cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hrišćanstvo
Hrišćanstvo je najveća svetska religija—sve frakcije zajedno imaju oko 2,1 milijardi vernika, ili oko jedne trećine svetskog stanovništva.
Historija
thumb|right|Riba kao stari simbol kršćanstva.
Kršćanstvo je nastalo u prvom vijeku naše ere u Palestini unutar Judaizma. U drugoj polovini tog vijeka osamostaljuje se kao posebna religija i širi po gradovima Rimskog carstva, osobito zaslugom apostola Pavla i njegovih misijskih putovanja. U Novom Zavjetu spominju se samo kršćani (Dj 11,26), a naziv kršćanstvo prvi spominje Ignacije Antiohijski (107) i drugi ranokršćanski pisci (Origen, Euzebije).
Isus
Osnivačem hrišćanstva smatra se Isus Hrist (hebrejski Jošua) po kome je kršćanstvo i dobilo ime. Isus je obično lično ime, dok Krist znači mesija, pomazanik, od boga poslat. Najnovija istraživanja govore da je Isus ipak istorijska ličnost. Naime, Isusa u svojim delima spominju i nehrišćanski pisci iz prvog veka (Tacit, Josif Flavije). Ipak, osnovni izvor podataka o Isusovom životu, radu i učenju predstavlja Biblija (grčki: “knjige”), sveta knjiga hrišćanstva, odnosno Novi zavet.
Novi zavet je zbirka spisa ideologa i osnivača rane hrišćanske crkve, pisanih na grčkom i delimično na jevrejskom jeziku u prvom i drugom veku nove ere. Inače, i sam Isus je govorio aramejski. Ovaj jezik danas je mrtav. Novi zavet sadrži ukupno 27 spisa kanonizovanih u nekoliko faza zaključno sa četvrtim vekom, iako su svi tekstovi bili dovršeni do sredine drugog veka. Sadrži četiri jevanđelja (grčki: evangelion - dobra vest) i to po Mateji, Luki, Marku i Jovanu. Prva tri jevanđelja su sinoptička. Novi zavet takođe sadrži ranu crkvenu istoriju (dela apostolska), dvadesetjednu poslanicu i jednu apokalipsu (otkrovenje Jovanovo).
Upravo četiri jevanđelja predstavljaju izveštaj o Isusovom životu, o njegovim kazivanjima i delima. Prema Bibliji, Isus je začet bezgrešnim začećem. Ideja da je Isusa rodila devica trebalo bi da ispuni verovanje iz Starog zaveta da je on Sin Božiji. Prema istorijskim podacima rođen je u 31. godini vladavine rimskog imperatora Avgusta, u Betlehemu, u Judeji, majke Marije, u siromašnoj jevrejskoj porodici, koja se sklonila u Galileju. Galileja je planinska oblast zapadno od reke Jordan i Galilejskog jezera. Prema Josifu Flaviju kod Jevreja su u to vreme postojale tri filozofske struje: fariseji, sadukeji i takozvani esenci. Treba napomenuti da je Isus bio poput rabina (hebrejski: učitelj, poznavalac pisma), odnosno jevrejski sveštenik i da je on ustvari iznutra reformisao jevrejsku religiju.
U Isusovo vreme Palestina je imala izvesnu autonomiju u okviru Rimskog carstva, a vlast u Palestini su držali fariseji. Esenci nisu prihvatali Zakonik koji je po mnogo čemu bio gotovo nepodnošljiv i koji su fariseji nametnuli narodu, i zbog toga su (esenci) bili prezreni i izolovani od strane sadukeja i fariseja. Isus je i sam poticao iz siromašnih krugova koji mahom nisu poštovali zakonik i koji su najviše bili pogođeni donošenjem istog. Braneći interese svih Jevrejskih plemena Isus se sukobio sa sadukejima i farisejima, doveli su do njegovog hapšenja i razapinjanja na krstu. Isusov sudija bio je Poncije Pilat. Prema Bibliji, Isus je nakon tri dana Uskrsao iz mrtvih, svojim vaskrsnućem pobedio smrt, vratio se Bogu Ocu i otvorio vrata raja. Najveći kršćanski praznici su Uskrs i Božić. Božić je posvećen Kristovom rođenju, dok Uskrs slavi Kristovo Uskrsnuće.
Rani Hrišćani
Hrišćanstvo je nastalo u prvom veku nove ere na prostoru moćne Rimske imperije. Jedan od bitnih preduslova za nastanak hrišćanstva jeste izmešanost naroda, izmešanost kultura i jezika, pa i izmešanost religija na teritoriji ogromnog Rimskog carstva u to vreme. Zbog toga je hrišćanstvo od samog nastanka nadnacionalna, univerzalna religija. Drugi bitan uslov za nastanak hrišćanstva jeste klasna nejednakost u Rimskom carstvu. Potlačeni slojevi naroda su u novoj religiji videli spas, sredstvo izbavljenja iz ropstva i siromaštva. Hrišćanstvo je propovedalo jednakost i zato je u početku bilo prihvaćeno od strane nižih, a odbacivano od strane viših slojeva društva.
U prvom veku nove ere kršćani su se tajno okupljali na zajedničkim verskim obredima, propovedima i molitvama. Zajednice hrišćanskih vernika zvale su se hrišćanske opštine, bilo ih je u svim delovima carstva, i u njima je imovina bila zajednička. Ali, hrišćanstvo je samo u početku bilo religija ugnjetenih i potlačenih, da bi vremenom sve više bogataša, nesigurnih i nezadovoljnih državnom vlašću, pristupalo novoj veri. Hrišćanske opštine su se sve više širile i bogatile. Tada hrišćani menjaju svoje učenje i od svojih pristalica počinju da traže poslušnost i pokornost državnoj vlasti. Uskoro je nestalo i imovinske jednakosti među hrišćanima. Krajem drugog veka nove ere sve hrišćanske opštine ujedinile su se u jednu zajednicu čiji je poglavar postao rimski episkop, kasnije nazvan papa (grčki: pappas, latinski: papa - otac). Sedište pape je u Vatikanu. Tako je stvorena verska organizacija Hrišćanska crkva.
Car Konstantin Veliki koji je vladao od (306. – 337.) uvidevši bezopasnost, šta više potencijalnu korisnost nove religije po državu, zbog hrišćanskog učenja da je svaka vlast od boga, 30. aprila 313. godine Milanskim ediktom proglašava ravnopravnost hrišćanstva sa ostalim religijama, i ono ubrzo postaje i zvanična državna religija u Rimskom carstvu. Interesantna je činjenica da, iako je bio prvi hrišćanski vladar, Konstantin nije bio kršten, već ga je pred smrt krstio Euzebije. Između crkve i države sklopljen je obostrano koristan savez. Kasnije je hrišćanstvo postalo vladajuća religija evropskih naroda. U ime hrišćanstva vođeni su mnogi ratovi sa ciljem pokoravanja naroda i nametanja istog.
Zajednica
Kršćanstvo je organizirano kao vidljiva zajednica vjernika, crkva, okupljenih oko temeljnoga kršćanskoga dogmatskoga, bogoštovnoga, moralnoga i kanonskopravnog sustava. Premda se u NZ i Nicejsko-carigradskom vjerovanju crkveno jedinstvo drži jednim od četiriju glavnih obilježja kršćanske Crkve, ona se kroz povijest raščlanila na brojne kršćanske crkve i sekte. Od sveopće Crkve najprije su se za prvih ekumenskih koncila odvojile pretkalcedonske kršćanske crkve, nestorijanske (431) i monofizitske (451). Za "Istočnoga raskola" (1054) od Katoličke su se crkve odvojile pravoslavne crkve, a za reformacije (XVI. stoljeće) protestantske crkve (Anglikanska crkva, luteranske i reformirane crkve) i sekte.
Pojedine su povijesne crkve organizirane u skladu s vlastitom vjeroispovijedi i svojim kanonskim pravom. U Katoličkoj je crkvi prevladao strogo centraliziran i hijerarhiziran crkveni ustroj (papa i biskupi), u pravoslavnim i pretkalcedonskim crkvama sinodalno načelo (sveti sinod s patrijarhom ili mitropolitom na čelu), a u protestantskim crkvama prezbiterijalno ili kongregacionističko načelo, bez svećeničke hijerarhije. Katolička je crkva nadnacionalna, pravoslavne i pretkalcedonske crkve su autokefalne, a neke protestantske crkve bile su državne crkve, a vladar je ujedno i vrhovni crkveni poglavar (Anglikanska crkva).
U povijesti kršćanstva crkveni raskoli i konfesionalna podijeljenost izazivali su trajna sporenja, nesnošljivost, pa i vjerske ratove. U novije vrijeme povijesna nastojanja oko institucionalnoga crkvenog jedinstva zamijenjena su ekumenskim duhom.
Doktrina (dogme)
Pri daljnjem tumačenju tih temeljnih dogmi došlo je do razlika između kršćanskih konfesija. Tako su se za kristoloških sporenja o odnosu ljudske i božanske naravi u Kristu na Efeškom koncilu (431) odvojili nestorijanci, a na Kalcedonskom koncilu (451) monofiziti. Premda prihvaćaju zajednički nauk sedam prvih ekumenskih koncila, pravoslavni i rimokatolici razlikuju se s obzirom na učenje o proizlaženju treće božanske osobe. Osim toga rimokatolicizam je nakon raskola (1054) definirao još neke dogme (učenje o čistilištu, bezgrešno začeće, papska nepogrešivost, Marijino uznesenje na nebo), kojima se razlikuje od pravoslavlja. Protestantizam se razlikuje od rimokatolicizma i pravoslavlja prenaglašavanjem milosti na štetu naravi, svođenjem sedam sakramenata na dva (krštenje i večera Gospodnja) te dokidanjem svećeničke hijerarhije.
Obredi
U Kršćanstvu se Bog slavi životom po vjeri i evanđelju te posebnim obredima, koji se obavljaju u posebnom prostoru, tijekom crkvene godine, nedjeljama i praznicima. Kršćanski najvažniji obred naziva se liturgija ili bogoslužje. U središtu im je euharistija (evharistija) ili misa. Kršćanske obrede predvode članovi crkvene hijerarhije (jerarhije), u rimokatoličanstvu biskup, svećenik i đakon, u pravoslavlju episkop, prezbiter i đakon, u protestantizmu pastor
Moral
Hrišćanstvo je etično-mistična religija pa moral zauzima središnje mjesto u hrišćanskom životu. Izvori su hrišćanskog morala Stari i Novi zavjet zatim grčka filozofija, osobito stoicizam. Iz Starog zavjeta prihvaćen je "Dekalog" ili Deset zapovijedi, načelo osobne odgovornosti, te novozavjetno načelo ljubavi prema Bogu i bližnjemu.
U patrističkom razdoblju usvojeni su neki elementi stoičkoga (stožerne krjeposti) i neoplatonističkog morala (monaški asketizam), a u skolastičko doba neki etički stavovi iz aristotelizma. Katolička moralka temeljno evanđeosko načelo (ljubav prema Bogu i bližnjemu) dopunjuje naravnim moralnim zakonom i preciznim propisom. Pravoslavlje više slijedi učenje istočnih crkvenih otaca i opire se moralnom legalizmu. Protestantizam ističe evanđeosko poimanje morala i slobodu savjesti. U novije vrijeme kršćanski moralisti sve više naglašavaju društvenu stranu morala, poštovanje ljudskih prava i socijalnu pravednost.
U povijesti kršćanstva odnos naravi (dobro i zlo, dužnost i obveza, sloboda i determiniranost) i nad-naravi (grijeh i milost, opravdanje i spasenje) bio je središnja tema teoloških sporenja. Pritom su se razvile tri struje. Augustinizam i njegove povijesne izvedenice, osobito kalvinizam i jansenizam, u odnosu naravi i nadnaravi, čovjekova krjeposnog napora i božanske milosti, prenaglasio je ulogu milosti (predestinacija). Pelagijanizam je stavio naglasak na čovjekovu slobodnu volju i naravnu mogućnost da dosegne krjepost i spasenje. Semipelagijanizam je nastojao pomiriti te dvije krajnosti.
Duhovnost i mistika
Hriscanska duhovnost ide za pounutrašnjenjem temeljnih hrisćanskih dogmatskih i moralnih načela, za njihovim osobnim doživljajem, iskustvom i produbljenjem. Postoje tri puta hrisćanske duhovnosti, jedan redoviti (liturgijsko-sakramentalna duhovnost) i dva posebna (asketsko-mistični put i pučka pobožnost). U liturgijsko-sakramentalnoj duhovnosti sudjeluju svi vjernici i ona pos toji u svim kršćanskim konfesijama. Asketsko-mistični oblik duhovnosti razvio se u otačkoj Crkvi (monaštvo, redovništvo), a na svoj su ga način razvile i normirale Katolička crkva i istočne kršćanske crkve, osobito pravoslavne.
Kršćanska mistika razvila se pod utjecajem novozavjetnih tekstova (Ivanova i Pavlova mistika) i neoplatonističke mistike (Pseudodionizije). Pripada tipu transcendencijske mistike ljubavi. Između ljudske duše i Boga nema ontološke istovjetnosti, zajedništva naravi, kao u imanencijskoj, panteističkoj mistici, već samo zajedništvo u ljubavi. U katolicizmu je takav tip mistike našao svoj izraz u samostanskoj duhovnosti katoličkih redova kroz povijest (benediktinska, cistercitska, viktorinska, dominikanska, franjevačka, karmelićanska, isusovačka duhovnost). U pravoslavlju duhovnost i mistika oblikovane su pod utjecajem istočnih crkvenih otaca i istočnokršćanskog monaštva (sv. Ivan Klimakos), a svoj najkarakterističniji oblik našle su u atoskoj duhovnosti i hezihazmu (Grigorije Palamas). Premda su reformatori odbacili samostansku askezu i duhovnost te bili nepovjerljivi prema mistici, u povijesti protestantizma došlo je do nastanka mističnih struja (pijetizam, probudni duhovni pokreti u XIX. stoljeće te pentekostalci u XX. stoljeće).
Teologija
U susretu s grčko-rimskom civilizacijom i grčkom filozofijom kršćanstvo je osjetilo potrebu da biblijsku objavu izrazi pojmovima grčke filozofije, osobito neoplatonističke. Prvi se začetci kršćanske teologije nalaze u Ivanovu evanđelju (Proslov) i Pavlovim poslanicama. Kršćanski apologeti II. stoljeća (Justin, Klement Aleksandrijski, Origen) nastoje uskladiti kršćansku objavu s grčkom filozofijom, a grčke filozofe drže pretečama kršćanstva, koji su i sami preko razuma primili naravnu objavu. Istočni i zapadni crkveni oci (patristika) III- VII. st. teološki razrađuju glavne trinitarne (Trojstvo) i kristološke teme, što će omogućiti da se na sedam prvih ekumenskih koncila definiraju glavne kršćanske dogme (Nicejsko-carigradsko vjerovanje). U patrističko doba bit će načeta i jedna od središnjih tema kasnije kršćanske teologije, odnos naravi i milosti, slobodne volje i predestinacije (augustinizam i pelagijanizam). Dok je teologija I. kršćanskog tisućljeća pod utjecajem neoplatonizma, II. kršćansko tisućljeće, na području zapadnoga kršćanskog svijeta, bit će u teologiji obilježeno aristotelizmom (skolastika). Glavni skolastički teolozi (Anselmo Canterburyjski, Albert Veliki, Toma Akvinski, Bonaventura, Duns Skot) nastojat će u teologiji produbiti Augustinovo načelo "credo ut intelligam" te vjerskoj objavljenoj istini pružiti razloge što ih omogućuje naravna spoznaja (razum). Tako se filozofija stavlja u službu teologiji ("ancilla theologiae"). U doba visoke skolastike (XIII. st.) razrađena su načela i metode katoličke teologije, što će obilježiti katolicizam II. kršćanskog tisućljeća. Pravoslavna teologija ostat će vjerna neoplatonističkoj tradiciji istočnih crkvenih otaca i neće biti sklona skolastičkoj racionalizaciji objavljenih istina. Stoga će u njoj u visokome sr. vijeku prevladati mistična teologija (Simeon Novi Bogoslov, Grigorije Palamas). U renesansno doba dolazi do obnove neoplatonizma u teologiji (Nikola Kuzanski), a kršćanski humanisti (Erazmo Roterdamski) udaraju temelje novovj. biblijskoj egzegezi. Reformacijski teolozi (Martin Luther, Jean Calvin, Ulrich Zwingli, Philipp Melanchton) napuštaju skolastičku teologiju, obnavljaju radikalni augustinizam (predestinacija), a teološko razmišljanje usredotočuju na čovjekovo spasenje i opravdanje milošću i vjerom. U XIX. i XX. st. protestantska liberalna teologija (F. D. E. Schleiermacher, A. Harnack, R. Otto, R Bultmann, P. Tillich) nastoji izraziti kršćansku poruku u društvu obilježenu prosvjetiteljskim racionalizmom, laicizmom i modernom znanošću. Naprotiv, protestantska dijalektička teologija (Karl Barth) nastoji se vratiti izvornomu biblijskom protestantizmu. U XIX. st. i početkom XX. st. dolazi do obnove ruske pravoslavne teologije (A. S. Homjakov, S. N. Bulgakov). U XX. st. katolička teologija (Karl Rahner, Urs von Balthasar, P. Teilhard de Chardin) nastoji uz neoskolastičku uključiti i druge, suvremenije metode.
Filozofija
Dok kršćanska teologija polazi od svetopisamske objave te je nastoji sustavno izložiti, filozofija polazi od naravne spoznaje ljudskog razuma. Pošto se kršćanstvo unutar grčko-rimskog svijeta na samom početku srelo s grčkom filozofijom, njemu se neizbježno nametnuo odnos vjere i razuma, objave i filozofije, naravi i nadnaravi, slobodne volje i predestinacije te mogućnost ljudskog razuma da dokaže postojanje Boga i besmrtnost ljudske duše. Za ranokršćanske apologete (Justin, Klement Aleksandrijski, Origen) objava se na svoj način zbiva i u filozofiji pa su grčki filozofi (Sokrat, Platon, Aristotel, stoici) preteče kršćanstva. Tim je apologetima filozofija hermeneutička znanost koja omogućuje dublje poimanje objave i vjere. U otačkom razdoblju (Augustin, Grgur Nazijanski, Grgur Niski) u metafizičkim će razmišljanjima prevladati platonistički i neoplatonistički utjecaj, a u etici stoički. U srednjovjekovnoj kršćanskoj filozofiji (skolastika) prevladat će aristotelizam (Anselmo Canterburyjski, P. Abelard, Albert Veliki, Toma Akvinski, Duns Skot, William Occam), a skolastička će filozofija, osobito tomizam, biti obilježje katolicizma. Filozofija je bila u službi teologije (ancilla theologiae). U novom vijeku filozofija se osamostaljuje (Rene Descartes), a religiozni kršćanski mislioci (Malebranche, Pascal, Leibniz) tragaju za novom apologetikom i teodicejom u susretu s novovjekovnim skepticizmom, deizmom i ateizmom. U XIX. st. dolazi do buđenja ruske pravoslavne religiozne filozofije (F. M. Dostojevski, V. S. Solovjov), a protestant S. Kieerkegaard nagovješćuje kršćanski egzistencijalizam i personalizam XX. st. (M. de Unamuno, G. Marcel, E. Mounier, K. Jaspers, P. Tillich, N. Berdjajev). Uz službeni neotomizam u katoličku filozofiju prodiru i neskolastičke metode (M. Blondel, Ch. Peguy, E. Mounier).
Izvori
Izvori kršćanstva su pisana Božja objava (Sveto pismo Staroga i Novoga zavjeta) i usmena kršćanska predaja (Tradicija). Nauk su mu razradili i sustavno obrazložili veliki teolozi, definirali ekumenski (vaseljenski) sabori, a nad njegovom pravovjernošću bdije crkvena hijerarhija. Dok rimokatoličanstvo i pravoslavlje priznaju oba izvora (Pismo i Predaju), a veliku važnost pridaju teološkom mišljenju i crkvenim ocima, protestantizam priznaje samo Pismo (sola Scriptura).
Kršćanstvo je na neki način proizašlo iz Judaizma, ali je prema njemu bilo i u opreci. Prihvatilo je starozavjetni monoteizam, ali ga je nadopunilo učenjem o Trojstvu. Starozavjetnom legalizmu suprotstavilo je evanđelje, a nacionalnoj religiji univerzalističku, nadnacionalnu religiju.
Rasprostranjenost
thumb|450px|Raspodjela udjela kršćana po državama
U antici se (I-IV vijeka) kršćanstvo proširilo po gradovima Rimskog Carstva, i glavna su mu središta bila Jeruzalem, Antiohija, Aleksandrija, Rim i Carigrad. Nakon seobe naroda kršcanstvo su V-X vijeka primili germanski, slavenski i ugrofinski narodi, koji danas naseljavaju Evropu. U kasnoj antici (V vijeka) monofizitsko kršćanstvo proširilo se u Armeniji i Etiopiji, a nestorijanski kršćani (V-XII vijeka) imali su brojne episkopije (biskupije) na širokom prostoru od Sirije do Kine i zapadne Indije.
Nakon širenja islama od VII vijeku kršćanstva gotovo nestaje u sjevernoafričkim berberskim zemljama, a manje zatvorene monofizitske, melkitske i nestorijanske crkve preživljavaju u Egiptu i na Bliskom i Srednjem istoku.
Nakon velikih pomorskih otkrića (XV-XVIII vijeku) kršćanstvo se širi uporedno s kolonizacijom tih područja (Sjeverna i Južna Amerika, crna Afrika, Australija, Filipini).
Danas je (2003) u svijetu 1,9-2,1 milijarde kršćana (33% svjetskog stanovništva), od čega je 1 milijardu rimokatolika, 300 miliona pravoslavnih, 700 miliona protestanata te oko 70 milijuna monofizita i nestorijanaca.
Cherry Valley, Illinois
Čeri Vali je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.162, što je 971 (44,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
GDI
Termin GDI ima više značenja.
Capodichina I, Frosinone
Capodichina I je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 526 m.
Kalcijum sorbat
Kalcijum sorbat je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 262,315 Da.
Sistem
Sistem (grč. σύστημα: udruženje, celina od nekoliko delova; sustav), skup elemenata, realnih ili apstraktnih, predstavljenih kao celina gde svaki elementi međusobno interreaguju su povezani sa bar jednim drugim elementom i svi zajedno služe zajedničkoj svrsi. Bilo koji objekat koji nije u vezi sa bilo kojim drugim objektom sistema ne predstavlja deo tog sistema već okruženje sistema. Podsistem predstavlja skup elemenata, koji su sistem za sebe, ali i deo većeg sistema.
Century, Palm Beach County, Florida
Senčuri je grad u američkoj saveznoj državi Florida.
Tabriški okrug
Tabriški okrug je jedan od 21 okruga u pokrajini Istočni Azarbajdžan na sjeverozapadu Irana. Glavni grad okruga je Tabriz.
Inhibitori disocijacije guanozin nukleotida
Inhibitori disocijacije guanozin nukleotida ( - GDI) se vezuju za GDP-vezani oblik malih GTPaza Rho i Rab. Oni ne samo da sprečavaju razmenu (odražavaju male GTPaze u neaktivnom stanju), nego isto tako sprečavaju i lokalizaciju malih GTPaza na membrani, koja je njihovo mesto dejstva. Ova inhibicija može biti sprečena dejstvom faktora razmene guanin nukleotida (GEF).
Baudreville, Manche
Bodrevil je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš koja pripada prefekturi Kutans.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 84 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 17 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,67 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 52 metara (maksimalnoj 41 m, a minimalnoj 7 m).
Vietti, Torino
Vietti je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 861 m.
West Elgin (Ontario)
West Elgin je opština u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u opštini je živelo 5.157 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 5.157 stanovnika, što je za 3,6 % manje u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 5.349 žitelja.
Antelope, Oregon
Antelop je grad u američkoj saveznoj državi Oregon.
Wild Things
Divlja igra (engleski Wild Things) američki je erotski triler iz 1998. godine u režiji Johna McNaughtona. Radnja je smještena u gradić na Floridi gdje popularni nastavnik elitne srednje škole (čiji lik tumači Matt Dillon) bude optužen da je silovao učenice (čije likove tumače Denise Richards i Neve Campbell). Iako se radnja filma odlikuje nizom amoralnih protagonista i iznenađujućih obrata, pažnju publike je najviše privukao za tadašnje hollywoodske standarde neuobičajenim scenama seksa utroje. Zaradio je 30,15 milijuna $ u američkim kinima.
Al-Idrisi
Biografija
Uz kartu je Idrisi napisao i popratni komentar, u kojem također spominje Hrvatsku i njezine gradove. Tako je nastala njegova Geografija ili Kitab al Rudjar (Rogerova knjiga). Na Tabuli Rogeriani ima ukupno oko 2500 geografskih imena, a u Kitab al Rudjar oko 7000. Idrisijeva karta bila je neobično sastavljena. Svaka sekcija činila je jedan dužinski stupanj, a po širini obuhvaćala je jedan klimatski pojas. U uvodu Geografije Idrisi govori o obliku i veličini Zemlje te zaključuje da se dobre karte mogu sastaviti samo pomoću kartografske projekcije s meridijanima i paralelama. Međutim, to pravilo nije primijenio na svojoj karti. Tabula Rogeriana orijentirana je prema arapskom običaju, što znači da je sjever dolje. Svi nazivi na karti napisani su arapskim pismom, pa stoga i danas postoji teškoća u čitanju i prevođenju pojedinih naziva.
Wild Things
U Hrvatskoj je distribuiran pod naslovom Divlja igra, a u Srbiji pod naslovom Divlje stvari. Između 2004. i 2010. su snimljena tri direct-to-DVD nastavka.
Al-Idrisi
Biografija
Idrisi je na dvoru ostao i poslije Rogerove smrti, te je za njegova sina i nasljednika Vilhema II. napisao 1161. još jedno geografsko djelo Perivoj uljudnosti i okrepa duše, a pisao je i o ljekovitu bilju i spjevao nekoliko pjesama. To drugo geografsko djelo je izgubljeno, ali je sačuvana jedna kasnija skraćena verzija iz 1192. s naslovom Vrtovi radosti, poznata u znanosti kao Mali Idrisi.
Manastir Dobrun
Manastir Uspenja Presvete Bogorodice (poznat još i kao manastir Dobrun i manastir Kruševo) je manastir Srpske pravoslavne crkve koji se nalazi u Dabrobosanskoj mitropoliji.
Manastir se nalazi u blizini Višegrada, na reci Rzav. Ovo je jedan od najstarijih manastira na prostorima današnje Bosne i Hercegovine. Trenutno (januar 2008) je iguman manastira otac Kalistrat.
Najpoznatije freske u manastiru su freska cara Dušana sa ženom Jelenom i sinom Urošem, kao i freska sa ktitorom manastira, županom Pribilom, njegovim sinovima i zetom Stanom koje su i do danas sačuvane.
U stenama iznad manastira se nalazi pećina čiji je ulaz nekada bio ozidan sigom. U njoj su živeli isposnici koji su u manastir silazili samo za vreme velikih praznika.
U sastavu manastira postoji izdavačka kuća „Dabar“ koja izdaje istoimeni časopis posvećen mitropoliji dabrobosanskoj. Sem njega ova izdavačka kuća je štampala oko 50 drugih duhovnih naslova
Istorija
Ne zna se tačno kada je manastir osnovan, i postoji više verzija. Prema mitropolitu Savi Kosanoviću manastir potiče još iz devetog veka. , po nekim istoričarima podignut je 1219. godine, kada je Srpska pravoslavna crkva dobila svoju samostalnost, dok postoje i izvori koji tvrde da je manastir nastao za vreme vladavine cara Dušana kada je u Dobrunu dužnost čuvara tog dela zapadne granice srpske države vršio župan Pribil.
Prema izvorima koji tvrde da je manastir nastao za vreme vladavine cara Dušana manastir je osnovao župan Pribil. On je pored županskog dvora u tvrđavi između 1340. i 1343. godine sagradio i manastir. Manastirska crkva je bila skromna, zidana je od kamena i sige, imala je oblik jednobrodne zasvedene bazilike bez kupole. Hram su živopisali vrsni zografi iz južne Srbije.
Bosumtwi
Bosumtwi (nekad pisano i Bosomtwe) je jedino prirodno jezero u Gani. Površine oko 49km2, Bosumtwi se nalazi na udubini koju je stvorio udar meteora. Nalazi se 30-ak kilometara od grada Kumasija te je popularno rekreacijsko odredište. U okolici jezera nalazi se 30-ak sela koja ukupno broje oko 70.000 stanovnika.
Narod Ašanti smatra Bosumtwi svetim jezerom. Prema tradicionalnom vjerovanju, duše umrlih dolaze na ovo jezero kako bi se oprostili s bogom Twijem. Zbog toga, ribolov na jezero dozvoljen je samo na drvenim daskama. Među ribljim vrstama koje borave u jezeru su endemska vrsta Hemichromis frempongi te gotovo endemske vrste Tilapia busumana i Coptodon discolor.
West Grey (Ontario)
West Grey je opština u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 12.286 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 12.286 stanovnika, što je za 0,0 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 12.288 žitelja.
Džolfski okrug
Džolfski okrug je jedan od 21 okruga u pokrajini Istočni Azarbajdžan na sjeverozapadu Irana. Glavni grad okruga je Džolfa.
Rusko-armenski (slavenski) univerzitet
Rusko-armenski (slavenski) univerzitet je međudržavni univerzitet koji se nalazi u armenskom glavnom greadu Jerevanu. Univerzitet je priznat i osnovan od stane vlada Republike Armenije i Ruske Federacije. Nastava na Rusko-armenskom državnom univerzitetu odvija se na ruskom jeziku. Institucija je osnovana 1997. godine i pohađa je oko 2500 studenata.
Metropola
Metropola (od starogrčke sintagme metropolis metèr = majka + polis = grad, dakle nešto kao majka grada ) je veliki grad od milijun ili više stanovnika, privredni i kulturni centar neke regije ili zemlje, a često i čvorište međunarodnog transporta.
West Nipissing (Ontario)
West Nipissing / Nipissing Ouest je M u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 14.149 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 14.149 stanovnika, što je za 5,5 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 13.410 žitelja.
Čarujmački okrug
Čarujmački okrug je jedan od 21 okruga u pokrajini Istočni Azarbajdžan na sjeverozapadu Irana. Glavni grad okruga je Kara-Agadž.
Metropola
Japan
thumb|Horizont [[Tokio|Tokia, sa Mount Fuji u pozadini.]] Japanski pravni pojam to (都) jeste oznaka za prevesti kao "metropola". Ipak postojeći prijevodi prethode oznaci. Strukturirano kao prefektura umjesto normalnog grada, postoji samo jedan to u Japanu, a to je Tokio. Od 2008, Japan ima 11 drugih gradova sa populacijama većim od 1 milion.
Evropa
Srbija
Newfane, Vermont
Njufejn je grad u američkoj saveznoj državi Vermont.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 118, što je 2 (1,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Abraham Ortelius
thumb|desno|200px| Abraham Ortelius (Theatrum Orbis Terrarum, [[1579)]] thumb|desno|200px| Europae (Theatrum Orbis Terrarum, [[1570)]] Abraham Ortelius (Antwerpen, 14. april 1527. − Antwerpen, 28. juni 1598), flamanski kartograf, geograf i matematičar. Ostao je upamćen po izradi prvog modernog atlasa pod nazivom „Prikaz svijeta” (lat. Theatrum Orbis Terrarum), izdanog 1570. godine u Antwerpenu. Sastojao se od 70 karata među kojima su prikazani i balkanski krajevi. Od 1575. godine dvorio je španskog kralja Filipa II. Ortelius u svom djelu navodi da su „Amerike otrgnute od Evrope i Afrike serijom potresa i poplava” što određeni stručnjaci tumače pretečom teorije o pomicanju kontinenata odnosno tektonici ploča.
Ho, Gana
Ho je grad u Gani, središte istoimene općine i regije Volta. Grad je smješten između planina Adaklu i Galenukui, a najznačajnije građevine su muzej, katedrala i veliki zatvor. Grad je kroz historiju pripadao Njemačkom Carstvu i Francuskoj, prije nego je, konačno, postao dio britanske kolonije iz koje je nastala nezavisna Gana. Prema procjeni iz 2013. u gradu živi 99,375 stanovnike, čime je petnaesti grad po broju stanovnika u Gani te najveći grad s manje od 100,000 stanovnika u toj zemlji.
Therizinosaurus
Therizinosaurus ("gušter sa kosom", od grčkog terizo - "kositi" ili "rezati" i sauros - "gušter") je rod vrlo velikih teropodnih dinosaura. Therizinosaurus je živio u periodu kasne krede, prije oko 70 milijuna godina i bio je jedan od najvećih i posljednjih predstavnika jedinstvene grupe Therizinosauria. Njegovi fosili po prvi su put otkriveni u Mongoliji i isprva su se smatrali ostacima neke vrste kornjače (a odatle potiče i naziv vrste, T. cheloniformis — "napravljen od kornjače"). Do danas je pronađeno vrlo malo kostiju, uključujući i ogromne pandže po kojima je dobio svoj naziv.
Otkriće i naziv
thumb|left|Ruke Therizinosaurusa thumb|left|200px|Odljev pandže
Prvi fosilni ostaci Therizinosaurusa otkriveni su u kasnim 1940-im u sovjetsko-mongolskoj ekspediciji u formaciji Nemegt na jugozapadu Mongolije. Ekspedicija je otkrila nekoliko ogromnih pandži koje su bile duge gotovo 1 metar. Opisao ih je ruski paleontolog Evgeny Maleev 1954. godine; smatrao je da su pripadale velikom gmazu nalik na kornjaču. Međutim, nije bilo poznato kojem su stvorenju pripadali ti ostaci sve do ranih 1950-ih, kada su daljnje ekspedicije otkrile još fosila: još nekoliko pandži i dijelove prednjih i zadnjih udova. Naknadna otkrića na sjeveru Kine omogućila su paleontolozima da sastave opću skeletalnu strukturu te životinje, za koju je otkriveno da je bila dinosaur, a ne kornjača. Međutim, koji je tip dinosaura bio u pitanju ostalo je kontroverzno. Neki su njegovo tijelo i glavu rekonstruirali kao kod karnosaura sa pandžom kao kod Deinonychusa.
thumb|right|200px|Umjetnički prikaz embrija Therizinosaurusa
Otkriće da su enigmatični segnosauri (uključujući i Erlikosaurusa i Segnosaurusa) zapravo bili teropodi pomoglo je u osvjetljavanju srodnosti Therizinosaurusa. Predložene su razne teorije kao objašnjenje porijekla "segnosaurida", a neki su znanstvenici predlagali da su oni potomci sauropodomorfa ili čak da nisu pripadnici ni Ornithischia ni Saurischia; međutim, novi, dobro očuvani fosili kao što su oni od Alxasaurusa (1993.) i Beipiaosaurusa (1996.) pružili su detaljnije informacije o karlici kao kod ptica, stopalima i lubanjama primitivnijih članova i pomogli su u potvrđivanju teze da su segnosauridi pripadali istoj grupi teropodnih dinosaura kao i Therizinosaurus (pa se zbog toga danas nazivaju terizinosauridima) i da su terizinosauridi, zapravo, napredni teropodni biljožderi.
Osobine
thumb|right|200px|Usporedba veličine između Therizinosaurusa i čovjeka.
Socijalna zaštita
Socijalna zaštita ili socijalna skrb je naziv za niz mjera kojima vlast ili odgovarajuće institucije pruža pomoć pojedincima kojima je ona potrebna. Pod tim se najčešće podrazumijevaju nastojanje da se poboljša njihova financijska situacija, ali također i mjere kojima se nastoji povećati njihove šanse za zaposlenje te poboljšanje drugih aspekata njihovih života kao npr. duševno zdravlje. Takve mjere bi teoretski trebali poduzimati članovi porodice, rodbina ili lokalna zajednica, odnosno "društvo", zbog čega se i zaštita naziva "socijalnom". U pravilu ih, međutim, pruža država ili nevladine organizacije.
Socijalna zaštita može imati različite oblike kao što su isplata redovnih novčanih primanja, kuponi za nabavku hrane i drugih potrepština, zdravstvena zaštita i stambeno zbrinjavanje. Nju može direktno financirati država odnosno indirektno sami korisnici kroz različite modele društvenog osiguranja.
Primatelji socijalne zaštite variraju od države do države, ali su najčešće u pitanju osobe koje iz različitih razloga nisu u stanju financirati vlastite egzistencijalne potrebe - nezaposlene, bolesne ili invalidne osobe, starije osobe, porodice s velikim brojem djece ili ratni veterani. Opseg socijalne zaštite također zna varirati, pri čemu se države koje pružaju veliki broj takvih usluga obično nazivaju državama blagostanja. Za primatelje socijalne zaštite se ponekad koristi kolektivni izraz socijala.
305. pne.
Godina '''305. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Megela i Augurina (ili, rjeđe, godina 449. Ab urbe condita). Oznaka 305. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
mini|Kovanica koju je izdao Ptolemej
Samuel Augustus Mitchell
mini|desno|300px| [[Austrijsko Carstvo|Austrian Empire (1850)]] mini|desno|300px| Map of the Austrian Empire, Italian States. Turkey in Europe, and Greece ([[1860)]] Samuel Augustus Mitchell (Bristol, SAD, 1792. − Philadelphia, 20. decembar 1868), američki geograf, kartograf i izdavač koji je djelovao u Philadelphiji tokom 19. vijeka.
Rođen je u Bristolu, američkoj saveznoj državi Connecticut. Karijeru je započeo kao školski učitelj, a nezadovoljan greškama koje je pronalazio u udžbenicima i na kartama od 1830-ih godina odlučio se izrađivati iste na svoju ruku. Zbog izuzetne pedantnosti ubrzo se profilirao kao jedan od najznačajnijih kartografa svog vremena. Izdao je nekoliko atlasa među kojima su neki tiskani i po 400.000 primjeraka godišnje. Nakon njegove smrti 20. decembra 1868. godine porodični posao preuzeo je njegov istoimeni sin koji je izdavao karte do kasnih 1880-ih godina.
Manastir Uspenja Presvete Bogorodice Čajničke
thumb|250px|Stara i nova crkva
Sarapski okrug
Sarapski okrug je jedan od 21 okruga u pokrajini Istočni Azarbajdžan na sjeverozapadu Irana. Glavni grad okruga je Sarab.
Kalcijum stearat
Kalcijum stearat je organsko jedinjenje, koje sadrži 36 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 607,017 Da.
West Perth (Ontario)
West Perth je opština u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 8.919 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 8.919 stanovnika, što je za 0,9 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 8.839 žitelja.
Coffey, Missouri
Kofi je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 166, što je 26 (18,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Aiglun (Primorski Alpi)
Eglen je naselje i opština u Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Primorski Alpi koja pripada prefekturi Gras.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 106 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 6 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 15,37 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 624 metara (maksimalnoj 1.541 m, a minimalnoj 373 m).
Pevači Vuka Stefanovića Karadžića
Najpoznatiji pevači i pevačice srpskih narodnih pesama koji su ih kazivali Vuku Karadžiću bili su:
Neki od njih su bili slepi, pesme su često kazivali uz gusle. Prenosili su narodnu usmenu tradiciju do Vukovog vremena kada je zabeležena. Osim toga neki od njih su po ugledu na tradicionalne epske pesme spevali u desetercu pesme koje su opisivale događaje tog vremena, kao što su Početak bune protiv dahija i bitke Prvog i Drugog srpskog ustanka.
Manastir Dobrun
Istorija
Pod uticajem bosanskih vlastelina Radinovića i Pavlovića, koji su stolovali u Višegradu, povlači se župan Petar i po primeru svoga oca zamonašio se pod imenom Jovan.
Dobrun je pao pod Turke 1462. godine. Prema sačuvanoj legendi, osvojen je izdajom. Jedan srpski sluga otkrio je Turcima da su iz Dobruna otišli svatovi po mladu u Prijepolje. Turci su sačekali svatove u povratku iza Bijelih Brda, pobili ih, preobukli se u svatove, ušli u grad Dobrun i zauzeli ga. Tom prilikom razrušili su grad dok je manastir oštećen. Mlađi monasi su se razbežali po nepristupačnim isposnicama širom dobrunske oblasti dok su u manastiru ostali samo stariji. Posle smrti ovih monaha manastirska crkva je otvarana samo o velikim praznicima dok manastir nije porušen i potpuno zapusteo.
Manastir u XVI veku obnavljaju monasi, koji su nakon napuštanja dobrunskog manastira osnovali metoh u mestu Vagan. Turci su ga ponovo porušili krajem XVII veka a monasi su se razbežali po starim isposnicama. Narod dobrunskog kraja je ponovo obnovio je manastir krajem XVIII veka. Ipak u manastiru nije bilo monaha pa se služilo tri puta godišnje: na Božić, Vaskrs i na Duhove.
Ustanak u Bosni i Hercegovini 1875. godine Turci su kaznili rušenjem velikog broja svetinja među kojima i manastira Dobruna. Berlinskim kongresom 1878. godine Bosna je dobila novog gospodara, umesto Turske, bosnu su okupirali Austrougari. Zahvaljujući mitropolitu Savi Kosanoviću, narodu dobrunskog kraja i pomoći baronice Vilhelmine Nikolić manastir Dobrun je 1884. godine ponovo obnovljen. Obnovljena je prvobitna crkva župana Pribila ali ne i priprata i riznica župana Petra.
Tokom Prvog svetskog rata manastir je ponovo stradao. Sa obnavljanjem se počelo 1921. godine. Prilikom obnove prekrečen je ktitorski natpis iznad nadvratnika na ulazu u narteks a stare freske u zasvedenom tremu pokrivene su novim slojem živopisa. Nova nesreća zadesila je manastir u Drugom svetskom ratu. Nemci su crkvu koristili kao magacin za mine, koje su januara 1945. godine aktivirali i razorili manastir do temelja. Ovo je bilo najteže razaranje manastira. Ostali su samo priprata i zvonik.
Za godinu dana narod je ponovo obnovio manastirsku crkvu koja je osvećena u nedelju po Mitrovdanu 1946. godine.
Godine 1994. nakon 250 godina odlukom mitropolita Dabrobosanskog Nikolaja manastir je ponovo naseljen monasima.
Godine 2004, kada je obeleženo 200 godina od podizanja Prvog srpskog ustanka, manastirskom kompleksu su dodati novi objekti. Među tim objektima nalazi se i Karađorđev konak u kome je, na prvom spratu smešten Muzej Prvog srpskog ustanka, dok se na drugom spratu nalazi muzej dabrobosanskih mitropolita u kome je prikazan istorijat ove mitropolije. U sastavu muzeja dabrobosanskih mitropolita se nalazi i mala kapela koja je posvećena svetom apostolu Andreju Prvozvanom, krsnoj slavi kraljevske porodice Karađorđević.
Ernest Orlando Lawrence
Ernest Orlando Lawrence (fon. Ernest Orlando Lorenc, 8. 8. 1901. - 27. 8. 1958.), američki fizičar.
Manastir Dobrun
Istorija
Godine 2004. je na steni pored velikog belog krsta, iznad manastirske porte postavljen spomenik Karađorđu. Iste godine je poznati dobrotvor i poslovni čovek iz Čikaga Slobodan Pavlović finansirao izgradnju pešačkog mosta preko reke Rzav.
U toku je i opravljanje stare crkve Uspenja presvete Bogorodice. U iskopinama ispod crkve su pronađeni ostaci fresaka iz srednjeg veka, keramike, kao i austrougarski metalni novac. Takođe je u iskopinama otkriveno i preko dva kvadratna metra delova fresaka, koje su najverovatnije zatrpane nakon eksplozije koju su izazvali nemački vojnici 1945. godine. Arheolozi su takođe otkrili više ljudskih posmrtnih ostataka i jedan ceo grob, što ukazuje na to da su se ovde u prošlosti sahranjivali crkveni velikodostojnici, kao i ktitori.
Ernest Orlando Lawrence
Lawrence je poznat po svom pronalasku, korištenju i unaprjeđenju ciklotron koji je imao utjecaj na projekt Manhattan. Lawrence je imao dugu karijeru na Kalifornijskom univerzitetu gdje je postao profesor fizike. Godine 1939. za svoj rad i konstrukciju ciklotrona odnosno razvoj svojih pronalazaka dobio je Nobelovu nagradu za fiziku. Prema njemu je 1961. nazvan novootkriveni element lavrencij.
Njegov brat John H. Lawrence je bio poznat kao pionir na području nuklearne medicine.
Atwood, Colorado
Atvud je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Metropola
Poljska
Unija poljskih metropola (pol. Unia Metropolii Polskich), osnovana 1990, organizacija je najvećih gradova u državi. Trenutno dvanaest gradova su članovi organizacije, od kojih 11 imaju više od četvrt miliona stanovnika. Najveće metropolitansko područje u Poljskoj, ako se rangira samo prema broju stanovnika, jeste Šleska (po faktima metropleks), sa 2 miliona stanovnika (5 miliona stanovnika u Šleskom metropolitanskom području, kojeg prati Varšava, sa 1,7 miliona stanovnika u gradu i 2,7 miliona u varšavskoj metropolitanskoj oblasti. Šleska metropola je inicijativa od prije nekoliko godina težeći da ujedini veliku konurbaciju u službenu urbanu jedinicu. Ostale metropole su Kraków, Łódź, Wrocław, Poznań, Tricity, Szczecin i Bydgoszcz.
Atwood, Colorado
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 133, što je 62 (-31,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Therizinosaurus
Paleobiologija
Ishrana Therizinosaurusa je nepoznata, budući da nisu pronađeni ostaci lubanje koji bi dali dokaze o njegovoj ishrani. Međutim, kao i ostali terizinosauri, vjerojatno je bio biljožder.
Postoji nekoliko funkcija kojima su ogromne pandže mogle služiti, kao što je odbrana od grabežljivaca (recimo Tarbosaurusa) i u međusobnim borbama, npr. za teritorij ili partnera, a možda i za privlačenje grana sa lišćem prema ustima. Moguće je da su pandže služile svim ovim funkcijama, a ne samo jednoj.
Srpski narodni kalendar
. 300px|mini|Praznik Srba Srpski narodni kalendar (Godišnjak vremenski) predstavlja skup manje-više nepisanih pravila kojih se srpski narod vekovima pridržavao, paralelno sa crkvenim pravilima. Narodni kalendar se bazira na crkvenom kalendaru Srpske pravoslavne crkve ali se od njega i dosta razlikuje u tome što je izmenio imena praznika, dao im svoja specifična obeležja, mesece nazvao staroslovenskim imenima ili imenima svojih praznika, i dao im svoja tumačenja i načine izračunavanja.
Brojanje godina i upotreba kalendara kod Srba počela je 5508. g. p.n.e.(datiranje početka računanja vremena je preuzeto od Vizantije, i predstavlja hrišćansko shvatanje godine nastanka sveta) Na balkansko - karpatsko - podunavskim prostorima to je upravo vreme početka najstarije zemljoradničke, takozvane starčevačke kulture, koja ima razvijenu ekonomiju, religiju, kultove i umetnost.
Narodni praznici
Srpski narod je, pored zvaničnih crkvenih praznika, razvio čitav sistem verovanja i običaja vezanih za određene praznike i dao im svoje specifično obeležje. Tokom stvaranja tih običaja, bio je inspirisan zvaničnim crkvenim pravilima i tumačenjima ali je često i odstupao od njih, i u manjoj ili većoj meri, menjao ih i prilagođavao svojim starim verovanjima i tradiciji.
Nazivi meseci
Nazivi meseci koji se koriste ili su se koristili kod Srba :
Narodno određivanje datuma praznika
Narod ima svoja nepisana pravila po kojima izračunava kada je koji praznik.
Manastir Uspenja Presvete Bogorodice Čajničke
Stara crkva
Najraniji sačuvani zapis o staroj čajničkoj crkvi potiče iz 1492. godine, kada se na čajničkom Prologu pominje ime hrama i godina 1492, što ukazuje da je hram postojao i ranije. U rukopisnoj knjizi Prolog u kojoj je dat kratak opis života svetaca, hram se pominje kao Čajnička crkva Uspenija Presvete Vladičice naše Bogorodice 1492. godine. Hram se ponovo pominje 1804. godine kada je na njemu vršena popravka, zatim 1820. godine kada je u hramu počela da radi škola za srpsku djecu, i 1837. kada je građena crkvena ograda. Hram je stradao od eksplozije tokom Drugog svjetskog rata između 11. i 12. aprila 1943. godine, a sačuvani su samo zidovi. Crkva je obnovljena 1946. godine u istim proporcijama, i 20. jula 1946.
Nova crkva
Gradnja nove i veće crkve počela je 1857. godine u periodu kada su evropske velike sile Ujedinjeno Kraljevstvo, Francuska i Rusija, vršile pritisak na Osmansko carstvo da dozvoli vjerske slobode svojim građanima, odnosno da da dozvolu za izgradnju crkava. Samoj izgradnji hrama prethodio je Pariski mir 1856. godine kojim je Turska, na insistiranje drugih zemalja, priznala ravnopravnost muslimana i hrišćana. Ovo je u praksi značilo da se dozvoljava zidanje novih i obnova starih crkava, kao i otvaranje škola. U ovom periodu pred kraj viševjekovne vladavine Osmanskog carstva, na prostoru jugoistočne Evrope koji su naseljavali Srbi, izgrađen je veliki broj srpskih pravoslavnih hramova, dok se izgradnja velikih sabornih hramova ograničavala na gradske sredine i dotadašnja sjedišta mitropolija i eparhija Srpske pravoslavne crkve. U ovom periodu pred kraj vladavine Osmanskog carstva, i ostvarivanja vjerskih sloboda nakon viševjekovne okupacije, su izgrađene Saborna crkva u Beogradu (1837-1845), Saborna crkva u Novom Sadu (1851), Saborna crkva u Nišu (1856-1872), Saborna crkva u Nikšiću (1875-1880), Saborni hram svetog velikomučenika Georgija u Smederevu (1850-1854), Saborna crkva u Mostaru (1863-1873), te Saborna crkva u Sarajevu (1859-1874).
Novu crkvu je zidao neimar Petar Todorović iz Velesa, a izgradnja je trajala od 1857. do 1863. godine. Crkvu je osveštao Mitropolit dabrobosanski Ignjatije 1863. godine. Zvonik je naknadno podignut u periodu (1893-1897) godine. Za vrijeme Drugog svjetskog rata, Italijani su podmetnuli eksploziv u crkvenu portu, što je dovelo do većeg oštećenja hrama. Obnova hrama je počela pedesetih godina dvadesetog vijeka u vrijeme tadašnjeg paroha jeromonaha Vasilija Domanovića. Obnova hrama je trajala do 1959. godine, kada je na Malu Gospojinu osvještao Patrijarh srpski German.
Manastirske vrijednosti
Pored čajničke Krasnice, u crkvi se čuva ikona Svetog Georgija sa 12 scena koje ilustruju njegovo žitije, rad anonimnog slikara druge polovine 16. vijeka, zatim ikona Svetog Nikole rad Andrije Raičevića iz 17. vijeka i ikone Svete Trojice, rad nepoznatog vojvođanskog slikara, koja je darovana 1848. godine. Najstarija rukopisana knjiga je četvorojevanđelje iz 14. vijeka, kao i jevanđelje iz manastira Papraće sa zapisom sveštenika Olivera iz 1513. godine.
August Karel Kříž
mini|desno|300px| [[Teheran|Tehrān (1857)]] August Karl Krziž (Tábor, 12. maj 1814. − Chrudim, 19. januar 1886), češki topnički časnik i kartograf u službi Austrijskog Carstva.
Srpski narodni kalendar
Narodno određivanje datuma praznika
Određivanje datuma praznika :