donji dio portika i skulpture glavnog portala su potpisano djelo "artifexa" Nicholausa, koji se također spominje na izgubljenom natpisu kao jedan od arhitekata crkve. Polegnuti lavovi koji su činili bazu stupova su danas u narteksu crkve. Bogato razrađene skulpture Posljednjeg suda koje ukrašavaju drugi kat iznad trijema su iz 13. vijeka zvonik u renesansnom stilu i datira od 1451.–1493., dok je posljednji kat dodan krajem 16. vijeka. Enterijer je obnovljen 1712. u baroknom stilu.
Nadomak katedrale je univerzitet, koji ima fakultete prava, arhitekture, farmacije, medicine i prirodoslovlja; biblioteka ima vrijedne rukopise, uključujući originalne dijelove Orlando furioso i pisma T. Tassa. Među slavnim studentima tog univerziteta bili su: Nikola Kopernik (1503.) i Paracelsus. Univerzitetski botanički vrt (Orto Botanico dell'Università di Ferrara) slavan je u svijetu.
U Ferrari se nalaze brojne renesansne palače koje su često zadržale svoje dekoracije od terakote i iako su malenih dimenzija, nijedan tako mali grad nema toliki broj palača. Od njih su najznačajnije one u sjevernom dijelu grada (naročito one na raskršću dvije glavnih ulica), koje je dao izgraditi Ercole I. d'Este od 1492.–1505. godine prema planovima B. Rossettija, te stoga prozvane Ercoleovim dodatkom (Addizione Erculea).
Među najljepšim palačama je Dijamantna palača (Palazzo dei Diamanti) koja je dobila ime prema kamenim blokovima na fasadi u obliku dijamanta. U njoj se nalazi Nacionalna galerija slika s velikom kolekcijom slika ferrarske škole, koja je bila najvažnija u drugoj polovici 15. vijeka. Njoj su pripadali umjetnici: Cosimo Tura, Francesco Cossa i Ercole dei Roberti, a u 16. vijeku najistaknutiji su bili: Girolamo da Carpi, Benvenuto Tisio (il Garofalo), Lorenzo Costa i Dosso Dossi.
Gradski historijski arhiv čuva veliku količinu važnih dokumenata od 15. vijeka nadalje. Nadbiskupski historijski arhiv je još stariji i spominje se u dokumentima iz 955., a sadrži vrijedne dokumente koje su svećenici skupljali vijekovima.
Ferrara u kulturi
thumb|right|270 px|[[Girolamo Savonarola, statua u Fereri]]
U Ferrari su rođeni: U Ferari su živeli sledeći slikari i umetnici:
Sport
Lokalni nogemetni klub u Ferrari je Società Polisportiva Ars Et Labor 1907 kji je trenutno u talijanskoj ligi Lega Pro Prima Divisione (bivša treća liga Serie C1). Košarkašku klub Carife Ferrara je u sezoni 2007.-08. osvojio naslov druge talijanske lige (LegADue), čime je ušao u prvu ligu (Serie A).
Cinchofen
Cinchofen je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 249,264 Da.
Kleines Wiesental
Klajnes Vizental je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 35 opštinskih središta okruga Lerah. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8336107.
Weimarska Republika
thumb|250px|Weimarska Republika 1925. godine
Weimarska Republika (njem. Weimarer Republik, fon. Vajmarska Republika) je naziv za njemačku državu nastalu nakon Prvog svjetskog rata. Na izborima početkom 1919. SPD (socijaldemokrati) nemaju apsolutnu većinu pa su prisiljeni ući u koaliciju s DDP (demokratska stranka) i katolicima kako bi obrazovali vladu. To je tzv. Weimarska koalicija koja je i tvorac Weimarskog ustava donijetog u augustu 1919. u malom gradu Weimaru. Dakle, ukinuvši monarhiju parlament je napravio federativnu republiku sastavljenu od 17 "zemalja".
Kontrolisana revolucija
Od 1916. pa nadalje Njemačkim Carstvom iz 1871. efektivno je vladala vojska, vođena od strane Oberste Heeresleitung (OHL, vrhovne vojne komande) sa komandantom štaba, Paulom von Hindenburgom. Kada je postalo jasno da je Prvi svjetski rat izgubljen, vrhovna komanda (OHL) je zahtijevala da se uspostavi civilna vlada. Svaki pokušaj da se rat nastavi, nakon što je Bugarska napustila Centralne sile, samo bi uzrokovao da njemačke teritorije budu okupirane. Novi Reichskanzler Princ Max von Baden je stoga ponudio primirje američkom predsjedniku Vudro Vilsonu 3. oktobra 1918. Dalje 28. oktobra 1918, ustav iz 1871. je izmijenjen da bi od Reicha napravio parlamentarnu demokraciju, koja nije postojala pola vijeka: ubuduće je kancelar bio odgovoran Reichstagu, a ne caru kao do tada.
Tadašnji plan da se Njemačka transformiše u ustavnu monarhiju, sličnu Ujedinjenom Kraljevstvu, ubrzo je zastario, kako je zemlja klizila u stanje potpunog haosa. Njemačka je bila preplavljena vojnicima koji su se vraćali sa fronta, mnogi od njih bili su ranjeni fizički ili psihološki, ili na oba načina. Nasilje je bilo rašireno, sa tučama koje su izbijale i između ljevičarskih grupa na sahranama koje su ubijali desničarski protivnici.
Pobuna je izbila kada je 29. oktobra vojska bez konsultacije sa vladom naredila pokret njemačkoj floti – pokret koji ne samo da je bio potpuno beznadežan, već je bilo sigurno da bi zaustavio i mirovne pregovore. Kada je vojska uhapsila oko 1000 mornara, i dala da se prebace u Kil, lokalna buna pretvorila se u globalnu pobunu, koja se brzo raširila po većem dijelu Njemačke. Drugi mornari, a onda i radnici, solidarisali su se sa uhapšenima, započeli su da biraju radničke i vojne sovjete, po modelu sovjeta iz Ruske revolucije 1917. i preuzeli su vojnu i civilnu vlast u mnogim gradovima. 7. novembra je revolucija stigla do Minhena, i Ludvig III od Bavarske je pobjegao.
U početku su zahtjevi bili skromni. Tražili su da se uhapšeni mornari puste. Za razliku od Rusije, godinu dana ranije, savjete nije kontrolisala komunistička partija. Ipak, zbog nastanka Sovjetskog Saveza, revolucija je veoma zastrašila vlast i srednje klase. Zemlja je bila na ivici da postane socijalistička republika.
U to vrijeme političko predstavništvo radničke klase bilo je podijeljeno. Jedna frakcija se odvojila od socijal-demokrata, nazvavši sebe "nezavisnim socijal-demokratima" (USPD, od Unabhängige Sozialdemokratische Partei Deutschlands), i oni su naginjali ka socijalističkom sistemu. Kako ne bi izgubila uticaj, preostala "većina socijal-demokrata" (MSPD, oni koji su podržavali parlamentarni sistem) odlučila je da se stavi na čelo pokreta i također je 7. novembra zahtijevala da car Vilhem II od Njemačke abdcira. 9. novembra 1918. Filip Šajdeman je proklamovao republiku sa balkona zgrade Reichstaga u Berlinu, dva sata prije nego što je Karl Libkneht proklamovao socijalističku republiku, iza ugla, sa berlinskog zamka.
Da bi omogućio svojoj tek nastaloj vladi da održi kontrolu u zemlji, Ebert je napravio pakt sa vrhovnom vojnom komandom, koju je sada vodio Ludendorfov nasljednik general Vilhelm Grener. Ovaj pakt Ebert-Grener je u osnovi propisivao da vlada neće pokušavati da reformiše vojsku, dok se vojska zaklinjala da će štititi vladu. Sa jedne strane, ovaj dogovor je simbolizovao prihvaćenost nove vlade od strane vojske, ublažavajući brige u srednjim klasama; a sa druge strane, smatran je izdajom radničkih interesa od strane lijevog krila, i također je uspostavljao armiju kao nezavisnu i konzervativnu grupu u Vajmaru, koja će imati veliki uticaj nad sudbinom republike. Ovaj pakt je predstavljao jedan od nekoliko koraka koji su doveli do permanentne podjele među političkim predstavnicima radničke klase u SPD i komuniste.
Podjela je postala konačna kada je Ebert pozvao OHL da pošalje trupe da uguše novu pobunu vojnika u Berlinu 23. novembra 1918., u kojoj su pobunjeni vojnici zarobili komandanta grada i zatvorili državnu kancelariju (Reichskanzlei), u kojoj je boravio savjet narodnih predstavnika. Gušenje pobune bilo je oštro, sa nekoliko mrtvih i ranjenih. Ovo je uzrokovalo time da lijevo krilo objavi raskid sa MSPD, koji je sa njihove tačke gledišta paktirao sa kontra-revolucionarnom vojskom da bi suzbio revoluviju. Zato je USPD napustio savjet narodnih predstavnika poslije samo sedam nedjelja. Razdor se produbio kada je u decembru formirana Komunistička partija Njemačke (KPD) od strane određenih grupa sa lijevog krila, uključujući lijevo krilo USPD-a i grupu Spartakus.
U januaru su naredne krvave pokušaje uspostavljanja proleterske diktature od strane radnika na ulicama ugušile paravojne Freikorps-jedinice (prev. slobodne trupe), sastavljene od vojnika dobrovoljaca. Ovo je kulminiralo ubistvom Roze Luksemburg i Libknehta, 15. januara. Uz podršku Eberta, ubicama nije suđeno pred civilnim, već pred vojnim sudom, što je dovelo do veoma blagih kazni. Ovo naravno nije doprinijelo Ebertovoj popularnosti u lijevom krilu.