Jean_Baudrillard
Teorija fikcije: Bodrijar danas
Bodrijar razvija kako je on to imenovao ’teoriju fikcije’, odnosno kako je takodje nazvao ‘teoriju simulacije’ iliti ‘teoriju anticipacije’. Takva teorija namerava da simuliše, zahvati i predvidi istorijske događaje, za koje on veruje da neprekidno nadmašuju sve savremene teorije. Trenutna situacija, on tvrdi, je fantastičnija od najfikcionalnije naučne fantastike, ili bilo kojih teorijskih projekcija futurističkog društva. Zato teorija može samo da pokuša da zahvati današnjicu u pokretu i da pokuša da predvidi budućnost. Ipak Bodrijar ima vrlo jadne rezultate kao socijalni i politicki analitičar i prognostičar. Kao politički analitičar, Bodrijar je često promašivao temu i bio površan. U eseju ‘Anoreksične ruine’ objavljenom 1989-e, on je čitao Berlinski zid kao znak zamrznute istorije, jedne anoreksične istorije, u kojoj ništa više ne može da se dogodi, markirajući to kao ‘nedostatak događaja’ i kraj istorije, uzimajući Berlinski zid kao znak stagnacije izmedju komunizma i kapitalizma. Nedugo zatim, vrlo značajni događaji su uništili zid koji je Bodrijar tumačio kao trajan i tako otvorili novu istorijsku eru. Ćorsokak Hladnog rata Bodrijar je dugo tumačio kao početak zamrznute istorije u kojoj nikakva značajna promena ne može da se dogodi. Još u razmišljanjima iz sredine 1970-ih, on je predstavio rat u Vijetnamu kao ‘alibi’ za uključivanje Kine, Rusije i na kraju Vijetnama u racionalizovaniji i modernizovaniji svetski ekonomski i politički poredak,i u njegovoj knjizi o Zalivskom ratu on ponavlja tu tvrdnju,tako ne uspevajući da vidi stvarne političke uloge i razloge za Vijetnamski rat, kao i značaj borbi između kapitalističkog i komunističkog bloka. Za Bodrijara Kule bliznakinje Svetskog trgovinskog centra u Njujorku takođe su simbolizovale zamrznutu istoriju i stagnaciju između dva sistema - kapitalizma i komunizma. U celini, Bodrijar vidi istoriju kao razvijeno povećanje tehnološke racionalnosti koje se pretvara u sopstvenu suprotnost, dok sistem uključuje sve više elemenata, proizvodeći sve napredniji tehnoški poredak, koji onda postaje iracionalan zbog svoje ekscesnosti, iluzija, i nepredvidljivih posledica koje proističu iz njega. Ovaj model apstraktne analize, ipak, opstruira specifičnije istorijske determinante koje bi analizirale kako je konstruisana i kako funkcioniše tehnološka racionalnost, i kako i zašto nije uspešna. On takođe prikriva nered i zbrku koji su stvorili krize i restruktiranje globalnog kapitalizma, uspon fundamentalizma, etničke sukobe i globalni terorizam koji su se oslobodili delom kao odgovor na globalnu racionalizaciju tržisnog sistema i na slom bipolarnog svetskog poretka. Bodrijarove refleksije o Zalivskom ratu imaju sličnu poziciju, posmatrajući taj rat kao pokušaj Novog Svetskog Poredka da jos više racionalizuje svet, tvrdeći da je zalivski rat zapravo služio da bi se Islam uveo u Novi Svetski Poredak. Prvi tekst nazvan ’Zalivski rat se neće dogoditi’ je prvobitno objavljen par dana pre stvarnog početka oružanih sukoba i u njemu se ponavlja njegova ranija teza o ‘slabim događajima’ i zamrznutoj istoriji. Suprotno Bodrijarovom tvrđenju, Zalivski rat se jeste dogodi, ali to ga nije odvratilo od objavljivanja novog teksta u kome tvrdi dok rat još traje, da se on ‘ne događa stvarno’ i posle rata nastavlja da tvrdi da ‘se rat nije dogodio’-zaključujući da je to bio medijski spektakl a ne pravi rat. Bodrijar nam ne pomaže da razumemo mnogo šta o tom događaju i čak nam ni ne pomaže da shvatimo ulogu medija u savremenim političkim spektaklima. Redukovanje kompleksnih dogadjaja kakvi su ratovi na kategorije kao što su simulacija ili hiperrealnost baca svetlo na virtualnu i tehnološku dimenziju medijskih dogadjaja, ali briše sve njihove konkretne determinante.a ipak, Bodrijarovske postmoderne kategorije pomažu u shvatanju nekih mehanizama kulture zivljenja u medijskim i kompjuterskim svetovma gde ljudi izgleda da uživaju da se prepuste simuliranim dogadjajima (to potvrđjuju fasciniranost zalivskim ratom 1991-e, suđj enja O.J. Simpsonu tokom 1994-96, Klintonov seks skandal i mnogi drugi medijski spektakli iz 1990-ih kao i teroristički napad 11-og septembra na početku trećeg milenijuma). U ‘Kraju iluzije’ (L’illusion de la fin, Paris, 1995), Bodrijar direktno napada ono što on vidi kao trenutne iluzije istorije, politike i metafizike i hrabro pokušava da objasni sopstvene političke pogresne prognoze o pojavi savremene istorije u zamrznutom, glečerskom stanju, o ćorsokaku izmeđju Istoka i Zapada, o sistemu zastrašivanja koji se zamrzao, vodeći računa o tome da se ništa dramatično ubuduće ne desi, o nemogućnosti Zalivskog rata i o pojavi kraja istorije. Bodrijar vadi iz džaka sve moguće retoričke trikove i filozofske analize u pokušaju da održi ove hipoteze nasuprot dramatičnim dogadjajima 1989-1991, za koje on tvrdi da su u stvari ‘slabi događaji’, da događaji još uvek ‘štrajkuju’, da je istorija zaista iščezla. On nastavlja da rezonuje o kraju moderne kao istorijske epohe, sa svim njenim političkim sukobima i potresima, inovacijama i revolucijama, autonomnim i kreativnim subjektom, njenim mitovima o progresu, demokratiji, Prosvetiteljstvu i sl. Ovi mitovi, ove jake ideje su iscrpljeni, tvrdi on, i ubuduće će postmoderna era banalnog eklekticizma, inertne implozije i večne reciklaže istog postati određujuća karakteristika stvarnosti. Za Bodrijara, do kraja 1990-ih sa kolapsom komunizma, era jakih ideja, sukobljenog sveta revolucije i univerzalne emancipacije, je gotova. Komunizam je, prema Bodrijarevom tumačenju, propao zbog sopstvene inercije, samo-uništio se iznutra, pre se urušio nego što je iščeznuo u ideoloskoj borbi ili ratnom sukobu. Apsorbujući sopstvene disidente i dajući im moć, ne postoji više sukob jakih ideja, opozicije i otpora, kritičke transcedencije. Sa umetanjem bivših komunističkih sistema u sistem kapitalističkog svetskog tržista i liberalne demokratije, Zapad više nema Drugog da bi se borio protiv njega, ne postoje više nikakve kreativne ili ideološke tenzije, nema više globalne alternative Zapadnom svetu. Bodrijar je proslavio dolazak novog milenijuma reciklirajući neke stare ideje o kloniranju, kraju istorije i nestajanju realnog u seriji predavanja pod nazivom ’L’illusion vital’ (2000). Za Bodrijara, kloniranje je povezano sa fantazijom o besmrtnosti, željom da se porazi krug života. Zato, nije iznenađjujuća činjenica da je kriogenika – zamrzavanje mrtvih u nadi da će se u budućnosti moći oživeti uz pomoć medicinskih dostignuća –globalna industrija u usponu. Takođje, u dogitalnoj eri, Bodrijar tvrdi da je istorija došla do kraja a da je virtualizacija ubila stvarnost, kako se ljudska bića spremaju za virtualno postojanje. Bodrijar se žalio da je moderno doba bilo jedan od ‘slabih događaja’, da se nikakva značajna istorijska zbivanja nisu desila, i da su zbog toga život i mišljenje postajali sve više dosadni. Nedugo posle terorističkog napada 11-og septembra 2001-e, Bodrijar je napisao tekst ’L’esprit du terrorisme’ objavljen 2-og novembra 2001-e u Le Monde. Bodrijar u tom tekstu tvrdi da su napadi na Svetski trgovinski centar i Pentagon konstituisali ‘jak događaj’, da su napadi bili ’ultimativni događaj, majka svih događaja, čist događaj koji ujedinjuje u sebi sve događaje koji se nikad nisu desili.’Štrajk događaja’, objavljuje Bodrijar, je završen i od ovog trenutka on nastavlja da se intenzivno fokusira na dinamiku i događaje savremene istorije.