cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zimski san
Trajanje zimskog sna
Trajanje zimskog sna je kod pojedinih vrsta životinja različito. Dok jež spava 3-4 mjeseca, neki puhovi spavaju čak 6-7 mjeseci. Međutim, to nije neprekidni višemjesečni san bez pauze. San protiče uglavnom u odsjecima, prekidan kratkotrajnim budnim razdobljima. Ali, životinje se ne smiju prečesto buditi. Svako budno razdoblje troši rezerve energije tako da se, ako potroši preveliku kolicinu tih zaliha, može dogoditi da ih više nema dovoljno za pravo buđenje u proljeće.
Socijalni zimski san
Neke socijalne životinje koje spavaju zimski san (npr. svizac) i to razdoblje provode u većim grupama. I do 20 životinja, u grupama roditelja i njihovog podmlatka, spavaju tijesno priljubljeni jedni uz druge kad zimske temperature padnu vrlo nisko. To povećava izglede za preživljavanje upravo najmlađih životinja koje nisu uspjele prikupiti dovoljnu količinu masnog tkiva.
Mogući pokretači zimskog sna
Pokretačem dugotrajnog razdoblja mirovanja tradicionalno su se smatrali vanjski utjecaji, kao pad temperature, ili smanjena količina hrane u jesen. Međutim, prema mišljenju stručnjaka, pored skraćenog trajanja dnevnog svjetla, važnu ulogu igra promjena sastava hormona u tijelu životinja odnosno njihov unutrašnji sat koji je podređen ritmu godišnjih doba, i pokreće zimski san. Razmatran je čak i narkotizirajući utjecaj povećane koncentracije ugljičnog dioksida u životinjskim brlozima.
Bargni, Pesaro e Urbino
Bargni je naselje u Italiji u provinciji Pesaro e Urbino, u regiji Marche.
Kosmos-920
Kosmos-920 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-920 je lansiran sa kosmodroma Tjuratam, Bajkonur, SSSR, 22. juna 1977. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 4000 kilograma. Kosmos-920 je bio osmatrački satelit.
El Riego, La Trinitaria
El Riego je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini La Trinitaria.
Medalunga, Lecco
Medalunga je naselje u Italiji u provinciji Lecco, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1091 m.
Al ‘Aqam, Hajjah
Al ‘Aqam je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 2 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 443 m.
Virginia City (film)
Virginia City je američki vestern film snimljen 1940. u režiji Michaela Curtiza. Radnja se događa za vrijeme američkog građanskog rata, a protagonist, čiji lik tumači Errol Flynn, je sjevernjački oficir koji odlazi u Nevadu, odnosno grad Virginia City kako bi spriječio da južnjački simpatizeri i špijuni srebro iz tamošnjih rudnika pošalju u južnjačke države.
Birch Bay, Washington
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 8.413, što je 3.452 (69,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Virginia City (film)
Jedan od likova, koga u filmu tumači Humphrey Bogart, je legendarni odmetnik John Murrell, iako se historijska ličnost preminula dvadesetak godina prije građanskog rata.
Film je svečanu premijeru imao u samom gradu Virginia City.
THIQ
THIQ je lek koji se koristi u naučnim istraživanjima. On je bio prvi nepeptidni agonist selektivan za melanokortinski receptor tip MC4. U životinjskim studijama, je pokazano da THIQ stimuliše seksualnu aktivnost pacova, i da ima neznatan uticaj na apetit ili inflamaciju. To ide u podršku mogućoj primeni MC4 selektivnih agonista za treatman seksualne disfunkcije kod ljudi. THIQ ima nedovolju bioraspoloživost i kratko vreme trajanja, tako da treba razviti poboljšane analoge.
Valentići
Valentići - Valenti (tal.) je naselje u zapadnoj Istri, u sastavu Općine Kaštelir-Labinci, Istarska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 70 stanovnika te 22 obiteljskih kućanstava.
Dragoljub Aleksić
Dragoljub Aleksić, (*9. avgust 1910 selo Vina - † 4. novembar 1985 Beograd) akrobata, filmski scenarista, reditelj, producent i glumac.Poznat u jugoslovenskim, evropskim i svetskim okvirima, potekao je iz okoline Knjaževca.
Osnovni biografski podaci
Nakon završene osnovne škole i kovačkog zanata napušta rodno selo, Vinu i odlazi u Beograd gde formira sopstvenu akrobatsku artističku trupu i ubrzo postaje jedna od najslavnijih domaćih ličnosti svog doba. Umro je u Beogradu u domu za stare, na Bežanijskoj kosi, u krajnjem siromaštvu. Od tada do danas, lik Dragoljuba Aleksića predstavlja značajnu tačku interesovanja u umetničkim i teorijskim krugovima Srbije.
U periodu između dva svetska rata Aleksić je nastupao širom čitave Jugoslavije, Evrope, pa i šire. Ispaljivao je ljude iz "topa", jednom prilikom, u Solunu 1939, sa smrtnim ishodom. Tvrdio je da je napravio aparat sa "skoncentrisanim ultravioletnim zracima" koji čini ljude i predmete nevidljivim. U aprilu 1940. izveo je najspektakularniju akrobaciju, leteo je iznad Kalemegdana držeći se zubima za avion.
U jeku nemačke okupacije, Dragoljub Aleksić piše scenario, režira, producira i igra glavnu ulogu u prvom srpskom filmu sa snimljenim filmskim dijalogom Nevinost bez zaštite, priču o junaku koji pomaže i spašava od nasilja sirotu, nezaštićenu devojku. U produkciji su mu pomogli saradnici Ivan Mišković, producent i Stevan Živković, snimatelj.
Zbog ovog, u amaterskim uslovima snimljenog filma, Aleksić ima problema sa Nemcima, ali i sa novim vlastima nakon oslobođenja. Nemačka okupaciona vlast ga sumnjiči za podrivanje Trećeg rajha i pobunu protiv okupacione vlasti, jer projekcija njegovog filma izaziva ovacije koje su, po pričama Beograđana onog vremena, nadjačale ton u susednom, nemačkom bioskopu. Komunistička partija ga, nakon završetka Drugog svetskog rata, proglašava kolaboracionistom i izvodi pred sud, zbog sumnje da je filmski materijal, kamere i ostalu tehniku dobio od Nemaca, kao njihov saradnik. U oba procesa koji su vođeni protiv njega Aleksić dobija oslobađajuću presudu.
Film Nevinost bez zaštite je sačuvan samo u fragmentima. Njih, uz komentare samog Aleksića, možete videti u istoimenom filmu Dušana Makavejeva snimljenom 1968. godine. Osim tumačenja glavne uloge u sopstvenom filmu Aleksic igra i u filmu Desant na Drvar Fadila Hadžića (1963.).
Dragoljub Aleksić, odnosno Čovek od čelika, pojavljuje se kao lik u filmu Čarlston za Ognjenku, Uroša Stojanovića (2008). Tamo ga je tumačio Nenad Jezdić.
Humanitarni rad i akrobatske atrakcije
thumb|Aleksićeva akrobatska atrakcija, Maribor 1958 Osim velike hrabrosti i artističke veštine, ono što Aleksića čini još većim herojem sopstvenog i današnjeg vremena je velika humanost koju je iskazivao tokom svoje karijere, donirajući velika novčana sredstva različitim humanitarnim, sportskim i drugim udruženjima građana. Njegov evropski značaj i slavu potvrđuju brojni dokumenti, zahvalnice, priznanja kao i novinski članci koji veličaju Aleksićev lik i delo.
Javno je izvodio neverovatne poduhvate: savijanje gvozdene šipke, kidanje lanca zubima, hodanje po žici razapetoj između vrhova zgrada, bez zaštitne mreže... Leteo je iznad beogradskog Kalemegdana, ali i ostalih jugoslovenskih i evropskih gradova, držeći se samo zubima za uže ispod trupa aviona u letu. Retki sačuvani filmski snimci svedoče o nesvakidašnjim podvizima ovog jedinstvenog čoveka.
Albești, Smeeni
Albești je naselje u Rumuniji u okrugu Buzau u opštini Smeeni.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 952 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 72 m.
Kosmos-921
Kosmos-921 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-921 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 24. juna 1977. Raketa-nosač R-14 Čusovaja (8K65, NATO oznaka SS-5 Skean) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 5000 kilograma. Kosmos-921 je bio satelit namijenjen za elektronsko izviđanje, javljanje i navođenje.
Anderlingen
Anderlingen je opština u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 57 opštinskih središta okruga Rotenburg (Vime). Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 910 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3357003.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rotenburg (Vime) Anderlingen se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Rotenburg (Vime). Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 18 metara. Površina opštine iznosi 35,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 910 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 26 stanovnika/km².
Zona Industriale I
Zona Industriale I ima više značenja:
San Jorge, San Miguel el Alto
San Jorge je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini San Miguel el Alto.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 130 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2103 m.
La Mora, Poza Rica de Hidalgo
La Mora je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Poza Rica de Hidalgo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 165 m.
McKean County, Pennsylvania
je okrug u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 43.450, što je 2.486 (-5,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Los Arcos, Ixtlahuacán de los Membrillos
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1542 m.
Ein Mädchen aus Flandern
Ein Mädchen aus Flandern je zapadnonjemački crno-bijeli igrai film. Po žanru je drama, a predstavlja adaptaciju pripovjetke Das Engele von Loewen Carla Zuckmayera. Radnja se događa u Flandriji za vrijeme Prvog svjetskog rata, odnosno u vrijeme kada je ta zemlja bila pod njemačkom okupacijom. Protagonistica, čiji lik tumači Nicole Berger, je lokalna djevojka u koju se zaljubi njemački oficir (koga tumači Maximilian Schell). Kritičari su hvalili antiratni karakter preuzet iz predloška, ali su filmu zamjerali preveliku sentimenatlnost i melodramatičnost.
Highland Park, Illinois
Highland Park je град u američkoj saveznoj državi Ilinois. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 29.763 stanovnika.
Kosmos-922
Kosmos-922 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-922 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 30. juna 1977. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 4000 kilograma. Kosmos-922 je bio osmatrački satelit.
Тополница (Мајданпек)
Тополница је насеље у Србији у општини Мајданпек у Борском округу. Према попису из 2002. било је 1064 становника (према попису из 1991. било је 1305 становника).
Демографија
У насељу Тополница живи 839 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 40,5 година (38,7 код мушкараца и 42,7 код жена). У насељу има 377 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,82.
Ово насеље је у углавном насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Granja Mary, San Francisco de los Romo
Granja Mary je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini San Francisco de los Romo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1908 m.
Historija Sjedinjenih Američkih Država
thumb|Širenje teritorija SAD-a, 1810.-1920. Historija Sjedinjenih Američkih Država dijeli se u nekoliko perioda, pri čemu se kao međaši uzimaju neki od najvažnijih događaja. Najčešća je podjela na predkolumbovski period - koji pokriva vrijeme sve do dolaska prvih evropskih istraživača i kolonista u Sjevernu Ameriku - a iza koga slijedi kolonijalni period - kojim se pokriva vrijeme od dolaska kolonista do stvaranja samih SAD 1776. godine. Historija u užem smislu se najčešće dijeli na periode koji se tiču sljedećih događaja - donošenje Ustava SAD kojim su SAD postale federacija, odnosno država u pravom smislu riječi; završetak američko-meksičkog rata kojim su etablirane njene granice; završetak građanskog rata kojim su SAD postale moderna industrijska sila; prvi svjetski rat kojim su SAD postale svjetska sila; drugi svjetski rat kojim su postali supersila, te hladni rat nakon koga su SAD postale jedina supersila. Period hladnog rata se ponekad dijeli na periode prije i poslije atentata na predsjednika Kennedyja, odnosno prije i poslije Reaganove revolucije.
Pred-kolonijalna Amerika
thumb|[[Monk's Mound u mjestu Cahokia, Illinois, je s 30 m visina najviše ljudsko brdo u Sjevernoj Americi, a bilo je dio gradskog naselja oko godine 1050.]]
O dolasku tih ljudi u Ameriku i njihovom načinu života se vrlo malo zna, jer je ostalo relativno malo arheoloških dokaza, mnogi od kojih su nestali kada je prestalo ledeno doba, otopili se ledenjaci i porasla razina mora, potopivši dijelove kopna s dokazima njihovog prisustva. Potomci prvih doseljenika u Ameriku su danas poznali poznati pod nazivom Indijanci, odnosno američki domoroci. Sve do kraja 1400-ih oni nisu imali nikakvih dokumentiranih kontakata s kulturama i narodima iz drugih krajeva svijeta, te su se razvijali samostalno.
Usprkos postojanja poljoprivrede, pa i nekih naselja koja bi se mogla nazvati primitivnim gradovima, na teritoriji SAD se među domorocima, za razliku od Mezoamerike, nisu razvile civilizacije i države.
Kolonijalna Amerika
Nakon perioda otkrića od strane raznih evropskih moreplovaca od kraja 15. do 17. vijeka, države kao što su Španija, Portugal, Holandija, Engleska, Francuska i Švedska su počele ustanovljavati kolonije u Novom svijetu. Prvi Evropljanin koji je stupio na tlo današnjih SAD bio je Kristofor Kolumbo kada je 1493. otkrio Portoriko. S Evropljanima su u Ameriku došli konji, goveda i svinje koje će u potpunosti izmijeniti ekološku i ekonomsku ravnotežu Novog svijeta.
Španske ekspedicije i kolonije
Tri decenije kasnije španski istraživači su bili prvi Evropljani koji su vidjeli Gorje Appalachian, rijeku Mississsipi, Veliki kanjon i Velike ravnice. Godine 1540. De Soto je poduzeo veliku ekspediciju na teritoriji današnjih SAD, a iste je godine Francisco Vázquez de Coronado vodio 2.000 Španaca i meksičkih Indijanaca preko današnje granice Arizone i Meksika te stigao do centralnog Kansasa. Ostali važni španski istraživači su bili Lucas Vásquez de Ayllón, Pánfilo de Narváez, Sebastián Vizcaíno, Juan Rodríguez Cabrillo, Gaspar de Portolà, Pedro Menéndez de Avilés, Álvar Núñez Cabeza de Vaca, Tristán de Luna y Arellano i Juan de Oñate.
Nakon istraživača Španci su poslali i naseljenike, pa je tako prvo stalno evropsko naselje na teritoriji današnjih kontinentalnih SAD postao St. Augustine na Floridi 1565. godine, a njega su slijedili Santa Fe, San Antonio, Tucson, San Diego, Los Angeles i San Francisco. Većina španskih naselja su bila duž kalifornijske obale i rijeke Santa Fe u Novom Meksiku.
Engleske i francuske kolonije u Sjevernoj Americi
Osim Španije su u 16. vijeku i druge evropske države pokušale uspostaviti kolonije kako bi nastojale izvući dio bogatstva Novog svijeta te tako izazvati njenu svjetsku dominaciju. Francuska je tako 1564. bezuspješno pokušala uspostaviti koloniju na Floridi zvanu Fort Caroline. Slično su prošli brojni pokušaji da se uspostave kolonije na sjeveru, u današnjoj Kanadi, sve dok 1608. nije osnovan današnji Quebeq. Francuska naselja, koja će kasnije biti objedinjena u teritoriju zvanu kao Nova Francuska, počela su se polako širiti na jug, a mreža trgovačkih stanica i manjih utvrda je stvorila teritoriju čiji su rubovi bili Stjenjak na zapadu, Appalachian na istoku i Meksički zaljev na jugu. Međutim, zbog relativno malog broja kolonista, kontrola Francuske nad tim područjem nikada nije bila snažna.
To nije bio slučaj s engleskim kolonijama, koje su počele nicati na istočnoj obali Sjeverne Amerike od 1607. godine kada je na području današnje Virginije formiran Jamestown. Ta se kolonija održala i prosperirala zahvaljujući uzgajivanju duhana, dok su nešto sjevernije, na teritoriji poznatoj kao Nova Engleska počeli pristizati doseljenici nonkonformističkih vjerskih stavova, poznatiji kao puritanci, a koji su u Novom svijetu tražili vjersku slobodu. Veća fleksibilnost engleskih vlasti prema svojim kolonijama u odnosu na francusku je omogućila veći broj kolonista, pa su tako do kraja 17. vijeka među engleske kolonije absborbirana manja nizozemska i švedska naselja. U južnim dijelovima engleskih posjeda je naglo širenje plantaži pamuka i duhana dovelo do potrebe za radnom snagom koju kolonisti, čak ni uz sistem tzv. ugovornog ropstva odnosno uz angažiranje kažnjenika, nisu bili u stanju zadovoljiti. Zbog toga se Afrike počinju uvoziti robovi koji će biti preci današnjih Afroamerikanaca.
thumb|left|[[Mayflower, brod koji je prevezao Hodočasnike u Novi svijet godine 1620.]]
Engleski kolonisti su od samog dolaska na tlo Sjeverne Amerike povremeno dolazili u sukobe s domorodačkim stanovništvom. Iako su mnoga naselja kolonista bila uništavana, kao u slučaju rata kralja Filipa, Indijanci se u pravilu nisu mogli na duži rok efikasno suprotstaviti kolonistima, dijelom zbog razjedinjenosti, dijelom zbog tehnološke inferiornosti, ali najviše zbog stalnog priliva novih kolonista.
Mnogo ozbiljnija opasnost po engleske, a kasnije britanske koloniste, bili su sukobi s Novom Francuskom. Oni su završeni sedmogodišnjim ratom kojim je 1763. Nova Francuska prešla pod britansku vlast. Troškovi rata, odnosno nastojanje britanske vlade da ih nadoknadi oporezivanjem kolonista, dovelo je do velikog nezadovoljstva u trinaest kolonija koje će 1775. godine eskalirati u oružani sukob s maticom zemljom.
Stvaranje i prve godine SAD
Kada je oružani sukob izbio 1775. godine, kolonisti su se ispočetka samo namjeravali osloboditi poreza. Međutim, radikalna frakcija na čelu s Thomasom Jeffersonom, inspirirana prosvjetiteljskim idealima, je zaključila da se američke kolonije mogu trajno riješiti nepravde iz matice zemlje jedino ako postanu potpuno nezavisne. Te zamisli su svoj izraz našle na Drugom kontinentalnom kongresu u Philadelphiji gdje je 4.7. 1776. donesena znamenita Deklaracija nezavisnosti SAD. Njime se trinaest kolonija proglasilo nezavisnim od Velike Britanije i sklopilo ad hoc savez koji će biti poznat kao Sjedinjene Američke Države.
Američki rat za nezavisnost mlade nacije nije išao dobro po koloniste sve do pobjede nad britanskom vojskom u bitci kod Saratoge 1777. godine. To je potaklo Francusku da prizna američku nezavisnost i 1778. godine otvoreno pomaže američke koloniste s novcem, oružjem i ekspedicionim korpusom. Kasnije su se Francuskoj priključile Španija (1779) i Nizozemska (1780). Suočena s koalicijom evropskih sila, Britanija se vrlo brzo našla iscrpljena, a demokratske ideje kolonista su izazivale simpatije kod liberalne britanske javnosti i političara. Konačni je udarac došao kada su francuske i američke snage 1781. u bitci kod Yorktowna natjerale veliku britansku vojsku pod Lorda Cornwallisa na predaju. Sljedeće je godine potpisano primirje, a 1783. u Parizu mirovni ugovor kojim je Britanija priznala nezavisnost SAD.
Teritorijalna ekspanzija SAD
Na samom početku tom je procesu izuzetno doprinijela francuska revolucija, odnosno ratovi koji su je izazvali u Evropi, te time resurse i pažnju tamošnjih sila skrenule sa Sjeverne Amerike. U samim SAD je francuska revolucija izazvala podjelu između radikalnih veterana revolucije koji su podržavali Francusku te konzervativaca koji su držali da nakon izborene nezavisnost nema smisla kvariti odnose s Velikom Britanijom. Krajem 1790-ih su prevagu imali konzervativci što je dovelo do kratkotrajnog pomorskog rata s revolucionarnom Francuskom (1798-1800). Međutim, nakon 1800. prevagu ponovno dobijaju Jeffersonovi radikali organizirani u Demokratsko-republikansku stranku.
To je dovelo do postupno kvarenja odnosa s Britanijom i ponovnog približavanja Francuskoj, koja je, pak, 1803. godine znamenitom prodajom Louisiane proširila teritoriju SAD sve do Stjenjaka. Godine 1812. su SAD, koristeći zauzetost Britanije napoleonskim ratovima, pokušale osvojiti Kanadu. Taj pokušaj nije uspio i rezultirao je anglo-američkim ratom nakon koga su cementirane predratne granice.
Palermi, Vibo Valentia
Palermi je naselje u Italiji u provinciji Vibo Valentia, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 511 m.
Historija Sjedinjenih Američkih Država
Teritorijalna ekspanzija SAD
Iako među silama pobjednicama, Španija je bila tako iscrpljena napoleonskim ratovima da nakon njihovog završetka nije bila u stanju držati pod kontrolom svog kolonijalni imperij u Amerikama, gdje se također javljaju pokreti za nezavisnost. Godine 1819. je Španija tako predala SAD Floridu, a nešto kasnije je na zapadnim granicama kontinentalnih SAD Novu Španiju zamijenio nezavisni Meksiko.
Američkoj teritorijalnoj ekspanziji je u tom periodu snažan poticaj dala činjenica da su SAD još uvijek bile pretežno ruralna i na poljoprivredu orijentirana nacija, kao i da je migracija na slabo naseljeni, a resursima bogati Zapad služila kao ispušni ventil za socijalno nezadovoljstvo. Glad za novom zemljom je bio razlog sve učestalijih sukoba s indijanskim plemenima, kao i nasilnog protjerivanja Indijanaca na područja zapadno od rijeke Mississippi 1830. godine.
Dio američkih kolonista se počeo naseljavati i na prostor pod nominalnom meksičkom vlašću, uključujući područje današnjeg Teksasa. Godine 1836. su tamošnji naseljenici otpočeli pobunu protiv Meksika, i nakon kratkog rata proglasili nezavisnu Republiku Teksas.
Širenje SAD na Zapad, koje se od 1845. godine vezano uz ideološki koncept Manifestne sudbine, je ipak s vremenom moralo dovesti do sukoba sa susjednim državama. U slučaju Britanskog imperija, koji je bio na vrhuncu snage, teritorijalna prisezanja na pacifičku obalu su riješena 1846. kompromisom. U slučaju Meksika je pristupanje Teksasa SAD dovelo do američko-meksičkog rata (1846-1847). Američke snage su porazile Meksiko i prisilile ga da Mirovnim ugovorom u Guadelupe Hidalgou preda 42 % teritorija, uključujući Kaliforniju.
Ustavna kriza i građanski rat
Došavši do obale Pacifika, SAD se više nisu mogle širiti, pa se nakon trijumfalnog rata počelo postavljati pitanje ekonomskog i političkog preuređenja SAD.
To se prvenstveno odnosilo na sve veći jaz između država poljoprivrednog Juga - koji je ekonomiju temeljio na izvozu pamuka i drugih sirovina u Evropu, te kome su odgovarale slobodna trgovina i niske carine - i država industrijskog Sjevera kome su odgovarale visoke carine i protekcionizam. Sukob je dobio i ideološku dimenziju, s obzirom da su na Jugu većinu radne snage činili robovi.
Prvih decenija postojanja SAD su robovlasničke donminirale nad slobodnim državama, ali je razvoj industrije kao i sve veći broj doseljenika doveo do nesrazmjera između ekonomske i demografske nadmoći Sjevera i političke moći Juga. Tinjajući sporovi su se rješavali kroz niz kompromisa, kojima je cilj bio uspostaviti političku ravnotežu između Sjevera i Juga.
Južnjački političari su se nadali kako će se na novim teritorijama Zapada proširiti robovlasništvo, odnosno da će se tamo stvoriti nove robovlasničke države. Međutim, većina doseljenika su bili mali siromašni farmeri kojima nisu odgovarali veliki robovlasnički latifundiji, a robovlasništvu se iz ideoloških razloga počeo suprostavljati na Sjeveru sve jači abolicionistički pokret.
Spor je s vremenom toliko dobio na intenzitetu da je na zapadnim područjima, pogotovo nakon izglasavanja kontroverznog Zakona o Kansasu i Nebraski došlo do oružanih sukoba između pristaša i protivnika ropstva. Na Jugu se, pak, širilo mišljenje da ukoliko dominacija robovlasničkih država više nije moguća unutar SAD, valja provesti otcjepljenje.
250px|right|thumb|Bitka kod Gettysburga 1863. godine, koja se smatra prekretnicom građanskog rata
Kada su se nezadovoljni sjevernjaci konačno ujedinili pod novom Republikanskom strankom, njihov kandidat Abraham Lincoln je 1860. pobijedio na predsjedničkim izborima. Na to je Južna Karolina reagirala proglašenjem nezavisnosti, u čemu ju je slijedilo još nekoliko južnih država koje su se početkom 1861. ujedinile u Konfederaciju američkih država.
Federalna vlada je odbila priznati secesiju te su na teritoriju južnih država ostale vojne instalacije, uključujući tvrđavu Fort Sumter. Napad južnjačke milicije na nju je dao povod za početak oružanog sukoba poznatog kao američki građanski rat.
Nade obje strane da će ga brzo riješiti u svoju korist su se rasplinule. Iako je Jug na početku bilježio uspjehe, njima nije mogao kompenzirati brojčanu i - što je još važnije - industrijsku premoć Sjevera. Nade Konfederacije da će je pomoći ili na njenoj strani oružano intervenirati Britanija i Francuska su se rasplinule kada je 1862. Lincoln posebnom proklamacijom službeno ukinuo ropstvo pretvorivši ustavni spor u rat za oslobođenje robova te tako stavivši na svoju stranu javnost potencijalnih južnjačkih saveznika. Nakon što je Jug doživio niz velikih poraza 1863. godine, teritorija pod njegovom kontrolom se počinjala smanjivati da bi u proljeće 1865. Konfederacija de facto prestala postojati padom Richmonda i predajom vojske pod generalom Leejem.
Građanski rat je ne samo konačno riješio pitanje ropstva, nego i nadmoći federalne nad vlašću pojedinih država, kao i stvorio moderni nacionalni identitet Amerikanaca i mnoge suvremene državne institucije. Zbog toga mnogi historičari taj period nazivaju Drugom američkom revolucijom.
SAD kao industrijska sila
Usprkos velikog krvoprolića i razaranja, pogotovo na Jugu, SAD su iz građanskog rata izašle ojačane. Glavni je razlog bio u tome što su ratne potrebe dovele do naglog razvitka industrije, ali i širenja željeznice, pogotovo na Zapad. Godine 1869. je transkontinentalna željeznica spojila Zapadnu i Istočnu obalu te tako intenzivirala privredni razvoj.
Brutalnim slamanjem otpora preostalih indijanskih plemena na Zapadu do sredine 1880-ih, a već ranije tzv. Kompromisom 1877. godine i završetkom Rekonstrukcije na Jugu, su otklonjene sve političke i vojne prepreke pretvaranju SAD u veliku industrijsku silu.
Tome je značajno doprinio i dotle nezapamćena navala imigranata, koji su, za razliku od prethodnih decenija, dolalizi iz Skandinavije, južne i istočne Evrope. Novi doseljenici su zbog jezičnih, kulturnih i vjerskih barijera imali problema uklopiti se u pretežno WASP-ovsku ruralnu maticu američke nacije, te su se ispočetka koncentrirali u velikim gradovima na Istoku, služeči kao jeftina radna snaga, te tako potpomažući sve veću urbanizaciju SAD.
250px|right|thumb|Dolazak imigranata na otok Ellis 1902. godine
S naglim razvojem industrije se u SAD počela organizirati i radnička klasa u prve sindikate kao i radnički pokret, ali on nije imao toliko političkog utjecaja kao sve više rastuća srednja klasa koja će, kao i u nekim drugim državama, svoj izraz naći u prvim oblicima masovne kulture, ali i društvenim pokretima kao što su sufražetkinje i trezvenjački pokret.
Zahvaljujući ogromnim prirodnim bogatstvima, ali i sve većem prilivu ljudi, u SAD je u drugoj polovici 19. vijeka bilo malo interesa za imperijalističku ekspanziju, odnosno stvaranje kolonija ili novih tržišta. Godine 1867. je od Rusije kupljena Aljaska, ali se sve do otkrića zlata 1896. godine ta teritorijalna ekspanzija smatrala promašenom.
Sredinom 1890-ih, pak, u SAD počne rasti bojazan da će evropske sile, koje su naglo ojačale kolonizacijom Azije i Afrike, početi ugrožavati američku nezavisnst i interese. U tu svrhu se u SAD počeo propovijedati vlastiti imperijalizam, koji je na svoj vrhunac došao u mandatima predsjednika McKinleya i Theodorea Roosevelta. Godine 1896. su anektirani Havaji, a u kratkom i uspješnom špansko-američkom ratu osvojeni Guam, Filipini i Portoriko, a Kuba stavljena po američki de facto protektorat. Pod američkim pokroviteljstvom se od Kolumbije otcijepila Panama, gdje je počela gradnja Panamskog kanala, dovršena 1914. godine.
Rooseveltovo doba je također bilo obilježeno spoznajom da više nema novih nenastanjenih teritorija koje bi služile kao ispušni ventil za društveno nezadovoljstvo, odnosno da se SAD moraju suočiti sa sve većim jazom između bogatih i siromašnih. Stoga su početak 20. vijeka obilježili počeci društvenih reformi, kao i uvođenje elemenata državne intervencije u dotada dominantni model laissez faire kapitalizma. Ti su trendovi bili počeci pokreta koji će kasnije biti nazvan progresivizam.
Kada je 1914. izbio prvi svjetski rat, SAD su, u skladu sa svojom tradicionalnom izolacionističkom politikom, proglasile neutralnost. Takav stav je podržavala javnost, smatrajući da će SAD najbolje profitirati ako prodaje oružje i sirovine zaraćenim stranama. Međutim, pomorska blokada sila Antante je značila da se američka roba ne može prodavati Centralnim silama, odnosno da su jedino sile Antante postali kupci njene robe. Što je rat bio duži, to su sile Antante bile prisiljene zaduživati se u američkim bankama. Na kraju je kod vodećih američkih bankara i političara počeo prevladavati stav da je u američkom interesu da Antanta dobije rat, jer inače zajmovi nikada neće biti otplaćeni.
Konačnu odluku je donio njemački neograničeni podmornički rat zbog koga su potapani američki trgovački brodovi, ali i objavljivanje Zimmermanovog telegrama kojim je Njemačka nutkala Meksiko da objavi rat SAD i tako spriječi američku intervenciju u Evropi. U proljeće 1917. SAD su objavile rat Centralnim silama i provele dotada nezapamćenu mobilizaciju ljudskih i materijalnih resursa, uključujući slanje ekspedicijskog korpusa na Zapadni front. Predsjednik Woodrow Wilson, izabran 1916. na platformi nemiješanja u rat, svoju je odluku nastojao opravdati ideološkim razlozima, odnosno nužnošću mlade američke demokracije da pomogne Starom svijetu da postigne trajni mir. Iako američke snage nisu imale odlučujuću ulogu u ratnim operacijama, njihov dolazak u Evropu je značajno ojačao moral Antante i pridonio slomu Centralnih sila i završetku rata 1918. godine. SAD se tako prvi put pojavila kao velika svjetska sila, odnosno sudionik diplomatskog procesa koji je trebao uspostaviti trajni mir u svijetu.
SAD kao svjetska sila
Odmah po završetku rata se ispostavilo kako američka javnost nema interesa za trajno sudjelovanje SAD na međunarodnoj sceni. Versajski mirovni ugovor nije ratificiran, a SAD nije postala članicom Lige naroda. Umjesto toga su se SAD ponovno okrenule izolacionizmu, odnosno vlastitom razvoju i interesima, za što je glavni razlog bilo bogatstvo naglo stečeno ratom koji je SAD, za razliku od manje-više svih drugih svjetskih sila, ostavio neokrznutim.
Taj period, koji se često naziva Burne dvadesete, došao je do svog kraja kada je na Crni četvrtak u oktobru 1929. godine došlo do sloma na njujorškoj burzi. Iza nje je slijedila nezapamćena ekonomska kriza koja će se proširiti po cijelom svijetu. U SAD je ona dovela do naglog osiromašenja velikih slojeva stanovništva i brisanja mnogih dostignuća koja su se u Burnim dvadesetima uzimala zdravo za gotovo.
Godine 1933. na čelo SAD je stupio predsjednik Franklin Delano Roosevelt čija je administracija, po uputstvima znamenitog britanskog ekonomista Johna Maynarda Keynesa započela novi ekonomski program temeljen na državnoj intervenciji u smjeru povećanja zaposlenosti i poticanja proizvodnje. Program, poznat pod nazivom New Deal, nastojao je ublažiti najgore posljedice Velike depresije, ali je opipljivije rezultate počeo davati tek kada je 1939. godine u Evropi izbio drugi svjetski rat i tako vojnim narudžbama dao poticaj američkoj industriji.
SAD su 1930-ih, u skladu s izolacionističkom politikom, uglavnom ignorirale uspon fašizma u Evropi te sve izglednije nasilno obaranje versajskog poretka. Jedini izuzetak su bili Azija i Pacifik, gdje je Amerikance zabrinjavala sve agresivnija politika Japana, pogotovo nakon napada na Kinu 1937. godine, koju je SAD počeo diskretno potpomagati oružjem.
SAD u drugom svjetskom ratu
Nakon što je 1940. Hitler osvojio Francusku, a s njome i kontrolu nad najvećim dijelom Evrope, Rooseveltova administracija se počela više zanimati i za tu oblast, te je počela isporuakama oružja i opreme potpomagati Britaniju, a godinu dana kasnije i SSSR. Međutim, za direktnu vojnu intervenciju nije postojalo volje među američkom javnošću, iako je Roosevelt nastojao isprovocirati sukob s njemačkim podmornicama u Atlantiku. Sve se promijenilo japanskim napadom na Pearl Harbor 7.12. 1941. godine, nakon čega je Njemačka kao japanski saveznik objavila rat SAD.
SAD kao supersila
Nakon uspješnog završetka rata, SAD su uživale mjesto ne samo ekonomski, nego i politički i vojnički najjače sile svijeta. Jedini koji ju je eventualno mogao osporiti primat bio je ratni saveznik Sovjetski Savez, s kojim su u roku od samo nekoliko godina odnosi toliko pogoršani da je otpočeo period zvan hladni rat. SAD se sa SSSR-om nije borio samo za primat u Evropi, nego i u raspadajućim kolonijalnim imperijama bivših evropskih sila. Amerikanci su tom sukobu dali snažnu ideološku notu, nastojeći suprotstavljanje SSSR-u opravdati borbom za demokratske ideale, odnosno protiv komunizma.
Američku politiku je u to vrijeme vodila i ideologija, ali i ekonomsko-politički interesi za što je najbolji primjer Marshallov plan temeljem koga je krajem 1940-ih i početkom 1950-ih obnovljena razrušena Zapadna Evropa - relativni prosperitet je tamošnje stanovništvo trebao odvući od komunizma, ali i stvoriti i tržište za američke industrijske proizvode. SAD se brzo nametnula kao vodeća sila tzv. Zapadnog bloka i slobodnog svijeta, a kao vojni instrument hegemonije 1949. ustanovila NATO pakt.
Sukob sa Sovjetima je postupno eskalirao, ali otkako je 1949. godine SSSR dobio nuklearno oružje, nastojalo se izbjeći njegovo pretvaranje u otvoreni oružani sukob. Već sljedeće godine je time bila vođena američka politika u korejskom ratu koji je 1953. završio pat-pozicijom. Istovremeno su veliki napori i sredstva uloženi u utrku u naoružanju, a kasnije i svemirsku utrku sa SSSR-om.
Antikomunizam, koji je dominirao američkom politikom, našao je svog odraza i na unutrašnjem planu, gdje je strah od prikrivrenih komunističkih simpatizera i sovjetskih agenata doveo do tzv. makartističkih progona lijevo orijentiranih umjetnika i intelektualaca. Ti su se progoni postupno stišali tek sredinom 1950-ih.
250px|right|thumb|Martin Luther King prilikom marša na Washington
Poratni period označava i jačanje pokreta za građanska prava, odnosno ukidanje institucionalne rasne diskriminacije koja je još uvijek bila na snazi u južnim državama SAD. Iako su koraci u tom smjeru započeti još 1940-ih i intenzivirani znamenitom presudom Vrhovnog suda iz 1954. godine, pečat mu je ipak dao pokret na čelu s baptističkim svećenikom Martinom Lutherom Kingom.
Društveni nemiri, vijetnamski rat i ekonomska kriza
Taj je ambiciozni plan pokvarila eskalacija Vijetnamskog rata koji je pokrenuo Kennedy, ali koji je upravo u doba Johnsona krenuo tako loše da je iziskivao direktnu američku vojnu intervenciju. Međutim, ni sve veći broj američkih trupa u Južnom Vijetnamu nije mogao donijeti jasnu vojnu pobjedu. S vremenom su troškovi rata doveli do kresanja budžetskih sredstava za mnoge od Johnsonovih ambicioznih socijalnih programa.
Vijetnamski je rat ispočetka bio popularan, ali se nakon nekoliko godina protiv njega počela buniti najviše mlada generacija baby boomera, pogotovo mladići kojima je prijetila regrutacija i koji nisu htjeli napustiti lagodan život radi ratovanja u džunglama. Nezadovoljstvo ratom se s vremenom pretvorilo u nezadovoljstvo državom i svim društvenim institucijama te pokreta koji je za cilj imao radikalnu preobrazbu američkog društva, bilo kroz kontrakulturu bilo kroz razne radikalne pokrete ekstremne ljevice. Istovremeno je nezadovoljstvo rezultatima Velikog društva u dovelo do radikalizacije mlađeg dijela crnačkog stanovništva, te se od sredine 1960-ih bilježe veliki rasni neredi.
Vojni neuspjesi u Vijetnamu i ulični neredi su kulminirali 1968. godine kada je diskreditiranog Johnsona zamijenio novi predsjednik Richard M. Nixon, izabran pod parolom časnog mira u Vijetnamu te dovođenja zakona i reda na američke ulice. Iako se rat nastavio, pa čak i eskalirao američkim upadom u Kambodžu 1970. godine, Nixon je politikom tzv. "vijetnamizacije" postupno počeo smanjivati broj američkih trupa u Vijetnamu a početkom 1973. je stvorio uvjete za primirje nakon koga su se američke trupe potpuno povukle ostavivši Južni Vijetnam svojim lokalnim saveznicima. Nixon je nešto ranije svojim historijskim putovanjem u NR Kinu nastojao stvoriti diplomatske uvjete za detant sa SSSR-om, koji je upravo u to doba dosegao vrhunac.
Postupnim smirivanjem rata se postupno jenjavali i neredi na američkim ulicama. Iako najradikalniji zahtjevi baby boomera nisu ispunjeni, pod njihovim su utjecajem u mnogim sferama američkog života zavladali liberalni stavovi, pa se krajem 1960-ih i početkom 1970-ih bilježe projekti afirmativne akcije, feminizam drugog vala u medijima i upravi, legalizacija homoseksualnosti i pornografije. S druge je strane u mnogim od velikih gradova došlo do dotada nezapamćene eksplozije kriminala.
Usprkos neprijateljstvu baby boomera, Nixon je godine 1972. trijumfirao na predsjedničkim izborima. Međutim, za vrijeme kampanje su njegovi ljudi počinili niz ilegalnih radnji čije je objelodanjivanje izazvalo skandal zvan Watergate. Predsjednikov autoritet se brzo istopio, a godine 1973. je naftni šok doveo do najveće ekonomske krize od vremena Velike depresije. Suočen s mogućnošću opoziva, Nixon je godine 1974. podnio ostavku, a veliki broj Amerikanaca na duži rok izgubio povjerenje u svoj politički sistem.
Ekonomska kriza se nastavila i pod Nixonovim nasljednikom Fordom, čiji je kratki mandat obilježio i slom Južnog Vijetnama, odnosno konačni američki poraz u vijetnamskom ratu - odnosno prvi nedvosmisleni poraz u američkoj historiji. Nade da će poniženja prestati s novim predsjednikom Carterom su se brzo ugasile. Ekonomska kriza se nastavila u dosada nezamapćenom obliku zvanom stagflacija, a SAD su dobile težak udarac kada je u iranskoj revoluciji zbačen njihov strateški saveznik. Nakon toga je slijedilo poniženje kada su studenti u Teheranu zauzeli američku ambasadu u Teheranu i osoblje uzeli za taoce. Krajem 1979. su Sovjeti, koristeći američku slabost, izvršili invaziju Afganistana. Taj niz poniženja je na izborima 1980. mnoge Amerikance natjerao da se odbace liberalizam prethodnih decenija te da se vrate konzervativizmu oličenom u Ronaldu Reaganu.
SAD kao pobjednik hladnog rata
Izbor Ronalda Reagana za predsjednika 1980. godine predstavljao je radikalni zaokret kako u vanjskoj, tako i unutrašnjoj politici SAD.
Na vanjskom planu je Reagan odbacio politiku detanta svojih prethodnika i zauzeo oštar kurs prema Sovjetskom Savezu i njegovim saveznicima, ponovno eskaliravši hladni rat. Povećani su izdaci za obranu, a projekti poput Strateške obrambene inicijative poznate kao Ratovi zvijezda su za cilj imali ponovno pokrenuti utrku u naoružanju i ekonomski iscrpiti Sovjetski Savez. Pored toga su se podržavali afganistanski mudžahedini u ratu protiv Sovjeta, antikomunistički nastrojeni nikaragvanski kontraši kao i antikomunistički nastrojeni pokreti u Istočnoj Evropi poput poljske Solidarnosti. Intenziviranje antisovjetske retorike je mnoge, po prvi put nakon 1960-ih, uvjerilo da je neizbježan treći svjetski rat.
250px|right|thumb|Predsjednik Reagan godine 1987. pred Berlinskim zidom
Istovremeno s ekonomskim trendovima su se od 1980-ih u SAD bilježili i dotada nezabilježeni kulturni trendovi, koji su se prvenstveno odražavali kroz povratak društvenog konzervativizma, ali i jačanje protestantskog fundamentalizma koji je, koristeći nove medije kao televizija, odnosno televizijske propovjednike stekao snažan politički utjecaj. Ti su se trendovi najviše mogli zamijetiti kod baby boomera od kojih su mnogi napustili radikalne ideje svoje mladosti kako bi prigrlili ili vjerski konzervativizam ili bezočni materijalizam koga je inkarnirala nova supkultura yuppieja.
Poboljšanje ekonomske situacije, ali i ponovni uspon nacionalnog ponosa nakon uspješne invazije Grenade 1983. godine i losanđeleske Olimpijade 1984. omogućila je Reaganu da trijumfira na predsjedničkim izborima. Iako je zadržao oštar antikomunistički i antisovjetski stav, Reagan je dolazak Gorbačova na vlast u SSSR-u i početak političkih reformi zvanih perestrojka ispravno protumačio kao znak slabosti kod svog protivnika. Međutim, umjesto da pojača pritisak, Reagan je ispravno zaključio da bi odmrzavanje odnosa sa SSSR-om omogućilo da se carstvo zla sruši mirnim putem, odnosno iznutra. Takva je politika svoje opravdanje dobila 1989. godine kada se srušio berlinski zid, a potom raspao Istočni blok, a dvije godine kasnije i sam SSSR.
Smirivanje hladnog rata, odnosno sve izvjesnija američka pobjeda je fokus pažnje Amerikanaca počela vraćati na unutrašnja pitanja. Stalni porast kriminala je 1980-ih dobio novi poticaj pojavom nove droge zvane crack, na što su vlasti, sada vođene konzervativnom ideologijom i principima zakona i reda odgovorile oštrom politikom gradnje novih zatvora, strožim kaznama i kontroverznim ratom protiv droge.
Pred kraj 1980-ih je u SAD, kao svojevrsna reakcija na jačanje vjerske desnice, novi poticaj dobio i feministički pokret, a zahvaljujući epidemiji AIDS-a i pokret za prava homoseksualaca. Zahvaljujući njima se u američki javni život, između ostalog, počeo uvlačiti koncept tzv. političke korektnosti.
Popularnog Reagana je 1988. godine zamijenio njegov dotad uglavnom potcijenjeni potpredsjednik George H. W. Bush. Fokus njegove pažnje je bila uglavnom vanjska politika, odnosno osiguranje da SAD sve izgledniju pobjedu u hladnom ratu postignu sa što manje troškova i problema. Glavni izvor napetosti više nije bio SSSR nego treći svijet. Godine 1989. je američkom vojnom intervencijom u Panami svrgnut Manuel Noriega, a pokušaj Sadama Huseina da Iraku pripoji naftom bogati Kuvajt je godine 1991. doveo do zaljevskog rata. U njemu su SAD postigle vojnički trijumf čime su iz kolektivne memorije privremeno izbrisane traume Vijetnama te stvoren mit o američkoj nepobjedivosti i vojnoj svemoći na kojoj će se temeljiti svijet poslije hladnog rata.
SAD u post-hladnoratovskom svijetu
Završetak hladnog rata je SAD učinio jedinom svjetskom supersilom čiju hegemoniju na vojnom, ekonomskom i političkom planu nitko nije mogao, barem na kraći rok, dovesti u pitanje. Stoga se od 1992. godine pažnja američke politike i javnosti orijentirala prvenstveno na unutrašnja pitanja.
To je najviše pogodovalo generaciji baby boomera, pogotovo njenom dijelu koji je smatrao da je došao trenutak da SAD, neopterećena vanjskopolitičkim problemima, provede mnoge od radikalnih društvenih reformi i ideja za koje se njihova generacija borila 1960-ih. Takva su nastojanja svoje oličenje našle u Billu Clintonu koji je u društvenim pitanjima podržavao idealizam baby boomera, ali je u ekonomskim pitanjima bio vjeran tekovinama Reaganove revolucije 1980-ih.
Pobjeda Clintona na izborima 1992. godine je, pak, novog predsjednika odmah dovela u oštar sukob s predstavnicima konzervativne desnice koja je ojačala 1980-ih, a koja je svoj izraz našla u sve većoj polarizaciji američke javnosti, odnosno stvaranju čvrste baze Republikanske stranke u ruralnoj unutrašnjosti SAD. Liberalna Amerika je, pak, svoje uporište našla na Istočnoj i Zapadnoj obali, stvorivši ideološku podjelu koja traje i danas. Njoj je doprinos dala i razvoj novih medija - dok su liberali počeli dominirati tradicionalnim medijima kao novine i televizija, konzervativci su stekli dominaciju nad radijskim talk showovima. I jednima i drugima je dosta pomogao razvoj Interneta koji je potpuno izmijenio američku privredu, kulturu i politiku.