cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alice Doesn't Live Here Anymore
Televizijski spinoff
Film je poslužio kao temelj za televizijsku seriju Alice. Jedini originalni član glumačke postave koji je nastupio u njoj bio je Vic Tayback, koji je reprizirao ulogu Mela. Diane Ladd također se kasnije pridružila seriji, ali u ulozi koja se razlikovala od one originalne. Alfred Lutter je reprizirao ulogu Tommyja, ali je nakon toga zamijenjen drugim dječjim glumcem, Philipom McKeonom.
Klejvil
Klejvil se može odnositi na
Depju
Depju se može odnositi na
Radenci (općina)
Općina Radenci (slovenski: Občina Radenci) je jedna od 212 slovenskih općina od 5.252 stanovnika. , administrativni centar općine je istoimeni grad Radenci.
Geografske karakteristike
Općina Radenci prostire se na sjeveroistoku Slovenije, pored austrijskegranice u dolini rijeke Mure.
Općina ima površinu od 34.1 km², na kojoj se prostire 22 naselja.
Frenklinvil
Frenklinvil se može odnositi na
Ist Hempton
Ist Hempton se može odnositi na
Ist Ročester
Ist Ročester se može odnositi na
Ist Viliston
Ist Viliston se može odnositi na
Challes-les-Eaux
Šal le O je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Savoja koja pripada prefekturi Šamberi.
Onancock, Virginia
Onankok je gradić u američkoj saveznoj državi Virdžinija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.263 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 1.263 stanovnika, što je 262 (17,2%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Esperans
Esperans se može odnositi na
Leipzig
Lajpcig (, lsrp. Lipsk) je najveći grad u nemačkoj saveznoj državi Saksoniji. Ima oko pola miliona stanovnika.
Ime grada potiče od lužičkosrpske reči lipsk, što znači "naselje u kojem rastu lipe". Kroz Lajpcig protiču tri reke: Beli Elster, Parta i Plajsa. Lajpcig se prvi put pominje kao slovensko (lužičkosrpsko) naselje 1015. godine. Status grada dobija sto pedeset godina kasnije. Poznat je po univerzitetu, osnovanom još 1409. godine i sajmu, jednom od najvećih u tom delu Evrope.
Grad je važan i kao sedište Vrhovnog suda Nemačke i kao sedište Nemačke nacionalne biblioteke.
Geografija i demografija
mini|levo|250p|Lajpcig Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 113 metara. Površina opštine iznosi 297,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 515.469 stanovnika. Prosečna gustina stanovništva iznosi 1.733 stanovnika/km².
Istorija
mini|levo|250p|Ruska spomen-crkva Ime grada potiče od lužičkosrpske reči lipsk, što znači "naselje u kojem rastu lipe". Kroz Lajpcig protiču tri reke: Beli Elster, Parta i Plajsa. Lajpcig se prvi put pominje kao slovensko (lužičkosrpsko) naselje 1015. godine. Status grada dobija sto pedeset godina kasnije. Poznat je po univerzitetu, osnovanom još 1409. godine i sajmu, jednom od najvećih u tom delu Evrope.
Grad je važan i kao sedište Vrhovnog suda Nemačke i kao sedište Nemačke nacionalne biblioteke.
Međunarodna saradnja
thumb|left|Lajpcig, spomenik [[Johan Volfgang fon Gete|Geteu]]
Elisburg
Elisburg se može odnositi na
Hariman
Hariman se može odnositi na
Maritimein
Maritimein je organsko jedinjenje, koje sadrži 21 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 448,377 Da.
Komponenta komplementa 4
Komponenta komplementa 4 je protein koji je deo sistema komplementa. On se proteolitički razlaže u proteine 4a i 4b.
C4d je jedan od najviše korištenih kliničkih markera za humoralno odbacivanje. On je degradacioni produkt aktiviranog faktora komplementa C4b. C4d se tipično inicira vezivanjem antitela za specifične ciljne molekule. Nakon aktivacije i degradacije C4 molekula, tioestarske grupe su izložene, što omogućava tranzijentno, kovalentno vezivanje degradacionog produkta C4d na površini endotelnih ćelija i komponentama ekstracelularnog matriksa.
Komponenta komplementa 3
Komponenta komplementa 3 (C3) je protein imunskog sistema. On ima centralnu ulogu u sistemu komplementa i doprinosi urođenoj imunosti. Kod ljudi je on kodiran na hromozomu 19 C3 genom.
Funkcija
C3 ima centralnu mesto u aktivaciji sistema komplementa. Njegova aktivacija je neophodna u putevima aktivacije klasičnog i alternativnnog komplementa. Ljudi sa C3 deficijencijom su podložni bakterijskim infekcijama.
Struktura
Nekoliko C3 kristalnih struktura je rešeno. Ovaj protein se sastoji od 13 domena.
Interakcije
Za komponenta komplementa 3 je pokazano da interaguje sa faktorom H.
Red Army
Red Army je izraz koji na engleskom doslovno znači "crvena vojska". Njega kao svoj naziv koriste sljedeće grupe ili organizacije:
Lakin, Kansas
Lejkin je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.216, što je 100 (-4,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Resiga, Verbano-Cusio-Ossola
Resiga je naselje u Italiji u provinciji Verbano-Cusio-Ossola, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 94 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 223 m.
Kenmor
Kenmor se može odnositi na
Lejk Džordž
Lejk Džordž se može odnositi na
Grinvič
Grinvič se može odnositi na
Gilbertsvil
Gilbertsvil se može odnositi na
Lobelville, Tennessee
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 897, što je 18 (-2,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Chiesuola, Latina
Chiesuola je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 802 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 17 m.
Midlburg
Midlburg se može odnositi na
Pavle Kalinić
Pavle Kalinić (Zadar, 6. lipnja 1959.), hrvatski političar i književnik, aktualni pročelnik Gradskog ureda za upravljanje u hitnim situacijama Grada Zagreba.
Životopis
Diplomirao je na Fakultetu političkih nauka u Zagrebu 1982. godine, a tri godine kasnije na istom fakultetu stječe titulu magistra znanosti s područja međunarodnih odnosa. Šest godina radi kao asistent na Zagrebačkom sveučilištu. Od 1987. do 1991. godine radio je na Višoj tehničkoj školi u Zagrebu. Tijekom 1989.-1990. na Fakultetu političkih nauka, kao znanstveni asistent, sudjelovao je na znanstvenom projektu "Odrednice političkog ponašanja na našim prostorima". Pokrenuo je 1989. prvi neovisni časopis u Republici Hrvatskoj, Fokus, koji je izlazio do kraja 1990. godine. Sudjeluje u Domovinskom ratu kao dragovoljac. Nakon ranjavanja odlazi na liječenje u SAD 1992./93.
Srbi u Njemačkoj
Srbi, kao i ostali narodi sa područja bivše Jugoslavije koji su migrirali u Nemačku, su integrisani u njemačko društvo.
Pavle Kalinić
Životopis
Radi u Hrvatskom helsinškom odboru za ljudska prava (1994./95.), dvije godine kasnije izabran je za zastupnika u Gradskoj skupštini Grada Zagreba. Na parlamentarnim izborima 2000. godine izabran je za zastupnika u Hrvatskom saboru. Potom radi kao direktor u Profilu, najvećoj izdavačkoj i distributerskoj kući u Hrvatskoj. Godine 2006. postaje pročelnik Gradskog ureda za obrazovanje, kulturu i šport Grada Zagreba.
Od 2008. godine pročelnik je Ureda za upravljanje u hitnim situacijama Grada Zagreba. Inicijator je poslijediplomskog studija "Upravljanje u krizama" na Sveučilištu u Zagrebu.
Srbi u Njemačkoj
Broj Srba u Nemačkoj
Između 1970. i 1990, Srbi su većinom migrirali prema državama sa njemačkim govornim područjem.
Pavle Kalinić
Književno stvaralaštvo i publicistika
Autor je više od deset knjiga, od kojih sedam beletrističkih i tri publicističke. Piše kolumne za novine (Vjesnik, Slobodna Dalmacija, Obzor, Zadarski regional, Zarez i Vijenac) i internetske portale (Iskon, Z-net, T-portal). Pisao je predgovore za razne knjige, kao što su Tony Blair: Treći put, Tariq Ali: Sukob fundamentalizama, Hans Blix: Razoružavanje Iraka, Noam Chomsky: Kobno trojstvo: SAD, Izrael i Palestinci.
Doktorirao je u srpnju 2012. s disertacijom Politika administracije G. W. Busha i islamski terorizam.
Srbi u Njemačkoj
Broj Srba u Nemačkoj
Danas, skoro dva miliona Srba prve, druge i treće generacije živi u Austriji, Švajcarskoj, Lihtenštajnu i Nemačkoj.
Pavle Kalinić
Književno stvaralaštvo i publicistika
Istaknutiji znanstveno-stručni radovi:
Srbi u Njemačkoj
Broj Srba u Nemačkoj
O broju Srba u Nemačkoj postoje različiti podaci. Većina Srba i njihovih potomaka živi u Nemačkoj. Procjenjuje se da je krajem 2008. u Nemačkoj živjelo oko 200.000 osoba srpske nacionalnosti sa državljanstvima Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore. Po njemačkom Saveznom uredu za migraciju i izbjeglice u Nemačkoj živi preko 400.000 Srba.
Pavle Kalinić
Književno stvaralaštvo i publicistika
Član je P.E.N.-a.
Srbi u Njemačkoj
Procesi imigracije Srba u Nemačku
Poslije Drugog svjetskog rata i za vrijeme 1950.- tih, manje grupe imigranata se doseljavaju u Nemačku. Te grupe su većinom činili hrvatski nacionalisti i srpski monarhisti koji su bježali od novostvorene komunističke vlasti u Jugoslaviji.
Početkom 1960.- tih iz Jugoslavije u Nemačku pristižu radnici. Ubrzo po dolasku oni, kao i ostali narodi sa područja SFRJ, počinju da se identifikuju kao Jugosloveni i stvaraju jugoslovenske zajednice. Većina ih je stigla kao obučeni radnici i veoma su se brzo uklopili u njemačko društvo.
Raspad Jugoslavije je rezultovao i drastičnim regrupisanjem dijaspore. Rastući nacionalizam u Jugoslaviji podijelio je i jugoslovensku dijasporu po etničkim linijama.
Julije Jelaska
Julije Jelaska (Zadar, 5. ožujka 1969.), hrvatski crtač stripa
Životopis
Svoje prve stripove izradio je još kao osnovnoškolac, vježbajući crtanje prema omiljenim junacima Zagoru, Mister No-u, Princu Valiantu, Rip Kirbyju, Fantomu i Mandraku Mađioničaru, a prve prave stripove nacrtao je još kao srednjoškolac na "Školi za primijenjenu umjetnost i dizajn" u Splitu, u razdoblju od 1983. do 1987. godine.
Već se 1988. godine, kao suradnik - ilustrator novine "Narodni list",(od 28.08.1988.) okušao uz ilustraciju i karikaturu i kao strip crtač, te mu iste godine njegov prvi profesionalni strip "Sanjarenje" izlazi prvo u novosadskom "Mini Strip Zabavniku", a kasnije i 31.12.1988. u novogodišnjem broju zadarske novine "Narodni list". Iste 1988. godine Julije Jelaska se sa svojim stripovima pojavljuje na jakom i profesionalnom likovnom "Salonu stripa" u Vinkovcima. Tu su stripovi "Sanjarenje", "Što je Autor htio reći", "Galeb i ja".
Athée (Majen)
Ate je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Majen koja pripada prefekturi Šato Gontje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 488 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 28 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17,23 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 60 metara (maksimalnoj 88 m, a minimalnoj 39 m).
Julije Jelaska
Životopis
Ta dva stripa objavljivani su u zagrebačkim novinama „Hrvatska danas“ i „Domovina Hrvatska“ urednika Mate Talijančića.
Objavljivao je u bjelovarskom "Čvorku" i "Potepuhu" svoje karikature i ilustracije te stripove. Nažalost bile su to novine kratkoga daha.
Iste godine dobiva ponudu, preko Mafesta, od M. C. Chebulskog (skaut Marvel Comics-a)za rad na stripu „Thor“.
Pavle Kalinić
Osobni život
Oženjen je i ima dvoje djece.
Midlport
Midlport se može odnositi na
Rutorbol, Belluno
Rutorbol je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1136 m.
Mansvil
Mansvil se može odnositi na
Carske grobnice dinastija Ming i Qing
Carske grobnice dinastija Ming i Qing (kineski: 明清皇家陵寝) je zajednički naziv za grobne komplekse i grobnice koje su UNESCO-va svjetska baština zbog skladne integracije izvanrednih arhitektonskih skupina u prirodni krajolik u duhu geomancije (Feng shui). Izvorno su tri lokaliteta upisano na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji 2000. godine, no popis je proširen 2003., upisom 8 grobnih kompleksa u Pekingu i Jiangsu, te 2004. godine upisom 3 grobnice careva dinastije Qing iz provincije Liaoning.
Carski mauzoleji predstavljaju izvanredno svjedočanstvo kulturne i arhitektonske tradicije koja je preko 500 godina dominirala ovim dijelom svijeta, a kako su uklopljeni u prirodni okoliš, oni su su i jedinstveni kompleksi kulturnih krajolika. Oni su grobna mjesta slikovitih osoba, ali i mjesta na kojima su se odigrale važne epizode iz kineske povijesti.
Carske grobnice dinastija Ming i Qing su također i sjajan primjer vjerovanja, svjetonazora i geomantičkih teorija Feng shuija feudalne Kine. Prema tome, lokalitet grobnice, ravnica ili široka dolina, mora imati planinu na sjeveru ispod koje se podižu grobnice s nižim dijelovima prema jugu; s istoka i zapada grobnice moraju biti okružene brdima i imati barem jednu rijeku. Kako bi se uklopile u okoliš, sve građevine prate središnju cestu ("Put duša") koja se može pružati nekoliko kilometara i granati u sporedne ceste koje vode do pojedinačnih mauzoleja. Ulaz s trijemom i pet vrata označava početak Puta duša, a slijede druge građevine kao što su prijemni paviljoni, paviljon sa stelom "Božanskih zasluga", kameni stupovi i parne skulpture životinja, generala i ministara. Nakon nekoliko kamenih mostova slijedi Trijem zmaja i Feniksa, a potom se dolazi do kompleksa građevina koje uključuju dvoranu za meditaciju kojoj su na krilima bočni paviljoni i Memorijalni toranj koji vodi do ozidanih tumula ispod kojih su grobne komore.
Lokalni izbori u Hrvatskoj 2013.
Županijske skupštine i župani
Izvor: Državno izborno povjerenstvo
Gradske skupštine i gradonačelnici
Izvor: Državno izborno povjerenstvo
Čajkovica
Čajkovica je dubrovačko prigradsko naselje u Dubrovačko-neretvanskoj županiji. Administrativno pripada gradskom kotaru Komolac.
Lindonvil
Lindonvil se može odnositi na
Čajkovica
Zemljopisni položaj
Naselje Čajkovica se nalazi ispod masiva stijena po imenu Golubov kamen, ispod lokalne ceste koja od Komolca vodi do Gornjeg Brgata, u blizini izvora rijeke Omble. Do Čajkovice je moguće doći odvojkom ceste koja od Jadranske turističke ceste prije dubrovačke marine skreće u pravcu jugoistoka, pored glavne trafostanice. Od Dubrovnika je udaljena oko 5 km.
Povijest
Čajkovica je tijekom rata u Hrvatskoj bila pod okupacijom JNA pa je u potpunosti opljačkana i spaljena.
Gospodarstvo
Mještani Čajkovice se uglavnom bave poljodjelstvom, a većina stanovnika radi u Dubrovniku.
Stanovništvo
Čajkovica prema popisu stanovništva iz 2011. godine broji 160 stanovnika Hrvata katoličke vjeroispovjesti.
Napomena: U 2001. nastalo izdvajanjem iz naselja Dubrovnik. Od 1857. do 1931. iskazivano kao naselje.
Nort Hejven
Nort Hejven se može odnositi na
Nelsonvil
Nelsonvil se može odnositi na
Pittsford
Pitsford se može odnositi na
Eta
Eta (grčki neutralni rod: Ήτα; veliko slovo H; malo slovo η) je 7. slovo grčkog alfabeta i ima brojčanu vrijednost od 8.
Podrijetlo
Slovo Heth iz Feničkog pisma je izvor grčkog slova Eta.
Na novogrčkome jeziku Eta se izgovara kao I i naziva se Íta.
Perisburg
Perisburg se može odnositi na
Poland
Poland se može odnositi na
Perzijanci
Perzijanci (Perzijci) ili Persijanci (Persijci), su najmnogoljudniji iranski narod, kojeg karakterizira upotreba perzijskog jezika. Podrijetlo perzijskog naroda datira od starovjekovnih indoiranskih plemena koji su došli na područje Velikog Irana između 2000. i 1500. pne. Oko 550. pne. usponom Perzijske Monarhije iz pokrajine Fars u južnom Iranu Perzijanci su osvajanjima proširili njihov jezik i kulturu na ostale dijelove Iranske visoravni te asimilirali lokalna iranska i druga plemena iz tog vremena. Proces širenja perzijske kulture nastavio se i kasnije; u doba makedonskih, arapskih, mongolskih i turkijskih invazija.
Marmezin
Marmezin je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 246,259 Da.
Srbi u Crnoj Gori
Srbi u Crnoj Gori su po brojnosti druga etnička grupa u Republici Crnoj Gori. Prema popisu stanovništa 2011. godine ima ih 178.110 i čine 29 % stanovništva.
Srpski jezik
Prema popisu stanovništa 2011. godine, 265.895 stanovnika (42,88%) govori srpski jezik.
Oukfild
Oukfild se može odnositi na
Sandi Krik
Sandi Krik se može odnositi na
Baboro, Chieti
Baboro je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 137 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 217 m.
Srbi u Hrvatskoj
Srbi su južnoslavenski nacionalnu manjinu u Republici Hrvatskoj.
Po popisu stanovništva iz 2001. Srba je bilo 201.631 i činili su 4,54% stanovništva Hrvatske. U odnosu na 1991. godinu, kada ih je bilo 581.663 i kada su u ukupnom broju stanovništva učestvovali sa 12,2%, broj Srba u Hrvatskoj je smanjen za dve trećine. Goleme demografske promene zbile su se usled građanskog rata u Hrvatskoj, a najveći egzodus Srba iz Hrvatske odigrao se se tokom Operacije Oluja. Božićnim Ustavom iz 1990. godine Sabor Republike Hrvatske je srpskom narodu ukinuo status konstitutivnog naroda u Hrvatskoj koji im je potvrđen odlukama trećeg zasjedanja ZAVNOH-a, a koji im je bio priznat u Habsburškoj Monarhiji Vlaškim statutima i posle ponovljen kao jednakopravni narod s pismom Austro-Ugarskoj. Isti taj Ustav odluke ZAVNOHa spominje kao temelje državnosti no zanemaruje prvu odluku Deklaracije o osnovnim pravima naroda i građana demokratske Hrvatske: Hrvatski i srpski narod u Hrvatskoj potpuno su ravnopravni. Najpoznatiji Srbin iz Hrvatske je znanstvenik Nikola Tesla.
Demografija
Demografska historija Srba u Hrvatskoj
Najveći broj Srba u Republici Hrvatskoj živi u Zagrebu. Posle Zagreba, najveći broj Srba živi na Baniji, Kordunu, Lici, Severnoj Dalmaciji, Slavoniji, zapadnom Sremu i Baranji. Manji broj Srba živi u južnoj Dalmaciji, Bilogori, Moslavini, Gorskom kotaru i Istri.
17 opština u Republici Hrvatskoj ima većinsko srpsko stanovništvo:
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine u četiri županije u ukupnom broju stanovnika Srbi učestvuju sa više od 10%: u Vukovarsko-sremskoj županiji (15,6%), Sisačko-moslavačkoj županiji (11,7%), Karlovačkoj županiji (11,0%) i Ličko-senjskoj županiji (11,5%).
Broj Srba je 1991. bio puno veći, kada ih je bilo 581,663 čineći 12,2% stanovništva Hrvatske. U popisu stanovništva 1971. je u SR Hrvatskoj zabeležen najveći broj Srba, njih 626,789 (preko 14% stanovništva).
Prema podacima Državnog zavoda za statistiku Hrvatske, hrvatskim kao maternjim jezikom govori 4.265.081 (96,12%) stanovnika Hrvatske, dok 44.629 (1,01%) stanovnika govori srpski jezik kao maternji, što je značajno manje od 201.631 (4,54%), koliko se stanovnika Hrvatske nacionalno izjasnilo kao Srbi. Prema metodologiji hrvatskog Državnog zavoda za statistiku, pod maternjim jezikom se podrazumeva jezik koji je osoba naučila u ranom detinjstvu, odnosno, ako se u domaćinstvu govorilo nekoliko jezika jezik koji osoba smatra svojim maternjim.
Promene za vreme drugog svjetskog rata
Tokom drugog svjetskog rata broj Srba u Hrvatskoj je osjetno smanjen usled genocida i ratnih stradanja. Između predratnog popisa iz 1931. i prvog posleratnog popisa iz 1948. godine, broj Srba na području današnje Republike Hrvatske smanjen je za oko 90.000 ljudi:
Promene za vreme građanskog rata u Hrvatskoj
minijatura|300px|Gradovi i općine u Hrvatskoj prema udjelu Srba u ukupnom stanovništvu prema popisu iz 2011. Najveći pad broja Srba u Hrvatskoj se dogodio za vreme Građanskog Rata u Hrvatskoj 1991-1995. Većina Srba, njih 200.000 (2005). nastavlja da i dalje živi u izbeglištvu u Bosni i Hercegovini, Srbiji i Crnoj Gori.
Prema popisu stanovništva iz 1991., poslednjem pre početka rata, u Hrvatskoj je živelo 581.663 Srba. U ukupnom stanovništvu Hrvatske, procentualno, Srbi i Hrvati, odnosno pripadnici pravoslavne i katoličke veroispovesti su učestvovali sa:
Za vreme rata, velike promene u prostornom rasporedu Srba u Hrvatskoj i njihovom broju dogodile se se u dva navrata: na početku, tokom 1991, i zatim na kraju rata, tokom 1995. godine.
Posle rata u Hrvatskoj, udeo Srba i Hrvata, odnosno pripadnika pravoslavne i katoličke veroispovesti je sledeći:
Na početku rata najveći deo Srba proteran je s područja Bilogore i Severozapadne Slavonije, dok je na kraju rata, tokom 1995. u operacijama Bljesak i Oluja većina srpskog stanovništva izbegla sa područja Zapadne Slavonije, Banije, Korduna, Like i Severne Dalmacije.
Rani srednji vek
mini|[[Manastir Krupa u Dalmaciji, sagrađen 1317. godine, najstariji je sačuvani srpski manastir u Hrvatskoj.]] Srbi su se na teritorije koje su ušle u sastav Hrvatske posle Drugog svetskog rata, naselili i davno pre seobe pod vođstvom Arsenija Čarnojevića 1690. godine. Argumenti drevnog prisustva Srba su u predajama Krajišnika. Apostol Pavle putovao je kroz rimsku provinciju Dalmaciju i zatekao kolonizovane Rimljane u primorskim i posavsko - podunavskim gradovima. U selima je sreo unuke domorodaca, desetkovanih u Panonskom ustanku 9. godine. Pavlova propovijed Jevanđelja je većinu domorodaca okrenula Hristu i ostavila dubok trag u predanju našeg naroda. Do ovih dana Krajišnici u blizini Kistanja su pokazivali kud je apostol Pavle prolazio. Rimokatolički poznavaoci Dalmacije od XVII stoljeća beležili su da pravoslavni manastir Krka čuva to predanje. Papa Jovan X potvrđuje ovo predanje po kome su Sloveni Dalmacije, dakle Srbi, od početka sabrani u apostolsku Crkvu. Već tada je uspostavljen srpski kontinuitet u Dalmaciji. Biograf Teodosije beleži da je Sveti Sava bio arhiepiskop Dalmacije i Dakije. O Srbima u Dalmaciji postoje drevna arheološka svedočanstva. Najstarija poznata potiču iz Resanovaca kod Grahova. Onde je otkrivena gromila iz poslednje četvrtine IV veka, direktno uz rimski put. Pisani podaci objašnjavaju pojavu te i drugih gromila, odatle i iz Crljivice. U delu cara Konstantina VII Porfirogenita (913-959) poznato je da Srbi vode poreklo iz zemlje Bojki (današnje razvođe Tise, Dnestra i Sana, u Galiciji). Član delegacije koja je pregovarala sa Hunima Prisk beleži da 434. Boiski (Bojki, odnosno neki Srbi), i sa njima drugi, prilaze Vizantiji, a Huni traže da ih Vizantija odbije. Očigledno su pred Hunima koji 375. provaljuju u Evropu krenuli u seobu na Dunavu i potom se naselili na tlu Dalmacije, kao rimski saveznici. Tokom V veka dešava se svega pojava novih forma posuđa, raširenih u VI veku. Među njima su neke posude prilagođene za drugačiji način spremanja hrane, na ognjištu. Menja se kultura rimskog doba u Dalmaciji. To je indikator vremena dolaska Srba sa severa. Istočni Goti su između 486. i 535. vladali važnim delovima Dalmacije ali nisu ostavili važnog fizičkog traga, nego samo pojedinačne grobne nalaze, na pravcu od Kašića do Sremske Mitrovice. Zdenko Vinski na Greblju u Kninu istraženih 218 grobova iz VI veka pripisuje starosedeocima, uz neznatno prisustvo predmeta germanskog porekla. Groblje odaje regionalne odlike, osobene za Dalmaciju VI veka. Verovatno su sahranjivani Srbi. U oblasti Knina do sada nisu ostavljene gromile uz crkve ranovizantiskog doba (Tepljuh, Sučević i Čuker u Mokrom Polju), kao u Cimešama kod Petrovca.
Nova srpska plemena stižu po doseljavanju Avara u Panoniju. Isteravaju Langobarde u Italiju. Srbi se naseljavaju u Dalmaciji i na Dunavu kao vizantijski Krajišnici. Sa sobom su doneli prepoznatljivo grnčarstvo i obnavljaju običaj spaljivanja pokojnika sa konjem. Negdje u to vrijeme stiže još jedno slovensko pleme (Duljebi?) i naseljava se u primorju Dalmacije, između Splita i Trsta. Verovatno između 597. i 615. usledila je i avarska najezda na Dalmaciju. Stradalo je gradsko stanovništvo, pretežno latinskog jezika. Zbog potiskivanja Latina iz unutrašnjosti, došlo je do podele između Latina nastanjenih u primorskim gradovima i već bar tri veka starosedelačkih Srba-Slovena. Sve se završilo oko 615 srpsko-slovenskim osvajanjem glavnog grada Dalmacije Salone (Solin kod Splita). Napad je izazvan prethodnim napadom Latina iz Trilja na Slovene, vjerovatno Srbe nastanjene sa druge strane Cetine. 641 se primirilo neprijateljstvo između Srba i Latina, kada su solinskim izbeglicama u Dioklecijanovoj palati, na zahtjev vizantijskih careva, Srbi omogućili da iskopaju mošti mučenika iz Salone i prenesu ih u Split. Srbi su kao saveznici Vizantije, bili stari neprijatelji Langobarda u Italiji, koji su za saveznike našli Bugare. Napadom Bugara može da se veže skrivanje ostave bronzanih matrica za izradu ukrasa, nađene u selu Pliskovo kod Biskupije. Bugari su potom otišli za Italiju. Langobardi su ih naselili u Beneventu, odnosno u zaleđu Siponta gdje su Srbi probali da se nasele. Naseljaanjem su ugrožavali langobardsku vlast na jugu Italije. Srbi i Sloveni u Istri i primorju takođe su stupili u prijateljske odnose sa Vizantijom. Nema zasad drugih arheoloških podataka o ranom srednjem veku. Crkve ranovizantijskog doba, poput one u Cimešama kod Petrovca, a verovatno u Sučevićima - Mokrom Polju i Tepljuhu, nastavile su da žive. Ustanovljena je izgradnjazida oko veće gromile u Uzdolju u blizini otkrivene crkve, gdje je održavan kult pretka, najkasnije od VII veka, verovatno osnivača tamošnjeg naselja.
Dr Velimir Branković pominje da su Južni Sloveni, odnosno Srbi i Hrvati svoje prve države dobili u Panoniji pod Vojimirom i Ljudevitom Posavskim oko 796. godine. Srbi su imali i pod Višeslavom i Radoslavom 800. godine. Sudbonosno se stvari menjaju sa širenjem Franaka. Car Karlo Veliki i rimski papa želeli su da Dalmaciju uključe u granice zamišljenog obnovljenog Zapadnorimskog carstva. Franci su isprovokovali rat rat i napali 802. vizantijsku Dalmaciju (primorske gradove) i Srbiju pod knezom Višeslavom. Srbi su pružili najjači otpor napadu nadmoćnijeg neprijatelja. Pružen je u tvrđavama Bribir, Knin, Čuker kod Mokrog Polja, i dalje niz Unu. Mir je zaključen između Vizantije i Franačke 812. u Ahenu. Vizantiji su ostala ostrva između Istre i Trogira i primorski gradovi Zadar, Trogir i Split, u koje se tada u većem broju doseljavaju Srbi. Ostala je bez primorja od Istre do Nina, gdje su naseljeni franački saveznici Hrvati pod guduščanskim knezom Ljudemislom. Srbija je ostala bez svoje pokrajine Like, gde su naseljeni Guduščani pod knezom Bornom, bez prostora jugozapadno od Dinare sa Cetinom gde su naseljeni Hrvati sa severozapada Panonske nizine, i bez Zahumlja gdje su se naselili Liciki sa Visle. Franački baroni iz Knina su uspostavili u Biskupiji manastir sa crkvom franačke arhitekture, gdje su se sahranjivali. Iz Knina su vladali naseljenim Hrvatima. Drugo franačko groblje obrazovano je u Vrlici. I pre primanja hrišćanstva Srbi u Dubrovniku bili su Srbi.
Hrvati dolaze sa područja preovlađujuće huno-bugarske kulture kao što je sahranjivanje pokojnika sa prilozima u hrani i doneli su nove navike u krajeve u koje su došli kao franački trabanti. Sredinom IX veka se Franačka podelila i država pod vođstvom franačkih barona Hrvatska uspela je da se osamostali. Kratkotrajno je ojačala tokom X veka uz pomoć Franačke i iznuđivala danak vizantijskim primorskim gradovima. Kada su Bugari napadali kneževinu Srbiju sa istoka i 924. čak uspjeli da je najvećim dijelom zauzmu, Hrvatska je upravo u vrijeme iskoristtila da zauzme i taj dio Srbije, Liku i Plivu. U Šipovu je otkriveno srpsko groblje, sa stavljanjem trizne u grob, u kome dolazi do privremenog prekida sahranjivanja u X stoljeću, baš kada je Hrvatska osvojila taj dio Srbije. Srpske izbjeglice u Hrvatskoj, koje beleži car Konstantin Porfirogenit posvedočene su nakitom iz Biskupije, nalik onom iz Matičana i Čečana na Kosovu. Natpisi sa pomenima vladara svedoče o hrvatskom osvajanju Kninske krajine. Raskolom u hrišćanskoj crkvi 1054. godine nastala je podela između Srba i Hrvata na pravoslavce (istočne hrišćane) i katolike (zapadne hrišćane). Slabljenjem Franačke države tokom XI veka opada država Franačkih barona Hrvatska. Kninska krajina u vreme kraljeva Mihaila i Bodina, ako ne i cela Hrvatska, povremeno bivaju uključeni u granice Srbije. Arheološki potvrđuje glagoljičko - ćirilički natpis iz crkve na Kapitulu kod Knina koji svedoči o primjeni zabranjene slovenske službe u crkvi, zabranjene od pape. U to vreme Rim je vodio borbu da svuda svede liturgiju na jednu latinsku, i brisao je sve razlike. Zato su podržali Mađare da osvoje Dalmaciju i onemoguće ujedinjenje zapadnih predela Srbije sa maticom. Izgradnja crkvi sa poprečnim travejima u Uzdolju, Mokrom Polju i drugde svedoči o Bodinovoj vlasti. Mada se crkva podelila, u dubrovačkim katoličkim porodicama se vekovima posle slavila krsna slava i bili su sačuvani mnogi srpski običaji. Spajala ih je ljubav prema narodu, međusobno poštovanje i osećaj slobodoumlja. U srpskim državama Bodina, Miroslava i posebno Nemanjića na Balkanu, slobodno je radila Katolička crkva, dok je Pravoslavna crkva imala svoje centre u Dalmaciji, Slavoniji, Južnoj Ugarskoj (Vojvodini) i staroj (banskoj) Hrvatskoj: Mljet, Krupa, Krka, Krušedol, Hopovo, Orahovica, Marča, Sremski Karlovci... Mada je papa podržavao Mađare i onemogućavao ujedinjenje, povratak srpskih pretežno stočarskih rodova nastavljen je pod mađarskom okupacijom. U XI-XII veku Mađarska je bila zemlja uglavnom slovenske kulture, gde pravoslavni dugo nisu bili proganjani. Srpkinja Jelena je bila žena kralja Bele II. Njen brat Beloš bio je namesnik njenom maloletnom sinu Gezi II (1141-1162) i ban Hrvatske. Na brdu Spas u Kninu u groblju iz XI-XII veka, korišćeno verovatno do tatarske najezde 1242, nađen je nakit koji u najvećoj meri odgovara onom otkrivenom u poslednje vreme u Podgorici, Čačku i kod Kruševca. Pravoslavna crkva svo vreme opstala je u Dalmaciji, što manastiri Krka, Dragović, Rmanj i brojne isposnice. Kaluđeri iz Krupe na Vrbasu osnivaju Krupu na Zrmanji, jer su se sklonili kod svojih.
Kasni srednji vek
Turskom najezdom i razbijanjem starih srpskih država, Srbi su saterani na zapadne i severne granice Balkana. Dok ih je na jugu pratila nasilna islamizacija, na severozapadu Srbi su bili pod udarom germanizacije i unijaćenja i to u vreme mira.
Decenije su prolazile bez znatnijeg pomeranja stanovništva. 1633. godine je zbog turskih zuluma iz Bosne i Srbije mnogo srpskih porodica prebegao je na mletačku teritoriju i naselio se na prostore oko Zadra, Šibenika i drugih gradova o čemu je zvanični izveštaj poslao lično dalmatinski providur Frančesko Zena. No petnaestak godina docnije kuga je pohodila je ove krajeve, naročito oko Šibenika, i odnijela na hiljade duša dok se dio stanovništva zbog gladi, odseleo u druge pokrajine. Pola veka docnije, u toku rata Svete lige protiv Turske, od 1683. do 1699. godine, došlo je do promene mletačko-turske granice u Dalmaciji. Republika je došla u posed Kninske krajine i potpuno zaokružila granice Dalmacije, koje će da zadrži do kraja mletačke vlasti na ovoj strani Jadranskog mora.
Od seobe 1690. do revolucije 1848.
U XVIII veku bile su nove seobe u mletačku severnu Dalmaciju. Dva izvora svedoče. Prvi potiče iz 1706. godine od vikara skradinskog biskupa, koji tvrdi da se u tridesetak sela Skradinske biskupije naselelo više od 10.000 šizmatika iz Panonije, koje je prevodilo njihovih dvadesetak kaluđera. Posle proterivanja Turaka muhamedanski Dinarci su retko ostajali u Zagori, ili su prelazili u hrišćanstvo kao na primer u selu Otonu). Mnogi su doseljeni pravoslavni dinarski Srib primili katoličku veru, naročito severno od Neretve, u okolini Makarske, Šibenika, u polju Dicmu od Splita, itd. Deo starog stanovništva Boke Kotorske iselio je u predeo severno od Trogira, npr. u selo Ubli. Reka Sava i Beograd su sredinom 18. veka bili granica dva carstva. Na prostorima Hrvatske i Slavonije, katoličko nasilje nad pravoslavcima imalo je za posledicu njihove sve češće pobune. Kada je 1755. godine Zagreb preoteo manastir Marču, izbila je Severinska buna, koju je vodio Srbin Petar Ljubojević iz okoline Bjelovara. 1758, Dalmacija i Boka Kotorska imala je 51.268 pravoslavnih podanika što je bilo dve trećinu celokupne njene populacije, ostatak su bili Katolički Srbi, Talijani i nešto malo Grci poreklom iz mletačkih poseda na Kipru. Veći dio srpskog stanovništva nalazio se, naravno, u sjevernoj Dalmaciji oko Zadra, Knina i Benkovca. 1768-1774. u toku rusko-turskog rata dosta Srba iz Bosne prešlo je u Dalmaciju. Samo u Skradin se naselilo 400 duša i nepoznat broj ostao je u okolini Zadra, Šibenika i Knina. Osma decenija XVIII veka značila je da srpsko stanovništvo u sjevernoj Dalmaciji će da se proredi. Zbog iseljavanja do koga je došlo zbog gladi i verskog ugnjetavanja, a iz dela koji je bio pod Turcima, zbog njihovog zuluma nad hrišćanima. 1774 godine zabeležio je Arhimandrit manastira Krupe Gerasim Zelić da se zbog gladi u Tursku i u Austrijsku monarhiju, pnajviše u Srem iselelo oko 1.000 srpskih porodica. U izveštaju iz 1790 Generalni providur za Dalmaciju kaže da je na području Zadra u 12 pravoslavnih srpskih sela i 89 zaselaka bilo 24.313 duša. Bilo je to vreme pokreta za očuvanje srpskog nacionalnog bića u Dalmaciji, severnoj Hrvatskoj, Slavoniji i Podravini. Krajem 18. veka tu su otvorene i prve srpske škole. U tom periodu podignut je i najveći broj pravoslavnih crkava, kao i bogoslovije u Metku, Zalužnici, Plaškom i Karlovcu. Samo episkop Gornjokarlovački Lukijan Mušicki osnovao je osamdeset srpskih škola. U Pakracu je iz Bogoslovske škole kasnije izrasla srpska Učiteljska škola i sva ostala srednja učilišta, a u okviru njih i KUD „Karadžić“. Tada je izlazio i srpski časopis „Dobri pastir“.
Srbi u gradovima vrlo rano ulaze u modernizacijske procese. U krajiškom, povojačenom društvu su ti procesi znatno sporije napredovali, a činjenica je da je veći broj Srba u Hrvatskoj bio upravo iz seoskih sredina. Srbi u gradovima bili su disperzirani po čitavoj Hrvatskoj, što je otežavalo buđenje njihove nacionalne svesti. Ipak, Srem je izuzetak. Ovde najveći broj stanovnika i na selu i u gradovima predstavljaju Srbi, a budući da je bio podeljen između Vojne krajine i civilnog dela Hrvatske te se u njemu nalazilo i središte srpskoga pravoslavlja u Habsburškoj Monarhiji, bio je plodno tlo za razvitak narodnog preporoda. I u drugim gradovima, poput Vukovara, Osijeka, Požege, Zagreba i Karlovca, Srbi su razvijali svoju nacionalnu svest, ali je zbog njihove relativno male zastupljenosti to bilo znatno slabije nego u sremskim središtima.
Porazom Mletačke republike 1797. godine Dalmacija i Boka Kotorska dolaze su pod austrijsku, zatim pod francusku, a od 1813. godine, ponovo pod austrijsku vlast. 1835 je u Dalmaciji je bilo 71.426 pravoslavnih stanovnika srpske narodnosti.
Kada u Zagrebu i drugim gradskim centrima počinje ilirski pokret suštinski se menjaju hrvatsko-srpski odnosi. Panslavistički pokreti i demokratizacija kulture znatno utiču na odnose Hrvata i Srba. To je ujedno prelomna faza za integraciju srpske nacije u hrvatsko društvo. U tom smislu se, u vrlo kratkom periodu, prevladavaju verske netrpeljivosti te se stvaraju osnove za građanska prava. Istaknuti hrvatski Ilirci Janko Drašković, Ljudevit Gaj i Ivan Kukuljević zalažu se za punu ravnopravnost „domorodaca“ obeju veroispovesti i versku trpeljivost. Mnogi Srbi učestvuju u hrvatskom narodnom preporodu i postaju njegovi najistaknutiji pristalice kao npr. Petar Preradović i Anastas Popović.
Revolucionarna 1848. godina
mini|desno|300p|Majska skupština
Saradnja Srba i Hrvata dosiže svoj vrhunac u revoluciji 1848. godine. Godine 1848. i Srbi učestvuju u revolucionarnim i kontrarevolucionarnim gibanjima. Budući da su Mađari odbili srpske zahteve za priznavanjem prava narodnosti u okvirima narodno-crkvene autonomije i za slobodnom upotrebom „narodnog jezika“, Srbi su stali na stranu Austrije. U drugoj fazi pokreta održana je Majska skupština u Sremskim Karlovcima od 13 do 15. maja. Na toj skupštini ističe se pravo srpskog naroda u Austriji i Ugarskoj na autonomni, politički i kulturni razvitak. Radi ostvarenja toga prava traži se ustrojstvo Srpske Vojvodine. Istovremeno se izglasava zaključak da se bira srpski vojvoda, graničarski pukovnik Stevan Šupljikac, da se mitropolit Josif Rajačić proglasi patrijarhom, da se proklamuje politički savez između Srpske Vojvodine i Hrvatske, Slavonije i Dalmacije „na osnovu slobode i savršene jednakosti“. Odluke Majske skupštine nisu smatrale zakonitim ni Mađari ni Austrijanci. Austrija je tek kasnije priznala legalitet ovim odlukama, prilikom obračuna s mađarskim pokretom. Nakon pobede nad Mađarima Austrija je, da bi oslabila mađarski položaj, dala Vojvodini status posebne krunske oblasti. Formirana pod imenom Srpska Vojvodstva i Tamiškog Banata, kao autonomna jedinica, dejstvovala je u prvi mah umirujuće, jer je izgledalo da se njome ispunjavaju zahtevi Srba s Majske skupštine. Ipak, Srbi su tim činom bili izigrani. Srpski Vojvodinom upravljao je austrijski guverner, njeno središte se nalazilo u Temišvaru, u njenim školama i ustanovama obavezni jezik je bio nemački, a titulu njena vojvode nosio je sam car. Istovremeno, Hrvatski sabor, poduprt krajiškim težnjama, izradio je prvi program teritorijalne integracije Vojne krajine s građanskom Hrvatskom.
Od Revolucije 1848. do Prvog svetskog rata
mini|desno|250p|Saborni hram Preobraženja Gospodnjeg u Zagrebu iz 1866. godine Nakon ovoga vrlo burnog perioda, koje je protkano uskom saradnjom Srba i Hrvata, dolazi period razvitka nacionalizama i kod jednih i kod drugih. Sve rasprave o etnogenezi Srba i Hrvata, o državnim tradicijama i prostorima jednih i drugih, o kulturnim sferama, nastaju upravo u vreme nakon 1848. godine. Cvijić je utvrdeo da se uopšte u jadranskom varijetetu, javljaju neke osobine i neke podobnosti i ovo je stanovništvo, onako kao i ono u Šumadiji, Hercegovini i Crnoj Gori, jedna od najsnažnijih i najaktivnijih grupa među zapadnim Južnim Slovenima. Ipak, bez obzira na to, potres koji je pogodio Monarhiju Austro-ugarskom i Hrvatsko-ugarskom nagodbom ukazao je i Hrvatima i Srbima u Hrvatskoj da jedni bez drugih ne mogu funkcionisati, tj da mogu štititi svoje interese jedino ako nisu nacionalno konfrontirani. Godine 1860. krajiški zastupnici ulaze u Hrvatski sabor, s pravom učestvovanja u raspravi o državnopravnim pitanjima. Sledeći je korak bilo demobilizaciju Vojne krajine 1871. godine. U XIX veku nositelji srpske narodne misli u Dubrovniku bili su Srbi katolici. Značajan su činilac srpskog naroda. Otvoreno su se borili protiv poricanja o postojanju srpstva u Dubrovniku. Mada je u Dubrovniku stvorena praksa da se niko u grad ne prima za stalnog žitelja ako ne usvoji pravilo katoličke crkve, pokatoličeni pravoslavni Srbi ostajali su i dalje Srbi, čuvajući svoju tradiciju i svoje običaje. Srpska obeležja u Dubrovniku su svuda, u pesmama Srba Dubrovčana, u štampi XIX i početkom XX veka, u društvima koja su osnovana, u jeziku i književnosti starih Dubrovčana. Po svom nacionalnom karakteru dubrovačka književnost bila je srpska većim svojim delom. Pisana je štokavskim dijalektom pre nego što je taj dijalekat postao osnovica književnog jezika Srba. Srbi su vekovima pod pritiskom Vatikana da se pokatoliče, što je snažno prvi put kulminisalo u XIX veku. Srbi su snažno pritisnuti hrvatsko-arbanaškim makazama u službi Vatikana trpeli kroz vekove. Uz živu srpsku tradiciju vezanu za pravoslavnu veru i prošlost čuvala se kod Srba u Dubrovniku i hercegovačka nošnja pa je dubrovački nadbiskup morao da preduzima posebne mere protiv sveštenih lica koja nisu htela da odbace poznatu hercegovačku kapu. Čuvao se srpski narodni duh, narodna književnost, junačke i lirske pesme, pevanje uz gusle, pa se tragovi osećaju i u delima mnogih dubrovačkih pisaca. Matija Ban i Medo Pucić su burnih godina 1848/49. dubrvačko slovinstvo opravdano izjednačavali sa srpstvom, jer je dubrovačko slovinstvo uglavnom značilo što i srpstvo, sa onim nasleđem iz zaleđa, i da je u stvari tada samo dobilo svoje pravo ime.
U vremnima bana Ivana Mažuranića i bana Kuena Hedervarija Srbi dolaze na visoke funkcije u hrvatskom društvu. Sve tri najviše funkcije Civilne Hrvatske i Slavonije, osim banke, drže Srbi u vreme bana Mažuranića. Šef Odjeljenja za unutrašnje poslove i podban je Jovan Živković. Predsednik vrhovnog suda je Livije Radivojević, a Nikola Krestić je predsednik Hrvatskog sabora. Za vreme Kuena Hedervarija deo Srba je pristajao uz njegovu promađarske politiku. Ipak, na izborima za crkveno-narodni sabor 1897. godine koalicija srpskih liberala, radikala i samostalaca pobeđuje „Kuenove Srbe“ ostavljajući im jedva koji mandat. Službena ugarska politika podsticala je u vreme Kuena Hedervarija konflikte između Hrvata i Srba. Narodna slobodumna stranka Svetozara Miletića, koja je svoj program osmislila u Rumi 1881. godine, insistira na jednakosti Srba i Hrvata u crkvenoj i školskoj autonomiji i na priznanju srpskog naroda u Austrougarskoj tako da se u svakom zakonu spominje i srpski narod, a jezik da se naziva hrvatski ili srpski. Godine 1887. zastupnici u Hrvatskom saboru potvrđuju crkveno-narodnu srpsku autonomiju. Ugledajući se na ugarski saborski član -{IX}- iz 1868. godine, Srbi imaju autonomiju crkve i škole, obezbeđena im je ravnopravnost sa ostalim religijama, a isto se tako slobodno smeju služiti ćirilicom u čitavoj Kraljevini Slavoniji i Hrvatskoj, a u krajevima gde žive u povećanom broju mogu se služiti samo ćirilicom.
Srbi u Hrvatskoj u zadnjim decenijama 19. veka inicijativama Vladimira Matijevića stvaraju niz jakih institucija kao što su Srpska banka, Savez srpskih zemljoradničkih zadruga i Srpsko privredno društvo Privrednik. Od 1884. godine izlazi i „Srbobran“, stranačko glasilo Srpske samostalne stranke. U prvim godinama 20. veka na području Dalmacije i Hrvatske nastaje Hrvatsko-srpska koalicija. Srbi Dubrovčani pokušavaju da smire srpsko-hrvatski spor i opredeljivali su se sve više za srpsko ime i za srpsku stranku. Pokretu su pristupili najširi krugovi: i trgovci, i radnici, i sveštenici katolički. Srpska kulturno-prosvetna društva u Dalmaciji nisu bila podeljena na društva Srba katolika i Srba pravoslavaca, nego su bila zajednička. U oktobru 1905. potpisane su dve rezolucije, od kojih je Zadarsku potpisala srpska strana, a Riječku hrvatska, u kojima se ističe jedinstvo hrvatskog i srpskog naroda te njihova ravnopravnost. Srbi u Zadarskoj rezoluciji daju podršku Hrvatima za ujedinjenje Dalmacije i ostatka Hrvatske. Hrvatsko-srpska koalicija pobeđuje na izborima 1905. i 1906. godine, ali je do izbora 1907. ona slomljena pod pritiscima iz Beča i Budimpešte. Ipak, koalicija se nije raspala ni u vreme velikih montiranih procesa protiv hrvatskih Srba (Veleizdajnički i Fridjungov proces). Budući da su uticaji Miletićeva Srpske samostalne stranke, koja se nije slagala sa ugarskom službenom politikom, bili sve jači u narodnocrkvenim saborima, godine 1912. ugarska vlada ukinula je srpsku autonomiju ukidanjem narodno-crkvenih sabora. U periodu između aneksije Bosne i Hercegovine i početka Prvog svetskog rata dolazi do razvoja ekstremnih struja i kod Srba i kod Hrvata.
mini|desno|250p|Po popisu stanovništva Ugarske iz 1910. godine, Srbi sačinjavaju oko 24 % stanovništva autonomne Hrvatske pod mađarskom upravom. Hrvatska tada nije uključivala Dalmaciju, ali je uključivala Srem.
Kada su, Evropu zahvatili novi ratovi, Beču nije odgovarala srpskohrvatska sloga, pa je Slavoniju i Vojvodinu prepustio uticaju militantne Pešte. To mučno razdoblje potpune podložnosti Hrvatske ugarskim (mađarskim) interesima i novog nasilja nad Srbima trajalo je sve do 1918. godine, jer je Austrougarska želela da reformu svoje monarhije izvrši na račun Slovena, a pre svega, Srba. Posle atentata Gavrila Principa na prestolonaslednika Franca Ferdinanda u Sarajevu, Srbi su u ovoj monarhiji, pa i tadašnjem hrvatskom prostoru postali „veleizdajnički narod“. Antisrpskih demonstracija, uz rušenje i skrnavljenje grobalja i crkava, bilo je u Zagrebu, Đakovu, Petrinji, Slavonskom Brodu, a manje u dalmatinskim gradovima Šibeniku, Splitu i Dubrovniku. Posle objavljene mobilizacije avgusta 1914. godine, Srbi su nasilno uzimani kao taoci, zatvarani u logore, čak i streljani, a mnogi su proterivani iz mesta stanovanja. Sve je to vršeno uz saglasnost hrvatskog Sabora, pod optužbama za „vređanje Cara i velikosrpsku propagandu“. Došlo je čak i do javnih suđenja u Zagrebu, gde su na „crnu klupu“ seli dr Srđan Budisavljević, poslanik i dr Laza Popović, dr Milan Teodorović i Đorđe Gavrilović. Tokom 1916. montiranih procesa bilo je i u Splitu, Zadru i Dubrovniku. Naredbom Bana, ćirilica je zabranjena još na početku Prvog svetskog rata, a potom i poznati srpski listovi: „Novi Srbobran“, „Srpski Glas“ i „Dubrovnik“.
Za vreme Prvog svetskog rata velik broj hrvatskih Srba učestvuje u ratu na strani Austrougarske. Dobar je primer za to Svetozar Borojević, koji je dostigao čin feldmaršala i bio jedan od retkih uspešnih austrijskih generala na bojištu. Majskom deklaracijom i Krfskom deklaracijom, koje su potpisane za vreme Prvog svetskog rata, otvaraju se mnoge mogućnosti, ali i pitanja u vezi s mogućom budućom zajedničkom državom južnih Slovena.
Period Kraljevine Jugoslavije (1918 — 1941)
Formiranjem Nacionalnog veća Slovenaca, Hrvata i Srba težilo se jednakosti u novonastaloj Državi Slovenaca, Hrvata i Srba. Svetozar Pribićević održao je govor u Hrvatskom saboru 29. oktobra 1918. godine na kojem je među ostalim izjavio da su u zajedničkoj državi Slovenci, Hrvati i Srbi potpuno jednak faktor i da su ta tri narodna imena izraz za jednu politiku i narodnu svest.
Na Svetozara Pribićevića i njegove sledbenike nakon ujedinjenja Države SHS sa Kraljevinom Srbijom i Kraljevinom Crnom Gorom u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca pada glavnina mržnje Hrvata zbog neravnopravnog, iznuđenog ujedinjenja, a potom i zbog političke, privredne i nacionalne represije velikih razmera koja je usledila odmah nakon ujedinjenja. Pribićević je u zajedničkoj vladi sa radikalom Nikolom Pašićem izdržao svega godinu dana. Samostalna demokratska stranka, kako se zvala Pribićevića stranka, težila je integralnom jugoslovenstvu i jakoj nacionalnoj državi. Od 1925. godine pa sve do 1939. Samostalna demokratska stranka, kao najjača stranka hrvatskih Srba, ne izlazi iz opozicije, a i 1939. godine se vraća na vlast kao koalicioni partner Hrvatske seljačke stranke u Seljačko-demokratskoj koaliciji. Pribićević će svoj život završiti zatvoren u Pragu 1936. godine, ali će njegova ideja o saradnji hrvatskih i srpskih političara preživeti sve do Drugog svetskog rata. U Zagrebačkim puntikacijama iz 1932. godine koje je donela Seljačko-demokratska koalicija, teži se federalnom uređenju Jugoslavije.