cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Krštenje
Isus tvrdi kako je krštenje nužno za spasenje. Stoga je zapovjedio učenicima da naviještaju Evanđelje i da krste sve narode. Krštenje je nužno za spasenje onih kojima je evanđelje navešteno te koji su imali mogućnost da zatraže sakrament. Crkva ne poznaje drugog sredstva osim krštenja, da zajamči ulazak u vječno blaženstvo; zbog toga pazi da ne zanemari poslanja što ga je primila od Gospodina, tj. da "iz vode i Duha nanovo rađa" sve koji mogu biti kršteni. Oduvijek je Crkva čvrsto uvjerena da su svi koji su podnijeli smrt radi vere, premda nisu primili krštenje, kršteni svojom smrću za Krista i s njime. To krštenje krvlju, kao i želja za krštenjem, donose plod krštenja, a da po sebi nisu sakrament. Što se tiče katekumena koji umru prije krštenja, izričita želja da ga prime, sjedinjena s kajanjem za grehe i s ljubavlju, jamči im spasenje koje nisu mogli primiti po sakramentu. Svaki čovek koji, ne poznavajući Kristovo evanđelje i njegovu Crkvu, traži istinu i čini volju Božiju onako kako je spozna, može biti spašen. Što se tiče djece umrle bez krštenja, Crkva ne može drugo nego ih povjeriti Božijem milosrđu, što i čini u obredu njihova ukopa. Veliko Božije milosrđe, koje želi da se svi ljudi spase, i Isusova nježnost prema djeci, dopuštaju da se nadamo, da postoji put spasenja i za djecu umrlu bez krštenja.
Krštenje utiskuje kršteniku u dušu neizbrisiv duhovni biljeg, karakter, koji vjernika posvećuje za bogoslužje hrišćanske vjere. Zbog toga pečata krštenje se ne može ponoviti.
Redoviti službenici krštenja jesu biskup i svećenik, u latinskoj Crkvi također i đakon. Vidljivim znakovima sakramentalnog obreda simbolički se označuju različiti krsni učinci. Uranjanje u vodu upozorava na smrt i čišćenje, ali također na obnavljanje i novo rođenje. Dakle, dva poglavita krsna učinka jesu očišćenje od greha i novo rođenje u Svetom Duhu.
U latinskoj Crkvi službenik uz trostruko polijevanje izgovara riječi: "I. (ime), ja te krstim u ime Oca, i Sina, i Duha Svetoga". U istočnim liturgijama katekumen je okrenut prema Istoku, a svećenik govori: "Sluga Božji I. (ime), krsti se u ime Oca, i Sina, i Duha Svetoga". Na zaziv svake od osoba Presvetog Trojstva on ga uranja u vodu i pridiže.
Neke protestantske crkve poput Adventista, Baptista i Kristove crkve pak krštavaju samo one koji prihvaćaju Kristov nauk, Njegovo poglavarstvo nad crkvom i spremni su živjeti po Njegovim načelima. Naime Novi zavet govori da je preduvjet za krštenje obraćenje, odnosno vjera.
Odgovarajući na Božiji poziv, ljudi uviđaju svoje izgubljeno stanje, priznaju svoju grješnost, pokoravaju se Bogu, kaju zbog svojih greha, prihvaćaju Kristovu žrtvu pomirnicu i posvećuju se novome životu s Njim. Bez obraćenja ne mogu stupiti u osobni odnos s Isusom Kristom. Samo pokajanjem oni mogu iskusiti umiranje grijehu - preduvjet za krštenje. Smatraju da im samo krštenje ne jamči vječno blaženstvo, već da je za vječno blaženstvo potrebna osobna vjera u Isusa Krista, ljubav prema Bogu i ljudima, te samim time i krštenje, dakle smatraju krštenje posljedicom vjere, a ne obrnuto. Vjeruju da samo krštenje bez vjere, ne jamči da će se netko spasiti, te isto tako i da će se onaj koji vjeruje krstiti, te tako ispuniti uvjet za spasenje.
Krštenje podrazumeva i priključenje crkvi, koje se događa prilikom "novorođenja", a ne prilikom "rođenja malog djeteta". Budući da bebe i mala djeca ne mogu doživjeti obraćenje, smatraju da ona nisu osposobljena za krštenje. Međutim, sam Isus, nikada ih nije isključio iz svoga kraljevstva milosti. Dakle, verni roditelji igraju životno važnu ulogu u izgradnji odnosa između svoje djece i Krista koji će ih na kraju dovesti do krštenja.
1695
Godina 1695 (MDCXCV) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u utorak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.
Jul/Srpanj – Septembar/Rujan
mini|200px|[[Opsada Namura (1695)]]
Pegram, Tennessee
Pergam je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.093, što je 53 (-2,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Timiskaming (jezero)
Hidrografija
Jezero Timiskaming dugo je 108 km, a široko od nekoliko stotina metara do 8 km, površine 304 km², podjeljeno između Quebeca i Ontaria.
Njegov fizički lik dobro je sažet u jegovom imenu, koje na jeziku indijanaca Algonquin znači Mjesto duboke vode jer je prosječna dubina jezera 122 m, osim kod muljevitih pličina u sjeveroistočnom kutu, koje znaju i presušiti za velikih suša.
Duž istočnih i jugoistočnih obala jezera, nižu se strme litice, koje su dio Planina Laurentian, one su sve do kraja 19. vijeka bile pod gustom borovom šumom. I duž obala na jugozapadnoj strani jezera prevladava ista topografija, ali je bitno različita sjeverno od rijeke Montreal, gdje je jezero šire, tu strma brda ustupaju mjesta blagim padinama.
Geološki Jezero Timiskaming je ostatak glacijalnog jezera Barlow, koje je na tom mjestu bilo prije 1000 godina.
Prije dolaska evropskih doseljenika, na sjeveroistočnim obalama jezera živjeli su indijanci Algonquin, na južnim oblama Ojibwe a duž sjeverozapadnih obala Kri. Od 1670. pa do početka 19. vijeka jezero Timiskaming bilo je mjesto intezivne trgovine krznima.
4-HO-MPMI
4-HO-MPMI je organsko jedinjenje, koje sadrži 14 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 230,306 Da.
King Vidor
King Vidor (Galveston, Teksas, Sjedinjene Države, 8. Veljače 1894. - Paso Robles, Kalifornija, Sjedinjene Države, 1. studenoga 1982.) bio je američki filmski redatelj.
Karijeru započinje kao snimatelj filmskih novosti i kino-operater. Godine 1913., redateljski debi ostvaruje kratkim filmom Hurricane in Galveston. U Hollywoodu od 1915., bavi sa raznim poslovima vezanim uz kinematografiju prije režije filma The Turn in the Road (1919.). Kvalitetna montaža u filmu Peg o' My Heart (1922.) donosi mu ugovor s MGM-om. 1925. realizira melankolični ratni film The Big Parade, čiji ga veliki komercijalni uspjeh etablira kao jednog od vodećih studijskih redatelja MGM-a. Postiže uspjeh kod kritike i čuvenim filmom The Crowd (1928.), koji se smatra Vidorovim remek-djelom i jednim od najboljih američkih nijemih filmova, istaknut inovativnim korištenjem kamere. 1930-ih snima filmove raznih žanrova, kao drame The Champ (1931.) i The Citadel (1938.), film socijalne tematike Our Daily Bread (1934.), i vestern Stella Dallas (1937.). 1940-ih, redatelj je uspješnog epskog vesterna Duel in the Sun (1946.), dok 1959., nakon povijesnog spektakla Solomon and Sheba napušta film.
Nakon što je pet puta nominiran za Oscara, 1979., dodijeljen mu je počasni Oscar kao priznanje karijeri. 1980. režira svoj posljednji film dokumentarac The Metaphor. Bio je predsjednik udruženja redatelja (Screen Directors Guild) od 1936. do 1938.
Campigliano, Rieti
Campigliano je naselje u Italiji u provinciji Rieti, u regiji Lazio.
Metilendioksipropargilamfetamin
Metilendioksipropargilamfetamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 13 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 217,264 Da.
West Hartford, Connecticut
Vest Hartford je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Konektikat.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 63.268, što je 321 (-0,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Crnogorci
Crnogorci su južnoslavenski narod, koji pretežno živi u Crnoj Gori, gde čini relativnu nacionalnu većinu od 44,98% (prema poslednjem popisu stanovništva, 2011). Najviše srodni su im Srbi, Bošnjaci i Albanci. Crnogorci su većinom pravoslavne vere, te neznatnim delom muslimanske i katoličke vere, a govore, sa gotovo jednakom zastupljenošću, crnogorski jezik. Crnogoraca ima ukupno oko 599.000 (od toga u Crnoj Gori oko 273.000).
U svim ovim ratovima i krupnim društvenim promenama došlo je, u manjoj ili većoj meri, do izražaja crnogorskog patriotizma i razvoja osećanja pripadnosti crnogorskoj državi i narodu bez obzira što su Crnogorci sebe tada smeštali u šire etničke okvire ((južno)slovenstvo i srpska narodnost), i uprkos predmodernim regionalnim i plemenskim razlikama Crnogoraca koje su obeležile najveći deo crnogorske istorije. Ipak, treba imati u vidu da savremena etnička i nacionalna svest u običnom narodu skoro da nije postojala u Crnoj Gori do druge polovine 19. veka. Pavle Rovinski, ruski etnograf, koji je boravio 30 godina u Crnoj Gori u drugoj polovini 19. veka ukazuje da su hrišćanska vera i plemenski identitet bili najvažniji identiteti, a da je etnička svest bila podudarna sa plemenskim identitetom. Koliko je bilo plemena, toliko je bilo narodnosti, navodi Rovinski, Današnja teritorija Crne Gore bila je dugo u 19. veku izdeljena regionalno na Staru Crnu Goru, Brda, Hercegovinu, Primorje i kasnije Novopozarski sandžak. U predmodernoj Crnoj Gori, dominirali su plemenski identiteti i politička ili regionalna imena: Crnogorci, Brđani, Hercegovci, Primorci itd. Etnički okvir iz koga se razvio moderni crnogorski narod (nacija) činila su plemena Stare Crne Gore, Brda, Primorja i Stare Hercegovine, čiji je politički centar u borbi protiv Osmanskog Carstva, bila višekovekovna predmoderna država Stara Crna Gora u kojoj su delovale dve ključne političke institucije: Opštecrnogorski zbor i Cetinjska mitropolija na čijem čelu je bila dinastija Petrović-Njegoš.
Iako je Stara Crna Gora još od početka XVIII veka imala sve veći politički uticaj na okolna plemena u Hercegovini, Brdima i Primorju, tek crnogorske pobede nad Turcima na Martinićima i Krusima 1796. godine imale su snažan odjek i veliki uticaj na okretanje hercegovačkih plemena Banjana, Grahovljana, Rudinjana, Pivljana, Drobnjaka i Župljana, Crnoj Gori, što se podjednako odnosi i na brđanska plemena. .
Stoga proces objedinjavanja regionalno podeljenih plemena u jedinstven crnogorski narod nije započet 1878. godine, nego je trajao skoro čitav jedan vek pre toga, dok nije ušao u svoju finalnu fazu od 1878. do 1945. godine.
U vremenu od 1878. do 1945. godine izdvajaju se tri faze nacionalnog razvitka Crnogoraca:
Paralelno razvojem crnogorske nacije, u Crnoj Gori delovala je i ideologija srpstva, iz čije se perspektive Crnogorci, njihova istorija i kultura smatraju etničkim delovima srpske nacije, kulture i istorije, a crnogorska država kao jedna od etapa u razvoju jedinstvene srpske nacionalne države. Istorijski posmatrano, ideologija srpstva prodirala je u Crnu Goru, kako spolja, iz Srbije i drugih zemalja u kojima su Srbi živeli, tako i iznutra od samih cetinjskih mitropolita, a kasnije i svetovnih vladara Crne Gore, sa osloncem na srpsku srednjevekovnu crkvenu i državnu tradiciju. Viševekovni uticaj srpske kulture i politike u Crnoj Gori, a naročito događaji s kraja prošlog veka kao što su raspad Jugoslavije, renesansa srpskog nacionalizma, jačanje uloge Srpske pravoslavne crkve (SPC), politički sukob Crne Gore i Srbije, uticaće da značajan broj Crnogoraca početkom 21. veka svoj nacionalni crnogorski identitet redukuje na zavičajni i državni identitet, a da sebe u nacionalnom smislu redefinišu kao crnogorske Srbe. Tako je broj Crnogoraca u Crnoj Gori opao sa 61% iz popisa 1991. godine, na 43% na popisu iz 2003. godine, dok je u Srbiji broj Crnogoraca opao sa 139.229 iz 1991. godine na 38.527 prema popisu iz 2011. godine. Srpstvo kao ideologija i kulturno nasleđe Crne Gore i danas predstavlja najveći izazov za stabilizaciju Crnogoraca kao nacije, što dovodi do velikih političkih i društvenih tenzija u Crnoj Gori oko identitetskog spora koji se sužava na biti Crnogorac ili Srbin.
Uprkos osporavanju crnogorskog naroda iz ugla srpskih nacionalista, postojanje crnogorskog naroda (nacije) potvrđeno je u Crnoj Gori na svim popisima u poslednjih 70 godina od 1948. godine, gde su Crnogorci, bez obzira na variranje njihovog ukupnog broja, uspeli da zadrže poziciju većinskog naroda u Crnoj Gori i sebe verifikuju kao nespornu istorijsku činjenicu.
thumb|250px|[[Zastava Crne Gore|Nacionalni i državni barjak Crnogoraca]]
Politička istorija
Politička istorija Crnogoraca neraskidivo je vezana sa srednjevekovnom državom Dukljom/Zetom. Crnogorska država, kao ključni element nacionalnog identiteta Crnogoraca, nastala je iz državnosti Duklje, odnosno Zete. Stoga istorija državnosti Crnogoraca ne počinje samo sa državnošću Stare Crne Gore, jer su političke institucije srednjevekovne Zete/Duklje i njena državotvorna svest preseljene u vreme Crnojevića na teritoriju Stare Crne Gore, koja je u srednjem veku bila geografska oblast Zete,s tim, da će crnogorsko ime za državu vremenom potisnuti stara srednjevekovna imena Duklju/Zetu. Prestonica Zete i Zetska mitropolija preseljene su na Cetinje, a crnojevićki zbor Zete, koji seže do doba dukljanskih sabora iz vremena Vojislavljevića, prerasta u Opštecrnogorski zbor.
Svest o pripadnosti Crne Gore srednjevekovnoj Duklji/Zeti i da Crna Gora ima istorijsko pravo na posede stare Duklje/Zete prisutna je u državotvornoj svesti Crnogoraca i crnogorske dinastije Petrović-Njegoš:
Doseljavanje Slovena i Duklja
Sloveni su teritoriju današnje Crne Gore naselili u VII veku, posle 602.godine. Detaljan proces njihovog nastanjivanja ostao je nepoznat. Poznato je da su se kretali rimskim putevima i prirodnim komunikacijama tražeći povoljne uslove za život, koji su bili slični onima iz svoje ranije postojbine. Slovenska staništa uglavnom su se kocentrisala oko plodnih rečnih dolina i kraških polja. Planine i teško pristupačne regije, Sloveni su izbegavali. U njima su ostaci kasnoantičkog stanovništva našli svoje pribežište.
Čitavo Balkansko poluostrvo bilo je ispresecano slovenskim naseobinama, koje su bile politički organizovane u veliki broj malih kneževina. U jadranskom zaleđu, bilo je nekoliko takvih plemenskih teritorija. Vizantinci su takve političke jedinice Slovena nazivali - Sklavinije. Iako Sloveni nisu delovali kao jedinstvena politička grupa i povezano, njihov zajednički jezik, sličan način života i običaji ostavili su utisak na Vizantince da se radi o istom narodu. Sklavinije su nazivane po imenu dominantnog slovenskog plemena koje se naselilo i osnovalo određenu sklaviniju ili po geografskom imenu reke, grada ili mesta oko koga su doseljeni Sloveni formirali sklaviniju, bez obzira na svoje ranije plemensko poreklo.
U okolini Skadarskog jezera, dolini reke Zete i Morače i na potezu od Boke Kotorske do reke Bojane, Sloveni su formirali kneževinu Duklju, po imenu rimskog grada Doklea, u neposrednoj blizini današnje Podgorice. Osim Slovena, u Duklji su živeli i ostaci romanizovanog stanovništva. Uz Duklju, Sloveni su formirali i druge kneževine. Planinski obronci koji su zatvarali slivove Zete i Morače razdvajali su Duklju od Srbije. U primorskom susedstvu, nalazila se Travunija, čije su se granice pružale od Boke Kotorske do Dubrovačkog zaleđa. Unutar tog područja bila i kneževina Konavljana. Posle Travunije, prema zapadnom pravcu prostirale su se kneževine Zahumljana, Neretljana i Hrvata.
U jadaranskom zaleđu, teritorija Slovena bila je politički i plemenski veoma izdeljena. Sloveni koji su formirali kneževine Srbiju i Hrvatsku, sačuvali su svoje plemensko ime u nazivu svoje kneževine, dok su kod Slovena Dukljana, Konavljana, Neretljana u pomorskim zemaljama izbile oznake i imena koji su poticali sa novog zemljišta.
U zabačenim planinskim područjima živelo je predslovensko stanovništvo. Kasnije u srednjem veku ono se javlja u obliku Vlaha, koji su se slavizovali, ali su održali svoj način života i privređivanja i osobeni tip društvenih zajednica, i u obliku Arbanasa, koji su sačuvali svoj jezik, kulturu i osobenu organizaciju. Najvažniji ostatak antičkog sveta, koji je delovao na doseljene Slovene, bilo je Vizantijsko carstvo kao neposredni izdanak i naslednik Rimske imperije.
Dukljani su svoj politički razvoj ostvarivali u neposrednom dodiru sa Vizantijom preko Dračke teme sa sedištem u Draču. Teme su bile upravnovojne-teritorijalne jedinice Vizantije. Na čelu Dračke teme bio je strateg sa sedištem u Draču. Vlast stratega protezala se i na gradove Lješ, Ulcinj, Bar i Kotor. Pored Vizantije, Bugarska je bila najvažniji politički činilac na Balkanu koji je uticao na sve slovenske kneževine. Bugarsku su formirali Bugari oko 680.godine na prostoru između Dunava i planine Balkana. Oni su uspeli da se nametnu velikom broju Slovena kao gospodari, šireći svoju vlast u svim pravcima, sa osloncem na slovenski element.
Do sredine X veka, ništa se ne zna o ulozi Duklje u političkim zbivanjima. Jedino je poznato da je Dukljom upravljao arhont Petar, o čemu se saznalo preko olovnog pečata na kome je urezano njegovo ime. Pretpostavlja se da je vreme njegove vladavine bilo u IX ili X veku.
Prvi vladar Duklje o kome se nešto više zna bio je knez Vladimir za vreme bugarskog cara Samuila. Samuilo je, posle vizantijskog pokoravanja Bugarske 971. godine, uspeo da se stavi na čelo bugarskog ustanka protiv Vizantije 976.godine. Brzo je uspeo da obnovi Bugarsku i da proširi njene granice do Duklje. Dukljanski knez je bio miroljubiv i pobožan vladar. Pavši u bugarsko zarobljeništvo, knez Vladimir bio je zatočen u Prespi gde je sreo kćer cara Samuila koja se zaljubila u njega. Samuilo joj je dozvolio brak sa knezom Vladimirom, što je Duklji obezbedilo mir do kraja Samuilove vladavine. Ubrzo posle poraza Bugarske od Vizantije 1014.godine i smrti cara Samuila, kneza Vladimira ubiće na prevaru novi bugarski vladar Jovan Vladislav 1016.godine. Dve godine kasnije 1018.godine Vizantija je uništila Samuilovo carstvo. To je dovelo do toga da je Duklja došla pod neposrednu vizantijsku vlast zajedno ostalim susednim slovenskim kneževinama.
Stefan Vojislav, osnivač dukljanske dinastije Vojislavljevića, podigao je ustanak protiv Vizantije u Duklji i Srbiji. U dva navrata uspeo je da nanese teške poraze vizantijskim vojskama, a najveći u bitki na Tuđemilu 1042.godine gde je porazio veliku vizantijsku vojsku. Vojislav je jedno vreme držao pod vlašću Travuniju i Zahumlje. Njega je nasledio sin Mihailo (oko 1050-1080), koji bio vizantijski saveznik i prijatelj. Nosio je visoku titulu protospatora. Mihailo Vojislavljević postao je prvi dukljanski kralj. Kraljevsku titulu dobio je od pape 1077.godine, a dukljanska kneževina je uzdignuta na rang kraljevine. Dukljanski vladari su postepeno uspostavljali vlast i nad gradovima. Vladimir je gospodario Skadrom, Stefan Vojislav je držao Bar, a Mihailovi dvori bili su već u Kotoru i Prapratni. Kralja Mihaila nasledio je sin Bodin (oko 1080-1099). Za vreme kralja Bodina, Duklja će doživeti najveći vrhunac i teritorijalnu veličinu. Bodin je bio oženjen Jakvintom, normanskom princezom koja je imala veliki uticaj na muža. Kralj Bodin je iskoristio uspešan rat Normana protiv Vizantije, koji su u jednom trenutku prodrli u Epir, Makedoniju i Tesaliju, da proširi svoju vlast nad Raškom i Bosnom koje su u to vreme, prema Letopisu popa Dukljanina, činile Srbiju. Pošto je Duklja bila u katoličkoj sferi u crkvenom pogledu, kralj Bodin je izdejstvovao od pape arhiepiskopski rang Barske nadbiskupije 1089. godine. Protivnik kralja Bodina, bio je drački namesnik i carev šurak Jovan Duka. On je u jednoj bitki uspeo da pobedi Bodina i da ga zarobi zajedno sa mnogim ratnicima. Kralj Bodin je uspeo da se oslobodi i vrati na presto. Posle kralja Bodina, snaga dukljanskog kraljevstva počinje da opada u dinastičkim obračunima Bodinove žene Jakvinte i njenih sinova sa Bodinovom braćom i sinovcima oko vlasti. Duklja je sve više gubila u značaju.
Za to vreme, raški veliki župani dolazili su u prvoj polovini XII veka u bliži dodir s Dukljom, koji se počeli da koriste unutrašnju slabost dukljanske države da se mešaju u njene unutrašnje stvari i da postavljaju svoje pristalice. Dešavalo se ponekad i da članovi raške vladajuće porodice, budu prisiljeni da napuste zemlju zbog unutrašnjih obračuna i da nađu utočište u Duklji. Tako je i otac Stefana Nemanje pobegao u Duklju, gde se rodio Stefan Nemanja i bio kršten od "latinskih jereja", po pisanju njegovog sina Stefana Prvovenčanog.
Kasnije, kada je postao veliki župan, Stefan Nemanja (1166-1196), šireći teritoriju srpske države, u jedan mah je negde između 1183. i 1186. napao Duklju i potpuno je potčinio. Poslednji dukljanski knez Mihailo, napustio je zemlju, a njegova žena Desislava predala je 1189. u Dubrovniku dve lađe. Duklju je tada napustio, i barski nadbiskup Grgur. Zajedno s Dukljom došli su pod Nemanjinu vlast i nekadašnji vizantijski gradovi Kotor, Bar, Ulcinj, Skadar, Sarda, Danj, Drivast i Drač. Iako je Stefan Nemanja bio poražen od Vizantije 1190.godine, i morao da se odrekne jednog dela osvajanja iz predhodne decenije. Duklja s gradovima ostala je, međutim, čvrsto u njegovoj vlasti.
Duklja/Zeta pod vlašću srpske države Nemanjića
Nakon pokoravanja Duklje, koja se od doba Nemanjića, sve više imenuje kao Zeta, dukljanskoj dinastiji se gubi trag. U novim političkim odnosima nameće se pitanje upravljanja zetskom zemljom u okvirima proširene srpske države u kojoj je sada vladar srpske zemlje bio suveren nad vladarima Duklje/Zete, kao i ostalim pomorskim zemljama.
Koristeći se tradicijom, što raškom/srpskom - što tradicijom dukljanskih kraljeva, da se izdeljena državna teritorija poverava prinčevima, Nemanja je na položaj namesnika u Zeti postavio najstarijeg sina Vukana. Zbog kraljevskog dostojanstva dukljanske zemlje, Vukan Nemanjić nosiće kraljevsku titulu. U natpisu na crkvi Sv. Luke u Kotoru iz 1195.godine navodi se uz raškog velikog župana Nemanju i njegov sin Vukan kralj Dioklije, Dalmacije Trebinja, Toplice i Hvosna. U pismu papi Inokentiju iz 1199.godine u kome je tražio obnovu Barske nadbiskupije, Vukan se tituliše kao Dioclie atque Dalmatie rex. mini|Vukan Nemanjić - kralj Dioklije, Dalmacije Trebinja, Toplice i Hvosna
Titulu kralja od Vukana je nasledio njegov sin Đorđe, ali je između 1215.godine i 1242.godine izgubio, jer se pominje zvanično kao princeps Dioklie. Uzrok tome, nalazi se u krunisanju Stefana Nemanjića za prvog srpskog kralja 1217.godine. Tada srpski kralj preuzima svu dukljansku kraljevsku tradiciju na sebe koji se tituliše kao kralj svih raških zemalja i Dioklitije i Dalmacije i Travunije i Zahumlja. Za ovo je trebalo ideološko opravdanje na ove zemlje i titulu. Zato i Sava i Stefan, pre krunisanja, ne insistiraju da je otečestvo i dedina Nemanjina Duklja, ali zato i Stefan, kao i srpski hagiografi Domentijan i Teodosije, pa i rodoslovi, ponavljaju da je Nemanja iz Duklje, da je to otačastvo njegovo i dedina. Domentijan se izričito poziva na "kraljevstvo ot prva" i time Stefan smatra da ima legitimno pravo na Duklju, na krunu, odnosno kraljevsku titulu.
Vremenom, kako se razvijala srpska država i jačala centralna vlast, naročito za vreme srpskog kralja Uroša I Nemanjića (1243-1276), titula upravnika Zete degradirana je na rang župana. Tako je titulu župana, pre zamonašenja nosio najmlađi sin Vukana, Dimitrije Nemanjić. Upravo od vremena kralja Uroša, gasi se kraljevsko dostojanstvo bočne grane Nemanjića u Zeti, a kralj pokušava da sprovede snažnu centralističku vlast u čitavoj državi. Iz kraljevske titule izbacuje Duklju tako da sada glasi kralj srpske i pomorske zemlje.
Međutim, posle odlaska sa prestola kralja Uroša I, koga je smenio njegov sin, a potom i kralj Dragutin Nemanjić (1276-1282), nakon što je pobedio oca kod Gacka 1276.godine, Zeta ubrzo dolazi pod upravu majke kralja Dragutuna, kraljice Jelene Kurtnejske. Kraljica Jelena upravljaće Zetom nekih trideset godina (1276-1309). Za to vreme kraljica Jelena vodila je unutrašnju i spoljnu politiku zemlje, potpisivala državne ugovore, davala carine pod zakup, imala uvid i kontrolu nad trgovačkim prometom, svesrdno pomagala crkvu. U natpisu na manastiru Sv. Srđa i Vlaha na reci Bojani, Jelena se titulisala kao kraljica Srbije, Dioklije, Albanje, Holmije, Dalmacije i Pomorskog kraja.
Posle kraljice Jelene, Zeta 1309.godine dolazi na upravu mladom kralju Stefanu Dečanskom (1321-1331) koga je na to mesto postavio njegov otac, jedan od najvećih srpskih srednjevekovnih vladara, kralj Milutin (1282-1321). Ubrzo mladi kralj je podigao pobunu protiv oca uz pomoć zetske vlastele da bi se domogao srpskog prestola. Kralj Milutin je uspeo da pobedi sina. Za kaznu ga je oslepeo i prognao iz zemlje, ali se na kraju Stefan ipak vratio u Srbiju. Po smrti kralja Milutina, Stefan Dečanski u borbi za srpski presto protiv polubrata Konstantina uspeva da odnese pobedu. Zetska vlastela je bila uz Stefana.
Sledeći istu praksu, kralj Stefan Dečanski, dodeliće Zetu svome sinu, mladom kralju, Dušanu Nemanjiću (1331-1355). U Zeti će, međutim, izbiti sukob između oca i sina, u kome će otac odneti pobedu nad sinom, ali samo privremeno. Konačnu pobedu nad ocem mlad kralj ostvariće 1331. uz pomoć zetske vlastele i krunisati se titulom kralja srpskih i pomorskih zemalja.
O poziciji Zete, od trenutka kada je kada je Dušan sa položaja namesnika Zete došao na kraljevski prestao u Srbiji, izvori malo govore. Za kratko vreme Dušan je od Srbije stvorio najjaču vojnu silu na Balkanu i teritorijalno najviše proširio od svih srpskih vladara u istoriji. Dušan se 1346. proglasio se za cara Srbljem i Grkom, a na saboru srpske i grčke vlastele, Pećku arhiepiskopiju je uzdigao na rang patrijaršije. Prema istoričaru Mihailu Diniću, podvajanje srpske i grčke vlastele nema etnički značaj, nego teritorijalno-politički. U grčku vlastelu spadale su i srpske velmože koje su dobile na upravu novoosvojene oblasti od Vizantije sa grčkim titulama (despot Oliver, sevastokratori Dejan i Branko, kesari Preljub i Vojihna i drugi). Na isti način, carska titula car Srbljem i Grkom, nema etničko (niti nacionalno), nego političko-teritorijalno značenje, to se vidi iz Dušanovih grčkih povelja u kojima se titulisao kao car Srbije i Romanije, kao i iz latinskog natpisa na novcu rex Rasie- imperator Romanie.
U Dušanovo vreme, Zeta je bila daleka pozadina srpskog carstva.
Posle smrti cara Dušana, na carski presto dolazi njegov sin Uroš (1355-1371), ali srpsko carstvo odmah ulazi u fazu opšteg rasula. U Zeti, na istorijsku pozornicu tada stupa, druga zetska i crnogorska dinastija Balšići, koji će krizu srpske države iskoristi da ponovo Zetu osamostale.
Zeta za vreme Balšića
Posle smrti Balše I 1362.godine, na vlast dolazi njegov sin Balša II. Pored njega, Balša I imao je sinove Stracimira, Đurđa I, Balšu II i kćerku Katarinu. Nastavljajući politiku svog oca, oni šire vlast na celu Gornju Zetu. Kotor je odbio prihvatiti vlast Balšića, želeći zadržati svoju autonomiju. Šireći granice svoje države, Balšići dolaze u sukob sa svojim susedima, a pre svih s humskim knezom Vojislavom Vojinovićem. Balšići su uspeli proširiti svoje posede od Trsata do Ulcinja. Južno od reke Bojane ratuju protiv Karla Topije, gospodara oblasti između reka Mata i Škumbe, koji je 1368. godine zauzeo Drač, čime je postao najkrupniji feudalac na ovome području. Njegovo širenje na sever sprečavaju upravo Balšići. Godine 1367. Balšići postaju gospodari Budve. Već sledeće godine oni uspostavljaju prijateljske odnose s Karlom Topijom, dajući mu svoju sestru Katarinu za ženu. Balšići su na specifičan način upravljali državom. Zadržali su stare patrijarhalne odnose u upravljanju i posedovanju. Braća su upravljala državom u slozi, zajednički su izdavali i potpisivali povelje, zajednički davali povlastice.
Posle smrti cara Uroša i kralja Vukašina Mrnjavčevića 1371.godine, više ništa nije Balšićima stajalo na putu da postanu legitimni nosioci vrhovne vlasti u oblastima kojima su i do tada gospodarili. Balšići šire svoju državu zauzimanjem Prizrena krajem 1372. godine. Poraz Nikole Altomanovića od bosanskog bana Tvrtka i srpskog kneza Lazara, Balšići koriste da uzmu od Altomanovića posede Dračevicu, Trebinje i Konavle. Vlast nad ovim područjem donela je Balšićima pravo na svetodmitarski dohodak koji su Dubrovčani plaćali caru Dušanu. Balšići su uspeli da za relativno kratko vreme znatno prošire svoje posede. Oni su se protezali od Dubrovnika do Prizrena.
Vlast Balšića nad Trebinjem, Konavlima i Dračevicom donela im je neprijateljstvo s Bosanskom banovinom. Bosanski ban Tvrtko smatrao je da ova teritorija pripada njemu na osnovu podele nakon poraza Nikole Altomanovića. Ove oblasti ostale su u vlasti Balšića do 1377. godine. Ban Tvrtko u dosluhu s nekim Trebinjanima izazvao je pobunu, a zatim zauzeo Trebinje, Konavle i Dračevicu. Iz toga razloga Đurađ I, zajedno s Karlom Topijom, napada Tvrtka I sa strane Onogošta, prodirući sve do Nevesinja. Već sledeće godine umire Đurađ I Balšić. Po njegovoj smrti Prizren je zaposeo Vuk Branković, gospodar Kosovske oblasti. Na zetski presto došao je Balša II, koji odmah nastoji da sredi unutrašnje prilike u zemlji. Godine 1383. osvojen je Drač, koji je do tada bio u mletačkim rukama.
Po osvajenju Drača Balša II titulisao se kao duka drački. Međutim to je trajalo veoma kratko vreme. Njegovi južni posedi bili su ozbiljno ugroženi od strane nadolazećih Osmanlija. Oni su imali otvorene puteve ka zapadu i nisu propuštali priliku da oplene bogate i do tada nedirnute krajeve. Da bi zaštitio svoje posede u Albaniji, Balša II uputio se s vojskom na jug svoje zemlje. Do sukoba s osmanskom vojskom dolazi kod Berata 1385. godine. Zetske snage bile su poražene, a život je izgubio i sam Balša II.
Osmanlije su kontinuirano nastavili prodirati u zetsku zemlju. Kada je Đurađ II dospeo u njihovo zarobljeništvo, iskupio se Osmanlijama tako što im je prepustio Skadar, Drivast i Sv. Srđ na Bojani. Ipak 1395. godine, uspeva da ih ponovo, ali privremeno, vrati pod svoju vlast, ali ih na kraju prepušta Mlečanima.
Sledeće godine, Đurađ II od ugarskoga kralja Žigmunda Luksemburškog koji je boravio u Dubrovniku, dobija na upravu ostrva Hvar, Brač i Korčulu, ali i titulu princepsa od Albanije. Ovo izaziva nezadovoljstvo Mlečana i mesnoga stanovništva, koje podiže pobunu. Ona će biti ugušena tek 1401. godine.
Đurađ II Stracimirović Balšić umire 1403. godine, a nasledio ga je sin Balša III. Kako je on imao svega 17 godina, u upravljanju državom pomagala mu je majka Jelena. Oni nastoje vratiti teritorije koje su zaposeli Mlečani. U tome im je pomagao Jelenin brat, despot Stefan Lazarević.
Balša III. zaposeo je oblasti Skadra i Drivasta, čime je započeo višegodišnji rat između Zete i Venecije. Mlečani vrlo brzo zauzimaju Bar, Ulcinj i Budvu, a zatim i Drivast, tako da su se Jelena i Balša III. sklonili u Gornju Zetu. Tražeći pomoć od Osmanlija, Balša III. postaje njihov vazal i obavezuje se da će plaćati harač. Borbe s Mlečanima vođene su do 1407. godine kada dolazi do primirja. Balša III je 1412. uspeo ugovorom vratiti Budvu, Bar i Ulcinj. Time je okončan Prvi skadarski rat (1405–1412).
Do novog rata sa Mlečanima oko Skadra doći će 1418.godine i trajaće iduće tri godine. Teško bolestan, Balša III odlazi kod ujaka despota Stefana Lazarevića u Srbiju, gde umire. Sa Balšom III gasi se dinastija Balšića, a Zeta ponovo dolazi pod srpsku vlast, ali ovog puta, ne nasilno, nego poslednjom voljom Balše III.
Crna Gora pod turskom vlašću
Sa dolaskom Turaka u Zetu, Brda i Primorje krajem 15. veka, desile su se krupne političke i društvene promene (formiranje plemenskog društva). Oblast Đurađa Crnojevića za koju se odomaćilo ime Crna Gora, priključena je skadarskom sandžakbegu, koji je upravljao preko svog subaše (vojvode), sa sedištem u Žabljaku (Zeta). Turske vojne posade nalazile su se još u Podgorici i Medunu. Iz sva tri utvrđenja, Turci su mogli da kontrolišu dolinu Zete, Morače i Brda. Cela Crna Gora bila je pod jurisdikcijom kadije i podeljena je na sedam nahija Žuta, Malonšići, Pješivci, Cetinje, Rijeka i Crmnica. Međutim, 1513. godine Crna Gora je postala poseban sandžak pod upravom Skenderbega (Staniše) najmlađeg, islamizovanog sina Ivana Crnojevića. Skenderbeg je vladao uz pomoć "24 vlastele", a u administraciji koristio je pečat i grb svoje porodice i titulu "sandžak crnogorski i vsoj dioklitijanskoj zemlji gospodin". Za njegovo doba, izmenile su se obaveze obaveze crnogorskog naroda prema centralnoj vlasti. Crna Gora dobila je specijalan status posebnim zakonom (kanun-nama iz 1523) u kome je obrazloženo da je Crna Gora "neprohodna i krševita zemlja, pa raja nije u mogućnosti da daje ušur, harač, ispendže i druge dažbine", te da se po "vlaškom običaju" uvodi filurija. Prema tom zakonu, svaka kuća (bilo ih je 3.151) i baština plaćala je 55 akči (33 sultanu, 20 sandžakbegu i 2 sakupljaču - porezniku) i davala po jednog radnika na 15-dnevni rad u solanama u Grblju. Od ovih obaveza bili su oslobođeni muselemi (knezovi), ali su bili odgovorni za prikupljanje dažbina. Gradovi Kotor i Budva plaćali su carine direktno sultanu. Sandžakbeg Skenderbeg, osim prihoda od filurije, imao je i drugih, tako da mu je 1523. godine ukupan prihod bio 103.000 akči. Ovim promenama ukinuta su i dva hrišćanska spahiluka i jedan - kadije, tako da su seljaci postali slobodni, nezavisni od spahija.
Posle smrti Skenderbega, Crna Gora je ponovo priključena Skadarskom, pa potom Dukađinskom i kratko vreme Hercegovačkom sandžaku. Ove promene bile su najverovatnije prouzrokovane nezadovoljstvom centralne turske vlasti sa uspesima u prikupljanju poreza.
U drugoj polovini 16. veka, u Crnoj Gori je primećen veći broj muslimana u plodnijim delovima i gradovima. Oni su počeli da u raznim formama (oduzimanjem poseda ili nametanjem plaćanja desetine) zauzimaju i prisvajaju zemljišta, ribolovišta i manastirska imanja. Zbog takvih slučajeva, zabeženo je da su se kaluđeri Komskog i Vranjinskog manastira žalili sultanu u Carigradu.
Položaj Crne Gore kao carskog hasa (has-feudalni posed koji "gospodaru zemlje" donosi preko 100.000 akči godišnje), bio je u obostranom interesu Crnogoraca i Turaka. Vlast je realno sagledavala ekonomsku slabost oblasti, a sama nije imala nikakve troškove za vlastito funkcionisanje na tom području. Između vlasti i porodičnih starešina (filirdžija), stajali su samo domaći ljudi-knezovi (muselemi). Ta autonomija, učvršćena je kada je sultan imenovao Vuja Rajčeva za "glavu čitave Crne Gore", davši mu i feudalne povlastice. Krajem 16. ili početkom 17. veka, autonomija Crne Gore unapređena je tako što je pomenuta filurija zamenjena je dankom (haračom), koji cela oblast plaća sultanu. Utvrđeno je bilo da je harač moglo kupiti samo lice, koje je sultan odredio, a ostali carski činovnici, bez odobrenja sultana, nisu imali pravo da se kreću po Crnoj Gori. Obaveza Crnogoraca bila je da idu u vojsku, i van svoje zemlje, ako ih pozove sultan.
Autonomija Crne Gore ogledala se i u postojanju samoupravnih organa: 1. crnogorski zbor; 2. narodni sud, koji se sastojao od 24 porotnika ("kmeti"). Odlučujući uticaj na zboru, imali su vladika (najviši crkveni velikodostojnik) i knezovi.
Veliki uticaj imala je Cetinjska mitropolija. Centar je bio Cetinjski manastir (ekonomski i najmoćniji), a uticaji manastira Morače bili su jaki u Brdima. Najčešći uzrok sukoba bilo je odbijanje (ne samo u Crnoj Gori) stanovništva da plaća dažbine. Ono je i prouzrokovalo prve oružane sukobe, a delimično i hajdučiju, koja će postati privredna grana.
Opasnost po crnogorsku autonomiju, dolazila je ne iz postupaka centralne turske vlasti, već od okolnih islamskih feudalaca i njihove neprestane težnje da prisvoje određene posede (čitlučenje). U ovom stalnom sukobu, lokalna turska vlast redovno se koristila neslogom Crnogoraca i njihovim rđavim odnosima sa brdskim i hercegovačkim plemenima. Do prve veće bitke između Crnogoraca i Turaka došlo je 1603.godine na Lješkopolju, gde su Crnogorci izvojevali pobedu pod komandom mitropolita Ruvima Njegoša. . Do sukoba je došlo i 1634. godine, kada su Turci ugušivali pobunu Kuča i Pipera. Odbijanje Crnogoraca da daju harač nagnalo je skadarskog sandžakbega, septembra 1645. godine da preduzme pohod, s ciljem da silom naplati carski porez. Ujedinjeni Crnogorci i Grbljani snažno su se oduprli u bici kod Pješivaca, ali su u aprilu sledeće godine, sa novim sandžakbegom normalizovali odnose.
Vremenom, kao bitan činilac u političkim zbivanjima u Crnoj Gori javlja se Mletačka Republika. Prvi dodiri, verovatno su se zbili u primorskim gradovima (trgovima soli) i oblasti Paštrovića, koji su priznavali mletačku vlast. Na početku Kandijskog rata 1646-1647. godine, između Turske i Mletačke Republike, na stranu turskih neprijatelja stali su Maine, Pobori i Grbljani. Uz njihovu pomoć, mletačka vojska zauzela je Cetinje. Taj uspeh bio je beznačajan, jer su Turci već krajem avgusta 1649. godine pobedili Mlečane i saterali ih u Kotor. Posledice Kandijskog rata, uglavnom, nisu bile nepovoljne po Crnogorce, jer turska vlast ničim nije poremetila dotadašnju stvarnu autonomiju. Međutim, ono što je bilo nepovoljno, i to će imati dalekosežne posledice, bilo je učvršćivanje turskog feudalizma u plodnim, ravničarskim predelima Crne Gore.
Jedna od najtežih godina za Crnu Goru pre epohe Petrovića bila je 1685. godine kada je Sulejman-paša izvršio napad na Crnu Goru. Došlo je do boja na brdu Vrtijeljci, kod Cetinja. U pomoć Crnogorcima priskočio je odred Bokelja i Nikšićana pod komandom čuvenog hajduka Baja Pivljanina. Crnogorci su pretrpeli težak poraz, a Bajo Pivljanin je poginuo u boju. Cetinjski manastir je tada opljačkan, da bi ga Sulejman-paša 1692. godine i srušio.
U tom periodu, Crnogorci su dali veliki doprinos i oslobođenju Herceg Novog od Turaka 1687.godine koga su opsedali Mlečani. Crnogorci su presreli i odbacili vojsku bosanskog vezira Husein Topal-paše (4000-5000 vojnika) koji je krenuo pomoći opsednutom gradu. U oslobođenju Herceg Novog su učestvovali Bokelji i deo brđanskih i hercegovačkih plemena (Moračani, Bjelopavlići i Nikšićani).
Crna Gora za vreme Petrovića
Izborom Danila Šćepčeva Petrovića na Crnogorskom zboru 1697.godine za vladiku počinje epoha crnogorske dinastije Petrović - Njegoš, koja je vladala Crnom Gorom preko 220. godina. Od njegovog vremena Crna Gora ulazi u borbu za konačno oslobođenje od turske vlasti. Na međunarodnom planu, Crna Gora tada uspostavlja i diplomatske odnose sa Rusijom koja postaje glavni saveznik i zaštitnik Crne Gore sve do kraja postojanja Crne Gore Petrovića kao države.
Ruski car Petar Veliki je 1711. godine pozvao Crnogorce i druge balkanske hrišćane u rat protiv Turske. Nakon toga, ruski emisari, pukovnik Mihajlo Miloradović i kapetan Ivan Lukačević dolaze Crnu Goru u leto 1711. godine da bi uručili "carsku gramatu", novac i sa vladikom Danilom organizovali borbu. Borba u kojoj su učestvovala crnogorska, brdska i hercegovačka plemena bila je do tada velikih razmera. Ustanici su napadali i gradska utvrđenja Nikšić, Spuž i Gacko. Vrlo brzo, posle okončanja rusko-turskog rata, Turska je protiv Crne Gore, organizovala kaznene ekspedicije 1712. godine pod komandom Ahmet - paše kada je došlo do bitke na Carevom Lazu, gde su Crnogorci izvojevali pobedu i 1714. pod komandom Numan paše Čuprilića koji upamćen po svojoj nemilosrdnosti, razaranju i pustošenju. Srpski patrijarh Mojsije Rajović Čurla bio je protivan bilo kakvom sukobu sa Turcima. Čak je u jednom pismu kapetanu Vukoti Vukašinoviću (pretku Vukotića) iz 1714.godine pred napad Numan paše Ćuprilića na Crnu Goru upozorio Crnogorce da ne ratuju i pripretio im prokletstvom ako ga ne poslušaju. U oba pohoda, vladika Danilo je morao da se evakuiše iz Crne Gore. Glavni cilj borbe Crnogoraca, bio je da se oslobode turske vlasti. Zbog toga je crnogorska (glavarska) delegacija 23. februara 1717. godine u Veneciji formulisala, u 12 tačaka, svoj predlog stavljanja Crne Gore pod protektorat Mletačke Republike. Smisao predloga svodio se na unutrašnju samoupravu i crkvenu samostalnost, zatim, bile su planirane plate i penzije glavarima, i razume se, vojna i materijalna pomoć.
Nezavisno od pravnog stanja stvorenog ugovorom Crne Gore i Venecije, rat je završen potpisivanjem mira u Požarevcu 21. jula 1718. godine, po kome je Crna Gora i dalje tretirana kao sastavni deo Osmanskog Carstva, ali bez četiri opštine (Maine, Pobora, Grbalj i Brajići), koje su pripale Mletačkoj Republici. U tom momentu, Crnu Goru su činile sledeće nahije: Katunska, Pješivačka, Riječka, Lješanska i Crmnička.
Značaj vladavine vladike Danila za crnogorsku istoriju ogleda se i u tome što je uspeo da politički osmisli pobunu crnogorskih seljaka i stočara da ne plaćaju danak turskoj državi, tako što je bio utemeljivač političke ideje o crnogorskoj nezavisnosti od Turske, pa samim tim i začetnik ideje obnavljanja crnogorske države. Politički rad vladike Danila nije bio ograničen na područje Stare Crne Gore, jer je bio pobornik ideje o političkom jedinstvu Crne Gore sa okolnim oblastima, zasnivajući to jedinstvo u njenoj državnoj tradiciji i istorijskom pravu. Prostor Crne Gore – od Skadarskog jezera do Lovćena, smatrao je delom Crne Gore nad kojim nema osmanske vlasti, dok je oblasti koje taj slobodni deo okružuju, ubrajao u njene okupirane teritorije. Ova koncepcija o dve Crne Gore - slobodnoj i okupiranoj, najpre je mogla naći uporište u sinđeliji koju je dobio prilikom hirotonije, i u kojoj se navode oblasti njegove duhovne jurisdikcije. Oblasti njegove duhovne jurisdikcije smatrao je istorijskim oblastima nekadašnje države Crnojevića. Istorijskim teritorijama Crne Gore, odnosno, teritorijama koje su njena „baština“, a nalaze se pod tuđinskom vlašću, vladika Danilo je smatrao severnu Albaniju, Zetu, Nikšićki kraj, Primorje, Podgorički kraj. Istorijsko pravo mu je bilo i ideološko uporište za težnju da ove oblasti vrati pod svoje okrilje i ponovo ih pripoji Crnoj Gori. U komunikaciji s plemenima u crnogorskom okruženju, Danilo ne nastupa samo kao njihov duhovni, već i politički predvodnik.
Princip da je napad na slobodna crnogorska plemena, istovremeno ugrožavanje i onih plemena u okruženju, ali i da je napad na susedna plemena – napad na Crnu Goru, vladika Danilo će zagovarati tokom vladavine. U jednom pozivu Mainjanima, Poborima i Brajićima, s kraja dvadesetih godina XVIII veka, on će navesti: „Braća ve zovu na pomoć da ste sutra prežde zore u Riječku Nahiju svaki brčnik laki da se pomožete branit ot napasti, a tu zareve zapovijedi ne kažuju, nego se pare ištu silom“. Mainjane, Pobore i Brajiće, koji su od 1718. godine u sastavu Mletačke republike, on na ovaj način poziva da pomognu plemenima u Riječkoj nahiji, koje napada osmanska vojska, jer hoće da im naplati više poreza nego što je to utvrđeno carskom naredbom.
Ako je u nečemu zasluga vladike Danila što su islamizirani Crnogorci napustili Crnu Goru, onda je ona u tome što je svojim političkim delovanjem stvorio ambijent u kome su oni postali strano i nepoželjno tkivo.
Sledeći crnogorski vladika bio je Sava Petrović Njegoš. Njegova je politika bila da treba održavati dobre odnose sa Mletačkom republikom čineći joj usluge i izbegavati sukobljavanje s Osmanskim carstvom, čineći mu neophodne ustupke. Upravo kako i navodi u jednom pismu: „Nisam rati ljubio s Turcima ni s Latinima no živova u ljubavi i u milosti“. Politikom koju je vodio mitropolit Sava, ma koliko u pojedinim situacijama ona bila i racionalna i korisna, Crna Gora se kao država i društvo nije mogla kretati na bolje, već je ostajala ista kao što je bila kada je mitropolit Sava došao na njeno čelo. Bez nacionalnooslobodilačke politike, bez održavanja veza s Rusijom, bez rada na učvršćivanju unutrašnjeg jedinstva, Crna Gora je ostajala stešnjena na prostoru na kome ne može samostalno živeti, dok su njeni unutrašnji sukobi pravili od nje plemensku zajednicu.
Za razliku od Save, vladika Vasilija Petrović bio je više politički angažovan, naročito u sferi ideološkog delovanja. Ali, osim političkog rada, vladika Vasilije ostavio je trag i u crnogorskoj istoriografiji. Svojom knjigom Istorija Crne Gore iz 1754.godine, vladika Vasilije se smatra rodonačelnikom crnogorske istoriografije.
Vladika Vasilije programski je uobličio nekoliko premisa crnogorske državne politike: 1. Crna Gora treba da bude nezavisna država, ali pod političkim protektoratom Rusije; 2. Crna Gora mora postati politički činilac od regionalnog značaja, kako bi postala važna za velike sile koje su zainteresovane za Balkan; 3. Nezavisnoj državi Crnoj Gori pripadaju i okolne oblasti koje su pod tuđinskom vlašću; 4. Legitimitet za sve svoje političke težnje i zahteve, Crna Gora treba da temelji na principu istorijskog prava.
Larry King
Lawrence Harvey "Larry" King (19. novembar 1933. - 23. siječnja 2021.) bio američki je radijski i televizijski voditelj, koji je 1970-ih postao jedan od najslušanijih radio-voditelja u SAD, da bi svjetsku slavu stekao na TV-mreži CNN kao voditelj popularnog talk showa "Larry King Live", koji se emitirao od 1985. do 2010. Dobitnik je mnogih prestižnih novinarskih nagrada, te se smatra jednom od ikona popularne kulture u SAD. Također je poznat i po burnom privatnom životu.
Crnogorci
Crna Gora za vreme Petrovića
U svojoj „Istoriji Crne Gore“ i političkim spisima, on navodi da se Crna Gora prostire između Jadranskog mora i Lima, Trebišnjice i Prokletija, odnosno između Primorja, Bosne i Albanije. On, takođe, nabraja crnogorske oblasti: Katunska, Riječka,Lješanska, Šestanska, Pješivačka, Bjelopavlićka, Piperska, Rovačka i Crmnička nahija, zatim srezovi i plemena: Spič, Šušanj, Zeta, Grahovo i Vilusi, Paštrovska nahija, Grbalj, Kuči, Bratonožići, Vasojevići, Klimenti, Tuzi, Grude, Hoti, Kastrati, Nikšići, Banjani, Pivljani, Drobnjaci, Gačani, Trebinjani, Zupci i Popovo. Imajući u vidu da sredinom XVIII veka Crnu Goru u istinu čini samo prostor između Lovćena i Skadarskog jezera, Garča i Paštrovačke gore, ovakve ideje predstavljale su osnovu za označavanje granica crnogorskih teritorijalnih aspiracija. Izvan tih granica uglavnom nije izlazila ni politika crnogorskih državnih aspiracija u XIX veku. Legitimitet crnogorske državne politike pronađen je u istorijskom pravu Crne Gore da se kao zemlja koja je svoju državnost izgradila u srednjem veku, pod vlašću dinastije Crnojević, bori za vraćanje oblasti koje su državi Crnojevića nekada pripadale, a koje se sada nalaze pod tuđinskom vlašću.
Političke koncepcije vladike Vasilija trebalo je da uzdignu crnogorsku politiku iznad plemenskih okvira i pograničnih sukoba, i učine Crnu Goru važnim činiocem balkanske politike. Upravo je on svojom političkom i istoriografskom ostavštinom napravio dobru osnovu za četiri glavna crnogorska politička mita: mit o državi, mit o naciji, mit o vlasti i mit o misiji Crne Gore. On je dao materijal za istoriografsku konstrukciju o „slavnoj prošlosti“ države Crne Gore i njenoj „vjekovnoj nezavisnosti“, kao i o Crnogorcima kao jedinom slobodnom narodu na Balkanu, kome zbog zasluga i uspeha u borbi protiv Osmanlija, pripada vodeća politička uloga među balkanskim narodima.