cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dopastin
Dopastin je hemijsko jedinjenje koje formira bakterija Pseudomonas No. BAC-125. Ono je prvi put izolovano i okarakterisano 1972. Dopastin deluje kao inhibitor enzima dopaminska β-hidroksilaza.
Dopastin se može sintetički pripremiti iz L -valinola.
San Vicente, Apaseo el Alto
San Vicente je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Apaseo el Alto.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 866 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1883 m.
Рвати (Рашка)
Рвати је насеље у Србији у општини Рашка у Рашком округу. Према попису из 2002. било је 687 становника (према попису из 1991. било је 756 становника).
Демографија
У насељу Рвати живи 565 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 43,9 година (43,7 код мушкараца и 44,1 код жена). У насељу има 245 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,80.
Los Ángeles, Almoloya
Los Ángeles je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Almoloya.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2517 m.
San Isidro de las Palmas, Victoria
San Isidro de las Palmas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Victoria.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1204 m.
Hidrolaza
Hidrolaze su enzimi koji katalizuju hidrolizu hemijskih veza. Na primer, jedan enzim može da hidrolizuje sledeću reakciju hidrolaze:
Obrana i zaštita (razvrstavanje)
Obrana i zaštita može označavati:
Hidrolaza
Nomenklatura
Sistematička imena hidrolaze se formiraju kao "supstrat hidrolaze." Međutim, zajednička imena su obično u obliku "supstrataza." Na primer, nukleaza je hidrolaze koje razlaže nukleinske kiseline.
Di Mezzo, Vicenza
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 304 m.
Dunwich (H. P. Lovecraft)
Dunwich je fiktivni grad koji se pojavljuje u priči "The Dunwich Horror" (1928.), američkog pisca H. P. Lovecrafta. Dunwich je smješten u fiktivnoj Lovecraftovoj zemlji te je, uz Arkham i Innsmouth, jedna od integralnih lokacija u sklopu Cthulhu mitova. Nakon inicijalnog spomena u gore navedenoj priči, Lovecraft više nikada nije spominjao Dunwich u svojoj prozi, a jedino kasnije pojavljivanje bilo je u pjesmi "The Ancient Track" (1929.); drugi autori Cthulhu mitova, poput Augusta Derletha, koristili su Dunwich u svojim pričama, a grad je često korišten i u drugim medijima te vidovima pop-kulture, poput filma, stripova i (video) igara.
Dunwich se nalazi na sjeveru centralnog Massachusettsa, a opisan je kao izrazito siromašan grad prepun poluraspadnutih i napuštenih kuća. Stanovnici su opisani kao neobrazovani i izrazito praznovjerni, a u mjestu je često i incestuozno razmnožavanje. Putnici ga uglavnom izbjegavaju s velikim zadovoljstvom, a oko mjesta se nalazi močvara s vrlo egzotičnom florom i faunom.
Vjerojatno je kako je Lovecraft svoj Dunwich imenovao po istoimenoj izgubljenoj luci, uništenoj u nekoliko snažnih oluja u XIII. vijeku, u Suffolku; Dunwich se spominje u pjesmi "By the North Sea" Algernona Charlesa Swinburnea te u noveli The Terror Arthura Machena, a poznato je kako je Lovecraft čitao oba djela. S druge strane, nastavak -wich je bio čest u gradovima Nove Engleske, tako da je moguće da je Lovecraft svoju inspiraciju povukao i iz tih izvora; nije poznato kako je Lovecraft izgovarao naziv svoga grada.
Transferaza
U biohemiji, transferaza je enzim koji katalizuje transfer funkcionalne grupe (e.g., metil ili fosfatne grupe) sa jednog molekula (koji se naziva donor) na drugi (akceptor). Na primer, enzim koji katalizuje ovu reakciju je transferaza:
U ovom primeru, A je donor, a B je akceptor. Donor je često koenzim.
Umberto Eco
Umberto Eco (Alessandria, 5. januara 1932. – Milano, 19. februara 2016.), je bio italijanski romanopisac, esejista, filozof i lingvista, profesor semiotike na Univerzitetu u Bologni.
Transferaza
Klasifikacija
Transferaze se klasifikuju kao EC 2 u sistemu EC brojeva. Transferaze se mogu dalje klasifikovati u devet potklasa:
Umberto Eco
Biografija i opus
Umberto Eco je rođen u talijanskoj regiji Piemonte, oblasti na koju je više utjecala francuska nego talijanska kultura. Njegov otac Giulio ratovao je na talijanskoj strani u tri rata. Majka se zvala Giovanna Bisio. Preci su uzeli prezime Eco, što je akronim za ex caelis oblatus ("poklon odozgo", tj. "poklon od Boga"). Tijekom Drugog svjetskog rata Eco i njegova majka Giovanna sele u jedno selo na piemontskim brdima. Na nagovor svoga oca započinje studij prava na torinskom sveučilištu. Prekida studij prava i nasuprot očevoj volji započinje studij srednjovjekovne filozofije i literature a doktorirao je 1956. na temi o Tomi Akvinskom.
Santa Martha, Ocozocoautla de Espinosa
Santa Martha je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Ocozocoautla de Espinosa.
Umberto Eco
Biografija i opus
Eco je dobio posao u kulturnoj redakciji javnih usluga Radiotelevisione Italiana (RAI) dok je istovremeno podučavao na torinskom sveučilištu 1956.–1964. Grupa avangardista (slikara, glazbenika i pisaca), sa kojima se počeo družiti tijekom vremena provedenog na RAI-u, imala je presudan utjecaj na njegov kasniji književni rad. To se naročito moglo uočiti poslije objavljivanja njegove prve knjige 1956. Il Problema Estetico di San Tommaso (hr. Estetički problem u Tome Akvinskoga), koja je bila nastavak njegove doktorske disertacije, i koja se smatra prekretnicom u njegovoj akademskoj karijeri.
Santa Martha, Ocozocoautla de Espinosa
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 833 m.
Umberto Eco
Biografija i opus
Ecov istraživački rad o srednjovjekovnoj estetici pokazao je razlike između teorije i prakse. O srednjem vijeku je rekao "da je postojala geometrijski uobličena racionalna shema o tom što se smatralo lijepim, a opet s druge strane neusporediv umjetnički život sa svojom dijalektikom oblika i namjera". Ecov rad na polju književne teorije mijenja smjer tijekom vremena: u početku je bio jedan od prvih predstavnika recepcionističke kritike.
Tijekom ovog perioda Ecov istraživački rad se usmjerava na teoriju da su tekstovi semantički otovreni i na semiotiku, što rezultira mnogobrojnim esejima objavljenih u okviru ove lingvističke grane a 1962. objavljuje knjigu Opera aperta (Otvorena djela). U njoj Eco tvrdi da su književni tekstovi bili široka polja značenja umjesto uskih niti, pošto čitatelj doživljava tekstove kao otvorene, s jednom unutarnjom dinamikom i psihološki ograničenom niti koja dozvoljavaju različita tumačenja.
U rujnu 1962. Eco ženi Renate Ramge, njemačku povjesničarku umjetnosti.
Svoje sveobuhvatno znanje o Srednjem vijeku Eco je iskoristio u romanu Ime ruže, objavljenom 1980., koji je kasnije filmatiziran sa Seanom Conneryem u glavnoj ulozi. Roman govori o redovniku koji istražuje seriju ubojstava koja su povezana sa samostanskom knjižnicom. Ecova glavna zasluga je prevođenje i objašnjenje srednjovjekovnih kontraverzi i krivovjerja na jedan moderan jezik što je čitatelj mogao razumjeti bez da je bio teolog. Na kraju romana tu je samo redovnik koji svojim pokušajima pokušava obnoviti knjižnicu sa ostatcima knjiga koje su preživjele požar i baš ti ostatci stvaraju značenje.
Iako se njegovo djelo sastoji od starinskog materijala, zastarjelih likova i prestarih tekstova, njegov specifični način vođenja čitatelja kroz intrige i neočekivane obrate donio mu je svjetsku slavu i veliki broj sljedbenika koji čitaju njegova djela. I njegov drugi roman, Foucaultovo njihalo prodan je u velikom tiražu. Ovaj roman govori o tri nestimulirana izdavača koji rade za jednu manju izdavačku kuću, i koji odlučuju da bi ubili vrijeme, napraviti teoriju zavjere koju nazivaju "Plan". Radi se o zamršenom zapletu tajne organizacije koja vodi podrijetlo od Templara i koja želi upravljati svijetom. Sam trojac postaje očaran detaljima svoga plana. Igra postaje opasnom kada autsajderi saznaju za postojanje Plana, vjerujući da je nađen način za pronalaskom izgubljenog templarskog blaga.
Baš kao i romanu Ime ruže, likovi u Foucaultovom njihalu opsjednuti su hermeneutikom posebice u namjeri prikrivanja istine, suočavajući se s nepredvidivim situacijama.
Ecov rad ilustrira postmodernistički književni pojam o hipertekstualnosti, tj. o utjecaju za koji teorija tvrdi da postoji između djela i njihovih tumačenja.
Od 1985. Umberto Eco je dobio preko 30 počasnih doktorata diljem svijeta.
Preminuo je u svom domu u Milanu 19. februara 2016. u 22.30 sati.
Damasceni, Verona
Damasceni je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 251 m.
Cerretta, Cuneo
Cerretta je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 698 m.
Ibrahim Raisi
Ibrahim Raisi (perz. ابراهیم رئیسی, Mašhad, Iran, 14. prosinca 1960.), iranski je konzervativni političar, muslimanski pravnik i trenutačni predsjednik Irana. Izabran za predsjednika na iranskim predsjedničkim izborima 2021. godine.
Raisi je obavljao niz dužnosti u iranskom pravosudnom sustavu, 1988. bio je jedan među četvoricom u tužilačkom odboru odgovornom za suđenja članovima Narodnih mudžahedina Irana (MEK), Sadamovih saveznika poraženih u ratu iste godine. Kasnije je imao funkciju zamjenika glavnog suca (2004–2014), državnog odvjetnika (2014–2016) i glavnog suca (2019–2021). Također, bio je tužitelj i zamjenik tužitelja u Teheranu 1980-ih i 1990-ih. Bio je skrbnik i predsjednik Zaklade Astan Kuds Razavi, od 2016. do 2019. Član je Skupštine stručnjaka iz provincije Južni Horasan, za koju je prvi put izabran na izborima 2006. godine.
Raisi se kandidirao za predsjednika 2017. godine kao kandidat konzervativne Narodne fronte snaga islamske revolucije. Tom prilikom je izgubio od umjerenog Hasan Ruhanija, 57% na 38,3%.
Raisi se drugi put uspješno kandidirao za predsjednika 2021. godine. Pobijedio je sa 61,9% glasova, naslijedivši tom prilikom Hasana Ruhanija.
Holy Cross, Alaska
Holi Kros je grad u američkoj saveznoj državi Aljaska.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 178, što je 49 (-21,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
El Sapo, Del Nayar
El Sapo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini Del Nayar.
Lohengrin Filipello
Lohengrin Filipello (cca. 1918. – 29. decembar 1993.) bio je švicarski televizijski voditelj.
Godine 1956., Filipello je bio voditelj prvog Eurosnga, održanog u Luganu. Prema službenoj historiji Eurosonga, Filipello je bio jedini muški voditelj natjecanja sve do 1978., kada je Léon Zitrone bio kovoditelj zajedno s Denise Fabre. Kasnije je također bio uključen u Eurosong te je vodio švicarske nacionalne izbore 1961. i 1967. godine.
Filipello je umro 1993. godine.
DNK ligaza
DNK ligaza je tip enzima,, koji u ćeliji popravlja diskontinuitete u DNK molekulima.
DNK ligaze imaju primenu u popravci i replikaciji DNK. Prečišćene DNK ligaze se koriste u kloniranju gena za spajanje DNK molekula. DNK ligaze se ekstenzivno koriste u molekularno biološkim laboratorijama u genetičko rekombinacionim eksperimentima (pogledajte Primena u molekularno biološkim istraživanjima).
Mehanizam ligaza
400px
Ligaza takođe može da radi sa tupim krajevima, mada su povišene koncentracije enzima i drugačiji reakcioni uslovi neophodni.
Ligaze kod sisara
Kod sisara, postoje četiri tipa ligaza.
U nekim formama DNK ligaze koje su prisutne u bakterijama je potreban NAD kofaktor, dok je za neke druge forme DNK ligaza (obično prisutne u E. coli) neophodna ATP reakcija. Takođe, više drugih struktura je prisutno u DNA ligazama kao što su AMP i lizin, obe od kojih su važne u procesu ligacije.
Primena u molekularno biološkim istraživanjima
DNK ligaze su postale nezamenjiv alat u modernim molekularno-biološkim istraživanjima za generisanje rekombinantnih DNK sekvenci. Na primer, DNK ligaze se koriste sa restrikcionim enzimima za umetanje DNK fragmenata, često gena, u plazmide.
Jedan vitalan, i često problematičan, aspekt izvođenja uspešnih rekombinacionih eksperimenata vezan za ligaciju fragmenata je kontrola optimalne temperature. Većina eksperimenata koristi T4 DNK ligazu (izolovanu iz bakteriofaga T4), koja je najaktivnija na 25 °C. Međutim, da bi se izvela uspešna ligacija sa kohezivno-završenim fragmentima ("lepljivim krajevima"), optimalna enzimska temperatura treba da bude balansirana sa temperaturom topljenja Tm DNK fragmenata koji se spajaju. Ako temperatura ambijenta previsi Tm, ne dolazi do homolognog uparivanje lepljivih krajeva zato što visoka temperatura narušava vodonično vezivanje. Što su DNK fragmenti kraći, to je niži Tm nivo.
Pošto tupo-završeni DNK fragmenti nemaju kohezivne krajeve, i kontrola optimalne temperature postaje manje važna. Najefikasnija temperatura ligacije je temperatura na kojoj T4 DNK ligaza optimalno funkcioniše (T4 DNA ligaza je jedina komercijalno dostupna DNK ligaza koja spaja tupe krajeve). Iz ovih razloga, većina tupo-završenih ligacija se izvodi na 20-25 °C.
Uobičajene kupovno dostupne DNK ligaze su originalno otkrivene u bakteriofagi T4, E. coli i drugim bakterijama.
Istorija
Prva DNK ligaza je bila prečišćena i karakterisana 1967. godine.
Svetski sezonski kalendar
Svetski sezonski kalendar odn. Svetski kalendar godišnjih doba je predlog reforme kalendara pisca Isaka Asimova. Godina je u ovom kalendaru podeljena u četiri sezone od po 13 nedelja/tjedana. Kalendar za svaku sezonu ima sledeći oblik:
Sezone u godini su nazvane A, B, C i D. One odgovaraju sledećim godišnjim dobima:
Prvi dan godine, označen sa A-1, je 21. decembar/prosinca, približan datum severnog zimskog solsticija.
Pošto svaka od četiri sezone sadrži 91 dan, to je ukupno 364 dana. Do 365 dana treba dodati još jedan, nazvan Dan godine i to na kraj sezone D. Dan godine je dan D-92 (= 20. decembar/prosinca) i nije mu pripisan sedmični dan (nalazi se izvan sedmičnog ciklusa).
Tokom prestupne godine, na kraj sezone B se dodaje Prestupni dan. Označen je sa B-92 (= 20. jun/lipnja) i takođe je van sedmičnog ciklusa.
Primeri
* Dodati jedan dan u prestupnoj godini.
Datumi/nadnevci imaju oblik X-n, sa značenjem da je to n-ti dan kalendarskog godišnjeg doba X. Npr. 1. decembar/prosinca je D-73, tj. 73. dan severne jeseni.
Spoljne poveznice
(na engleskom)
Lipova (Nove Zamki)
Lipova je naseljeno mjesto u okrugu Nove Zamki, u Njitranskom kraju, Slovačka Republika.
Palača Garbas
Palača Garbas-Cellebrini je barokno zdanje iz XVII. st. smještena u povijesnoj jezgri riječkog Starog grada, decumanusa Užarska kala 22 (Cale dei Canapini) u kojoj je nakon neadekvatne "restauracije" danas smješten Konzervatorski zavod Ministarstva kulture hrvatske države. Tu se nalazi i Galerija Garbas
Povijest i arhitektura
Barokni kompleks kuće Garbas-Cellebrini sastavljen je od više objekata. Ova palača je izgrađena 1690. s preinakama sve do XIX. st. Od izgradnje je promijenila mnoge vlasnike - Wassermann, Cellebrini, Minelli, a danas se zove po obitelji Antonija Garbasa koja je imala pekaru u prizemlju palače u XIX. st. Posljednje preinake su napravjene krajem XX. st. prilikom restauracije za potrebe Konzervatorskog zavoda.
Najzanimljiviji je unutrašnji atrij s baroknom cisternom koji je s tri strane okružen trijemovima na stupovima kvadratnog profila, a na prvom katu s širokim segmentnim voltama (prvobino otvornim, a sada ostakljenim) te jednostavnom drvenim stupovima pod strehom na drugom katu. Fasada je raščlanjena pravokutnim prozorskim otvorima te istaknutim razdjelnim vijencem koji je prilikom renoviranja obojen u crno i obrubljen crvenom bojom. Ta je polikromija ponavljena i na vijencima atrija te na kutevima ulične fasade gdje su rubnici bojani crnom bojom i obrubljeni crvenom u imitaciji klesanaca duž kuteva. Ta se intervencija, koju se čak javno predstavlja kao "najstariji primjer fasadnog slikarstva u Rijeci". Isto tako pod krovom, fasada je na samom vrhu oslikana motivom meandara.
Kontroverzna 'restauracija'
Takva naknadna intervencija, kao i nadogradnja mitlevropskog čardaka na sjeverozaadnoj vanjskoj strani palače neprimjereno mediteranskoj arhitekturi Starog grada izazvalo je polemiku struke, tim više što su ovakve preinake, "starije i ljepše", obavljene pod ingerencijom Konzervatorskog zavoda, čija bi namjena trebla biti suprotna, očuvanje originalne povijesne baštine i adekvatna restauracija. Na żalost Konzervatorski zavod je u poslijeratnoj Rijeci bio glavna prepreka u očuvanju arhitektonskih i drugih artefakata, kako prilikom vandalskog rušenja Starog grada tako i kod najnovijeg urbicida (rušenje historicističkog paviljona iz XIX. st. u Benčiću, secesijskih garaža s početka XX. st. i originalnog Sušačkog kolodvora) što je tipiča boljka svih partitokratskih režima i prateċe medijske neslobode.
Cruz de los Naranjos, Amatlán de los Reyes
Cruz de los Naranjos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Amatlán de los Reyes.
Sogueravo, Bocoyna
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2197 m.
Cruz de los Naranjos, Amatlán de los Reyes
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 147 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1193 m.
Gignat
Žinja je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Pij de Dom koja pripada prefekturi Isoar.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 227 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 65 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,49 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 420 metara (maksimalnoj 564 m, a minimalnoj 415 m).
Russellville, Illinois
Raselvil je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Izgubljeni grad (fikcija)
U fikciji i mitologiji, termin izgubljeni grad označava stvarna, dobro naseljena i prosperitetna naselja koja su s vremenom propala i nestala u historiji. Stvarni izgubljeni gradovi su uglavnom antičkog porijekla i ekstenzivno su proučavani od strane arheologa. Napuštena urbana naselja novijeg datuma uglavnom se nazivaju gradovi duhova. Brojni su autori koristili i stvarali izgubljene gradove kao mjesta radnje svojih priča. Neki primjeri su:
Sambuci, Roma
Sambuci je naselje u Italiji u provinciji Roma, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 916 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 402 m.
Ložin
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 806 stanovnika.
Sušački neboder
mini|330x330piksel|Vizura Sušaka nad kojim dominira Sušački neboder Sušački neboder, tj. Narodni dom na Sušaku, je modernističko arhitekonsko ostvarenje u međuratnom razdoblju (1938.) arhitekta Josipa Pičmana
<!--
Povijest
Sušak u međuratno doba dobiva na privrednomi (prvenstveno pomorskom) značenju i treba izrasti i u kulturno središte primorsko-goramskog kraja, ali u tom smislu trbalo je krenuti «od nule». Tu prazninu, koja nĳe bila «dobra reklama» za Sušak, ali ni za Kraljevinu Jugoslavĳu kojoj je od 1922. pripao Sušak, budući da se na granici trebalo misliti na reputacĳu prema vani, odlučuje se popuniti izgradnjom polifunkcionalnog kulturnog doma koji bi svojim oblikom i sadržajem simbolizirao dosegnutu razinu kulture i dobrobiti grada i države. Izbor zemljišta bio je ograničen jer je, zbog značaja građevine, u obzir dolazilo jedino središte Sušaka. Nepravilni oblik odabranog zemljišta (Kortil) uz Strossmayerovu ulicu te njegova nejednolična sposobnost preuzimanja tereta, a potom pomanjkanje slobodnog prostora oko gradilišta, kao i potreba koncentriranja različitih sadržaja na jednome mjestu, učinili su da je sušački Narodni dom bio jedna od najzahtjevnĳih gradnji ne samo u državi već i u širim razmjerima.
Natječaj za idejni projekt doma, koji bi djelomično bio u funkcĳi kulturnih i društvenih potreba grada (dvorana, muzej, čitaonica, kavana, restoran) a djelomično u funkciji turizma (hotel, bazen), raspisan je kraje 1934. godine. Na njemu su ujedinjena imena inženjera i arhitekata iz svih značajnĳih središta ondašnje države, koji tih godina studiraju ili diplomiraju na Tehničkim fakultetima u domovini ili u inozemstvu (Beč, Dresden). mini|Pičmanova skica za Narrodni dom na Sušaku Projekt Josipa Pičmana, ovlaštenog arhitekta i asistenta na Arhitektonskom fakultetu u Zagrebu, jednoga od najznačajnĳih predstavnika hrvatskih arhitekata mlađe generacĳe koji projektiraju u modernom stilu, prepoznaje se kao najbolje koncipiran i razrađen. Bila je u potpunosti provedena temeljna zamisao da se turistički kompleks hotela s restoranom i kavanom odvaja od dĳela zgrade za javne potrebe. Unatoč tome sve su veze bile međusobno uspostavljene, čime je ujedno postignuta potrebna prozračnost čitavog sklopa. U Pičmanovom projektu ističe se uloga dominantne zgrade - ostakljenoga hotela-nebodera — koji se izdiže iz okoline i vidljiv je izdaleka te predstavlja «simbol i obilježje Sušaka». Neboder je preko trokutaste terase povezan s peterokatnom zgradom (stambenim blokom i kulturnim centrom, u čĳem je prizemlju planiran bazen) koja zatvara gradilište te se stapa s postojećom izgradnjom u središtu grada.
Poslije rata u Narodnom domu na Sušaku djeluje niz kulurnih institucija, od Pionirskog kazališta i kina "Neboder" do mnogobrojnih aktivnosti riječkog Centra za kulturu (od škole baeta do filmske produkcije). Za dugotrajno vrijeme renoviranja zgrade tadašnjeg Narodnog kazališta Ivan Zajc 1970-ih ovdje su djelovali svi ansambli riječkog teatra. Sva kulurno-umjetnička djelatnost u Narodnom domu naglo prestaje početkom 1990-ih kada gradonačelnik Rijeke Slavko Linić mijenja brave Doma i otpušta sve kulturne radnike Centra i Pionirskog kazališta trendovski preimenovanog u HKD (Hrvatski kulturni dom). Danas se HKD bavi "kreativnim" rentanjem svojh prostora za potrebe raznih zadruga (udruženja).
Hotel Neboder djeluje i dalje, ali je "Četrnaestica", popularno okupljalište Riječana, zatvoreno od 1990-ih, a ideja za Rijeku evropsku metropolu kulture iz 2004. da se sa sjeverne strane postavi vanjski panoramski lift do 14. kata i obnovi rad kavane i tako obogati turistička ponuda Rijeke, gradski činovnici nisu uopće razmatrali kod realizacije EPK 2020. U sali iza Hotela djelovala jeod kraja 1960-ih poznata rock diskoeka 'Stereo' s čestim koncertima uživo.-->
Giboni
Giboni (Hylobatidae – hilobatidi) su porodica primata koji žive na drveću u Jugoistočnoj Aziji. Oni su sestrinska grupa velikih čovjekolikih majmuna i, sukladno tome, često ih se naziva "malim čovjekolikim majmunima". Obje porodice se svrstavaju u nadporodicu čovjekolikih majmuna. lijevo|okvir|Porodično stablo Hominoida
Rasprostranjenost
Giboni žive u jugoistočnoj Aziji, od sjeveroistočne Indije, Mianmara i južne Kine preko Indokine i Malajskog poluotoka do indonezijskih otoka Bornea i Jave. Ranije su giboni bili puno rašireniji, još u prvoj polovini 2. tisućljeća živjeli su primjerice u većem dijelu Kine.
Opis
Giboni su primati bez repa, a upadljivo na njima su prednji udovi koji su značajno duži od stražnjih. To im omogućuje jedinstveni način kretanja u životinjskom svijetu. Njišući se jednom rukom viseći na jednoj grani, drugom rukom dohvaćaju slijedeću granu, pa na isti način dalje. Korijen palca koji je vrlo blizu zapešća im pri tome omogućuje sigurno hvatanje za granu. Gusto krzno im je crno, sivo ili smeđe, njuške su im kratke a velike oči su im okrenute prema naprijed. Formula zubi im je 2-1-2-3 i jednaka je kao kod ostalih čovjekolikih majmuna. Veličina tijela im je između 45 i 90 cm a težina od 4 do 13 kg, pri čemu je Siamang daleko najveća i najteža vrsta.
Način života
Ime Hylobates znači stanovnik drveća, i potpuno je odgovarajući za gibonime. Oni su dnevno aktivni stanovnici šuma izvanredno prilagođeni svojim dugim prednjim udovima i vrlo nisko smještenim palce, načinu života ovješeni za grane. "Hodaju" rukama s grane na granu i u jednom "koraku" mogu tako, njišući se s jedne ruke na drugu prijeći odjednom razdaljinu i do 3 m. Na tlu se kreću na zadnjim nogama, držeći prednje udove visoko u zraku radi balansiranja. Žive prvenstvreno u tropskim šumama, no ponekad ih se može sresti i u šumama na brdima, do visine od 1.800 m.
Giboni žive monogamno. Par i njihovo potomstvo žive na svom području koje brane od uljeza. Povremeno se može sresti jednu životinju, uglavnom mladu, koja je morala napustiti svoju porodicu. Mlade životinje napuštaju roditelje, ili ih oni silom otjeraju, i kreću u potragu za partnerom. Ta se potraga može proteći i na više godina. Neke vrste pomažu svojim potomcima tako da im "rezerviraju" određeno slobodno područje.
Giboni su strogo teritorijalne životinje. Područje koje zaposjeda jedan par je veliko između 25 i 50 ha. Do borbe s uljezima rijetko dolazi, oni svoj teritorij brane uglavnom krikovima i prijetećim ponašanjem (skakanjem ili lomljenjem grana). Uopće, giboni imaju veliki glasovni repertoar. Uglavnom se glasa mužjak, ali ponekad mu se pridruži i ženka, pa zajedno izvode upečatljiv "koncert".
Razmnožavanje
Kod gibona, smatra se, nema određenog razdoblja parenja. Svake dvije do tri godine, ženka koti jedno mladunče, dvojci se znaju dogoditi, no vrlo rijetko. Novorođenče se u početku drži za majčin trbuh, a kasnije se i mužjak brine za podizanje mladunca. Prestaju sisati tek s jednom do dvije godine, a spolno su zreli sa osam ili devet godina. Očekivani životni vijek im je 25 godina, a najstariji poznati gibon doživio je u zatočeništvu 34 godine.
Sistematika
Giboni su sestrinska grupa čovjekolikih majmuna i dijele se na četiri grupe. Tradicionalno ih se sve svrstava u jedan rod, a grupe se smatra podrodovima. U novije vrijeme se širi mišljenje, da svaka grupa predstavlja, zapravo, zaseban rod. Ukupno postoji jedanaest vrsta:
Odnosi unutar porodice vidljivi su iz slijedećeg dijagrama:
Giboni (Hylobatidae) |--podrod Symphalangus, siamang |--N.N.     |--podrod Nomascus |--N.N.        |--podrod Bunopithecus |--podrod Hylobates |--Hylobates pileatus |--N.N.                |--N.N.                 |   |--Hylobates klossii |  |--Hylobates moloch |                |--Hylobates muelleri |--N.N.                    |--Hylobates agilis |--Hylobates lar
Sam Marino, Modena
Sam Marino je naselje u Italiji u provinciji Modena, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1456 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 24 m.
Isolagrande, Savona
Isolagrande je naselje u Italiji u provinciji Savona, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 107 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 575 m.
Manzanillas, Ahuazotepec
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 154 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2355 m.
Opština San Nicolás, Tamaulipas
San Nicolás je opština u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 819 m.
Juan Carlos Ferrero
Juan Carlos Ferrero Donat (rođen 12. februara 1980) je nekadašnji prvi teniser svijeta iz Španije. Osvojio je Rolan Garos 2003, a u septembru iste godine je postao 21. teniser koji je dospio na prvo mjesto ATP liste. Takođe je bio finalista na Rolan Garosu 2002. i Otvorenom prvenstvu SAD 2003. Dobio je nadimak „-{Mosquito}-“ zbog njegove brzine i mentalne izdržljivosti.
Lični život
Ferero je počeo da igra tenis sa sedam godina sa njegovim ocem, Eduardom, koji često putuje sa sinom. Ima dvije sestre, Anu u Lauru. Divi se nekadašnjem prvom teniseru svijeta i dvostrukom osvajaču Rolan Garosa, Džimu Kurijeru. Fererova inspiracija je bila njegova majka, Rozario, koja je umrla od raka kada je on imao 17 godina. Jedan je od rijetkih tenisera koji su stigli bar do četvrtfinala na svakom grend slem turniru. U njegovom vlasništvu se nalazi dio Otvorenog prvenstva Valensije. Njegov fitnes trener je Migel Maeso, a treniraju ga Antonio Martinez (od 1989) i Salvador Navaro (od maja 2008), koji većinu vremena putuje sa njim.
Stil igre i oprema
Iako je Ferero bio poznat kao jedan od najboljih igrača na šljaci na početku karijere, on se istakao kao svestran teniser koji se dobro snalazi na svakoj podlozi zbog dobrih rezultata na terenima sa tvrdom podlogom. Izjavio je da najviše voli da igra na terenima sa tvdom podlogom. Teniski eksperti se slažu da se Fererova igra na šljaci dobro prilagodila tvrdoj podlozi zbog njegovog agresivnog stila igre. On ima jedan od najboljih forhenda u igri i izuzetno je brz na terenu. Njegov sponzor odjeće je -{Joma}-, a -{Prince Sports}- je njegov sponzor reketa.
Santa Rosa, Concordia
Santa Rosa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Concordia.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 505 m.
Lozorno
Lozorno je naseljeno mjesto u okrugu Malacki, u Bratislavskom kraju, Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 2.913 stanovnika.
Barajas, Apaseo el Alto
Barajas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Apaseo el Alto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 939 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2020 m.
R'lyeh
R'lyeh je fiktivni izgubljeni grad koji se pojavljuje u sklopu Cthulhu mitova. R'lyeh je stvorio H. P. Lovecraft, a prvi put se pojavljuje u priči "The Call of Cthulhu" iz 1928. godine. R'lyeh je potopljeni grad negdje u južnom Pacifiku u kojemu je zatočeno drevno božanstvo Cthulhu.
R'lyeh je imao odjeka i u popularnoj kulturi, u sklopu koje su ga koristili različiti autori; jedno od značajnijih pojavljivanja je u japanskoj igranoj seriji Ultraman Tiga.
Disconzi-Stempellati, Vicenza
Disconzi-Stempellati je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 124 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 669 m.
R'lyeh
Opis
Glavna karakteristika R'lyeha je njegova bizarna arhitektura koju Lovecraft uspoređuje s neeuklidskom geometrijom. Norveški pomorac Gustaf Johansen, jedan od naratora u Lovecraftovoj priči, opisao je slučajno otkriće potopljenog grada: "... obalna linija sastavljena od blata, mulja i korovom prekrivenih kiklopskih zidina koja ne može biti ništa osim opipljive supstance zemljinog najvećeg straha — košmarni grad-truplo R'lyeh (...) odvratno odiše sferama i dimenzijama daleko od naših". Johansen je s ostatkom posade broda završio na otoku, međutim svi su redom pomrli na otoku, osim njega. Johansen inicijalno nije otkrio detalje tragedije, međutim protagonist priče, Francis Wayland Thurston, pronašao je rukopis u kojem Johansen otkriva kako su u tom kiklopskom gradu slučajno probudili monstruoznog Cthulhua, koji je pobio sve osim njega, koji je uspio pobjeći.
Lokacija
U svojoj priči, Lovecraft navodi vrlo precizne koordinate za lokaciju R'lyeha, tvrdeći da se nalazi na u južnom Pacifiku. August Derleth, Lovecraftov korespondent i suvremenik, dao je druge koordinate, mada bliske originalnima - -49.85°N, -128.56667°W. Potonje koordinate smještaju grad otprilike 9,400 km od stvarnog otoka Pohnpei, na kojemu je pronađena fiktivna knjiga Ponape Scripture. Obje lokacije su vrlo blizu pacifičkog pola nepristupačnosti (-48.87667°N, -123.39333°W), točke u oceanu koja je najudaljenija od bilo koje kopnene mase.
Las Gaviotas, Tihuatlán
Las Gaviotas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tihuatlán.
Certosa, Cuneo
Certosa je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Opština Putineiu, Teleorman
Putineiu je opština u Rumuniji u okrugu Teleorman.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 79 m.
El Aguaje, Guadalupe y Calvo
El Aguaje je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guadalupe y Calvo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2396 m.
Java, South Dakota
Džava je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 129, što je 68 (-34,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
South Lebanon, Oregon
Saut Lebanon je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Oregon.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.005, što je 150 (-13,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Lopašov
Lopašov je naseljeno mjesto u okrugu Skalica, u Trnavskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2021. godine naselje je imalo 332 stanovnika.
Cannella, Vibo Valentia
Cannella je naselje u Italiji u provinciji Vibo Valentia, u regiji Kalabrija.
Nacionalni spomenici u Trebinju
Na listi nacionalnih spomenika kulture Bosne i Hercegovine za opštinu Trebinje se nalaze slijedeći spomenici:
Carlos Moyà
Karlos Moja Lompart (, 27. oktobar 1976) je bivši španski teniser.
Karijera
Karijeru je započeo 1995. godine. Osvojio je 20 turnira, a 1998. osvojio svoj prvi i jedini Grend slem turnir Rolan Garos, igrao je i finale na prvenstvu Australije 1997. godine ali je poražen od Pita Samprasa u tri seta. 15. marta 1999. godine je bio rangiran na 1. mjesto svjetske ATP liste, ali se zadržao svega 2 nedelje na tom mjestu.
Cernay (Er i Loar)
Serne je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Centar (region), u departmanu Er i Loar koja pripada prefekturi Šartr.
Durohinon
Durohinon je organsko jedinjenje, koje sadrži 10 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 164,201 Da.
Sambuco, Roma
Sambuco je naselje u Italiji u provinciji Roma, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 431 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 122 m.
Рудница (Рашка)
Рудница је насеље у Србији у општини Рашка у Рашком округу. Према попису из 2002. било је 300 становника (према попису из 1991. било је 304 становника).
Демографија
У насељу Рудница живи 251 пунолетни становник, а просечна старост становништва износи 42,6 година (40,9 код мушкараца и 44,3 код жена). У насељу има 95 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 3,16.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Nacionalni spomenici u Livnu
Na listi nacionalnih spomenika kulture Bosne i Hercegovine za opštinu Livno se nalaze slijedeći spomenici:
Opština Rădoiești, Teleorman
Rădoiești je opština u Rumuniji u okrugu Teleorman.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 97 m.
Cipău, Iernut
Cipău je naselje u Rumuniji u okrugu Mureš u opštini Iernut.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1015 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 281 m.
Cerro Pelón, Del Nayar
Cerro Pelón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit, u opštini Del Nayar.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 73 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 910 m.
El Oasis, Amatlán de los Reyes
El Oasis je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Amatlán de los Reyes.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 120 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 685 m.
Gimeaux
Žimo je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Pij de Dom koja pripada prefekturi Riom.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 318 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 145 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,19 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 400 metara (maksimalnoj 428 m, a minimalnoj 354 m).
Las Maravillas, Almoloya
Las Maravillas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Hidalgo, u opštini Almoloya.
St. Clair, Minnesota
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 868, što je 41 (5,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Las Maravillas, Almoloya
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2618 m.
Vistahermosa Meyapac, Ocozocoautla de Espinosa
Vistahermosa Meyapac je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Ocozocoautla de Espinosa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1085 m.
Samone, Modena
Samone je naselje u Italiji u provinciji Modena, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 208 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 605 m.
El Salto de Espejo, Apaseo el Alto
El Salto de Espejo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Apaseo el Alto.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 1052 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2016 m.
Ludrova
Ludrova je naseljeno mjesto u okrugu Ružomberok, u Žilinskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 977 stanovnika.
Opština Soto la Marina, Tamaulipas
Soto la Marina je opština u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 4612 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
El Peltre, Victoria
El Peltre je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Victoria.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2104 m.
Lisa pod Makitom
Lisa pod Makitom je naseljeno mjesto u okrugu Puhov, u Trenčinskom kraju, Republika Slovačka.
Geografija
Nalazi se oko 14 km sjeverozapadno od Puhova, a od granice sa Češkom udaljeno je oko 5 km istočno. Smješteno je u blizini brda Makita (922 metara nad morem), po kome je naselje dobilo ime.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 2.111 stanovnika.
Ripuriachi, Bocoyna
Ripuriachi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Bocoyna.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2215 m.
Flanes, Bolzano
Flanes je naselje u Italiji u provinciji Bolzano, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1311 m.
Ejido Mesa Chica, Ahuazotepec
Ejido Mesa Chica je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Ahuazotepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 121 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2328 m.
Nabesna (rijeka)
Nabesna je rijeka u Aljasci duga 128 km pritoka Rijeke Tanana.
Geografske karakteristike
Rijeka Nabesna izvore iz glečera - Nabesna na obroncima Planine Wrangell. Od izvora rijeka teče prema sjeveroistoku, do svog spoja sa rijekom Chisana s kojom formira Rijeku Tananu.
Cervasca, Cuneo
Cervasca je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1139 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 580 m.
Skandijum(III) trifluorometansulfonat
Skandijum trifluorometansulfonat (skandijum triflat) je hemijsko jedinjenje sa formulom Sc(SO3CF3)3. Ova so se sastoji od skandijum katjona Sc3+ i triflatnog SO3CF3− anjona.
Skandijum triflat se koristi kao reagens u organskoj hemiji, kao Luisova kiselina. U poređenju sa drugim Luisovim kiselinama ovaj reagens je stabilan u vodi, i koristi se u organskim reakcijama kao katalizator, a ne u stehiometrijskim količinama. Ovo jedinjenje se priprema reakcijom skandijum oksida sa trifluorometansulfornskom kiselinom.
Primer upotrebe skandijum triflata je reakcija Mukaijama aldolne adicije između benzaldehida i silil enol etra cikloheksanona sa 81% hemijskog prinosa.
Dodekan
Dodekan je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 170,335 Da.
Paoli, Oklahoma
Paoli je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 610, što je 39 (-6,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Liskova
Liskova je naseljeno mjesto u okrugu Ružomberok, u Žilinskom kraju, Republika Slovačka.
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 2.077 stanovnika.
Disconzo, Vicenza
Disconzo je naselje u Italiji u provinciji Vicenza, u regiji Veneto.
Elmore Leonard
Priče
Kratke priče adaptirane za fikm:
Danesi di Sopra, Verona
Danesi di Sopra je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 92 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 188 m.
Obična čimpanza
Rasprostranjenost
Područje koje nastanjuje obična čimpanza pruža se u širokom pojasu preko središnjeg dijela Afrike od Gvineje preko Konga sve do Ugande i Tanzanije. Ljudska naselja podijelila su to područje na puno manjih područja, što predstavlja potencijalnu opasnost jer sprečava ozbiljniju razmjenu gena između pojedinih, prostorno razdvojenih skupina.
Način života
U odnosu na stanište, obične su čimpanze vrlo prilagodljive. Žive u kišnim šumama kao i u suhim savanama i u brdovitim područjima do visina od 3.000 metara nadmorske visine. Dnevne su životinje i veći dio vremena provode na stablima gdje jedu. Veće razdaljine prelaze i hodajući tlom na sva četiri ekstremiteta, podupirući se pri tome na druge članke "šaka". Za noć si grade gnijezda od granja i lišća a obično ga koriste samo jednom.
Korištenje alata
Ove životinje u prirodi koriste niz alata. Drvene štapiće, koje su pripremili i obradili upavo za tu svrhu, koriste da njima ulaze u termitnjake za koje se termiti uhvate, a čimpanze ih sa štapića skinu ustima i pojedu. Ponekad koriste komade grana da bi njima udarale po granama stabala i stresli tako zrelo voće, ili ih koriste u borbi s drugim grupama čimpanza ili s drugim životinjama. Kamenje koriste za razbijanje ljuske orašastih plodova. Iako to kamenje ne obrađuju, poznati su slučajevi da posebno prikladno kamenje nose sa sobom, ili ga dobro sakriju kako bi ga kasnije mogli ponovo koristiti. Osim toga, koriste sažvakane listove kao spužve i time prikupljaju vodu za piće, ili ih koriste za pranje.
Hrana
Obične čimpanze su svežderi, s težištem, ipak, na biljnoj hrani, voću, orasima i lišću. No, uz to jedu i kukce, a ponekad i love manje kralježnjake, među ostalim parnoprstaše i druge primate, najčešće sakate majmune ili mlade pavijane (porodica Cercopithecidae). Lov na ove životinje je "posao" starijih mužjaka koji, nakon uspješnog lova, plijen dijele s ostalim članovima grupe.
Razmnožavanje
Nakon skotnosti od prosječno 7,5 mjeseci, ženka koti u pravilu jedno mladunče, no rađanje blizanaca je nešto češće nego kod ljudi. Mladunče se rađa teško oko 1,9 kg. Prvih šest mjeseci se mladunac drži za majčino krzno na trbuhu, a kasnije "jaši" na njenim leđima. Sisanje prestaje tek u dobi od 3,5 do 4,5 godina, no mladunac ostaje i dalje uz majku (i do 10 godina). Ženka rađa mladunče svakih šest do osam godina, osim ako mladunac ranije ugine. Pubertet nastupa u dobi od sedam godina, no prvo parenje slijedi najčešće par godina kasnije, kod ženki u dobi od 13 do 14 godina, a kod mužjaka sa 15 do 16 godina. Menopauza ženki nastupa u dobi od 40 godina, a očekivana starost običnih čimpanza može biti i do 60 godina.
Podvrste
Obična čimpanza ima tri podvrste:
San Lorenzo, Concordia
San Lorenzo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Concordia.
Reforma la Unión, Ocozocoautla de Espinosa
Reforma la Unión je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Ocozocoautla de Espinosa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 22 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 902 m.
La Joya, Amatlán de los Reyes
La Joya je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Amatlán de los Reyes.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 107 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 728 m.
Kilómetro Trece, Tihuatlán
Kilómetro Trece je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tihuatlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 98 m.
Nabesna (glečer)
Geografske karakteristike
Stalno osvježivan novim količinama snijega koji pada po planini Wrangell, - on se proteže u duljinu od nekih 85 km, pa je Nabesna najduži dolinski glečer Sjeverne Amerike.
Nabesna se kliže iz velikog ledenog polja koje se prostire po sjevernim obroncima vulkanske planine Wrangell (4317 m). Glava glečera leži na nekih 1728 metara nadmorske visine izmaknuta prema istoku, glečer kliže prema sjeveru do svog podnožja na nadmorskoj visini od 526 m, oko 24 km južno od napuštenog rudarskog naselja Nabesna. Ogromna masa glečera Nabesna hrani oko 40 okolnih manjih glečera, i rijeku Nabesnu koja izvire iz njega, koja je najveća pritoka Rijeke Tanana.
Sopetare, Bocoyna
Sopetare je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Bocoyna.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2142 m.
Carboneras, Guadalupe y Calvo
Carboneras je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Guadalupe y Calvo.
John Kennedy Toole
John Kennedy Toole (17.12., 1937 – 26.3. 1969.) bio je američki romanopisac iz New Orleansa, najpoznatiji po svom Pulitzerovom nagradom ovjenčanom romanu A Confederacy of Dunces.
Carboneras, Guadalupe y Calvo
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1286 m.
John Kennedy Toole
Tooleovi romani nisu bili izdani za njegovog života. Nekoliko godina nakon njegovog samoubistva, Tooleova majka je donijela rukopis A Confederacy of Dunces romanopiscu Walkeru Percyju, koji je pomogao njenom izdavanju. Godine 1981. Toole je posthumno dobio Pulitzerovu nagradu za fikciju.
Nadine Gordimer
Nadine Gordimer (20. 11. 1923. –) je južnoafrička spisateljica, politička aktivistica i dobitnica Nobelove nagrade za književnost. Spisateljski opus joj se dugo vremena bavio moralnim i rasnim pitanjima, pogotovo onima vezanima uz apartheid u Južnoj Africi. Dugo vremena je bila aktivna u pokretu za ukidanje apartheida, te se priključila Afričkom nacionalnom kongresu u vrijeme kada je ta stranka bila zabranjena. Odnedavno je aktivna u borbi za prava HIV/AIDS pacijenata.
Biografija
Nadine Gordimer se rodila u Springsu, rudarskom gradu u provinciji Gauteng, a roditelji su joj bili židovski imigranti iz Litve. Iako formalno obrazovana u katoličkom samostanu, Gordimer je veći dio vremena provela kod kuće, jer su roditelji bili uvjereni da ima slabo srce, te da bi joj uzbuđenja vanjskog svijeta samo škodila zdravlju. Zbog toga je mlada Nadine još u tinejdžerskim godinama razvila sklonost pisanju kako bi kratila dosadu. U dobi od 15 godina joj je objavljena prva priča u lokalnim novinama.