cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Julijanski kalendar
Јuliјanski kalendar јe uveo Јuliјe Cezar 45. godine pre nove ere i koristio se u celoј Evropi do 16. veka, kada su države počele da prelaze na Gregoriјanski kalendar. Na prvom vaseljenskom saboru u Nikeјi 325. godine hrišćanska crkva јe prihvatila Јuliјanski kalendar za svoј zvaničan kalendar.
Dužina traјanja godine u Јuliјanskom kalendaru iznosi prosečno 365¼ dana što se postiže ubacivanjem јednog dodatnog dana svake četvrte godine. Јuliјanska godina nešto јe duža od tropske, a ova razlika akumulira se na јedan dan svakih 128 godina.
Po Јuliјanskom kalendaru, svaka godina čiјi јe broј deljiv sa četiri јe prestupna i sadrži 366 dana, dok ostale sadrže 365 dana. Nakon uvođenja Јuliјanskog kalendara 45. pne. naјpre јe, greškom, svaka treća godina bila prestupna. Presupne su bile sledeće godine: 45. pne., 42. pne., 39. pne., 36. pne., 33. pne., 30. pne., 27. pne., 24. pne., 21. pne., 18. pne., 15. pne., 12. pne., 9. pne., 8, 12. i nadalje svaka četvrta.
Pošto јe greška kasniјe uočena, imperator Avgust јe naredio da se izbace sve prestupne godine između 9. pne. i 8. n.e. čime јe zaslužio da јedan mesec ponese njegovo ime. Treba imati u vidu da se u ovo vreme godine јoš nisu broјale od rođenja Isusa Hrista, već od osnivanja Rima 753. pne. te јe srećna slučaјnost što su za prestupne godine uzete baš one deljive sa četiri broјano od Hristovog rođenja.
Јuliјe Cezar prvobitno јe odredio da svi neparni meseci imaјu po 31 dan, a parni po 30, osim februara koјi јe u prostoј godini imao 29 dana, a 30 u prestupnoј. Meseci su se zvali: Januarius, Februarius, Martius, Aprilis, Maius, Junius, Quintilis, Sextilis, September, October, November i December. Godine 44. pne. mesec Quintilis preimenovan јe u Julius (današnji јul) u slavu Јuliјa Cezara. Godine 8. pne. odlučeno јe da se јedan mesec nazove imenom imperatora Avgusta, i pošto јe on naјviše ratnih pobeda odneo u mesecu Sextilis-u, ovaј mesec nazvan јe po njemu avgust. Ali, pošto јe taј mesec imao 30 dana, a Cezarov mesec јul 31 dan, Avgustu se niјe sviđalo da njegov mesec ima manje dana od cezarovog, pa јe uzeo јedan dan iz februara, koјi јe ionako imao manje dana od ostalih meseci, i prebacio ga u avgust. Pošto su sada postoјala tri uzastopna meseca od po 31 dana, Avgust јe od septembra uzeo јedan dan i prebacio ga u oktobar, a iz novembra u decembar. Tada su uspostavljene današnje dužine traјanja meseci.
Јuliјanski kalendar niјe bio savršen i njegova greška se povećavala na јedan dan svakih 128 godina. To јe kasniјe uviđeno, pa јe na saboru u Nikeјi 325. godine odlučeno da se iz kalendara izbace 3 dana koјa predstavljaјu akumuliranu razliku. Pošto јe Јuliјanski kalendar i dalje ostao nepromenjen, razlika se do XVI veka akumulirala na 10 dana. Kada su ovo uočili, astronomi su odlučili da izrade novi kalendar koјi će biti precizniјi. Osim toga, trebalo јe i izbaciti 10 dana viška iz kalendara. To јe postignuto uvođenjem Gregoriјanskog kalendara. -->
Julijanski kalendar je proistekao iz reforme rimskog kalendara, uveo ga je Julije Cezar 46. pne., na snagu je stupio 45. pne. (709. ab urbe condita). Izabran je nakon konsultacija sa astronomom Sozigenom Aleksandrijskim, verovatno je zamišljen tako da aproksimira trajanje tropske godine, poznate bar od Hiparhovog vremena. Redovna godina kalendara ima 365 dana, podeljene u 12 meseci; svake četvrte godine se dodaje prestupni dan. Tako julijanska godina ima prosečno 365,25 dana.
Julijanski kalendar je u nekim zemljama (naročito pravoslavnim) ostao u upotrebi do 20. veka kao nacionalni kalendar, ali je generalno zamenjen novijom verzijom, tj. gregorijanskim kalendarom. Još uvek ga koriste neke nacionalne pravoslavne crkve (među kojima i srpska), Sveta Gora u Grčkoj i Berberi u Severnoj Africi. One pravoslavne crkve koje više ne koriste julijanski kalendar, nisu prihvatile gregorijanski kalendar, već revidirani julijanski kalendar, po predlogu naučnika Milutina Milankovića.
Motivacija
Uobičajena godina prethodnog rimskog kalendara se sastojala od 12 meseci, ukupnog trajanja 355 dana. Pored toga, povremeno je između februara i marta bio umetan 27-dnevni interkalarni mesec (Mensis Intercalaris ili Mercedonius). Ovaj prestupni mesec je bio formiran umetanjem 22 dana nakon prva 23 ili 24 dana februara, a preostalih pet dana februara je postajalo poslednjih pet dana Interkalarisa. Neto efekat je bio dodavanje 22 ili 23 dana godini, čime se dobijala prestupna godina od 377 ili 378 dana.
Prema kasnijim piscima, Cenzorinu i Makrobiju, idealni interkalarni ciklus se sastojao od redovnih godina sa 355 dana, koje su se smenjivale sa prestupnim godinama, koje su naizmenično imale 377 ili 378 dana. Po ovakvom sistemu, četiri rimske godine bi prosečno imale po 366¼ dana, što bi proizvodilo odstupanje od jednog dana godišnje u odnosu na početke godišnjih doba. Makrobije opisuje jedan dalji rafinman, po kojem bi u 8 od 24 godine bilo samo tri prestupne godine (umesto četiri), svaka sa po 377 dana. Ovim bi u intervalu od 24 godine njihova prosečna dužina iznosila 365¼ dana.
U stvarnosti, interkalacije nisu bile obavljane shematski po ovim idealnim sistemima, već su ih određivali pontifici. Koliko se može odrediti iz istorijskih dokaza, interkalacije su bile mnogo manje pravilne od navedenog idealnog obrasca. One su se obično događale svake druge ili treće godine, ali su ponekad izostavljane na mnogo duže, a povremeno umetane u dve uzastopne godine.
Ako bi se ovim sistemom upravljalo ispravno, rimska godina bi u proseku ostajala približno usklađena sa tropskom godinom. Ali, ako je izostavljano previše interkalacija, kako se događalo tokom Drugog punskog rata i građanskih ratova, kalendar bi se brzo razišao sa tropskom godinom. Pored toga, pošto se o interkalaciji često odlučivalo prilično kasno, prosečan rimski građanin često nije znao koji je datum, naročito ako je bio udaljen od grada. Iz ovih razloga, poslednje godine pred-julijanskog kalendara su kasnije bile poznate kao "godine konfuzije". Problemi su se naročito zaoštrili tokom godina Cezarovog pontifikata, pred reformu, 63-46. pne., kada je umetnuto svega pet interkalarnih meseci, umesto osam, i nijedan tokom pet rimskih godina pre 46. pne.
Reformom se nameravao ispraviti ovaj problem trajno, stvaranjem kalendara koji bi ostao u skladu sa Suncem i bez ljudske intervencije.
Početak godine
Prvi korak reforme bio je usklađivanje početka kalendarske godine (1. januar) sa tropskom godinom, tako što bi godina 46. pne. bila duga 445 dana, čime su nadoknađene interkalacije propuštene tokom Cezarovog pontifikata. Ova godina je već bila produžena sa 355 na 378 dana umetanjem redovnog prestupnog meseca u februaru. Kada je Cezar dekretirao reformu, verovatno ubrzo nakon povratka iz afričkog pohoda krajem Quintilisa (jula), dodao je još 67 (22 + 23 + 22) dana, umetanjem dva vanredna interkalarna meseca između novembra i decembra. U Ciceronovim pismima napisanim u to vreme, ovi meseci se zovu Intercalaris Prior i Intercalaris Posterior; nema osnove za povremenu tvrdnju da su se oni zvali "Unodecember" i "Duodecember". Njihove pojedinačne dužine su nepoznate, kao i položaj Nona i Ida u njima. Pošto je 46. pne. bila poslednja u nizu nepravilnih godina, ova ekstra-dugačka godina se naziva "poslednja godina konfuzije". Prva godina funkcionisanja novog kalendara bila je 45. pne.
Meseci
Julijanski meseci su formirani dodavanjem deset dana regularnoj pred-julijanskoj rimskoj godini od 355 dana, čime je stvorena redovna julijanska godina od 365 dana: dva dana su dobili Ianuarius, Sextilis (Augustus) i December, a jedan dodatni dan su dobili Aprilis, Iunius, September i November, čime su uspostavljene i danas važeće dužine meseci:
Promena datuma/datuma
Makrobije tvrdi da su dodatni dani umetani odmah pred poslednji dan svakog meseca, kako bi se izbeglo remećenje položaja utvrđenih rimskih "fasta" (fasti - dani propisani za neke događaje) u odnosu na početak meseca. Ipak, pošto su se rimski dani posle Ida odbrojavali unazad prema početku sledećeg meseca (Kalendama), dodatni dani su imali efekat podizanja početne vrednosti brojanja dana posle Ida. Tadašnji Rimljani rođeni posle Ida nekog meseca su različito reagovali na efekt ove promene na njihove rođendane. Marko Antonije je držao svoj rođendan na 14. dan Ianuariusa, kojem je datum promenjen od ''a.d. XVII Kal. Feb. u a.d. XIX Kal. Feb.'', datum koji ranije nije postojao. Livija je svoj rođendan ostavila nepromenjenim na ''a.d. III Kal. Feb.'', čime je pomeren sa 28-og na 30-ti dan Ianuariusa, koji ranije nije postojao. August je svoj zadržao na 23. danu Septembera, ali na nekim mestima su slavljeni i stari (a.d. VIII Kal. Oct.) i novi datum (a.d. IX Kal. Oct.).
Prestupni dan
Raspravlja se o tačnom položaju bissekstilnog dana u ranom julijanskom kalendaru. Najstariji direktni dokaz je tvrdnja pisca iz 1. veka, Celza, koji tvrdi da su postojale dve polovine 48-časovnog dana i da je interkalirani dan bio "zadnja" (posteriorna, kasnija) polovina. Ali, jedan natpis iz 168. n.e. tvrdi da je ''a.d. V Kal. Mart.'' bio dan posle bissekstilnog dana. Hronolog Ideler je u 19. st. tvrdio da je Celz koristio termin "zadnja" u tehničkom smislu, misleći na raniji od dva dana, što bi značilo da natpis misli na čitav 48-časovni dan kao bissekstilni. Neki kasniji istoričari dele ovo mišljenje. Drugi, sledeći Momzena, smatraju da je Celz koristio uobičajeno latinsko (i srpskohrvatsko) značenje reči "zadnji/stražnji". Treće mišljenje je da nijedna polovina 48-časovnog "bis sextuma" nije prvobitno bila formalno označena kao interkalirana, ali da je potreba za tim nastala kada je zastareo koncept 48-časovnog dana.
Nema sumnje da je bissekstilni dan na kraju postao onaj prvi od dva dana. Cenzorin je 238. ustvrdio da je dan bio umetan posle Terminalije (23. februar) i da ga je pratilo poslednjih pet dana februara, tj. a. d. VI, V, IV, III i ''prid. Kal. Mart.'' (što bi bili dani od 24. do 28. februara u običnoj i 25. do 29. u prestupnoj godini). Time je on smatrao bissextum za prvu polovinu udvojenog dana. Svi kasniji pisci, uključujući Makrobija oko 430, Bedea 725. i druge srednjovekovne komputiste (tj. one koji računaju dan Uskrsa) su pratili ovo pravilo, a isto važi i za liturgijski kalendar Rimokatoličke crkve do 1970.
Od poznog srednjeg veka, dani u mesecu su se počeli brojati redom od prvog do poslednjeg. Time se prestupni dan smatrao poslednjim danom februara u prestupnim godinama, tj. 29. februar, što mu je i današnja pozicija.
Greška u prestupnoj godini
Iako je novi kalendar bio mnogo jednostavniji od pred-julijanskog, pontifici izgleda nisu razumeli pravilo za prestupne godine. Dodavali su prestupni dan svake tri godine, umesto svake četiri. Prema Makrobiju, greška je bila rezultat inkluzivnog brojanja, tako da su smatrali da četvorogodišnji ciklus ima prvu i četvrtu godinu kao prestupnu (znači ne bi rekli "za četiri godine", počevši od godine posle prestupne, već "u četvrtoj godini" gde je prva godina prestupna). Time je umetnuto previše prestupnih dana. August je posle 36 godina ispravio ovaj nesklad preskakanjem nekoliko prestupnih godina.
Nijedan antički izvor ne daje izričito redosled prestupnih godina u ovom periodu, mada je postojanje trienalnog ciklusa prestupnih godina potvrđeno natpisom iz 9. ili 8. pne. Hronolog Joseph Scaliger je 1583. utvrdio da je Augustova reforma uvedena 8. pne., i zaključio da je redosled prestupnih godina bio 42, 39, 36, 33, 30, 27, 24, 21, 18, 15, 12, 9. pne., 8 n.e., 12 n.e. itd. Ovo je i dalje najprihvaćenije rešenje. Ponekad je sugerisano da je i 45. pne., prva godina julijanske reforme, takođe bila prestupna.
Povremeno su predlagana i druga rešenja. Kepler je 1614. predložio da je ispravni redosled prestupnih godina bio 43, 40, 37, 34, 31, 28, 25, 22, 19, 16, 13, 10. pne., 8. n.e., 12. itd. Nemački hronolog Matzat je 1883. predložio 44, 41, 38, 35, 32, 29, 26, 23, 20, 17, 14, 11. pne., 4. n.e., 8, 12 itd., na osnovu pasusa kod Diona Kasija u kojem se pominje prestupni dan u 41. pne. za koji je rečeno da je suprotan (Cezarovom) pravilu. Radke je 1960-tih tvrdio da je reforma zapravo instituirana kada je August postao pontifex maximus 12. pne, što sugeriše sekvencu 45, 42, 39, 36, 33, 30, 27, 24, 21, 18, 15, 12. pne., 4 n.e., 8, 12. itd. Na osnovu svih ovih rešenja, izuzimajući Radkeovo, rimski kalendar je konačno usklađen sa julijanskim kalendarom iz kasnijih vremena tek 25. februara (a.d. V Kal. Mar.) 4. n.e.. Po Radkeovom, to se dogodilo istog datuma u 1. pne.
Jedan egipatski papirus, objavljen 1999, daje efemeridnu tablicu za 24. pne. s rimskim i egipatskim datumima. Odatle se može zaključiti da je najverovatniji redosled zapravo bio 44, 41, 38, 35, 32, 29, 26, 23, 20, 17, 14, 11, 8. pne., 4 n.e., 8, 12. itd., vrlo blizu Matzatovog predloga. Ovaj redosled pokazuje da je standardni raspored julijanskih prestupnih godina započeo 4. n.e., u 12. godini Augustove reforme i da je rimski kalendar konačno usklađen sa julijanskim 1. godine pne., kao u Radkeovom modelu. Rimska godina je takođe koincidirala sa proleptičkom julijanskom godinom između 32. i 26. pne. Ovo sugeriše da je jedan od razloga Augustove reforme bio da ključni datumi njegove karijere, naročito pad Aleksandrije 1. Sextilisa (avgusta) 30. pne., ne budu pomereni korekcijom.
Imena meseci tokom vremena
U kratko vreme nakon julijanske reforme, imena 12 meseci rimskog kalendara su bila ista kao i ranije: Ianuarius, Februarius, Martius, Aprilis, Maius, Iunius, Quintilis, Sextilis, September, October, November, i December. Stari interkalarni mesec, Mensis Intercalaris, je ukinut i zamenjen pojedinačnim interkalarnim danom na istom mestu (tj. pet dana pre kraja Februariusa). Prvi mesec godine je i dalje bio Ianuarius, kako je bilo od 153. pne.
I drugi carevi su menjali imena meseci, po sebi i članovima porodice, ali nijedna promena ih izgleda nije nadživela. Kaligula je promenio September u Germanicus, po svom ocu. Neron je promenio Aprilis u Neroneus, po sebi, Maius u Claudius, po svom očuhu i Iunius u Germanicus. Domicijan je menjao September u Germanicus i October u Domitianus, po sebi. Septembru će takođe biti menjano ime u Antonin (car iz 2. veka) i Tacitus (car iz 3. veka), a November je nazivan i Faustina (žena Antonina Pija) i Romanus. Komod je jedinstven po tome što je svih 12 meseci preimenovao po svojim usvojenim imenima: (od januara do decembra:) Amazonius, Invictus, Felix, Pius, Lucius, Aelius, Aurelius, Commodus, Augustus, Herculeus, Romanus i Exsuperatorius.
Posle rimskog perioda
Mnogo trajniji od efemernih naziva koje su uvodili rimski carevi, bila su imena koje je uveo Karlo Veliki. On je svim mesecima dao nove nazive, na starovisokonemačkom, inspirisane prirodnim događanjima i poljoprivrednim aktivnostima. Oni su korišćeni do 15. veka, s nekim modifikacijama i do kasnog 18. veka u Nemačkoj i Nizozemskoj. Od januara do decembra nazivi su (pogl. i germanski kalendar: Wintarmanoth (zimski mesec), Hornung (mesec kada crveni jelen odbacuje rogovlje), Lentzinmanoth (mesec Lent (posta)), Ostarmanoth (Uskršnji mesec), Wonnemanoth (mesec vođenja ljubavi), Brachmanoth (mesec oranja), Heuvimanoth (mesec sena), Aranmanoth (mesec žetve), Witumanoth (mesec drveta), Windumemanoth (mesec berbe grožđa), Herbistmanoth (jesenji mesec) i Heilagmanoth (sveti mesec).
Nazivi meseci su prevođeni na domaće jezike i na istoku Evrope, među Slovenima i Baltičanima; npr. kod Hrvata se još uvek koriste nazivi: siječanj, veljača, ožujak, travanj, svibanj, lipanj, srpanj, kolovoz, rujan, listopad, studeni, prosinac (vidi i slovenski kalendar i litvanski kalendar)
Julijanski kalendar se još uvek koristi u delovima severne Afrike, među berberskim farmerima (pogl. i berberski kalendar). Prvobitne rimske nazive oni izgovaraju Yennair, Febrair, Mars, Ibril, Mai, Yuniu, Yulius, Ghusht, Shutambir, Ktuber, Nuwambir, Dujanbir, s lokalnim varijacijama; ovi nazivi su često korišćeni i u klasičnim arapskim i srednjovekovnim arapskim tekstovima kada se govorilo o mesecima solarnog kalendara.
U otomanskom carstvu je prvobitno korišćen samo islamski kalendar, ali se od 17. veka za sve širi krug svetovnih poslova koristi julijanski kalendar, u kome se za prvi mesec uzima mart (marti godina - v. Rumi kalendar), a za početak ere godina Hidžre (622. n.e.). Nazivi meseci su bili na (otomanskom) turskom. U vreme I svetskog rata se prešlo na gregorijanski kalendar, a nakon proglašenja republike je prihvaćena i opšta era.
Dužine meseci
Dužine meseci su već julijanskom reformom postavljene na njihove današnje vrednosti. Međutim, Sacrobosco, učenjak iz 13. st., je predložio drugačije objašnjenje za dužinu meseci, koje se i danas često ponavlja, ali koje je svakako pogrešno. Prema Sakrobosku, prvobitna shema meseci u julijanskom kalendaru je bila veoma pravilna, smenjivali su se dugi i kratki meseci, od januara do decembra (obratite pažnju da bi ovakva godina imala 354 dana):
Sakrobosko je zatim mislio da je Cezar dodao jedan dan svakom mesecu osim februara, ukupno 11 dana, da dobije godinu od 365 dana. Sada se najkraćem februaru mogao dodati prestupni dan:
31, 29/30, 31, 30, 31, 30, 31, 30, 31, 30, 31, 30
Zatim je to August navodno promenio u:
31, 28/29, 31, 30, 31, 30, 31, 31, 30, 31, 30, 31
kako Augustus ne bi bio kraći (i inferiorniji) od Iuliusa, čime su dobijene današnje nepravilne dužine meseci.
Ima mnogo dokaza koji opovrgavaju ovu teoriju. Prvo, opstala je jedna zidna slika rimskog kalendara od pre julijanske reforme, koja potvrđuje književne navode da su meseci bili nepravilni i pre nego što ih je Julije Cezar reformisao:
29, 28, 31, 29, 31, 29, 31, 29, 29, 31, 29, 29
Takođe, julijanskom reformom nisu promenjeni datumi Nona i Ida. Značajno je da su Ide bile kasnije (15-og dana umesto 13-og) u martu, maju, julu i oktobru (3., 5., 7. i 10. mesec), što pokazuje da su ovi meseci uvek imali 31 dan u rimskom kalendaru, dok bi Sakroboskova teorija zahtevala da su 3., 5. i 7. mesec prvobitno imali 30 dana, a da je Cezar prvo produžio oktobar sa 29 na 30 dana, pa onda i car August na 31 dan. Osim toga, Sakroboskovoj teoriji su izričito suprotni autori Cenzorin i Makrobije iz 3. i 5. veka, a nedosledno je i sa sezonskim dužinama koje je dao Varon, 37. pne., pre Augustove reforme. Sextilis sa 31 danom se nalazi u novopronađenom egipatskom papirusu iz 24. pne.; 28-dnevni februar je prikazan u Fasti Caeretani, datiran pre 12. pne.
Brojanje godina
Rimljani su, pri datiranju, godinu najčešće identifikovali tako što su je imenovali po dvojici konzula koji su u njoj stupali na položaj. Od 153. pne. mandat im je počinjao 1. januara, Cezar to nije promenio. Tako je ova konzularna godina bila eponimna ili imenovana godina. Pored konzularnih godina, Rimljani su ponekad koristili carevu vladarsku godinu, a od kasnog četvrtog veka se datiralo i po 15-godišnjem ciklusu indikta. Justinijan je od 537. zahtevao da datum, pored indikta i konzula, mora uključivati ime cara i njegovu vladarsku godinu, dozvoljavajući istovremeno i upotrebu lokalnih era.
U 309. i 310., a povremeno i nakon toga, nisu imenovani konzuli. Kada bi se tako nešto desilo, konzularni datum je davan kao broj godina od poslednjeg konzula (tzv. postkonzularno datiranje). Posle 541., samo je vladajući car držao konzulat, tipično u samo jednoj godini svoje vladavine, tako da je postkonzularno datiranje postalo norma. Slični postkonzularni datumi su bili poznati i na Zapadu početkom 6. veka. Sistem konzularnog datiranja, odavno izašao iz upotrebe, formalno je ukinut zakonikom Lava VI, izdatim 888.
Julijanska reforma se odnosila na rimski kalendar, ali su se u Augustovo vreme i mnogi drugi kalendari, tada korišćeni na teritoriji Rimskog carstva, takođe uskladili sa reformisanim kalendarom. Tako je došlo do usvojenja nekoliko lokalnih era za julijanski kalendar, npr. Era Akcijuma (po Bitki kod Akcijuma 31. pne.), Španska era (38. pne., po dovršenju rimskog osvajanja Hispanije) i Era Pasije (33 godine posle ere Inkarnacije), neke su potrajale dugo vremena. Možda najpoznatija je Era mučenika, poznata i kao Anno Diocletiani (po Dioklecijanu), koju i danas koristi koptska crkva (v. koptski kalendar).
Na istoku Mediterana, napori hrišćanskih hronografa poput Anijana Aleksandrijskog da se datira postanje sveta po Bibliji, doveli su do uvođenja era tipa Anno Mundi ("Godina Sveta" na latinskom). Od ovih je najvažnija bila Etos Kosmou ("Godina Sveta", na grčkom), korišćena širom vizantijskog sveta od 10. veka (uključujući i Srbiju), u Rusiji do 1700. Na zapadu je Dionisije Mali 525. predložio Anno Domini sistem ("Leta Gospodnjih" ili "Gospodinovih"). Ova era se postepeno proširila zapadnim hrišćanskim svetom, nakon što ju je usvojio Bede, u Engleskoj.
AUC godina
Rimljani su retko numerisali godine od osnivanja grada (Rima), odn. Ab urbe condita (AUC). Ovaj metod su koristili rimski istoričari da odrede broj godina od jednog do drugog događaja, a ne za datiranje godine. Različiti istoričari su imali različite datume osnivanja. Fasti Capitolini, natpis sa zvaničnim spiskom konzula kojeg je objavio August, koristi epohu 752. pne.. Varon je koristio epohu 753. pne., koju su usvojili i moderni istoričari. Čak su renesansni priređivači dodavali AUC godine rukopisima koje su izdavali, čime su navodili na pogrešan utisak da su Rimljani brojali svoje godine.
Većina današnjih istoričara prećutno pretpostavlja da je AUC godina počinjala na dan kada su konzuli preuzimali položaj, a i stari dokumenti poput Fasti Capitolini, koji koriste druge AUC sisteme, čine to isto. Međutim, Cenzorin je u 3 st. naveo da, u njegovo vreme, AUC godina počinje Parilijom, praznikom od 21. aprila, koja je smatrana pravom godišnjicom osnivanja Rima. Rana rimska crkva zbog ovog praznika nije slavila Uskrs posle 21. aprila (mada je 25. april poslednji mogući datum).
Fremont County, Idaho
je okrug u američkoj saveznoj državi Ajdaho.
Julijanski kalendar
Dan Nove godine
Rimski kalendar je počinjao godinu 1. januara, što će ostati i nakon julijanske reforme. Što se lokalnih kalendara tiče, oni su i nakon usklađivanja sa julijanskim k. započinjali novu godinu različitim datumima.
Fremont County, Idaho
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 13.242, što je 1.423 (12,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Julijanski kalendar
Dan Nove godine
Aleksandrijski kalendar u Egiptu je i tada i danas počinjao 29. avgusta (30. pred julijansku prestupnu godinu, oba datuma po julijanskom kalendaru). Nekoliko lokalnih provincijskih kalendara je bilo namešteno da godinu počinje Augustovim rođendanom 23. septembra. Vizantijska godina, koja je koristila julijanski kalendar, zbog indikta je počinjala 1. septembra (što je i danas slučaj sa pravoslavnom liturgijskom godinom). Kada je Vladimir I Kijevski usvojio julijanski kalendar 988, godina je bila numerisana kao Godina Sveta 6496, s početkom 1. marta, šest meseci posle početka vizantijske godine istog broja. Prema crkvenoj tradiciji, Ivan III je 1492. (G.S. 7000) prebacio početak godine na 1. septembar, tako da je godina 7000 trajala svega šest meseci, od 1. marta do 31. avgusta 1492.
Tokom Srednjeg veka, 1. januar je zadržao ime "Novogodišnji dan", ili nešto slično, u svim zapadnoevropskim zemljama, u rimokatoličkoj sferi, jer su kalendari i dalje pokazivali mesece od januara do decembra (u odgovarajućih 12 kolona sa 28 do 31 dan), baš kao i u vreme Rimljana. Međutim, većina ovih zemalja je svoju numerisanu godinu počinjala nekim drugim danom, uglavnom crkvenim praznikom: 25. decembar (Božić - Hristovo rođenje), 25. mart (Blagovesti - Hristovo začeće) ili na Uskrs, kao u Francuskoj.
Većina zapadnoevropskih zemalja je prebacila prvi dan numerisane godine na 1. januar dok su još koristile julijanski kalendar, dakle još i pre nego što su prešle na gregorijanski. U tabeli su godine u kojoj su razne zemlje prihvatile 1. januar kao početak godine.
Chavannaz
Šavanaz je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Gornja Savoja.
Julijanski kalendar
Od julijanskog u gregorijanski
thumb|Vizuelni prikaz službene promjene datuma sa julijanskog kalendara na gregorijanski Julijanski kalendar je bio u opštoj upotrebi u Evropi i Severnoj Africi od vremena Rimskog Carstva do 1582., kada je papa Grgur XIII uveo gregorijanski kalendar. Reforma je bila potrebna zato što je u julijanskom sistemu dodavano previše prestupnih dana u odnosu na astronomske početke godišnjih doba. Prosečno, solsticiji ("suncostaji" — dugo- i kratkodnevice) i ekvinokciji (ravnodnevice) napreduju za oko 11 minuta godišnje u odnosu na julijansku godinu. Ovo je bilo od značaja jer se datum Uskrsa računa u odnosu na prolećnu ravnodnevicu. Dok su Hiparh i verovatno Sozigen bili svesni da je godina nešto kraća od 365,25 dana, mada ne i za koliko, očigledno se u vreme julijanske reforme nije smatralo da je to značajno. Međutim, greška se vremenom akumulirala i to brzinom od jednog dana svakih oko 128 godina. Do 1582., odstupanje je iznosilo desetak dana u odnosu na ono što je trebalo da bude 325., u vreme Nikejskog sabora. Poređenja radi, te godine je prolećna ravnodnevica bila 11. marta umesto idealnog 21. marta.
Većina katoličkih zemalja je ubrzo prihvatila gregorijanski kalendar (npr. Španija, Portugal, Poljska, većina Italije). Protestantske zemlje su to učinile kasnije, a pravoslavne još kasnije. U Britanskoj imperiji (uključujući Američke kolonije), posle srede 2. septembra 1752., došao je četvrtak 14. septembar. Švedska je tokom 12 godina od 1700. koristila modifikovani julijanski kalendar, gregorijanski kalendar je prihvatila 1753.
Chavannaz
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 111, a gustina naseljenosti je iznosila 35 stanovnika/km².
Julijanski kalendar
Od julijanskog u gregorijanski
U Rusiji je julijanski kalendar korišćen do 1918. (mada je iz gregorijanskog kalendara 1700. preuzet 1. januar kao početak godine, umesto 1. septembra), malo iza revolucije. U kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca, kalendar je izjednačen 1919. U Grčkoj je do promene došlo tek 1923. Za sve to vreme se uvećavala razlika između gregorijanskog i julijanskog kalendara; od početnih 10 dana, 1700. se uvećala na 11, od 1800. na 12 i od 1900. na 13, koliko će ostati do 2100.
Mada su sve pravoslavne države (uglavnom u istočnoj i jugoistočnoj Evropi) usvojile gregorijanski kalendar do 1927., njihove nacionalne crkve su postupale nejednako. Tokom sinoda u Carigradu, maja 1923., naučnik Milutin Milanković je ispred srpske delegacije predložio revidirani julijanski kalendar, čiji bi solarni deo bio identičan gregorijanskom do 2800. a lunarni deo je podrazumevao računanje Uskrsa astronomskim putem, u odnosu na jerusalimske koordinate. Nijedna crkva nije prihvatila lunarni deo (Finska pravoslavna crkva koristi gregorijanski Uskrs).
Diez de Abril, Acacoyagua
Diez de Abril je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Acacoyagua.
Julijanski kalendar
Od julijanskog u gregorijanski
Solarni deo kalendara su prihvatile neke crkve, uz nadu za poboljšani dijalog sa zapadnim denominacijama: Vaseljenska carigradska patrijaršija, patrijaršije u Aleksandriji (grčka) i Antiohiji, pravoslavne crkve Grčke, Kipra, Rumunije, Poljske, Bugarske (ova zadnja 1963.) i Pravoslavna crkva u Americi (mada je nekim parohijama PCA dozvoljeno da koriste julijanski kalendar). To znači da ove crkve proslavljaju Božić na isti dan kada i zapadni hrišćani, 25. decembra po novom kalendaru, zaključno sa 2799. Crkve Jerusalima, Rusije (daleko najbrojnija), Gruzije, Ukrajine, grčki starokalendarci i srpska crkva (na teritoriji bivše Jugoslavije i rasejanju, a takođe i nepriznate crkve, crnogorska i makedonska) i dalje koriste julijanski kalendar; Božić se proslavlja takođe 25. decembra, ali po starom kalendaru, što odgovara 7. januaru po novom kalendaru (do 2100.). Ruska pravoslavna crkva ima neke parohije na Zapadu koje slave Božić po novom kalendaru. Pravoslavna crkva u Americi Bugarska Dijeceza je 1976. prešla iz zagranične ruske crkve u Pravoslavnu crkvu u Americi, ali je i pre i posle toga imala dozvolu da koristi novokalendarski datum.
Diez de Abril, Acacoyagua
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 52 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 714 m.
Julijanski kalendar
Od julijanskog u gregorijanski
U severnoj Africi, Berberi još uvek koriste julijanski kalendar za poljoprivredne svrhe, naziva se فلاحي fellāhī "seoski" ili اﻋﺠﻤﻲ acjamī "nearapski". Berberska nova godina je 1. yennayer (1. januar) što odgovara 14. januaru po novom kalendaru.
Rockdale, Texas
Rockdale je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 5.595 stanovnika.
Julijanski kalendar
Od julijanskog u gregorijanski
U Srbiji i među Srbima u bivšoj Jugoslaviji i svetu se proslavlja tzv. Srpska nova godina takođe poznata i kao Pravoslavna nova godina, tj. 1. januar po julijanskom kalendaru (14. januar po novom).
Vanjske veze
(na engleskom:) - compare the Julian and Gregorian calendars for any date between 1582 and 2100 using this side-by-side reference. Gregorian, Julian, Mayan, Persian, Hebrew
Pieve di Ledro, Trento
Pieve di Ledro je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 361 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 660 m.
Northvale, New Jersey
Nortvejl je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.640, što je 180 (4,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Knapići
Knapići je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Sveti Lovreč, Istarska županija.
Mikotiol sintaza
Mikotiol sintaza (, MshD) je enzim sa sistematskim imenom acetil-KoA:desacetilmikotiol O-acetiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Knapići
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 4 stanovnika te 2 obiteljskih kućanstava.
Mikotiol sintaza
Ovaj enzim katalizuje zadnji korak u biosinteza mikotiola, glavnog tiola većine aktinomiceta, uključujući Mycobacterium.
Mājil ‘Umar, Hajjah
Mājil ‘Umar je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 729 m.
Mosaprid
{{Drugbox-lat
}} Mosaprid je gastroprokinetički agens koji deluje kao selektivni 5HT4 agonist koji ubrzava gastrično pražnjenje i koristi se za tretman kiselinskog refluksa, sindroma iritabilnih creva i funkcionalnu dispepsiju. Njegova česta sporedna dejstva su dijareja, abdomenalni bol, vrtoglavica, konstipacija, glavobolja, insomnija, i mučnina.
Rockport, Texas
Rockport je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 8.766 stanovnika.
3445 Pinson
Asteroid je otkriven 16. marta 1983. godine.
La Rinconada, San Juan Lachigalla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 86 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1651 m.
Woodland, Maryland
Vudland je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Merilend.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 113.
Chiavica, Bologna
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 219 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 22 m.
Trihlorofluorosilan
Trihlorofluorosilan je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 153,443 Da.
(+)-Sabinen 3-hidroksilaza
(+)-Sabinen 3-hidroksilaza (, (+)-sabinenska 3-hidroksilaza) je enzim sa sistematskim imenom (+)-sabinen,NADPH:kiseonik oksidoreduktaza (3-hidroksilacija). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Za rad ovog enzim je neophodan citohrom P-450. Enzim je izolovan iz Salvia officinalis.
Playa Chiquita 1ra. Sección A, Jonuta
'''Playa Chiquita 1ra. Sección A''' je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tabasco, u opštini Jonuta.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 355 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 3 m.
Chagnon
Šanjon je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Loara koja pripada prefekturi Sent Etjen.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 411 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 165 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,48 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 310 metara (maksimalnoj 518 m, a minimalnoj 300 m).
Petrinja (Kostajnica)
Petrinja je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bosanska Kostajnica koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 581 stanovnika.
Geografija
Selo se nalazi u Bosanskoj krajini.
Istorija
Petrinja se do 1991. nalazila u sastavu opštine Bosanski Novi.
3448 Narbut
3448 Narbut je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,192 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,1.
Gem County, Idaho
je okrug u američkoj saveznoj državi Ajdaho.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 16.719, što je 1.538 (10,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Mauern
Mauern je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 24 opštinska središta okruga Frajzing. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.730 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9178142.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Frajzing Mauern se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Frajzing. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 435 metara. Površina opštine iznosi 24,1 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.730 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 113 stanovnika/km².
Glasgow, Kentucky
Glazgou je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 14.028, što je 1.009 (7,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Ilganii de Jos, Nufăru
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 88 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1 m.
Arroyo Limón, San Luis Acatlán
Arroyo Limón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini San Luis Acatlán.
Los Saúcos, Teocaltiche
Los Saúcos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Teocaltiche.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 27 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1951 m.
Zona Produttiva 1 Via Zocco, Brescia
Zona Produttiva 1 Via Zocco je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 225 m.
La Lagunita Dos, Villa Corzo
La Lagunita Dos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villa Corzo.
Dom DeLuise
Dominick DeLuise (1. august 1933 – 4. maj 2009) bio je američki glumac najpoznatiji po nizu zapaženih komičnih uloga, prije svega u filmovima koje je režirao Mel Brooks, odnosno onima u kojima je nastupao njegov dobar prijatelj Burt Reynolds.
De Luise je bio u braku sa glumicom Carol Arthur, sa kojom je imao tri sina od kojih će sva trojica postati glumci.
La Vereda Tropical, Benito Juárez
La Vereda Tropical je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Quintana Roo, u opštini Benito Juárez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 12 m.
3449 Abell
3449 Abell je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 3,083 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,4.
Double-decker (autobus)
mini|desno|Londonski [[Associated Equipment Company|AEC Routemaster, RML 2473 na route 7, aprila 2002.]] thumb|Dabl-deker autobus Dabl-deker autobusi su autobusi na dva sprata. Crveni dabl-deker autobusi su korišćeni za masivni transport u Ujedinjenom Kraljevstvu. Ovi autobusi se koriste i u drugim gradovima Evrope, Azije, bivšim britanskim kolonijama i protektoratima kao što su Hongkong, Singapur, Indonezija, Malezija i Kanada. Ova vrsta autobusa koristi se češće za obilazak nego za transport.
Po državama
Gradovi navedeni ovde koriste dabl-deker autobuse kao deo regularnog transporta. Gradovi koji koriste ovaj autobus samo za razgledanje su isključeni.
Ujedinjeno Kraljevstvo
mini|levo|[[Alexander ALX400 u UK ]] mini|levo|[[Volvo Olympian u UK]] Dabl-deker autobusi su u opštoj upotrebi širom Velike Britanije. Postali su favoriti zbog manje dužine. Veličina većine ovih autobusa u Velikoj Britaniji je između 9.5 metara i 11.1 metara dužine. Nakon 1990. pojavili su se modeli i od 12 metara. Dabl-deker kočije su u Ujedinjenom Kraljevstvu tradicionalne dužine 12 metara, dok su neki noviji modeli i po 13.75 metara. Maksimalna dozvoljena dužina dabl-deker autobusa i kočije je 15 metara. Visina je obično 4.38 metara, dok su viši modeli 20 cm viši. 1941. godine gospođica Filis Tomson postala je prva žena kojoj je dozvoljeno da vozi dabl-deker autobus u Engleskoj. Vozila je za kompaniju Messrs. Felix Motors Ltd. Crveni dabl-deker autobusi u Londonu postali su nacionalni simbol Engleske i Ujedinjenog Kraljevstva. Većina autobusa u Londonu su dabl-deker autobusi. Odmah nakon Drugog svetskog rata prvi modeli bili su AEC Regent II i AEC Regent III.
Republika Irska
thumb|[[Walter Alexander Coachbuilders|RA-class Alexander (Belfast)]] U Irskoj republici većina autobusa u okolini Velikog Dablina su dabl-deker autobusi. Ukupno ih je 936, na drugom su mestu, odmah iza Londona sa 942.
Nemačka
mini|levo|NEOMAN A39 u Berlinu
Makedonija
thumb|Dabl-deker dizajniran za [[Skoplje javni transport]]
Bezbezdnost
Dabl-deker autobusi su povremeno bili umešani u nesreće( kao što je fatalna nesreća septembra 2010. godine) sa niskim mostovima, često uzrokovanim zaboravljanjem vozača da vozi više autobuse.
U popularnoj kulturi
U Ujedinjenom Kraljevstvu dabl-deker autobusi (9.5-10.9 m) se često koriste kao izraz za opisivanje velikih objekata. Na primer, plavi kit je dug kao 3 dabl-deker autobusa. Londonski autobus „Kralj puta“ ima čak i svoju pesmu „A Transport of Delight“ (1956) komičnog dueta Flanders i Svon. U filmu Hari Poter i zatvorenik iz Askabana, Knight Bus je zapravo tripl-deker (trospratni) autobus koji magijom prolazi ispod mostova je dizajniran nakon dabl-deker autobusa. Za vreme letnje olimpijade 2012. češki umetnik David Černý predstavio je svoju skulpturu nazvanu London Booster. To je zapravo bio dabl-deker autobus koji rukama nalik ljudskim radi sklekove. Dabl-deker autobus bio je zvezda i u TV seriji nedeljom nazvanom Here Come the Double Deckers 70-ih godina.
Mauerstetten
Maueršteten je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 45 opštinskih središta okruga Ostalgoj. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.987 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9777152.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ostalgoj Maueršteten se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Ostalgoj. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 716 metara. Površina opštine iznosi 16,6 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.987 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 180 stanovnika/km².
Kolumbera
Kolumbera je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Višnjan, Istarska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 22 stanovnika te 7 obiteljskih kućanstava.
Ciceu-Corabia, Ciceu-Mihăiești
Ciceu-Corabia je naselje u Rumuniji u okrugu Bistrica-Nasaud u opštini Ciceu-Mihăiești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 238 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 497 m.
MS-245
MS-245 je triptaminski derivat koji se koristi u naučnim istraživanjima. On deluje kao selektivni antagonist 5-HT6 receptora sa Ki od 2,3 nM. On je izvden putem proučavanja odnosa strukture i aktivnosti selektivnih 5-HT6 agonista EMDT klase. On je korišten kao vodeće jedinjenje za dalji razvoj 5-HT6 antagonista sa triptaminskom osnovom. U životinjskim studijama je pokazano pojava aktivnost, mada ne zamenjuje, amfetamin i nikotin.
The Big Valley
The Big Valley je američka televizijska western serija koja se originalno emitirala na programu ABC-a od 1965. do 1969.
Serija je ime dobila po Centralnoj dolini u Kalifornija|Kaliforniji gdje je smješten grad Stockton, mjesto radnje. U okolici Stocktona se nalazio u 19. vijeku nalazio golemi Hill Ranch, koji je poslužio kao podloga za golemi ranč Barkley - čiji je vlasnik bila Victoria Barkley (Barbara Stanwyck), udovica koja je njime upravljala čeličnom rukom. Ranč je bila preuzela nakon ubojstva supruga Thomasa, a u njegovom održavanju su joj pomagali sinovi - hladnokrvni advokat Jarrod Thomas (Richard Long) te naprasiti i tučnjavama sklon mlađi brat Nick (Peter Breck). Uz njih je Victoriji pomoć pružala kći Audra (Linda Evans) te Heath Barkley (Lee Majors), vanbračni sin pokojnog Thomasa koji je s teškom mukom stekao povjerenje ostatka porodice.
Serija je stekla veliku popularnost, te je tako 1960-ih izdavana serija stripova u izdanju firme Dell Comics.
Zoran Radmilović
Zoran Radmilović (11. maj 1933 — 21. jul 1985) je bio srpski glumac.
Biografija
Po očevoj želji upisao je pravo u Beogradu, potom studirao i na Arhitektonskom i Filološkom fakultetu; uporedo je oprobao glumačke mogućnostu u KUD „Ivo Lola Ribar“, potom upisao i postupno apsolvirao glumu na Akademiji za pozorište, film, radio i televiziju te započeo karijeru u Beogradskom dramskom pozorištu (1962—1968), u kome isprva nastupa u manje značajnim predstavama.
Godine 1964, zbog odustajanja Ljube Tadića, Radmilović uskače u naslovnu ulogu u Kralju Ibiju (na sceni Ateljea 212), predstavi koju pretvara - razotkrivajući potpuno izuzetnu glumačku nadarenost - u trijumf improvizacije (veliki uspeh ostvaruje i na gostovanjima u Parizu, Moskvi, Njujorku, Veneciji i dr.), u "svoju scenu" koja će trajati (zajedno s kasnijim Radovanom III Dušana Kovačevića) dve decenije.
Iako je ostvario niz uspelih uloga u pozorištu (stalni je član Ateljea 212 od 1968. godine do smrti), na filmu, televiziji i estradi, sve su one ostale u sjeni "uloge života" u Kralju Ibiju (čak i kad se radi o briljantnom ostvarenju - ulozi Molijera u istoimenom komadu M. A. Bulgakova, za koju je nagrađen Oktobarskom nagradom grada Beograda).
Na filmu je debitovao 1962. godine (Čudna devojka, Jovana Živanovića) i odigrao oko dvadeset uloga. Glavne je ostvario u filmovima Glineni golub (T. Janić, 1966), Ram za sliku moje drage (Mirza Idrizović, 1968), Pogled u noć (N. Stojanović, 1968), Paviljon 6 (L. Pintilie, 1978), Srećna porodica (Gordan Mihić, 1980).
thumb|desno|250px|Spomenik Zoranu Radmiloviću u Zaječaru
Nagrade
thumb|right|160px|grob Zorana Radmilovića u [[Aleja zaslužnih građana|Aleji zaslužnih građana na beogradskom Novom groblju]]
Nagrada "Zoranov brk"
Nagrada "Zoranov brk" se dodeljuje svake godine u čast Zorana Radmilovića na manifestaciji "Dani Zorana Radmilovića" u Zaječaru. Nagrada je ustanovljena 1991. godine
Albrecht II. Habsburški
Albrecht II Habsburgški (* Beč, 16. august 1397.; † 27. oktobar 1439., Neszmély kod Ostrogona), austrijski nadvojvoda (1404. - 1439.), ugarsko-hrvatski kralj (1437. - 1439.), rimsko-njemački i češki kralj (1438. - 1439.)
Biografija
Albrecht II. rođen je 16. augusta 1397., kao sin austrijskog vojvode Albrechta IV. i Johanne Sofije Bavarske. Otac mu je umro kada je Albrechtu bilo svega sedam godina, pa je tada službeno postao austrijski vojvoda. U njegovo ime su kao regenti vladali njegov stric i braća, koji su se dosta prepirali što je zemlju dovelo na rub građanskog rata. Ali je nakon završetka školovanja Albrecht sa svega četrnaest godina preuzeo vlast nakon smrti svoga brata Leopolda i stabilizirao situaciju u Austriji. Oženio se 1422. Elizabetom Češkom (Luksemburškom), kćerkom cara Svetog Rimskog Carstva i Ugarsko-hrvatskog kralja Sigismunda Luksemburškog, te postao nasljednik njemačke carske, te češke i hrvatsko-ugarske kraljevske krune.
Nakon Sigismundove smrti 1437. okrunjen je za hrvatsko-ugarskog kralja,postavši time prvi pripadnik Dinastije Habsburg na hrvatsko-ugarskom tronu. Pola godine kasnije postao je i češki kralj, ali nikada nije postao carem Svetog Rimskog Carstva, nego tek njemačko-rimski kralj. Poginuo je u bitci s Osmanlijama 1439. godine
Titule
Albrecht kao i drugi tadašnji vladari u svom punom nazivu titula imao je i one samo teoretske kao na primer kralj Bosne (koja tada ima svog kralja), Srbije, Bugarske.... dok je u skraćenom obliku svojih titula koristio samo one stvarne. U tom obliku njegove titule su bile:Božjom milošću izabrani kralj Rimljana, kralj Ugarske, Hrvatska i Dalmacije itd., izabrani kralj Bohemije, vojvoda Austrije itd....
Pobrđani (Kozarska Dubica)
Pobrđani su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Kozarska Dubica koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 144 stanovnika.
Szentendre
Szentendre (hrvatskosrpski: Senandrija ili Sentandreja, njemački: Sankt Andrä, slovački: Svätý Ondrej) je grad na sjeveru Mađarske od 25,542 stanovnika, koji administrativno podpada pod Županiju Pest.
Geografske karakteristike
Szentendre leži udaljen 20 km sjeverno od Budimpešte, na desnoj obali istoimenog desnog rukavca Dunava - Szentendrei Duna.
Historija
U vrijeme Rimskog Carstva od 2. vijeka, tu se nalazila jedna od utvrda dunavskog limesa - Ulcisia Castra (Vučja tvrđava)
Tako da danas Szentendre ima ukupno devet crkava, jedna od najvećih je pravoslavna Navještenja Marijina podignuta u baroknom stilu u grčkom kvartu. Na centralnom trgu (Fő tér) koči se kužni stup podignut 1763.
Srbi su se u Szentendre počeli doseljavati nakon privilegija koje im je dodjelio car Leopold I - 1690. Najviše se njih doselilo (oko 8000 porodica).vođeni patrijarhom Arsenijem Čarnojevićem. Tako da su početkom 18. vijeka oni bili većinsko stanovništvo tog gradića.
Iako u njemu danas ne živi puno Srba, on je još uvijek sjedište Budimske eparhije - Srpske pravoslavne crkve.
Szentendre je danas vrlo popularna turistička destinacija - naročito za jednodnevne izlete iz Budimpešte, zbog svoje mediteranske atmosfere, uličice su popločene kamenom, a ima i puno mediteranskog bilja smokava, koje su njegovi novi stanovnici - nastavili uzgajati i u tom novom kraju, daleko od domovine.
Jedna od najvećih atrakcija grada je etnografski muzej na otvorenom, gde se posjetioci mogu dobro upoznati sa mađarskim folklorom.
Mauth
Maut je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 25 opštinskih središta okruga Frejung-Grafenau. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.407 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9272134.