cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ropstvo
Ropstvo je postojalo pre pisane istorije i postojalo je u mnogim kulturama. Većina robova u današnje vreme su dužnički robovi, uglavnom u Južnoj Aziji, koji su pod dužničkom nametom zelenaša, ponekad i tokom više generacija. Trgovina ljudima se primarno koristi za prisiljavanje žena i dece na rad u seks industriji.
Terminologija
Engleska reča slave dolazi od starofrancuske sclave, od srednovekovne latinske reči sclavus, od vizantijsko grčke σκλάβος, koja zapravo potiče od reči etnonima Slav, pošto su u ranim srednjovekovnim ratovima mnogi Slaveni zarobljeni i porobljeni. Jedna starija teorije povezuje tu reč sa grčkim glagolom skyleúo 'skinuti zaklanog neprijatelja'.
Slavko Vukšić
Slavko Vukšić je 2009. postao jedan od 12 kandidata koji se natječu na predsjednika Republike.
River Ridge, Louisiana
River Ridž je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Ropstvo
Terminologija
Reč za oslovljavanje robova se takođe koristi za izražavanje opšte zavisnosti od nekog. U mnogim sličajevima, kao na primer u antičkoj Persiji, moguće je da su situacija i životi takvih robova bili bolji nego kod običnih građana.
Lehmanns Brautfahrt
Lehmanns Brautfahrt je njemačka crno-bijela nijema filmska komedija snimljena 1916. u režiji Roberta Wienea. Radnja prikazuje kako se porodica rasijanog profesora grčke historije, u nastojanju da ga nagovori na brak, preoblači u stare Grke.
Ropstvo
Definicije
Međunarodna organizacija rada (en: International Labor Organization (ILO) definiše prinudni rad kao „svaki rad ili uslugu bilo koje osobe pod pretnjom kakve kazne a za koju se osoba nije dobrovoljno prijavila“, sa izuzecima: vojne službe, osuđenika, vanrednog stanja i odsluživanja kazne kroz društveno korisni rad.
Postanak i razvoj
Robovsko društveno uređenje počinje raspadom prvobitne zajednice, na prijelazu iz četvrtog u treće tisućljeće pr. Kr., a završava nastankom feudalizma u petom stoljeću. U razdoblju koje je trajalo gotovo 4 000 godina nastale su velike promjene u ljudskom društvu, da se ni današnji odnosi među ljudima ne mogu razumjeti bez poznavanja robovlasništva. Nastajanju ovog društva prethodile su promjene u prvobitnoj zajednici. Pojedinci se počinju izdvajati te se počinje proizvoditi više nego je potrebno za goli opstanak. Čovjek počinje izrabljivati drugog čovjeka. Pojedinci ne moraju ni raditi, ni proizvoditi, ali sudjeluju u raspodjeli dobara. Nema više izbora poglavara, već to postaje nasljedno pravo. Obitelji počinju živjeti na teškom radu robova koji nemaju nikakva prava i daje im se tek potrebno za život. U antičkim vremenima, ropstvo je svoj vrhunac dostiglo u grčkom svijetu i Rimskom Carstvu. Robovi su izrađivali najveći dio proizvoda, a paralelno su radili i u kući i na zemlji. Nisu imali gotovo nikakva prava, no neki su stekli slobodu pa čak i visok društveni položaj.
Istorija ropstva
Najraniji izvor u kome se pominje ropstvo je Hamurabijev zakonik (Mesopotamija, oko 1800. p. n. e.) iz koga se vidi da je već tada bilo široko rasprostranjeno i prihvaćeno.
Istorija ropstva u antičkom svetu je blisko povezana sa ratovanjem. Izvori iz Mesopotamije, Egipta, Izraela, antičke Grčke, starog Rima, Persije, Kine, civilizacija Maja, Asteka i Indije obiluju pomenom ropstva u ratnom kontekstu. Ratni zarobljenici su najčešće završavali kao roblje na imanjima pobednika.
U mnogim zajednicama, broj robova je daleko premašivao broj slobodnih ljudi. Prema roblju se svuda postupalo okrutno, ali ne i krajnje surovo jer su bili „skupocena roba“. Ropstvo se pojavljuje pre pisane istorije na svim kontinentima. Posle usvajanja pisane reči, primeri ropstva (uključujući i seksualno roblje) beleže se među raznim plemenima Arapa, Indijanaca, u Africi, na Novoj Gvineji, Novom Zelandu, Germana i Vikinga.
Dužničko ropstvo se takođe pojavljuje jako rano. U Homerovoj Grčkoj bilo je retko ali zakonito da gospodar bije ili ubije roba.
Stari Egipat
Egipćani su roblje dovodili iz ratnih pohoda ili su ih kupovali. U Egiptu nije bilo mnogo roblja. Zemlju su obrađivali slobodni seljaci a uprkos raširenom verovanju, piramide su gradili slobodni radnici. Svi robovi su bili u vlasništvu Faraona i nisu prodavani ostalim građanima. Faraoni su međutim imali običaj da pokanjaju roblje sveštenicima i vojskovođama. U Bibliji se pominje prevođenje „dece Izrailja“ iz okova u obećanu zemlju.
Stari Rim
U rimskoj Republici i ranom rimskom carstvu oko 15% do 20% populacije bili su robovi, a do 2. veka kada su doneti zakoni o zaštiti roblja, robovlasnik je svog roba mogao nekažnjeno da ubije. Zbog visoke cene, ovo je ipak bila retkost, a kasnije je uvedena i novčana kazna za ubistvo roba. Položaj roba je zavisio i od vrste posla kojim se bavio, te su robovi koji su radili u gospodarevoj kući bili u znatno boljem položaju od robova zemljoradnika. Robovi u Rimu koji su učestvovali u pobunama često su završavali na raspeću.
U antičko vreme, ropstvo se često dovodi u vezu sa čedomorstvom. Neželjena deca su bivala bačena a trgovci bi ih neretko nalazili, prihvatali i odgajali ne bi li ih prodali u roblje. Najčešći osnov ropskog položaja bilo je zarobljavanje, a kasnije rođenje od majke robinje. Rimljani su poznavali institut oslobađanja od ropstva, i to se najčešće postizalo oslobađanjem ili testamentom.
Antička Kina
Život roba u drevnoj Kini je bio izuzetno težak. Mnoge imućne kineske familije su robove koristile za svaki teži rad u polju i kući. Na dvoru kineskih careva bilo je i više hiljada robova.
Grčka
Vizantija je brojala značajnu populaciju robova „nevernika“ i „otpadnika od vere“ sve do 12. veka koji su radili kako za pojedince tako i za državu. Tada se javlja otpor ali ne dobija na većem značaju. Robovi su često bivali kastrirani.
River Ridge, Louisiana
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 13.494, što je 1.094 (-7,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ropstvo
Arabija
Arapi su nalazili roblje prvenstveno po naseobinama i lukama istočne Afrike. Ovo je jedan od najstarijih poznatih puteva trgovine robljem i stotinama je godina stariji od transatlantske trgovine koju su vršili Evropljani. Robovi uhvaćeni na obalama istočne Afrike završavali su u Arabiji, na bliskom istoku, Persiji i na indijskom poluostrvu.
Procene broja Afrikanaca koji su ovako odvedeni sa kontinenta kreću se od 11 do 17 miliona od 650. to 1900. Broj robova koje su Evropljani odveli u Ameriku je oko 11-12 miliona od oko 1500. do kasnih 1860ih.
Koraljka Kos
mini|300px|Koraljka Kos 17. lipnja 2008. godine u [[HAZU|Hrvatskoj akademiji znanosti i umjetnosti]] Koraljka Kos (Zagreb, 12. svibnja 1934.) hrvatska akademkinja i muzikologinja.
Ropstvo
Arabija
mini|levo|225p|Mesto prve trgovine robljem u Evropi; Lagos, Portugal
Osmansko carstvo
U Osmanskom carstvu, posle bitaka, poraženi se često kastriraju kao izraz nadmoći. Ovako kastrirani muškarci — evnusi postaju deo posebnog društvenog sloja i koriste se kao čuvari harema. Robinje su služile često samo kao sredstvo za produžetak loze Sultana, rađajući mu sinove i time jačajući njegovu moć ali samo ako su bile za njega venčane.
Turci su u roblje odvodili balkanske narode i narode sa prostora južne Rusije. Budući da je gro roblja u Turskoj bilo hrišćanske vere, ropstvo je prevashodno imalo religijsku a ne rasnu konotaciju. Elitne trupe turske vojske bili su janičari i gotovo svi su poreklom sa Balkana.
Evropska trgovina robljem
Otkrićem Amerike i stvaranjem prvih kolonija počinje oko 1500. i transatlantska trgovina robljem iz Afrike za Ameriku. Odvođena su i prodavana čitava plemena i sela sa prostora zapadne Afrike koje čine današnje države Gvineja, Kongo i Angola. Ukupno se radi o oko 11 miliona dece, žena i muškaraca. Poznati su slučajevi preko 250 pobuna Afrikanaca robova na brodovima koji su ih odvodili u daleki Novi Svet.
Evropske zemlje koje su učestvovale u ovoj trgovini bile su Francuska, Britanska imperija, Portugal, Španija, Belgija, Holandija a u mnogim su drugim državama postojale firme koje su se time bavile.
Efekti ropstva u SAD
Robovi su odigrali izuzetno važnu ulogu, naročito u ekonomskom smislu, u svim robovlasničkim društvima. Takva je situacija i sa zemljama kao što su Brazil, Bermuda, Kuba, Haiti, Jamajka, Dominikanska Republika i SAD.
Uvoz robova u SAD je zabranjen 1808. do kada ih je nekih 300.000 već uvezeno. Svi kasniji robovi su rođeni na teritoriji SAD. Netrpeljivost između robovlasničkog juga i naprednijeg severa oko pitanja ropstva smatra se jednim od uzroka Američkog građanskog rata 1861.
Pokreti za ukidanje ropstva
Tokom istorije činjeni su razni pokušaji oslobađanja od ropstva pojedinih grupa ili celoga naroda. Mojsije je po Bibliji i Tori izveo iz Egipta sav jevrejski narod. Ovo je verovatno prvi zabeleženi slučaj oslobađanja od ropstva.
mini|[[Viktor Hjuz proglašava ukidanje ropstva u Gvadalupe, 1. novembar 1794.]]
Kada je u SAD ropstvo ukinuto, proces oslobađanja sve brže se širio planetom. Međutim, tek je Konvencija o ropstvu koju je organizovala Liga naroda 1926. donela potpuni preokret. Član 4. Opšte deklaracije ljudskih prava, usvojene u Ujedinjenim nacijama 1948. striktno i eksplicitno zabranjuje ropstvo. Ropstvo je proglašeno kao zločin protiv čovečnosti Francuskim zakonom iz 2001.
Savremeni slučajevi ropstva
Moderno ropstvo se najčešće javlja u obliku dužničkog ropstva, prinudnog rada i u vidu trafikinga. Po procenama međunarodne organizacije rada iz 2005. postojalo je približno 12.3 miliona slučajeva prinudnog rada u svetu.
Cavaticchio Inferiore, Pescara
Cavaticchio Inferiore je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 40 m.
Ropstvo
Savremeni slučajevi ropstva
Udruženje za borbu protiv ropstva tvrdi da „Iako više ne postoji ni jedna država koja pravno poznaje ropstvo ili koja bi uvažila tvrdnje neke osobe o vlasništvu nad drugom osobom, ukidanje ropstva ne znači da ga više nema“. Postoje milioni ljudi širom sveta koji žive i rade — naročito deca — u uslovima sličnim ropstvu. Kritičari ove organizacije kažu kako ovo predstavlja iskrivljivanje značenja reči ropstvo kao pravne kategorije.
Trgovina ljudima — trefiking
Kako su većina žrtava trgovine ljudima žene i deca koja se teraju na prostituciju, trgovina ljudima (koja se često naziva „trafiking“ ili „seks trafiking“ pa i trgovina belim robljem), nije isto što i krijumčarenje ljudi. Krijumčar će nekoga uz novčanu nadoknadu ilegalno uvesti u neku zemlju ali su oni od tog trenutka slobodni. Žrtve trefikinga su porobljene. One na to nisu pristale već su prevarene raznim lažnim obećanjima ili su primorane milom ili silom.
Tačne brojke žrtava trgovine ljudima nisu poznate ali procena je američke vlade da međunarodne granice pređe do 900.000 njih godišnje. U ovaj broj ne ulaze one kojima se trguje unutar jedne zemlje.
Steinwiesen
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Kronah Štajnvisen se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Kronah. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 374 metra. Površina opštine iznosi 55,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.678 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 67 stanovnika/km².
Oskar Messter
Rodio se u Berlinu u porodici čiji su se članovi bavili izradom optičkih aparata. Godine 1896. je izradio svoj prvi filmski projektor, odnosno jedan od prvih na svijetu koji je koristio tzv. malteški mehanizam za pokretanje filmskih rola. Njegov izum se pokazao prilično uspješnim, te je već prve godine uspio prodati čak 64 projektora. Sljedeće godine je osnovao studio u kome je počeo izrađivati kratke filmove. Godine 1903. je napravio prvu demonstraciju zvučnog filma, odnosno primitivni sistem gdje je filmska vrpca bila sinkronizirana sa gramofonskom pločom. Poslije je sagradio lanac kino-dvorana, a od njega je nastala kompanija Messter Film koja je za vrijeme prvog svjetskog rata počela dominirati njemačkom kinematografijom i značajno uticala na uvođenje cjelovčernjeg filma kao vodećeg oblika filmske zabave. Godine 1918. je Messter Film postao dio daleko poznatije kompanije Universum Film AG (UFA). Godine 1932. je Messter svoju kolekciju filmova poklonio Njemačkom muzeju.
Stockheim (Oberfranken)
Štokhajm je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 18 opštinskih središta okruga Kronah. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 5.203 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9476178.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Kronah Štokhajm se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Kronah. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 354 metra. Površina opštine iznosi 25,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.203 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 205 stanovnika/km².
Der Mann im Spiegel
Der Mann im Spiegel je njemački crno-bijeli nijemi film snimljen 1917. u režiji Roberta Wienea. Protagonist je čovjek koji se nastoji osvetiti princu koji mu je zaveo sestru.
CECXG
CECXG (3'-etil-LY-341,495) je istraživački lek koji deluje kao potentan i selektivan antagonist za grupu II metabotropnih glutamatnih receptora (mGluR2/3), sa relativno dobrom selektivnošću za mGluR3. Dok je on pet puta manje potentan nego LY-341,495 na mGluR3, on ima 38 puta veći afinitet za mGluR3 u odnosu na mGluR2. To ga čini jednim od malobrojnih dostupnih liganda koji mogu da naprave razliku između dva blisko srodna receptorska podtipa.
Halan
Halan ima više značenja.
Kingman, Arizona
Kingman je grad u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 28.068 stanovnika.
Pokrajina
Pokrajina (lat. provincia – provincija), je upravno-administrativna jedinica te druga razina vlasti u većini zemalja. U saveznim državama pokrajina može biti naziv za federalnu jedinicu. Tijekom razdoblja Britanskog carstva različite kolonije su imale naziv provincije poput Provincije Kanade i Provincije Južne Australije.
U federacijama funkcije središnje i pokrajinske vlasti ili područja jurisdikcije naznačena su u ustavu. One koje nisu posebno označene u ustavu nazivaju se "rezidualne sile". Te rezidualne sile leže na pokrajinskoj (ili državnoj) razini u decentraliziranom federalnom sistemu (poput Sjedinjenih Država i Australije) s obzirom na centralizirani federalni sistem u kojemu su zadržane na federalnoj razini (kao u Kanadi). Usprkos tome, neke od nabrojenih sila mogu također biti vrlo značajne. kanadske provincije su, primjerice, suverene u odnosu na važne poslove poput zakona i reda, vlasništva, građanskih prava, obrazovanja, socijalne skrbi, zdravstvenih službi i čak poreza.
Evolucija federacija stvorila je neizbježno povlačenje užeta između shvaćanja federalne prevlasti nasuprot "državnim pravima". Povijesna podjela odgovornosti u federalnim ustavima neizbježno je predmet mnogobrojnih preklapanja. Primjerice kada središnja vlast, koja je odgovorna za "vanjske poslove", ulazi u međunarodne sporazume u područjima gdje država ili pokrajina imaju suverenitet, sporazumi sklopljeni na nacionalnoj razini mogu stvoriti jurisdikcijsko preklapanje i sukobljavajuće zakone. To preklapanje stvara mogućnost za unutrašnje prepirke koje vode do ustavnih amandmana i sudskih odluka koje značajno mijenjaju ravnotežu snaga.
Riječ pokrajina, tj. provincija stvorili su Rimljani koji su svoje carstvo podijelili u provincije. Smatra se da riječ potječe iz latinske riječi provincia (zona utjecaja), koja je nastala od riječi pro ("ispred") i vincia ("povezano").
U Francuskoj izraz en province još uvijek teži značenju "izvan regije Pariza". Prije Francuske revolucije zemlja se sastojala od regije Ile-de-France – kraljevskog osobnog lena – i kraljevskih pokrajina, kojima su nekoć upravljali njihovi vlastiti feudalni gospodari. Budući da se termin sada službeno koristi za drugu razinu vlasti, taj se izraz ponekad zamijenjuje s en région.
U arapskim zemljama druga razina vlasti naziva se muhfazah, a prevodi se kao guvernerat. Taj termin se također koristi za povijesne ruske gubernije. Usporedi oblast.
Don (Sever)
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 1.201, a gustina naseljenosti je iznosila 518 stanovnika/km².
Pokrajina
U Poljskoj istovrijedni pojam provinciji je vojvodstvo (województwo).
Suvremene provincije
Podrazredi nazvani ili prevedeni u "pokrajina", tj. "provincija".
Najnaseljenija provincija je Henan, Kina, stan. 93,000,000. Također su vrlo naseljene nekoliko drugih kineskih provincija jednako kao i Punjab, Pakistan, stan. 85,000,000.
Najveće provincije prema površini jesu Xinjiang, Kina (1,600,000 km²) i Quebec, Kanada (1,500,000 km²).
Također postoje provincije na Novom Zelandu, ali se zemlja ne smatrala "federalnom" zemljom. Provincije ipak imaju nekoliko dužnosti poput sakupljanja poreza, a svaka provincija ima i svoju vlastitu zdravstvenu upravu te uprava nad okružnim zatvorima.
Guvernerati
Termin guvernerat se naširoko koristi u arapskim zemljama za označavanje administrativne jedinice; prijevod je arapske riječi muhafazah. Neki guvernerati povezuju više od jednog vilajeta; drugi blisko slijede tradicionalne granice nasljeđene od otomanskog vilajetskog sustava.
Moderne pokrajine
U povijesnim okvirima Fernand Braudel je oslikao europske provincije—sagrađene od brojnih malih regija nazvanima francuski pay ili švicarski kantoni, svaki s mjesnim kulturnim identitetom i usredotočenim nad trgovištem—kao političke jedinice optimalne veličine u predindustrijskoj ranomodernoj Europi te se pita, "zar provincija nije istinska 'očevina' svojim stanovnicima?" (Perspektiva svijeta 1984., str. 284) Iako centralistički organizirana Francuska, rana nacionalna država, mogla se urušiti u autonomne pokrajinske svijetove pod pritiskom kao što je neprekinuta kriza tijekom Vjerskih ratova, 1562.—1598.
Za povjesničare 19. i 20. stoljeća "centralizirana vlast" se uzimala kao simptom ili modernost te politička zrelost u usponu Europe. Onda su se u 20. stoljeću, dok je Europska unija približavala granice nacionalnih država, centipetalne sile činile da se kreću prema fleksibilnijem sustavu sastavljenom od lokaliziranijih, pokrajinskih upravnih entiteta pod europskim suncobranom. Španjolska je nakon Franca Država autonomijâ, službeno jedinstvena, ali zapravo funkcionira kao federacija autonomnih zajednica, svaka s različitom snagom. Dok se Srbija, ostatak bivše Jugoslavije, borila sa separatistima u pokrajini Kosovo, istovremeno je UK pod političkim principom "devolucije" uspostavilo lokalne parlamente u Škotskoj, Walesu i Sjevernoj Irskoj (1998.). Jaki lokalni nacionalizmi isplivali su na površinu i razvili se u Cornwallu, Languedocu, Kataloniji, Lombardiji, Korzici i Flandriji, te istočno od Europe u Abhaziji, Čečeniji i Kurdistanu.
U Habsburškim teritorijima tradicionalne pokrajine djelomice su izražene kao Länder u 19. stoljeću u Austro-Ugarskoj.
Provincije Otomanskog Carstva imale su različite tipove guvernera (općenito paša), ali većinom nazvanih valije, dakle prevladavajući termin vilajet, općenito podijeljeni (često u bejlike), ponekad okupljenih pod generalnim guvernerom (nazvanim beglerbegom).
Nada Klašterka
Nada Klašterka hrvatska je kazališna, televizijska i filmska glumica.
Oktasumpor
Oktasumpor je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 256,520 Da.
Boris Mikšić
Boris Mikšić (Zagreb, 11. 10. 1948. -) je hrvatski poduzetnik i političar. Diplomirao je na Fakultetu strojarstva i brodogradnje u Zagrebu 1973. godine i potom otišao u SAD. Počevši kao inženjer za razvoj i istraživanje, napredovao je do potpredsjednika za razvoj i istraživanje u Northern Instrument Corporationu u Minneapolisu, a 1977. godine osnovao je vlastitu tvrtku Cortec Corporation, kojom danas predsjedava. Godine 1995. je imenovan počasnim generalnim konzulom Republike Hrvatske u Sjedinjenim Američkim Državama. Početkom 2005. se kandidirao za predsjednika Republike i u prvom krugu izbora izazvao senzaciju neočekivano velikim brojem glasova zahvaljujući kojima se umalo nije kvalificirao za drugi krug. Nakon toga je postao predmetom oštrih kritika dijela medija koji mu spočitavaju populizam. Zbog njih je imao manje uspjeha na lokalnim izborima 2005. godine, a godine 2009. se nije uspio kvalificirati u drugi krug izbora za gradonačelnika Zagreba. Godine 2009. se ponovno kandidirao za predsjednika. Nakon što je u prvom krugu osvojio 2,1 % glasova, najavio je povlačenje iz politike.
Zapatistička vojska nacionalnog oslobođenja
thumb|right|200px|Zastava Zapatističke vojske nacionalnog oslobođenja. Zapatistička vojska nacionalnog oslobođenja (španski: Ejército Zapatista de Liberación Nacional, skraćeno EZLN), poznatiji kao zapatisti, su gerila autohtonog indijanskog stanovništva, potomaka Maja Indijanaca iz Čjapasa, u Meksiku. Njihov najpoznatiji govornik, ali ne i lider, potkomandant Markos (Subcomandante Marcos), za razliku od ostalih zapatističkih komandanata, nije Maja. Zapatisti su deo, a dobrim delom i inspiracija, alterglobalističkog pokreta i imaju jaku međunarodnu podršku.
Meksicki indijanci su prozvali sebe zapatisti po meksičkom revolucionaru, borcu za agrarnu reformu, Emilijanu Zapati, poznatog po izjavi: "Bolje je umreti na nogama nego živeti na kolenima".
Pozadina
80% Maja Indijanaca u Čjapasu je neuhranjeno a njihov prosečni životni vek je ispod 50 godina starosti. Deca umiru od izlečivih bolesti a tamo postoji samo nekolicina medicinskih ustanova. Zemlja je konfiskovana u korist korporacijskih rančeva i naftnih kompanija. Mogućnost da pomoću poljoprivrede obezbede hranu i sklonište za svoje porodice, kao što su to radili vekovima, ugrožena je oduzimanjem njihove zemlje. Škole su često više služile ubeđivanju njihove dece da napuste svoju kulturu, nego da ih poduče.
Ustanak
thumb|right|260px|"Vi ste na zapatističkoj pobunjenoj teritoriji. Ovde ljudi izdaju naređenja a vlada se pokorava."
1. januara 1994. je izbila zapatistička oružana revolucija u Čjapasu, jugoistočnoj državi u Meksiku. Maja Indijanci, naoružano seosko stanovništvo, zauzeli su nekoliko gradova u pobuni protiv ugnjetavanja koje su trpeli od kada je Kortez ušao u južni Meksiko. Među glavnim razlozima za ustanak je nedostatak autonomije za očuvanje sopstvene kulture, nepostojanje zakonskih prava da se bore protiv otimanja zemlje i slobode i nedostatak osnovne medicinske zaštite. Ustanak je počeo manje od dva sata pošto je postignut Severno-američki sporazum o slobodnoj trgovini (NAFTA), između Kanade, SAD i Meksika, kome se domorodačko zemljoradničko stanovništvo žestoko protivi.
Na početku borbe nekoliko gradova je bilo zauzeto. Najveći i najznačajniji je bio San Kristobal de las Kazas, šesnaestovekovni kolonijalni grad smešten u oblasti planina Sijera Madre. Meksička vojska se uskoro pregrupisala i preuzela San Kristobal, ali su zapatisti izdali saopštenja za novinare širom sveta, pa je meksička vlada bila daleko više suočena sa diplomatskim i medijskim problemima nego sa vojnim. Na kraju je postignuto primirje i vlada je, povećavajući izvesni stepen autonomije i građanskih prava urođenika, potpisala San Andrejski sporazum. Nategnuto primirje, prekidano nasiljem nad zapatistima od strane paravojnih grupa, postoji još od tada.
Od decembra 1994. zapatisti su osnovali nekoliko autonomnih opština (juntas), nezavisnih od meksičke vlade, koje ne oporezuju svoje stanovnike. Vremenom su one razvile sopstvene zadružne sisteme prehrane, zdravstva i školstva.
Međunarodna podrška
Juna 1994. Zapatistička vojska nacionalnog oslobođenja je u svojoj Drugoj deklaraciji iz džungle Lakadona uputila poziv na Nacionalnu demokratsku konvenciju u cilju predstavljanja predloga o prelaznoj vladi i novom ustavu, a odziv je bio neočekivano velik. Pojavile su se mnoge nevladine organizacije, vođe seljačkih i domorodačkih udruženja, članovi levih partija i nezavisnih sindikata, intelektualci, feministkinje, lezbejke, homoseksualci i mnogi novinari. Konvencija je više nego uspela i od tada su zapatisti u žiži međunarodnog alterglobalističkog pokreta. Akcije solidarnosti sa zapatistima se održavaju širom sveta i hiljade aktivista i humanitaraca je od 1990-ih išlo u džungle Čjapasa.
Stjepan Kugli
Stjepan Kugli (Novi Sad, 1851. – Zagreb, 1915), hrvatski knjižar, nakladnik i tiskar.
Stjepan Kugli je svoj zanat izučio kod bečkih knjižara Hermana Mainza i Rudolfa Lechnera. U Zagrebu je najprije radio kao pomoćnik u knjižari Lavoslava Hartmana u Ilici 30., knjižara i tiskara, koji je svoju radnju otkupio od samog Ljudevita Gaja. Godine 1881. zajedno sa Albertom Deutschom preuzima Hartmanovu tiskaru i knjižaru, koje od 1902. vodi sam. Godine 1915. umire i ostavlja, već tada poznato i renomirano poduzeće svojoj trojici sinova, Rudolfu, Ivi i Zlatku.
U svojem radu je bio izrazito temeljit, vrijedan i točan, a osim toga imao je čvrste veze sa njemačkim knjižarstvom i tamošnjim knjižarskim središtima Bečom, Leipzigom i Berlinom. Osim tih veza surađivao je sa francuskim, talijanskim, ruskim, poljskim, češkim, srpskim knjižarima i nakladnicima. Zahvaljujući svojoj profesionalnosti imao je otvorene razne puteve pomoći inozemnih knjižara, a s time je gradio i svoju veliku knjižarsko-trgovačku mrežu.
Godine 1881. Kugli i Deutsch izdaju bibliografsko-knjižarski časopis pod naslovom "Književni vjesnik", koje je trebao upoznati strani svijet sa novostim u hrvatskoj književnosti, ali i hrvatsku javnost sa novostima u svjetskoj književnosti. Osim reklamiranja hrvatske književnosti u svijetu, Kugli i Deutsch su se trudili nabavljati Hartmanovih i Gajevih nakladnina, otkupljivati sva izdanja Matice hrvatske, nekad Matice ilirske, koja nisu bila prodana njezinim članovima. Tako su 1903. od R.F. Aurea otkupili najstariju postojeću knjižaru Franje Župana sa nakladninama Franje i Lavoslava Župana, Albrechta, Fiedlera i Aurea.
Tokom godina usavršili su svoju štampariju, preuzeli prodaju papira te usporedno uz tiskaru i knjižaru otvorili knjigoveznicu. Time su stvorili jedan od prvih tiskarsko-knjižarskih zavoda u Zagrebu. Izavali su listove "Dom i sviet", "Pariška moda", "Zvekan", "Glazba", "Gimnastika", brojne spise za mladež, izdanja za puk i građanstvo. Usporedno s tim su izdali i "Novu zagrebačku kuharicu Marije Kumičić" kojom su izazvali podsmijeh kolega tiskara i knjižara, ali su se proslavili među običnim pukom. Osim toga izdavali su hrvatske zakone s komentarima, razne propise, postupke i tumače.
Godine 1896. slavili su 40-tu godišnjicu knjižare, nekad Gajeve, pa Hartmanove te za tu priliku izdaju popis vlastite knjižare. Popis je imao abecedni raspored prema prezimenima autora, a sadržavao je naslove knjiga, spisa, muzikalija, zemljovida, učila, školskih potrepština, risanki i pisanki te izdanja Matice hrvatske koja su oni prikupili.
Godine 1898. izdaju "Povijest književnosti hrvatske i srpske". Sljedeće godine izdaju "Povijest Hrvata", "Gramatiku i stilistiku hrvatskog ili srpskog književnog jezika", "Pregled povijesti hrvatskog naroda", "Povijest Hrvata, Srba i Slovenaca" te tim izdanjima, kao i ostalom nakladom postaju knjižarom Kraljevskog sveučilišta Jugoslavije i jugoslavenske akademije. Njezine naklade raspačava nadalje 400-tinjak knjižara diljem prostora bivše Jugoslavije, Europe, sjeverne i južne Amerike, Afrike, Azije, Australije, što je značilo proboj hrvatske knjige na svjetsko tržište.
Stjepan Kugli je bio osoba od velikog značaja za hrvatsko nakladništvo i knjižarstvo, kao i za samu povijest i promicanje Hrvatske u svijetu, što govori i činjenica je tiskao djela gotovo svih velikana hrvatske književnosti druge polovice XIX. stoljeća.
Ruska pravoslavna zagranična crkva
Ruska pravoslavna zagranična crkva (Ру́сская Правосла́вная Це́рковь Заграни́цей) osnovana je 1921. godine od ruske bele emigracije u Sremskim Karlovcima u tadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji pod vođstvom mitropolita Antonija Hrapovickog.
Ruska zagranična crkva je nastala kao reakcija na politiku boljševika prema crkvi nakon ruske revolucije 1917. Svrha novoobrazovane Ruske zagranične crkve bila je da okupi rasturene delove Ruske crkve u Evropi, Aziji i Severnoj Americi.
Partizanski film
Partizanski film je naziv za specifični (pod)žanr igranog, odnosno ratnog filma koji se razvio u socijalističkoj Jugoslaviji. Karakteristike su mu bile da je radnjom bio smješten u Jugoslaviju u periodu drugog svjetskog rata, odnosno prikazivao aktivnosti partizana, po čemu je i dobio svoje kolokvijalno ime. Ispočetka zamišljen isključivo kao propagandno sredstvo tadašnjeg režima, koga je veličao i opravdavao podsjećajući publiku na dramatične okolnosti njegovog dolaska na vlast, s vremenom je, zahvaljujući labavljenju cenzure i većoj izloženosti uticajima Hollywooda i drugih svjetskih kinematografija dobio nešto komercijalnije sadržaje - uz manje inzistiranja na sirovoj ideološkoj propagandi, a više na akciji i humoru - te razvio vlastitu ikonografiju i neslužbena "pravila" poput američkog westerna i japanskog Jidaigekija.
S vremenom su se partizanski filmovi počeli snimati ne samo za domaću, nego i za stranu publiku, pri čemu je najveći uspjeh postignut u zemljama Trećeg svijeta i onima koji iz ideoloških razloga nisu smjeli uvoziti američke i druge zapadne filmove. Kao karakteristični primjer se navodi Valter brani Sarajevo, koji je po nekim statistikama zahvaljujući prikazivanju u tadašnjoj Kini bio najgledaniji film svog vremena. Iz tog perioda potiče i neslužbeni naziv gibanica vestern, koji se, međutim, nije uvriježio.
Ruska pravoslavna zagranična crkva
Nastanak
Nastala je 1921. godine u Sremskim Karlovcima u tadašnjoj Kraljevini Jugoslaviji gde je pod vođstvom mitropolita Antonija Hrapovickog održan prvi veliki sabor RPZC. Svrha novoobrazovane Ruske zagranične crkve bila je da ponovo ujedini rasturene delove Ruske crkve u Evropi, Aziji i Severnoj Americi. Delovala je samostalno sve do 17. maja 2007. godine kada je ponovo kanonski sjedinjena sa Moskovskom patrijaršijom.
Partizanski film
Dok je s jedne strane kod partizanskog filma bila primjetna komercijalizacija, pa i anakronističko povlađivanje modnim i drugim trendovima popularne omladinske kulture u poratnom periodu - za što su najkarakterističniji primjer Otpisani 1970-ih - dio filmaša je žanr koristio kako bi se kroz njega kritički govorilo o tadašnjem jugoslavenskom režimu odnosno dovodio u pitanje neke od službenih istina. U tome je najdalje otišao Zaseda, film Živojina Pavlovića iz 1969. godine. koji pobjedničke partizane prikazuje kao negativce. Zaseda je zbog toga bila zabranjena, a slična je sudbina zadesila i U gori raste zelen bor iz 1971.
Matija Korvin
Kao sin Janoša Hunjadija, vojvode iz Erdelja, izabran je za kralja 1458. godine i bio je poslednji ugarski vladar koji je uspeo da sredi unutrašnje prilike u zemlji i da uspostavi jaku kraljevsku vlast i ostvari ostvariti apsolutnu monarhiju oslanjajući se na srednje plemstvo i gradove.
Partizanski film
Partizanski filmovi su se postepeno prestali snimati 1980-ih, da bi potpuno nestali s raspadom Jugoslavije. Nakon što su neko vrijeme u nekim dijelovima bivše države bili neslužbeno zabranjeni, s vremenom su ponovno stekli popularnost kao svojevrsni oblik kulturne jugonostalgije.
Ruska pravoslavna zagranična crkva
Istorija
mini|250p|Ruska crkva u Beogradu (izgrađena 1924)
Partizanski film
Partizanski filmovi su, također, imali uticaja i na neka ostvarenja izvan jugoslavenskih granica, pri čemu se kao primjer navodi Patriot, historijski film Rolanda Emmericha iz 2000. godine.
Matija Korvin
Uspešno je ratovao protiv Turaka i Habsburgovaca, a 1486. godine zauzeo je Beč. Nakon pada Bosne oslobodio je Jajce i organizirao Jajačku i Srebreničku banovinu, otežavši time Turcima prodor u južnoslovenske zemlje. Reformisao je državu, a u Požunu (danas Bratislavi) osnovao je 1465. godine univerzitet i 1472. prvu štampariju. Dvor mu je bio okupljalište humanista, među kojima su bili i Ivan Vitez od Sredne i Ivan Česmički.
Ruska pravoslavna zagranična crkva
Istorija
Nakon oktobarske revolucije (1917) između 2 i 10 miliona Rusa napustilo je Rusiju. Godine 1921, u Sremskim Karlovcima održan je prvi veliki sabor RPZC, i odatle je upućena Poslanica deci Ruske crkve. Tom prilikom organizovana je „Vrhovna crkvena administracija van Rusije“ kasnije poznatija kao Ruska zagranična crkva.
Početak Drugog svetskog rata i kasnije približavanje Crvene armije Jugoslaviji, alarmirali su Sinod Ruske zagranične crkve i verni narod da se preko Evrope preseli u Sjedinjene Američke Države, gde je došlo do ponovnog ustrojavanja Sinoda i ostalih crkvenih struktura.
Od 1925, u Parizu radi Pravoslavni bogoslovski institut Svetog Sergija Radonješkog, na kome su bili Sergije Bulgakov, Antonije Kartašov, Pavle Evdokimov, Aleksandar Šmeman, Jovan Majendorf, Georgije Florovski. Iz Karlovaca je sedište premešteno u najpre Minhen, gde je bilo sve do 1948, kada se seli u Njujork gde je ostalo sve do danas.
Arnancourt
Arnankur je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanja-Ardeni, u departmanu Gornja Marna koja pripada prefekturi Sen Dizje.
Ruska pravoslavna zagranična crkva
Istorija
U Mandžuriji je jedno vreme živelo oko 200.000 Rusa i imali su 48 hramova. U Australiji oko 300.000 Rusa pripada RPZC. Danas okuplja oko 150.000 vernika. Najpoznatiji centar je manastir Svete Trojice u Džordanvilu, manastir Svetog Jova u Minhenu.
Arnancourt
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 128 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 13 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 9,31 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 216 metara.
Ruska pravoslavna zagranična crkva
Istorija
Dana 17. maja 2007, u Hramu Hrista Spasitelja u Moskvi potpisan je Akt o kanonskom jedinstvu Moskovske patrijaršije i Ruske pravoslavne zagranične crkve. Na svečanom ujedinjenju Ruske pravoslavne crkve i Ruske pravoslavne zagranične crkve učestvovao je i Vladimir Putin, predsednik Ruske Federacije i drugi predstavnici državne vlasti.
Downsville, New York
Daunsvil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 617.
Božidar Kavran
mini|Božidar Kavran Božidar Kavran (Zagreb, 22. rujna 1913. - Zagreb, ?) bio je ustaški pukovnik, a po struci magistar farmacije.
Životopis
Gimnaziju je završio 1932. godine. Od 1935. godine aktivan je u kulturno akademskom društvu "August Šenoa" (osnovanom 1932. godine), najpoznatijem hrvatskom studentskom nacionalističkom društvu u Kraljevini Jugoslaviji. Na studiju farmacije diplomirao je 1939. godine. Kao istaknutom članu KAD-a "August Šenoa", čije je članove policija Kraljevine Jugoslavije zatvarala i mučila, Kavranu su, odmah poslije uspostave NDH povjerene odgovorne dužnosti. U svibnju 1943. Ante Pavelić ga je imenovao upravnim zapovijednikom svih ustaša i zamjenikom postrojnika za sve ustaške organizacije. Na tim dužnostima rukovodio je djelatnošću ustaških organizacija NDH. Otišao je u inozemstvo 7. svibnja 1945. (britanska vojska ga kao civila nije izručila partizanima). Ondje je pomagao hrvatskim izbjeglicama, pa je tako primjerice za Dolores Bracanović i još neke organizirao odlazak u Italiju, našavši im vodiče, budući da su ih jugoslavenske vlasti tražile. Uskoro se vratio u Hrvatsku 3. srpnja 1948. kao glavni organizator naoružane grupe od 96 povratnika u akciji 10. travnja, no UDBA ga je uhitila i osuđen je na smrt vješanjem, trajni gubitak svih građanskih prava i konfiskaciju cjelokupne imovine. Komunističke vlasti kao službeni datum smrti navode 31. kolovoza 1948., no supruga Zlata posjetila ga je u zatvoru nakon što su nju pustili iz zatvora 3. rujna 1948. Točan datum smrti do danas nije poznat.
U popularnoj kulturi
Kavran se 1983. godine pojavio kao lik u jugoslavenskoj televizijskoj miniseriji Zamke, u kojoj je u produkciji Televizije Zagreb rekonsturirana operacija Gvardijan; u njoj ga je tumačio Dragan Milivojević.
Jugurtin rat
Jugurtin rat bio je sukob između Rimske republike i Numidije, koji je trajao od 112. do 105. godine st. e., i koji je svoj naziv dobio po Jugurti, nećaku a zatim usvojenom sinu numidskoga kralja Micipse.
Jugurta je ubrzo prigrabio posede svoje braće i naredio Hijempasovo ubistvo, nakon čega je Adherbal pobegao u Rim, gde je zatražio pomoć. Poznajući rimske naravi, Jugurta je bio ubeđen da se putem pomićivanja može u Rimu sve postići. Stoga, kada je Adherbal otišao u Rim, Jugurta je preko svojih poslanika podmićivanjem uticajnih lica tražio podršku senatora. Rimski senat je u Afrku uputio komisiju, koju je Jugurta takođe podmitio, te je spor rešen u njegovu korist: njemu je pripao zapadni, plodni deo Numidije, a Adherbalu istočna, slabo naseljena oblast sa Cirtom, glavnim gradom Numidije.
Međutim, ubrzo je Jugurta napao Cirtu i opseo je (113. st. e.). Rim je, umesto konkretne pomoći Adherbalu, poslao u Afriku još jednu komisiju te razna izaslanstva, koja su se vraćala u Rim bez ikakvih rezultata. Tako je Jugurta osvojio Cirtu, ubio Adherbala i još mnogo ljudi, među kojima je bilo i dosta Italika koji su se u Numidiji bavili trgovinom. To je u Rimu izazvalo revolt, tako da je Jugurti 111. st. e. objavljen rat. Međutim, Jugurta je potkupio rimske vojne zapovednike koji su sa vojskom već bili prešli granicu Numidije, tako da su oni pristali na mir koji je bio sraman za Rim. To je izazvalo nov revolt u Rimu, a narodni tribun Gaj Memije tražio je da se Jugurta pozove u Rim. Jugurta se zaista i pojavio u Rimu, ali je potkupio drugog narodnog tribuna i neke senatore, pa je i tajno poslao čoveka da ubije jednog od pretendenata na Numidsku kraljevinu koji se tada nalazio u Rimu. To je konačno nateralo senat da odbaci svaku mogućnost sklapanja mirovnog ugovora i da Jugurtu protera iz Rima. Odlazeći on je primetio da je Rim "grad na prodaju koji će brzo propasti, samo ako se nađe kupac" (urbem venalem et mature perituram, si emptorem invenerit, Salustije, Bell. Iug. 35).
Rat sa Jugurtom je vođen sa oklevanjem i krajnje neumešno. Jugurta je uspeo da osvoji jedan rimski logor, posle čega je potkupljeni rimski komandant sklopio mir, po kojem je Jugurta priznat za rimskog saveznika. Posle toga su Jugurti počela prilaziti slobodna i poluslobodna plemena. S druge strane, to je u Rimu izazvalo razne sudske procese, i niz istaknutih senatora, među kojima i Opimije, organizator ubistva Gaja Grakha, bio je prognan iz Rima.
Tek posle toga počele su odlučne ratne operacije. U Afriku je 109. st. e. poslat Kvint Cecilije Metel, nepotkupljiv čovek, koji je podigao disciplinu u demoralisanoj vojsci. Jugurta je, shvativši neizbežnost poraza, molio za mir, ali je Metel to odbio i s vojskom krenuo u unutrašnjost Numidije i u bici na reci Mutulu 109. st. e. zadao neprijatelju odlučujući poraz. Ipak, rat nije bio završen, jer je Jugurta vodio partizanski rat. Metel je smatrao da je neophodno da uhvati samog Jugurtu, te se rat otegao. Tako je Gaj Marije dobio svoju šansu. On je, postavši konzul, Jugurti zadao niz poraza, a mauretanski kralj Bokh prešao je na stranu Rimljana. Konačno, 105. st. e. Marijev kvestor Lucije Kornelije Sula krenuo je zajedno sa Bokhom u numidski logor i zarobio Jugurtu, čime je rat bio završen. Jedan deo Numidije pripao je Bokhu, a preostali deo pripao je jednom bolesnom i slaboumnom Jugurtinom rođaku.
Jugurtin rat otkrio je teškoće kroz koje je Rimska republika u to vreme prolazila. Činjenica da se jedan čovek kakav je Jugurta mogao dokopati vlasti i toliko ojačati putem podmićivanja rimskih vojnih i civilnih zvaničnika odslikavala je, svakako prema Salustiju, opadanje moralnih vrlina kod Rimljana. Rimljani su sada često izlaz iz teškoća tražili u delovanju moćnih pojedinaca, a ne države, što se vidi i iz Marijevog uspona suptotno rimskim ustavnim konvencijama. To je svakako pažljivo posmatrao i tadašnji Marijev kvestor Sula, koji će se kasnije sukobiti sa Marijem u prvom rimskom građanskom ratu.
Casalserugo, Padova
Casalserugo je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Wauchula, Florida
Vočula je grad u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 5.001 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 5.001 stanovnika, što je 633 (14,5%) stanovnika više nego 2000. godine.
Stockstadt am Main
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Ašafenburg Štokštat na Majni se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Ašafenburg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 117 metara. Površina opštine iznosi 18,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 7.420 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 393 stanovnika/km².
Operacija Božić Bata
minijatura|Nemačka artiljerija u borbi protiv partizana, decembra 1943.
Emiliano Zapata
Vođa meksičkog seljačkog pokreta za agrarnu reformu u meksičkoj revoluciji (1910. - 1917.). Emiliano Zapata rođen je 8. kolovoza 1879. godine u mjestu San Miguel Anenecuilco, a koje se danas zove Anenecuilco de los Zapata u saveznoj državi Morelos. Zapata je bio nepismeni seljak skoro čiste domorodačke krvi. Okupio je vojsku domorodaca iz sela i hacijedni Morelosa i pod krilaticom Zemlja i sloboda pridružio se meksičkom revolucionaru Franciscu Maderi 1910. godine u ustanku protiv diktatora Porfirija Díaza. Zapata je formulirao svoj plan agrarne reforme pod imenom Plan Ayala u kojem je tražio preraspodjelu zemlje za domorodačko stanovništvo. Razočaran što Madero ne provodi agrarne reforme, a traži raspuštanje seljačkih partizan (gerilac)skih odreda i razoružanje seljaka Zapata se odbija pokoriti novoj vladi. On zajedno sa svojim istomišljenicima zahtijeva neodložno provođenje agrarne reforme i konfiskaciju one zemlje koja pripada neprijateljima revolucije.
Operacija Božić Bata
Operacija Božić Bata (njem. Weihnachtsmann, izgovor: Vajnahtsman) je bila vojna operacija Vermahta protiv partizana u Hrvatskoj, u oblasti između Kupe i Save. Vođena je od 25. do 30. decembra 1943. godine, u cilju uništenja jedinica NOVJ u Pokuplju i Turopolju.
Emiliano Zapata
I nakon Maderovog pada 1913. godine i dolaska na vlast diktatora Victoriano Huerta, i kasnije kada je to mjesto preuzeo Venustiano Carranza, Zapata je nastavio boriti se protiv aktualnih vlasti udružen s Villom. Oni zajedničkim snagama potkraj 1914. godine uspijevaju na kratko osvojiti glavni meksički grad Mexico City. Nakon povlačenja iz glavnog grada u siječnju 1915. godine Zapata godinama uspješno ratuje protiv bolje naoružanog i opremljenog neprijatelja u sjevernom području Meksika. Na teritoriju koji je bio pod njegovom vlašću seljacima daje zemlju, sukladno planu Ayala i obnavlja revoluciju pod krilaticom Zemlja i sloboda. To je bio akt revolucionarno-antifeudalnog karaktera koji je imao velikog odjeka kako u Meksiku tako i u drugim zemljama Latinske Amerike. Emilio Zapata s nadom je pozdravio Oktobarsku revoluciju u Rusiji.
Operacija Božić Bata
Operacija „Weihnachtsmann" je imala zadatak da prostoriju jugoistočno od Zagreba (Sisak — Glina — Gradac — Jastrebarsko — južna ivica Zagreba — tok reke Save do Siska) očisti od partizana i da obezbjedi saobraćajnice. Operacija je propala, jer je 28. udarna divizija na vrijeme napustila to područje i prebacila se preko Save u Moslavinu i dalje ka Slavoniji.
Emiliano Zapata
Emiliano Zapata ubijen je 10. travnja 1919. godine iz zasjede u mjestu Chinameca. U Meksiku njegovo ime još uvijek je simbol antifeudalne borbe i legendarnog junaka meksičke revolucije. Njegov život je bio inspiracija za bezbrojne legende i balade, kao i specifičanm filmski žanr poznat kao zapata vestern.
Godine 1994. u južnoj meksičkoj državi Chiapas je izbio ustanak seoskog stanovništva indijanskog porekla (naslednici maja indijanaca). Ustanici sebe nazivaju zapatistima i smatraju se nastavljačima njegove borbe.
Operacija Božić Bata
Operacija »Božić Bata« predstavlja dio šeste neprijateljske ofanzive. Vođena je na Božić 1943. godine, po čemu je i dobila naziv.
Pozadina
Uspješnim dejstvom jedinica Četvrtog korpusa osujećena je nemačka ofanziva „Panter" na Kordun. Da bi obezbedio komunikaciju Zagreb — Sisak i Zagreb — Karlovac, Štab 15. brdskog armijskog korpusa je odlučio da odmah po završetku dejstava u Kordunu i Baniji preduzme novu operaciju „Božić Bata" s ciljem da uništi jedinice NOVJ između Kupe i Save, u Pokuplju i Turopolju.
Partizanska obavještajna služba je otkrila namjere okupatora. Glavni štab NOV i PO Hrvatske je 23. 12. 1943. godine uputio depešu 28. diviziji da se odmah prebaci preko Save i da preko Moslavine krene u Slavoniju, u sastav Šestog korpusa. Na osnovi toga, štab divizije je izdao 24. 12. naređenje za pokret. Maršruta divizije je imala tri etape. Sedamnaesta brigada je bila u prethodnici, a Dvadeset prva sa dijelovima divizije činila je glavninu i zaštitnicu.
Angažovane snage
Poduhvat »Božić-Bata« je izvršila 371. pješadijska divizija Vermahta kojoj je po naređenju 15. korpusa pridat 4. kubanski konj. puk 1. kozačke konjičke divizije.
Lucia Bosè
Lucia Bosè, rođena kao Lucia Borloni (28. januar 1931 - 23. mart 2020) je bila italijanska glumica, najpoznatija po filmovima u kojima je nastupala krajem 1940-ih i 1950-ih. Također je poznata kao majka znamenitog španskog glumca i pjevača Miguela Boséa.
Operacija Božić Bata
Tok operacije
4. kubanski konj. puk je počevši od 22. 12. premješten iz prostora Kostajnica — Sunja u prostor Petrinja — 8 km sjev.- zap. Siska na pripremni položaj za poduhvat »Božić-Bata«. 25. 12. snage nemačke 371. pešadijske divizije i 4. kubanski puk nemačke 1. kozačke konjičke divizije otpočele operaciju "Vajnahtsman".
Na dan 25. 12. je 4. koz. konj. puk prodro u planine zapadno od pruge Sisak — Zagreb i poslije slamanja slabijeg neprijateljskog otpora dostigao Cerje. Svi nenasuti putevi, a naročito okolni teren, su uslijed velikih kiša bili potpuno raskvašeni i gliboviti. Nemačka komorska vozila, a naročito Pleskau II, stajala su na raskaljanim putevima i često su mogla da se kreću tek sa četvornom i šestornom zapregom. Uprkos znatnim terenskim teškoćama i nedovoljnoj odjeći i obući, odjeljenja puka su prodrla do partizanske oslone tačke Kravarsko.
Međutim, pošto se 28. slavonska divizija NOVJ, po naređenju GŠ NOV i PO za Hrvatsku, 26. decembra povukla iz Turopolja preko Save u Moslavinu, neprijateljske jedinice su, ne nailazeći na otpor, do 30. decembra prokrstarile ovu oblast pljačkajući. 4. koz. konj. puk je upućen na prelaze preko Save radi napada na partizane, ali uslijed raskaljanih puteva i iscrpljenosti konja ostao u blatu i nije mogao da spriječi njihovo povlačenje ka istoku.
Aach
Aach se može odnositi na