cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hrvatska
Sport
Hrvatska rukometna reprezentacija je dvostruki olimpijski pobjednik u Atalanti i Ateni. Kauboji su bili svjetski prvaci 2003. godine, a osvojili su i tri svjetska srebra na Islandu, Tunisu i Hrvatskoj. Tome valja pridodati europsko srebro i broncu. Ivano Balić proglašen je najboljim rukometašem svih vremena. RK Zagreb je dvostruki, a Bjelovar jednostruki prvak Europe u muškoj konkurenciji.Najveći uspjeh ženskoga rukometa je je iz 1996. kada je Podravka Vegeta postala prvakom Europe.
Hrvatska košarkaška reprezentacija je igrala finale olimpijskih igara 1992. sa Sjedinjenim Državama čija je reprezentacija nazvana Dream team na olimpijskim igrama u Barceloni.Hrvatska ima i dvije brončane medalje s Eurobasketa i jednu svjetsku broncu. Dražen Petrović se smatra najvećim europskim košarkašem svih vremena koji je Europljanima otvorio put u NBA. Ostali veliki košarkaši su Krešimir Ćosić, Toni Kukoč, Dino Rađa i trener Mirko Novosel član Košarkaške Kuće slavnih. Hrvatski klubovi su bili pet puta prvaci Europe, Split tri puta, a Cibona dva puta. Cibona je dva puta bila pobjednik Kupa pobjednika kupova. Split je dva puta osvojio Kup Radivoja Koraća, a Cibona jedan. Treći popularni klub je KK Zadar. Zadar je naziva gradom košarke zbog popularnosti sporta u tom gradu i fanatičnošću navijača.
Hrvatska ženska odbojkaška reprezentacija osvojila je 3 uzastopna Europska srebra od 1995. do 1999. Muška reprezentacija osvojila je 2 srebra na završnici Europske lige. Ženski odbojkaški klubovi Dubrovnik i Mladost bili su prvaci starog kontinenta 2 puta 1991. odnosno 1998.Mladost je također bila viceprvak Europe 2 puta. HAOK Mladost višestruki je prvak Hrvatske.
Hrvatska teniska reprezentacija je bila pobjednik Davisova kupa 2005. godine. Goran Ivanišević je osvojio Wimbledon 2001. godine. Ostali poznati tenisači su Ivan Ljubičić, Mario Ančić i Iva Majoli. Skijašica Janica Kostelić je najbolja hrvatska sportašica. Jedina je skijašica koja je osvojila četiri zlatne olimpijske medalje ukupno i tri zlatne medalje na jednoj Olimpijadi. Ukupno je s četri zlata i dva srebra najuspješnija skijašica u povijesti Olimpijade. Trostruka je pobjednica Svjetskog skijaškog kupa te osvajačica pet svjetskih zlatnih medalja. Ivica Kostelić postigao je zapažene rezultate. Visašica Blanka Vlašić je najbolja hrvatska atletičarka i aktualna svjetska prvakinja. Najbolji plivači su Duje Draganja, Sanja Jovanović i Đurđica Bjedov. Željko Mavrović i Mate Parlov najbolji su boksači. Branko Cikatić i Mirko Filipović su najpoznatiji borci u mješovitim borilačkim vještinama. Tamara Boroš je najbolja stolnotenisačica.
Norvej
Norvej se može odnositi na
Okvil
Okvil se može odnositi na
Ogden
Ogden se može odnositi na
Žirodin
Žirodin se pojmovno može opisati kao zrakoplov s fiksnim krilom opremljen dodatnim rotorom, pogonjenim terminezonskim mlaznim motorima - TMM (eng. tip-jet; mlazni motor na završetku svakog kraka rotora), namijenjen za vertikalno ili vrlo kratko polijetanje i slijetanje, koji je sposoban letjeti u režimu autorotacije tijekom krstarećeg leta uz isključene TMM, i uz stvaranje standardnog aerodinamičnog uzgona na krilima.
Heribert od Kölna
Sveti Heribert (cca. 970 – 16. mart 1021) bio je nadbiskup Kölna i kancelar rimsko-njemačkog cara Otona III, kanoniziran kao svetac Rimokatoličke crkve oko 1074.
Rođen je u Wormsu kao sin grofa po imenu Hugo. Obrazovao se u wormskoj katedralnoj školi i opatiji Gorze u Lotaringiji. 994. je zaređen. Iste godine ga je Oton imenovao kancelarom za Italiju. Godine 999. je imenovan za nadbiskupa, ali je ostao u Italiji. Kada je Oton III umro, pri povratku ga je zarobio, a potom pustio bavarski vojvoda Heinrich, budući car. Heribert je potom postao vjerni podanik cara. Godine 1003. je osnovao Opatija Deutz.
Nakon smrti mu se pripisivalo čudesno prizivanje kiše kojom je okončana suša. Kanonizirao ga je papa Grgur VII.
Charentay
Šarante je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Rona koja pripada prefekturi Vilfranš sir Saon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 993 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 72 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 13,78 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 250 metara (maksimalnoj 272 m, a minimalnoj 175 m).
Marija Bistrica
Marija Bistrica je naselje i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj, a koja administrativno pripada Krapinsko - zagorskoj županiji.
Zemljopis
Općina Marija Bistrica proteže se od sjeveroistočnog obronka Medvednice prema sjeveru do rijeke Krapine, s istočne strane omeđena je potokom Žitomirka, a na zapadnoj strani potokom Pinja.
Religija
Tu se nalazi i svetište Majke Božje Bistričke, jedno od najpopularnijih i najposjećenijih marijanskih svetišta u Hrvatskoj.
Kip Majke Božje Bistričke potječe iz 15. stoljeća i bio je u crkvi na Vinskom Vrhu. Gospin kip zbog opasnosti od Turaka, premješten je u župnu crkvu u Mariji Bistrici, a 1650. zazidan u jedan prozor. Nastojanjem zagrebačkog biskupa Martina Borkovića, kip je pronađen 1684. i stavljen na počasno mjesto. Od tada počinju brojna hodočašća.
Biskupska konferencija proglasila je 1971. bistričko svetište, Nacionalnim prošteništem čitavog hrvatskog naroda. Održan je Nacionalni euharistijski kongres u Mariji Bistrici 1984.
Slike u cintoru naslikao je Ferdo Quiquerec, a obnovio ih akademski slikar Vladimir Pavlek od 1982. do 1984. Papa Ivan Pavao II. proglasio je kardinala Alojzija Stepinca blaženim, 3. listopada 1998. u Mariji Bistrici, kada je svetište za tu prigodu posebno uređeno i dograđeno.
Zagrebački nadbiskup Josip Bozanić otvorio je Karmel Majke Božje Bistričke i bl. Alojzija Stepinca te posvetio samostansku crkvu, 12. veljače 2000. U godini Velikog jubileja 2000. odlukom Josip Bozanića, bazilika Majke Božje Bističke, postala je jedna od četiri oprostne crkve. Podignut je spomenik papi Ivanu Pavlu II. podno Kalvarije, 18. svibnja 2003.
Nataša Bašić
Nataša Bašić (Bašić-Kosić) (Trogir, 15. travnja 1956.), hrvatska jezikoslovka, urednica u Leksikografskom zavodu Miroslava Krleže i povjesničarka hrvatskoga jezika i pravopisa.
Životopis
Rođena je 15. travnja 1956. u Trogiru. Maturirala je 1974. godine u klasičnoj gimnaziji u Splitu, diplomirala 1979. godine jugoslavistiku i komparativnu književnost na Filozofskom fakultetu u Zagrebu, gdje je magistrirala 1989. godine radom Evolutivnost Vukova jezičnoga i grafijsko-pravopisnoga modela. Doktorirala je 2006. godine na Filozofskom fakultetu u Osijeku tezom Vukovci i hrvatski jezični standard.
Od 1979. godine zaposlena je u Leksikografskom zavodu u Zagrebu kao lektorica i urednica u Hrvatskom biografskom leksikonu, temeljnom zavodskom nacionalnom projektu, u kojem je vodila struke iz filologije, kulture i iseljeništva.
Od 2002. godine glavna je urednica Thesaurusa, elektroničke baze podataka s Hrvatskim osobnikom i Hrvatskim mjestopisom kao glavnim sastavnicama. Izradila je normativnu bazu podataka za 45 tisuća osoba iz hrvatskoga znanstvenoga, kulturnoga, javnoga i športskoga života u rasponu od prvih pisanih spomena do suvremenika te uredila Hrvatski mjesni rječnik, jedinstveni imenik hrvatskih naselja i njima pridruženih etnika i ktetika s dijalektalnim i književnim likovima. Bavi se hrvatskom jezičnom standardologijom, napose procesom jezične i pravopisne standardizacije u 19. i 20. st., s kojega je područja objavila više znanstvenih i stručnih radova te ogleda, osvrta i prikaza u časopisima i zbornicima (Jezik, Filologija, Rasprave Instituta za hrvatski jezik, Suvremena lingvistika, Forum, Kolo, Vijenac]]; Deklaracija o položaju i nazivu hrvatskog književnog jezika, Lektori i jezična kultura, Jezik na križu – križ na jeziku, Babićev zbornik, i dr.). Autorica je knjige V.S. Karadžić između jezikoslovlja i politike (Zagreb, 1991.) te je urednica nekoliko bibliografskih izdanja (Jezik, Hrvatska revija, Historijski zbornik). Napisala je i obranila vrlo opsežnu i u hrvatskom jezikoslovlju bez premca, još neobjelodanjenu, doktorsku disertaciju o hrvatskim vukovcima (Pero Budmani, Ivan Broz, Tomo Maretić...). Suradnica je u znanstvenom projektu Hrvatska biobibliografska baština Leksikografskoga zavoda „Miroslav Krleža“.
Članica je povjerenstva Nagrade Dr. Ivan Šreter za izbor najbolje riječi.
Djela
(izbor)
Oli (razvrstavanje)
Oli se može odnositi na
Orindž Siti
Orindž Siti se može odnositi na
Vanja Drach
Vanja Drach (Bošnjaci, 1. veljače 1932. - Zagreb, 6. rujna 2009.) je bio hrvatski glumac.
Životopis
Vanja Drach je rođen u Bošnjacima pokraj Vinkovaca u obitelji cijenjenog vinkovačkog liječnika koji umire kad je Vanji bilo 11 godina. Slijedeći obiteljsku tradiciju odlazi na studij medicine u Zagreb, ali nakon godinu dana napušta fakultet i upisuje Kazališnu Akademiju (kod prof. Gavelle). Nakon završenog studija glumi dvije godine u Dramskom Kazalištu Gavella (tada Dramsko kazalište), te po nagovoru Bojana Stupice prelazi u Hrvatsko narodno kazalište. Godine 1975. prelazi kod Relje Bašića u „Teatar u gostima“ gdje u slijedećih pet godina gostuje po cijeloj Hrvatskoj, Jugoslaviji i međunarodno s brojnim uspješnicama. Nakon tog razdoblja vraća se u HNK, iako igra i dalje u gotovo svim kazalištima u Zagrebu. Izuzetno je značajan njegov rad na Hrvatskom radiju (prije Radio Zagreb) gdje desetljećima surađuje u dramskom programu, te u programima proze i poezije (Dnevnici i pisma, te Poezija naglas).
Iako je poznatiji kao kazališni glumac gdje je s velikim uspjehom igrao brojne značajne uloge u antičkim dramama, djelima ruskih klasika i u modernom repertoaru, Vanja Drach je odigrao više od dvadesetak značajnih, uglavnom karakternih, uloga u filmovima različitih žanrova (debitirao u H-8 (1958.) Nikole Tanhofera). Često je s uspjehom nastupao i u kratkim igranim filmovima (npr. Branka Majera i Vatroslava Mimice) te u TV dramama i serijama.
Glumac je umro 6. rujna 2009. nakon kratke i teške bolesti u 77. godini života. .Zadnja uloga mu je bila kao psihijatar Điđimilović
Pagognane, Belluno
Pagognane je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 311 m.
Owensville, Ohio
Ouvensvil je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 794, što je 22 (-2,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Theodosia Okoh
Theodosia Salome Okoh (1922–2015) je bila ganska politička dužnosnica najpoznatija po tome što je dizajnirala aktualnu zastavu Gane.
Theodosia Okoh je rođena kao četvrto od osmero djece velečasnog Emmanuela Victora Asihenea i Dore Ahensihene. Osnovnu školu završila je u Ashantiju, a školovanje je nastavila na uglednoj Achimoti. Tokom kasnije karijere, bila je predsjednica Hokejskog saveza Gane.
Morus
Dud ili murva (Morus), rod listopadnog drveća ili grmlja srednje veličine, od 6 do 15 metara, rasprostranjen u svim umjerenim i suptropskim područjima sjeverne polutke, osim Europe. Vrste najpoznatije u Europi su bijela murva (Morus alba), crvena murva (Morus rubra) i crna murva (Morus nigra).
Sve tri ove u Europi poznate vrste rasprostranjene su i u Hrvatskoj. Bijela murva poznata je po uzgoju dudova svilca, ličinke koja proizvodi svilu. Rastu na siromašnijim tlima, pretežno pješčana sadržaja, krošnja im je razgranata, kao i korijenje. Plodovi su aromatični i vrlo ukusni, veličine 2 – 3 cm, bijele, ljubičaste i ružičaste do crvene boje.
Popis vrsta
Izvori
Lobor
Lobor je naselje i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj, u Krapinsko-zagorskoj županiji.
Zemljopis
Mjesto Lobor središte je općine Lobor koja je smještena podno gore Ivančice (1061m), svega pedesetak kilometara od Zagreba. Službeno se Lobor spominje već 1244. g.
Površina Općine Lobor: 61 km2
Naselja koja pripadaju općini Lobor su: Cebovec, Jakopići, Lobor, Markušbrijeg, Petrova Gora, Stari Golubovec, Šipki, Velika Petrovagorska, Vinipotok, Vojnovec Loborski, Završje Loborsko.
Stanovništvo
Broj stanovnika prema popisu iz 2001.: 3 711
Povijest
Na lokalitetu oko crkve Majke Božje Gorske u Loboru je 1998. godine pronađeno groblje Hrvata iz 11. stoljeća.
Lobor se spominje već davne 1257. godine kao Castrum Lobor. Ime mu vjerojatno potječe od latinske riječi Labor (laboratorium), a pretpostavlja se da su na tom prostoru Rimljani imali svoje radionice i kamenolome. Kao trag svog boravka ostavili su nadgrobne spomenike od kojih se jedan (cecellija superiana), iskopan 1857. godine.
Crkva Majke Božje Gorske nalazi se ja južnoj starni Lobora. Sagrađena je na obroncima Ivančice, na brežuljku nazvanom Gora. Plato na vrhu brijega kroz arheološke nalaze svjedoči o gotovo četiri tisuće godina intenzivnog života.
Prapovijesno doba
U kasnom brončanom dobu (14. - 8. st. pne.) ovo je područje dio kulture polja sa žarama. Ovoj kulturi pripadaju stambeni objekti pronađeni na sjevernom dijelu platoa.
Ostaci keramike svjedoče o nastavku života i kroz starije željezno doba (8. - 4. st. pne.), dok iz mlađeg željeznog doba (4. st. pne. - 1. st. pos. Kr.) potječe i veći stambeni ili kultni objekt smješten ispred današnjeg glavnog ulaza u crkvu. Iz ovog perioda je i veliki zemljani bedem koji je opasivao cijeli plato, s glavnim ulazom smještenim na istom položaju na kojem je kasnije bio završetak starog hodočasničkog puta, kojim se na plato dolazilo sa zapadne strane.
Stari vijek
U rimsko doba na Gori je bila važna geostrateška točka iz koje se moglo kontrolirati gotovo čitavo Zagorje, a samim tim i južni prilaz prema rijeci Dravi i velikom antičkom centru Poetoviu, današnjem Ptuju. Koristeći se prednostima položaja stanovništvo je ovdje izgradilo nekoliko građevina. Svakako najvažniji bio je bio veliki i funkcionalni bedem koji je u nemirnim vremenima pružao sigurno utočište. Ne manje bitan bio je i veliki objekt koji se nalazi ispod današnje crkve. Vjerojatno se radi o hramu neke rimske božice. Pronađena mramorna glava i postolje kipa sugeriraju da se radi o poganskom hramu rimske božice Magnae Mater, ali samo daljnja arheološka istraživanja mogu ovo sa sigurnošću potvrditi. Iz ovog doba potječu i tri velika kamena bloka koja su bila dio velikog antičkog nadgrobnog spomenika. Na njima su u dubokom reljefu prikazana rimska božanstva i pastoralne scene.
Kršćanstvo u Panoniju dolazi u 2. stoljeću i prelazi kroz svoj mukotrpni put sve do priznanja Milanskim proglasom 313. godine. Možda je već tada poganski hram preuređen i pretvoren u ranokršćansku crkvu. Ovim preuređenjem počinje slavno doba kršćanstva na Gori.
Srednji vijek
Od 5. stoljeća počinje Velika seoba naroda kada s istoka prodiru novi barbarski narodi, o čemu na ovom položaju također imamo arheološke potvrde. Početkom 7. stoljeća u vihoru seobe srušena je i ranokršćanska crkva na Gori. U tim rušilačkim aktivnostima sudjeluju Slaveni i Hrvati. Oni protjeruju staro rimsko stanovništvo, otimaju im zemlju i nastanjuju kraj. Njihovo pokrštavanje zbilo se tijekom 9. stoljeća.
Prva hrvatska kršćanska crkva sagrađena je oko 800. godine. Bila je jednobrodna, duga oko 12, a široka oko 6 metara i građena od drveta. U njenoj apsidi pronađen je grob mlade djevojke koja je morala biti kćer nekog velikodostojanstvenika ili možda nekog kneza. Ispred crkve istražen je niz grobova koji vjerojatno pripadaju prvim pokrštenim Hrvatima. Ostaci ove drvene crkve pronađeni su južno od zvonika današnje crkve.
Političke prilike konsolidiraju se tijekom 9. stoljeća. Mnogi narodi osnivaju svoje države, a kršćanstvo je već duboko ukorijenjeno. Na Gori se gradi velika trobrodna predromanička bazilika. Bila je duga oko 24, a široka oko 12 metara. Njeni su ostaci točno ispod današnje crkve, odnosno iznad ranokršćanske. Na kraju svakog broda bazilike bile su apside: velika u sredini, a pored nje sa svake strane po jedna manja. Predvorje bazilike bilo je odvojeno zidom, a svetište trijumfalnim lukom. Iznutra je imala pilastre, a izvana lezene. S južne strane napravljen je jedan manji ulaz do kojeg je vodilo pet stepenica. Svod bazilike bio je napravljen od sedrenih blokova. Unutrašnjost je bila ukrašena mnogobrojnom kamenom plastikom, o čemu nam svjedoče brojni sačuvani ostaci: nad menzom je bio ciborij na čijem luku je stajao natpis, a oko svetišta kamena oltarna pregrada sve ukrašeno hrvatskim pleterom. Brodovi bazilike bili su odvojeni s dva reda stupova koji su imali ukrašene kamene kapitele. Sva kamena plastika izvedena je minuciozno i zadivljuje svojom ljepotom i raznovrsnošću. Ne pripada sva istom vremenu nego je nastala kroz nekoliko stoljeća. Tijekom 11. stoljeća ili nešto kasnije s prednje strane prigrađen je zvonik, čiji su temelji također pronađeni tijekom arheoloških istraživanja. Oko crkve je bilo i groblje koje se pružalo po čitavom platou. Nekoliko vrlo bogatih grobova govori nam o postojećem aristokratskom sloju koji je ovdje živio. Cijeli prostor platoa bio je tijekom ovog razdoblja utvrđen još jednim bedemom.
U 12. ili 13. stoljeću crkva je izgorjela. Nedugo nakon toga gradi se nešto manja kasnoromanička - rano gotička crkva za koju nije sigurno je li ikada bila završena. Njeni su temelji u 14. stoljeću korišteni za izgradnju velike jednobrodne gotičke crkve čija je unutrašnjost oslikana freskama koje su sačuvane do danas. Crkva je bila oslikana i izvana, ali sada je vidljiv samo jedan lik sv. Kristofora koji se sačuvao na južnoj strani crkve.
Za vrijeme velikih provala Turaka, sva plemstva na ovim područjima, u strahu od Osmanlija, sele u brda gdje grade svoje zamkove i na taj način se zaštićuju od osvajača. Tako je, na padinama gore Ivanščice, u 14. stoljeću sagrađen i Oštrc-grad, danas razvalina.
Lilijal
Lilijal je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 204,308 Da.
Lobor
Novi vijek
Ukopi pokojnika oko crkve trajali su sve do druge polovice 19. stoljeća, a ispod cinkture sagrađena je i velika grobnica u koju se pokapalo više od stotinu godina. Grobnica za prostire na 100 m2 i danas je prepuna smeća i šute te prepuštena propadanju. U planu je sanacija tog prostora, pažljivo premještanje ostataka pokojnika na primjerenije mjesto sadašnjeg groblja te vjerojatno prenamjena prostora u izložbeni na način da u njemu bude prezentirana bogata baština ovog lokaliteta.
Spomenici i znamenitosti
U 17. stoljeću obitelj Keglević počinje gradnju Loborgrada, jednog od najvrjednijih zagorskih dvoraca, nakon što su napustili Pusti Lobor. To je ranobarokna građevina, na čijem desnom krilu se nalazi kapelica s drvenim zvonikom, dok su u središnjoj dvorani postavljene zidne slike "Feba s muzama". Po završetku gradnje, dvorac Loborgrad postaje glavno središte hrvatske loze Keglevića. Oko 1910. godine biva prodan, a novi vlasnik ga prepušta zubu vremena. Nakon 2. svjetskog rata nacionaliziran je i pretvoren u starački dom.
U podnožju Gore u crnogoričnoj šumi, u prekrasnom parku Zazidja, stoji zavjetna kapelica Sv. Antuna i njegov kip koje su sagradili Keglevići 1703. godine.
U samom centru Lobora, na istoimenom trgu, nalazi se župna crkva Sv. Ane. To je kasnobarokna građevina sagrađena koncem 18. stoljeća s vrijednim zlatarskim predmetima.
Nedaleko Loboru, u Petrovoj Gori nalazi se još jedna kapelica, kapelica Sv. Petra iz 13. stoljeća.
Uz svaku su crkvu vezana u toku godine proštenja, a posebno je pet puta u godini ugođaj na uzvisini kod Majke Božje Gorske. Okolica Lobora je brdovita s mnogim bistrim izvorima i sjenovitim stazama. Ta igra skrivenih, pitomih brežuljaka privukla je pozornost pa su mnoga srca zastala i uzela motiva za svoja umjetnička stvaralaštva.
Obrazovanje
Osnovna šlola Lobor
Kultura
Kulturno umjetničko društvo Lobor
KUD Lobor osnovan je davne 1973. godine na inicijativu Stjepana i Alojza Martinuš, te dugogodišnjeg tajnika društva gosp. Ivana Jurekovića.
Nakon samog osnivanja Društva započelo je nekoliko sekcija s intenzivnim radom, a to su:
Sport
Športsko društvo "Lobor" Unutar ŠD Lobor djeluju NK "Lobor", MNK "Rajec" i Športsko ribolovno društvo Lobor.
Športsko društvo Lobor trenutno broji 198 članova, od toga aktivno nogometom se bavi 22 seniora, 12 juniora i 22 pionira, dok su ostali članovi uglavnom veterani i podupirajući članovi.
Izvor
Službena stranica općine Lobor
OR2L8
Olfaktorni receptor 2L8 je protein koji je kod ljudi kodiran OR2L8 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Kraljevske grobnice dinastije Joseon
Kraljevske grobnice dinastije Joseon (hangul: 조선왕릉; hanja: 朝鮮王陵) je skupina 40 grobnica korejske kraljevske dinastije Joseon (1392.-1910.) koje se nalaze na 18 lokaliteta u Južnoj Koreji, uglavnom 40-tak km od Seula. Sagradili su ih Joseon vladari Koreje u spomen na svoje pretke i njihova dostignuća, od 1408. do 1966. godine. Zbog toga su 2009. godine upisane na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji kao "dovršetak 5.000 godina povijesti arhitekture kraljevskih grobnica na korejskom poluotoku". mini|lijevo|Grobnica kralja Seongjonga u Seolleungu
Odlike
mini|lijevo| Grobnice u Seosamneungumini|lijevo|Uireung mini|lijevo| Yeongneung Za grobnice su odabirana mjesta od izuzetne prirodne ljepote koja obično imaju stražnju stranu zaštićenu brdom dok im je južno pročelje okrenuto prema vodi, i idealno, slojeve planina u daljini. Dakle, građene su u skladu s feng shui načelima konfucijanizma - pungsu (geomancija), posebice iz knjiga: "Knjiga obreda" (Li Ji) i "Obred Zhou" (Zhou Li).
Kraljevski grobni humci (Bongbun) imaju svečani prostor i ulaz, a uz grobno područje se nalaze zgrade u obliku slova T: drveni oltar (Jeongjagak), paviljon za stele (Bigak), kraljevska kuhinja (Suragan) i čuvareva kuća (Subokang), portal s crvenim stupcima (Hongsalmun). Okolica je ukrašena s nizom kamenih figura ljudi i životinja.
Razlikuju se dvije vrste grobnica, neung grobnice za posthumni pokop kraljeva i kraljica (njih 40), i won grobnice za kraljeviće, njihove žene i kraljevske roditelje (njih 13).
Pored 18 lokaliteta u blizini Seula, koji su zaštićena UNESCO-va svjetska baština, u Kaesongu se nalaze još dvije kraljevske grobnice dinastije Joseon: Jereung (제릉), grobnica kraljice Sinui, i Hureung (후릉), grobnica kralja Jeongjonga i kraljice Jeongan. Zaštićeni lokaliteti su:
Apstrakcija
Apstrakcija (lat.) je:
Apstrahirati -hiram, zap. kr. apstrahovati -ujem (nem. abstrahieren):
Apstraktan -tna (lat.): dobijen apstrakcijom, misaon; suprotno od konkretan.
Matematika
Apstrakcija, odnosno apstrahovanje u matematici je proces razmatranja izvesnih osobina objekata izostavljanjem drugih koje nisu relevantne. To je osnova klasifikovanja, procedure koja rezultira skupom članova sa posebnim osobinama. Pomenuti skup se označava sa čit. iks takvo da je ef od iks, odnosno h koje ima osobinu F(h), gde je F(h) svojstvo koje članovi skupa moraju zadovoljiti. Na primer, {x:x je ptica}, označava skup u kojem su svi elementi ptice.
Aksioma apstrakcije
Neka je data proizvoljna osobina F(x), tada postoji skup čiji članovi poseduju baš tu osobinu, tj.
Navedena aksioma apstrakcije je prvi put eksplicitno formulisana od strane Frigea 1893. godine, da bi zatim, od strane Rasela, bila dovedena u kontradikciju:
Neka je data osobina F(x), pomenutog aksioma, osobina ne-pripadanja samom sebi. Tada je
aksiom izbora, koji jednostavnim koracima vodi u kontradikciju
Da bi izbegao ovaj, tzv. Raselov paradoks, Zermelo je 1908. uveo aksiom separacije:
u kojem egzistencija skupa u nije više pretpostavljena bezuslovno.
Interleukin 20
Interleukin 20 (IL-20) je protein] koji pripada [[IL-10 familiji citokina. IL-20 proizvode aktivirani keratinociti i monociti. On prenosi intracelularni signal kroz dva različita receptorska kompleksa na ćelijskoj površini keratinocita i drugih epitelijalnih ćelija. IL-20 reguliše proliferaciju i diferencijaciju keratinocita u toku inflamacije, posebno inflamacije asocirane sa kožom. Dodatno, IL-20 isto uzrokuje ćelijsku ekspanziju multipotentnih hematopoetskih progenitor ćelija.
Antipasat
Antipasati su visinski vjetrovi koji djeluju od ekvatora prema polovima (Sjevernom i Južnom), i imaju suprotan smjer kretanja od pasata. Visinske zračne struje skreću udesno od pravca gradijenta. Uslijed toga se na sjevernoj hemisferi formiraju jugozapadni visinski vjetrovi, a na južnoj hemisferi sjeverozapadni. To su antipasati i oni pušu na visini od 2,5 - 3 km, a iznad ekvatora na visini od 9 km. Prema suptropskim širinama visina im se postepeno smanjuje i brzina slabi.
Klimatski elementi i modifikatori
Fizikalne su značajke atmosfere određene nizom veličina među kojima su promijenjive, dok su druge relativno stabilne, tj. sporo se mijenjaju (u usporedbi s prosječnim ljudskim životnim vijekom). Veličine koje utječu na klimu određenog prostora dijele se na: klimatske elemente i klimatske modifikatore.
Klimatski elementi
Klimatski elementi stalno se mijenjaju pod utjecajem klimatskih faktora pa se ovi posljednji nazivaju i modifikatori. Niti jedan dio Zemljine površine nema istovjetne klimatske faktore jer klima pojedinih područja Zemljine površine nije određena samo općom cirkulacijom atmosfere. Primjerice, ako je radijacija nad određenom površinom istog intenziteta klimatski elementi će ovisiti o brojnim značajkama te površine (mineraloški sastav stijena, nagib padine, biljni pokrov, vodena površina, ekspozicija padina i dr.). Konkretno, što je kut upada Sunčevih zraka veći to je i intenzitet Sunčeve radijacije veći.
Pojedini se klimatski elementi mogu mijenjati periodično i neperiodično, pa su takve i promjene vremena. Periodične promjene klimatskih elemenata jesu promjene s razmjerno pravilnom izmjenom vrijednosti tijekom određenog razdoblja npr. tijekom dana ili godine. Klimatski elementi imaju tako relativno pravilni dnevni i godišnji hod vrijednosti.
Neperiodične promjene klimatskih elemenata nisu pravilne. Prosječni dnevni i godišnji hod mogu se znatno izmijeniti poradi naglih smjena zračnih masa, prolaska fronta te pojavom ciklonalnih i anticiklonalnih poremećaja te drugih poremećaja i nepogoda). Neperiodične su promjene osobito česte u umjerenim geografskim širinama, pa je u tom dijelu Zemljine površine u kojem se nalazi najveća koncentracija naseljenosti i društveno-gospodarskih aktivnosti, od posebne važnosti točno prognoziranje vremena (sinoptička meteorologija).
Klimatski su elementi slijedeći:
Kombinacijom navedenih klimatskih elemenata mogu se dobiti novi klimatski elementi.
Klimatski modifikatori
Klimatski faktori (modifikatori) jesu geografske (terestričke) i kozmičke prirode. Najvažniji su sljedeći klimatski faktori:
Kada ne bi postojali brojni terestrički klimatski modifikatori, već samo kozmički, tj. astronomsko-geografski (rotacija i revolucija Zemlje, geografska širina), tj. kada bi površina Zemlje bila homogena, klima bi ovisila isključivo o kutu upada Sunčevih zraka. Takva klima bila bi matematička ili solarna (Sol, -is = Sunce). Takvom su klimu Zemlje smatrali stari Grci, a otud i sam pojam klíma od grčke riječi klínō (nagnuti, od kuta upada Sunčevih zraka). Prema tom hipotetskom modelu bilo bi moguće izračunati i predvidjeti vrijednosti pojedinih klimatskih elemenata, a to znači da bi se mogle izrađivati dugoročne vremenske prognoze, ali i utvrditi klimu prošlih razdoblja.
Što je dio površine Zemlje manji to klima tog prostora više odstupa od hipotetskog modela solarne klime.
Kunigunda od Luksemburga
Sveta Kunigunda od Luksemburga, O.S.B. (cca. 975 – Kaufungen, 3. mart 1040), također poznata kao Cunegundes i Cunegonda, bila je rimsko-njemačka carica, odnosno supruga rimsko-njemačkog cara Heinricha II Svetog. Rimokatolička crkva je slavi kao sveticu, odnosno zaštitnicu Luksemburga; njen datum slave je 3. mart.
Rodila se kao jedno od jedanaestoro djece Siegfrieda I od Luksemburga i Hedwig od Nordgaua. Prema kasnijim hagiografijama je od djetinjstva željela postati redovnica; roditelji su je, međutim, dali kao suprugu Heinrichu. Brak je, međutim, bio "duhovni", odnosno navodno nije bio tjelesno konzumiran; argumente su hagiografi pronalazili u tome da njih dvoje nisu imali djece. Nakon Heinrichove smrti je neko vrijeme služila kao regentica do izbora Konrada II za kralja. Poslije toga se povukla u samostan Kaufungen gdje je ostala do smrti. Pokopana je u Bamberškoj katedrali.
Svecem ju je proglasio papa Inocent III 29. marta 1200.
Alex de Renzy
Alexander de Renzy (13. august 1935 - 8. jun 2001) bio je američki filmski režiser koji se smatra jednim od pionira suvremene američke industrije porno filma. Prije bavljenja filmom je služio u američkom Ratnom zrakoplovstvu kao instruktor preživljavanja. Krajem 1960-ih je došao u San Francisco kako bi se okušao kao autor dokumentaraca. Čuvši kako je u Danskoj 1969. legalizirana pornografija, otišao je na prvi erotski sajam u Kopenhagenu što je rezultiralo sa filmom Pornography in Denmark 1970. godine. Sljedećih godina je postao jedno od najistaknutijih imena tzv. porno chica ili zlatnog doba američkog porno-filma, prije svega zahvaljujući tome što je inzistirao da filmovi imaju "suvisli" sadržaj, priču, likove i glumu, odnosno hollywoodske produkcijske standarde. U tom je periodu otkrio zvijezde kao što su Anette Haven i Desiree Cousteau. Usprkos toga je bio među prvima koji je shvatio da je video izmijenio poslovni model, odnosno da je budućnost industrije u gonzu. 1990-ih je tako pod pseudonimom Rex Borsky snimio preko 200 filmova na temu analnog seksa. Umro je od moždanog udara u hotelskoj sobi gdje je snimao svoj posljednji film.
OR2L13
Olfaktorni receptor 2L13 je protein koji je kod ljudi kodiran OR2L13 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Orčard
Orčard se može odnositi na
Pregled LGBT istorije
Kratak pregled događaja u istoriji gejeva, lezbejki, biseksualnih, transrodnihi transeksualnih osoba.
= Stari vek =
c. 12.000. pre nove ere
== c. 8.000 - 5.000. pre nove ere ==
c. 1750. pre nove ere
U babilonskom Hamurabijevom zakoniku pominju se dvorske sluge, takozvani "girsequ", čiji je zadatak bio da seksualno opslužuju muškarce vladajuće klase. Sumero-vavilonska "girsequ" je obično prevođena kao evnuh. U prevodu na srpski ova reč je prevedena kao "favorit". Girsequ se pominje u članovima 187, 192 i 193. U istim članovima pominje se i reč "salzikrum", koja je složenica: muškarac-žena i kojom se možda označavala lezbejka. Hamurabijev zakonik je "muškoj ženi" davao veća prava pri nasleđivanju nego drugim ženama (od 178. člana) .U srpskom prevodu salzikrum je prevedena kao "javna ženska".
6. vek pne.
150px|thumb|right|[[Harmodije i Aristogiton.]]
2. vek
150px|right|thumb| [[Antinoj prikazan kao Bahus, Vatikanski muzej, Sala Rotonda.]]
5. vek
= Srednji vek =
15. vek
= Novi vek =
19. vek
thumb|right|200px|Pionir LGBT aktivizma, [[Karl Heinrich Ulrichs.]]
2006.
300px|right|thumb|[[Martina Navratilova i Mark Tewksbury čitaju tekst Delaracije iz Montreala na ceremoniji otvaranja World Outgames.]]
2009
thumb|right|150px|Premijerka [[Islanda, Jóhanna Sigurðardóttir.]]
2010.
= Reference =
Autožir
Autožir sa dvokrakim uzgonskim rotorom i trokrakom potisnom elisom.|thumb|right|300px
Autožir (žiroplan, žirokopter) je vrsta vazduhoplova kod kojeg se vučna sila obezbjeđuje vučnom ili potisnom elisom, a uzgon sa obrtnim krilom (rotorom), obično bez sopstvenog pogona.
Razvoj i upotreba
Sijerva C-6 u muzeju.|thumb|right|300px
Prvi autožir je napravio Španac Huan Sijerva (Juan de la Cierva) 1922. S njime 9. januara 1923. vrši pokusni let dužine 183 metra u blizini Madrida. Njegov autožir je imao krila i rotor kojim se nije moglo upravljati. Imao je trup sličan avionu, s vučnom elisom, a iznad trupa montiran nosač za rotor prečnika 12 metara. Mala krila su služila za smještaj kontrolnih površina, zajedno s repom.
Dalji razvoj je doveo do autožira s krilima i upravljivim rotorom. Rotor je imao pokretnu glavčinu i ovo je omogućavalo upravljanje autožira po pravcu. Ovaj tip a polijeće tako da se horizontalni rotor počne okretati pod djelovanjem vazdušne struje (od kretanja naprijed pod uticajem vučne elise). Kad se glavni rotor vrti dovoljno brzo (80-150 obrtaja u minuti), uzgon rotora je bio dovoljan da podigne autožir sa zemlje, i dalje se kretao kao i avion. Prednost je bila izuzetno mala brzina uzleta - 30-40 km/h.
Sa autožirom bolje konstrukcije po imenu C-8 Sijerva 1928. posjećuje Pariz i London. Dalji razvoj dovodi do autožira bez krila, do mogućnosti promjene koraka elise, i tako dalje. Do Drugog svjetskog rata je proizvedeno nekoliko komercijalno uspjelih tipova u raznim zemljama, a neki se koriste i u Drugom svjetskom ratu. Međutim poslije rata uglavnom se napuštaju zboj razvoja helikoptera.
Prednosti i nedostaci
Prednost autožira nad avionom je mala dužina polijetanja i slijetanja, velika razlika najveće i najmanje brzine leta, sigurnost uzlijetanja. Mane su mala nosivost, slaba poprečna stabilnost, manja brzina leta, teže pilotiranje i osjetljivost rotorske konstrukcije.
U odnosu na helikopter, mana mu je što ne može da polijeće i slijeće vertikalno iz mjesta, i da lebdi u vazduhu na jednom mjestu.
Autožir je poslužio kao osnova za dalji razvoj helikoptera i konvertiplana.
Maunt Vernon
Maunt Vernon se može odnositi na
Ivan Luka Garanjin
Životopis
U klerički stalež primljen je 1740. godine. Studirao je filozofiju i teologiju na sveučilištu u Padovi, gdje je 1746. godine stekao doktorat iz teologije. Iste godine zaređen je za svećenika u Veneciji. Po povratku u Trogir obavljao je dužnosti crkvenog suca (auditor et locum tenens generalis) i sinodalnog ispitivača, a predavao je i filozofiju i teologiju u trogirskoj katedralnoj školi.
Godine 1751. postao je trogirski kanonik i kao legat trogirskog biskupa Fonde, u dva je navrata upravljao trogirskom biskupijom. Godine 1756. papa Benedikt XIV. imenovao ga je rapskim biskupom. Tijekom biskupske službe na Rabu, posvetio je tri oltara u katedrali i poklonio joj srebrni kalež iz Rima, a sastavio je i detaljan katalog rapskih biskupa koji je poslao Danielu Farlatiju za njegovu knjjigu Illyricum sacrum.
Godine 1765. imenovan je za splitskog nadbiskupa i metropolitu. U splitskoj katedrali dao dovršiti novu kapelu gradskog zaštitnika sv. Dujma i poriredio svečan prijenos Dujmovih moći u novi oltar 1770. godine. Za vrijeme gladi u Splitu i kuge u Klisu, brinuo se za bolesne i siromašne.
Bio je ljubitelj i skupljač starina, rijetkih rukopisnih i tiskanih knjiga, koje su se čuvale u obiteljskoj kući u Trogiru. Ta je knjižnica, uređena kao mali muzej, već u 18. stoljeću bila znamenita zbog vrijedne kolekcije pohranjenih slika, arheoloških spomenika, numizmatičkih i prirodoslovnih predmeta.
Braux (Gornjoprovansalski Alpi)
Bro je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Gornjoprovansalski Alpi koja pripada prefekturi Kastelan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 118 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 10 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,67 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 950 metara (maksimalnoj 1.600 m, a minimalnoj 639 m).
Arkoe, Missouri
je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Mistik (razvrstavanje)
Mistik se može odnositi na
Ibn al-Zahabi
Abu Muhamed Abdulah ibn Muhamed al-Azdi (ابو محمد عبدالله بن محمد الأزدي) (cca. ? - 1033), također poznat kao Ibn al-Zahabi, bio je arapski ljekar, poznat kao autor prve medicinske enciklopedije gdje su pojmovi bili navedeni alfabetskim redoslijedom. Bio je rodom iz Suhara u današnjem Omanu, odakle se preselio u Basru, potom Perziju, gdje je studirao kod Al-Birunija i Avicene. Kasnije je otišao u Jeruzalem da bi na kraju završio u Valenciji u al-Andalusu (današnja Španija). Njegovo najpoznatije djelo je Kitab Al-Ma'a (Knjiga vode) u kojoj opisuje sve poznate bolesti i navodi tada poznate terapije. U njemu je glavni naglasak stavljen da liječenje prvo mora početi od specifične ishrane i vježbanja, da bi se potom prešlo na specifične medikamente i tek na kraju prešlo na kirurške postupke.
Našua
Našua se može odnositi na
Interleukin 21
Interleukin 21 je citokin koji ima potentne regulatorne efekte na ćelije imunskog sistema, uključujući prirodne ubica (NK) ćelije i citotoksične T ćelije koje mogu da unište viralno inficirane i kancerozne ćelije. Ovaj citokin indukuje ćelijsku podelu/proliferaciju svojih ciljnih ćelija.
Gen
LJudski IL-21 gen sadrži oko 8.43kb. On se nalazi na hromozomu 4, na 180kb od IL-2 gena. Njegova iRNK je 616 nukleotida dugačka.
Tkivo i ćelijska distribucija
Interleukin-21 se isto proizvodi od strane Hodžgkinova limfoma (HL) karcinom ćelija (što je iznenađujuće zato što se za IL-21 mislilo da ga proizvode samo ćelija). Ovo obzervacija može da objasni dobar deo ponašanja klasičnog Hodgkinsovog sindroma uključujući klastere drugih imunih ćelija sakupljene oko HL ćelija u kulturama. Ciljanje IL-21 citokina može da bude potencijalni tretman ili moguće test za HL.
Receptor
IL-21 receptor (IL-21R) je izražen na površini T, B i NK ćelija. IL-21R je sličan po strukturi sa receptorima drugih tip I citokina, poput IL-2R ili IL-15 i zahteva dimerizaciju sa zajedničkim gama lancom (γc) da vi vezao IL-21. Kad je vezan za IL-21, IL-21 receptor dejstvuje kroz Jak/STAT put, koristeći Jak1 i Jak3 i STAT3 homodimer da aktivira svoje ciljne gene.
Uloga u alergijama
Bilo je pokazano da IL-21R nokaut miševi izražavaju više nivoe IgE i niže nivoe IgG1 nego normalini miševi nakon antigen ekspozicije. IgE nivoi su opali nakon što je miševima data IL-21 injekcija. Ovo ima implikacije na IL-21 ulogu u kontrolisanju alergijskih reakcija zbog IgE uloge u odgovorima hipersenzitivnosti tipa 1. IL-21 je testiran kao terapija za olakšanje alergijskog odgovara. Bilo je pokazano da je uspešan u umanjenju nivoa proinflamatornog citokina proizvedenih T ćelijama, kao i u umanjenju IgE nivoa na mišjim modelima za rinitis. Studiaja koristeći miševe sa alergijama na kikiriki je pokazala da je IL-21 sistemski tretman efektivan u ublaženju alergijskog odgovora. Ovo ima jake implikacije na IL-21 farmakološki razvoj za kontrolu lokalizovanih i sistemskih alergija.
Uloga u imunoterapiji karcinoma
IL-21 je odobren za Fazu 1 kliničkih ispitivanja metastatičkog melanoma (MM) i karcinoma renalnih ćelija (RCC) pacijenata. Bilo je pokazano da je bezbedan za administraciju sa simptomima poput gripa kao nuzpojavama. Toksičnost koja ograničava dozu uključuje nizak broj limfocita, neutrofila i trombocita, kao i hepatotoksičnost. Na osnovu kriterijuma evaluacije odgovora za čvrste tumore, 2 od 47 MM pacijenata, i 4 od 19 RCC pacijenata su pokazala potpuni ili parcijalni odgovor. Dodatno, primećen je porast perforina, granzima B, INF-γ, i CXCR3 iRNK u perifernim NK ćelijama i CD8+ T ćelijama. Predloženo je da IL-21 uvećava CD8+ efektor funkcije, i tako dovodi do antitumornog odgovora. IL-21 je napredovao do Faze 2 kliničkih ispitivanja gde je bio administriran sam ili u paru sa lekovima kao što su sorafinib i rituksimab.
Popis vladara Bitinije
Ovaj popis navodi vladare Bitinije, drevnog kraljevtsva u sjeverozapadnoj Anadoliji.
Dinastički vladari Bitinije ?-328. pne. i kraljevi Bitinije, 328-75/74. pne.
Kovanice ovih vladara predstavljaju njihove kraljevske portrete, gravirane u rafiniranom helenističkom stilu.
Niola
Niola se može odnositi na
Petrovsko
Petrovsko je naselje i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj, u Krapinsko-zagorskoj županiji.
Ošan
Ošan se može odnositi na
Oskalusa
Oskalusa se može odnositi na
1 E11 m²
Kako bi pomogla pri usporedbi redova veličine različitih geografskih oblasti ova stranica navodi površine između 100 000 km² i 1 000 000 km². V. također površine drugih redova veličine.
Celenza sul Trigno, Chieti
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 924 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 603 m.
Palmer
Palmer se može odnositi na
1 E-30 m²
Kako bi omogla pri usporedbi različitih redova veličine ova stranica navodi površine do 10-29 m² (do 10 kvadratnih femtometara). V. također površine drugih redova veličine.
Camboulit
Kambuli je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Lot koja pripada prefekturi Fižak.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 206 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 39 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,19 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 232 metara (maksimalnoj 312 m, a minimalnoj 177 m).
Red Feather Lakes, Colorado
Red Feder Lejks je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 343, što je 182 (-34,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Pakvud
Pakvud se može odnositi na
Astana
Astana je od 1994. glavni grad Kazahstana od 510.533 stanovnika, prije tog perioda to je bio puno veća i starija Alma Ata (Almati). U svojoj nevelikoj historiji Astana je često mijenjala ime. Osnovana je 1824. kao Akmolinsk, pa se od 1961. do 1992. zvala Celinograd, a od 1992. do 1998. Akmola da bi ime Astana (što znači prijestolnica na kazaškom) dobila 1998. Ime je nanovo promijenjeno u ožujku 2019. godine, kada je nazvan Nursultan (ili Nur-Sultan) u čast bivšeg kazahstanskog predsjednika, Nursultana Nazarbajeva. To je ime ostalo do ustavnih promjena u rujnu 2022. godine, kada je ponovno vraćeno ime Astana.
Geografija
Nursultan leži na obalama rijeke Išim, u sredini sjevernog Kazahstana, na raskršću Transkazahstanske i Južno sibirske željeznice.
Historija
Nursultan je osnovan 1824. kao baza ruske vojske, a 1868. postao je administrativni centar za taj kraj. Kad je 1939. broj stanovnika narastao na 33.000 grad je postao centar oblasti. Uloga grada narasla je sredinom 1950-ih za sovjetske kampanje naseljavanja djevičanskih, nenaseljenih krajeva. Tad je grad prezvan 1961. u Celinograd a postao je administrativni centar čitavog kraja (regije) u koji su ušle pet sjevernih oblasti tadašnje Kazaške SSR. Grad se u to vrijeme ubrzano razvio, pa su tad osnovani i brojni fakulteti (medicinski, građevinski, agronomski, pedagoški) i naučno istraživalački instituti.
Nakon stjecanja nezavisnosti 1992. prvi korak nove vlasti bila je promjena imena, pa je grad prezvan u Akmola što je na kazaškom znači Bijeli grob, da bi već 1994. odlučili preseliti u Akmolu sve vladine ustanove (taj proces dovršen je 1997).
Kontraverzni kazaški predsjednik Nursultan Nazarbajev potrošio je brdo novca (koji dolazi od nafte), angažirajući najpoznatije i najskuplje svjetske arhitekte na izgradnji nove prijestolnice, koju već zovu srednjoazijski Dubai. Japanski arhitekt Kurokawa Kisho radio je na urbanizmu i podigao brojne vladine palače od stakla i betona, između ostalog i Palaču vlade. Slavni britanski arhitekt Norman Foster projektirao je Palaču mira i suranje, piramidu od stakla i čelika visoku 62 metra, u kojoj je smještena opera i biblioteka.
Privreda
Nursultan je prije i iznad svega grad administracije, koji ima i nešto industrije razvijene još za Sovjetskog saveza. To su tvornice željezničkih vagona i opreme, i tvornica poljodrivrednih strojeva. Nursultan je dobro povezan željeznicom sa svim važnijim gradovima u zemlji i Rusiji. Grad ima i veliki međunarodni aerodrom (IATA kod: TSE, ICAO kod: UACC) koji je projektirao Kurokawa Kisho, sa vezama prema svim važnijim svjetskim aerodromima.
Tortolì
Tortolì je talijanski grad u provinciji Nuoro na Sardiniji. Gradić je 2011. imao 10.743 stanovnika.
Geografija
Tortolì leži u uskoj obalnoj ravnici, iza koje se stere planinski masiv Gennargentu. Gradić leži na nadmorskoj visini od 13 m, na istoku Sardinije. Tortolì je udaljen oko 128 km sjeveroistočno od Cagliarija i oko 4 km od Tirenskog mora, gdje se nalazi njegova luka Arbatax, jedna od najvećih luka na istočnoj obali otoka. Pored grada leži velika laguna Tortoli, bogata ribom.
Historija
mini|lijevo|250px| [[fortifikacija|Utvrda San Miguel]] U okolici grada ima oko 200 megalitskih nuragha koji govore da je kraj bio naseljen još od neolita. Za antike su njime vladali Kartažani, a nakon njih Rimljani i Vandali. Za ranog srednjeg vijeka bio je prijestolnica kratkotrajnog Giudicata Agugliastra (11. i 12. vijek), nakon čega je podpao pod vlast španjolskih Aragonaca i izgubio na važnosti. Tek od početka 19. vijeka ponovno dobija na važnosti kada je 1807. odabran za administrativni centar, ali je tu poziciju izgubio 1921. jer je administracija premještena u susjedni Lanusei. Tortolì je 2001. odabran da bude administrativni centar buduće provincije Ogliastre (zajedno s Lanuseijem), ali je to operativno postao tek 2005. godine. Nakon što je 2016. provincija Ogliastra ukinuta, Tortolì je uključen u provinciju Nuoro.
Znamenitosti
Najveća znamenitost Tortolija je srednjovjekovna utvrda San Miguel na brdu iznad luke Arbatax.
Isola Superiore, Verbano-Cusio-Ossola
Isola Superiore je naselje u Italiji u provinciji Verbano-Cusio-Ossola, u regiji Piemonte.
Panama (razvrstavanje)
Panama se može odnositi na
Bas od Bitinije
Bas (na grčkom Bας; (cca. 397 - 326. pne., vladao 376–326. pne.) bio je prvi vladar Bitinije za koga je ta oblast uživala nezavisnost. Naslijedio je svog oca Boteirasa i vladao do smrti u dubokoj starosti godine 326. pne. Porazio je Kalasa, generala u vojsci Aleksandra Velikog te tako očuvao nezavisnost Bitinije. Naslijedio ga je sin Zipoit.
Visoki napon (kviz)
Visoki napon je prvi srpski licencni kviz, koji se emituje od oktobra 2006. godine petkom na Prvom programu RTS-a.