cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historija Slovenije
Kelti i Rimljani
Prve hrišćanske opštine su nastale pri kraju 3. veka. Od 4. do6. veku su ustrojene episkopije, koje su potpadale pod mitropoliju u Akvileji. U vreme utvrđivanja rimskih granica zbog sve češćih varvarskih provala, u 3. veku na rubu krasa je izgrađen sistem utvrđenja Claustra Alpium Iuliarum, čija je namena bila da štiti istočni prilaz Italiji. U 5. i 6. veku rimska vlast na teritoriju Slovenije je uzdrmana provalama germanskih plemena, koja se kreću ka Italiji. Domaće stanovništvo nalazi utočište u bezbednijim planinskim krajevima. Sredinom 5. veka preko Slovenije u Italiju su prodrli Huni, i usput opustošili celi niz naselja. Na kraju 5. veka Istočni Goti (Ostrogoti) zaposeli su Italiju i do 536. godine u sastav njihove Italske kraljevine ulaze Norik, Dalmacija i Panonija.
Doseljenje Slovena
U 6. veku na širem prostoru istočnih Alpa naselili su se Sloveni. Prvi slovenski naseobeni talas datiran oko godine 550. godine, tekao je iz smera današnje Moravske.
Drugi slovanski talas teče po odlasku Langobarda sa današnjeg slovenačke teritorije u Italiju 568 godine. Na ispražnjene teritorije počinju se naseljavati Avari i Sloveni.
Na teritorijama, koje su naselili Sloveni, su živeli ostaci romanizovanih starosedelaca, koji su delomično sačuvali hrišćanstvo. Doseljenje Slovena u istočne Alpe potvrđuju propasti episkopijâ na istočnoalpskom prostoru u drugoj polovini 6. veka, promene naselja i materijalne kulture, i prvenstveno afirmacija novog, slovenskog govora. Etnička granica prema Bavarcima se već onda učvrstila u istočnom Tirolu, a u 8. veku na rubu Furlanske nizije i u Istri na rubu krasa ustalila se granica prema Langobardima.
Karantanija
thumb|right|250px|thumb|Najverovatniji obim Karantanije oko [[800. godine]] Sloveni u istočnim Alpama bili su, kao i Sloveni u Panoniji, pod vlašću avarskih kagana. Slabljenjem avarske vlasti, na prostoru južne Koruške, početkom 7. veka formira se prilično samostalna „krajina Slovena“ („marca Vinedorum“), sa svojim knezom na čelu. Godine 623. se verovatno pridružila alpskim Slovenima pod vođstvom kneza Sama. Po propasti Samovog plemenskog saveza 658. godine, »krajina Slovena« sa središtem u Krnskom gradu, severno od današnjeg Celovca, počela se nazivati Karantanijom. Oko stotinjak godina ona je bila samostalna kneževina. Kada su Karantanci oko 743. godine zamolili Bavarce za pomoć u odbrani od Avara, oni su morali priznati njihovu vrhovnu vlast, te je otada Karantanija vazalna kneževina u okviru Franačke države. Uz priznanje vazalstva kao zamenu za pomoć, Karantanci su morali Bavarcima dati kao taoca sina kneza Boruta, Gorazda, i kneževog nećaka Hotimira. Njih su Bavarci za vreme talaštva pokrstili. Godine 751, za vreme vladavine kneza Hotimira, počinje pokrštavanje Karantanaca. Pokrštavanje nije išlo glatko, došlo je čak do tri neuspela ustanka. Porazom bavarskog kneza Tasila III 788. godine, zajedno s Bavarskom i Karantanija ulazi u sastav Franačke države Karla Velikog. Kada je knez donjopanonskih Slovena Ljudevit Posavski 819. godine, zbog nasilja franačkog markgrofa Kadolaha, podigao ustanak, njemu su se priključili i Karantanci. Posle gušenja ustanka 828. godine Franci reorganizuju upravu u Karantaniji i domaće slovenske kneževe zamenjuju franački grofovi. Tragovi nekadašnje karantanske samouprave su se očuvali sve do 1414. godine u posebnom obredu ustoličavanja koruških vojvoda, koji je vršen na slovenačkom jeziku.
Dolazak i učvršćenje Habsburgovaca
thumb|145px|Fridrih III
Od reformacije do baroka
Protenstantska učenja počinju sa se pojavljuju u slovenačkim pokrajnama već od 1520. godine. Prelomni trenutak za razvoj luteranstva u Sloveniji je preobraćenje Primoža Trubara u regormisanu veru. On je upravljao protenstantskom crkvom do 1565. godine kada je proteran u Nemačku. Primož Trubar je preveo bibliju na slovenački čime je postao otac slovenačke književnost i slovenačkog književnog jezika. Mada je vlast Hazburga u slovenačkim pokrajnama bila jaka, plemstvo je većinom prešlo luteranstvo te je uspelo da na saboru "Unutrašnje Austrije" iz 1578. godine, primora nadvojvodu Karla Hazburškog na poštovanje verskih prava luterana. U Ljubljani je delovala protestantska škola i štaparija a nastavljen je rad na prevođenju religioznih dela na slovenački. Ovaj razvoj je prekinut protivreformacijom koja je u periodu od 1590 do 1628. godine izvojevala potpunu pobedu (stanovništvo je pokatoličeno, škola zatvorena, crkvena organizacija luterana uništena). Sa potiskivanjem protestantizma, Hazburzi su slomili i svaki mogući otpor plemstva svojoj vlasti te u slovenačkim pokrajnama staleške skupštine gube značaj. Slovenija je tokom 16 veka trpela pljačkaške upade neregularnih turkih trupa što je postaklo skupštinu Kranjske da finansijski pomognu organizaciju hrvatske vojne krajne dok su skupštine Koruške i Štajerske pomagale organizaciju slavonske krajne. Hazbuzi su 1508. godine nasledili goričku grofoviju (zahvaljujući ugovoru o nasleđivanju) te je time cela Slovenija došla pod vlast iste dinastije.
Pod Francuzima
thumb|Ilirske provincije
Od restauracije do revolucije 1848.
thumb|145px|France Prešeren (Goldštajn 1850 god.)
Ustavni period
thumb|left|Zemlje Austro-Ugarske od [[1867. godine]]
Austrijska carevina je temeljno reorganizovana posle poraza u ratu sa Pruskom (1866. godine)i sklapanja Nagodbe sa Mađarskom (1867). U austrijskom delu Austro-Ugarske je ustanovljena ustavna vlada na osnovu Februarskog patenta iz 1860. godine. Nemačke partije su držale sva mesta u Vladi na osnovu većine u Rajhstagu (parlament Austrije) ali i na osnovu carskog pristanka. Da bi modernizovali državu, Vlada je donele niz Ustavnih zakona kojim je tumačen Februarski patent ali i kojim je po prvi put ustanovljen jedan za to vreme dosta širok sistem građanskih prava. Do kraja monarhije, usled postepenog demokratizovanja Austrije, Slovenci su uspeli da izbore dominaciju u institucijama Kranjske kao i osnovno i srednje obrazovanje u državnim školama Koruške, primorske oblasti i Štajerske. U Rajhstagu je sedelo 7 prestavnika slovenaca koji su obično podržavali češke zahteve i inicijative. Mada nikad nisu dostigli privredni razvoj Češke i Donje Austrije privredni preobražaj je zahvatio i Sloveniju tokom 80 i 90 godina 19 veka čemu je dosta doprineo veliki državni program izgradnje infrastrukture. Krajem 19 veka u Sloveniji se snažno razvija klerikalni pokret ali se pojavljuju i prvi znaci komunističkog i socijaldemokratskog organizovanja.
Prvi svetski rat
thumb|left|Austrijska pešadija u Prvom svetskom ratu
Federativna Jugoslavija
right|120px|Grb Socijalističke Republike Slovenije
Slovenija kao samostalna država
right|90px|Grb Republike Slovenije
Natrijum heksametafosfat
Natrijum heksametafosfat je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 611,770 Da.
Aminokandin
Aminokandin je organsko jedinjenje, koje sadrži 56 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 1086,279 Da.
Kalcit
Kalcit je vrsta vrlo raširenog minerala građenog od kalcijeva karbonata u obliku heksagonskih kristala. Na Mohsovoj skali nalazi pod brojem 3, što znači da je na toj skali treći najmekši mineral, odmah poslije gipsa i talka. Kemijska formula mu je CaCO3.
thumb|200px|left|3D prikaz jedinične čelije kalcita Nastaje kristalizacijom iz vodenih otopina u kristalima romboedrijske hemiedrije heksagonskog sustava i u kristalnim agregatima od kojih je najpoznatiji vapnenac (krečnjak).
Kalcit je bezbojan ili bijel. Ima odličnu kalavost smjerom plohe romboedra. Lijepi se kristali kalcita ponajviše nalaze u šupljinama rudnih žica i eruptivnih stijena.
Ptuj
Ptuj (njemački: Pettau, latinski: Poetovium) je grad u Sloveniji od 17.972 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Ptuj na sjeveroistoku Slovenije.
Geografske karakteristike
Ptuj leži duž nekadašnjih obala Drave (danas je to veliko akumulaciono jezero), udaljen oko tridesetak km od Maribora. thumb|left|260px| Gradska vijećnica
Antika
Kraj oko Ptuja bio je naseljen još od paleolita, ali je grad izrastao i stekao slavu za Rima. Ime Colonia Ulpia Traiana Poetovio i status dobio je za vladavine cara Trajana (98. - 117.) Prvi pisani trag o Poetoviu potječe iz 69. godine n.e., kad je u njemu Vespazijan izabran za cara. Rimski Poetovio se razvio u izuzetno važan vojnički, trgovački, carinski i administrativni centar u kom je živjelo 40 000 stanovnika, taj broj grad više nikad nije dostigao.
Srednji vijek
Za ranog srednjeg vijeka Poetovio su prvo opljačkali Huni, a zatim zauzeli Avari i Slaveni. Za vrijeme vladavine kneza Pribina Ptujem su zavladali Franci. Kasnije je postao leno salzburških biskupa, ali je zbog tog i trpio stalne ugarske napade. Usprkos svemu tadašnji Petau, se uspio nekako osoviti na noge, izgraditi zidine oko naselja, pa je dobio i status grada. Vrhunac tog perioda progresa bio je Gradski statut iz 1376., koji je imao čak i regule o izgradnji, pored klasičnih ekonomskih pravila. Nakon tog uslijedio je period nazadovanja grada, pritisnutog s jedne strane Osmanskim napadima, ali i požarima, poplavama, epidemijama kuge i ostalih boleština.
Novo doba
Petau je 19. vijek dočekao kao potpuno periferijski grad, jer više nije bio ni na jednom važnijem prometnom pravcu Sve do kraja Prvog svjetskog rata Ptuj, odnosno Petau bio je većinski njemački grad, Slovenci su živjeli u selima po okolici, tad je počela promjena sastava stanovništva. Ona se naročito dramatično ubrzala za Drugog svjetskog rata, kad je Ptuj anektiran u Treći Reich. Nacisti su osvetnički prisilno iselili sve novodoseljene stanovnike u Štajersku, želivši ga učiniti potpuno etnički čistim. Nakon rata nove slovenske vlasti odvratile su istom mjerom i što milom, a što silom istjerali svo njemačko stanovništvo.
Znamenitosti
Ptuj je rijedak evropski grad koji ima mitraističke spomenike, tragovi triju hramova otkriveni su na desnoj, a dva na lijevoj obali Drave. Prvi nalaz datira iz sredine 2. vijeka (iskopan je 1898. -1899.), to je najstariji mitraistički hram pronađen u podunavskim provincijama. Drugi ostatak nekadašnjeg mitrinog svetišta otkriven je 1901. u kripti dominikanski crkve. A treći nalaz iz sredine 3. vijeka, otkopan je na Gornjem Bregu kod potoka Studenčnica. thumb|left|260px| Dravski [[toranj i teatar]] Historijski centar grada (srednjovjekovni Ptuj), izgrađen je između rijeke Drave na jugu i brda Grajski grič na sjeveru. Njegov trokutasti tlocrt omeđuje sa sjevera tvrđava Ptujski grad, sa zapada dominikanski, a sa istoka franjevački samostan. Ptujski grad leži na brdu Grajski grič koje dominira nad čitavim krajem i vidi se na kilometre daleko. On je u 14. vijeku potpuno opasan bedemima, koji su ojačani tornjevima, njih su tokom 16. vijeka dogradili talijanski graditelji zbog opasnosti od Osmanlija. Od svih brojnih tornjeva ostao je samo još jedan - Dravski, u kom se danas nalazi Miheličeva galerija.
Satsuma, Alabama
Satsuma je grad u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 6.168 stanovnika.
Ptuj
Privreda
Ptuj je danas poznat po velikoj peradarskoj farmi i trgovačkom poduzeću - Perutina ptuj, koje je najznačajnije za ekonomiju grada, i po turističkom resortu Terme Ptuj.
Gradovi prijatelji
Ptuj ima ugovore o prijateljstvu sa slijedećim gradovima;
Hattmatt
Hatmat je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Donja Rajna koja pripada prefekturi Savern.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 681 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 164 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,15 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 185 metara (maksimalnoj 234 m, a minimalnoj 173 m).
Cash, Arkansas
Keš je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 342, što je 48 (16,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Anglosaksonski paganizam
thumb|desno|225px|Desna polovica prednje strane sarkofaga [[Franks Casket, koja prikazuje pangermansku legendu o Weyland Smithu, koja je predstavljala i dio anglosaksonske paganske mitologije.]]
Ripa di Cascano, Latina
Ripa di Cascano je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Anglosaksonski paganizam
Anglosaksonski paganizam je izraz kojim se opisuju religijska vjerovanja i obredi Anglosaksonaca između 5. i 7. vijeka, odnosno na samog početku ranog srednjeg vijeka u Engleskoj. Predstavljao je ogranak šireg germanskog paganizma koji je u to vrijeme postojao u Sjeverozapadnoj Evropi, i sadržavao niz vrlo različitih vjerovanja i obredne prakse. Razvio se od ranije religije Željeznog doba u kontinentalnoj Sjevernoj Evropi, a u Britaniju je došao zahvaljujući anglosaksonskom doseljavanju u sredini 5. vijeka, te ostao dominantna religija područja današnje Engleske sve do pokrštavanja anglosaksonskih kraljevstava u 7. i 8. vijeka, sa time da su se neki od njegovih elemenata postepeno transformirali u lokalni folklor.
Ripa di Cascano, Latina
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 26 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 318 m.
Anglosaksonski paganizam
Kao i većina religija označenih kao paganske od strane kasnijih kršćanskih pisaca, predstavljao je politeistički sistem vjerovanja, temeljen oko štovanja božanstava poznatih kao ése (jedn. ós). Najpoznatije od tih božanstava je bilo Woden, zbog čega se ponekad religija naizavala Wodenizam (Wodenism, iako su se štovali i drugi istaknuti bogovi kao Thunor i Tiw. Postojalo je vjerovanje i druga natprirodna bića koja su živjela u prirodi, kao vilenjaci, nicori i zmajevi. Kultni obredi su se uglavnom odnosili na iskaz štovanja, uključujući žrtvovanje predmeta i životinja božanstvima, pogotovo za vrijeme vjerskih svetkovina tokom godine. Paganska vjerovanja su također uticala i na pogrebne običaje, pa su se mrtvi pokapali ili kremirali, obično uz grobna dobra. Postojala je i magijska komponenta rane anglosaksonske religije, a neki učenjaci špekuliraju i o šamanskim aspektima. Ta su vjerovanja imala uticaj i na razvoj anglosaksonskog društva, u kome je uspostavljena hijerarhija na čelu sa kraljevima, koji su tvrdili da neposredno potiču od nekog boga, najčešće Wodena. Kao takva je imala i uticaj na razvoj prava u tom periodu.
Osim što su ostavila tragove na engleski folklor, anglosaksonska božanstva su dala temelj i za imena dana u sedmici u engleskom jeziku. Usprkos toga, o toj religiji postoje mnoge nepoznanice; podaci koji postoje se temelje na nekoliko preživjelih zapisa iz ranog srednjeg vijeka, kasnije Anglosaksonske kronike, te proučavanja književnosti iz kasnijeg kršćanog perioda kao što je ep Beowulf, te na temelju arheoloških artefakata. Ono što se zna o anglosaksonskoj religiji i mitologiji je kasnije uticalo i na neopaganski pokret od 18. vijeka nadalje.
Montz, Louisiana
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.918, što je 798 (71,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Kristalni sustav
Kristalni sustav ili Kristalna sistema je prostorna kategorija, kojom se karakteriše (opisuje) simetrija strukture u tri dimenzije sa translatornom simetrijom u tri pravca, i diskretnom klasom grupa tačaka. Osnovno u kristalografiji, je kategorizacija kristala.
Postoji 7 kristalnih sistema u okviru kojih je moguća kristalizacija u prirodi:
GDV
Termin GDV ima više značenja.
Turska invazija na Kipar
{{Infokutija vojni sukob • Kiparski Turci • Turski pokret otpora (TMT) {{zas|Grčka|1970}}Grčka • EOAK-B paramilitarna organizacija Kiparskih Grka 150-180 tenkova 12.000 vojnika Grčka: 2.000 vojnika 2.000 ranjenih{{sfn|Keefe|1980|pp=222}}} Ukupno 3.500 žrtava 2.000–3.000 nestalih }}
Turska invazija na Kipar, pokrenuta 20. 7. 1974, bio je turski vojni odgovor na državni udar na Kipru 1974. u kom je zbačen kiparski predsednik arhiepiskop Makarios III, a na vlast postavljen Nikos Sampson. Državni udar na Kipru naredila je vojna hunta u Grčkoj, a izvršila ga Kiparska nacionalna garda. Turska je upotrebila taj državni udar kao razlog za invaziju i okupaciju velikog dela ostrva.
Župa (razvrstavanje)
Župa je naziv, koji ovisno o kontekstu, može značiti:
Turska invazija na Kipar
U julu 1974. turske snage su napale i zauzele 3% ostrva, pre prekida vatre. U međuvremenu je vojna hunta u Grčkoj oborena i zamenjena demokratskom vladom. U avgustu 1974. Turska je nastavila napredovati osvajajući približno 40% ostrva. Linija razdvajanja nakon primirja avgusta 1974. postala je tampon zona Ujedinjenih nacija na Kipru i obično se naziva Zelenom linijom.
Beaumont-sur-Sarthe
Bomon sir Sart je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Sart.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 1.874, a gustina naseljenosti je iznosila 282 stanovnika/km².
Teseralna kristalna sistema
Kristalna rešetka teseralne sisteme okarakterisana je sa tri vektora elementarne translacije pa kristalografski osni krst ima tri ose (x,y,z) iste dužine i međusobno upravne.
Scottsboro, Alabama
Scottsboro je grad u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 14.770 stanovnika.
Teseralna kristalna sistema
a = b = c, α = β = γ = 90°
Sergio Bonelli
thumb|right|Serđo Boneli Serđo Boneli (it. Sergio Bonelli, rođen 2. decembra, 1932. — 26. septembar 2011.) je bio italijanski strip autor i izdavač.
Teseralna kristalna sistema
Kristalna rešetka je sa tri ose četvrtog stepena i moguće su tri Braveove rešetke: prosta, unutrašnje cenrirana i površinski centrirana.
Sergio Bonelli
Serđo Boneli je rođen u Milanu, a otac mu je Đan Luiđi Boneli (Gian Luigi Bonelli), tvorac Teksa Vilera i brojnih drugih italijanskih strip junaka. Kako bi se distancirao od svog slavnog oca, često je svoje radove potpisivao pod pseudonimom Guido Nolitta. Svoj debi kao scenarista imao je 1957. godine kada je na italijanski preveo španski serijal Verdugo Ranch, da bi zatim napisao i završnu epizodu ovog serijala koju je nacrtao Franko Binjoti (Franco Bignotti). Krajem 1950-ih i početkom 1960-ih Boneli je napisao nekoliko epizoda Malog Rendžera.
Teseralna kristalna sistema
Ukoliko se na kristalu javlja potpuni broj elemenata simetrije koji je karakterističan za taj vid kristalne rešetke tada taj kristal ima holoedrijski oblik. Ukoliko postoji redukcija u broju nekih elemenata reč je o parahemijedriji a ukoliko nedostaje centar simetrije reč je o antihemijedriji.
Sergio Bonelli
Godine 1960. napisao je Il Giudice Bean, mini-seriju od šest epizoda koju je ilustrovao Serđo Tarkvinio (Sergio Tarquinio). Iste godine upoznao je crtača Galijena Ferija (Gallieno Ferri) s kojim je stvorio Zagora 1961. godine. Boneli je pisao skoro sve priče o Zagoru do 1980. (br. 182). Godine 1975. stvorio je serijal Mister No kojeg je takođe crtao Feri, ali su ubrzo crtanje preuzeli Binjoti (Bignoti) i Diso (Roberto Disso) sa kojima je ostvario savršenu saradnju. Kvalitet Nolitinih epizoda Mister No-a se osetio tek kada je on prestao da ih stvara i kada su drugi preuzeli scenario.
Teseralna kristalna sistema
Teseralna holoedrija
Prosti oblici u teseralnoj holoedriji su:
Sergio Bonelli
Godine 1977. napisao je scenario strip albuma L'Uomo del Texas koji je ilustrovao Aurelio Galepini (Aurelio Galleppini). Takođe je pisao veliki broj epizoda Teksa Vilera, počevši od kraja 1970-ih sa brojem 183. Godine 1990. napravio je mini-seriju River Bill koju je ilustrovao Frančesko Gamba (Francesco Gamba).
Teseralna kristalna sistema
Teseralna holoedrija
Ove proste forme u procesu kristalizacije mogu se međusobno kombinovati i graditi različite kristalne kombinacije.
Sergio Bonelli
Bio je predsednik izdavačke kuće Sergio Bonelli Editore — najvećeg italijanskog strip izdavača.
Teseralna kristalna sistema
Teseralna holoedrija
Pored holoedrije u teseralnoj sistemi kristali se javljaju i u parahemijedriji i antihemijedriji.
Teseralna antihemijedrija
Prosti oblici teseralne antihemijedrije su:
Kirchenlamitz
Kirhenlamic je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 17 opštinskih središta okruga Vunzidel (Fihtel). Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.653 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9479129.
Specifična težina
Specifična težina ili relativna gustoća je fizikalna veličina kojom se izražava omjer gustoće neke tvari i gustoće referentne tvari:
Relativna gustoća nema mjernu jedinicu, jer se dobiva dijeljenjem istovrsnih veličina.
Specifična težina
Specifična težina u mineralogiji i kemiji za krutine i kapljevine jednaka je relativnoj gustoći u odnosu na čistu vodu pri normalnom tlaku i temperaturi na kojoj joj je gustoća najveća (3,98 °C). Prema sadašnjoj definiciji kilograma to je vrijednost od 0,999975 kg/dm³, što treba uzeti u obzir kada se uspoređuju brojevne vrijednosti apsolutne gustoće i specifične težine.
Za plinove se specifična težina obično određuje kao relativna gustoća u odnosu na suhi zrak pri normalnom tlaku i temperaturi od 0 °C, tj. u odnosu na vrijednost od 1,2931 kg/m³.
Akbar Hašemi Rafsandžani
Akbar Hašemi Rafsandžani (, Bahreman, 25. 8. 1934. – Teheran, 8. 1. 2017), iranski političar i četvrti predsjednik Islamske Republike Iran. Rođen je pokraj Rafsandžana na jugu Irana i potječe iz jedne od najbogatijih iranskih porodica. Studirao je zajedno s Homeinijem u Komu, a tokom 1960-ih godina zatvaran je zbog političkih aktivnosti protiv Pahlavijevog apsolutizma. Godine 1968. objavio je knjigu u kojoj veliča Amira Kabira, kadžarskog ministra iz 19. vijeka čije su reforme industrijalizacije osnažile Iran protiv Britanskog i Ruskog Imperija. Rafsandžani je nakon revolucije obnašao više visokih političkih pozicija poput čelnika Vijeća probitačnosti, Vijeća stručnjaka i parlamenta, a smatra ga se najutjecajnijim čovjekom u državi nakon Alija Hameneija. Od 3. 8. 1989. do 2. 8. 1997. obnašao je dužnost predsjednika Irana. Predsjednikom je pokušavao postati još tri puta: 2005. kada je izgubio utrku protiv Ahmadinežada, te 2009. i 2013. kada su mu kandidature odbijene zbog izbornih pravila o starosti (>75 g.).
FABD
Termin FABD ima više značenja.
Natrijum hidrid
Natrijum hidrid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 23,998 Da.
Muhamed Hatami
Muhamed Hatami (perz. محمد خاتمی, Ardakan, Iran, 29. 9. 1943.), iranski političar, sajed, pisac i akademik, šesti predsjednik Islamske Republike Iran. Rođen je u Ardakanu u centralnom Iranu i studirao je teologiju u Komu i filozofiju na Univerzitetu u Isfahanu. Uz perzijski aktivno se služi engleskim, arapskim i njemačkim jezikom, a jedno vrijeme živio je u njemačkom Hamburgu. Predavao je političke znanosti na Univerzitetu u Teheranu. Godine 1997. izabran je za predsjednika Irana premoćnom pobjedom od 69,6% glasova u prvom krugu, označivši pritom kraj 18-godišnje dominacije konzervativnih političkih struja. Na prijelazu u 21. vijek proveo je niz liberalnih reformi koje su ga učinile popularnim u narodu, no relativno neuspješna ekonomska politika rezultirala je povratkom konzervativnih struja odnosno pobjede Ahmadinežada prilikom isteka dva Hatamijeva mandata. Hatami je poznat po teoriji o dijalogu civilizacija nastale kao odgovor na Huntingtonove teze o sukobu civilizacija.
Antitrombotik
desno|bezokvira Antitrombotički agens (antitrombotik) je lek koji umanjuje formiranje tromba. Ovi lekovi se terapeutski koriste za primarnu i sekondarnu prevenciju, kao i za tretman akutne tromboze.
Različiti antitrombotici utiču na različite procese zgrušavanja krvi:
Caryville, Florida
Kerivil je gradić u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 411 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 411 stanovnika, što je 193 (88,5%) stanovnika više nego 2000. godine.
AGAT
Termin AGAT ima više značenja.
Lampedusa
Lampedusa (sicilijanski: Lampidusa, za antike znana grčkom imenu: Λοπαδοῦσσα / Lopadùsa) je najveći otok talijanskog arhipelaga Pelagi u Sredozemnom moru bliža Africi nego Siciliji
Geografske karakteristike
Lampedusa je udaljena 205 km od obale Sicilije, i oko 113 km od Tunisa. To je vulkanski otok izduženog oblika u smjeru istok - zapad 10,8 km, maksimalne širine 3,6 km, ukupne površine od 20,2 km², sa najvišim vrhom Albero del Sole od 133 m na zapadu otoka. Većina stanovnika živi na jugoistoku otoka - koncentrirana oko istoimenog gradića Lampedusa. Taj dio otoka je niži, sa prisupačnijom obalom - gdje su smještene i najljepše plaže, dok je obala zapadnog dijela vrlo strma i nepristupačna.
Otok Lampedusa zajedno sa otokom Linosa administrativno podpada pod komunu Lampedusa i Linosa koja ima 6 137 stanovnika,, sa administrativnim centrom u Lampedusi, ona je dio provincije Agrigento.
Lampedusa je najužniji talijanski otok, pa je od 1990-ih postala poznata kao odredište brojnih afričkih imigranata koji sa malim brodićima bježe prema Evropi. thumb|left|240px| Karta Pelagijskih otoka
Historija
Otok je bio naseljen još u neolitu, o tome svjedoče brojne kamene nastambe iz brončanog doba, pored toga ima i ostataka megalitskih građevina, slični onima u Malti. thumb|left|240px| Panorama grada Za vrijeme Drugog svjetskog rata fašistička Italija pretvorila je Lampeduzu u snažnu utvrdu zbog njenog strateškog značenja, kao osiguranja plovnog puta za konvoje do Afrike. tako da je 1943. otok snažno bombardirala Savezničke snage zauzele su otok 12. jula 1943. u Operaciji Corkscrew, zajedno sa ostalim pelagijskim otocima i Pantelleria u sklopu priprema za desant na Siciliju.
Privreda i transport
Lampedusa je siromašna izvorima pitke vode, i vrlo je suh kraj oskudne vegetacije, postoji nekoliko polja gdje se uzgaja nešto žitarica i grožđa. Tako da se danas ekonomija otoka bazira na ribarstvu i tvornici ribljih konzervi, uz turizam koji se razvio zahvaljujući izuzetno čistom moru.
ACSE
Termin ACSE ima više značenja.
Lampedusa
Privreda i transport
Iz luke u Lampedusi postoje redovne trajektne linije za luke Porto Empedocle na Siciliji i prema otoku Linosa.
Lampedusa ima i aerodrom (IATA: LMP, ICAO: LICD) izgrađen 1968., sa stalnim linijama prema Palermu i Cataniji, i sezonskim ljetnim linijama prema ostalim većim talijanskim gradovima, i čarter letovima prema brojnim evropskim gradovima.
Nagrada Saturn za najbolju muziku
Slijedi lista dobitnika nagrade Saturn za najbolju muziku:
MTSA
Termin MTSA ima više značenja.
Aminometilbenzojeva kiselina
Aminometilbenzojeva kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 8 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 151,163 Da.
Battistini, Padova
Battistini je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 31 m.
Selma, Alabama
Selma je grad u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 20.756 stanovnika.
Plevna, Kansas
Pleven je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Mtaa
Termin Mtaa ima više značenja.
Section, Alabama
Section je gradić u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 770 stanovnika.
Mend
Termin Mend ima više značenja.
Kirchenthumbach
Kirhentumbah je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 38 opštinskih središta okruga Nojštat an der Valdnab. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.305 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9374129.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Nojštat an der Valdnab Kirhentumbah se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Nojštat an der Valdnab. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 467 metara. Površina opštine iznosi 67,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.305 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 49 stanovnika/km².
TLYA
Termin TLYA ima više značenja.
Glen Gardner, New Jersey
Glen Gardner je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.704, što je 198 (-10,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Oley
Termin Oley ima više značenja.
Vinita Park, Missouri
Vinita Park je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.880, što je 44 (-2,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Natrijum hidrosulfid
Natrijum hidrosulfid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 56,063 Da.
Amitifadin
Amitifadin je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 228,118 Da.
Beillé
Beje je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Sart.
Broussey-en-Blois
Brusej an Bloa je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Meza koja pripada prefekturi Komersi.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 62 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 5 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,04 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 290 metara (maksimalnoj 416 m, a minimalnoj 266 m).
Kirchheim in Schwaben
Kirhhajm in Švaben je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 52 opštinska središta okruga Unteralgoj. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 2.483 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9778158.
CBID
__NOTC__ Termin CBID ima više značenja.
Kirchheim in Schwaben
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Unteralgoj Kirhhajm in Švaben se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Unteralgoj. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 581 metra. Površina opštine iznosi 32,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.483 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 78 stanovnika/km².
Ghislarengo, Vercelli
Ghislarengo je naselje u Italiji u provinciji Vercelli, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 781 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 204 m.
Ruma (višeznačna odrednica)
__NOTC__ Termin Ruma ima više značenja.
Prospect, North Carolina
Prospekt je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Severna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 981, što je 291 (42,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
FMU
__NOTC__ Termin FMU ima više značenja.
Selmont-West Selmont, Alabama
Selmont-West Selmont je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živeo 2.671 stanovnik.
Kirchseeon
Kirhzeon je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 21 opštinskog središta okruga Ebersberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 9.436 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9175124.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Ebersberg Kirhzeon se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Ebersberg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 564 metra. Površina opštine iznosi 17,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 9.436 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 527 stanovnika/km².
TRMD
Termin TRMD ima više značenja.
Polisario
Istorija
Polisario je osnovan 10. maja 1973. godine sa ciljem da se oružanom borbom oslobode Sagija el Amra i Rio de Oro od španske kolonijalne vlasti. Uticaj Polisarija je postepeno rastao u Zapadnoj Sahari i pridruživalo mu se sve više boraca. U junu 1975, misija Ujedinjenih nacija posetila je koloniju i zaključila da postoji „sveobuhvatan konsenzus“ među stanovništvom za nezavisnost kolonije, a protiv podrške španske vlade ili za ujedinjenje sa nekom susednom državom i da je Polisario je najjača politička snaga u zemlji.
Vlada Španije je sredinom 1975. godine odlučila da se povuče iz Zapadne Sahare, pa je 14. novembra potpisala Madridski dogovor sa Marokom i Mauritanijom, prema kojemu je Maroko do 1976. trebalo da preuzme kontrolu nad Sagija el Amrom, a Mauritanija nad Rio de Orom. Vođe Polisarija nisu se složili sa odlukom španske vlade, pa su 27. februara 1976. godine proglasili Saharsku Arapsku Demokratsku Republiku i nastavili oružanu borbu za nezavisnost Zapadne Sahare, sada protiv Maroka i Mauritanije.
desno|mini|250p|Trenutno razgraničenje Zapadne Sahare između teritorije pod kontrolom Maroka i Polisarija (žuto) Pod pritiskom učestalih oružanih napada Polisarija, Mauritanija je potpisala mirovni sporazum sa Polisariom 5. avgusta 1979. godine, kojim je priznala pravo Zapadne Sahare na nezavisnost i odrekla se prava na bilo koji deo njene teritorije. Maroko je negativno reagovao na ovaj sporazum i jednostrano pripojio teritoriju Zapadne Sahare, koju su napustile snage Mauritanije. Od tada Polisario vodi borbu za nezavisnost samo protiv Maroka, koji kontroliše dve trećine Zapadne Sahare. Polisario ima kontrolu nad samo jednom trećinom teritorije, koja je uglavnom pustinja, ekonomski zaostala, sa mnogo minskih polja i uglavnom nenaseljena. Polisario u svojoj borbi prima značajnu podršku od Alžira, gde se trenutno nalazi i baza pokreta.
Dana 6. septembra 1991, potpisan je mirovni sporazum između Polisarija i Maroka, koji je predviđao referendum o nezavisnosti koji je trebalo da se održi naredne godine. Međutim, bilo je neslaganja oko prava glasa i svi napori da se ponovo pokrene proces su propali. Tako referendum o nezavisnosti Zapadne Sahare od Maroka još uvek nije održan. Zapadnosaharske izbeglice u Alžiru vrše pritisak na rukovodstvo Polisarija da nastavi oružanu borbu, ali se primirje ugovoreno 1991. još uvek poštuje.
TRMK
Termin TRMK ima više značenja.
Hatten (Francuska)
Haten je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Donja Rajna koja pripada prefekturi Visemburg.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1789 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 94 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 18,91 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 140 metara (maksimalnoj 172 m, a minimalnoj 120 m).
CRTF
Termin CRTF ima više značenja.
Trenton, Ohio
Trenton je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 11.869, što je 3.123 (35,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
John Carpenter
John Carpenter (Carthage, New York, 16. I 1948., - ) američki je filmski redatelj, scenarist i skladatelj. Smatra se jednim od najznačajnijih redatelja filmova strave u drugoj polovici 20. stoljeća. Značajniji filmovi su mu Napad na policijsku stanicu broj 13, Noć vještica, Bijeg iz New Yorka, Stvor i Starman. Mnoga njegova ostvarenja su stekla kultni status. Dobitnik je Nagrade Saturn za najbolju glazbu 1998.
1970-ih
1970., napisao je scenarij za kratkometražni film kojeg je režirao John Longenecker, The Resurrection of Broncho Billy, koji je osvojio Oscara za najbolji kratkometražni film.
Carpenter je potom odlučio režirati osobno, a svoj prvi dugometražni film bila je ZF komedija Tamna zvijezda iz 1974., koju je napisao zajedno sa Danom O'Bannonom, kasnije autorom filma Alien. Tamna zvijezda je koštala tek 60.000$. Carpenterov sljedeći film bio je triler Napad na policijsku postaju 13, koji je moderna verzija klasika Rio Bravo. Ipak, njegov prijelomni film smatra se Noć vještica, koji je bio jedan od najisplativijih filmova strave u povijesti: koštao je 300.000$ a zaradio 47 milijuna $. Carpenter je film snimio jer se čudio kako nikome još nije pala ideja napraviti film strave o Noći vještica. Glavne glumica Jamie Lee Curtis stekla je slavu a film se smatra prototipom tzv. 'slasher filma'. Nakon tog filma, pojavio se val jeftinih teen horora koji su pokušali imitirati Noć vještica. Dok je snimao biografski film Elvis, Carpenter i glavni glumac Kurt Russell su postali prijatelji te surađivali na nekoliko zajedničkih projekata.
1980-ih
U 80-ima, Carpenterovi niskobudžetni filmovi Magla i Bijeg iz New Yorka također su bili uspješni na kino blagajnama, ali je njegov skupi film Stvor doživio neuspjeh na kino blagajnama jer ga zasjenio pozitivan film o vanzemaljcu, E.T.. Ipak, Stvor je s vremenom doživio malu reneseansu te se danas smatra jednim od njegovih najpopularnijih filmova. Quentin Tarantino ga navodi kao nadahnuće za svoj debij Reservoir Dogs u priči u kojoj kriminalci ne mogu otkriti tko je u njihovoj skupini "krtica".
Njegov sljedeći film opet je bio o došljaku iz svemira, ali ovog puta dobronamjernog. Radi se o SF drami Starman koji je doživio pohvale kritike zbog nastupa Jeffa Bridgesa, a pamti se po tome što je i danas jedan od rijetkih filmova ZF ili fantasy žanra u kojem je glavni glumac nominiran za Oscara za najbolju ulogu.
Ipak, njegovi kasniji filmovi u 80-ima bili su svi mahom komercijalni neuspjesi, zbog čega je teže nalazio ljude spremne financirati njegove filmove. S druge strane, njegova SF satira They Live iz 1988. smatra se kultnim filmom, a teoretičar zavjere David Icke i filozof Slavoj Žižek ju čak navode kao alegoričnu analizu modernog kapitalističkog društva.
1990-ih
Komičar Chevy Chase uspio je Carpentera nagovoriti da se vrati režiranju nakon četverogodišnje stanke. Carpenter je režirao fantastičnu komediju Memoari nevidljivog čovjeka, ali i taj film nije naišao na interes kritike ili publike. U 90-ima, svi Carpenterovi filmovi bili su komercijalni neuspjesi, izuzev horora U raljama ludila koji je pobrao pohvale kritike i kojeg neki smatraju posljednjim velikim Carpenterovim filmom.
2000-ih i kasnije
U 21. stoljeću, Carpenter je režirao tek dva dugometražna filma, Ghosts of Mars i The Ward, koji također nisu bili hvaljeni. Ipak, režirao je par epizoda TV serije Masters of Horror, dok su u tom razdoblju čak tri njegova filma dobila remake: Magla, Stvor i Napad na policijsku postaju 13.
Guarenna Nuova, Chieti
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 318 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 127 m.
Narcizam
thumb|Michelangelo Merisi da Caravaggio: „Narzis“ Narcizam je pojam koji se odnosi na osobinu samoljublja. Označava pretjerano divljenje samom sebi s bahatim ponašanjem i nedostatkom razumijevanja za druge ljude, koje vidi samo kao alat za postizanje vlastitih ciljeva.
Strukturni je poremećaj ličnosti, u kojem narcis zahtijeva i od svoje okoline (koju nastoji kontrolirati i koristiti) da budu zavidni primjerice na njega i na njegova dostignuća.
Primijenjen na društvenu skupinu ponekad pojam narcizam koristi za označavanje elitizma ili ravnodušnosti prema položaju drugih ljudi.
Sheffield, Alabama
Sheffield je grad u američkoj saveznoj državi Alabama. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 9.039 stanovnika.
Bioc
Termin Bioc ima više značenja.
Amitriptolinoksid
Amitriptolinoksid je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 293,403 Da.
CBIT
__NOTC__ Termin CBIT ima više značenja.
CFR
__NOTC__ Termin CFR ima više značenja.
Chavaignes (Men i Loara)
Šavenj je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Men i Loara koja pripada prefekturi Somir.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 113 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 15 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,42 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 60 metara (maksimalnoj 89 m, a minimalnoj 74 m).
Natalbany, Louisiana
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.984, što je 1.245 (71,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
KAMB
__NOTC__ Termin KAMB ima više značenja.
ARMA
__NOTC__ Termin ARMA ima više značenja.
Caulksville, Arkansas
Koksvil je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 213, što je 20 (-8,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Natrijum hipohlorit
Natrijum hipohlorit je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 74,442 Da.
Pretorijanci
Pretorijanci ili pretorijanska garda naziv je za posebnu komponentu rimske vojske. U doba Rimske republike bilo je uobičajeno da vojni zapovednik ima svoju ličnu gardu, nazvanu cohors praetoria (= "pretorijanska kohorta"). Oktavijan Avgust je 27. godine st. e., u cilju vojne odbrame Italije, u kojoj nije bilo stacioniranih legija, formirao jedan stalni vojni odred od devet kohorti (od kojih je svaka verovatno imala po hiljadu vojnika) koji se sastojao od njegove lične straže i veterana. Tri kohorte bile su stacionirane u samom gradu Rimu, a ostalih šest u obližnjim italskim gradovima. Ovaj je odred Avgust zadržao pod svojom vlastitom kontrolom, i tek je 2. godine st. e. postavio dva zapovednika, nazvana praefecti praetorio (= "pretorijanski prefekti"). Tako je nastala pretorijanska garda, koja će kasnije u pojedinim trenucima igrati veoma važnu ulogu u istoriji Rimskog carstva. Političku važnost pretorijanci su počeli sticati kada ih je Sejan, Tiberijev pretorijsnaki prefekt, sve okupio u jednoj kasarni u severnom delu grada Rima. Pretorijanci su pratili cara i članove njegove porodice i dok su se oni nalazili u Rimu i kada su putovali van grada. Njihova vojna služba prvobitno je trajala dvanaest godina, ali je uskoro produžena na šesnaest. Pretorijanci su primali visoku platu, kao i česte i obilne "darove" (donativa).
Istorija
Naziv pretorijanci potiče od latinske reči praetorium kojom je označavan šator rimskih vojskovođa, naročito pretora koji su magistrati sa imperijumom bili ovlašćeni da komanduju vojskom. Od 3. veka pne. rimske vojskovođe su imali pravo da u ratno vreme među vojnicima izaberu sebi gardiste koji bi potom čuvali njihov šator i ličnost. Ovakav odred se nazivao pretorijanska kohorta (cohors praetoria) i sastojao se i od pešaka i od konjice. Kohorta je pratila istaknute rimske državnike i vojskovođe poput Cezara, Marka Antonija i Oktavijana (budućeg cara Avgusta). Već je Cezar 61. pne. osnovao elitnu Legiju X Konjaničku (Legio X Equestris) koju je uspešno koristio tokom ratova sa Galima i u toku građanskog rata protiv Pompeja. Nakon pobede nad Antonijem, Oktavijan je uvideo da se stajaći elitni odred može upotrebiti ne samo u ratno, već i u mirnodopsko vreme u političke svrhe.
Počeci
Avgust je 27. pne. formirao pretorijansku gardu od probranih vojnika izabranih iz pograničnih legija. Prvi rimski car je legije razmestio na granice carstva i zadržao je kontrolu nad tkz carskim provincijama tj. provincijama u kojima je bila razmeštena vojska. Na taj način centralne oblasti carstva su dobrim delom demilitarizovane, a u Italiji južno od rečice Rubikon, drevnom središtu carstva, pretorijanci su predstavljali jedinu oružanu formaciju. Avgust je želeo da zadrži privid starog republikanskog urešenja tako da je regrutovao svega devet kohorti koje su se sastojale od po 500 ljudi. Od devet kohorti, u samom Rimu su istovremeno na dužnosti boravile svega tri. Sem kohorti, ustrojeno je i nekoliko konjaničkih jedinica turmi (turma) koje su brojale po 30 vojnika. Tri pretorijanske kohorte su u Avgustovo vreme čuvale carsku palatu i patrolirale u blizini važnih javnih zdanja. Ostale jedinice su bile poslate u okolne italske gradove i samim tim odvojene kohorte nisu predstavljale opasnost po bezbednost vladara. organizacija i komanda su zatim unapređene 2. pne. imenovanjem dvojice zapovednika garde koji su nosili titulu pretorijanskog prefekta. U Avgustovom sistemu, car tj monarh je formalno bio princeps, prvi među jednakima i zbog toga su neke od ključnih pozicija u novom poretku poverene ne senatorima, koji su po poreklu, uticaju i bogatstvu mogli pretendovati na carski položaj, već osobama iz konjaničkog staleža. Takav je bio slučaj i sa pretorijanskim prefektima.
Avgustova smrt 19. avgusta 14. godine je pretsavljala prvu i jedinu priliku u kojoj je garda ostala po strani od smene na prestolu. Od tada pa nadalje, garda je neretko delovala u skladu sa sopstvenim interesima. Avgustov posinak Tiberije je 15. godine postavio za jedinog prefekta pretorijanaca ambicioznog Lucija Elija Sejana. Tiberije je imao brojne sukobe sa jogunastim senatom i osudio je nekoliko senatora za uvredu carskog veličanstva. Samim tim, bilo mu je potrebno oslanjanje na golu silu tako da je 17. ili 18. godine povećao broj pretorijanaca sa 500 na 1000 po kohorti. Garda, koja je sada brojala 9000 ljudi, je dovedena 23. godine u Rim i smeštena u naročito izgrađen Pretorijanski Logor (Castra Praetoria). Tiberije se najposle povukao na ostrvo Kapri odakle je upravljao Carstvom preko Sejana. Po istoričaru Tacitu Sejan je ubrzo postao pravi vladar carstva i sproveo je pravu strahovladu. Najzad, Tiberije je 31. godine uklonio Sejana uz pomoć Makrona, prefekta vigila, odreda gradske milicije i vatrogasaca. Garda je prihvatila da žrtvuje svog zapovednika zarad carevog dara u novcu (donativum), a Makron je zatim nasledio Sejana na položaju pretorijanskog prefekta. Po glasinama sačuvanim kod rimskog biografa Svetonija, Makron je 37. udavio jastukom starog Tiberija kako bi omogućio dolazak na presto svom štićeniku Kaliguli.
Pretorijanski prefekt
Pretorijanskom je gardom tokom Rimskog carstva zapovedao oficir iz viteškog staleža s nazivom pretorijanski prefekt (praefectus praetorio). Prve pretorijanske prefekte postavio je car Avgust 2. godine st. e. i uglavnom ih je bilo dvojica istovremeno na dužnosti. Prefekti su ponekad imali veoma veliki uticaj na cara, kao već pomenuti Sejan na cara Tiberija. Nekoliko pretorijanskih prefekta bili su zapravo poznati pravnici, kao Papinijan, Julije Paulo i Ulpijan, jer su tokom 2. i 3. veka n. e. pretorijanski prefekti dobijali sve više važnih sudskih ovlašćenja (tj. odgovornost za krivične parnice u celoj Italiji osim grada Rima). Ipak, u najvećem broju slučajeva pretorijanski su prefekti bili vojnici. Pošto su bili odgovorni za snabdevanje vojske, pod Dioklecijanom su postali najvažniji finansijski službenici u državi. Kada je Konstantin Veliki 312,. godine raspustio pretorijansku gardu, pretorijanski su prefekti izgubili svoja vojna ovlašćenja i zapravo postali upravnici nad četiri dela carstva: nad Galijom, Italijom, Ilirikom i Istokom.
Uloga u političkim prevratima
Trajno premeštanje garde u Rim imalo je za posledicu da su sada pretorijanci postali važan faktor u smenjivanju i postavljanju careva. Već 41. godine, jedan od oficira garde Kasije Hereja je imao vodeću ulogu u atentatu na cara Kaligulu. Zavera koja je ispletena tom prilikom uključivala je i jedan broj senatora, ali su gardisti bili ti koji su izveli uklanjanje cara, njegove supruge i ćerke. Po sačuvanoj tradiciji, pretorijanci su tada izvikali za cara Kaligulinog strica Klaudija koji se, preplašen događajima, krio iza zavesa u carskoj palati. Pokazalo se da je uticaj garde bio toliko snažan da je senat spremno prihvatio Klaudija kao novog cara.
thumb|left|Kaligula, rimska mermerna bista iz 1. veka koja se danas čuva u Geti Vila Muzeju u Malibuu, u Kaliforniji. Kaligula je bio prvi rimski car koji je ubijen u zaveri koju su predvodili pretorijanci.