cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aldo Moro
Politička karijera
Kao predsednik Demohrišćanske stranke otet je 16. marta 1978. godine od strane pripadnika Crvenih brigada, koja mu je organizovala suđenje i u ime narodnog suda osudila ga na smrt. Ubijen je, a njegovo telo pronađeno je u prtljažniku automobila u Rimu. Bio je jedan od protagonista modernijih političkih saveza u Italiji, a na međunarodnom planu pristalica dobrosusedskih odnosa s tadašnjom SFR Jugoslavijom.
Otmica
mini|Aldo Moro u zarobljeništvu mini|Lokacija gde je pronađeno Morovo telo. U rano jutro 16. marta 1978., prvak italijanske Demohrišćanske stranke i bivši premijer Aldo Moro, iz svoje je kuće krenuo u Parlament kako bi formirao novu vladu, prvi put temeljenu na istorijskom sporazumu demohrišćana i sve jačih komunista. Nije daleko stigao: u vojnički preciznoj akciji, pet Morovih telesnih čuvara ubijeno je za manje od minuta, a sam Moro je otet i odveden u nepoznatom pravcu.
Već sutradan, ostavljena je poruka Crvenih brigada, ekstremne levičarske organizacije, u kojoj je objašnjeno kako ta teroristička organizacija preuzima odgovornost za otmicu. Kao dokaz da je oteti političar živ, poslana je fotografija na kojoj je bio Moro, a iza njega je jasno mogao da se vidi zastor sa zastavom Crvenih brigada. Italija je bila na nogama. Godine 1990. u jednom milanskom stanu, koji je bio baza Crvenih brigada u vreme otmice, slučajno je nađeno sklonište s više od 400 fotokopija pisama za koja je utvrđeno da su pisana Morovom rukom u vreme zatočeništva. Taj je nalaz promenio pogled na ceo događaj.
Crvene su brigade nakon otmice u više navrata slale svoje zahteve vladi, ucenjujući je Morovim životom. Međutim, vladajući demohrišćani uporno su odbijali pregovore. Danas se sumnja da je bila posredi urota, u koju su bili upleteni ne samo najviši italijanski politički funkcioneri, već čak i neke strane organizacije, poput CIA-e, te italijanska tajna antikomunistička organizacija Gladio, kojima nikako nije odgovarala Morova politika dijaloga s komunistima. Tako su Crvene brigade, koje su u nagodbi videle opasnost otupljivanja oštrice radničkog pokreta, zapravo nesvesno poslužile kao instrument svojih protivnika. Bilo kako bilo, zvanična je Italija zanemarivala sve ozbiljnije pretnje terorista da će Moro, ako se ne pristupi pregovorima, biti likvidiran. Na Morove poruke iz zatočeništva, u kojima preklinje svoje kolege i prijatelje demohrišćane za spas, vlada je odgovorila angažujući psihopatologa Franka Ferakutija, koji je izjavio da Moro pati od stokholmskog sindroma, prihvatanja nazora otmičara. Treba znati da ni jedan demohrišćanin nikad nije javno izrazio sumnju u ovu spornu tvrdnju. Namera je bila očita: diskreditovati Mora u očima javnosti.
Ujutro 9. maja sramotna vladina politika urodila je tragičnim plodom: Aldo Moro je nađen mrtav u kolima, u rimskoj ulici Kaitani, koja je, simbolično, na pola puta između štaba demohrišćana i komunista. Ubica Prospero Galinari, terorist, izvršilac koji je s jedanaest metaka ustrelio Mora, kasnije je uhapšen i osuđen. Nekoliko dana pre smrti Aldo Moro uputio je bivšim prijateljima koji su ga napustili sledeću poruku:
Los Sebastián, Zinapécuaro
Los Sebastián je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Zinapécuaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2478 m.
Sant'Antonio, Alessandria
Sant'Antonio je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 49 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 308 m.
Guayabal Grande, Tantoyuca
Guayabal Grande je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tantoyuca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 287 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 117 m.
NGC 2937
NGC 2937 je galaksija u zviježđu Vodenoj zmiji.
El Caracol, Compañía Minera, Victoria
El Caracol, Compañía Minera je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Victoria.
Sherwood, Michigan
Šervud je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 309, što je 15 (-4,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Mihailo Lalić
Mihailo Lalić (7. oktobar 1914. - 30. decembar 1992.) je crnogorski pisac poznat po nizu romana koji su opisivali partizansku borbu za vrijeme drugog svetskog rata u Crnoj Gori. Započeo je knjigom pesama Stazama slobode (1948), ali se brzo okrenuo prozi, koja će postati isključiva forma umetničkog sagledavanja vremena, događaja i ljudskih sudbina. Prema njegovom scenariju snimljen je film "Svadba" 1973. u režiji Radomira Šaranovića, takođe izvršena je ekranizacija njegovog romana "Lelejska gora" 1968.
Prvi je dobitnik "Njegoševe nagrade" 1963. za roman "Lelejska gora". Dobio je NIN-ovu nagradu 1973. za roman "Ratna sreća". Dobio je nagradu "21. jul", najviše priznanje opštine Berane, 1962. godine, kada je nagrada i ustanovljena.
Za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti izabran je 5. decembra 1963, a za redovnog člana 7. marta 1968.
Bibliografija
Pripovetke:
Romani:
Firtănuș, Avrămești
Firtănuș je naselje u Rumuniji u okrugu Hargita u opštini Avrămești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 273 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 558 m.
El Carrizo de Fuentes, Jesús María
El Carrizo de Fuentes je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Jesús María.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2246 m.
Brégy
Breži je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Oaza koja pripada prefekturi Sanlis.
Lanzada, Sondrio
Lanzada je naselje u Italiji u provinciji Sondrio, u regiji Lombardija.
Brégy
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 483 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 36 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 13,17 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 100 metara (maksimalnoj 134 m, a minimalnoj 86 m).
Tezontitla, Tlalpan
Tezontitla je naselje u Meksiku u saveznoj državi Distrito Federal u opštini Tlalpan.
Lanzada, Sondrio
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1365 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 979 m.
Tezontitla, Tlalpan
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 721 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2761 m.
Geten
Geten (prethodno Gejten LGBT) je organizacija osnovana u Beogradu, u maju 2001. godine, a zvanično je registrovana pri saveznom Ministarstvu pravde Jugoslavije, 19. novembra iste godine. Gejten LGBT je proistekao iz Arkadije, gej-lezbejskog lobija, osnovanog 1990. i zvanično registrovanog 1994. godine. S obzirom da su osnivači odlučili da se ugasi rad ove organizacije, javila se snažna potreba za organizovanim delovanjem na polju lezbejske, gej, biseksualne i transrodne egzistencije, prava i kulture. Aktivisti Getena su učestvovali u višegodišnjem projektu Kampanja protiv homofobije.
Naziv organizacije je inspirisan Gethenom, svetom androginih bića, opisanom u knjizi Ursule Le Gvin “Leva ruka tame“, koji u svojoj istoriji nije imao ratove i sukobe.
Ogliastro Marina, Salerno
Ogliastro Marina je naselje u Italiji u provinciji Salerno, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 116 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 13 m.
NGC 2962
NGC 2962 je galaksija u zviježđu Vodenoj zmiji.
Bojon-Lova, Venezia
Bojon-Lova je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3914 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1 m.
Villa Cantares, Mulegé
Villa Cantares je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California Sur, u opštini Mulegé.
Jamaica, Villaflores
Jamaica je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 615 m.
Domaslava
Domaslava je hipotetsko ime neidentificirane hrvatske plemkinje, predloženo od strane povjesničara N. Budaka na temelju vlastite rekonstrukcije fragmentiranog epigrafskog natpisa otkrivenog u zapadnom zidu kliške crkve sv. Vida. Arheološko istraživanje ovog objekta na Kliškoj tvrđavi provedeno je 2001. kada je potvrđeno postojanje predromaničke crkve, konvertirane sredinom 16. stoljeća u tursku džamiju, te potom u mletačku crkvu. Prilikom ovih novovjekovnih prenamjena i intenzivnih pregradnji došlo je do korištenja starijeg srednjovjekovnog materijala, među kojim su 2011. otkrivena i četiri kamena ulomka s vladarskim natpisom. Fragmente je pronašao konzervator R. Bužančić, ponudivši iste godine studiju prema kojoj se i predromanička crkva i natpisi na temelju arheološko-umjetničkih karakteristika datiraju u 9. stoljeće, zajedno s vladarskim mecenama istih. Četiri mjeseca kasnije uslijedila je i Budakova kritička analiza koja životni vijek plemkinje smješta u prvu polovicu 10. stoljeća. Osim razilaženja oko datiranja, dvojac je ponudio i različita tumačenja natpisa odnosno identifikacije. Prema Bužančiću, tekst spominje neimenovanu vladaricu s titulom slavenske kraljice, pretpostavljajući da je riječ o Trpimirovoj supruzi, dok se prema Budaku radi o dosad nepoznatoj hrvatskoj kraljici Domaslavi.
Lokalitet
mini|desno|225px|Pogled na zapadnu fasadu [[Crkva sv. Vida na Klisu|crkve sv. Vida na kojoj su otkrivena četiri kamena segmenta s vladarskim natpisom]] Kameni fragmenti s vladarskim natpisom pronađeni su 2011. prilikom arheoloških istraživanja i konzervacije crkve sv. Vida, među blokovima njene zapadne fasade. Crkva je smještena na gornjem dijelu tvrđave u Klisu, posred kasnoantičkog i poslije starohrvatskog kaštela, impostirana je na visokom podnožju koje dominira okolicom. Pristupa joj se s juga, visokim stubama kroz masivne zidove uspinjući se gotovo dva metra od ulice prema središtu građevine, na razinu današnjeg poda. Unutrašnjost joj je polumračna i oskudno svjetlo ulazi kroz vrata i četiri prozora, po dva na jugu i sjeveru.
Tokom svoje tisućljetne povijesti, građevina je prošla više faza funkcionalne prenamjene, rušenja i radikalne nadogradnje. Prema konzervatoru R. Bužančiću, originalna crkva je iz doba postanka hrvatske srednjovjekovne države i može se datirati u 9. stoljeće. Tipološki se klasificira kao privatna crkva i upućuje na novi način franačke organizacije teritorija s utvrđivanjem feudalnog posjeda. Crkva je jednobrodna s atrijem pred glavnim ulazom, sagrađenim na način koji odaje posve osobitu arhitektonsku matricu predromaničke arhitekture karolinškog doba s westwerkom. Centralnog je oblika i jednostavnog volumena, podignutim nad kvadratnim tlocrtom s upisanom kupolom oslonjenom na trompe. Od ostataka izvorne građevine znatno je bolje sačuvan atrij na zapadnoj fasadi nego svetište s oltarom zatvoreno kamenim septumom koje je stoljećima stajalo neistraženo pod cisternom istočno od crkve. Iznimno značenje koje crkva ima u graditeljstvu tog vremena je njena direktna povezanost s visokim hrvatskim dostojanstvenicima koji su je dali podići. Naime, nalaz skulpture i tekstovi ispisani na oltarnoj pregradi pokazuju da se radi o crkvi pripadnika srednjovjekovne vladarske elite, odnosno kapeli hrvatskog vladara.
Nakon opsade iz 1537. kojom su osmanlijske snage zauzele Klis, sandžak-beg Murat-beg Tardić na mjestu predromaničke crkve dao je sagraditi džamiju. Tlocrt nove bogomolje gotovo je udvostručen širenjem prema sjevernoj strani gdje se nalazila klisura, uz čiju je vertikalu bila podignuta stara crkva. Graditelji džamije su se našli pred velikim građevinskim izazovom i umjesto kompliciranog kopanja stijena odlučili su samo poravnati vrh klisure i na toj razini započeti novu gradnju. Taj mukotrpni posao iziskivao je poravnanje stijene na koti koja je gotovo dva metra viša od razine poda crkve, te potom rušenje gornjeg dijela građevine kojim je onda zatrpana do razine klisure radi proširenja površine namijenjene postavi novog kvadratičnog tlocrta. Pod džamije je, upravo iz razloga što je poravnanje litice bilo iznimno teško i nikada nije bio do kraja završen, u sjeverozapadnom kutu ostao podignut za visinu jedne stube. U ovom kutu sagrađen je i vitki minaret, dok je kupola džamije podignuta je nad osmerokutnim tamburom i pretpostavlja se da je izvorno imala limeni pokrov. Prilikom konverzije građevine došlo je do temeljitog rušenja prijašnje crkve i njen ranosrednjovjekovni materijal, uključujući kamene fragmente s dedikacijskim vladarskim natpisom, uzidan je u zidove džamije iznad razine njezina poda i u vrata minareta.
Za vrijeme Kandijskog rata, godine 1648. Klišku tvrđavu opsjedaju i zauzimaju Mlečani predvođeni generalom L. Foscolom, tokom čijeg artiljerijskog bombardiranja stradava turska džamija i jamačno pada minaret. Građevina je ponovo postala kršćanska crkva, posvećena sv. Vidu, kao uspomena na rekonkvistu i povratak Klisa u kršćanske ruke. Mletačkim preuzimanjem kontrole ponovo dolazi do značajnijih građevinskih zahvata. Nad tjemenom kupole dograđen je tambur približne visine 1,5 m iznad kojeg je postavljeno drveno krovište s kamenim pločama, vremenom zamijenjeno pokrovom od kupe kanalice. Također, na mjestu porušenog minareta sagrađena je mala preslica sa zvonom (danas nesačuvana). Izvorna rekonstrukcija eksterijera ovjerena je na grafikama mletačkih crtača poput G. Santinija koji je 1668. izradio vedute tvrđave i tlocrte crkve s tri oltara. Zapadno od nove crkve, izvan zidova džamije odnosno na mjestu predvorja starohrvatske crkve, stajala je dvokatna jednobrodna građevina koja je u 17. stoljeću služila za smještaj vojnika. Vojarna je podignuta uz samu fasadu s pronađenim vladarskim natpisom, dok je na sjeveru bila prislonjena uz klisuru. Novi objekt Mlečani su podigli i uz istočni zid crkve, presvođen je bačvastim svodom i na skicama označen kao cisterna. O višestrukim novovjekovnim obnovama crkve svjedoče kasnogotički elementi i barokni ukrasi iz 17. stoljeća, zatim datirani mramorni natpisi iz 1658. i 1743. godine, te porušeni ostaci sklopa na istoku s vidljivim tragovima čestih pregradnji.
Arheološko istraživanje
Arheološko istraživanje crkve sv. Vida provedeno je u ljeto 2001. pod vodstvom arheologa M. Katića i rezultati su donijeli nove spoznaje o prijašnjoj građevini, uključujući posebno značajne podatke o izvornoj razini njezina poda koji se nalazio 147 cm ispod kote današnjeg popločenja crkve. Prije istraživanja, jedini vidljivi ostatak koji je mogao upućivati na postojanje neke starije građevine bio je kameni okvir vrata koja vode iz crkve u presvođenu prostoriju na sjeveroistočnom dijelu objekta. Sam okvir vrata nije na izvornom mjestu i pripadao je kasnogotičkom portalu s tordiranom pletenicom kojom je ukrašen rub njegovog svijetlog otvora. Arheolozi su pažljivim promatranjem strukture zida uočili dodatne starije elemente konstrukcije, sačuvane samo u podnožju južne strane građevine, čija visina ne prelazi razinu poda današnje crkve. Postalo je jasno da rezultati arheoloških istraživanja interijera crkve provedenih prije 2001. nisu mogli razjasniti njezino predromaničko oblikovanje, zbog radikalnih pregradnji i temeljitog rušenja prijašnje crkve tokom gradnje džamije.
Iskapanjem i istraživanjem unutrašnjosti razjašnjeno je da je starijoj crkvi pripadala samo polovica površine današnje građevine (njen južni dio), odnosno da je tlocrt još u osmanlijsko doba gotovo udvostručen proširenjem prema sjeveru. Istovremeno, pri oblikovanju novog kvadratičnog tlocrta došlo je do niveliranja klisure, kao i rušenja gornjeg dijela odnosno zatrpavanja najmanje trećine visine predromaničke crkve. Arheološkim sondiranjem nije se uspjelo razjasniti raspored svetišta i oltara u istočnom dijelu s obzirom da su položeni izvan gabarita džamije tj. u produžetku crkve, na mjestu kasnije mletačke cisterne, međutim, na zapadu izvan zidova džamije pronađeni ostaci arhitekture koja je identificirana kao zapadno predvorje starohrvatske crkve sv. Vida.
Zidovi zapadne prostorije, namijenjene za boravak mletačkih vojnika, građeni su od vrlo nepravilna lomljena kamena zidana u obilnom vapnenom mortu, a na njenom podu bila je kaldrma od nepriklesana kamena. Na zapadnom zidu crkve, na spoju s predvorjem, razabiru se ne posve jasni tragovi ulaznih vrata u prostor stare crkve jer su zidovi podnožja džamije bili temeljito prezidani. Prostorije su nedvojbeno bile spojene i na isti način uklopljene u sjevernu klisuru, isto kao i istočni dio građevine. Na osnovi ovih otkrića, arheolozi su zaključili da su pronađeni ostaci ranosrednjovjekovne građevine zapadno od crkve po svoj prilici njeno predvorje, po obliku usporedivo s tipičnim primjerima westwerka 9. stoljeća. Svi nalazi upućuju na to da je u 16. stoljeću porušena vrlo stara srednjovjekovna crkva i pregrađena u tursku džamiju, a pretpostavlja se i da joj je predvorje nakon rušenja fizički odvojeno i da potom imalo funkciju vojarne. Postojanje srednjovjekovne crkve čvrsto potkrepljuju istraživanja zidova koja su pokazala da je kod gradnje džamije ugrađen velik broj mramornih ulomaka sakralne skulpture iz razdoblja od 9. do 12. stoljeća, među kojima su i fragmenti s vladarskim natpisom.
Kameni fragmenti
mini|desno|225px|Četiri ulomka s vladarskim natpisom Ulomke s dedikacijskim natpisom početkom 2011. otkrio je splitski konzervator R. Bužančić i u ljeto iste godine objavio je sveobuhvatni znanstveni članak o pronalascima. Osim četiri fragmenta s latinskim tekstom, pronađena su još dva ukrašena komada bez natpisa. Ovih šest ulomaka klesarije su identificirani kao pilastri, pluteji i trabeacija kamene oltarne pregrade (septuma) iz vremena ranog srednjeg vijeka. Sav srednjovjekovni materijal izrađen je od prokoneškog mramora i kasnije je uzidan u zidove džamije iznad razine njena poda, na način da se natpisi i dekoracije nisu vidjeli. U zapadnom zidu pronađena su četiri ulomka s dijelovima natpisa, za koje je utvrđeno da izvorno pripadaju gredi (arhitravu) oltarne pregrade. Od preostala dva ulomka, jedan je otkriven u doprozorniku istočnog prozora uz glavni ulaz i originalno pripada gredi pluteja (19 x 84 x 17 cm), dok je drugi nađen u zazidanim vratima nekadašnjeg minareta i izvorno predstavlja pilastar s bazom stupa pregrade (114 x 26 x 15 cm). Ova dva ulomka septuma sadrže pleterne ornamente (perece) tipične za predromaničku umjetnost. Dekoracije se također javljaju i na dva veća komada s natpisom, u vidu karakterističnog ukrasa s kukama iznad vrpce grede oltarne pregrade na kojoj se nalazi tekst. Spiralne kuke prvog ispisanog ulomka nakošene su na desnu, odnosno drugog na lijevu stranu (Bužančićeva numeracija). Prvi fragment (21 x 35 x 11 cm) sadrži tekst s formulom vladara <tt>ORUM FILIU</tt>, na drugom (21 x 37 x 11 cm) je napisano <tt>MEA DOMAS</tt>, a na trećem (10 x 16 x 11 cm) i četvrtom (10 x 19 x 11 cm) sačuvan je samo ulomak natpisa <tt>LAVA</tt> i u nastavku <tt>REGINA</tt>, koji se spajaju a riječi nastavljaju:
Shueyville, Iowa
je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 577 stanovnika.
Domaslava
Prijevodi i identifikacije
Rekonstrukciju fragmentiranog teksta s prijevodom dosad su ponudili R. Bužančić i N. Budak, oba u publikacijama objavljenim 2011. godine. Četiri ulomka u niz (1–4) numerirao je Bužančić, fokusiravši se na tumačenje posljednja tri. On ističe da se zadnja dva ulomka (zajedno dajući <tt>LAVA REGINA</tt>) pouzdano mogu spojiti iz više razloga, iako je mjesto loma preklesano, a najočitiji je onaj koji upućuje na to da su komadi bili jednako tretirani u sekundarnoj upotrebi kada im je odstranjen gornji dio mramornog ukrasa i tek su potom razdvojeni. Puno problematičnijom smatra vezu između drugog i trećeg ulomka, budući da je potonji naknadno preklesan u pravilan kvadar pa je mjesto loma uništeno. Prilikom kasnije obrade oštećen je i završni grafem drugog ulomka (<tt>MEA DOMAS</tt>), no posve je sigurno da se radi o slovu <tt>S</tt>. Prema Bužančiću, iako se radi o razdvojenim komadima, potpuno je jasno da je posrijedi dio jedinstvenog natpisa na kojem se spominje vladarova žena. Nadalje navodi da tekst sadrži kraljevsku titulu žene vladara i nudi vlastito čitanje, pri čemu radi dvije proizvoljne intervencije (označene zagradama): Svoju prvu intervenciju Bužančić opravdava pokušajem dobivanja ženske vladarske titule domna, pandana muškoj tituli dominus, poznate iz nekoliko izvora koji govore o hrvatskim vladarima 9. stoljeća. Među takvim primjerima su natpis iz crkve sv. Mihovila u Ninu (knez Branimir kao <tt>DOMNO B[ra]NNIMERO DUX SLCAUORUM…</tt>), natpis septuma crkve sv. Petra u Otresu kod Bribira (Branimir kao <tt>DOMNO [br]ANNI[mero]</tt>), ulomak iz crkve sv. Lovre u šibenskom Donjem Polju (<tt>TEM[pori]BUS DOMNO D…</tt>), te Čedadski evanđelistar (Trpimir kao Domno Tripimiro i Domno Trepimiro). Bužančićevo umetanje slova <tt>N</tt> u jasno čitljivu riječ <tt>DOMA</tt> kritizirano je od strane Budaka koji to opisuje metodološkom pogreškom, ističući da bi takvo umetanje bilo dopustivo jedino ako bi iznad slova <tt>M</tt> stajao znak kraćenja, no njega nema. Budak dodaje da u literaturi inače nema poznatih komparativnih primjera kraćenja <tt>MN</tt> s <tt>M</tt> iznad kojeg bi bila vodoravna crta.
Kod druge intervencije, sam Bužančić navodi da čitanje <tt>S(C)LAVA</tt> nije toliko pouzdano jer se može čitati i kao <tt>SLAVA</tt>, zbog čega ostaje sporno radi li se tu o imenu ili rodu plemkinje, ili pak o njezinoj tituli <tt>SCLAVA REGINA</tt> kao izvedenici iz <tt>REGINA SCLAVORUM</tt> (dosl. slavenska kraljica ili kraljica Slavena). Bužančić i u ovom slučaju izdvaja analogne primjere koji uključuju spomenuti ninski natpis o Branimiru (<tt>SLCAUORUM</tt> ili <tt>SCLAUORUM</tt>), septum crkve sv. Bartula u Ždrapnju kod Skradina s istom Branimirovom titulom (<tt>DUCE[m] CLAVITNORV[m]</tt>), Gottschalkov tekst koji Trpimira naziva rex Sclavorum, pismo pape Ivana VIII iz 879. u kojem se Zdeslavu obraća s glorioso comiti Sclavorum, te titulu rex Sclavorum koju je u drugoj polovici 11. stoljeća ponovo nosio Zvonimir. Budak također kritizira i umetanje slova <tt>C</tt> uz opaske da nije sačuvano u fragmentu i da se radi o pretpostavci koja se ne zasniva na bilo kakvom materijalnom dokazu ili barem indiciji, navodeći pritom da je oblik Sclava regina sporan (što priznaje i Bužančić) jer bi ispravan glasio Sclavorum regina.
Najznačajnijim otkrićem Bužančić smatra dio teksta u kojem se vladarica neosporno naziva regina, iz čega se može zaključiti da je njezin muž (subjekt natpisa) vladar koji nosi titulu rex (kralj). To pak znači da se radi o prvom natpisu na kojem se izravno spominje titula hrvatske kraljice, koja nosi taj naziv kao vladareva supruga. Prije pronalaska ulomaka iz kliške crkve, najstariji poznati artefakt s napisanom kraljevskom titulom u Hrvatskoj bio je epitaf sa sarkofaga kraljice Jelene iz kasnog 10. stoljeća, na kojem se dotična ipak direktno ne oslovljava titulom regina. U ranijim vremenima, hrvatski vladari se u dokumentima 9. stoljeća ne spominju s titulom kralja (rex) nego se najčešće nazivaju kneževima (dux) ili gospodarima (comes), uz izuzetak spomenutog Gottschalkova teksta gdje je Trpimir naveden kao slavenski kralj (rex Sclavorum). Na temelju vlastite rekonstrukcije natpisa (<tt>DOMNA SCLAVA REGINA</tt>), spomena Trpimira s titulama rex i domno, kao i arheološko-umjetničkih karakteristika predromaničke građevine, Bužančić u konačnici zaključuje da bi votivni natpis mogao pripadati vladaru iz prve polovice 9. stoljeća, po svoj prilici Trpimiru, odnosno da je neimenovana kraljica njegova supruga. Dodatan argument mu je da se sama crkva sv. Vida može pripisati kapeli dugo tražene Trpimirove rezidencije na Klisu.
Povjesničar N. Budak zbog gore navedenih opaski tvrdi da Bužančićev prijedlog čitanja nije prihvatljiv, kao ni njegovo datiranje i identifikacija. Budak u svom osvrtu izostavlja analiziranje arhitekture, opisujući ga svejedno nedvojbeno važnim za datiranje, te se više fokusira na punu rekonstrukciju natpisa. Sadržaj prvog ulomka s tekstom <tt>ORUM FILIUS</tt> pokazuje da se radi o muškoj osobi, što je i očekivano uzimajući u obzir da zasad ne postoje natpisi koji spominju isključivo ženu kao nalogodavca gradnje ili opremanja crkve. <tt>ORUM</tt> kao nastavak genitiva množine znači da se tu nalazila riječ koja nije određivala rodbinski odnos spomenutog sina, nego je vjerojatno bila dio njegove vladarske titule (<tt>CROATORUM</tt> ili <tt>SCLAVORUM</tt>). Dotični je dakle bio vladar Hrvata ili Slavena, a u tekstu se pobliže određivalo njegovo porijeklo time što se navodilo čiji je bio sin. Iako veći dio natpisa nedostaje, Budak pretpostavlja da je na natpisu stajalo: Ili: Budak također ostavlja mogućnost da je umjesto titule kralja (rex) stajala ona kneza (dux). Riječ <tt>MEA</tt> govori da je kraljica koja se spominje bila u nekom rodbinskom odnosu s prijespomenutim vladarom, te bi vjerojatno bilo ispravno čitati: Ili: Za komparativan primjer Budak navodi da je Ž. Rapanić, slijedeći rješenja Lj. Karamana, na sličan način rekonstruirao tekst na zabatu oltarne pregrade iz crkve sv. Petra Starog u Splitu (<tt>[CUM CONIU]GE MEA EDIFICAVI DOMUS DEI AD ONORE S(AN)C(T)I PETRI ET S(AN)C(T)I ANDREA</tt>), te da je još analognih primjera zabilježeno u Bijaćima, Ždrapnju, Uzdolju, Donjim Biljanima i Novalji na Pagu. Iza riječi <tt>MEA</tt> bi moralo slijediti ime dotične žene, a ono počinje, kako natpis potvrđuje, slovima <tt>DOMAS</tt>. Budak se slaže s Bužančićevom pretpostavkom da su drugi i treći ulomak bili fizički spojeni, međutim, odbacuje njegovu ideju umetanja dodatnih slova i čita postojeći sadržaj kao <tt>DOMASLAVA</tt>. To implicira da se dotična kraljica zvala Domaslava.
Kao i Bužančić, Budak također pokušava datirati životni vijek vladarice na temelju titule regina odnosno muškog pandana rex, ali ne na osnovi Trpimira kao iznimke već na kontinuiranoj upotrebi. Naime, budući da se hrvatske vladare počelo nazivati kraljevima tek u 10. stoljeću, Budak zaključuje da se natpis s imenom kraljice Domaslave ne može se datirati u 9. nego najranije u 10. stoljeće. Sukladno tome, ističe i da je vjerojatnije da se u nesačuvanoj vladarskoj tituli spominju Hrvati, a ne Slaveni, s obzirom da se hrvatsko ime u 10. stoljeću pojavljuje češće od onog slavenskog, što stoljeće ranije nije bio slučaj. Budak navodi da se o točnim rodbinskim vezama Domaslave može samo nagađati. S obzirom da je žena Mihajla Krešimira II otprije poznata (Jelena), najizglednija mogućnost je da se radi o njegovoj majci, ili majci nekog od njegovih neposrednih prethodnika. Kada se uzme da izradu natpisa prema njegovim umjetničkim karakteristikama treba staviti prije u ranije nego kasnije razdoblje, manje je vjerojatno da ga je dao napraviti netko od Držislavovih sinova (u kojem slučaju bi Domaslava bila Držislavova žena). Budak naposljetku zaključuje da je Domaslava po svoj prilici hrvatska kraljica iz prve polovice 10. stoljeća, što pak osnažuje tvrdnju da su hrvatski vladari već od Tomislava koristili titulu rex, te u skladu sa svim iznesenim nudi prijedlog potpune rekonstrukcije natpisa: Nedostatak Budakove analize, prema njegovom vlastitom navođenju, jest taj što hipotetsko ime Domaslava nije poznato u hrvatskoj ranosrednjovjekovnoj onomastici, pa ni u izvorima iz kasnijih stoljeća. Ipak, ime je uobičajene tvorbe i najsrodnije muško ime je Domagoj, a to što nije sačuvano u tekstovima ne znači da nije postojalo. Budak kao komparativni primjer navodi muško ime Domaslav iz Češke i Poljske, gdje je korišteno od 13. stoljeća. Nadalje ističe mogućnost da je dotična bila porijeklom iz Češke, ali da samo ime ne može biti argument za takvu tvrdnju. Komentirajući Budakovo predloženo ime, lingvist i onomastičar D. Vidović naglašava da bi ono bilo tek treće zabilježeno osobno ime jedne hrvatske vladarice (uz Marušu i dvije Jelene), odnosno da su sve do pojave sustavnoga vođenja matičnih knjiga sredinom 16. stoljeća zapisi osobnih imena bili gotovo isključivo muška povlastica, uz pokoju rijetku udovicu, sluškinju ili robinju. Ime Domaslava spadalo bi u imenski fond karakterističan za razdoblje do prve polovice 10. stoljeća kada su hrvatski narodni vladari (i Hrvati općenito) nosili gotovo isključivo hrvatska narodna imena, najčešće dvočlana od kojih je većina sadržavala tvorbeni formant -mir ili -slav.
Santa Rosa de Lima, Unión de Tula
Santa Rosa de Lima je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Unión de Tula.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 154 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1358 m.
NGC 2987
NGC 2987 je galaksija u zviježđu Sekstantu.
Colonia el Puente, Eduardo Neri
Colonia el Puente je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Eduardo Neri.
Ludwig II Bavarski
Ludwig II (Ludwig Otto Friedrich Wilhelm ; 25. avgusta, 1845. – 13. juna, 1886.) bio je kralj Bavarske od 1864. pa skoro do svoje smrti. U literaturi ga ponekada nazivaju Labuđi kralj ili der Märchenkönig (Kralj bajke). Osim kraljevske, nosio je i druge titule, kao što su Pfalzgraff od Rhine, Vojvoda Bavarije, Frankonije i u Švabiji.
Ludwig se ponekada naziva i "Ludi kralj", prema da se ispravnost ovakvog naziva ponekada osporava. Zbog toga što je kralj Ludwig svrgnut s vlasti zbog njegove mentalne bolesti bez ikakvog medicinskog pregleda, i pošto je nađen mrtav odmah sledećeg dana u nerazjašnjenim okolnostima, pitanje o ispravnosti ovakve "dijagnoze" ostaje kontroverzno. Jedan od njegovih najčešće pominjanih citata je "Želim da ostanem večna enigma sebi i drugima."
Ludwig je najpoznatiji kao ekscentrik, čija zaostavština se prepliće sa istorijom umetnosti i arhitekture, pošto je izgradio nekoliko ekstravagantnih fantastičnih zamaka (od kojih je najpotznatiji Neuschwanstein) i bio je mecena kompozitora Richarda Wagnera. Kralj Ludwig je generalno voljen u Bavarskoj danas, a građevine koje je ostavio su značajne turisticke atrakcije.
Detinjstvo i adolescentsko doba
Kao i većina mladih naslednika u vreme kada su kraljevi vladali većim delom Evrope, Ludwig je tokom detinjstva stalno podsećan na kraljevski status. Kralj Maximilian je želeo da nauči oba sina težini kraljevskih dužnosti još od rane mladosti. Lidwigu su tutori udovoljavali, ali su ga i strogo kontrolisali i podvrgavali striktnom režimu učenja i vežbi. Postoje autori koji smatraju da je ovakav stres tokom detinjstva izazvao njegovo čudno ponašanje tokom kasnijeg života. Ludwig nije bio blizak ni sa ocem ni sa majkom. Savetnici kralja Maximiliana su mu predložili da mu se u šetnjama ponekad pridruži naslednik, na šta je kralj odgovorio: "Ali šta bi trebalo da mu kažem? Osim toga, mog sina ne interesuje šta mu drugi govore." Ludwig je svoju majku nazivao "kraljica-supruga mog prethodnika". Bio je mnogo bliži sa svojim dedom, svrgnutim i izvikanim kraljem Ludwigom I, koji je dolazio iz porodice ekscentrika.
Ludwigovo detinjstvo je imalo i srećne trenutke. Veći deo vremena je proveo u dvorcu Hohenschwangauu, fantastičnom zamku koji je njegov otac sagradio u blizini Schwanseea, pored Füssena. Bio je ukrašen u gotskom stilu sa brojnim freskama koje su prikazivale heroje iz nemačkih saga. Posećivao je i jezero Starnberg sa svojom porodicom. Kao adolescent postao je najbolji prijatelj sa svojim adjutantom, vojvodom Paul Maximilian Lamoral od Thurn i Taxisa iz bogate bavarske porodice Thurn und Taxis. Njih dvojica su zajedno jahali, čitali poeziju i izvodili scene iz romatničarskih opera Richarda Wagnera. Njihovo prijateljstvo je okončano kada se Paul verio 1866. godine. Tokom svoje mladosti Ludwig je postao prijatelj sa svojom rođakom, Vojvotkinjom Elisabeth u Bavarskoj, kasnije Caricom Austrije. Njih dvoje su voleli poeziju i prirodu; Elisabeth ga je zvala "orao", a on nju "golubica".
Početak vladavine i ratovi
15x16|thumb|Ludwig II nakon stupanja na tron Bavarske, 1864. Ludwig je tek napunio 18 godina kada je Maximilian II umro nakon trodnevne bolesti i krunski princ je seo na bavarski tron. Premda nije bio u potpunosti pripremljen za visoku funkciju, njegova mladost i zamišljeni, lepi izgled učinili su ga popularnim u Bavarskoj i šire. Jedan od prvih akata njegove vladavine bio je poziv Ruchardu Wagneru da dođe na dvor. Wagner je imao lošu reputaciju kao revolucionar i osoba u stalnom bekstvu zbog dugova. Ali Ludwig mu se divio još od kada je slušao njegovu operu Lohengrin sa 15 godina, februara, 1861., a zatim i Tannhäuser u decembru. Wagnerove opere su se dopadale kraljevoj imaginaciji ispunjenoj fantazijom i emocionalnom prazninom. Maja, 1864. Wagner je u svojoj pedeset i prvoj godini posetio kralja. Kasnije je pisao o tom susretu: "Avaj, on je tako zgodan i mudar, duševan i ljubak, da se plašim da će se njegov život otopiti u ovom vulgarnom svetu kao kratak san bogova." Vrlo je verovatno da je kralj spasio Wagnerovu karijeru. Bez Ludwiga, Wagnerove kasnije opere verovatno ne bi bile napisane, a još je manje verovatno da bi imale prestižnu premijeru u Kraljevskom pozorištu u Minhenu (danas Bavarskoj operi).
Godinu dana nakon susreta, Wagner je predstavio kralju svoje novo delo, Tristan und Isolde, koje je dobilo odlične kritike. Međutim, kompozitorovo ekstravagantno ponašanje koje je izašlo na loš glas, uznemiravalo je konzervativne ljude u Bavarskoj i kralj je morao da ga zamoli da napusti grad šest meseci kasnije, decembra, 1865.
Ludwigovo interesovanje za pozorište nije bilo organičeno samo na Wagnera. Godine 1864. postavio je temelje novom Dvorskom pozorištu. Danas se ovo pozorište zove Staatstheater am Gärtnerplatz (Gärtnerplatz-Theater). Godine 1867. imenovao je Karla von Perfalla za upravnika novog pozorišta. Ludwig je želeo da minhenskim posetiocima pozorišta predstavi najbolje od evropske drame. Perfall, pod Ludwigovom supervizijom, postavio je autore kao što su Shakespeare, Calderón, Mozart, Gluck, Ibsen, Weber i mnogi drugi. Takođe, podigao je standard u interpretacijama Schillera, Molièrea, Corneillea.
Između 1872. i 1885. kralj je odgledao 209 privatnih nastupa (Separatvostellungen) koji su igrani samo za njega, ponekad i za njegove goste, u dva dvorska pozorišta. Tu brojku su činile 44 opere (od kojih je 29 bilo Wagnerovih, uključujući osam predstava Parsifala), 11 baleta i 154 predstave; što je koštalo 97,300 maraka. Ovi privatni nastupi nisu igrani zbog kraljeve mizantropije, već zato što, kako se kralj žalio glumcu i menadžeru, Ernstu Possartu: "Ne mogu da steknem utisak iluzije u pozorištu dok ljudi zure u mene i prate svoji moj izraz preko svojih dvogleda. Ja želim da posmatram, a ne da budem spektakl za mase". Ovi nastupi se možda mogu porediti sa današnjim gledanjem televizije ili odlaskom u bioskop.
Najveći stres koji je stavljen na Ludwiga u prvim godinama bio je da da naslednika, kao i odnosi sa Prusijom. Oba pitanja su se otvorila 1867. godine. thumb|left|Ludwig II i [[Vojvotkinja Sophie Charlotte Augustine u Bavarskoj|Vojvotkinja Sophie u Bavarskoj, 1867. godine]] Ludwig je bio veren sa Vojvotkinjom Sophie, svojom rođakom i mlađom sestrom svoje prijateljice, carice Elisabeth. Veridba je bila objavljena 22. januara, 1867. godine, ali nakon nekoliko odlaganja datuma venčanja, Ludwig je konačno raskinuo veridbu oktobra iste godine. Nekoliko dana pre objavljivanja veridbe Ludwig joj je poslao pismo u kome kaže da joj je već poznato da: "Glavni sastojak naše veze je uvek bio [...] Wagnerova znamenita i veoma dirljiva sudbina." Nakon raskidanja veridbe, Ludwig je pisao bivšoj verenici, "Moja voljena Elsa! Tvoj surovi otac nas je rastavio. Večno tvoj, Heinrich" (imena Elsa i Heinrich dolaze od likova iz Wagnerovih opera) Ludwig se nikada nije oženio, a Sophie se udala kasnije za Ferdinanda d'Orléans (1844–1910).
Tokom svoje vladavine, Ludwig je imao niz bliskih odnosa sa muškarcima, uključujući čuvara kraljevskih konja, Richarda Horniga (1843–1911), mađarskog pozorišnog glumca, Josef Kainza i dvorjanina Alfonsa Webera (rođen oko 1862). Počeo je da vodi dnevnik u kome je beležio svoja razmišljanja i svoje pokušaje da obuzda seksualne želje i da ostane veran svojoj katoličkoj veri. Njegovi originalni dnevnici iz 1869. su izgubljeni tokom Drugog svetskog rata i sačuvani su samo ostaci prepisa tokom zavere protiv njega iz 1886. godine. Ovi prepisi, kao i privatna pisma i drugi preživeli privatni dokumenti otkrivaju da je Ludwig bio homoseksualac i da se borio sa svojom seksualnom orijentacijom tokom života. (Homoseksualnost nije bila krivično delo u Bavarskoj od 1813. godine. ) Neki raniji dnevnički zapisi su sačuvani u Geheimes Hausarchivu u Minhenu, a odlomci iz 1858. su objavljeni 1986.
Odnosi sa Prusijom su postali centralno pitanje 1866. godine. Tokom Sedmonedeljnog rata, koji je počeo jula, Ludwig je, kao i nekoliko drugih nemačkih vojvodstava, stao u stranu Austrije protiv Prusije. Kada su obe strane pregovarale o kraju rata, uslovi su zahtevali da Ludwig potpiše pakt o međusobnoj zaštiti sa Prusijom.
Ovaj sporazum je Bavarsku vratio u ratno stanje tri godine kasnije, kada je izbio Francusko-pruski rat. Prusija i njene saveznice su pobedile u ovom konfliktu, što je omogućilo Prusiji da završi svoju kampanju ujedinjenja malih nemačkih kraljevstava u jedno Nemačko carstvo pod vladavinom kralja Wilhelma I Pruskog, koji se proglasio ca cara, odnosno, Kaisera.
Po zahtevu pruskog premijera, Bismarcka (i u zamenu za neke finansijske koncesije), Ludwig je napisao pismo (takozvano Kaiserbrief) decembra, 1870. u kome podržava stvaranje Nemačkog carstva. Stvaranjem carstva, Bavarska je izgubila svoj status samostalnog kraljevstva i postala je samo jedna od država unutar carstva. Ludwig je pokušao da protestvuje protiv ovih promena i odbio je da prisustvuje krunisanju Wilhelma I za Kaisera.
Ludwigovi zamci
thumb|right|200px|[[Grb kralja Ludwiga na ulazu u Schloss Neuschwanstein.]] Ludwig je bio ekscentričan na način koji je učinio njegovu ulogu poglavara Bavarske problematičnom. Mrzeo je velike javne manifestacije i izbegavao je formalna društvena dešavanja uvek kada je to bilo moguće i više je voleo svoj svet fantazije. Poslednji put je nadgledao vojnu paradu avgusta, 1875. a poslednji dvorski prijem je organizovao februara, 1876. godine. Ovakav način života je stvorilo tenzije između kralja i njegovih ministara, ali ga nije koštalo popularnosti kod običnih Bavaraca. Kralj je uživao da putuje kroz bavarski okoliš i da razgovara sa zemljoradnicima i radnicima koje je sretao na putu. Takođe je bogato nagrađivao sve koji bi mu ukazali gostoprimstvo na putovanjima. U Bavariji je i dalje pamćen kao "Unser Kini", iliti "naš dragi kralj" na dijalektu.
Godine 1868. Ludwig je naručio prve nacrte za dve zgrade. Prva je bila Schloss Neuschwanstein, dramatični tvrđava u romanskom stilu sa bakovitim kulama. Drugi je bio Herrenchiemsee, replika centralnog dela palate u Versaillesu.
Naredne godine je završio izgradnju kraljevskog apartmana u palati Residenz u Minhenu, kome je dodao zimsku baštu na krovu. U početku je to bila mala građevina, koja je nakon proširenja 1868. i 1871. narasla u građevinu od 69.5m x 17.2m x 9.5m visine. Sadržala je ukrasno jezero sa malim čamcem, nacrtanu panoramu Himalaja u pozadini i nekoliko različitih egzotičnih koliba. Krov je bio napravljen od tehnološki napredne kombinacije metala i stakla. Zimska bašta je zatvorena 1886. godine i porušena 1897.
230px|thumb|right|[[Schloss Neuschwanstein.]] Godine 1869. Ludwig je nadgledao postavljanje temeljca za Schloss Neuschwanstein na zadivljućim padinama planina koje su se dizale iznad palate Hohenschwangau, gde je proveo detinjstvo. Zidovi zamka su oslikani freskama sa scenama koje prikazuju legende korišćene u Wagnerovim operama, ali ne i scene iz samih opera.
Kontroverze i borba za moć
Premda je kralj plaćao svoje projekte iz svojih fondova, a ne iz državne kase, ovo je, ipak, imalo uticaja na finansije u Bavarskoj. Do 1885. kralj je dugovao 14 miliona maraka i pozajmljivao je pare od svoje porodice, radije nego da prištedi, kao što su mu savetovali, i nastavljao je projekte bez pauze. Tražio je zajmove od svih evropskih dvorova i bio je odvojen od državnih poslova. Osećajući se da ga ministri guše i nerviraju, razmišljao je da promeni ceo kabinet. Kabinet je, međutim, rešio prvi da reaguje.
Tražeći ustavne razloge da zbace Ludwiga, ministri su se rešili da ga proglase ludim i nesposobnim za vladavinu. Pitali su njegovog ujaka Princa Luitpolda da dođe na mesto kralja, na šta je Luitpold pristao pod uslovom da se podnesu dokazi o tome da je kralj nepovratno lud.
Između januara i marta, 1886. godine, zaverenici su sastavili Arztliches Gutachten (medicinski izveštaj) o Ludwigovoj sposobnosti da vlada. Većinu detalja izveštaja je sastavio grof von Holnstein, koji je bio opsednut Ludwigom i aktivno se zalagao za njegovo svrgavanje. Holnstein je koristio svoj rang za prikupljanje duge liste žalbi, primedbi i tračeva o Ludwigu među kraljevim slugama. Navođenje bizarnog ponašanja kralja uključivalo je i njegovu patološku stidljivost, izbegavanje državničkih poslova, njegovu složenu i skupu maštu, izlete po mesečini, pri kojima se tvrdilo da su njegovi pratioci skidali odeću i igrali goli, razgovori sa izmišljenim osobama, nepristojno i detinje ponašanje za stolom, slanje slugu na duga i skupa putovanja radi prikupljanja detalja o arhitektonskim detaljima u stranim državama, kao i nasilno ponašanje prema slugama.
Premda su neke od ovih optužbi možda istinite, nepoznato je koje i do koje mere su tačne. One su, svejedno, bile dovoljne da se princ Luitpold ubedi da sarađuje. Zaverenicima se pridružio i pruski premijer, Otto von Bismarck, koji je sumnjao u verodostojnost izveštaja, ali nije sprečio ministre da sprovedu svoj plan.
Početkom juna izveštaj je bio gotov i potpisan od strane četiri psihijatra: Dr. Bernhard von Guddena, upravnika minhenskog azila; Dr Hubert von Grasheya (koji je bio Guddenov zet); i dvojice njihovih kolega, izvesnog Dr. Hagena i Dr. Hubricha. Izveštaj je donosio zaključak da kralj boluje od paranoje i zaključuje: "Bolujući od takvog poremećaja, sloboda delovanja se više ne može dozvoliti i Vaša Visost je proglašena nesposobnom za vladavinu, čija nesposobnost nije samo u trajanju od nedelju dana, već do kraja života Vaše Visosti". Ovi psihijatri nikada nisu sreli kralja, niti su ga ispitivali.
Svrgavanje
thumb|Ludwig II pri kraju života, oko 1882. godine U 4 sata ujutru, 10. juna, 1886. vladino poslanstvo, uključujući i Holnsteina i von Guddena, stiglo je u Neuschwanstein da formalno uruči dokument o svrgavanju kralja i njegovom smeštanju pod staranje. Upozoren sat ili dva ranije od strane vernog sluge, njegovog kočijaša, Fritza Osterholzera, Ludwig je naredio lokalnoj policiji da ga štiti i poslanstvo je vraćeno sa kapija uz pretnju oružjem. Tu se dogodila i veoma poznata scena u kojoj je lokalna baronica, od 47 godina (Spera von Truchseß ), odana kralju, napala poslanstvo i mašući suncobranom odjurila do kralja da identifikuje zaverenike. Ludwig ih je uhapsio, ali ih je oslobodio nakon par sati istog dana.
Kraljevi prijatelji i saveznici su ga nagovarali da pobegne ili da se pojavi u Minhenu i da pridobije podršku ljudi. Ludwig je oklevao i navodno je izdao prolas, koji je štampan 11. juna:
Vlada je uspela da spreči širenje ovog proglasa oduzimanjem većeg broja primeraka novina i pamfleta. Autentičnost ovog proglasa je sumnjiva, jer je datiran na 9. jun, dan pre dolaska poslanstva, koristi zamenicu "ja" umesto kraljevskog "Mi" i sadrži pravopisne greške. Što je kralj duže oklevao, to je više gubio podršku. Seljaci, koji su ga podržavali, bili su raštrkani, a policija koja je čuvala njegov zamak bila je zamenjena ljudima koji su otvorili sve ulaze.
Konačno, kralj je odlučio da pobegne, ali je bilo prekasno. U ranim časovima 12. juna, stigla je druga komisija. Kralj je uhvaćen odmah nakon ponoći, a u 4 sata ujutru je poslat u kočiju. Prebačen je u Schloss Berg, južno od Minhena.
Nerazjašnjena smrt
Oko šest sati poslepodne 13. juna pitao je Guddena da krene sa njim u šetnju kroz imanje zamka, po obali jezera Starnberg. Gudden se složio (šetnja je možda bila i njegov predlog) i rekao medicinskim sestrama da ih ne prate. Njih dvojica su poslednji put viđeni u 6:30. Trebalo je da se vrate u 20h, ali nisu došli. Nakon potrage koja je trajala više od tri sata od strane cele posluge zamka, oko 23:30 nađena su tela obojice u jezeru pored obale. Kraljev sat je bio zaustavljen na 18:54. Straža koja je patrolirala parkom nije ništa ni čula ni videla.
Ludwigova smrt je zvanično zavedeno kao samoubistvo utapanjem, ali je pitanje i dalje otvoreno. Ludwig je bio poznat kao dobar plivač, a voda je bila plića od nivoa struka; zvanična autopsija je utvrdila da njegova pluća ne sadrže vodu. Ludwig je imao suicidne misli tokom kriza, ali samoubistvo ne objašnjava Guddenovu smrt.
thumb|left|Memorial Krst na mestu gde je nađeno telo Ludwiga II. Mnogi smatraju da je kralj ubijen prilikom pokušaja bekstva. Navodi se čak i da je upucan. Kraljev lični ribar, Jakob Lidl (1864–1933) je izjavio: "Tri godine nakon kraljeve smrti nateran sam da se zakunem da nikada neću reći neke stvari, ni svojoj ženi, ni na samrti, niti bilo kom svešteniku... Država bi se postarala za moju porodicu ako se meni bilo šta desi, bilo u ratu ili u miru." Lidl je održao obećanje, bar usmeno, ali je ostavio beleške koje su nađene nakon njegove smrti. Prema njegovim beleškama, Lidl je bio sakriven u čamcu iza žbunja i čekao je kralja da bi ga odvezao unutar jezera, gde su ga čekale pristalice, koji bi mu pomogli da pobegne. "Kada je kralj zakoračio u čamac i ušao jednom nogom, čuo se pucanj sa obale, koji ga je izgleda ubio na mestu, jer je kralj pao preko čamca." Međutim, nema ožiljka ili rane na telu kralja. Druge teorije govore da je kralj umro prirodnom smrću, recimo od infarkta ili moždanog udara, izazvanim izuzetno niskom temperaturom vode, tokom pokušaja bekstva.
Ludwigovo telo je bilo izloženo u kraljevskoj kapeli u palati Residenz, obučen u odeždu viteškog reda Svetog Huberta. U desnoj ruci je držao buket belog jasmina, koji je ubrala carica Elisabeth od Austrije. Nakon sahrane, 19. juna, 1886. položen je u kriptu u Michaelskirche u Minhenu. Njegovo srce je, prema tradiciji, prebačeno u srebrnoj urni u Gnadenkapelle u Altötting, gde stoji pored urne njegovog oca i dede.
Tri godine nakon smrti, podignuta je kapela i krst na jezeru gde je pronađen. Komemoracija se održava svake godine 13. juna na tom mestu.
Zaostavština
thumb|Ludwig II, krunidbeni portret, 1865. thumb|Ludwig II pred kraj života, u odeći višteškog reda Svetog Georgea. Većina istoričara se slaže da je Ludwig bio veoma čudan i neodgovoran, ali pitanje njegove kliničke "lidosti" ostaje nerešeno. Drugi veruju da je patio od sporednih posledica uzimanja hloroforma zbog zubobolje, te da nije imao psihološke poremećaje. Njegova rođaka i prijateljica, carica Elisabeth je rekla: "Kralj nije lud; on je samo ekscentrik koji živi u svetu snova. Mogli su da ga nežnije paze i možda bi ga spasili tako tragičnog kraja."