cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beretta MAB 38
Istorija
Regia Aeronautica (Italijansko kraljevsko vazduhoplovstvo) izdalo je MAB 38A svom A.D.R.A. puku. Ipak, Beretta 38 je naručena u relativno malim količinama, a standardna puška i M1891 Karkano ostala je kao standardno oružje čak i kod elitnih italijanskih jedinica. Do 1943, MAB 38A (i od 1942. godine, MAB 38/42) dostupna je skoro isključivo za padobrance, crnokošuljaše, posade tenkova i vojne policajce Karabinijere s obzirom na potrebu ovih jedinica za velikom vatrenom moći. Standardni padobranac vazduhoplovne divizije ,,Folgore" bio je naoružan isključivo ovim oružjem, a divizija je dala zadovoljavajuće borbene rezultate. Slično tome, legije crnokošuljaša smatrane su i korišćene kao elitne jedinice za napad, kako zbog njihovov fanatizma, tako i zbog njihovog naoružanja, u kome je i Bereta 38 imala važno mesto.
Posle italijanskog primirja i 8. septembra 1943. godine, kada su se italijanske oružane snage raspale, a italijanska kolaboracionistička vojska rekonstruisana u sjevernoj Italiji pod nemačkim sponzorstvom, Bereta 38 je postala široko rasprostranjena. Vojska Republike Salo je od svog nastanka bila u velikoj meri angažovana u gerilskom ratu protiv pokreta otpora, kao i u borbi protiv saveznika; za jurišne i antigerilske jedinice, gde je vatreno oružje u neposrednoj blizini bilo vitalno sredstvo, Bereta je bila idealno oružje. Tako je proizvodnja Berete 38 postala prioritet i isporučena je u velikim količinama svim Musolinijevim formacijama, posebno elitnim: padobranci, pomorska pješadija, "Arditi" i bataljoni, Republička nacionalna garda itd. Postala je ikonično oružje koje simbolizuje italijanskog vojnika u popularnoj kulturi. Kasnije u ratu uvedena je i pojednostavljena varijanta pod nazivom M38/44, sa daljim rešenjima za ubrzanje proizvodnje i smanjenje troškova. Bez obzira na pripadnost i opremu određenih jedinica, Beretta 38 je bilo popularno oružje koje bi se na kraju moglo naći u rukama praktično bilo kojeg vojnika, posebno među oficirima i višim podoficirima, naročito među lakom pešadijom Bersaglieri, artiljerijskim i oklopnim jedinicama. Republika Salo je razvila posebni prsluk za nošenje Beretinih okvira koji je nazvan samurajski prsluk. Taj prsluk se odlikovao kompaktnošću i pokretljivošću pa je izdat elitnim jedinicama i fanatičnim crnokošuljašima.
Bereta M38 je visoko cenjen automat od svih strana i među raznim pokretima otpora, mnogo precizniji i snažniji od britanskog Stena što je bio uobičajen problem u partizanskim jedinicama, iako je Sten bio pogodniji za tajne operacije zahvaljujući njegovim kompaktnijim razmerama. Nemačkim vojnicima se takođe dopala Bereta M38, smatrali su ga velikim i teškim automatomatom ali pouzdanim i dobro napravljenim.
Serija iz 1938. godine bila je izuzetno robusna i pokazala se veoma popularnom među silama osovine kao i savezničkim trupama koje su koristili zarobljene primerke. Mnogi nemački vojnici, uključujući elitne snage kao što su snage Vafen SS i falširmjegeri zapravo su više voleli da koriste Beretu 38 u borbi. Koristeći snažnu verziju italijanske 9×19mm M38 municije, Bereta je bila preciznija i na većim daljinama od većine drugih automata tog vremena. MAB bi mogao pružiti impresivnu vatrenu moć u neposrednoj blizini, a na dužim rastojanjima zbog veličine i težine (to je bila njegova jedina „mana") Bereta 38 bi bila veoma stabilna, a težina je ublažavala trzaj što je obezbeđivalo veliku preciznost. Prosečan strelac bi na 100m bez problema pogodio metu ljudske veličine. Bereta 38 je bila potpuno precizna i do 200m što je za većinu onovremenih automata bilo retko.
Bereta 38 je bila jako popularna i među pokretima otpora. Na prostoru Jugoslavije je bila dostupna u onim krajevima gde se nalazila i italijanska vojska. Koristili su je četnici na prostoru Dalmacije, Hercegovine i Crne Gore, često zahvaljujući isporukama od strane Italijana koji su četnike koristili kao pomoćnu miliciju u borbi protiv partizana, koji su je, pak, pretežno zarobljavali. Bereta 38 je takođe bila veoma popularna među pokretima otpora u Albaniji, Grčkoj, Italiji i na Istočnom frontu.
Korisnici
mini|desno|300p|Italijanski vojnik sa automatom Bereta 38/49, 1985. godine
Tunica Resorts, Mississippi
Tunika Risort je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Misisipi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.910.
Anuak
mini|desno|200px|Anuački dječaci Anuak je naziv za riječni narod čija su sela raširena po obalama rijeka istočnog Južnog Sudana i zapadne Etiopije u regiji Gambeli. Južnosudanski Anuaci žive u travnatom području koje je ravno i u kome gotovo nema drveća. Tokom kišne sezone ovo područje je poplavljeno te postaje močvara s nešto kanala duboke vode. Anuaci govore nilotskim jezikom zvanim anyua. Njime govori 78.000 ljudi, od čega 52.000 u Južnom Sudanu i 26.000 u Etiopiji.
Za razliku od drugih nilotskih naroda čija se ekonomija bazira na uzgajanju stoke, Anuaci su i stočari i ratari. Smatra se da imaju zajedničko porijeklo sa svojim sjevernim susjedima Šilucima. Također dijele sličan jezik sa svojim južnim susjedima Ačolijima.
Čep koji ne propušta vodu
Čep koji ne propušta vodu je jugoslovenski TV film snimljen 1971. godine u režiji Aleksandra Đorđevića, a po scenariju Branka Reljića.
Sadržaj film
Dvoje supružnika godinama bezuspešno pokušavaju da postanu roditelji, da bi dobili stan i započeli nov život. Posle pobačaja odlučuju da usvoje dete i posle niza peripetija uspevaju u tome. Ostvaruju punu sreću u novom stanu i sa usvojenim detetom ali se stvari neočekivano komplikuju.
Kosmos-1355
Kosmos-1355 je lansiran sa kosmodroma Tjuratam, Bajkonur, SSSR, 29. aprila 1982. Raketa-nosač R-36 ili RT-2 (8K67, NATO oznaka SS-9 Scarp ili 8K98, NATO SS-13 Savage) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 3800 kilograma. Kosmos-1355 je bio vojni izviđački satelit za praćenje flote.
Scenarist
Za oba posla je potrebno znanje filma, tj. scenarij mora sadržavati ono što je moguće filmom reći, dakle dijaloge likova (prema kojima se onda odvija casting) i opcionalni govor naratora.
Las Adelas (razvrstavanje)
Las Adelas ima više značenja:
Real de Otzumatlán, Queréndaro
Real de Otzumatlán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Queréndaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 197 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2266 m.
Dos Valles (razvrstavanje)
Dos Valles ima više značenja:
Kalati
Kalati su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bihać koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 52 stanovnika.
Geografija
Selo se nalazi u Bosanskoj krajini.
Мишљеновац (Кучево)
Мишљеновац је насеље у Србији у општини Кучево у Браничевском округу. Према попису из 2002. било је 465 становника (према попису из 1991. било је 711 становника).
Демографија
У насељу Мишљеновац живи 378 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 44,5 година (41,8 код мушкараца и 47,1 код жена). У насељу има 151 домаћинство, а просечан број чланова по домаћинству је 3,08.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Borgo Dall'Armellina II, Treviso
Borgo Dall'Armellina II je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 43 m.
Vogognano, Arezzo
Vogognano je naselje u Italiji u provinciji Arezzo, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 51 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 548 m.
Četrdeset prva
Četrdeset prva je jugoslovenska TV drama u produkciji RTV Beograd emitovana 1971. godine. Režirao ju je Jovan Ristić, a scenario su pisali Branko Ćopić i Slobodan Novaković
Dulces Nombres (razvrstavanje)
Dulces Nombres ima više značenja:
Cavalcanese, Pesaro e Urbino
Cavalcanese je naselje u Italiji u provinciji Pesaro e Urbino, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 780 m.
Producent
Producent je osoba koja vodi računa o "proizvodnji" umetničkog dela. Kod njega se nalazi budžet i on vodi računa da se ne naprave preveliki troškovi.
Reč producent može da se odnosi na sledeće pojmove:
Car Kōkō
Car Kōkō (光孝天皇) bio je 58. car Japana, prema tradicionalnom popisu, koji je vladao od 884. do 887.
Osobno ime mu je bilo Tokiyasu (時康親王) ili Komatsu-tei. Bio je treći sin cara Ninmyoa i Fujiwara no Sawako.
Na prijestolje je došao 884. nakon svrgavanja cara Yozeija, pri čemu je važnu ulogu igrao Fujiwara no Mototsune, jedan od prvih kampakua (regenata) u japanskoj historiji. Za vrijeme kratke vladavine je Koko organizirao veliki sokolarski lov. Nakon smrti ga je naslijedio sin, poznat kao car Uda.
Las Acacias (razvrstavanje)
Las Acacias ima više značenja:
Santa Rosa, San Juan de los Lagos
Santa Rosa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini San Juan de los Lagos.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 161 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1832 m.
Dhirā‘ ash Sha‘b, Hajjah
Dhirā‘ ash Sha‘b je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 589 m.
Svjetska izložba 1851
thumb|right|350px|Velika izložba 1851., pogled na Crystal Palace u Hyde Parku Prva svjetska izložba (London 1851.), poznata i kao Velika izložba, a neki je zovu i Crystal Palace (po građevini u kojoj je održana), bila je prva međunarodna izložba održana u londonskom Hyde Parku u Engleskoj od 1. svibnja, do 15. listopada, 1851. To je bila prva u nizu priredaba koje su kasnije nazvane Svjetska izložba, mađunarodna izložba najviših kulturnih i industrijskih dostignuća zemalja učesnica. Izložba rastuće moći novostvorene grane (XIX st.) ljudske djelatnosti industrije.
Cheatham County, Tennessee
je okrug u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 39.105, što je 3.193 (8,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Lango
mini|desno|250px|Pripadnici Langa Lango (ponekad zvani i Langi) je narod koji živi u centralnom dijelu Ugande, sjeverno od jezera Kyoga. Oblast Lango zauzima oblasti Lira i Apac. Langa ima oko 1,5 miliona prema popisu iz 2002. godine.
Njihov jezik - Leb Lango ili Luo - je takav da ga mogu razumjeti oni koji govore Acholi, Kumam i drugim Luo jezicima u Ugandi i Keniji.
Las Adelitas (razvrstavanje)
Las Adelitas ima više značenja:
El Colorado, Ciudad Valles
El Colorado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Ciudad Valles.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 224 m.
Zakopa
Zakopa je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Dvor, Sisačko-moslavačka županija.
El Realengo, Tepezalá
El Realengo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Tepezalá.
Zakopa
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 58 stanovnika te 26 obiteljskih kućanstava.
El Realengo, Tepezalá
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 81 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1929 m.
Kob antilopa
Kob ili kob antilopa (lat. Kobus kob) - vrsta iz porodice šupljorožaca (lat. Bovidae).
Kob podsjeća na impalu, ali je više robustan. Mužjaci su robusniji od ženki i imaju rogove. Mužjaci imaju ramena visine 90-100 cm i prosječne su težine od 94 kg. Ženke imaju ramena visine 82-92 cm i teže u prosjeku 63 kg. Dlaka je obično od zlatne do smeđe crvenkaste boje. Područje grla, oko očiju, uha i dio nogu su bijele boje. Oba spola imaju dobro razvijene žlijezde.
Ova vrsta nije ugrožena, jer ima široko područje rasprostiranja. Areal koba obuhvaća veći broj država u Africi.
Vrsta ima stanište u Beninu, Burkini Faso, Gani, Gvineji Bisau, Etiopiji, Kamerunu, DR Kongu, Maliju, Nigeriji, Nigeru, Obali Bjelokosti, Senegalu, Sudanu, Togu, Ugandi, Centralnoafričkoj Republici i Čadu. Vrsta je izumrla u Gambiji, Tanzaniji i Keniji. Prisustvo je nepotvrđeno u Mauritaniji i Sijera Leoneu.
Staništa vrste su: savane, ekosustavi niskih trava i šumski ekosustavi, jezera i jezerski ekosustavi, riječni ekosustavi i slatkovodna područja.
Kosmos-1357
Kosmos-1357 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-1357 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 6. maja 1982. Raketa-nosač R-14 Čusovaja (8K65, NATO oznaka SS-5 Skean) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 40 kilograma. Kosmos-1357 je bio komunikacioni satelit.
Piedra de Cal, San Miguel Soyaltepec
Piedra de Cal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini San Miguel Soyaltepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 26 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 38 m.
Nepal
Nepal, službeno Savezna Demokratska Republika Nepal, je država u južnoj Aziji bez izlaza na more. Sa 147,181 km2, i odprilike 27 mil. stanovnika, Nepal je 93 najveća zemlja na svjetu po zemljištu, a 41 po populaciji. Graniči na jugu s Indijom i na sjeveru s Kinom. Katmandu je glavni grad Nepala.
Sjeverni dio Nepala zauzima Himalaja, najviši planinski lanac na svijetu, a njegov najviši vrh, Mount Everest na granici s Kinom ujedno je i najviša tačka na Zemlji. Južni dio je plodan i vlažan. Grad gdje je Gautama Buddha rodio, Lumbini, nalazi se tuda. Lumbini je jedan od najsvetijih gradova na svjetu. Dokaz Budovom hodočašću se jos uvjek nalazi u Lumbini.
Stanovnici Nepala pripadaju brojnim etničkim zajednicama od kojih su neke povezane s tradicionalnim kastinskim sustavom. Najbrojniji su Chetri (trad. Kšatrije, oko 16%), Brahmani (oko 13%), Magar (7%) i Tharu (6,75%). Etnički Šerpe, poznati kao vodiči alpinističkih ekspedicija čine 0.68% stanovništva. Hinduizam je najbrojnija religija (80%), slijedi Budizam (11%). Nepalskim govori oko polovice stanovnika, a služi i kao lingua franca za govornike drugih jezika.
U vrijeme britanske kolonijalne vlasti u Indiji Nepal je ostao neovisan, ali izoliran od vanjskog svijeta, plativši cijenu kroz gospodarsku nerazvijenost i zaostalost. Gospodarske i političke reforme te djelomično otvaranje prema susjednoj Indiji u posljednjih nekoliko godina dovele su do promjena nabolje, ali izbijanje građanskog rata u kojem se maoistički pobunjenici bore protiv središnjih vlasti 1996. pogoršalo je izglede za budućnost i ozbiljno nagrizlo nacionalnu ekonomiju. Nakon što je godine 2006. zbog uličnih protesta kralj Gyanendra prisiljen na pregovore s maoistima i ozbiljno se lišiti svojih dotada apsolutnih ovlasti, budućnost nepalske monarhije je dovedena u pitanje.
Glavna gospodarska djelatnost i dalje je poljoprivreda, ali raste udio uslužnih djelatnosti (turizam).
Nepalska zastava jedina je državna zastava koja nema pravokutni oblik.
Kosmos-1356
Kosmos-1356 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-1356 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 5. maja 1982. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 2500 kilograma. Kosmos-1356 je bio satelit namijenjen za elektronsko izviđanje, javljanje i navođenje.
Derental
Derental je opština u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 32 opštinska središta okruga Holcminden. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 721 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3255009.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Holcminden Derental se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Holcminden. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 260 metara. Površina opštine iznosi 9,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 721 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 78 stanovnika/km².
Seciu, Chiojdeni
Seciu je naselje u Rumuniji u okrugu Vranča u opštini Chiojdeni.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 127 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 381 m.
Teso
mini|desno|200px|Pripadnici Tesa Teso ili Iteso su druga po veličini etnička grupa u Ugandi. Teritorij im se pruža od Karamodže prema jugu do jezera Kjoga.
Wyeville, Wisconsin
Vajvil je grad u američkoj saveznoj državi Viskonsin.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 147, što je 1 (0,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Klisa (Bihać)
Klisa je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bihać koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 557 stanovnika.
Coccanile-Cesta, Ferrara
Coccanile-Cesta je naselje u Italiji u provinciji Ferrara, u regiji Emilia-Romagna.
Klisa (Bihać)
Geografija
Selo se nalazi u Bosanskoj krajini.
Coccanile-Cesta, Ferrara
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1262 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 0 m.
Casting
thumb|Casting crnih mačaka koje je u Los Angelesu 1961. za potrebe svog filma [[The Black Cat (1961 film)|The Black Cat organizirao producent Roger Corman.]]
Casting je engleska riječ kojom se najčešće opisuje odabir sudionika u nekoj predstavi ili scenskom djelu (igrani film). Pod time se obično podrazumijeva biranje glumaca za kazališne predstave ili igrane filmove, ali se također može odnositi i na izbor plesača ili manekena za modne revije, odnosno fotomodela za propagandne kampanje.
Ačoli
Govore Acholi jezikom, jezikom iz zapadnonilotske skupine jezika. Po vjeri su uglavnom protestanti i katolici, ali ima i nešto muslimana, pri čemu treba uzeti u obzir da ispovijedanje vjere u skoro svim slučajevima uključuje elemente tradicionalnog animizma.
Ačoli su tokom britanske kolonijalne vlasti nad Ugandom počeli dominirati oružanim snagama, a nakon državnog udara Tita Okela i samom zemljom. Njihova dominacija je završila uspostavljanjem režima sadašnjeg predsjednika Yowerija Musewenija. Danas Ačoli trpe velike demografske gubitke uslijed gerilskog rata kojeg protiv Musewenijevog režima vodi Vojska božjeg otpora.
MP 40
Predstavla najpoznatiji vojni automat svih vremena koji je u historiju ušao pod potpuno pogrešnim imenom. Često su ga zvali Šmajser (Schmeisser) iako Hugo Schmeisser nije imao nikakve veze ni sa njegovom konstrukcijom, ni sa proizvodnjom (konstruktor je Vollmer, a proizvodio se u "Erma-Werke"). Ovo oružje prati jedan veliki mit, koji je počeo da nastaje već u prvim godinama rata. Predstavljalo je sinonim njemačke vatrene moći i „Blitzkrig“ doktrine uopće. Njemci su ga koristili u svojim marketinškim kampanjama, na propagandnim plakatima. Za njegovu ogromnu slavu najvećim djelom zaslužna je Hollywoodska industrija u posljeratnim godinama, gdje se stekao utisak da je svaki drugi Njemac bio naoružan „Šmajserom“.
Denkte
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Volfenbitel Denkte se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Volfenbitel. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 154 metra. Površina opštine iznosi 18,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.077 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 169 stanovnika/km².
Moggio Udinese, Udine
Moggio Udinese je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2095 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 325 m.
Energetska efikasnost
mini|250px|desno|Spiralni tip [[štedna žarulja|štednih žarulja, koji je vrlo popularan u Sjevernoj Americi od uvođenja 1990-ih. ]] mini|250px|desno|Primjer energetskog certifikata ([[Europska Unija) za perilicu. Energetski najučinkovitija je perilica s oznakom A, jer ona u radu troši najmanje električne struje.]] lang=hr|250px|desno|U [[Pasivna kuća|pasivnim kućama su obilato koristi toplinska izolacija.]] |mini|250px|desno|[[Toplinska izolacija je vrlo važan dio pasivne sunčeve arhitekture.]] mini|250px|desno|[[Termografija|Termografski snimak toplinskog zračenja prozora i zidova dviju građevina: pasivne kuće (desno) i obične kuće (lijevo).]] mini|250px|desno|Primjer modernih drvenih i plastičnih prozora. mini|250px|desno|Postavljanja poliuretanskih ploča na vanjske zidove zgrade. mini|250px|desno|[[Mineralna vuna ima koeficijent toplinske vodljivosti k između 0,035 i 0,045 W/mK.]] mini|desno|250px|[[Ventilirana fasada.]] mini|250px|desno|[[Toplinska izolacija|Toplinsku izolaciju s donje strane potkrovlja najčešće zatvaramo gipsanim pločama.]] mini|250px|desno|Detalj toplinske zaštite poda ili plivajući pod. mini|250px|desno|[[Pluto se može upotrijebiti kao podna obloga.]] mini|250px|desno|[[Toplinski most je primjer gubitka topline.]] mini|250px|desno|Raspored [[temperatura kod toplinskog mosta.]] mini|250px|desno|Zadaća [[ventilator|ventilacije u zgradama je stalna zamjena onečišćenog zraka iz prostorije.]] mini|250px|desno|Vanjski dio [[toplinske pumpe ili dizalice topline.]] mini|desno|250px|[[Sunčev toplovodni sustav s prisilnim kruženjem vode se sastoji uglavnom od sunčevih toplovodnih kolektora, sunčevog spremnika topline, pomoćnog grijača, toplovodnih cijevi, te pumpe i regulacijskog sklopa koji njome upravlja.]] mini|desno|250px|Sustav s prirodnim kruženjem ili [[termosifon na kosom krovu kuće.]] mini|desno|250px|[[Sunčev toplovodni kolektor|Pločasti sunčev kolektor postavljen na kosom krovu.]] mini|desno|250px|[[Sunčev toplovodni kolektor|Vakuumski sunčev kolektor.]] mini|desno|250px|Primjeri [[LED svjetiljki.]]
Energetska efikasnost ili energetska učinkovitost je suma isplaniranih i provedenih mjera čiji je cilj korištenje minimalno moguće količine energije tako da razina udobnosti i stopa proizvodnje ostanu sačuvane. Pojednostavljeno, energetska učinkovitost znači uporabiti manju količinu energije (energenata) za obavljanje istog posla (grijanje ili hlađenje prostora, rasvjetu, proizvodnju raznih proizvoda, pogon vozila, i dr.). Pod pojmom energetska učinkovitost podrazumijevamo učinkovitu uporabu energije u svim sektorima krajnje potrošnje energije: industriji, prometu, uslužnim djelatnostima, poljoprivredi i u kućanstvima.
Važno je istaknuti da se energetska učinkovitost nikako ne smije promatrati kao štednja energija. Naime, štednja uvijek podrazumijeva određena odricanja, dok učinkovita uporaba energije nikada ne narušava uvjete rada i življenja. Nadalje, poboljšanje učinkovitosti potrošnje energije ne podrazumijeva samo primjenu tehničkih rješenja. Štoviše, svaka tehnologija i tehnička oprema, bez obzira koliko učinkovita bila, gubi to svoje svojstvo ako ne postoje obrazovani ljudi koji će se njome znati služiti na najučinkovitiji mogući način. Prema tome, može se reći da je energetska učinkovitost prvenstveno stvar svijesti ljudi i njihovoj volji za promjenom ustaljenih navika prema energetski učinkovitijim rješenjima, negoli je to stvar složenih tehničkih rješenja.
Energetska ili toplinska bilanca zgrade
Potrošnja energije u zgradi ovisi kako o karakteristikama same zgrade (njezinog oblika i konstrukcijskih materijala), karakteristikama energetskih sustava u njoj (sustava grijanja, električnih uređaja i rasvjete, i drugo), ali i o klimatskim uvjetima podneblja na kojem se zgrada nalazi. Osnovni pojmovi za analizu potrošnje energije u zgradama su: toplinski gubici i dobici, koeficijent prolaska topline, stupanj-dan grijanja, stupanj korisnog djelovanja. Oni su ključni za određivanje energetske ili toplinske bilance zgrade. Osnovna karakteristika postojeće izgradnje u Hrvatskoj je neracionalno velika potrošnja svih tipova energije, prvenstveno energije za grijanje, ali porastom standarda sve više i za hlađenje zgrada. Energetska potrošnja namijenjena za grijanje, pripremu tople vode i kondicioniranje zraka (klimatizacija), predstavlja najveći dio energetske potrošnje u zgradama
Zgrade su najveći pojedinačni potrošači energije, a time i veliki zagađivač okoliša. Zbog dugog životnog vijeka zgrada, njihov je utjecaj na okoliš u kojem živimo dug i stalan i ne možemo ga zanemarivati. Građenje se prečesto vodi kao isključivo ekonomski proces, a zapravo je u prvom redu ekološki, socijalni i kulturni fenomen, koji treba zadovoljiti ljudske potrebe i želje. Ekonomski interesi često imaju puno veću moć od ekoloških interesa. Nagli razvoj tržišta, ekonomije, prodor i utjecaj kapitala i medija s jedne strane i nevjerojatno širenje gradnje u Hrvatskoj u zadnje vrijeme, ostavljaju trag na arhitektonskim ostvarenjima koje su često upitne kvalitete.
Uspješna primjena mjera energetske učinkovitosti u zgradarstvu temelji se na:
Energetski certifikat
Energetski certifikat je dokument kojim se iskazuju energetska svojstva zgrade, a njegova osnovna svrha je pružiti vlasnicima i korisnicima zgrada informaciju o energetskim svojstvima zgrade. Kako bi se smanjilo nepotrebno rasipanje golemih količina sve skuplje energije u zgradama uvodi se certificiranje. Sektor zgradarstva posebno je značajan kao potrošač energije, jer u ukupnoj potrošnji energije sudjeluje s oko 40%, s prevladavajućim trendom stalnog porasta potrošnje, ali i velikim potencijalom uštede energije u potrošnji za grijanje, pripremi tople vode, klimatizaciji i rasvjeti. Slični certifikati već su godinama obvezni na svim kućanskim električnim uređajima u trgovinama, pa su potaknuli mnoge da razmisle kakav uređaj kupiti, te je li po cijeni najjeftiniji uređaj baš i najpovoljniji. Jer mnogi su pravi, skriveni “gutači” električne struje, pa kad se prodajnoj cijeni pribroje i troškovi njihova rada, nerijetko postaju i najskuplji.
Obična, niskoenergetska i pasivna kuća
Gradnja kuće za svakog je pojedinca velik izazov, ali i velika investicija. Prije samog početka gradnje kuće treba odlučiti o puno stvari: koliko velika će biti kuća, koliko i kakvih će imati prostorija, od kakvih će materijala biti izgrađena, kakvi će biti prozori, kakav krov, kakvo grijanje, hlađenje, izolacija i fasada, a u posljednje vrijeme i kakvog će kuća biti energetskog standarda – obična, niskoenergetska ili pasivna.
Nazivi niskoenergetska kuća i pasivna kuća ne označavaju direktno način same gradnje kuće, već prvenstveno označavaju potrošnju energije za grijanje. Ovakve se kuće danas grade kako bi se uštedjelo na energiji za grijanje i hlađenje, te preko toga i smanjilo zagađenje okoliša tj. smanjilo ispuštanje ugljikovog dioksida u prirodni okoliš. Osim uštede i očuvanja okoliša takvim se načinom gradnje ujedno i povećava ugodnost življenja. Treba naglasiti da se do naziva niskoenergetska ili pasivna kuća ne može doći samo podebljanjem izolacije i zamjenom stolarije. Kod takvih se kuća mora posvetiti puno pažnje prvom koraku - projektiranju – koje kod takvih kuća obavezno mora biti multidisciplinarno, što znači sudjelovanje stručnjaka iz više polja, od arhitekta, strojara, električara do građevinara.
Niskoenergetska kuća
Niskoenergetska kuća je zgrada s godišnjom potrošnjom energije za grijanje, odnosno energetskim brojem od 40 do 60 kWh po metru kvadratnom. To je dobro toplinski izolirana kuća (po mogućnosti sa zrakonepropusnim fasadnim plaštem i krovištem), te ugrađenom kvalitetnom stolarijom ostakljenom višeslojnim staklom. Za grijanje se u takvoj zgradi u pravilu koristi neki od tradicionalnih sustava grijanja i grijaćih tijela, ali moguće je primjeniti i obnovljive toplinske izvore kao dizalicu topline i sunčeve toplovodne kolektore. Sustav ventilacije se izvodi bez iskorištavanja topline otpadnog zraka putem izmjenjivača topline.
Trolitarska kuća
Trolitarska kuća je napredniji oblik niskoenergetske kuća čija je godišnja potrošnja energije za grijanje smanjena na svega 30 kWh po metru kvadratnom, odnosno ekvivalentnu godišnju potrošnju od 3 litre loživog ulja po metru kvadratnom stambenog prostora. Za razliku od klasične niskoenergetske kuće, ova kuća u načelu podrazumijeva dodatno poboljšanje energetske učinkovitosti ugradnjom sunčevih toplovodnih kolektora za potrošnu toplu vodu, toplinsku pumpu i/ili uređaja za rekuperaciju zraka (izmjenjivača topline između izlaznog otpadnog zraka). Također, ovakva kuća mora imati poboljšanu toplinsku izolaciju u odnosu na klasičnu niskoenergetsku kuću.
Pasivna kuća
Pasivna kuća je energetski najštedljiviji oblik niskoenergetske građevine koja svojim oblikom, debljinom toplinske izolacije, vrstom i veličinom otvora, kao i njihova ostakljenja, te ugradnjom uređaja za iskorištavanje topline zemlje ili podzemnih voda, ali i ugradnjom uređaja za ventilaciju sa iskorištavanjem topline otpadnog zraka – rekuperatora, ostvaruje ugodno stanovanje i zimi i ljeti bez uobičajenih sustava za grijanje i klimatizaciju. Dozvoljena godišnja potrošnja za energije za grijanje za ovaj tip kuće smije iznosit najviše 15 kWh po metru kvadratnom.
Pasivna sunčeva arhitektura
Pasivna sunčeva arhitektura je pojam koji se odnosi se na građevine koje su građene tako da same djeluju ujedno kao sunčev kolektor i spremnik topline. Ovakav način korištenja Sunčeve energije je vrlo učinkovit i jeftin, jer nije potrebna nikakva dodatna oprema. Građevina građena prema pasivnim sunčevim pravilima ne mora biti skuplja od klasične, jer bit pasivne sunčeve arhitekture leži u dobrom, funkcionalnom dizajnu, a ne u korištenju neke specijalne tehnologije. Rezultat ovakve gradnje može biti smanjenje potrebe za drugim gorivima u svrhu grijanja čak i do 90%. Pasivna sunčeva energija je daleko učinkovitija i puno jeftinija od aktivnih sunčevih sustava, jer za početak nije potrebno kupiti nikakvu opremu. Osim toga kod aktivnih sustava je potrebno ulagati dodatnu energiju za distribuciju akumulirane topline, najčešće električnu energiju za pogon pumpe koja toplu vodu tjera kroz radijatore. Loša strana priče je to što jednom već izgrađena građevina, ako nije u samom procesu gradnje građena u skladu s pasivnim sunčevim načelima, nikako ili teško može postati pasivnom solarnom građevinom.
Nulta energetska kuća
Nulta energetska kuća jest vrsta objekta koji uz pomoć sustava iskorištenja prije svega sunčeve energije, ali i drugih obnovljivih izvora energije pokriva svu svoju potrošnju tijekom godine. Ona u svojoj suštini nije neovisna o javnim opskrbnim mrežama (prije svega tu se misli na električnu mrežu), no u povoljnim uvjetima ona višak proizvedene električne energije plasira, dok u nepovoljnim uvjetima preuzima energiju iz javne mreže tako da je konačna bilanca poravnata. U pravilu ovakve zgrade imaju 40 do 60 cm debeo sloj toplinske izolacije, nemaju tradicionalan sustav grijanja, te koristi spremnik topline kojim premošćuju potrebe za toplinom u oblačnim danima.
Energetski neovisna kuća
Za razliku od nulte energetske kuće, energetski neovisna kuća nije ovisna o javnim opskrbnim sustavima, te svu potrebnu energije za grijanje, hlađenje, potrošnu toplu vodu, trošila u domaćinstvu i rasvjetu dobiva prije svega primjenom pretvorbe i pohrane sunčeve energije. Za toplinsku energije to se ostvaruje primjenom sunčevih toplovodnih kolektora i spremnika topline, dok se za električnu energiju koriste fotonaponski sustavi i baterije. Kako zgrada nije priključena na javne sustave opskrbe energijom i energentima, višak proizvedene energije iz ljetnih mjeseci se pohranjuje za primjenu zimi. Razina izolacije i veličina i realizacija otvora su kao kod nulte energetske kuće.
Plus energetska kuća
Plus energetska kuća ili kuća elektrana je napredniji oblik energetski neovisne kuće koja priključak na javnu električnu mrežu koristi isključivo za plasman viška proizvedene električne energije koju prodaju te u svojoj osnovi, zahvaljujući primjeni obnovljivih izvora energije funkcionira kao elektrana.
Kulm, North Dakota
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 354, što je 68 (-16,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Energetska efikasnost
Toplinska izolacija zgrada
Toplinska izolacija zgrada smanjuje toplinske gubitke zimi, pregrijavanje prostora ljeti, te štiti nosivu konstrukciju od vanjskih uvjeta i jakih temperaturnih naprezanja. Toplinski izolirana zgrada je ugodnija, produžuje joj se životni vijek i doprinosi zaštiti okoliša. Dobro poznavanje toplinskih svojstava građevinskih materijala jedan je od preduvjeta za projektiranje energetski efikasnih zgrada. Toplinski gubici kroz građevni element ovise o sastavu elementa, orijentaciji i koeficijentu toplinske vodljivosti λ. Što je koeficijent prolaska topline U manji, to je toplinska zaštita zgrade bolja.
Na toplinsku zaštitu utječu debljina sloja toplinske izolacije i koeficijent toplinske vodljivost materijala λ (W/mK). Ponuda toplinsko izolacijskih materijala na tržištu je raznolika, a možemo ih podijeliti na anorganske i organske materijale. Od anorganskih materijala najviše se koriste kamena i staklena vuna, dok je među organskim materijalima najpopularniji polistiren ili stiropor. Većina uobičajenih toplinsko izolacijskih materijala ima koeficijent toplinske vodljivost k = 0,030-0,045 W/mK, pa potrebna debljina za koeficijent prolaska topline U = 0,40 W/m2K iznosi 8-11 cm. Kod toplinske izolacije ne smijemo zanemariti ulogu materijala od kojih neki već imaju vrlo visoke toplinske karakterisitke kao što su porozirana termo opeka i probeton. Ti materijali zamjenjuju od 8-25 cm toplinske izolacije ovisno o debljini zida.
Toplinska izolacija vanjskog zida
Toplinsku izolaciju vanjskog zida, u pravilu, treba izvoditi dodavanjem novog toplinsko-izolacijskog sloja s vanjske strane zida, a iznimno s unutarnje strane zida. Izvedba toplinske izolacije s unutarnje strane zida nepovoljna je s građevinsko-fizikalnog stajališta, a često je i skuplja zbog potrebe dodatnog rješavanja problema difuzije vodene pare, strožih zahtjeva u pogledu sigurnosti protiv požara, gubitka korisnog prostora i dr. Postava toplinske izolacije s unutarnje strane zida je fizikalno lošija, jer iako postižemo poboljšanje izolacijske vrijednosti zida, značajno mijenjamo toplinski tok u zidu i osnovni nosivi zid postaje hladniji. Zbog toga posebnu pažnju treba posvetiti izvedbi parne brane kako bi se izbjeglo nastajanje kondenzata i pojava plijesni.
Također, toplinski treba izolirati i dio pregrada koje se spajaju s vanjskim zidom. Sanacija postojećeg vanjskog zida izvedbom izolacije s unutarnje strane izvodi se iznimno kod zgrada pod zaštitom, kada se žele izbjeći promjene na vanjskom pročelju zgrade zbog njezine povijesne vrijednosti. Kod izvedbe toplinsko-izolacijskog sloja s vanjske strane zida moguća su dva rješenja završnog sloja koji štiti toplinsko-izolacijski sloj i ostatak zida od vanjskih atmosferskih utjecaja. Prvo rješenje karakterizira izvedba vanjskog zaštitnog sloja punoplošnim lijepljenjem na toplinsko-izolacijski sloj (tzv. kompaktna fasada). Kod drugog rješenja zaštitni je sloj u obliku pojedinačnih elemenata učvršćenih na odgovarajuću podkonstrukciju na način da između zaštitne obloge i sloja toplinske izolacije ostane sloj zraka koji se ventilira prema van (tzv. ventilirana fasada).
Industrija građevinskih materijala nudi mnogo varijanti cjelovitih sustava ovih dvaju načina toplinske izolacije zidova, pri čemu za oba rješenja debljina toplinskoizolacijskog sloja ne bi trebala biti manja od 10 do 12 cm, čime bi se vrijednost koeficijenta prolaska topline U zida smanjila na od oko 0,25 do 0,35 W/m2K. To se može postići i bez ugradnje toplinske zaštite odabirom kvalitetnijih materijala za građenje kao što su porozirana opeka i porobeton, a s tim da debljina zida ostaje ista (klasična opeka +izolacija.
Primjer 1: Ako usporedimo dvije kuće iste površine, jedna građena od šuplje opeke bez ikakve izolacije, a druga od brušene porozirane opeke 38 cm, razlika u troškovima (ušteda) za grijanje može biti i do 7 puta! U slučaju neizoliranog zida od šuplje opeke debljine 29 cm, U = 1,67 W/m2K, toplinski gubici iznose okvirno 134 kWh/m2 zida. U slučaju zida od Porotherm opeke 38 cm bez izolacije uz upotrebu toplinske žbuke 4 cm, U = 0,26 W/m2K, toplinski gubici iznose okvirno 25 kWh/m2 zida.
San Vicente el Alto, Tuxtla Gutiérrez
San Vicente el Alto je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tuxtla Gutiérrez.
Energetska efikasnost
Toplinska izolacija vanjskog zida
Primjer 2: Ako usporedimo dvije kuće iste površine, jedna građena od pune opeke bez ikakve izolacije, a druga od šuplje cigle 25 cm i s toplinskom izolacijom od 10 cm, razlika u troškovima za grijanje može biti i do 6 puta! U slučaju neizoliranog zida od šuplje opeke debljine 19 cm, U = 1,67 W/m2K, toplinski gubici iznose okvirno 134 kWh/m2 zida. U slučaju izolacije zida od opeke 25 cm sa 10 cm kamene vune, U = 0,32 W/m2K, toplinski gubici iznose okvirno 26 kWh/m2 zida. Ono na što moramo posebno obratiti pozornost jest debljina nosivih zidova, koja ne smije biti manja od 24 cm prema "Tehničkom propisu za zidane konstrukcije" zbog trusno područja.
1871
mini|250px|Proglašenje [[Njemačko Carstvo|Nemačkog carstva]]
Energetska efikasnost
Toplinska izolacija vanjskog zida
Postavljanjem toplinske izolacije s vanjske strane zida riješiti ćete i probleme s kondenzacijom pare (od kuhanja, tuširanja, sušenja odjeće) koja se javlja zbog niske temperature zida, te nastanak gljivica i plijesni. Također će i toplinski ugođaj u prostoru biti bolji zbog povećane temperature zida. Toplinska izolacija štiti zgradu od štetnih vanjskih utjecaja i njihovih posljedica (vlaga, smrzavanje, pregrijavanje) čime joj produžujemo vijek trajanja.
Kosmos-1358
Kosmos-1358 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Energetska efikasnost
Prozori, staklene stijene i vanjska vrata
Prozor je element vanjske ovojnice zgrade koji omogućava dnevnu rasvjetu prostora, pogled u okolicu, propuštanje Sunčeve svjetlosti u zgradu i prozračivanje prostora. Prozor je najdinamičniji dio vanjske ovojnice zgrade, koji istovremeno djeluje kao prijemnik koji propušta Sunčevu energiju u prostor, te kao zaštita od vanjskih utjecaja i toplinskih gubitaka. Prozori i vanjski zid igraju veliku ulogu u toplinskim gubicima zgrade jer zajedno čine i preko 70 % ukupnih toplinskih gubitaka kroz ovojnicu zgrade.
Gubici kroz prozore dijele se na kondukcijske gubitke, te na gubitke ventilacijom, tj. provjetravanjem. Ako zbrojimo transmisijske toplinske gubitke kroz prozore i gubitke provjetravanjem, ukupni toplinski gubici kroz prozore predstavljaju više od 50 % toplinskih gubitaka zgrade. Gubici kroz prozore obično su deset i više puta veći od onih kroz zidove, pa je jasno koliku važnost igra energetska efikasnost prozora u ukupnim energetskim potrebama zgrada. U skladu s novim Tehničkim propisom, koeficijent prolaska topline za prozore i balkonska vrata može iznositi maksimalno U = 1,80 W/m2K. Dok se na starim zgradama koeficijent U prozora kreće oko 3,00-3,50 W/m2K i više (gubici topline kroz takav prozor iznose prosječno 240-280 kWh/m2 godišnje), europska zakonska regulativa propisuje sve niže i niže vrijednosti i one se danas kreću u rasponu od 1,40-1,80 W/m2K. Na suvremenim niskoenergetskim i pasivnim kućama taj se koeficijent kreće između 0,80-1,40 W/m2K. Preporuka za gradnju suvremene energetski učinkovite zgrade je koristiti prozore s koeficijentom prolaska topline U < 1,40 W/m2K.
Kosmos-1358
Kosmos-1358 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 6. maja 1982. Raketa-nosač R-14 Čusovaja (8K65, NATO oznaka SS-5 Skean) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 40 kilograma. Kosmos-1358 je bio komunikacioni satelit.
San Vicente el Alto, Tuxtla Gutiérrez
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 49 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 788 m.
Zamlača (Dvor)
Zamlača je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Dvor, Sisačko-moslavačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 184 stanovnika te 61 obiteljskih kućanstava.
Energetska efikasnost
Prozori, staklene stijene i vanjska vrata
U ukupnim toplinskim gubicima prozora sudjeluju staklo i prozorski profili. Prozorski profili, neovisno o vrsti materijala od kojeg se izrađuju, mora osigurati: dobro brtvljenje, prekinuti toplinski most u profilu, jednostavno otvaranje i nizak koeficijent prolaska topline U. Stakla se danas izrađuju kao izolacijska stakla, dvoslojna ili troslojna, s različitim plinovitim punjenjem ili premazima koji poboljšavaju toplinske karakteristike.
Toplinska izolacija krova ili stropa prema negrijanom prostoru
Iako je udio krova zastupljen sa svega oko 10-20 % u ukupnim toplinskim gubicima u kući, krov ima posebno važnu ulogu u kvaliteti i standardu stanovanja. On štiti kuću od kiše, snijega, hladnoće i vrućine. Najčešći oblik krova na obiteljskim i manjim stambenim zgradama je kosi krov. Vrlo često se prostor ispod kosog krova namjenjuje za stanovanje iako nije odgovarajuće toplinski izoliran. Kod takvih slučajeva pojavljuju se veliki toplinski gubici zimi, ali i još veći problem pregrijavanja ljeti. Ako krov nije toplinski izoliran, kroz njega može proći i 30 % topline.
Naknadna toplinska izolacija krova je jednostavna i ekonomski vrlo isplativa, jer je povratni period investicije od 1 do 5 godina. Za toplinsku izolaciju kosih krovova treba koristiti nezapaljive i paropropusne toplinsko izolacijske materijale, kao što je npr. kamena vuna. Detalj spoja toplinske izolacije vanjskog zida i krova treba riješiti bez toplinskih mostova. Ako prostor ispod kosog krova nije grijan, tj. nije namijenjen za stanovanje, toplinsku izolaciju treba postaviti na strop zadnje etaže prema negrijanom tavanu. Preporučljiva debljina toplinske izolacije na kosom krovu iznosi 16-20 cm. Izolaciju treba postaviti u dva sloja; jedan sloj između rogova, a jedan sloj ispod rogova kako bi se spriječili toplinski mostovi. Toplinsku izolaciju s donje strane najčešće zatvaramo gipsanim pločama ili drvetom.
Ravni krovovi su najviše izloženi atmosferskim utjecajima od svih vanjskih elemenata zgrade. Zato je važno kvalitetno ih izolirati i toplinskom i hidroizolacijom, te pravilno riješiti odvodnju oborinskih voda. Ravni krov može biti riješen kao prohodni, neprohodni ili tzv. zeleni krov. U skladu s time izvodi se završna obrada krova.
Toplinska izolacija poda
Konstrukcije poda na tlu razlikuju se od podnih konstrukcija prema negrijanom prostoru po nosivoj betonskoj podlozi i hidroizolaciji. Toplinski gubici prema terenu iznose do 10 % ukupnih toplinskih gubitaka. Kod novogradnji se pod na terenu treba toplinski izolirati što većom debljinom toplinske izolacije, dok je kod postojećih zgrada takva mjera uglavnom ekonomski neisplativa, zbog većih građevinskih zahvata koji je prate. Međutim, ekonomski vrlo isplative mjere su toplinska izolacija stropne konstrukcije prema negrijanom tavanu, te podne konstrukcije prema negrijanom podrumu. Također, potrebno je toplinski zaštititi i podne konstrukcije iznad otvorenih prolaza. Kod postave toplinske izolacije važno je toplinski izolirati cijelu vanjsku ovojnicu bez prekida toplinske izolacije, kako bi se utjecaj toplinskih mostova smanjio na minimum.
Toplinski mostovi
Toplinski mostovi su manja područja u ovojnici zgrade kroz koje je toplinski tok povećan radi promjene materijala, debljine ili geometrije građevnog dijela. Postavljanjem izolacije na ovojnici kuće (zidovi, krov, pod) izolirati ćete i većinu toplinskih mostova. Izolacijom toplinskih mostova izbjeći ćete i kondenzaciju na pojedinim dijelovima konstrukcije.
Toplinski most je pojam koji se koristi u graditeljstvu i strojarstvu. U graditeljstvu je to manje područje u omotaču grijanog dijela zgrade kroz koje je toplinski tok povećan radi promjene materijala, debljine ili geometrije građevnog dijela. Zbog smanjenog otpora toplinskoj propustljivosti u odnosu na tipični presjek konstrukcije, temperatura unutarnje površine pregrade na toplinskom mostu manja je nego na ostaloj površini, što povećava opasnost od kondenziranja vodene pare. Ovisno o uzroku povišene toplinske propustljivosti, razlikujemo dvije vrste toplinskih mostova: Uz kvalitetnu toplinsku izolaciju vanjske ovojnice kuće, izbjegavanje jakih toplinskih mostova preduvjet je energetski efikasne gradnje. Postavom toplinske izolacije s vanjske strane možemo izbjeći većinu toplinskih gubitaka kod toplinskih mostova. Pozicija prozora u zidu također igra važnu ulogu u izbjegavanju toplinskih mostova. Ako je moguće prozor treba biti smješten u nivou toplinske izolacije. Ako to nije moguće potrebno je toplinski izolirati špalete oko prozora. Pojam je poznat i u tehnici hlađenja i klimatizaciji gdje osim cjevovoda treba izolirati i armaturu (ventili itd.), pričvrsnice i ovjesnice, tako da se po čitavoj dužini cjevovoda spriječi uspostava toplinskih mostova, odnosno prodor topline na lokalnom dijelu cjevovoda.
Izgraditi zgradu bez toplinskih mostova gotovo je nemoguće, ali uz pravilno projektirane detalje toplinske zaštite utjecaj toplinskih mostova možemo smanjiti na minimum. Detalje toplinskih mostova za Porotherm opeku u AutoCadu možete skinuti sa web stranica proivođaća. Potencijalna mjesta toplinskih mostova su konzolne istake balkona, istake streha krovova, spojevi konstrukcija, spojevi zida i prozora, kutije za roletu, niše za radijatore, temelji i drugo. Zato na njih, pri rješavanju konstruktivnih detalja, treba obratiti posebnu pažnju. Po završetku izgradnje, kvalitetu gradnje i toplinske zaštite moguće je dodatno provjeriti termografskim snimanjem.
Grijanje stambenih prostora
Zadatak grijanja stambenih prostora je osiguranje odgovarajućih uvjeta u prostoru kako bi se ostvarila toplinska ravnoteža između ljudskog tijela i njegove okoline i time ostvario osjećaj ugode. Čimbenici koji utječu na ugodnost su osim odjeće i fizička aktivnost, temperatura zraka, temperatura zidova, vlažnost zraka, brzina strujanja zraka i njegova kvaliteta. Grijanjem prostorija može se utjecati samo na dva od navedenih čimbenika, a to su temperatura zraka i temperatura zidova. Na ostale čimbenike može se utjecati samo putem sustava klimatizacije prostora.
Srednja temperatura zraka u prostoriji (osjetna temperatura) i srednja temperatura zidova moraju biti ravnomjerne po cijelom prostoru i to u području od 20 °C do 22 °C (± 1°C), pri čemu se uspostavlja trajna ravnoteža između tjelesne topline nastale metaboličkim procesima i one odane okolini. Od sustava grijanja traži se mogućnost regulacije temperature u određenim granicama i s određenom brzinom reakcije. Sustav grijanja mora biti takav da ne utječe na kvalitetu zraka i uvjete ugode u prostorima (štetni plinovi, prašina, buka, propuh).
Ventilacija
Zadaća ventilacije u zgradama je stalna zamjena onečišćenog zraka iz prostorije, svježim zrakom iz slobodne atmosfere radi održavanja potrebnih higijenskih uvjeta neophodnih za zdrav i ugodan boravak ljudi. Uloga ventilacije je također zagrijavanje zraka ako je potrebno, odstranjivanje suvišne vlage i štetnih plinova iz prostora, te rashlađivanje zraka u ljetnom razdoblju. Za ugodno stanovanje i očuvanje zdravlja i pune radne sposobnosti osoba, važne su sljedeće preporuke: