cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elektrostatika
Kulonov zakon
Kulonov zakon za intenzitet elektrostatičke sile (u njutnima) između dva tačkasta naelektrisanja q i Q (u kulonima). Pogodno je označiti jedno od ovih naelektrisanja, q, kao testno naelektrisanje, i nazvati Q naelektrisanjem izvora. Kako se teorija bude proširivala, dodaće se još izvora naelektrisanja. Ako je r udaljenost (u metrima) između dva naelektrisanja, onda je sila:
gde je ε0 propustljivost vakuuma
Internacionalne SI jedinice ε0 su ekvivalentne  A2s4 kg−1m−3 or C2N−1m−2 or F m−1. Kulonova konstanta je:
Korišćenje ε0 umesto k0 u izražavanju Kulonovog zakona je povezano sa činjenicom da je sila inverzno proporcionalna površini lopte sa poluprečnikom jednakim udaljenosti između dva naelektrisanja.
Jedan proton ima naelektrisanje e, a jedan elektron ima naelektrisanje −e, gde je,
Ove fizička konstanta fizičke konstante (ε0, k0, e) su trenutno definisane tako da ε0 i k0 su egzaktno definisane, a e je mera količine.
Električno polje
thumb|upright=2.0|[[Elektrostatičko polje (linije sa strelicama) obližnjeg pozitivnog naelektrisanja  (+)  čini da se pokretna naelektrisanja u provodnim telima razdvoje zbog elektrostatičke indukcije. Negativna naelektrisanja  (plavo)  se privlače i pomeraju na površinu tela okrenutu ka spoljnom naelektrisanju. Pozitivna naelektrisanja (crveno)  se odbijaju i pomeraju na suprotno orijentisanu površinu tela. Ova indukovana površinska naelektrisanja su tačnog oblika i veličine tako da njima suprotno električno polje poništava električno polje spoljnog naelektrisanja kroz unutrašnjost metala. Sledi da je elektrostatičko polje bilo gde unutar provodnog materijala jednako nuli, i elektrostatički potencijal je konstantan.]]
Linije električnog polja su pogodne za vizuelno predstavljanje električnog polja. Linije polja imaju početak na pozitivnom naelektrisanju i imaju kraj na negativnom naelektrisanju u bilo kojoj tački. Električno polje, \vec{E}, (u jedinicama volti po metru) je vektorsko polje koje može da se definiše bilo gde, osim na mestu gde se nalaze tačkasta naelektrisanja (gde teži beskonačnosti). Pogodno je postaviti hipotetičko testno naelektrisanje u tački gde se ne nalaze druga naelektrisanja. Po Kulonovom zakonu, ovo testno naelektrisanje će osetiti silu koja može da se iskoristi za definisanje električnog polja na sledeći način:
Kaal (film, 2005)
Kaal (Hindi: काल, Urdu: کال, srpskohrvatski: "Vrijeme smrti") je bolivudski film snimljen 2005. godine u režiji Soham Shaha i produkciji Karan Johara i Shahrukh Khana. Radnja je smještena u indijski nacionalni park gdje grupa istraživača nastoji otkriti razlog zbog koga su tigrovi počeli napadati ljude. Glavne uloge tumače Ajay Devgan, John Abraham, Vivek Oberoi, Lara Dutta i Esha Deol.
Elektrostatika
Električno polje
(Pogledati Lorencove jednačine ukoliko naelektrisanje nije stacionarno)
Kaal (film, 2005)
Sadržaj
Krish Thapar i njegova žena Riya, treba da nađu razlog misterioznih smrti izazvanih tigrovima koji jedu ljude u poslednja dva mjeseca u Nacionalnom parku u Indiji.
Dev sa đevojkom i grupom prijatelja, odlaze na putovanje za vikend. Zablokirani putevi ih odvraćaju od farmerove kuće, đe su krenuli da provedu vikend. Umjesto toga, oni se kreću kroz najveću indijsku džunglu. Kroz džunglu, sudarajući se sa drugim vozilom, oni se sreću sa Krishom i Riyom. Kako je Krishovo auto udareno, Krish nastavlja put sa njima.
Elektrostatika
Električno polje
Razmotriti skup \vec{E} čestica naelektrisanja Q_i, koja se nalaze u tačkama \vec r_i, električno polje u \vec r (zvano tačka polja) je:
Kaal (film, 2005)
Sadržaj
Noću u šumi, oni bivaju napadnuti od strane nepoznatih stvorenja, i njihovo putovanje se pretvara u paniku i traumu, đe se smrt osjeća u vazduhu.
Elektrostatika
Električno polje
gde je je vektor premeštanja od tačke polja izvora \vec r_i do tačke polja \vec r, i je jedinični vektor koji pokazuje smer polja. Za tačkasto naelektrisanje koje se nalazi u koordinatnom početku, intenzitet ovog električnog polja je i usmeren je od tog naelektrisanja. Činjenica da se sila (a samim tim i polje) može izračunati sabiranjem svih vrednosti individualnih čestica koje su izvori naelektrisanja je primer principa superpozicije. Električno polje koje nastaje od naelektrisanja je zadato u gustini naelektrisanja u zapremini i može biti izračunato konvertujući ovu sumu u [[trostruki integral:
Kaal (film, 2005)
Sadržaj
Sajid koji izgleda neustrasiv, odlučuje se da ode u zabranjenu zonu, kako bi lovio. Dok ostala ekipa, idu kroz džunglu sa vodičem. U džungli, njihov auto se zaglavljuje, i oni moraju da guraju. Kako znaju da je jako opasno stajati na tlu, oni žure, ali pošto džip pređe preko velikog kamena, Dev i Krish izlaze i opkoljuju ih tri tigra. Srećom po njih, na sceni se pojavljuje Kali i tigrovi odlaze. On im govori da je džungla njegova i da ne voli ljude, koji se ne drže propisa. A između ostalog, jedan od propisa je i taj, da ne idu niđe bez vodiča, kao i to da ne staju na tlo, đe nije slobodno ići. Pošto krene da ide, on počne da ih broji, a kada ga Krish upita zbog čega to, on govori da turisti dolaze u džunglu da love, a međutim većina njih bude ulovljena. U potrazi sa Sijadom, oni ga nalaze, ali shvataju da mu je glava otkinuta. Djevojke počinju da paniče, a Ishika moli Deva da idu kući, sa čime se on slaže i to govori i Vijayu. Međutim, zbog spleta okolnosti Krish počinje da sumnja na Deva. On mu to i govori, optužujući ga za smrt 3 ljudi koji su umrli. Međutim, đevojke se tu umješaju i svi se pakuju krećući nazad kući.
Elektrostatika
Gausov zakon
Gausov zakon kaže da "ukupan električni fluks kroz bilo koju zatvorenu hipotetičku površinu bilo kog oblika unutar električnog polja, proporcionalan ukupnom naelektrisanju unutar te površine“. Matematički, Gausov zakon ima oblik integralne jednačine:
Kaal (film, 2005)
Sadržaj
Na put kroz džunglu, oni nalaze zablokiran put, i na scenu se opet pojavljuje Kaal, govoreći im da ako ostanu živi da će se opet sresti, kao što je i bilo. Oni ga pitaju kojim putem mogući izaći iz džungle, a on im govori da postoji prečica, ali je jako opasan put. Poslije nagovaranja, Krish mu dava pare, i on ih počinje voditi kroz džunglu. Poslije kraćeg vremena, vozač nije mogao da koči i oni udaraju u drvo. Taman pored mosta, kojim trebaju poći za dalje. I oni tu ostaju, dok se džip ne popravi. Đevojke su jako uplašene i imaju osjećaj, da je svaki dio džungle opasan i smrtonosan. Poslije provedene noći pored mosta, oni shvataju da je i Babbu vozač mrtav. Kaal počinje da priča Krishu o nedavnim smrtima, govoreći mu da je u džungli živio vodič, koji kada je čuo da od džungle žele da naprave grad i da je unište, da je ubijao turiste, i svi su govorili da je poludio. Međutim, njega su ubili, tako što su mu otkinuli glavu. Ali sada se govori, da njegov duh ubija ljude, a ne tigrovi.
Elektrostatika
Gausov zakon
gde je element zapremine. Ako je naelektrisanje raspoređeno po površini ili duž linije, zameniti sa  ili. Teorema Divergencije dozvoljava da se Gausov zakon napiše u diferencijalnom obliku:
Kaal (film, 2005)
Sadržaj
Vishal sjeda na vozačevo mjesto, i želi odmah da krene. On je na smrt preplašen od džungle i misli da će svi oni poginuti. Svi sjedaju u džip i on kreće preko drvenog mosta. Međutim, na jednom dijelu, džip propada i svi izlaze iz njega sem Vishala. Gorivo počinje da curi i sliva se u vodu, ali kako je neko bacio opušak, tako počinje da se stvara vatra, i Vishal, kasno je vidjeći, pada u vodu. Međutim on se ustaje, kada svi misle da je mrtav, ali onda se od džipa otkačuju vrata i ona mu presjeku glavu na njihove oči.
Elektrostatika
Gausov zakon
gde je operator divergencije.
Kaal (film, 2005)
Sadržaj
Idući dalje kroz džunglu, oni dolaze do napuštene kuće, i tu im Kali govori da se samo ne približavaju bunaru. Noću, Krish govori Riyi da je shvatio koliko mu je ona značajna, i da će od sada više pažnje posvećivati njoj, umjesto životinjama i radu. Kasno noću, Riya odlazi do bunara kako bi pila vodu. Vraćajući se, kanap počinje da se sam odmotava i nju veže za nogu i bača je u bunar. Kada se Krish probudio vidio je da nema Riye i on i Dev je nalaze mrtvu u bunaru. Tu im Kali govori da ih on stalno upozorava, ali ga oni ne slušaju.
Kod bunara, Kali nastavlja priču Devu, dok on pokušava da izvadi Priyu iz bunara, i Dev u vodi vidi da nema Kalinovog odraza. On govori Kaliju da im je dosta pomogao i da ga još moli za jednu uslugu, a to je da donese drva kako bi dali poslednju počast Priyi. On odlazi do Krisha i Ishike i pokazuje im video snimak, koji je Vijay snimao i kako u njemu niđe nema Kalija. Oni shvataju da je on duh i da je on taj koji ubija.
Vraćajući se Kali shvata da oni bježe i tu on nastavlja svoju priču. On je u stvari taj vodič, kojeg su ljudi napali, jer je branio džunglu, govoreći da ona pripada životinjama, a ne ljudima. Na kraju su ga bačili gladnim tigrovima, a on govori da oni ne žele ljude, već njihovu krv. Tako je i umro. Bježeći, on siječe drveće i postavlja im razne klopke, kako bi ih ubio. Ishika je ranjena, i oni konačno dolaze do jedne kućice, đe zatiču mrtvog čovjeka unutra.
Kroz prozor Dev je ugledao da stub pada pravo na kućicu i njih troje uspijevaju da se izvuku iz požara. Na autoputu susreću Babua, i njih troje odlaze. Kali govori da su uspjeli izaći živi, ali da će sve više i više ljudi dolaziti u džunglu, a da će ih on upozoravati, a ako se ne budu držali pravila zna se šta ih čeka. Naravno, on je taj koji će ih voditi kroz putovanja.
Elektrostatika
Elektrostatička aproksimacija
Ispravnost elektrostatičke aproksimacije se oslanja na pretpostavku da je električno polje ne rotirajuće:
Iz Faradejevog zakona indukcije, ova pretpostavka podrazumeva odsustvo ili skoro potpuno odsustvo vremenski promenljivih magnetnih polja:
Drugim rečima, elektrostatika ne zahteva odsustvo magnetnih polja ili električnih struja. Tačnije, ukoliko magnetna polja postoje ili električne struje, one ne smeju da se menjaju tokom vremena, ili u najgorem slučaju, moraju da se menjaju u toku vremena veoma polako. U nekim problemima, i elektrostatika i magnetostatika su potrebni za dobijanje tačnih prognoza, ali međusobni efekti mogu i dalje da se ignorišu.
Elektrostatički potencijal
Pošto je električno polje ne rotirajuće, moguće je izraziti električno polje kao gradaciju skalarne funkcije,\phi, koja se naziva elektrostatičkim potencijalom ili poznatije naponom. Električno polje, E, je usmereno od oblasti sa visokim električnim potencijalom ka oblastima sa malim električnim potencijalom, matematički izraženo sa
Teorema gradijenta može da se iskoristi kako bi se ustanovilo da je elektrostatički potencijal mera fizičkog rada po jedinici naelektrisanja koje je potrebno da bi se naelektrisanje pomerilo iz tačke a u tačku b, izraženo integralom:
Iz ovih jednačina, vidimo da je električni potencijal konstantan u bilo kojoj oblasti u kojoj nema električnog polja (kao što se dešava unutar provodnih objekata).
Elektrostatička energija
Potencijalna energija jedne testne čestice,, može da se izračuna iz integrala uloženog rada,. Integracija se vrši iz tačke koja je beskonačno udaljena, i pretpostavlja se da se skup N čestica sa naelektrisanjem Q_n, već nalazi u tačkama \vec r_i. Ova potencijalna energija (u DŽulima) je:
gde je razdaljina svakog naelektrisanja Q_i od testnog naelektrisanja q, koje se nalazi u tački \vec r, a  je električni potencijal koji bi se nalazio \vec r da testno naelektrisanje nije prisutno. Ako su prisutna samo dva naelektrisanja, potencijalna energija jednaka je k_eQ_1Q_2/r. Ukupna električna potencijalna energija koja nastaje od prisustva skupa od N naelektrisanja se izračunava sabiranjem potencijalnih energija svake čestice:
gde suma, j = 1 do N, isključuje i = j:
Ovaj električni potencijal, \phi_i je vrednost koja bi se izmerila u tački \vec r_i ako bi nedostajalo naelektrisanje Q_i. Ova formula očigledno isključuje beskonačno veliku energiju koja bi bila potrebna za sakupljanje svake tačke naelektrisanja iz oblaka naelektrisanja. Suma naelektrisanja može da se konvertuje u integral nad gustinom naelektrisanja koristeći sledeći recept :
Ovaj drugi izraz za elektrostatičku energiju koristi činjenicu da je električno polje negativna gradacija električnog potencijala. Ova dva integrala za električno polje naizgled pokazuju dve međusobno isključujuće formule za gustinu elektrostatičke energije, tj. i ; one dobijaju iste vrednosti za ukupnu elektrostatičku energiju, samo ako se izvrši integracija obe jednačine kroz ceo prostor.
Elektrostatički pritisak
Na električnom provodniku, površinska naelektrisanja će osećati silu u prisustvu električnog polja. Ova sila je usrednjena vrednost diskontinualnog električnog polja na površinsko naelektrisanje. Ova usrednjena vrednost u odnosu na polje prisutno odmah oko površine daje:
Triboelektrična serija
Triboelektrični efekat je vrsta elektrifikacije kontakta u kojoj određeni materijal postaje naelektrisan kada dodirne drugi kontakt od drugog materijala, pa se zatim udalji od njega. Jedan od materijala dobija pozitivno naelektrisanje, a drugi jednako negativno naelektrisanje. Znak i jačina naelektrisanja koji nastaju se razlikuje od vrste materijala, površinske gruboće, temperature, opterećenja, i drugih osobina. Ćilibar na primer može da primi naelektrisanje trljanjem sa materijalom kao što je vuna. Ovu osobinu je prvi put zabeležio Tales iz Mileta, i predstavlja prvi električni fenomen koji je čovek istražio. Drugi primeri materijala koji mogu da dobiju značajno naelektrisanje trljanjem su staklo koje se trlja o svilu, i tvrda guma koja se trlja o krzno.
Elektrostatički generatori
Prisustvo disbalansa površinskih naelektrisanja znači da će tela pokazati privlačne ili odbojne sile. Ovaj disbalans površinskih naelektrisanja koji dovodi do statičkog elektriciteta, može da nastane dodirivanjem dve različite površine i njihovim odvajanjem zbog fenomena elektrifikacije kontakata i triboelektričnog efekta. Trljanje dva neprovodna tela stvara veliku količinu statičkog naelektrisanja. Ono nije samo rezultat trenja; dve neprovodne površine mogu da se naelektrišu samo postavljanjem jedne na drugu. Pošto većina površina ima grubu površinu, potrebno je da prođe više vremena za naelektrisanje kontaktom nego trljanjem. Trljanje objekata međusobno povećava veličinu kontaktne površine između njih. Uglavnom izolatori, supstance koje ne provode elektricitet, su dobre za generisanje i zadržavanje površinskog naelektrisanja. Neki primeri ovakvih materijala su guma, plastika i staklo. Provodnici se retko naelektrišu sem u slučajevima kada je npr. metalna površina udarena čvrstim ili tečnim izolatorom. Naelektrisanje koje se prebacuje preko elektrifikacije kontakta se čuva na površinama objekata. Elektrostatički generatori su uređaji koji proizvode veoma veliki napon sa veoma malom strujom i koriste se u učionicama za demonstraciju fizike a njihov princip rada se oslanja na prethodno opisan efekat.
Neutralizacija naelektrisanja
Prirodni elektrostatički fenomeni su poznati kao povremeno dosadne pojave u sezonama male vlažnosti vazduha, ali mogu biti destruktivni u nekim situacijama (npr. u proizvodnji elektronike). Kada se radi u direktnom kontaktu sa integrisanim elektronskim komponentama (posebno osetljivim MOSFET tranzistorima), ili u prisustvu zapaljivog gasa, moraju se preduzeti mere opreza da bi se sprečilo skupljanje i naglo elektrostatičko pražnjenje.
Indukcija naelektrisanja
Indukcija naelektrisanja se javlja kada negativno naelektrisano telo odbija elektrone sa površine drugog tela. Ovo stvara oblast u drugom telu koje je više pozitivno naelektrisano. Privlačna sila se onda javlja između dva objekta. Npr. kada se balon trlja, balon će se zalepiti za zid jer je privlačna sila javlja između dve suprotno naelektrisane površine (zid dobija električno naelektrisanje zbog indukcije naelektrisanja, pošto se slobodni elektroni na površini zida odbijaju o negativno naelektrisan balon, stvarajući pozitivno naelektrisanu površinu zida, koja se zbog toga privlači sa površinom balona). Istražite ovaj efekat pomoću simulacije balloon and static electricity.
Statički elektricitet
thumbnail|Grom iznad Oradee u Rumuniji Pre 1832. godine kada je Majkl Faradej objavio rezultate svog eksperimenta na temu identiteta elektriciteta, fizičari su "statički elektricitet" smatrali drugačijim u odnosu na ostala naelektrisanja. Majkl Faradej je dokazao da su elektricitet indukovan magnetom, naponski elektricitet iz baterije i statički elektricitet jednaki.
Statički elektricitet uobičajeno nastaje kada se dva materijala trljaju jedan o drugi, kao vuna na plastici ili đon cipela po tepihu. Proces čini da se elektroni izvuku iz površine jednog materijala i premeste na površinu drugog materijala.
Statički elektricitet se koristi u kserografiji, filterima vazduha i nekim automobilskim bojama. Statički elektricitet je nakupljeno naelektrisanje na dva tela koji su postali odvojeni jedno od drugog. Male elektronske komponente mogu lako da se oštete statičkim elektricitetom. Proizvođači komponenata koriste razne antistatičke uređaje da ovo izbegnu.
Statički elektricitet i hemijska industrija
Kada se različiti materijali spoje i odvoje, može da se akumulira naelektrisanje koje ostavlja jedan materijal pozitivno a drugi negativno naelektrisanim. Mali udar koji osetite kada pipnete uzemljeni predmet nakon hodanja po tepihu je primer viška naelektrisanja koje se akumuliralo u vašem telu od trenja između vaših cipela i tepiha. Rezultujuće naelektrisanje vašeg tela može da izazove jako električno pražnjenje. Iako eksperimentisanje sa statičkim elektricitetom može biti zabavno, slične varnice mogu da dovedu do velikih opasnosti u industrijama koje se bave zapaljivim materijalima, gde mala električna varnica može da zapali eksplozivnu smešu sa velikim posledicama.
Sličan način naelektrisanja nastaje kada tečnosti male provodljivosti struje teku duž cevi - proces koji se zove elektrifikacija mlaza. Tečnosti koje imaju malu električnu provodljivost (ispod 50 pikosimensa po metru, gde je pikosimens po metru mera električne provodljivosti), nazivaju se akumulatori. Tečnosti koje imaju provodljivost iznad 50 pikosimensa po metru se nazivaju ne-akumulatori. Kod ne-akumulatora, naelektrisanja se brzo rekombinuju dok se razdvajaju i zato naelektrisanje koje nastaje nije značajno. U petrohemijskoj industriji, 50 pikosimensa po metru je minimalna vrednost električne provodljivosti za adekvatno uklanjanje naelektrisanja iz tečnosti.
Značajan koncept za izolovanje tečnosti je vreme statičke relaksacije. Ovo je slično vremenskoj konstantni (tau) unutar RC kola. Za izolacioni materijal, ovo predstavlja odnos statičke dielektrične konstante podeljen sa električnom provodljivošću materijala. Za ugljovodonične tečnosti, ova mera se ponekad aproksimira deljenjem broja 18 sa električnom provodljivošću tečnosti. Tako tečnost koja ima električnu provodljivost od 1 pS/cm (100 pS/m) će imati procenjenu vrednost vremena relaksacije od oko 18 sekundi. Višak naelektrisanja u tečnosti će biti skoro kompletno odstranjen nakon 4 do 5 vremena relaksacije, ili 90 sekundi za primer iznad.
Proizvodnja naelektrisanja se povećava sa većim brzinama tečnosti i većim prečnicima cevi, postajući vrlo značajna u cevima prečnika 200mm ili većim. Britanski standard BS PD CLC/TR 50404:2003 (ranije BS-5958-Part 2) Ponašanje pri kontroli neželjenih statičkih naelektrisanja propisuje maksimalne brzine protoka. Zbog velikog značaja na dielektričnu konstantu, preporučena vrednost za ugljovodonične tečnosti koje sadrže vodu je ograničen na 1 m/s.
Uzemljavanje je uobičajen način za sprečavanje sakupljanja naelektrisanja. Za tečnosti koje imaju električnu provodljivost ispod 10 pS/m uzemljavanje nije dovoljno za disipaciju naelektrisanja, već je potrebno dodati anti-statičke aditive.
Standardi
1.BS PD CLC/TR 50404:2003 Code of Practice for Control of Undesirable Static Electricity
2.NFPA 77 (2007) Recommended Practice on Static Electricity
3.API RP 2003 (1998) Protection Against Ignitions Arising Out of Static, Lightning, and Stray Currents
Elektrostatička indukcija u komercijalnoj primeni
Princip elektrostatičke indukcije je korišćen mnogo godina u industriji, počev od elektrostatičkih industrijskih sistema za farbanje automobila, bicikala i drugih proizvoda.
Protoporfirinogen oksidaza
Protoporfirinogen oksidaza (, protoporfirinogenska IX oksidaza, protoporfirinogenaza, PPO, Protox, HemG, HemY) je enzim sa sistematskim imenom protoporfirinogen-IX:kiseonik oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je najmanje zastupljen u biosintezi hlorofila i hema. Postoje dva izoenzima kod biljki: jedan u plastidima i drugi u mitohondrijama. On je meta ftalimidnog i difenileterskog tipa herbicida.
Chaparrito, Texas
Chaparrito je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 114 stanovnika.
Monte Vista, Colorado
Monti Vista je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.444, što je 85 (-1,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Galaktolipaza
Galaktolipaza (, galaktolipidna lipaza, poligalaktolipaza, galaktolipidna acilhidrolaza) je enzim sa sistematskim imenom 1,2-diacil-3-beta-D-galaktozil-sn-glicerol acilhidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim takođe deluje na 2,3-di-O-acil-1-O-(6-O-alfa-D-galaktozil-beta-D-galaktozil)-D-glicerol, fosfatidilholin i druge fosfolipide.
Nauz
Nauz je konac ili nit zavezan u čvor na određeni način, koji po drevnim slavenskim verovanjima ima magijsko delovanje. Nauz se takođe pojavljuje i u kulturama Anatolije i Galije. Pored toga, nauzi se koriste i kao amajlije ili talismani, koji su veoma moćni i pomažu ljudima. Magija nauza kako su smatrali drevni Slaveni je jedna od najmoćnijih magijskih sila, koja ima veoma jak uticaj na sve aspekte života čoveka. Nauzi se obično prave od kože, vunenih prediva ili svile. Manje se primenjuju u praksi drugi materijali. Nauze vežu posebni ljudi "nauzniki" ili "nauznici". Dok nauzniki ili nauznici vežu konac u čvor, oni treba da misle na sudbinu čoveka, koju zamišljaju kao“nit života” koju oni drže u svojim rukama. Vezan za određenu namenu čvor može da utiče na tok ljudskog života i izazove željene događaje. Praviti amajliju od nauza treba “čistom glavom”, kada negativne misli i lični problemi ne ometaju vezivanje čvorova. Tokom vezanja kvalifikovani nauzniki i nauznici misle na željene rezultate, čitaju zagovore (molitve) i prave odgovarujući obred. Za vezanje čvorova potrebna je maksimalna koncentracija, snaga, volja, iskustvo.
Vrste i svrhe nauza
Delovanje nauza zavisi od toga kako i od čega je bio vezan čvor. Za različite potrebe koriste različitu boju konca:
Da bi poboljšali snagu nauza drevni masteri koristili su razne predmete, koje su upletali u nauz (kamenje, drvo ili metal, figure životinja, ptica, riba, različati biljke, korene itd). Postoji nauka Nauzistika. Nauzistika je nauka o vezivanju čvorova. U starom slavenskom jeziku reč "nauziti" znači "nametnuti" (nešto), "povezati" (nešto). Najveći izbor čvorova, koji se koriste u praksi je predstavljen u brodarstvu, dostigavši svoj vrhunac u vremenima jedrenjaka. Najopsežniji direktorijum čvorova je sastavio Kliford Voren Ešli (Clifford Warren Ashley) autor enciklopedijskog priručnika sa uputstvima i opisima oko 700 čvorova. Knjiga Ashlei The Ashley Book of Knots je kulminacija više od jedanaest godina rada, ona sadrži oko 7000 različitih ilustracija i opise više od 3.800 tehnika vezanije čvorova. Knjiga sadrži uputstva za upotrebu čvorova, uključuje istoriju pojave čvorova i njihovu klasifikaciju po vrsti i razredu. U nekim kulturama postoji verovanje da uz moć i pomoć nauza može se pozvati vetar, naprimer, norveški ribari kada idu na more, kupuju kod stare žene konac zavezan u čvorove, koji priziva "dobar vetar". U Finskoj su verovali da magovi mogu pomoću nauza pojačati ili oslabiti snagu vetra. Čvorovi su veoma poštovani u Nemačkoj i Austriji. U Tirolu i Koruškoj, naprimer, nauze su koristili kao sredstvo za uklanjanje bradavica. Najbolji masteri u vezivanju čvorova su Kinezi. Veruje se da crvena nit sa čvorovima povećava snagu predmetu, koji je vezan na nju. Da biste aktivirali različite ćoškove kuće naprimer ćošak bogatstva, zdravlja, sreće, tradicija Feng Shui predlaže staviti u ćoškove različite predmete (gorske kristale, kovani novac, slike životinja), koji su takođe vezani za crvenu nit. U drevnosti čvorovi su bili toliko važni da su u nekim mestima zamenili pismo. "Čvorovo pismo" su poznavali Indijanci, Indusi, Afrički Bušmani i australijski Aboridžini. U baltičkim zemljama, čvorovi su korišćeni je pre stotinu godina i uz pomoć nauza iscelitelji su pisali recepte.
Palchisce, Gorizia
Palchisce je naselje u Italiji u provinciji Gorica, u regiji Friuli-Venezia Giulia.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 46 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 57 m.
Camp Pendleton South, California
Camp Pendleton South je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 10,616 stanovnika.
Hidrastin
Hidrastin je organsko jedinjenje, koje sadrži 21 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 383,395 Da.
Kanabinoid
Sintetički kanabinoidi obuhvataju mnoštvo distinktnih hemijskih klasa: klasični kanabinoidi koji su strukturno srodni sa THC-om, ne-klasični kanabinoidi kao što su aminoalkilindoli, 1,5-diarilpirazoli, kvinolini i arilsulfonamidi, kao i eikosanoidi srodni sa endokanabinoidima.
Brignac-la-Plaine
Beinjak la Plen je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Limuzan, u departmanu Korez koja pripada prefekturi Brive la Gajar.
Kanabinoid
Kanabinoidni receptori
Pre 1980-ih se pretpostavljalo da kanabinoidi proizvode njihove fiziološke i bihevioralne efekte kroz nespecifične interakcije sa ćelijskim membranama, umesto interakcija sa specifičnim za membranu vezanim receptorima. Otkriće prvih kanabinoidnih receptora tokom 1980-ih je doprinelo rezoluciji te debate. Ti receptori su široko zastupljeni kod životinja, i nađeni su kod sisara, ptica, riba, i reptila. Trenutno su poznata dva tipa kanabinoidnih receptora, nazvanih CB1 i CB2. Smatra se da postoje još nekoliko kanabinoidnih receptora.
Brignac-la-Plaine
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 808 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 43 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 18,72 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 120 metara (maksimalnoj 336 m, a minimalnoj 99 m).
Kanabinoid
Fitokanabinoidi
Fitokanabinoidi, prirodni kanabinoidi, biljni kanabinoidi, i klasični kanabinoidi, su klasa kanabinoida za koju se poznato da se prirodno javlja u znatnim količinama u biljci kanabis. Oni su koncentrovani u viskoznom rezinu koji nastaje u glandularnim strukturama poznatim kao trihomi. Pored kanabinoida, rezin je bogat u terpenima, koji su u znatnoj meri odgovorni za miris biljke kanabisa.
Fitokanabinoidi su skoro nerastvorni u vodi, ali su rastvorni u lipidima, alkoholima, i drugim nepolarnim organskim rastvaračima. Međutim, poput fenola, oni formiraju u većoj meri u vodi rastvorne fenolatne soli u jako alkalinim uslovima.
Svi prirodni kanabinoidi su izvedeni dekarboksilacijom njihovih respektivnih 2-karboksilnih kiselina (2-COOH) (ovaj proces je katalizovan toplotom, svetlošću, ili alkalnom sredinom).
Tipovi
Više od 85 kanabinoida je izolovano iz biljke konoplje Glavne klase prirodnih kanabinoida su prikazana u tabeli sa desne strane. Sve klase su izvedene iz kanabigerolnog tipa jedinjenja i razlikuju se uglavnom u načinu ciklizacije tog prekursora.
Beta-seko-amirinska sintaza
Beta-seko-amirinska sintaza je enzim sa sistematskim imenom (3S)-2,3-epoksi-2,3-dihidroskvalen mutaza (ciklizacija, formira beta-seko-amirin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Kanabinoid
Tetrahidrokanabinol
Delta-9-tetrahidrokanabinol (Δ9-THC, THC) i delta-8-tetrahidrokanabinol (Δ8-THC), oponašaju dejstvo anandamida, neurotransmitera koji se prirodno proizvodi u telu. THC molekuli proizvode stanje za upotrebu kanabisa vezivanjem za CB1 kanabinoidne receptore mozga.
Beta-seko-amirinska sintaza
Enzim iz Arabidopsis thaliana je multifunkcionalana i formira jednake količine alfa- i beta-seko-amirina.
Kanabinoid
Kanabidiol
Kanabidiol (CBD) nije veoma psihoaktivan sam po sebi, i smatralo se da nema uticaja na THC psihoaktivnost. Međutim, nedavne studije su pokazale da su pušači kanabisa sa visokim CBD/THC odnosom manje skloni da dožive šizofreniji slične simptome. Ti nalazi su podržani psihološkim testovima, u kojima participanti doživljavaju manje intenzivne psihozi slične efekte kad se THC intravenozno administrira sa CBD-om (mereno putem PANSS-ovog testa). Kanabidiol nema afiniteta za CB1 i CB2 receptore, ali deluje kao indirektni antagonist kanabinoidnih agonista. Nedavno je utvrđeno da on antagonist mogućeg novoog kanabinoidnog receptora, GPR55, GPCR koji je izražen u i putamenu. Za kanabidiol je takođe pokazano da deluje kao agonist 5-HT1A receptora, na koji način deluje kao antidepresant, anksiolitik, i neurozaštitnik.
Kanabinol
Kanabinol (CBN) je primarni proizvod THC degradacije, i obično ga ima malo u svežim biljkama. CBN sadržaj se povećava sa THC degradacijom tokom skladištenja, i sa izlaganjem svetlosti i vazduhu. On je veoma blago psihoaktivan. Njegov afinitet za CB2 receptor veći nego za CB1 receptor.
Endokanabinoidi
100 px|frame|[[Anandamid, jedan od endogenih liganda CB1 i CB2 receptora]] Endokanabinoidi su supstance proizvedene u telu koje aktiviraju kanabinoidne receptore. Nakon otkrića prvog kanabinoidnog receptora 1988, naučnici su započeli potragu za endogenim ligandima tog receptora.
Albany, Ohio
Olbani je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Rodi Garganico, Foggia
Rodi Garganico je naselje u Italiji u provinciji Foggia, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3055 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 62 m.
Barlabaševec
Barlabaševec je naselje u sastavu Općine Gornja Rijeka, u Koprivničko-križevačkoj županiji.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 19 stanovnika.
Womanizer
"Womanizer" je pjesma američke pop pjevačice Britney Spears. 26. rujna 2008. objavljena je kao prvi singl s njenog šestog studijskog albuma Circus u izdanju Jive Recordsa.
"Womanizer" je uglavnom dobila pozitivne recenzije, s time da su je glazbeni kritičari proglasili njezinim "povratničkim" singlom. Pjesma je ostvarila veliki uspjeh, postavši Spearsin osmi broj jedan hit u svijetu i njezin prvi broj jedan na Billboardovoj Hot 100 ljestvici nakon debitantskog singla "...Baby One More Time", nakon gotovo 10 godina. Osim toga, pjesma se našla na vrhu glazbenih ljetvica u više od 30 zemalja svijeta. "Womanizer" je postao Spearsin najprodavaniji digitalni singl u SAD-u, prodavši se u preko 2,77 milijuna primjeraka. Unatoč tome, pjesma nije dobila certifikaciju od RIAA-e.
Obrade pjesme
Pjesmu se obradili sljedeći glazbeni izvođači: Ana Silvera, Franz Ferdinand, Lily Allen, The All-American Rejects, Ladyhawke, Girls Aloud i L'Aura.
Popis verzija
(Izašlo u prodaju: 7. listopada 2008.)
(Izašlo u prodaju: 25. listopada 2008.)
(Izašlo u prodaju: 22. studenog 2008.)
(Izašlo u prodaju: 19. prosinca 2008.)
(Izašlo u prodaju: 27. studenog 2008.)
Certifikacije
{| class="wikitable" border="1" ! Država ! Izdavač ! Certifikacija ! Prodaja
Chapeno, Texas
Chapeno je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 47 stanovnika.
Batinske
Batinske su naselje u sastavu Općine Kalinovac, u Koprivničko-križevačkoj županiji.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 98 stanovnika.
Doingt
Doan je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Peron.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1383 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 160 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,61 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 150 metara (maksimalnoj 113 m, a minimalnoj 47 m).
Setoperon
Setoperon je organsko jedinjenje, koje sadrži 21 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 401,498 Da.
Ridgway, Pennsylvania
Ridžvej je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.078, što je 513 (-11,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
726
Godina 726. (DCCXXVI) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. Oznaka 726. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Hineloran
Hineloran je leki koji deluje kao selektivni dopaminski agonist za D2 podtipe.
Camptonville, California
Camptonville je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 158 stanovnika.
Charlotte, Texas
Charlotte je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.715 stanovnika.
Moric Danon Žika
Moric Danon Žika (Zenica, 20. 6. 1921 - Zagreb, 11. 2. 1979), jugoslavenski pisac, redatelj, kazališni djelatnik i učesnik Narodnooslobodilačke borbe.
Biografija
Moric Danon Žika je rođen 20. 6. 1921 godine u Zenici u židovskoj obitelji, od oca Haima (1900-1941) i majke Simhe Finci. U Zenici je pohađao osnovnu školu i dva razreda srednje škole, a potom je kod oca izučavao stolarski zanat da bi na kraju završio metaluršku školu. Po uspostavi Nezavisne Države Hrvatske (NDH), tijekom Drugoga svjetskog rata, prebjegao je u Split. U Splitu su ga uhitili talijani, te prebacili u zatvor u Velu Luku na otoku Korčuli. Oca su mu ubile ustaše 1941 u Koncentracijskom logora Jasenovac, a majka mu je iste godine ubijena u Koncentracijskom logora Stara Gradiška. Nakon kapitulacije Italije Moric je bio smješten u savezničku bolnicu na Siciliji, od kuda je otišao za Sjevernu Afriku, te konačno u talijanski Bari odakle je s Trećom prekomorskom brigadom Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije (NOVJ) dospio na Vis. U NOVJ-u se bavio glumom i sviranjem, a nakon ranjavanja 1944 godine nastavio je glumiti u "Kazalištu narodnog oslobođenja za Dalmaciju" i u Narodnom kazalištu u Splitu. U isto vrijeme u Splitu je pohađa redateljsko-glumački tečaj pri Zemaljskom antifašističkom vijeću narodnog oslobođenja Hrvatske (ZAVNOH). Poslije rata, 1949 godine, u Zagrebu je završio gimnaziju, te 1954 Filozofski fakultet Sveučilišta u Zagrebu. Bio je ravnatelj Zadružnog studija za grafiku, likovno oblikovanje i organizaciju, kao i Zagrebačkog dramskog kazališta u kojemu je radio kao redatelj, inspicijent, organizator, te na kraju kao šef propagande. Moric Danon Žika umro je u Zagrebu 11. 2. 1979 godine. Pokopan je na Mirogoju.
Književni rad
Još za vrijeme Drugoga svjetskog rata Moric se počeo baviti književnim radom. Pisao je pjesme u prozi, pripovijetke, zidne novine i skečeve. Prvi su mu radovi bili objavljivani u novinama i časopisima kao što su Ilustrirani vjesnik, Žena u borbi, Kulturni radnik, Narodni list, Vjesnik i dr. Dvije njegove pjesme, "Mornarska pjesma" i "Alžir", je uglazbio Miroslav Biro. Pripovijetka "Kočijašev unuk", izdana 1957, bila je nagrađena na natječaju Saveza židovskih općina Jugoslavije. Pisao je i pod pseudonimom Zeničanin.
Hišam ibn Abd al-Malik
Hišam ibn Abd al-Malik (691 – 6. februar 743) (هشام بن عبد الملك) 10. omejadski kalif koji je vladao od 723. do smrti 743.
Bio je jedan od sinova kalifa Abd al-Malik ibn Marvana. Naslijedio je svog brata Jezida II. Njegova unutrašnja politika je bila obilježena nastojanjima da se, sa jedne strane, strogo primjenjuje šerijatsko pravo, dok je s druge strane bio poklonik kulture i umjetnosti i poticao prijevod klasičnih grčkih, latinskih, perzijskih i drugih tekstova na arapski. U vanjskoj politici je nastavio agresivnu osvajačku politiku svojih prethodnika, pri čemu se najviše na udaru našlo Bizantsko Carstvo; dijelom zbog nastojanja da se kompenzira neuspjeh pokušaja osvajanja Carigrada, pokrenuo je niz pohoda u Maloj Aziji, pri čemu se pod komandom njegovog polubrata Maslame, kao i sina Muavije zauzeti Cezareja, odnosno zauzeti i opljačkani brojni gradovi u Kapadokiji i Kilikiji, odnosno granica Kalifata pomaknuta na zapad. Također je vodio ratove protiv Hazara na istoku.
Njegov najambiciozniji vojni pothvat - invazija današnje Francuske koju je 732. iz al-Andalusa pokrenuo Abdul Rahman Al Ghafiqi, koja je, prema tumačenju kasnijih kršćanskih historičara - trebala predstavljati uvod u osvajanje cijele Evrope, doživjela je veliki neuspjeh u bitci kod Poitiersa, a koji se događaj smatra početkom kraja muslimanske ekspanzije.
Naslijedio ga je nećak Valid.
1286 Banachiewicza
1286 Banachiewicza je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 3,024 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 10,88 a geometrijski albedo 0,061.
Colle Calvo, L'Aquila
Colle Calvo je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 847 m.
Tetrahidroberberin oksidaza
Tetrahidroberberin oksidaza (, (S)-THB oksidaza) je enzim sa sistematskim imenom (S)-tetrahidroberberin:kiseonik oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Enzim iz Berberis sp. je flavoprotein, dok enzim iz Coptis japonica nije. (R)-tetrahidroberberini nisu supstrat ovog enzima.
Pine Plains, New York
Pajn Plejns je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.353, što je 59 (-4,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Miotto, Padova
Miotto je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Kometa
mini|desno|300px|[[Komet Hale-Bopp snimljen 29. ožujka 1997. u Pazinu.]]
Miotto, Padova
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 9 m.
Kometa
mini|desno|300px|Mlazovi [[plina i leda izbijaju iz kometa Hartley 2.]]
Setrobuvir
Setrobuvir je organsko jedinjenje, koje sadrži 25 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 560,618 Da.
Kometa
mini|desno|300px|[[Halleyeva kometa snimljen 8. ožujka 1986.]]
mini|desno|300px|Komet C/2011 W3 (Lovejoy) se približava Suncu krajem 2011.
mini|desno|300px|Tipična [[Planetarna putanja|putanja kometa oko Sunca.]]
mini|desno|300px|Putanje [[Komet Kohoutek|kometa Kohoutek (crveno) i Zemlje (plavo), pokazuje veliki ekscentricitet putanje kometa i vrlo brzo kretanje u blizini Sunca.]]
mini|desno|300px|Građa kometa.
mini|desno|300px|Dijelovi repa kometa.
mini|desno|300px|Neki kometi kao komet Lovejoy (oznake C/2011 W3) imaju vrlo dugačak rep.
mini|desno|300px|Usporedba jezgri kometa Tempel 1 i Hartley 2.
mini|desno|300px|Jezgra kometa Wild 2.
mini|desno|300px|Putanja [[Halleyeva kometa|Halleyeve komete u plavoj boji, s obzirom na putanje Jupitera, Saturna, Urana i Neptuna, koje su u crvenoj boji.]]
mini|desno|300px|Snimka Enckeovog kometa i njegove prašine, snimljen sa [[Svemirski teleskop Spitzer|Svemirskog teleskopa Spitzer u infracrvenom svjetlu.]]
Kometa ili komet (prema grč. ϰομήτης: dugokos; zvijezda repatica) je nestalno nebesko tijelo u Sunčevu sustavu kojima su staze vrlo izdužene, a ravninu ekliptike mogu presijecati pod bilo kojim kutom. Njihovo je osnovno tijelo jezgra, rahla tvorevina smrznutih tvari, leda s prašinom. Oko jezgre razvija se koma (koja zajedno s jezgrom čini glavu kometa), a iz nje rep. Veličina jezgara većinom je nepoznata; desetak bolje upoznatih jezgara promjera su od jednoga do dvadeset kilometara.
Koma (lat. coma < grč. ϰόμη: kosa, vlasi) je magličasti ovoj kometske jezgre koji zajedno s jezgrom tvori glavu kometa. Sastoji se od rijetkih plinova i prašine. Kuglasta je ili izdužena oblika, a katkada pokazuje slojeve. Veličine je kao jedna do deset Zemaljskih kugli. Nastaje kada Sunce dovoljno zagrije kometsku jezgru, iz koje se tada oslobađaju plinovi sublimacijom zaleđene tvari, noseći sa sobom čestice praha. Koma je zapravo atmosfera u kojoj djelovanjem Sunčeva zračenja dolazi do disocijacije molekula i do ionizacije produkata raspada, koji su pobuđeni pa svijetle. Zbog utjecaja Sunčeva vjetra i magnetskog polja, plinovi kome udaljuju se od Sunca brzinom oko 1 km/s i oblikuju rep, koji je ravan i svijetli modrikasto. Na nekoj udaljenosti od jezgre, čestice prašine lebde slobodno i ovisno o svojoj masi gibaju se u polju Sunčeve sile teže. Tako nastaje žućkasti zavinuti prašni rep koji odbija Sunčevu svjetlost. Čestice kome raspršuju se po kometskoj stazi.
Komet je nebesko tijelo koja se nalazi u eliptičnoj putanji oko Sunca. Dolaze iz najudaljenijih i najhladnijih područja Sunčevog sustava. Tamo su odbačeni gravitacijom divovskih planeta kada je Sunčev sustav tek nastajao. Većina ih stiže iz Oortovog oblaka - ledene sferične oblasti na samom rubu Sunčevog sustava. Kometi se sastoje od silikatne prašine i smrznutih plinova u obliku raznih vrsta leda (inja) koji čine poroznu jezgru. Kada se putanja kometa počne približavati Suncu, zbog povećanja temperature, led i smrznute čestice počinju isparavati stvarajući oblak plina oko kometa koji se zove koma. Zbog pritiska Sunčevog vjetra i radijacije, koma i tijelo kometa prilikom raspadanja pretvaraju se u karakteristične repove koji su vidljivi na nebu. Smjer plinovitog repa je u pravcu suprotno od Sunca, dok je rep kojeg čine čestice prašine nešto širi i tromiji u pomicanju. Rep može biti dug milijunima kilometara.
Historija
Kometi su vrlo rano skrenuli pozornost. Njihova se pojava obično smatrala predznakom nesreće. Najstariji zapis o pojavi kometa potječe iz 2315. pr. Kr. U antičko doba, kometi su se smatrali atmosferskim pojavama, o čemu govore tekstovi Aristotela i Ptolomeja. Aristotel je prvi pokušao objasniti njihovo podrijetlo, tvrdeći da su to atmosferske pojave, tj. pare koje su došle u blizinu ognjene sfere i ondje se zapalile, a rep je bio vjetrom nošeni plamen. Neuk je čovjek kometu predbacivao nesreće svake vrste, ratove, kugu, pogrom, poplavu, potres, kraj svijeta… Zbog čestine njihove pojave bilo ih je uvijek lako povezati s nekim događajem.
Tycho Brahe prvi je, mjereći 1577. paralaksu kometa, ustvrdio da se nalaze izvan Zemljine atmosfere, čak da su to tijela udaljenija od Mjeseca (nije im bio u stanju odrediti paralaksu). Komet se najprije pojavljuje kao maglica s jedva zamjetljivom jezgrom. Približavanjem Suncu na 2 do 3 AJ (astronomske jedinice), jezgra se zagrijava, isparava u obliku mlazova i ovija atmosferom, iz koje se izdvaja plinovito-prašni rep. Zbog toga se sjaj kometa stalno mijenja. Rep se izduži do više stotina milijuna kilometara.
Prve staze odredio je Edmond Halley 1705. Ustanovio je da su staze 24 kometa parabolične. Za komete viđene 1456., 1531., 1607. i 1682. ustanovio je podudarnost staza i time je ustvari otkrio jedan jedinstven komet, prozvan njemu u čast, Halleyjev komet. On sam promatrao ga je jednom. U povijesno doba zabilježeno je ukupno oko 2 000 takvih pojava, a podataka o stazama ima u 1 000 slučajeva. Među njima je ustanovljeno oko 600 različitih kometa, jer se neki kometi ponovo vraćaju. Svake se godine zapazi desetak kometa. Većinom su dostupni samo teleskopu. Golim okom vidljivo ih je tek desetak u stoljeću.
Označavanje ili numeriranje kometa je najprije privremeno, s oznakom godine koju prati malo slovo. Ono označava redoslijed otkrića u danoj godini. Na primjer, 1981 c znači da je komet kao treći opažen u godini 1981. Kada se odredi staza, pa se ustanovi da komet nije već prije viđen, dobiva ime otkrivača i uz godinu otkrića rimski broj koji označava redoslijed prolaska kroz perihel. Na primjer 1980 II znači da je komet te godine bio drugi koji je prošao perihelom.
Osnovni podaci
Kometi su složena tijela koja se oko Sunca gibaju izduženim stazama. Potpuno razvijeni komet sastoji se od jezgre, kome (kose) i repa. Jezgra i koma čine glavu kometa. Uokrug cijelog kometa širi se vodikova koma ili halo, koja se zapaža jedino u ultraljubičastoj svjetlosti. Katkada se uočava oblak prašine koja se širi oko kometa u ravnini njegove staze. Za veličinu kometa teško je dati jedinstvene podatke. Dok je jezgra razmjerno čvrsta, veličine od 1 do 10 kilometara, što ne znači da nema manjih, a možda i mnogo većih, koma i rep se neprestano mijenjaju. Za orijentaciju uzimamo da je veličina kome od 50 do 100 000 km, a repa 10 milijuna km. Kometi su promjenjiva sjaja i oblika. Pod utjecajem Sunčeva zračenja, komet se zagrijava i tvar istječe iz jezgre. Približavanjem Suncu, glava se izdužuje i iz nje se izvlači rep, usmjeren na stranu suprotno od Sunca. Zbog istjecanja tvari, kometi su trošni i raspadaju se. Staze su im podložne promjenama.
Karakteristike
Spektralnom analizom u komi i repu pronađeni su radikali, neutralne i ionizirane molekule. U unutarnjoj komi nalaze se pojedinačni atomi vodika, ugljika, natrija, željeza i drugi, u vanjskoj komi radikali (CH, OH, C2 i drugi), a u repu pretežu ioni (CO+, CN+, OH+, N2+ i drugi). Plinoviti rep modrikaste je boje zbog fluorescencije iona CO+. Rep je male gustoće pa na nj tlači Sunčev vjetar s magnetskim poljem; ionski je rep ravan, uvijek u smjeru suprotnom od Sunca. Prašna sastavnica repa zaostaje za gibanjem kometa, pa je prašni rep zakrivljen; žućkaste je boje zbog odraza Sunčeve svjetlosti. Katkada se zamjećuje i proturep, kao šiljak okrenut prema Suncu, a sastoji se od prašine koja okružuje komet. Zbog pojave repa, komet se u puku naziva (zvijezdom) repaticom. Koliko se zna, Zemlja je više puta prošla kroz rep kometa bez ikakvih posljedica, na primjer 1910. kroz rep Halleyjeva kometa. Što se komet nakon prolaska kroz perihel više udaljuje od Sunca, to mu se rep više smanjuje i konačno iščezne.