cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geografija Irana
Moderna kartografija
Tokom 19. i početkom 20. vijeka, na temelju evropskih radova i vlastitih geografskih istraživanja, nekoliko iranskih kartografa izradilo je niz karata koji uz perzijski kao primarni ponekad uključuju i francuski ili engleski kao sekundarni jezik. Primjerice, H. M. H. Fasai je 1857. godine na perzijskom i francuskom jeziku izradio topografsku kartu koja je 1876. predstavljena Nasrudin-šahu (vl. 1848. – 1896.) odnosno na temelju koje je isti vladar dao sastaviti veliki geografski traktat naslovljen „Naserova perzijska knjiga” (perz. Fārs-nāma-je Nāṣerī) s tematikom povezanosti iranskih pokrajina. Ova karta u mjerilu 1:570.240 odnosno papiru veličine 182 x 125 cm konačno je tiskana u Teheranu 1895. godine, a geografske dužine i širine njenih mjesta temelje se na radovima škotskog kartografa A. K. Johnstona starijeg (1804. – 1871.). mini|desno|300px| Tehrān ([[August Karl Krziž|A. K. Krziž, 1857.)]] Prva službena karta Teherana izrađena je 1857. godine na inicijativu Amira Kabira, iranskog velikog vezira u službi kadžarske dinastije. Na izradi karte sudjelovao je A. K. Krziž, češki časnik iz Austrijskog Carstva koji je predavao u „Kući znanosti” (perz. Dar al-Fonun; preteča Teheranskog univerziteta) zajedno s dvojicom njegovih iranskih studenata. Karta je na perzijskom jeziku, u mjerilu 1:2880 odnosno na veličini papira 92 x 76 cm, a prikazuje stare fortifikacije dužine od sedam kilometara, šest gradskih vrata, kraljevsku citadelu (perz. Arg), trgovačko središte (veliki bazar), te tri gradska kotara. Ostale vrijedne karte iz ovog perioda uključuju kartu Tabriza i okolice (mj. 1:8300; dim. 100 x 97 cm) koju su 1880. godine sastavili M.-R. Mohandes i pukovnik M. D. Karadžadagi, novu kartu proširenog Teherana (mj. 1:4000; dim. 132 x 97 cm) s približno 21 km njegovih gradskih zidina i 12 gradskih vrata koju je 1910. izradio A. Dž. Nadžm, kartu Teheranskog okruga (mj. 1:200.000; dim. 118 x 74 cm) koju je 1910. sastavio A.-R. M. Bagajeri, te kartu Isfahana (mj. 1:3200; dim. 135 x 129 cm) koju je 1923. godine sastavio satnik S. Reza-han.
Iako su navedene i slične karte uključivale legende, opise i slično što ih je činilo praktičnim i upotrebljivim, smatra se da su uglavnom bile temeljene na evropskim istraživanjima. Međutim, značajni napredak iranske kartografije započinje kada je u vrijeme dinastije Pahlavi (1925. – 1979.) osnovan vojni „Geografski odjel oružanih snaga“ (perz. Dājera-je džoḡrāfījā-je setād-e arteš), a zatim i civilni „Državni kartografski zavod“ (perz. Sāzmān-e nakša-bardārī-je kešvar) u sklopu „Organizacije za planiranje i proračun“ (perz. Sāzmān-e būddža va barnāma). Potonja organizacija izvršila je zračna fotografiranja čitave države i tokom 1940. i 1941. godine objavila veliku kartu Irana u mjerilu 1:1000.000 na 20 listova od kojih je svaki obuhvaćao područje od 4° x 4°. Između 1948. i 1960. godine, vojni Geografski odjel izdao je veću kartu u mjerilu 1:253.440 na 131 listu koji su obuhvaćali područja od 1° x 1°. Kasnije je potonja civilna organizacija unaprijedila kartografiju zemlje izdavši 1992. godine najveću topografsku kartu koji se temelji na satelitskim snimkama. Izrađen je u mjerilu 1:25.000 i podijeljen na 132 dijela od kojih svaki obuhvaća područje od 1° x 1°. Svaki od navedenih dijelova posložen je na 96 listova veličine 55 x 48 cm (uključujući legende i indeks) što podrazumijeva da se zbirka sastoji od 12.672 lista ukupne površine od oko 3345 m².
Cerro Colorado, Coroneo
Cerro Colorado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Coroneo.
Geografija Irana
Toponomastika
Velika većina toponima u Iranu je perzijskog i drugog iranskog jezičnog podrijetla što je uvjetovano 3000-godišnjom etničkom rasprostranjenošću iranskih naroda na tim geografskim prostorima kao i kontinuirane upotrebe perzijskog kao službenog jezika pod domaćim ali i stranim dinastijama. Najčešći leksički morfemi koji se pojavljuju kod toponima na perzijskom i srodnim iranskim jezicima su stan (domovina), šaher (grad), abad (naselje), bandar (luka), rud (rijeka), darjače (jezero), kuh (planina), tape (brdo) i dašt (ravnica). U perzijskim složenicama se javljaju na različite načine, često kao sufiks (npr. Hari-Rud ili Harirud) ali ponekad i kao prefiks (Rud-e Hari), dok se u stranim jezicima navedeni morfemi ponekad izbjegavaju u korist pojednostavljenih oblika (Hari). Zbog historijskog iranskog političko-kulturnog utjecaja, toponimi perzijskog podrijetla učestali su i u široj regiji što uključuje imena devet suverenih država (centralnoazijske i južnoazijske sa sufiksom -stan, Azerbajdžan i Irak) odnosno četiriju glavnih gradova iranskih susjeda (Ašgabad, Bagdad, Baku i Islamabad). Također, egzonimi koji su u srpskohrvatski i druge evropske jezike ušli posredstvom perzijskog uključuju Indiju i Kinu.
Etimološko podrijetlo ostalih toponima Irana prvenstveno je arapsko i altajsko, dok postoje i određeni armenski, dravidski, pa čak i arhaični primjeri. Takvi toponimi nisu nužno ograničeni na geografska područja koja naseljavaju pripadajuće etničke skupine. Primjerice, ime drugog najvećeg iranskog grada (Mašhad) koji se nalazi na krajnjem sjeveroistoku zemlje ima arapsko etimološko podrijetlo, iako su arapski toponimi karakteristični za jug zemlje. Na sjeveru zemlje učestali su turkijski toponimi, a mogu se naći i miješane složenice s turkijskim leksičkim morfemima i to uglavnom u sufiksalnom obliku, primjerice čaj kod rijeka (npr. Astara-Čaj) odnosno dag kod planina (npr. Kopet-Dag). Ostali altajski primjeri uključuju mongolske toponime pretežito u Azarbajdžanu i Horasanu. Među jedinstvene arhaične primjere spada grad Suza (perz. Šuš) čije je elamsko etimološko podrijetlo ovjereno na najstarijim sumerskim klinopisima iz 3. milenijuma pne. što ga čini najstarijim kontinuirano naseljenim mjestom svijeta koje je zadržalo isto ime.
Kup maršala Tita
Kup maršala Tita (Куп маршала Тита) bilo je fudbalsko / nogometno kup natjecanje u bivšoj Jugoslaviji. Igrao se od 1947. do 1991. godine, kada je posljednji put dodijeljen prijelazni srebrni pokal, koji se danas nalazi u vitrinama posljednjeg pobjednika, splitskog Hajduka. To je bio posljednji kup Jugoslavije koji je nosio ime maršala Tita.
San Pedretto, Piacenza
San Pedretto je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 160 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 39 m.
Geografija Irana
Regionalna geografija
Položiti Iran u jednu od specifičnih makroregija Azije predstavlja složen zadatak s obzirom da se uglavnom radi o novovjekovnim i modernim novotvorenicama nesavršenih definicija. Iran se najčešće spominje u kontekstu tzv. Bliskog istoka, regije koja se prvi put pojavljuje početkom 19. vijeka u francuskom obliku Proche-Orient označavajući teritorije pod Osmanskim Carstvom kojem Iran nikad nije pripadao. Srednji istok, srodni geopolitički pojam na engleskom jeziku (Middle East) istovremeno je podrazumijevao područja između Osmanskog Carstva i Britanske Indije odnosno Iran i istočnu Mezopotamiju, ali ujedno i Arapski poluotok koji se po mnogo čemu razlikuje u kulturološkom i geografskom smislu. Nakon raspada kolonijalnih carstava u 20. vijeku dva su pojma redefinirana stapanjem u jedno geografsko područje i počinju se koristiti kao sinonimi u svim jezicima pa tako i u srpskohrvatskom. Iako se danas terminom Bliski istok služe arheolozi i povjesničari pozivajući se na geografski kontekst Starog istoka gdje su tokom starog vijeka postojale civilizacije u uskoj kulturološkoj interakciji, čak ni ta historijska regija u geografsko-kronološkom smislu nije kompatibilna s iranskom historijom jer isključuje istok Irana odnosno ograničena je na period prije stvaranja prvih imperijalnih iranskih država. Jedan od neodređenih evropskih primjera je i metonim Orijent koji je objedinjavao heterogene kulture ne samo Azije već i Sjeverne Afrike.
El Tesoro, Tecomán
El Tesoro je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Colima, u opštini Tecomán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 24 m.
Geografija Irana
Regionalna geografija
Unatoč tome što je Iran kroz veći dio historije bio politički cjelovit, koncepti njegove regionalizacija poznati su od ranog starog vijeka. Najstariji apolitički termini za specifične geografske prostore današnjeg Irana bilježe se u sumerskim epovima (npr. Arata) i istovrsnoj avestičkoj geografiji, no zbog mitološkog karaktera danas ih nije moguće precizno locirati bez obzira na više ponuđenih teorija. Druga vrst historijskih regija odnosi se na područja prvotno imenovana prema narodima ili državama koji su vremenom iščezli, a neki od takvih primjera su Guteja, Elam i Urartu na zapadnom dijelu zemlje. Od sredine 1. milenijuma pne. nadalje regionalizacija se iščitava iz satrapija (upravnih podjedinica) imenovanih uglavnom prema iranskim plemenima. U okvirima današnjeg Irana to su bili Medija i Atropatena na sjeverozapadu, Perzija na jugozapadu, Karmanija i Gedrozija na jugu, Drangijana, Arahozija i Arija na istoku, Partija na sjeveroistoku, te Hirkanija na sjeveru.
Kup maršala Tita
Sustav natjecanja
Finala su se većinom, premda ne u pravilu, igrala na Stadionu JNA u Beogradu, koji je, prema zamislima NSJ, trebao postati "jugoslavenski Wembley". Do 1969. godine pravila su predviđala jednu finalnu utakmicu u Beogradu. Izuzetak su bile 1950. i 1951. godina, kada su igrane dvije utakmice, te 1967. godina, kada je finale odigrano u Splitu. Od 1969. do 1988. godine igrale su se dvije finalne utakmice u slučaju da je jedan od finalista bio iz Beograda, a uzvrat se igrao u Beogradu, da bi se pravilo jedne finalne utakmice ponovo primjenjivalo od 1988. godine.
Geografija Irana
Historijski kontekst
mini|desno|450px| [[Geografija|Geografsko rasprostiranje Irana kroz historiju s pripadajućim političkim žarištima]]
Politička struktura koja odgovara zapadnom dijelu Iranskog svijeta u historijskom kontekstu može se u kontinuitetu pratiti najmanje 2500 godina unatrag kada se prvi put oblikuje država pod sadašnjim imenom – Iran. Iranska visoravan u topografskom smislu omeđena je planinama na sjeveru i zapadu odnosno pustinjama na istoku i jugu pa je pružala mogućnost centralizacije, no politička moć iranskih dinastija značajno je varirala kroz milenijume pa su se granice, područja utjecaja i sami politički centri često mijenjali kroz historiju. Iako Iranska visoravan približno odgovara etničkim granicama tj. područjima naseljavanja iranskih naroda, zahvaljujući usponima određenih iranskih dinastija područja izravnog političkog utjecaja protezala su se mnogo šire kako u starom tako i u srednjem i novom vijeku. Kroz posljednjih 1000 godina veliku političku ulogu odigrale su i turkijsko-mongolske invazije koje su rezultirale značajnim povezivanjem naroda Iranske visoravni s Centralnom Azijom. Svi navedeni faktori uvjetovali su vrlo složenim geografsko-političkim strukturama odnosno teritorijalnim podijelama koje su zadržane do današnjeg dana. Današnji Iran kao država smatra se odrazom superiornosti iranske kulture nad dinastijama izvornog turkijskog podrijetla koje su dominirale Iranskom visoravni tokom srednjeg vijeka (Gaznavidi, Seldžuci).
Kup maršala Tita
Sustav natjecanja
Do 1955. finale se igralo krajem kalendarske godine, obično oko 29. studenog — Dana Republike, a zatim u svibnju (oko 25. svibnja — Dana mladosti). Po završetku finalne utakmice, na svečanoj ceremoniji pokal je kapetanu pobjedničke momčadi uručivao posebni izaslanik Josipa Broza Tita, obično netko iz vojnog vrha.
Posponte di Lusignana, Massa e Carrara
Posponte di Lusignana je naselje u Italiji u provinciji Massa e Carrara, u regiji Toscana.
Geografija Irana
Historijski kontekst
Centri političke moći prvih iranskih država smještena su u plodnim kišovitim područjima na zapadu modernog Irana odnosno u regiji Azarbajdžan i masivu Zagrosa. Prva takva država bila je Medijska Monarhija, a potom je na temelju istog nastala Ahemenidska Monarhija koja se osvajanjima proširila daleko izvan iranskih etničkih okvira. Nadalje, tokom vladavine stranih Seleukida i domaćih partskih Arsakida (izvorno iz Horasana) i perzijskih Sasanida, političkim žarištem bila je plodna Mezopotamija u kojoj su bile smještene prijestolnice poput Seleukije i Ktezifonta. Arapskim osvajanjima sredinom 7. vijeka Iran gubi političku individualnost na približno 200 godina tokom kojih Mezopotamija s Bagdadom postaje centrom kalifata arapskih Abasida, a istovremeno samostalna iranska politička moć jača u Horasanu gdje vladaju Tahiridi, Safaridi, Samanidi i Zijaridi. Navedene iranske dinastije teoretski su priznavale vladavinu kalifata zbog njihovog vjerskog autoriteta, no zbog geografske izoliranosti i manjkavosti abasidske centralizacije politički su bile gotovo neovisne. Ovaj razvoj političke situacije kulminirao je tokom 10. i 11. vijeka kada Iran postaje ponovo u potpunosti neovisan pod vodstvom šijitske dinastije Bujida koji su ubrzo i zauzeli Bagdad čime je ostvarena puna kontrola nad kalifatom. Ipak, nakon približno stotinu godina na Iransku visoravan iz smjera Centralne Azije provaljuju turkijska plemena koja pod dinastijama Gaznavida i Seldžuka podižu moćne monarhije, no centrom političke moći i dalje je ostao sam Iran s njegovim historijskim prijestolnicama Rajom, Nišapurom i Isfahanom.
Kup maršala Tita
Završnice Kupa maršala Tita
Napomene:
Palgrave Macmillan
Palgrave Macmillan je međunarodni akademski nakladnik iz Ujedinjenog Kraljevstva s glavnim uredom u Londonu. Osnovan je 1. 9. 2000. godine kao podružnica Macmillan Publishersa, izdavača knjiga sa -godišnjom tradicijom, odnosno spajanjem britanskog Macmillan Pressa i američkog St Martin's Press Scholarly and Reference Divisiona. Novi izdavački brend prvotno je nosio naziv Palgrave prema porodici koja je u drugoj polovini 19. vijeka usko surađivala s braćom Macmillan, a 2002. je proširen u Palgrave Macmillan s ciljem da se ukaže na bogatu i dugu tradiciju. Kompanija izdaje knjige, naučne časopise, monografije i e-knjige, a glavna stručna područja na koja se fokusira su humanističke i društvene nauke, ekonomija i inženjerstvo. Palgrave Macmillan posluje u više od 50 država svijeta, a osim Londona ima urede i u američkom New Yorku, australijskom Melbourneu, kineskom Šangaju i Pekingu, emiratskom Dubaiju, južnoafričkom Johannesburgu, ruskoj Moskvi, te indijskom Čenaju i Gurgaonu. Godine 2015. Palgrave Macmillan je ugovorio udruživanje sa Springerom i GvH-ovim izdavačkim kućama Nature (NPG) i Macmillan Education, stvorivši u oktobru iste godine Springer Nature, novu izdavačku kompaniju i najvećeg svjetskog akademskog nakladnika.
Geografija Irana
Historijski kontekst
Na prijelazu iz 11. u 12. vijek, horezmijski šahovi obnovili su iransku državu koja se prostirala istočnim dijelom Iranske visoravni odnosno Horasanom i Transoksanijom, no u 13. vijeku nastupa razarajuća mongolska invazija. Podjelom kolosalnog Mongolskog Carstva nakon Džingis-kanove smrti, na području Iranske visoravni osnovana je Ilhanidska Monarhija s prijestolnicom u Sultaniji, a njegove granice prostirale su se sve do Amu-Darje i Inda na istoku do Mezopotamije i centralne Anatolije na zapadu. U kasnom 14. vijeku nastaje privremeni raspad na brojne lokalne kneževine, no obnovljeno je pod Timurom i njegovim sinom Ruh-šahom prilikom čega centrima političke moći postaju prvo Horasan i Transoksanija, a potom grad Herat. Ubrzo se raspada i druga mongolska dinastija, pa u 15. vijeku zapadom Iranske visoravni dominiraju turkijske plemenske konfederacije Ak Kojunlu i Kara Kojunlu.
Današnja politička struktura Irana izravno se temelji na imperiju safavidske dinastije koja je oko 1500. godine ujedinila Iran i proglasila šijitski islam državnom religijom. Šijitska religija u to vrijeme bila je značajnim faktorom u jedinstvu zemlje koja je bila u neprestalnim sukobima sa sunitskim Osmanlijama na zapadu i Uzbecima na sjeveroistoku. Političko žarište safavidskog Irana prvotno je bilo u sjeverozapadnoj regiji Azarbajdžan, a religijski centri poput Koma, Ardabila i Mašhada važna za šijitska hodočašća nalazila su se u sjevernoj zoni zemlje. Zbog spomenutih vojno-političkih sukoba s Osmanlijama i Uzbecima, žarište političke moći iz strateških se razloga krajem 16. vijeka premjestilo na centralnu os Iranske visoravni koju čine prijestolnice Isfahan, Širaz i Teheran, a takva se struktura zadržala sve do današnjeg dana.
Državne granice
Današnje državne granice Irana uglavnom su plodom vjekovnih sukoba s trima novovjekovnim supersilama: Ruskim Carstvom na sjeveru, Osmanlijskim Carstvom na zapadu, te Britanskim Carstvom na jugu i istoku. Zahvaljujući milenijumskoj imperijalnoj tradiciji historijske granice Irana obuhvaćale su velike dijelove Jugozapadne odnosno Centralne Azije pa i šire, a njihov se razvoj relevantan za današnje stanje u kontinuitetu može pratiti od 1500. godine. Tokom vladavine novovjekovnih iranskih dinastija Safavida i Afšarida, državni teritorij prostirao se preko svih današnjih granica. Prva važnija oblikovanja istih javljaju se na zapadu kroz 16. i 17. vijek kada na iranski teritorij djelomično prodiru Osmanlije, a unutranji dinastijski sukobi s lokalnim paštunskim dinastijama početkom 18. vijeka doveli su i do raspada istočnog dijela monarhije odnosno osnutka samostalnog Afganistana. Istovremeno, na sjeverozapadu i sjeveroistoku počinje nadirati i Rusko Carstvo, dok se sredinom 19. vijeka na političkoj sceni pojavljuje i Britanski imperij koji na jugoistoku prisvaja balučke kneževine. Iako je Iran uspio očuvati nezavisnost kroz brojne ratove na svim stranama, granice su podvrgnute značajnim promjenama i izgubio je približno polovicu teritorija koje je posjedovao početkom novog vijeka. Nakon Prvog svjetskog rata Britanci su prisvojili i osmanlijsku Mezopotamiju na jugozapadu pa se privremeno (uz Afganistan i Tursku) našao uklješten između Sovjetskog saveza i Britanskog Carstva, a raspadom potonjeg dobio je granice s Irakom i Pakistanom. Kopnene državne granice u konačnici su se oblikovale nakon raspada SSSR-a čime su novim susjednim državama postali i Armenija, Azerbajdžan, te Turkmenistan.
Osim kopnenih, Iran ima i pomorske granice u Kaspijskom jezeru na sjeveru odnosno Omanskom i Perzijskom zaljevu na jugu. S obzirom da nikada kroz historiju nije imao snažnu mornaricu, Iran se u novom vijeku teško nosio s kolonijalnim silama (Nizozemska, Portugal, Britanija) u Perzijskom zaljevu odnosno Rusijom u Kaspijskom jezeru , a početkom 20. vijeka dijelio je pomorsku granicu isključivo s Britanskim Carstvom i Sovjetskim savezom. Osamostaljenjem arapskih država uz južnu obalu Perzijskog zaljeva dobio je nove granice s Irakom, Kuvajtom, Saudijskom Arabijom, Bahreinom, Katarom, Emiratima i Omanom, a raspadom SSSR-a i s Azerbajdžanom i Turkmenistanom u Kaspijskom jezeru.
Posponte di Lusignana, Massa e Carrara
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 555 m.
Geografija Irana
Državne granice
Nužnost hitnog razgraničenja prvo se pojavila u Sistanu, južnoj regiji odnosno zatvorenom slivu od 90.000 km² koji obuhvaća ušće Helmanda i nekoliko manje važnih rijeka. Zbog relativno plodnog tla radi se o jedinom gušće naseljenom području na iransko-afganistanskoj granici, a smatra ga se i od velike strateške važnosti. Sredinom 19. vijeka politička situacija oko ovog dijela granice bila je vrlo turbulentna s obzirom da su se Teheran i Kabul borili za naklonost lokalnih plemenskih vođa. Nakon anarhije koja je zavladala nakon smrti Dost Muhamed-hana (1863.), Iranci su prodrli dublje u regiju i uspješno uspostavili uporište na desnoj obali Helmanda, a 1865. zauzeli su i Nad-e Ali. Nakon što je tri godine kasnije Afganistanom zavladao Šer Ali-han, iranski vladar Nasrudin-šah bio je pod političkim pritiskom i zatražio je britansku arbitražu u skladu s odredbama 6. članka Pariškog sporazuma iz 1857. prema kojem se Britanija obavezala na „prijateljsku pomoć u svim pitanjima između Irana i Afganistana“. Ubrzo je sastavljena Sistanska arbitražna komisija koja se sastojala od četiri britanska časnika pod vodstvom F. J. Goldsmida, pukovnika koji je 1871. dovršio razgraničavanje Irana i kneževine Kalat. Goldsmid je posjetio Sistan u februaru 1872. i nakon 40-ak dana provedene arbitraže na terenu vratio se u Teheran odakle je u augustu iste godine obznanio rezultate. Donji tok Helmanda, od brane Kuhak (ili perz. Band-e Sistan) do močvarnog ušća Hamun-e Puzaka, određen je kao granica „unutarnjeg“ (zapadnog) Sistana koji je pripao Iranu odnosno „vanjskog“ (istočnog) Sistana koji je pripao Afganistanu. Od navedenih dvaju točaka granica prati jednostavnu ravnu liniju prema dvama istaknutim vrhovima u masivu koji razdvaja Sistan od Dašt-e Luta: Siahkuh (ili Kuh-e Narahu; 1278 m) na sjeveru i Kuh-e Malek Siah (1643 m) na jugu. Potonji planinski vrh u Afganistanu jedna je od njegovih točaka najbližih moru (oko 510 km od Omanskog zaljeva i Hormuškog tjesnaca). Britanskom arbitražom teoretski je bilo definirano približno 300 km granica, no razgraničenje nije odmah provedeno u praksi. Naime, zbog početnog Šer Ali-hanovog odbijanja ratificiranja sporazuma smatra se da je Goldsmid pogodovao Iranu na uštrb Afganistana, no u oktobru 1873. godine afganistanski je vladar primio 1,5 milijuna rupija odštete i ipak uvažio arbitražu.
Goldsmidova arbitraža ubrzo se pokazala vrlo neprimjerenom posebice glede lokacija odabranih za granične biljege što se tumači na različite načine; jedni tvrde da su pogrješke plodom puke slučajnosti odnosno britanskog nepoznavanja terena, a drugi da su tim činom namjerno pokušali stvoriti regionalne tenzije kako bi mogli projicirati vlastite interese. Jedan od podataka koji potkrijepljuje potonji argument su i nejasno definirana prava o vodoopskrbi. Spomenute lokacije odabrane za granične biljege bile su vrlo nestabilne s obzirom da se nalaze ili uz prošireni riječni tok tipičan za nizinu delte ili na promjenjivoj obali obližnjeg jezera koja se značajno mijenja ovisno o sezoni odnosno godini. Uzimajući u obzir i sporna pitanja o korištenju Helmandovih voda (posebno u sušnim periodima), arbitražne odluke otvarale su mogućnost ozbiljnog graničnog sukoba dviju država.
Godine 1896. velika je poplava rezultirala pomicanjem glavnog riječnog korita Helmandove delte od istočnog ogranka Sihsara do Rud-e Parijana, starog kanala za navodnjavanje. On se nalazi duboko na zapadu odnosno u potpunosti na iranskom teritoriju što je prijetilo onemogućavanjem navodnjavanja u afganistanskom dijelu Sistana. U početku su lokalne vlasti riješile problem obostranim sporazumom koji je uključivao podizanje zemljane brane na Rud-e Parijanu što je omogućilo obnovu korita u Sihsaru, no 1902. izbila je velika suša pa je nedostatak zaliha vode doveo do zategnutih odnosa između iranskog i afganistanskog stanovništva u Sistanu, a zabilježeni su i oružani okršaji. Britanci su potom ponovo pozvani da provedu arbitražu i precizno definiraju državne granice u porječju Helmanda, pa je sazvana tzv. „Sistanska granična komisija“ pod vodstvom pukovnika A. H. McMahona koji je bio dobro upoznat s južnim granicama Afganistana. Komisija je istraživala teren pune dvije godine, od februara 1903. do aprila 1905. godine. Unatoč iranskim potraživanjima dijela Sistana koji je 1872. bio dodijeljen Afganistanu, komisija se odlučila držati smjernica Goldsmidove arbitraže odnosno poboljšati definicije starih granica. Primjerice, granica koja je prvotno postavljena koritom Sihsara nakon što je presušen redefinirana je nizom od 89 okolnih brežuljaka s obje strane (desne afganistanske; lijeve iranske). Konačno, nakon pedantnih istraživanja koja i danas predstavljaju primarni dokumentacijski izvor, komisija je dodijelila Iranu trećinu Helmandovog toka kod njegovog ušća u Sistan i proglasila dvije države jednako nadležnima za korištenje zaliha vode odnosno navodnjavanje, bez obzira na daljnje moguće izmjene riječnih korita.
Nove arbitražne mjere ipak nisu u potpunosti spriječile izbijanje novih graničnih sporova, posebice nakon afganistanskog velikog projekta za navodnjavanje srednjim tokom Helmanda iz 1946. koji je ugrozio vodoopskrbu u cijelom Sistanu. Nakon neuspjeha bilateralnih pregovora, godine 1951. sazvana je trojna „Komisija Helmandove delte“ (perz. Komisjun-e Delta-je Helmand) s članovima iz Čilea, Kanade i Sjedinjenih Država. Prema odlukama ove komisije Afganistan je bio dužan isporučiti Iranu određenu količinu vode propisanu prema mjesecima (min. 1,98 m³/s u septembru, maks. 66,12 m³/s u februaru; prosječno 22 m³/s godišnje). Afganistan je prihvatio arbitražu, no Iran ju je odbacio tražeći veće ustupke. Spor se nastavio sljedećih dvadeset godina, a kulminirao je nakon velike suše iz 1971. godine. Međutim, ovaj put strasti su se brzo smirile pa je 13. 3. 1973. u prijateljskoj atmosferi donešen „Afganistansko-iranski sporazum o Helmandu“. Njime se Afganistan obavezao prepustiti nešto veći dio Helmandovih voda Iranu (prosječno 26 m³/s godišnje), a u slučaju zabilježenog pada riječnog vodostaja iznad vodospremnika Kajakai obje su strane bile dužne na proporcionalni ustupak vode drugoj. Ratifikacija sporazuma odgođena je padom afganistanske monarhije u julu iste godine kada je pokrenuta i agresivna politička kampanja protiv „prodaje“ Helmanda. Ipak, sporazum je naposljetku potpisan 5. 6. 1977. u Teheranu čime je vjekovni granični spor okončan.
Dašt-e Haštadan, okrug nazvan prema navodnim ostacima 80 kanata koji se nalazi južno od riječnog zavoja Hariruda, podijeljen je između dvije zemlje u decembru 1889. temeljem arbitraže koju je proveo general bojnik C. S. MacLean, britanski veleposlanik u Horasanu i Sistanu. Tokom 1890. i 1891. godine MacLean je dao podići 39 graničnih kolaca uzduž 66 km. Ovaj potez brzo je popraćen stvaranjem malih i stalno naseljenih oaza s obje strane granice, posebice na iranskoj. Krivudavi tok na sjevernom dijelu Hariruda predstavlja jednu od najstabilnijih i najmanje spornih državnih granica u široj regiji, no ujedno je i jedna od najpustijih s obzirom da ne postoji niti jedan most duž 157 km tog graničnog dijela.
Cerro Colorado, Coroneo
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 848 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2417 m.
Geografija Irana
Državne granice
Centralni dijelovi granice između Haštadana i Sistana bili su nenaseljeni dugo vremena, no ipak je zabilježeno niz povremenih političkih sporova koji su u junu 1928. rezultirali odlukom dviju država da potpišu novi sporazum o arbitraži. Za neutralnog posrednika odabrana je Turska, država s kojom su Iran i Afganistan bili u dobrim odnosima. Između oktobra 1934. i maja 1935. godine, turski general Fahredin Altaj iscrtao je više od 400 km granica i potom odredio podizanje 48 graničnih kolaca. Kasnije je turska komisija dala podići još pet kolaca na lijevoj obali Hariruda s ciljem dopunjavanja onih koje je 45 godina ranije dao postaviti MacLean. Ovim činom razgraničenje Irana i Afganistana u potpunosti je završeno.
<div id="Granice s Armenijom i Azerbajdžanom"> Granice s Armenijom i Azerbajdžanom mini|desno|450px| Granice [[Irana s Armenijom i Azerbajdžanom]]
Iranska granica s Armenijom (48 km ) i Azerbajdžanom (759 km ) u fizičkom smislu proteže se u smjeru istok-zapad i sastoji se od tri dijela koji su redom najkraći među državnim granicama Irana: istočnog dijela granice s Azerbajdžanom, centralnog s Armenijom, te zapadnog s azerbajdžanskom enklavom Nahčivan (179 km). Ove se granice kako iz fizičke tako i iz historijske perspektive mogu sagledati kao cjelina s obzirom da su plodom vjekovnih iransko-ruskih sukoba u regiji Kavkaza koji su započeli još 1556. prilikom ruskog prodora u grad Astrahan (perz. Haštarhan) na sjevernoj kaspijskoj obali. Prva ruska provala na Kavkaz i sjeverni Iran uzrokovana je padom safavidske dinastije odnosno invazijom paštunskih Hotakija s istoka. Godine 1722. trupe Petra Velikog okupirale su Derbent (perz. Darband), a potom u novembru iste godine na poziv namjesnika iz Rašta ugroženog paštunskim napadima uspostavljaju vojno uporište u tom gradu. U maju 1723. u potpunosti je zauzeta cijela pokrajina, a dva mjeseca kasnije okupiran je i Baku (perz. Badkuba) s ciljem da osiguranja kopnenih komunikacija. Iranski šah Tahmasb II. 23. 9. 1723. bio je prisiljen sklopiti sporazum kojim je Rusima predao gradove Derbent, Baku i Astarabad, te Gilan i Mazandaran. Potonje dvije pokrajine zapravo nisu bile djelotvorno okupirane s obzirom da Rusi nisu napredovali iza Lahidžana koji je bio zauzet od 1725. godine, no Istanbulski sporazum između Rusa i Osmanlija iz 1724. ipak je uspostavio smjernice za podjelu sjeverozapadnog Irana. Njime su zapadne pokrajine uključujući Dagestan i sjeverni Širvan pripali Osmanskom, a sjeverne pokrajine uz kaspijsku obalu Ruskom Carstvu. Ubrzo moć Irana ponovno raste pod afšaridskim vladarom Nader-šahom koji Osmanlije i Ruse prisiljava na teritorijalne ustupke. Rusi se sukladno sporazumu iz Rašta (1732.) prvo povlače iz osvojenog Astarabada i Mazandarana, potom iz Gilana i Tališa, te konačno prema sporazumu iz Gandže (rus. Elizavetpol) i iz Bakua i Derbenta.
Kraj 18. vijeka obilježava uspostava stalne ruske prisutnosti na Kavkazu. Nakon što je ponovo oslabila iranska centralna vlast pod zandijskom dinastijom, podređena Gruzija je 1781. sklopila sporazum s Rusijom u cilju da izbjegne velike iranske porezne namete. Novi iranski vladar Muhamed-han Kadžar odgovorio je na taj potez invazijom Gruzije i zauzimanjem Tbilisija, no to je izazvalo novu intervenciju Ruskog Carstva koje je ponovo zauzelo gradove Derbent i Baku odnosno kaspijsku obalu do Mogana. Aleksandar I. nastavio je s ekspanzionističkom politikom pa je prilikom proglasa 21. 9. 1801. pripojio Gruziju čime su započeli novi problemi razgraničenju dvaju carstava, a okončani su tek nakon devetogodišnjeg rata (1804. – 1813.). Prema Golestanskom sporazumu sklopljenom u oktobru 1813. Rusiji su pripali Širvan, Karabag i veći dijelovi moganskih stepa, čime je državna granica po prvi put je precizno definirana. Sljedećih dvanaest godina nižu se granični incidenti koji su rezultirali novim Iransko-ruskim ratom (1826. – 1828.) odnosno sklapanjem Turkmenčajskog sporazuma u februaru 1828. godine. Novim sporazumom Rusija je dodatno pripojila kneževine Erevan (perz. Iravan), Nahčivan (perz. Nahdžavan) i Tališ čime je granica dodatno pomaknuta prema jugu. Njen zapadni dio zapravo je od početka bio dobro utvrđenom bojišnicom sastavljenom od topografskih i hidrografskih elemenata koji su služili kao prirodne zapreke ruskim prodorima, a među takvima se najviše ističu rijeke Aras i Balha, dok su to na istočnom dijelu obronci Tališkog masiva i donji tok Astara-Čaja na kaspijskim padinama.
Ove prirodne granice prilično su precizno dijelile moganske stepe na iranski i ruski dio, no granične probleme stvarali su učestali prelasci nomadskih plemena, osobito turkijskih Šahsevena na zimskim pašnjacima. Iranske vlasti nerijetko nisu oklijevale goniti ih i na ruskom teritoriju što je vodilo i prigovorima na službenoj razini. Rusi su ovaj problem početkom pokušali riješiti na način da je određenim plemenima iz Irana zabranjen prijelaz granice, neka su deportirana iz Rusije u okolicu Urmije, a s Iranom je dogovoren proces uklanjanja problematičnih plemena s graničnog područja. Unatoč službenim dogovorima, neka plemena nastavljala su prkositi jednim i drugim vlastima pa su dvije zemlje 1869. godine ugovorile uspostavu trajnih graničnih patrola. Međutim, s obzirom da se ni one nisu pokazale učinkovitima ruske su vlasti 1884. odlučile u potpunosti zatvoriti granicu što se pokazalo katastrofalnim za pleme Šahseven jer je 35 od 56 klanova (5385 od 8635 obitelji) bilo prisiljeno provesti zimu na hladnom ruskom teritoriju.
mini|lijevo|250px| Rijeka [[Aras čini prirodnu iransku granicu s Armenijom i Azerbajdžanom]]
Iako je iransko-ruska granica bila zatvorenom za nomadska plemena, ostala je otvorenom za trgovinu tokom čitave druge polovice 19. vijeka odnosno sve do Prvog svjetskog rata. Osim aktivnog krijumčarenja, važne legalne trgovačke rute karavanskog tipa protezale su se duž Arasa, posebno kod grada Džolfe. Drugi grad od velike ekonomske važnosti bila je kaspijska luka Astara u koju se pomorskim i kopnenim putem slijevala ruska roba, a potom otpremala prema Ardabilu i Tabrizu. Općenito, ova je granica bila najvažnijim ekonomskim i prometnim čvorištem između Irana i Evrope sve do Prvog svjetskog rata. Izgradnjom asfaltirane ceste od Anzalija do Teherana (1893. – 1899.) veliki dio trgovine preusmjeren je na pomorski promet, no izgradnja slične prometnice između Džolfe i Tabriza (1902.) odnosno željeznice koja je spajala Džolfu, Tabriz i Urmiju (1913. – 1916.) doveli su do revitalizacije cestovnog prometa. Ipak, navedena željeznica korištena je uglavnom za potrebe iranske vojske.
Ruska revolucija iz 1917. godine gotovo je u potpunosti poremetila ekonomske i prometne odnose s Iranom koji su obnovljeni tek nakon što je 1957. usvojen zajednički pravilnik o preciznom definiranju granica, posebno uz korita Arasa i Astara-Čaja. Rusija je ranije potraživala potpuno pravo na rijeku Aras odnosno uspostavu granice uz njenu južnu obalu, no takvi zahtjevi naišli su na protivljenje Irana. Konačni ishod sporazuma uključivao je ravnomjerno korištenje voda iz rijeka odnosno akumulacijskog jezera (kapaciteta 1.35 km³) nastalog izgradnjom brane pokraj grada Nahčivana (1967. – 1972.). Ekonomska suradnja Irana sa SSSR-om nije dosegnula nekadašnju razinu, a glavnim trgovačkim rutama bili su luka Anzali i dva granična prijelaza pokraj Džolfe i Astare. Neposredno prije iranske revolucije iz 1979. godine, količina ruske robe otpremljene preko potonjeg naselja iznosila je svega 37.000 tona godišnje. Iranski izvoz u Rusiju uglavnom se svodio na prirodni plin koji je iz Astare transportiran plinovodom izgrađenim 1970. godine. Prema sporazumu Iran je SSSR-u isporučivao 10 milijardi m³ plina godišnje u zamjenu za pomoć u igradnji velike čeličane u Isfahanu. Rat između Armenije i Azerbajdžana (1988. – 1994.) koji se vodio neposredno uz granicu s Iranom nije izazvao nikakve promjene iste u fizičkom smislu, ali je doveo do humanitarnih problema odnosno priljeva hiljada armenskih i azerskih izbjeglica u Iran.
Granica s Irakom mini|desno|300px| [[Iransko-iračka granica]]
Nakon što su osmanlijske snage 1838. i 1839. pokušale uništiti iransku luku Horamšaher u cilju da se međunarodna pomorska trgovina preusmjeri u njihovu Basru, na britanski poticaj okupljena je komisija sastavljena od predstavnika Osmanlija, Iranaca, Britanaca i Rusa koja je nakon četverogodišnjeg rada dovela do sklapanja drugog Erzurumskog sporazuma (31. 5. 1847.). Njime je dogovoreno da će Iran prepustiti Osmanlijama područja zapadno od Zuhaba uključujući Sulejmanijsku pokrajinu u zamjenu za istočnu obalu Perzijskog zaljeva uključujući otok Hezr, luku Horamšaher i lijevu obalu Arvand-Ruda. Također, usklađeno je i iransko pravo na nesmetanu plovidbu Arvand-Rudom od ušća na jugu do dodirne granične točke dviju država na sjeveru. Iran se nije u potpunosti slagao sa odrednicama sporazuma jer je granica zapravo bila definirana istočnom (lijevom) obalom rijeke što je Osmanlijama otvaralo mogućnost da naknadno svojataju korito Arvand-Ruda. Drugi Erzurumski sporazum rezultirao je i izradom detaljne topografske karte između 1848. i 1865. godine. Tiskane su dvije odvojene karte; prva u mjerilu 1:84.000 iznad geografske širine od 36’N, a na drugoj je jedan inč predstavljao nautičku milju (tj. približno 1:73.000) i prikazivao je Perzijski zaljev ispod navedene širine. Unatoč opsežnom kartografskom radu, karte su se pokazale nepouzdanima s obzirom da je samo na prvih osam listova uočeno oko 4000 odstupanja. Konačno, 1869. godine izdana je ispravljena karta (tzv. Carte Identique) uz službeno priopćenje da Britanci i Rusi kao posrednici prepuštaju daljnja razgraničenja Irancima i Osmanlijama.
Širenjem britanskih pomorskih i trgovačkih interesa u Mezopotamiji dovelo je do potrebe za što preciznijim definiranjem granica, posebno nakon 1901. kada je Iran izdao koncesiju za crpljenje nafte Britancu Williamu D'Arcyju. Anglo-iranska naftna kompanija započela je bušenje na visoravni u okolici Kasr-e Širina (Kermanšaška pokrajina, Iran) i Mandalija (Dijalska pokrajina, Irak) koji su prema graničnoj karti Carte Identique djelomično bili u sastavu Osmanskog Carstva, no sukladno Erzurumskom sporazumu osmanlijske su vlasti pristale na crpljenje zbog izdašnih pristojbi. Britanci su ubrzo pregovarali i s Osmanlijama za slične koncesije u samoj Mezopotamiji.
mini|lijevo|300px| Donji tok [[Arvand-Rud|Arvand-Ruda (Šat-al Araba) čini pomorsku granicu između Irana i Iraka i predmetom je vjekovnih sporova]]
Područja oko Hanakina prema sjeveru, okolice Kasr-e Širina na istočnoj obali Dijale i ostalih na koje je pravo polagala Anglo-iranska naftna kompanija, nakon Istanbulskog protokola prvo su pripojeni Osmanskom Imperiju (15. 5. 1914.), a potom nakon njegovog raspada uzrokovanog Prvim svjetskim ratom novonastalom Iraku (30. 8. 1925.). Iranska vlada dugo je godina osporavala odredbe Istanbulskog protokola što se poglavito odnosilo na osmanlijsku pomorsku kontrolu nad Arvand-Rudom, tvrdeći pritom da je nevažeći jer ga nije ratificirao iranski parlament odnosno da je utemeljen na drugom Erzurumskom sporazumu kojeg su iranske vlasti ranije odbacile. Ova interpretacija događaja smatra se opravdanom prvenstveno zbog nejasnih definicija o lijevoj obali korita i zajedničkoj pomorskoj kontroli, što je Irance navelo na snažniju diplomatsku angažiranost nakon raspada Osmanskog Imperija.
Irak je 1921. nakon raspada Osmanskog Imperija postao dijelom Britanskog mandata Mezopotamije čime počinje nastupati kao osmanlijski nasljednik u starom graničnom sporu s Iranom po pitanju Arvand-Ruda. Dvije godine nakon što je postao punopravni član Lige naroda, Irak 29. 11. 1934. iznosi granični problem pred spomenutu organizaciju, a Iran je istovremeno zahtijevao da se riječna granica dviju suverenih država treba definirati talvegom odnosno linijom koja spaja najniže točke glavnog korita. Novi sporazum sklopljen 14. 7. 1937. granicu je djelomično odredio talvegom i jamčio je slobodan pomorski promet kroz Arvand-Rud, a sadržavao je i prijedlog o zajedničkom održavanju korita. Međutim, iako je iračka vlada priznavala iranski suverenitet nad uporištima koji su se protezali približno šest kilometara uz obalu nasuprot Abadanu, Irak je zadržao stvarnu kontrolu nad rijekom sve do aprila 1969. kada je baathistički režim po prvi put odlučio provjeravati dokumente brodova u Arvand-Rudu i zatražio od iranskih plovila da spuste zastavu prilikom uplovljavanja u rijeku. Na temelju međunarodnog zakona prema kojem su bilateralni ugovori važeći sve do promjene okolnosti, iranska je vlada 19. 4. iste godine proglasila sporazum iz 1937. potpuno nevažećim. Tadašnji iranski vladar M. Reza Pahlavi također je tvrdio kako je navedeni sporazum bio nametnut Iranu od strane Britanskog Carstva.
Iranska granica s Pakistanom nalazi se u regijama Sistanu odnosno Balučistanu i proteže se 978 km u smjeru sjever-jug. Ovo slabo naseljeno područje koje nikada nije izazivalo veću zainteresiranost kartografa uz manje je prekide bilo sastavnim dijelom historijske iranske države još od ahemenidskog perioda, ali početkom 19. vijeka kao posljedica sukoba iranskih (Safavidi, Afšaridi, Zandijci) i paštunskih dinastija (Hotaki, Durani) u istočnom Balučistanu nastaje niz manjih nezavisnih državica među kojima su bile i balučke kneževine Haran i Kalat. Istovremeno, u Indiji se širi utjecaj Britanske Istočnoindijske kompanije što je sredinom 19. vijeka rezultiralo pripajanjem spomenutih kneževina odnosno nastankom nejasno definirane iransko-britanske granice koja se politički održala sve do 1947. godine. Balučistan za Britance ubrzo postaje od vitalnog strateškog značaja zbog planova o izgradnji telegrafa od Londona do Indije kao i mnogo širih geopolitičkih previranja na svjetskoj razini u čemu su glavnim suparnicima smatrali Ruse i Nijemce koji su također pokazali interes za regiju. Cjelokupnu situaciju dodatno su otežavali i lokalni sukobi Irana na zapadu, paštunskih plemena na sjeveroistoku, te balučkih na istoku regije tj. u Haranu i Kalatu pod britanskom upravom. Zbog svih navedenih faktora Britanci su početkom 1870-ih odlučili posredovati u svim teritorijalnim sporovima između triju strana, a granica Irana s Haranom i Kalatom (tadašnji sastavni dijelovi Britanskog Radža, kasnije Pakistana) određena je kroz dvije etape: godine 1871. Goldsmidovom komisijom određen je njen južni dio s Kalatom , te potom između 1895. i 1905. Holdichovom komisijom njen sjeverni dio s Haranom.
Sastavljanje trojne komisije dogovoreno je još 1870. godine, ali je odgođeno na zahtjev afganistanske vlade zbog unutrašnjih političkih problema. Granična komisija konačno je sazvana godinu dana kasnije i sastojala se od časnika iranskog ministarstva vanjskih poslova Mirze Masum-hana Ansarija u službi Nasrudin-šaha, kalatskog predstavnika Fakira Muhamed-hana, te britanskog pukovnika F. J. Goldsmida koji je ujedno bio zadužen i za projekt izgradnje britansko-indijskog telegrafa. Početni britanski prijedlozi naišli su na oštre osude i iranskog i kalatskog predstavnika, a u žarištu spora našli su se Kuhak i Isfandak. Goldsmid je odlučio pogodovati Iranu i prepustio mu navedene dvije strateške točke zajedno s teritorijem između rijeka Dašt i Nahang sve do luke Gvadar na obali Indijskog oceana, no njegov prijedlog naišao je na otpor britanske uprave u Kolkati pa su potonja područja ipak pripala Britanskoj Indiji. Time je definiran južni dio njihove granice, no granični spor oko Kuhaka, Isfandaka i doline Maškela ostao je neriješenim. Ova područja protezala su se sve do Helmanda približnom dužinom od 500 km, a otegotne okolnosti u razgraničavanju bile su nepostojanje relevantnih karata i upravni sporovi kneževina Haran i Kalat. Njihovo rivalstvo ubrzo je iskoristio Iran poslavši 1875. godine vojsku u Kuhak i Isfandak, što je 20 godina kasnije nagnalo Britance da u Teheranu službeno sazovu novu arbitražu (27. 12. 1895.).
mini|lijevo|250px| [[Gvadarski zaljev, pomorsko-kopnena granica Irana i Pakistana]]
Novu komisiju vodili su iranski časnici i britanski pukovnik T. H. Holdich, a nakon manje od četiri mjeseca istraživanja utvrđena je karta s granicama prema kojima su dva sporna mjesta zajedno sa zapadnim dijelom doline Maškela u konačnici pripala Iranu. Međutim, novi problemi pojavili su se 1902. kada je Holdich prilikom okolčavanja granice sjeverno od Džalka primjetio da postoje odstupanja u odnosu na arbitražnu kartu tj. da su područja oko strateški važnog Mirdžava pogreškom prisvojena Britanskoj Indiji. Britanci su ovo pokušali ispraviti brzopletom izradom novih graničnih karata kojima bi prisvojili sporna područja, no to je izazvalo oštru reakciju Irana i odnosi dviju zemalja značajno su pogoršani. A. H. McMahon, britanski pukovnik koji je istovremeno sudjelovao i u razgraničenju Irana s Afganistanom, predložio je 1904. britanskim vlastima nametljiv pristup prema Iranu odnosno uspostavu tzv. „crvene linije” još dublje na njegovom teritoriju, ali takav prijedlog odbijen je uz posredništvo britanskog ministra u Teheranu koji je uvjerio Britance da Iran neće pristati na ustupke tj. da se trebaju držati Holdichove „plave linije”. Ubrzo se u iransko-britanski spor uključila i Rusija poticajući lokalne namjesnike da ometaju britansku trgovinu u Sistanu pa su Britanci pristali na iranske uvjete. Novi sporazum sklopljen je 13. 3. 1905. čime je priznat iranski suverenitet nad Mirdžavom odnosno padinama planine Kuh-e Malek Siah.
U 20. vijeku granice se nisu nimalo mijenjale iako je 1938. i 1939. sklopljeno nekoliko graničnih sporazuma lokalnog karaktera. Godine 1948. britanski Balučistan je raspadom Britanskog Carstva izgubio je svoj identitet i postao dijelom nove države Pakistan, a dvije godine kasnije Britanci su Pakistancima predali čitavu graničnu dokumentaciju. Iste godine Iran i Pakistan sklopili su bilateralni granični ugovor kojim su uglavnom potvrđene starije smjernice po pitanju razgraničenja Mirdžava i Kuh-e Malek Siaha. Godine 2007. Iran je objavio kako će čitavom dužinom granice s Pakistanom podići zidanu ogradu visine tri metra s bodljikavom žicom u cilju da spriječi krijumčarenje, trgovinu drogom i terorističke napade od strane radikalnog Džundalaha. Ovim projektom granica će postati jedna od 13 ograđenog tipa u svijetu.
Granica s Turkmenistanom mini|desno|450px| [[Iransko-turkmenistanska granica]]
Kao i u slučaju iranskih granica u regiji Kavkaza, granice s Turkmenistanom (1205 km ) plodom su političkih sukoba s Rusima. Za razliku od razvoja događaja zapadno od Kaspijskog jezera, prodor Ruskog Carstva u donji dio Centralne Azije nije izazvao izravan sukob s Iranom. Međutim, Golestanski sporazum (kojeg je učvrstio onaj iz Turkmenčaja) omogućio je Rusiji monopol pomorske moći u Kaspijskom jezeru. Prema prvoj i dugo vremena jedinoj točci sporazuma, Rusija je nakon 1838. uz okupaciju otoka Ašurade na prilazu Gorganskom zaljevu imala pravo na pomorsku bazu koja se bila operativna sve do kraja 19. vijeka. Godine 1854. Iran je zatražio napuštanje Ašurade, a Rusija je pristala uviđajući da veću prijetnju njenim vojnim interesima predstavljaju turkmenska plemena. Prilikom posjete otoku 1866. godine, iranski vladar Nasrudin-šah usuglasio se s ruskom politikom prema Turkmenima. Slijedom ovih događaja popraćenih i postupnim rastom kaspijskog vodostaja koji je rusku bazu učinio neupotrebljivom, ona je 1869. premještena u Krasnovodsk. Zbog iranskih prigovora ruska je vlada objavila da njihovom granicom smatra donji tok Atraka, na temelju čega je sjeverno od njegovog ušća pokraj Čekišlera podigla graničnu bazu.