cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Al-Hvarizmi
Među kasnijim matematičarima na koje je uticao Hvarizmi bili su Umar el Kajam, Leonardo Fibonači iz Pize (posle 1240.) i magister Jakob iz Firence, čija italijanska rasprava o matematici iz 1307. god, sadrži, kao i Leonardova dela, pet tipova kvadratnih jednačina, koje su se nalazile u delima muslimanskih matematičara. Al Kajamova algebra, koja označava značajan napredak od Al Hvarizmijeve algebre, sadrži geometrijska i algebarska rešenja jednačina drugog stepena i jednu izvrsnu podelu jednačina.
Ozgud
Ozgud se može odnositi na
Al-Hvarizmi
Algebra
U svojim spisima o algebri koja je didaktičko delo, pokušao je da pokaže način na koji je bilo moguće primeniti algebru u svakodnevnom životu tadašnjeg islamskog carstva. Prema Rošenovom prevodu možemo uočiti da je pokušao da pokaže da: ono što je lako i korisno u aritmetici, moguće je primeniti u raznim svakodnevnim situacijama(pravo, suđenja, trgovina, merenje zemlje, prokop kanala, geometrijskim proračunima…)
Prevod na latinski Herarda iz Kremone se koristio na evropskim univerzitetima kao udžbenik do 16. veka. Nakon što je predstavio prirodne brojeve, uvodi glavno pitanje u prvom delu svoje knjige – rešenje jednačina. Njegove jednačine su ili linearne ili kvadratne i sastavljene su od jedinica, korena i kvadrata. Za njega je npr, jedna jedinica bila jedan broj, jedan koren je bila nepoznata i kvadrat nepoznata na kvadrat. Iako ćemo u daljim primerima koristiti današnju algebarsku notaciju brojeva kako bi čitalac mogao bolje da razume, trebalo bi istaći da Hvarizmi nije koristio nikakve simbole već samo reči. Prvo postavlja jednačinu u neki od sledećih oblika: 1.	kvadrati jednaki korenu 2.	Kvadrati jednaki broju 3.	Koreni jednaki broju 4.	Kvadrati i koreni koji su jednaki broju kao npr x² + 10x = 39 5.	Kvadrati i brojevi koji su jednaki korenima kao npr x² + 21 = 10x 6.	Koreni i brojevi jednaki kvadratima kao npr 3x + 4 = x² Dalje se završava koristeći operacije al-ŷabr i al-muqabala. Hvarizmijevi geometrijski dokazi unose kontroverznost među naučnike. Pitanje koje ostaje i dalje bez odgovora jeste da li je poznavao Euklidov rad. Treba imati na umu da je u njegovoj mladosti za vreme Rašidove vladavine, prevedeno delo Elementi na arapski i da je prevodilac bio jedan od dva Hvarizmijeva saradnika u Kući znanja. Rašid kaže da je Hvarizmijevo delo verovatno bilo inspirisano Elementima. Međutim neki tvrde da su mu Elementi bili zapravo potpuno nepoznati. Iako nije zasigurno poznato da li je poznavao Euklidovo učenje moguće tvrditi da je bilo uslovljeno drugim delima o geometriji.
U daljem delu ispituje aritmetičke zakone i kako se oni pojavljuju i koriste među algebarskim objektima. Primer je kako pomnožiti izraze kao (a + bx)(c + dx). Sledeći deo se bazira na korišćenju i primerima. Opisuje pravila za nalaženje površine geometrijskih figura kao što je krug i zapremine tela kao sto su sfera i piramida. Ovaj deo ima mnogo više sličnosti sa hebrejskim i indijskim tekstovima nego sa nekim grčkim delom. U poslednjem delu knjige se bavi kompleksnim islamskim pravilima nasleđivanja ali koristi malo algebre koju je pokazao ranije, više nalazi rešenja u linearnim jednačinama.
Paiesco, Verbano-Cusio-Ossola
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 620 m.
Denhoff, North Dakota
Denhof je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Severna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 20.
Ouvensvil
Ouvensvil se može odnositi na
Maleinska kiselina
Maleinska kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 4 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 116,072 Da.
Orland
Orland se može odnositi na
Sabina, Ohio
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.564, što je 216 (-7,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bio (Lot)
Bio je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Lot.
Pasoš Omana
Pasoš Omana je javna putna isprava koja se državljaninu Omana izdaje za putovanje i boravak u inostranstvu, kao i za povratak u zemlju.
Za vreme boravka u inostranstvu, putna isprava služi njenom imaocu za dokazivanje identiteta i kao dokaz o državljanstvu Omana.
Pasoš se izdaje za neograničen broj putovanja.
Građanima Omana je potrebna viza za ulazak u Republiku Srbiju i u mnoge države sveta.
Jezici
Pasoš je ispisan arapskim i engleskim jezikom kao i lične informacije nosioca.
Pasoš Uzbekistana
mini|Pasoš Uzbekistana.
Hrišćanska filozofija
Hrišćanska filozofija je filozofija koja polazi od hrišćanskih verskih dogmi, odnosno od objavljenih istina vere, kao svojih pretpostavki.
Pasoš Uzbekistana
Pasoš Uzbekistana je javna putna isprava koja se državljaninu Uzbekistana izdaje za putovanje i boravak u inostranstvu, kao i za povratak u zemlju.
Za vreme boravka u inostranstvu, putna isprava služi njenom imaocu za dokazivanje identiteta i kao dokaz o državljanstvu.
Hrišćanska filozofija
Hrišćanska filozofija se ponaviše bavi pitanjima Trojstva (odnosom Oca, Sina i Duha), čovekovim odnosom s Bogom, odnosom vere i uma, problemima slobode volje, greha, kazne, predodređenja, milosti, iskupljenja, spasenja i zagrobnog života.
Pasoš Uzbekistana
Pasoš Uzbekistana se izdaje za neograničen broj putovanja.
Hrišćanska filozofija
Razvoj
Filozofija i hrišćanstvo, od najranijeg perioda u kome su se mogli susresti, stupaju u različite odnose, od odnosa odbijanja, do odnosa preplitanja i uzajamnog priznavanja.
Pasoš Uzbekistana
Građanima Uzbekistana je potrebna viza za ulazak u Republiku Srbiju ali mogu slobodno da putuju u svim državama koje su nekada bile u sastavu SSSR-a.
Hrišćanska filozofija
Apologetika
U počecima hrišćanstva, verovanje u ono što je dato objavom isključuje istraživanje, jer nova vera ne insistira na racionalnoj uverljivosti svojih tvrdnji. Neki, kao Tertulijan (155-220 n. e.), vide odnos vere i filozofije kao sukob:
Tertulijan odbija svaku vezu vere sa znanjem, odnosno religije sa filozofijom. Poznat je po svojim izjavama: "svaki priprosti hrišćanin bliži je bogu od Platona" i "credo quia absurdum" (verujem jer je besmisleno). On i drugi hrišćanski apologeti brane izvorno versko osećanje i pretpostavljaju ga svakoj naučnoj i filozofskoj spoznaji.
Gnostici su prvi hrišćani koji pokušavaju znanjem doći do istine vere. No vremenom, usled odupiranja jeresi i filozofskoj kritici, javljaju se hrišćanski apologeti, koji su filozofski pisali u odbranu hrišćanstva. Vremenom, kako je hrišćanstvo postajalo vladajuća religija na prostorima Rimskog carstva, dolazi do helenizacije hrišćanstva, što se ponajviše odrazilo nadovezivanjem hrišćanske filozofije na Platona i neoplatonizam. Filozofija i teologija se shvataju kao odvoje oblasti, koje ne protivreče jedna drugoj, već se nadopunjuju. Filozofija se bavi onim što se zasniva na čulnom iskustvu, a teologija onim čega nema u čulnom iskustvu (natprirodnim). Teologija okreće onim stvarima koje se ne mogu znati, ali se u njih može verovati.
Patristika
U 4. i 5. veku dolazi do sistemske razrade hrišćanske nauke koja se zove patristika (od lat. patres - oci). Istočni crkveni oci Grigorije Bogoslov (329-390) i Vasilije Veliki (330-378), pozivaju da se oprezno izučavaju antički filozofi, da se od njih prihvati ono što valja, a da se njihove zablude odbace.
529. godine vizantijski car Justinijan I, koji je ujedno bio i pravoslavni teolog, ukida sve filozofske škole u Atini, uključujući i Platonovu Akademiju.
Sholastika
Na zapadu, Toma Akvinski (1225-1274) stvara teološki sistem u kome sledi Aristotelovu filozofiju, smatrajući ga svojim učiteljem.
Osnovne teme
U odnosu na antičku filozofiju, hrišćanska filozofija donosi brojne promene. Razlika u poimanju vremena dolazi do izražaja kod Avgustina (354-430 n. e.). Dok su Grci smatrali da se svet obnavlja u ciklusima sličnim smeni godišnjih doba, hrišćani očekuju nastupanje Carstva nebeskog, shvatajući istorijski proces linearno. Takođe, Grci su smatrali da ništa ne može nastati ni iz čega, dok su hrišćani tvrdili da Bog stvara svet ex nihilo (iz ničega).
Predstavnici
Značajni predstavnici hrišćanske filozofije su:
Pasoš Uzbekistana
Jezici
Pasoš je ispisan uzbekistanskim, ruskim i engleskim jezikom kao i lične informacije nosioca.
Neoplatonizam
Neoplatonizam ili novoplatonizam naziv je za religijsko-mističnu školu Platonove filozofije koja je djelovala 3.-6. stoljeća. Najznačajniji predstavnik novoplatonizma bio je filozof Plotin (204.-270.) koji je djelovao u Aleksandriji, a kasnije u Rimu kao glasoviti učitelj filozofije.
Antički novoplatonizam
Novoplatonizam je nastao u Aleksandriji, dodirnoj točki Istoka i Zapada, gdje su se ispreplitali religijski utjecaji iz Perzije i Babilona, egipatska vjerovanja, židovska vjera i kršćanske sekte.
Novoplatoniostička filozofska škola kasnije djeluje u Rimu, a zatim u Siriji i Ateni.
Razvio se na osnovi učenja filozofa Platona i ranijih Platonista. Osnivačem novoplatonizma smatra se Amonije Sakas, no središnju ideju i osnove te filozofske škole postavio je njegov učenik Plotin.
Glavna je postavka u Plotinovoj metafizici negovo učenje o trojstvu koje se sastoji od Jednog, Uma i Duše. Prema njemu, čitava stvarnost proizlazi iz vrhovnog i nepromjenljivog principa Jednog. Jedno je uzrok i izvor svega i sve što postoji po njemu postoji. Razlikuju se stupnjevi bitka koji se prepoznaju kao um, ideje, duša i konačno materija. Dakle, emanacijom iz Jednog nastaje Um, a novom emanacijom iz Uma nastaje Duša. Što je nešto dalje od Jednog, ono manje jest. Jedno se ne može spoznati znanjem, već mističnom ekstazom u trenutka kada čovjeka napusti svijest te se u mističnoj ljubavi spaja u Prajedno.
Škola je prestala s djelovanjem 529. godine kada je bizantski car Justinijan I. zatvorio sve filozofske škole u Ateni.
Srednjovjekovni novoplatonizam
Istodobno, novoplatonizam se spojio sa mističnim gnosticizmom, kao i sa idejama židovske kabale.
Platonov utjecaj osjećao se kroz kršćanski nauk sv. Augustina, ali i drugih ranih kršćanskih mislioca. Skolastički filozofi postupno odbacuju Platonov autoritet u kršćanskoj filozofiji i zamijenjuju ga Aristotelom, što svoj vrhunac dostiže u 13. stoljeću kada Toma Akvinski nastoji utemeljiti katoličko učenje na Aristotelovoj filozofiji koja je u opreci prema filozofiji Platona i novoplatonizma.
Renesansni novoplatonizam
U Firenci je početkom 15. stoljeća otvorena Firentinska akademija u kojoj je proučavana Platonova filozofija koja je postala temeljnim idejnim sustavom renesanse.
Među filozofima koji su djelovali u okvirima novoplatonističke filozofije ističu se Marsilio Ficino, Giovanni Pico della Mirandola, kao i naš Frano Petrić.
Petar Talovac
Petar Talovac, u izvorima i Perko (? – ?, 1453.), hrvatski velikaš iz obitelji Talovaca i ban Hrvatske i Dalmacije (1438.-1453.).
Bio je upravitelj Zagrebačke biskupije, a potom ban Hrvatske i Dalmacije. Pomagao je bratu Matku u borbi za baštinu Nelipčića te je dobio dio njihovih zemalja južno od Velebita. Istaknuo se u protuosmanskoj obrani južnih dijelova Hrvatsko-Ugarskoga Kraljevstva. Iako je nakon Matkove smrti (1444. ili 1445) teško održavao nadzor nad posjedima južno od Velebita, uspio je većinu svojih posjeda zadržati do smrti, vješto balansirajući između Mlečana, gubernatora J. Hunyadija te bosanskih vladara i Stjepana Vukčića Kosače. Umro je vjerojatno početkom 1453. ostavivši za sobom udovicu Jadvigu Gorjansku i dva maloljetna sina, Ivana i Stjepana.
Josip Cazi
thumb|mini|desno|Reljef Josipa Cazija na obiteljskoj grobnici Josip Cazi (Čepin, 16. ožujka 1907. - Zagreb, 22. studenoga 1977.), bio je hrvatski i jugoslavenski politički djelatnik, revolucionar, književnik i publicist. Pisac povijesti sindikalnoga pokreta i njegov istaknuti sudionik.
Životopis
Josip Cazi rodio se 1907. godine u Čepinu kod Osijeka. Čepin je tada još uvijek u vlasništvu hrvatske plemićke obitelji Adamovića Čepinskih. U ranoj mladosti ostaje bez roditelja (majka mu je umrla kad je imao sedam godina a otac je poginuo u prvom svjetskom ratu) a kasnije odlazi na zanat u Vukovar. U to vrijeme u Vukovaru je glavna osoba i vođa političkih aktivnosti Stjepan Supanc, inženjer i ugledni arhitekt. U Vukovaru, u vrijeme Obznane, u petnaestoj godini, Josip Cazi postaje članom SKOJ-a a nedugo potom tajnikom Gradskoga a zatim Okružnoga komiteta SKOJ-a. Zbog političke djelatnosti Cazi je uhićen 1927. godine i osuđen na pet godina robije. Robiju izdržava u Zabeli kod Požarevca. Godine 1936. ponovno je uhićen i ovoga puta osuđen na dvije godine robije koje izdržava u Staroj Gradiški.
U NOB-i sudjeluje od 1941. godine i to kao politički komesar odreda te član ZAVNOH-a i AVNOJ-a. Poslije Drugoga svjetskog rata bio je Ministar lake industrije (01.04.1949.-14.04.1950.) u vladi Josipa Broza Tita.
Vignarola, Frosinone
Vignarola je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 47 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 88 m.
My Best Friend's Wedding
My Best Friend's Wedding je američka filmska romantična komedija snimljena 1997. u režiji P. Dž. Hogana sa Džulijom Roberts u glavnoj ulozi. Džulija Roberts je za ovu ulogu bila nominovana za Zlatni globus za najbolju glavnu glumicu, a Rupert Everet za Zlatni globus i Nagradu BAFTA za najboljeg glumca u sporednoj ulozi. Ovaj film se nalazi na četrnaestom mestu na listi komercijalno najuspešnijih romantičnih komedija svih vremena.
Melfi
Melfi je grad u južnoj Italiji. Melfi je drugi po veličini grad okruga Potenca u okviru italijanske pokrajine Bazilikata.
Geografija
Grad Melfi nalazi se u južnom delu Italije, na 130 km zapadno od Barija. Grad se nalazi na znatnoj nadmorskoj visni (preko 500 m n. v.) u južnom delu Apenina. Iznad grada izdiže se ugašeni vulkan Monte Vulture.
Istorija
U Starom veku je na njegovom području živeo italski narod Lukanci. Njih su pokorili Rimljani i oko godine 291. pne. osnovali koloniju Venusia, od koje će se Melfi početi odvajati kao zasebno naselje sve do srednjeg veka. Tada je stekao izuzetnu strategijsku važnost s obzirom da je kontrolisao komunikacije između langobardskih i vizantijskih područja. U 11. veku je postao glavno uporište normanskog vojskovođe Vilima Gvozdenorukog, a 1059. i prestonica Vojvodstva Apulija. O važnosti grada svedoči da su se dva puta (1059 i 1109) u njemu održavali papski sinodi. Godine 1231. je u njemu rimsko-nemački car doneo znamenite Konstitucije iz Melfija, jedan od najopsežniji zakonika srednjovekovne Evrope. Posle toga je grad uglavnom pratio sudbinu Napuljskog Kraljevstva. Teško je stradao nakon zauzimanja od strane Francuza u italijanskim ratovima 1528. kao i u zemljotresu 1930. i bombardovanju od strane Saveznika u septembru 1943. Za vreme fašističke vladavine su tamo u unutrašnjem egzilu boravili mnogi znameniti italijanski antifašisti.
Ivaniš Nelipić
Ivaniš Nelipčić Cetinski († 1434.), hrvatski velikaš, cetinski i omiški knez i hrvatsko-dalmatinski ban. Posljednji je muški potomak velikaške obitelji Nelipić.
Životopis
Rođen je u obitelji kneza Ivana († 1378./79.) i Margarete Merini. Od oca je naslijedio cetinsku knežiju. Obnašao je različite dužnosti u Hrvatskom Kraljevstvu, pa je tako bio i knez dalmatinskih gradova Trogira (1393.) i Splita (1403.). Tijekom građanskog rata između kralja Žigmunda Luksemburškog i Ladislava Napuljskog, knez Ivaniš je podržavao Ladislava koji mu je darovao Skradin (1403.-1406.) i Klis (1406.). Od 1406. podržavao je, zajedno s knezovima Frankopanima kralja Žigmunda, zbog čega je izgubio Skradin, ali je uspio zadržati Klis.
Godine 1416. stekao je i omiško kneštvo.
Paoli
Paoli se može odnositi na
Ivaniš Nelipić
Životopis
Oženio se Elizabetom, kćerkom ugarskog palatina Detrika Bubeka s kojom je imao dvije kćeri Katarinu i Margaretu. Budući da nije imao muškog potomstva, posvojio je zeta Ivana VI. (Anža) Frankopana Cetinskog, najstarijeg sina Nikole IV. Frankopana, te mu založio svoje posjede kao miraz svoje kćeri Katarine. Međutim, Anž je nakon tastove smrti izgubio preuzetu baštinu u korist kraljevih favorita, Talovaca.
Nezavisna Država Makedonija
mini|280p|Područje koje je, prema zamisli, trebalo da uključuje Nezavisna Država Makedonija Nezavisna Država Makedonija je naziv za pokušaj stvaranja marionetske države pod patronatom Nemačke na području Makedonije, čiji bi glavni grad bilo Skoplje. Prema zamisli, država bi obuhvatala celo područje istorijske Makedonije.
Istorijat
Ideolozi stvaranja nezavisne Makedonije bili su članovi organizacije VMRO, čiji je lider bio Ivan Mihajlov. 1. septembra 1944. Hitler izdaje naredbu za formiranje ove države i Nemci šalju Ivana Mihajlova u Skoplje sa zadatkom da proglasi nezavisnu Makedoniju. Ova država je trebalo da obezbedi nesmetano povlačenje Nemaca iz Grčke preko njene teritorije, s obzirom da je Bugarska koja je do tada upravljala tim područjem istupila iz saveza Sila Osovina i prešla na stranu Saveznika 8. septembra. Ivan Mihajlov, međutim, zaključuje da je rat izgubljen i da nema uslova za formiranje nezavisne makedonske države. Tada vojnu kontrolu nad Makedonijom preuzimaju Nemci, dok je lokalnu vlast obavljala stara bugarska administracija, koja više nije bila pod patronatom bugarske vojske i bugarske države. Ovakvo stanje je trajalo od početka septembra do novembra 1944, kada područje Vardarske Makedonije dolazi pod kontrolu jugoslovenskih partizana i postaje deo nove socijalističke Jugoslavije u okviru koje će se formirati Narodna Republika Makedonija.
Vesna Bosanac
mini|250px|Odjeća i predmeti dr. Vesne Bosanac koje je imala na sebi u trenutku puštanja iz zatočeništva Vesna Bosanac (Subotica, 9. ožujka 1949. - Vukovar, 21. ožujka 2022.) - hrvatska liječnica, specijalist pedijatrije, ravnateljica Opće bolnice Vukovar. Kao ravnateljica vukovarske bolnice u najtežim ratnim trenucima grada Vukovara postala je simbolom herojstva, građanske hrabrosti i humanosti.
Postala je v.d. ravnateljem Medicinskog centra Vukovar 24. srpnja 1991. godine. U bolnici su počele pripreme za snalaženje u ratnoj agresiji, koja se spremala u okolici Vukovara. Vodila je bolnicu u vrijeme nesposredno prije i za vrijeme bitke za Vukovar, organizirajući rad bolnice u vrlo teškim ratnim uvjetima. Kroz bolnicu je prošlo dvije i pol tisuće ranjenika, tisuću od njih je moralo biti podvrgnuto teškim operacijama. Ostala je u bolnici do samog pada Vukovara te je bila zatočena i kasnije puštena. Najveći organizirani i masovni zločin u Vukovaru, dogodio se nad ranjenicima iz bolnice.
Protiv nje bila je podnesena kaznena prijava u Srbiji 1992., zbog navodnih ratnih zločina, ali je odbačena kao neutemeljena. Bila je članica Gradskog vijeća Vukovara od 1993. do 1996. Na čelu je Opće bolnice Vukovar od 1997. godine, nakon mirnog oslobođenja Vukovara. Bila je 9. na stranačkoj listi HDZ-a u V. izbornoj jedinici na izborima za Hrvatski sabor 2011. godine.
Bila je kritizirana zbog načina vođenja vukovarske bolnice.
Primila je "Povelju Republike Hrvatske" u ime Opće županijske bolnice Vukovar od hrvatskog predsjednika Ive Josipovića 15. studenog 2011. Udruga branitelja Podravke u suradnji s drugim udrugama proizašlim iz Domovinskog rata dodijelila je dr. Vesni Bosanac i Općoj bolnici Vukovar Veliku zlatnu plaketu 16. siječnja 2012., za sve što su učinili za dobrobit Hrvatske.
Krajem lipnja 2013. god. je smijenjena s mjesta ravnateljice Opće bolnice Vukovar, odlukom Vlade RH. Makar se navodi da su razlozi slabo poslovanje bolnice - koja ima znatna nepodmirena dugovanja, kako je sa bolnicama u Hrvatskoj početkom 2013. godine i inače slučaj - u javnosti su iznijeti protesti i ocjene kako je riječ o političkoj smjeni. Svojedobni ministar zdravstva prof. dr. Andrija Hebrang objašnjava da je Opća bolnica u Vukovaru dužna kao i sve druge, i da je riječ o dugu koji se ne može pripisati propustima V. Bosanac. Očekuje se da će dr. Bosanac nastaviti raditi u Općoj bolnici Vukovar, kao liječnik - pedijatar.
O njoj je napisana knjiga "Apeli dr. Vesne Bosanac", koju je priredio i uredio Mladen Pavković 2002.
Pravopis
Pravopis ili ortografija (grč. ὀρθογραφία [orthografía]), skup pravila koji određuje način pisanja nekog jezika.
Pravopisi se uređuju prema raznim načelima. Ta se načela odnose na različite dijelove pisane prakse: jedna odlučuju o interpunkciji, druga o velikim i malim slovima, treća o rastavljenom i sastavljenom pisanju riječi, četvrta o pisanju izgovaranih glasova, i još neka. Najzanimljivija su i najvažnija ona četvrta, a prema njima se onda i klasificiraju pravopisi pojedinih jezika. Pravopisi konkretnih jezika gotovo nikada nisu uređeni po samo jednome takvu načelu, ali jedno uvijek prevladava i onda pojedini pravopis nazivamo po tome temeljnom načelu. Tako primjerice na slavenskome jugu u slovenskom i bugarskom jeziku prevladava morfonološko načelo, pa njihove pravopise nazivamo morfonološkima, a u srpskohrvatskom i makedonskom prevladava fonološko načelo, pa su njihovi odgovarajući pravopisi fonološki. Stoga ćemo prikazati razna pravopisna načela:
Fonetski pravopis
Prvo je načelo fonetsko. Po njemu bi trebalo pisati objektivno postojeće stvarne, fizičke glasove koje izgovaramo. Tako bi se primjerice u hrvatskome morao posebnim slovima pisati glas n kakav je u sastanak (to je naš najčešći najobičniji n, kakav je npr. u dan, danas, noć), drugi glas n u genitivu sastanka (takav n imaju Englezi, pišu ga dvoslovom ng, što najčešće nije n + g), treći glas u sastančiti ako dobro izgovaramo č (takav n imaju indijski jezici), četvrti u anđeo (takav n imaju Rusi). Otkako se u čovječanstvu piše, nije bilo pravopisa u kojem bi prevladavalo fonetsko načelo, nešto jače bilo je zastupljeno u sanskrtskome pravopisu, ali pisanje su u tome jeziku uveli učeni ljudi tek kada je on već bio mrtav kao u Europi latinski, pa nije bilo naroda koji bi se mogao buniti.
Fonološki pravopis
Dok se u znanosti nije razlikovala fonetika od fonologije, pravopise uređene prema fonološkome načelu zvali su fonetskima, a mnogi ih laici i danas tako zovu. Fonologija se ne bavi ljudskim glasovima kao fizičkim pojavama, nego glasovima kako se odražavaju u svijesti prosječnoga govornika odredenog jezika, pa su onda za nas svi gore navedeni fizički različiti glasovi tipa n jednostavno glas n. Tako shvaćen glas zove se fonem i piše se u kosim zagradama (primjerice fonem /n/). Prema fonološkome načelu pišu se isti fonemi uvijek jednako. Tako mi prema fonološkome pravopisu pišemo vrapca iako je nominativ vrabac, jer je glas p u vrapca za našu svijest (a ovaj put i fizički) savršeno jednak kao p u hropca prema nominativu hropac. Hrvatski je pravopis fonološki, iako u njemu ima i primjesa nekih drugih načela, o čemu poslije.
Morfonološki pravopis
Treće se načelo naziva morfonološkim (ili rjeđe i duže morfofonološkim). Prema tome načelu ne označuju se u pismu fonemi koji se stvarno izgovaraju, nego se zadržavaju slovni znaci za foneme u osnovnome obliku. Ako je osnovni oblik nominativ vrabac, onda po tome načelu i u genitivu treba biti vrabca. Morfonološko su načelo u starijoj filologiji zvali etimološkim (korijenskim), a mnogi ga i danas tako zovu, jedni iz neznanja, drugi svjesno radi difamacije onih koji se s njima ne slažu. No to je posve drugačije, sljedeće načelo.
Etimološki (korijenski) pravopis
Sljedeće, četvrto načelo, jest etimološko (korijensko). Ni ono, kao ni fonetsko, nije do sada prevladavalo ni u čijem pravopisu. U morfonološkome pravopisu znamo da je b u vrabca prema vrabac, t u svatba prema svatovi, d u sladka prema sladak, i slično. Ali ako neki Slaveni pišu oblike kakvi bi u hrvatskome bili *istba, *obći za izba, opći, onda za to nema uporišta u drugim riječima ili u oblicima, nego valja znati etimologiju, koja je vrlo specijalna i uska lingvistička disciplina. Etimološka je primjesa u ruskome pravopisu pisanje nastavaka -ogo, —ego (naše -oga, -ega), iako je izgovoru v umjesto g, a za pisanje g umjesto v nema u suvremenom ruskome nikakva razloga. Prema strogo etimološkom načelu mi bismo pisali dhor umjesto tvor.
Historijski pravopis
Rusko pisanje —ogo, —ego umjesto -ovo, —evo može se objasniti ne samo etimološkim nego i petim načelom, historijskim. A ponekad je teško razlikovati i morfonološko načelo od historijskoga. Tako bi se, da ostanemo na ruskome, poznato rusko zanemarivanje akanja na pismu moglo objasniti u nekim slučajevima morfonološki (primjerice pisanje voda umjesto izgovornoga vada zbog akuzativa vodu), ali ipak preteže historijsko načelo, jer ono objašnjava i one slučajeve gdje nema morfonološke podrške, pa za pisanje potok umjesto izgovornoga patok nema kriterija dostupnoga prosječnomu čovjeku. Dobre primjere za primjenu historijskoga načela nudi francuski pravopis — u njem se i danas veoma često piše kako se nekada davno izgovaralo. Tako se za “100” piše cent, a danas izgovara sa (a = nosni a).
Arbitrarni pravopis
Šesto načelo nije u pravom smislu načelo — radi se o arbitrarnim propisima u nekim pravopisima, Tako se u španjolskome vokal i u riječima uvijek piše i ali kada je sam (tada služi kao veznik), piše se slovo y, koje inače predstavlja glas /j/. U ruskome pravopisu do 1918. pisao se vokal i latiničkim slovom i ispred vokala i ispred ruskoga slova za glas j, a u svim ostalim slučajevima normalnim ćiriličkim slovom и (uz jednu iznimku, o kojoj poslije).
Ideografski pravopis
Iznesenih sedam načela obuhvaćaju svu pravopisnu problematiku što se tiče predstavljanja izgovora slovima. Ali ta se tema ne iscrpljuje pravopisom (ortografijom), tu odlučuje i slovopis (grafija) pojedinoga jezika.
Mona Lisa Smile
Na prostoru bivše Jugoslavije je film distribuiran pod naslovom Osmeh Mona Lize.
Radnja
Godine 1953, tridesetogodišnja Ketrin dobija posao profesorke istorije umetnosti u jednoj konzervativnoj privatnoj školi za devojke. Već na prvom časom vidi da su devojke doslovce naučile gradivo, međutim shvata i da je to gradivo, ono koje nije štetno za mlade učenice. Ketrin stoga pokušava da oslobodi njihov duh, da probudi iskreno zanimanje za istoriju umetnosti, i da ih podstakne da budu individualne i da se kritički odnose prema stvarima o kojima su morale ćutati. Uverava ih da dela stara nekoliko vekova nisu najlepša i jedina vredna pažnje, uvodi ih u modernu umetnost i zahteva da aktivno učestvuju u času. Devojke će uskoro jedva čekati časove, kod profesorke za koju su u početku mislile da, zbog takvog načina predavanja, u školi neće ostati ni nedelju dana. Međutim, pored izuzetnog uspeha postignutog u školi, Ketrin prate i brojne nevolje. Zaljubljuje se u svog kolegu, profesora italijanskog, znajući da je pre nje imao nekoliko afera sa učenicama, a istovremeno se sukobljava sa direktorkom škole jer ova nije zadovoljna previše avangardnim časovima istorije umetnosti.
Penvil
Penvil se može odnositi na
Ružičkini dani
Ružičkini dani su tradicionalni skup stručnjaka i znanstvenika iz područja kemije, kemijskog i biokemijskog inženjerstva, prehrambene tehnologije, medicinske biokemije i farmacije, te kemije u poljoprivredi, šumarstvu i zaštiti okoliša. Održavaju se u Vukovaru u sjećanje na nobelovca Lavoslava Ružičku.
Ružičkini dani nastali su inicijativom više znanstvenika na čelu s prof. dr. sc. Verom Johanides, profesorima i akademicima Nenadom Trinajstićem i Dragutinom Flešom i prof. dr. Ivanom Butulom, u suradnji s vukovarskim javnim i gospodarskim djelatnicima, dr. sc. Vladom Horvatom i dr. sc. Vladimirom Husarom. Prvi Ružičkini dani održani su u Vukovaru uz veliku potporu kombinata Borovo, 7. i 8. prosinca 1978. godine.
Nju Midltaun
Nju Midltaun se može odnositi na
Сеоце
Сеоце може бити:
или:
Nju Harmoni
Nju Harmoni se može odnositi na
Leesburg, Virginia
Lizburg je gradić u američkoj saveznoj državi Virdžinija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 42.616 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 42.616 stanovnika, što je 14.305 (50,5%) stanovnika više nego 2000. godine.
Rokvil
Rokvil se može odnositi na
Pitsboro
Pitsboro se može odnositi na
Shaw Heights, Colorado
Šo Hajts je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.116.
Bethoncourt
Betonkur je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Du koja pripada prefekturi Monbelijar.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 16848 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 1047 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,54 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 320 metara (maksimalnoj 410 m, a minimalnoj 315 m).
Drugi svjetski rat u Srbiji
minijatura|Streljanje [[Komunistička partija Jugoslavije|komunista u Ćupriji, septembra okupirana od nacističke Nemačke.]]
Srbija je oslobođena od nacističke okupacije 1944. godine, zajedničkim dejstvima Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije, savezničkog vazduhoplovstva i oklopnih jedinica Crvene Armije.
Ustanak u Srbiji i nemački zločini 1941.
thumb|Nemački tenk zarobljen od takovskih ustanika, oktobra 1941.
minijatura|Ustanička teritorija unutar okupirane Srbije, poznata kao [[Užička republika.]]
Ustanak u Srbiji je jula 1941. godine podigla Komunistička partija Jugoslavije protiv nacističkih okupatora.
U početku su partizani vršili diverzije i sabotaže po gradovima i na komunikacijama. Pristupanjem četnika ustanku, krajem avgusta, dolazi do bitke za Loznicu i oslobođenja prvog grada. Tek septembra 1941, kada je ustalo selo, Srbija se našla u požaru ustanka. Partizani i četnici zaposedali su gradove koje su posadne nemačke jedinice napuštale. Oružani ustanak ubrzo zahvata veći deo okupirane Srbije. Oslobođene su velike terotorije u zapadnoj i istočnoj Srbiji. Na tlu zapadne Srbije stvorena je najveća slobodna teritorija u okupiranoj Evropi poznata kao „Užička republika“. Vlast u njoj je bila dualna; partizanski centar ove slobodne teritorije nalazio se u Užicu, a četnički na Ravnoj gori.
U stvaranju slobodne teritorije u zapadnoj Srbiji učestvovalo je 13 partizanskih odreda: Valjevski, Mačvanski, Posavski, Kosmajski, Prvi i Drugi Šumadijski, Pomoravski, Kragujevački, Vrnjačko-trstenički, Kopaonički, Kraljevački, Čačanski i Užički partizanski odred. Uz njih, u stvaranju slobodne teritorije učestvovalo je i nekoliko četničkih jedinica: Cerski četnički odred pod komandom kapetana Dragoslava Račića, Odred potpukovnika Veselina Misite, Odred poručnika Ratka Martinovića i Odred popa Vlada Zečevića (neki su kasnije pristupili NOP-u). Ovi četnici nisu stupili u borbu protiv Nemaca po naređenju četničkog vođe Draže Mihailovića već samoinicijativno.
Razvojem ustanka, među ustanicima postaje veći očitiji ideološki raskol između dvije frakcije. Na jednoj strani su četnici koji sebe smatraju lojalnim izbjegličkoj kraljevskoj vladi te se bore za obnovu predratnog poretka. Na drugoj strani su partizani koji se zalažu za uvođenje socijalizma i preuređenje poratne Jugoslavije na federativnim osnovama. Četnički vođa Mihailović krajem oktobra napušta ustanak, i stupa u pregovore sa kvislinškom vladom i sa Nemcima radi uništenja partizana. Uprkos tome, Mihailović je uspeo da se nametne kao jedini legalni pretstavnik izbegličke vlade, koja je naložila da se sve snage otpora stave pod njegovu komandu.
Okupator je ubrzo okupio veće snage i strašnim terorom ugušio ustanak u Srbiji, ali je ostatak partizanskih snaga prelazi u Bosnu, gde formiraju Prvu proletersku brigadu.
Čišćenje partizanskih ostataka 1942.
minijatura|Probijanje Suvoborskog partizanskog odreda februara 1942. minijatura|Legalizovani četnici Draže Mihailovića čuvaju logor na Metinom brdu kod Kragujevca [[1942.]]
Na Metinom brdu kod Kragujevca je krajem novembra 1941. godine formiran logor za zarobljene ustanike i civilne taoce, u kojem su postojale tri barake sa po dve osmatračnice, ambulanta i stražarnica. Prvi dovedeni u logor bili su taoci iz Kragujevca, komunisti, odbornici narodnooslobodilačkog odbora, Romi, Jevreji i svi oni koji su nemačkim fašistima bili sumnjivi. Osim svakodnevnih likvidacija, veća masovna streljanja su vršena 2. i 19. marta 1942. godine.
Hvatani borci su predavani nemačkom sudu, ili prekom sudu Nikole Kalabića. Većina pohvatanih je bila iz okoline Rače, Topole i Aranđelovca. Prvo streljanje od strane nemačkih fašista obavljeno je 13. februara 1942. godine nad grupom partizana. Među njima su bili: Bogoljub Grgović, Dušan Luković, Živko Lazarević, Danilo Ristić mašinovođa iz Lapova i drugi. 2. marta 1942. godine na Metinom brdu je streljano 173 rodoljuba i simpatizera oslobodilačkog pokreta sa teritorije grada Kragujevca i više okolnih opština. Logor je rasformiran u junu 1942. godine. Preostali logoraši su transportovani u logor na Banjici, gde je većina streljana, kao i u logore u Nemačkoj, Norveškoj i Grčkoj.
mini|300p| Plakat o streljanju „50 DM pristalica“ zbog rušenja mosta na pruzi Požarevac - Petrovac na Mlavi iz decembra [[1942.]]
Nakon likvidacije partizanskih ostataka, četnici Draže Mihailovića su stekli kontrolu nad ruralnim područjima Srbije, dok je okupator držao gradove. Britanci su u to vreme još uvek pokušavali da podstaknu Mihailovića na otpor Nemcima u Srbiji:
"U svojim nastojanjima da potakne Mihailovića na pozitivnu akciju, vrhovni zapovjednik za Bliski istok izvršio je još jedan, posljednji, pokušaj. U rujnu 1942. poslao je Mihailoviću preko Hadsona brzojavku sa zahtjevom neka poduzme sve što može da bi napadao na osovinske komunikacije. Vilson je svoj zahtjev obrazložio tvrdnjom da bi neprestani i uporni napadi na te linije znatno oslabili neprijateljev ratni napor na Balkanu. U studenom je taj zahtjev potkrijepljen brzojavkom koju je Mihailoviću poslao predsjednik jugoslavenske vlade, ali ni jedna od tih brzojavki nije izazvala nikakav vidljiv učinak."
Neki od četnika u Srbiji su vršili diverzije nemačkih komunikacija, zbog čega su teško ispaštali. Prema britanskim izveštajima, sam Mihailović je kočio ove akcije. 15. novembra 1942. major Bil Hadson, britanski oficir za vezu kod Draže Mihailovića, izvestio je svoju komandu da Mihailovića krivi za slabe rezultate diverzantskih akcija:
Ugovori četnika sa Nemcima 1943.
thumb|Četnici batinaju seljaka u Srbiji.
Harmonijski oscilator
mini|desno|290px|Ovisnost otklona harmonijskog titraǌa o vremenu je [[sinusoidalna.]]
Drugi svjetski rat u Srbiji
Ugovori četnika sa Nemcima 1943.
Koliki je bio teror koji su četnici sprovodili nad pristalicama NOP-a u području doline Zapadne Morave, Dragačeva i Takova, svedoči konstatacija u biltenu kvislinškog Ministarstva unutrašnjih poslova (april 1943):
Harmonijski oscilator
mini|desno|290px|Harmonijsko titranje [[opruga|opruge.]]
Harmonijsko titranje ili harmoničko titranje je titranje fizikalnog tijela ili čestice pod djelovanjem harmoničke sile. Sustav koji titra (oscilira) pod utjecajem harmoničke sile harmonički je oscilator. Titranje je temeljna pojava u fizici: titraju mehanički titrajni sustavi s jedan, dva ili više stupnjeva slobode, neprekinuti sustavi, elektromagnetski sustavi, molekule i atomi kristalne rešetke, tehnički uređaji.
Harmonijsko titranje je titranje kod kojeg je sila F koja uzrokuje titranje proporcionalna otklonu veličine koja titra od ǌenog raznotežnog položaja (elongaciji). Tijelo (sustav) koji izvodi harmonijsko titranje zove se harmonijski oscilator.
gdje je: k - koeficijent razmjernosti (elastičnosti), a x - otklon (elongacija). Predznak u jednadžbi upućuje na to da je sila povratna, to jest smjer (orijentacija) vektora sile suprotna je orijentaciji vektora otklona. Posljedično je ovisnost otklona harmonijskog titraǌa o vremenu sinusoidalna, matematički se opisuje s funkcijom sin:
gdje je: t - (vrijeme) nezavisna promjenjiva (varijabla), a A, T i φ su konstantne veličine. Trenutačna vrijednost x naziva se elongacija (trenutačna udaljenost materijalne točke koja titra od ravnotežnoga položaja), A je amplituda (maksimalna vrijednost elongacije), T je vrijeme trajanja jednoga titraja ili period titraja. Vrijednost f = 1/T jest broj titraja u jedinici vremena ili frekvencija. Argument (2πt/T + φ) jest fazni kut i određuje trenutačno stanje titraja. Na početku titraja (t = 0) fazni kut je φ i naziva se početni fazni kut. Polazna vrijednost stanja može se odabrati i tako da je početni fazni kut jednak nuli.
Općenitija klasa gibanja su takozvana periodička gibanja, gdje je položaj čestice dan s periodičkom ovisnošću o vremenu, koja nije nužno sinusoidalna. Recimo, periodično skakanje kuglice po podlozi (bez gubitka energije) nije moguće opisati samo pomoću funkcije sin. Takva gibanja se matematički mogu opisati pomoću zbroja beskonačno mnogo sinusoidalnih funkcija različitih frekvencija, dakle pomoću beskonačno mnogo običnih harmoničkih oscilatora. Grana matematike koja se bavi analiziranjem takvih općenitih periodičkih pojava naziva se Fourierova (ili harmonička) analiza, a njen otkrivač je Joseph Fourier. U fizici se s takvim pojavama susrećemo vrlo često, na primjer gibanje tijela na opruzi, male oscilacije matematičkog i fizikalnog njihala, kruženje tijela po kružnici, gibanje nabijene čestice u magnetskom polju (ciklotron). Posebno se harmonijska analiza često koristi za opisivanje svjetlosti, budući se pokazalo da se svaki foton može shvatiti kao mali harmonički oscilator.
Objašnjenje
Elastična sila F poznata je kao sila opruge, prema najjednostavnijem mehaničkom oscilatoru opruge s tijelom (utegom) mase m na njezinu kraju:
gdje je: k - konstanta opruge, a x (t) ≡ x - [Elongacija (razdvojba)|elongacija]] ili pomak tijela iz ravnotežnog položaja. Polazeći od Drugoga Newtonova zakona, iz jednadžbe gibanja za harmoničko titranje:
Dobiva se diferencijalna jednadžba titranja, a njezino je opće rješenje harmonička funkcija:
gdje je: t - (vrijeme) nezavisna promjenjiva (varijabla), a A, T i φ su konstantne veličine. Trenutačna vrijednost x naziva se elongacija (trenutačna udaljenost materijalne točke koja titra od ravnotežnoga položaja), A je amplituda (maksimalna vrijednost elongacije), T je vrijeme trajanja jednoga titraja ili period titraja. Vrijednost f = 1/T jest broj titraja u jedinici vremena ili frekvencija. Argument (2πt/T + φ) jest fazni kut i određuje trenutačno stanje titraja. Na početku titraja (t = 0) fazni kut je φ i naziva se početni fazni kut. Polazna vrijednost stanja može se odabrati i tako da je početni fazni kut jednak nuli. Uvrštenjem općeg rješenja u diferencijalnu jednadžbu titranja, dobiva se izraz:
koji označava svojstvenu frekvenciju titranja oscilatora.
Titranje žice glazbala
mini|desno|290px| Osnovni ton (gore) i 6 viših tonova.
mini|desno|290px|Povučemo li [[gudalom po sredini žice, ona će izvoditi harmonijsko titranje i pri tom ćemo čuti ton.]]
mini|desno|290px|Glazbena viljuška.
mini|desno|290px|Moldavske [[frula|frule.]]
Napeta i na krajevima učvršćena žica može izvoditi transverzalne mehaničke titraje, okomito na smjer žice. Time što je žica na krajevima učvršćena već je unaprijed određeno da se na njenim krajevima stvaraju čvorovi stojnog vala. Povučemo li gudalom po sredini žice, ona će izvoditi harmonijsko titranje i pri tom ćemo čuti ton. Onaj ton koji nastaje kod titranja žice gdje je samo jedan trbuh po sredini zove se osnovni ton. Tome osnovnom tonu pripada osnovna frekvencija f0 i valna duljina λ0. Kako je razmak od čvora do čvora, to jest duljina l žice jednaka polovini valne duljine, to jest:
a budući da je:
gdje je v - brzina zvuka, to je:
pa je:
Znači da je broj titraja obrnuto razmjeran s duljinom žice, to jest duža žica imat će manji broj titraja nego kraća.
Dotaknemo li napetu žicu prstom u sredini i stavimo li je u titranje, pa onda prst uklonimo, žica će titrati tako da će imati 3 čvora i 2 trbuha i ćut ćemo prvi gornji ton. Valna duljina je sada:
a frekvencija f1. Iz toga proizlazi da je:
Drugi svjetski rat u Srbiji
Ugovori četnika sa Nemcima 1943.
Odnosi između Mihailovićevih četnika, Nedićeve straže i Ljotićevih dobrovoljaca tokom 1943. godine bili su veoma komplikovani. Oni nisu imali jedinstven stav prema okupatoru, ali im je bila zajednička borba protiv komunističkog pokreta.
thumb|Zone odgovornosti četničkih komandanata u okupiranoj Srbiji, prema sporazumu sa Nemcima 1943. [[Jevrem Simić i Nikola Kalabić (roze), Vojislav Lukačević (plavo), Ljuba Jovanović Patak (zeleno) i Mihailo Čačić (sivo).]]
Prvi ugovori o saradnji četnika i Vermahta sklopljeni su novembra 1943. godine. Njihova saradnja je bila uperena protiv partizana i antiokupatorski nastrojenog stanovništva u Srbiji. Sporazumi su usledili nakon dolaska specijalnog nemačkog izaslanika za Balkan Hermana Nojbahera, koji je imao zadatak da uspostavi saradnju sa četnicima Draže Mihailovića. Sam Draža Mihailović je insistirao da ostane u senci.
Četnici Draže Mihailovića preduzeli su, nakon potpisivanja ugovora sa Vermahtom, kampanju terora nad pripadnicima i simpatizerima partizanskog pokreta otpora u Srbiji. Hapšenja i ubistva partizanskih simpatizera vršena su širom Srbije. Masakr u Vraniću bio je najmasovniji slučaj terora u okolini Beograda.
Bitka za Srbiju 1944.
Bitka za Srbiju 1944. je zajednički saveznički poduhvat sa ciljem ovladavanja središnjim komunikacijskim prostorom nemačkih snaga na Balkanu, odnosno Armijske grupe F.
Vrhovni štab NOVJ je pokušavao da partizanske snage u Srbiji potpomogne prodorom jačih snaga iz Bosne i Crne Gore. Nemačka komanda, kao i general Mihailović, bili su rešeni da to spreče. Planovi NOVJ sastojali su se u koncentrisanju snaga na levoj strani Lima, radi proboja u Srbiju. Nemačka komanda s obzirom na to rešila je da brani Srbiju aktivnim dejstvima - sprečavanjem pokreta jedinica NOVJ kroz Bosnu, kao i nizom krupnih i ambicioznih operacija u Sandžaku i istočnoj Bosni sračunatih na razbijanje koncentracija NOVJ i njihovo onesposobljavase za ofanzivna dejstva. Snage JVuO učestvovale su u ovim operacijama, kao i u onim koje je organizovao nemački komandant Srbije protiv lokalnih partizana.
Vrhunac ovog sadejstva nastupio je u avgustu 1944, što je bio prelomni period u kojem su se odvijala najmasovnija dejstva. Tokom prvih dana avgusta grupa divizija NOVJ (2, 5. i 17) uspela je da se probije iz Crne Gore preko Ibra. 21. avgusta u zapadnu Srbiju prodrla je Prva proleterska divizija, uskoro za njom Šesta lička, a početkom septembra i Dvanaesti korpus. Ove snage oslobodile su mnoge gradove (Gornji Milanovac 12. septembra, Valjevo 18. septembra, Aranđelovac 20. septembra) i uspostavile bazu za predstojeći napad na Beograd. U prvoj polovini septembra, nemačka odbrana Srbije sa zapada, već kompromitovan krupnim prodorima NOVJ, doživela je slom usled izbijanja opasnosti od Crvene armije sa istoka.
U tom trenutku Saveznici i NOVJ imali su odlučujuću prednost. Operacijom Ratweek Nemci su sprečeni u pokušaju da pojačaju odbranu Srbije, i bitka za Srbiju definitivno je rešena tokom oktobra, Beogradskom operacijom, uz pomoć oklopnih snaga Crvene armije. Dalje borbe u jugozapadnom delu nisu imale za cilj vraćanja kontrole nad Srbijom, nego proboj nemačke Armijske grupe E iz Grčke.
Poražene četničke i nemačke snage zajedno su se probijale iz Srbije preko Sandžaka ka Bosni.
Steel Magnolias
Steel Magnolias (Čelične magnolije) je američki dramski film snimljen 1989. u režiji Herberta Rosa. Radnja filma se temelji na istoimenom pozorišnom komadu Roberta Harlinga, i smeštena je parohiju Načitočes u državi Louisiana. Protagoniste čine grupa tamošnih žena - najboljih prijateljica delikatne kao magnolije, a istovremeno teške kao čelik.
Drugi svjetski rat u Srbiji
Srijemski front 1945.
minijatura|[[Jugoslovenska armija na srijemskom frontu.]] mini|Delovi [[21. srpska divizija|21. srpske divizije u proboju sremskog fronta.]] Srijemski front je formirala njemačka komanda Jugoistoka (Armijska grupa F) nakon poraza u Srbiji krajem oktobra 1944. godine, kako bi zaustavila prodor NOVJ i Crvene Armije ka zapadnim oblastima Jugoslavije.
Srijemski front je bio dio šireg Istočnog fronta Trećeg Rajha u Europi. Svojim gornjim krakom nadovezivao se na dravski front od Virovitice do njenog ušća u Dunav, a donjim na drinski front od Zvornika do njenog ušća u Savu. Operacije na Sremskom frontu usko su povezane sa ofanzivom Crvene armije severno od Drave započetom forsiranjem Dunava kod Batine sa severne, i probojem Armijske grupe E iz Grčke sa južne strane.
Steel Magnolias
Džulija Roberts je za svoju ulogu dobila Zlatni globus, a bila je nominovana za Oskar za najbolju sporednu glumicu. Sali Fild je takođe bila kandidat za Zlatni globus, dok je Širli Maklejn za svoj performans bila nominovana za nagradu BAFTA za najbolju sporednu glumicu.
Malondialdehid
Malondialdehid je organsko jedinjenje, koje sadrži 3 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 72,063 Da.
Drugi svjetski rat u Srbiji
Srijemski front 1945.
Snage Vermahta u južnoj Panoniji bile su slabe, pa su Nemci nastojali da što pre dovedu delove Armijske grupe E sa juga. U prvoj fazi Nemci su raspolagali samo improvizovanim formacijama poput divizije Bether, pa su bili primorani na postepeno povlačenje. U januaru 1945. su dovedenim snagama Armijske grupe E uspeli da stabilizuju front na duže vreme.
Bardella, Chieti
Bardella je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 177 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 113 m.
Pasoš Tadžikistana
mini|200px|Pasoš Tadžikistana thumb|Pasoš Tadžikistana iz 2005. Pasoš Tadžikistana je javna putna isprava koja se državljaninu Tadžikistana izdaje za putovanje i boravak u inostranstvu, kao i za povratak u zemlju.
Za vreme boravka u inostranstvu, putna isprava služi njenom imaocu za dokazivanje identiteta i kao dokaz o državljanstvu Tadžikistana. Pasoši za obične građane važe deset godina dok za diplomate i druge državnim službenicke važe samo pet godina.
Jezici
Pasoš je na tadžiškom i engleskom.