cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Operacija Huk šume
Plan operacije
92. motorizovani grenadirski puk i 901. oklopni grenadirski nastavni puk upućuju se 2. januara 1944. iz istočne Bosne, preko Slavonskog Broda, radi prikupljanja na komunikacija Staro Petrovo Selo — Nova Gradiška — Kozarac. Po izbijanju na određenu prostoriju, 92. puk iz Banje Luke prodire preko Sitnice u Mrkonjić-Grad i Jajce, gde dolazi u dodir sa 1. brd. divizijom, sa kojom potom produžava nadiranje ka Glamoču. U isto vreme 901. puk iz Banje Luke, sa jednim bataljonom 383. p. 373. pd, nastupa ka Kotor-Varošu u cilju sadejstva 1. brdskoj diviziji, a potom dolinom Vrbasa prodire do Krupe radi sadejstva sa 92. pukom.
1. brdska divizija nastupa sa linije Doboj — Žepče na zapad, a potom izbija na liniju Jajce — Torbe, odakle, preko komunikacija Jajce — Travnik i Jajce — Bugojno, vrši prodor prema Glamoču.
7. SS-brdska dobrovoljačka divizija »Princ Eugen« nastupa sa linije Žepče — Zenica prema liniji Travnik — Busovača — Klokoti, odakle dalje vrši prodor prema Ku-presu i Livnu.
369. legionarska divizija »Vražja« nastupa sa linije Bojnica — Kreševo — Ivan-Sedlo — Konjic — Jablanica prema Čelinskoj planini i sa odsdka Ostrožac — Raima izbija u dolinu Rame i Doljanke.
Delovi 118. lovačke divizije zatvaraju odsek Posušje — Studenci, dok Borbena grupa »Mostar« zatvara dolinu Drežanke, a domobranska 2. gorska pukovnija zatvara odsek u rajonu Ostrovače.
Tok operacije
Komanda 2. oklopne njemačke armije naredila je komandi 15. brdskog armijskog korpusa da 92. i 901. motorizovani puk, podržani njemačkim snagama iz rejona Banjaluke, odmah otpočnu prodor ka Jajcu. Četvrtog januara u prodor prema Kotor-Varošu krenuo je 901. motorizovani njemački puk, ojačan 1. bataljonom 383. puka 373. njemačke "Tiger" divizije. Drugi, 92. motorizovani njemački puk, sa jedinicom "Bekel", 4. januara počinje prodor od Banjaluke, preko Mrkonjić-Grada, prema Jajcu, sa zadatkom da spriječi povlačenje vrhovnog rukovodstva NOP-a iz Jajca prema zapadu, preko Mrkonjić-Grada, a potom da zajedno sa jedinicom "Bekel", 1. brdskom divizijom i ostalim snagama i četnicima kao vodičima pronađe partizansko vodstvo i uništi ga. U pokretu iz Banjaluke 92. motorizovani puk je naišao na porušenu cestu i mostove, zbog čega je njegovo nadiranje bilo usporeno.
U pokretu prema Bronzanom Majdanu radi bočnog udara, grupa tenkova praćena pješadijom na kamionima 5 kilometara istočno od Bronzanog Majdana sustigla je kolonu 3. ličke brigade, koja se kretala iz sela Bistrice prema Sanskom Mostu. U kratkom okršaju, uz gubitke, tenkovi su pobjegli nazad sa pješadijom. U toj borbi poginuo je jedan i ranjen je jedan borac 3. ličke brigade.
Vrhovni štab NOV i POJ je na osnovu već ispoljenih pravaca nastupanja procijenio stvarne namjere njemačke komande. Zaključio je da im je glavni cilj okruženje rejona Jajca i likvidiranje vrhovnog rukovodstva NOP-a. Partizansko vodstvo napustilo je Jajce 7. januara, 1944. a posljednje partizanske jedinice krenule su iz Jajca prema Janju 8. januara. Istog dana 92. motorizovani njemački puk je prodro u Mrkonjić-Grad, a 3. krajiška proleterska i 3. lička brigada su se povukle prema Mliništima. Jedinice 92. motorizovanog puka i jedinica "Bekel" ušle su u Jajce 9. januara. Istovremeno su prodrle u širi rejon Jajca i Bugojna 1. brdska i 7. SS divizija "Princ Eugen".
Operacija "Valdrauš" završena je 10. januara.
Gubici
Prema nemačkim podacima, u ovoj operaciji Nemci su ubili 1162, a zarobili 295 partizana.
U toku operacije »Valdrauš«, neke jedinice Vermahta činile su takva nasilja i pljačke da su se i same vlasti NDH žalile na takve postupke.
Kirijak I od Vizantijuma
Kirijak I (Cyriacus) je bio kršćanski episkop Vizantijuma. Naslijedio je episkopa Filadelfa, a na mjestu episkopa stolovao 16 godina. U nekim popisima se navodi i pod imenom Kirilijan (Cyrillianus).
Operacija Huk šume
Ishod
Predviđanja komandanta 2. oklopne armije da će se vrhovno rukovodstvo NOP-a, kao i u operaciji "Vajs", povući na jug, gdje ga je trebalo okružiti i uništiti, nije se obistinilo. Njemački komandant Jugoistoka, feldmaršal Maximilian von Weichsu, je konstatovao da je operacija pretrpjela neuspjeh, pa je naredio da se u zapadnoj Bosni obustave sve operacije sem operacije "Brandfakel" na Kozari.
Već narednog dana po okončanju nemačke operacije, 11. januara, štab 5. korpusa NOVJ je izdao naređenje potčinjenim jedinicama za raspored i dejstvo na komunikacijama Mrkonjić-Grad - Mliništa i Čađavica - Ključ.
Goudet (Gornja Loara)
Gude je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Gornja Loara koja pripada prefekturi Pij an Vele.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 63 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 14 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,5 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 770 metara (maksimalnoj 1.018 m, a minimalnoj 733 m).
Lake of the Woods, Arizona
Lake of the Woods je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 4,094 stanovnika.
Union, New Jersey
Junion je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2000. godine broj stanovnika je 54.405.
Euvy
Evi je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Marna koja pripada prefekturi Eperne.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 101 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 6 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,43 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 129 metara.
Bitka kod Nisibisa (217)
Bitka kod Nisibisa se odigrala godine 217. između partskih snaga pod kraljem Artabanom IV na jednoj, te rimskih snaga pod carem Makrinom. Trajala je tri dana, rezultirala strahovitim gubicima na obje strane, i u taktičkom smislu završila bez pobjednika. Međutim, vojnički neiskusni i demoralizirani Makrin je nakon nje pristao na ranije neprihvatljive mirovne uvjete i predaju mnogih rimskih teritorija na istočnoj granici, zbog čega je u strateškom i moralnom smislu predstavljala partsku pobjedu.
Nekoliko godina kasnije je Partsko Carstvo srušeno od strane Sasanida, zbog čega je ova bitka bila posljednji veliki okršaj rimsko-partskih ratova.
Trino, Vercelli
Trino je naselje u Italiji u provinciji Vercelli, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 6953 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 136 m.
Božena Kraljeva
Božena Kraljeva (Zagreb, 11. prosinca 1904. - Zagreb, 12. srpnja 1989.) je bila hrvatska filmska, kazališna i televizijska glumica.
Rani život
Rođena je u Zagrebu, 11. prosinca 1904. godine. S nepunih 17 godina zaposlila se kao činovnica u veletrgovini cipela i strojnog remenja "Frković i drug". Kako je bila lijepa i pristala, osjećala je potrebu za nečim što će je više ispunjavati. Upisala se zato u prvu filmsku, a zatim glumačku školu. Poslije odigrane uloge Berthe u Strindbergovom "Ocu", uprava HNK-a ocijenila je iznimnom njenu darovitost pa ju je angažirala kao glumicu.
Karijera
U četiri desetljeća, Božena Kraljeva je na toj pozornici ostvarila golem broj uloga, psihološki duboko izrađene likove mladih heroina, komičnih i tragičnih žena, ljubavnica i starica. Bila je Julija, Ofelia i Desdemona, Andromaha i Kassandra, Lucićeva "Robinja", Dama s kamelijama. Poslije izvedbe Ane Karenjine, veliki kazališni znalac Marijan Matković zapisao je kako je u svojoj patnji, lutanju i traženju bila ozarena onom specifičnom Tolstojevskom čovječnošću. Kraljeva je nastupala i na radiju i televiziji. U životopis te velike umjetnice upisano je i to da je predavala glumu na Dramskoj akademiji u Zagrebu od 1955. do 1960. Nakon umirovljenja povremeno je glumila u manjim kazalištima, a njezina profinjena dikcija i suptilan scenski nastup i tada su izazivali divljenje publike.
Božena Kraljeva jedinstvena je glumačka osobnost u povijesti hrvatskog glumišta. Bila je istančana i odmjerena u gestikulaciji, osvajala je suptilnom scenskom pojavom i profinjenim govorom.
Smrt
Umrla je u Zagrebu, 12. srpnja 1989. u dobi od 85 godina.
Pitocco, Frosinone
Pitocco je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 513 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 495 m.
Les Diaboliques (knjiga)
Les Diaboliques je zbirka novela francuskog književnika Barbeya d'Aurevillya objavljena 1874. Sastoji se od šest priča koje se bave ženama koje počine neki nasilni nasilje, osvetu ili nekakav zločin. Smatra se d'Aurevillyjevim remek-djelom.
Webster, Florida
Vebster je grad u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 785 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 785 stanovnika, što je 20 (2,5%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Aulendorf
Aulendorf je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 39 opštinskih središta okruga Ravensburg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 9.837 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8436008.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Ravensburg Aulendorf se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Ravensburg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 576 metara. Površina opštine iznosi 52,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 9.837 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 188 stanovnika/km².
Ramiz Abduli
Ramiz Abduli (Peć, 23. 3. 1928 - Zagreb, 5. 3. 1996), general-pukovnik Jugoslavenske narodne armije, učesnik Narodnooslobodilačke borbe i član Saveza komunista Jugoslavije.
Biografija
General-pukovnik Ramiz Abduli rođen je 23. 3. 1928 godine u albanskoj porodici Šaipa Abdulija na Kosovu u Peći. 1. 1. 1945, tijekom Drugog svjetskog rata, priključio se Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije (NOVJ). Nakon rata pohađao je i završio Artiljerisko tehničko vojno učilište u Zagrebu. Potom je diplomirao je strojarstvo na Fakultetu strojarstva i brodogradnje Sveučilišta u Zagrebu. Titula doktora tehničkih nauka mu je dodijeljena na istom fakultetu. 22. 12. 1970 dodijeljen mu je čin pukovnika Jugoslavenske narodne armije (JNA). Tijekom službovanja u JNA general Abduli je obnašao slijedeće dužnosti: nastavnik u Artiljeriskom vojnom učilištu JNA u Zagrebu, nastavnik Vojne akademije kopnene vojske JNA u Zagrebu, načelnik Vojne akademije kopnene vojske JNA u Zagrebu, načelnik Tehničkog školskog centra kopnene vojske JNA "General armije Ivan Gošnjak" u Zagrebu, predsjednik Savjeta za naučni rad Oružanih snaga SFR Jugoslavije, pomočnik saveznog sekretara za narodnu obranu Naučno istraživačkog rada. General Abduli je objavio više znastvenih, stručnih i pedagoških radova, posebice iz oblasti hidrauličkih servosistema i prijenosnika te sistema automatskog upravljanja u naoružanju. Bio je član Saveza komunista Jugoslavije (SKJ), te član Centralnog komiteta (CK) SKJ. 1986 promaknut je u čin generala-pukovnika JNA. 13. 6. 1990 godine prestala mu je aktivna služba u JNA, te je potom bio penzionisan. Od 1992 do 1996 godine general Abduli je kao vanjski suradnik surađivao sa Centrom za strateška istraživanja Ministarstva obrane Republike Hrvatske (MORH). General-pukovnik Ramiz Abduli je preminuo u Zagrebu 5. 3. 1996 godine, te je pokopan na zagrebačkom groblju Mirogoj.
Cefpiramid
Cefpiramid je organsko jedinjenje, koje sadrži 25 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 612,637 Da.
Oktil cijanoakrilat
Oktil cijanoakrilat je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 209,285 Da.
Das Spiel mit dem Feuer
Das Spiel mit dem Feuer je njemački crno-bijeli nijemi film snimljen 1921. u režiji Georga Krolla i Roberta Wienea. Po žanru predstavlja kombinaciju komedije i drame. Protagonistica je glumica koja voli metodski pripremati uloge i, pripremajući predstavu, odlučuje se pridružiti bandi kriminalaca. Radnja prikazuje komplikacije koje nastanu kada bude upetljana u provalu u stan jednog od svojih prosaca. Film je dobio uglavnom pozitivne kritike, ali je dio kritičara smatrao nepriličnim kombinaciju farse i tragedije.
Josip Kuković
Rodio se u Zagrebu. Studirao je bogoslovlje. Nakon studija pošao je u pastoralnu skrb. Bio je župnikom, zatim kanonikom u Zagrebu, a nakon smrti biskupa Mirka (Emerika) Karla Raffaya generalni vikar.
Biskupom đakovačko-srijemske biskupije postao je 14. veljače 1834. godine, nakon Matije Pavla Sučića od Pačira (Pavla Matije Sučića de Pecsera). Biskupom je bio sve do 1849., kad je na njegovo mjesto došao Josip Juraj Strossmayer.
Bio je naslovni biskup risanske biskupije od 9. siječnja 1833. do 17. srpnja 1834. godine.
Cepagatti, Pescara
Cepagatti je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3131 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 144 m.
Eads, Colorado
Ids je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 609, što je 138 (-18,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
La Paz Valley, Arizona
La Paz Valley je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 699 stanovnika.
Nova godina
Nova godina je dan kada po solarnim i sličnim kalendarima počinje sledeći kalendarski, datumski, ciklus, odnosno to je prvi dan u sledećoj godini.
Humor
mini|Osmeh Humor je oblik zabave i vid ljudske komunikacije sa svrhom da nasmeje ljude i učini ih sretnim. Poreklo reči humor dolazi od humoralnog lečenja starih Grka, koji su tvrdili da mešavina tekućina (humora) kontroliše ljudsko zdravlje i osećaje.
Nova godina
U svim kulturama koje koriste godišnje kalendare dolazak nove godine se proslavlja kao praznik. U današnje doba, većina zemalja je prihvatila računanje vremena po gregorijanskom kalendaru i početak nove godine računa od 1. januara. Proslava Nove godine je u Jugoslaviji poseban značaj počela da dobija posle Drugog svetskog rata kada se pokušao suzbiti značaj koji je veliki deo hrišćanskog stanovništa sa tih prostora pridavao proslavi Božića, tako što se pažnja usredsredila na do tada manje proslavljanu i religiozno nepopularnu „Novu godinu“. Ovim se sa jedne strane izbegla (mada po nekima samo prividno) jedna manifestacija podvojenosti zbog kalendara stanovništva na religijskoj osnovi, ali se sa druge strane, po mišljenjima dela Jugoslovena, nepravedno stvarala opšta neprijateljska atmosfera prema onima koji su se odlučivali da nastave sa tradicijom proslave Božića. Ipak, može se primetiti da je u verski i kulturno heterogenoj zemlji bilo zgodno imati zajednički praznik, kao što je međunarodna Nova godina.
Humor
Osobe zvane "Бреј Вајат" poznate su po tome što nemaju osećaj za humor i ne bi ga prepoznale ni da im ga neko istetovira na čelo.
Nova godina
Proslavljanje Nove godine na dan koji je gregorijanskim kalendarom označen kao prvi januar nije oduvek bilo prisutno; naime mnoge kulture su smenu godina, pre nego što se ustalio današnji običaj, obeležavale u proleće ili jesen. U hrišćanskim sredinama, prvi januar (grigorijanskog ili julijanskog kalendara) je takođe poznat kao dan na koji je Isus Hristos obrezan. U Pravoslavlju, Crkvena nova godina se slavi 1. septembra po julijanskom kalendaru (14. septembra po gregorijanskom), kao dan početka liturgijskog ciklusa, dok u katolicizmu liturgijska godina počinje Došašćem.
Dolazak Nove godine oko planete se može pratiti preko popisa vremenskih zona. U zemlje i teritorije koje su u UTC+X zoni, godina dolazi u (25-X) sati po našem vremenu, odn. (24-X) sati ako je tamo na snazi letnje vreme (na južnoj polulopti, označeno sa dve zvezdice **). Nova godina prvo stiže na kiribatska Linijska ostrva, u 11:00 31. dec/pros. po našem vremenu, a poslednji slave na Samoi (zona UTC-11) i još nekim pacifičkim ostrvima u 12:00 1. jan/sij. (u zoni UTC-12 niko ne živi ali može da se zatekne neki brod).
Kalendari u upotrebi
Zima:
Proleće:
Leto:
Jesen: Bilo koje godišnje doba:
Predloženi kalendari
Predloženi kalendari uglavnom zadržavaju 1. januar/siječnja kao početak godine: to je npr. slučaj sa Holocenskim (koji je zapravo predlog drugačije ere), Međunarodnim fiksnim i Svetskim kalendarom.
Svetski sezonski kalendar počinje 21. decembra/prosinca.
Kalendari sa prestupnom sedmicom imaju početak godine koji oscilira oko 1. januara/siječnja; npr. kod Pax kalendara u najširem mogućem rasponu od 18. decembra/prosinca do 6. januara/siječnja.
Gommegnies
Gomenji je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Sever Pa de Kale, u departmanu Sever koja pripada prefekturi Avne sir Elp.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2002 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 126 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 15,78 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 124 metara (maksimalnoj 152 m, a minimalnoj 100 m).
Dane Ajduković
Dane Ajduković (Mutilić kraj Udbine, 25. 10. 1933 - Beograd, 2014), general-major Jugoslavenske narodne armije, te kasnije general-potpukovnik Vojske Jugoslavije.
Biografija
General-potpukovnik Dane Ajduković je rođen 25. 10. 1933 godine u porodici Dušana Ajdukovića u selu Mutilić kraj Udbine. Jugoslavenskoj narodnoj armiji (JNA) je pristupio 1. 8. 1952 godine. Iste godine postao je član Saveza komunista Jugoslavije (KPJ). Školu za aktivne artiljerijske oficire JNA je završio 1952 godine. Kasnije je pohađao i završio Vazduhoplovnu vojnu akademiju JNA i Ekonomski fakultet Sveučilišta u Zagrebu. Doktorirao je ekonomske znanosti. Pohađao je Komandnoštabnu školu operatike Kopnene vojske JNA i Školu narodne obrane JNA. Tijekom službovanja u JNA general Ajduković je bio referent u 5. upravi Generalštaba (GŠ) JNA, referent u 2. odjeljenju Personalne uprave Saveznog sekretarijata narodne obrane (SSNO), pomočnik načelnika 2. odjeljenja Personalne uprave SSNO-a i generalni direktor Vojnog servisa Narodne banke Jugoslavije, načelnik uprave u sektoru pozadine SSNO-a. Od 1991 do 1992 general Ajduković je bio načelnik Uprave za planiranje razvoja i financije SSNO-a. Prestanak aktivne vojne službe u JNA mu je nastupio 20. 5. 1992 godine. U Vojsci Jugoslavije je bio načelnik Uprave za financije i budžet Saveznog ministarstva za obranu. General Dane Ajduković je preminuo u Beogradu, te je sahranjen 19. 3. 2014 godine na beogradskom Novom groblju.
Cascina Busetto, Padova
Cascina Busetto je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 35 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 27 m.
Cefotaksim
Cefotaksim je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 455,465 Da.
Bellflower, Missouri
Belflauer je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 393, što je 34 (-8,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Komedija
mini|right|Maske u grčkoj komediji Komedija je vrsta drame koju odlikuju duhoviti detalji, crtanje smiješne strane ljudskog života i ljudi, ismijavanje njihovih nedostataka i mana. Komedija se, kao i tragedija, razvila u antičkoj Grčkoj. U početku je označavala pjesmu komosa, tj. grupe mladića koji su na otvorenim prostorima izvodili šale na račun svojih sugrađana.
Egipat
Egipat (arapski: مِصر [Miṣr]), službeno Arapska Republika Egipat, država je u severoistočnoj Africi. Deo egipatske teritorije, Sinajsko poluostrvo, nalazi se na području Azije. Egipat pokriva površinu od oko 1.001.450 km². Na zapadu se graniči sa Libijom, na jugu sa Sudanom, na severu sa Sredozemnim morem, a na istoku sa Izraelom i Gazom. Nekada se u srpskom jeziku Egipat nazivao Misir i taj naziv se zadržao u starijim knjigama i poeziji.
Komedija
Tematiku i likove uzima iz svakodnevnog života. Završava pobjedom razumnog principa u životu, tj. pobjeđuje razum, pravda i poštenje.
Egipat
Procena broja stanovika Egipta za jul 2009. je 83.082.869. Egipat je 16. država po broju stanovnika u svetu, a treća u Africi (posle Nigerije i Etiopije). Glavni grad je Kairo sa 17,8 miliona stanovnika u širem području.
Egipat je poznat po svojoj antičkoj civilizaciji i po nekim poznatijim svetskim spomenicima. Blizu Kaira nalaze se Sfinga i Velike piramide. U okolini grada Luksora, u centralnom Egiptu, nalazi se veliki broj antičkih arheoloških nalazišta kao što su hram u Karnaku i Dolina kraljeva. Danas je Egipat važan politički i kulturni centar Bliskog istoka.
Komedija
Prema temi koju obrađuje komediju dijelimo na:
Egipat
Geografija
|thumb|250px|Egipatsko selo, južno od Kaira Geografski položaj Egipta izuzetno je povoljan. Sinajsko poluostrvo predstavlja kopneni most koji povezuje Egipat sa Azijom. Sredozemnim morem povezan je sa Evropom, dok Suecki kanal predstavlja važno čvorište trgovačkih puteva između kontinenata.
Oktil galat
Oktil galat je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 282,332 Da.
Komedija
Neki od poznatih komediografa: Aristofan, Jean-Baptiste Poquelin Molière, Marin Držić
Egipat
Geografija
Na severu je Sredozemno more, na istoku Gaza, Izrael i Crveno more, na jugu Sudan, a na zapadu Libija. Maksimalna dužina sever-jug iznosi 1.105 km, a maksimalna širina 1.129 km. Površina Egipta iznosi 997.739 km² (bez sporne oblasti Halaib, površine 20.580 km²). Manje od desetine od ukupne teritorije Egipta je naseljeno i kultivisano. Teritorija obuhvata dolinu i deltu Nila, kao i Suecki kanal koji povezuje Sredozemlje sa Sueckim zalivom, rukavcem Crvenog mora.
Reljef
thumb|left|250px|Bela pustinja kod [[oaza Farafra|oaze Farafra]] Više od 90% teritorije zauzimaju pustinje, uključujući Libijsku (tzv. Zapadnu pustinju) na zapadu; deo Sahare, Istočnu pustinju (tzv. Arapsku) koja se graniči sa Crvenim morem i Sueckim zalivom, na istoku. Libijska pustinja poznata je kao „veliko peskovito more“ u kome postoji nekoliko depresija od kojih je najveća Katara. Od pustinjskih oaza u Libijskoj pustinji najpoznatija su: Barija, Daktila, Karija, Farafra i mnoge druge.
Na izrazitom jugu duž granice sa Sudanom nalazi se Nubijska pustinja, ogromna teritorija kamenih površina i peskovitih dina. Sinajsko poluostrvo obuhvata peskovite pustinje na severu i ogromne planinske vence na jugu sa vrhovima koji se izdižu i do 2.100 m iznad Crvenog mora. Gabal Katrine (Planina Katarina), 2.637 m) je najveća planina u Egiptu. Nalazi se na Sinajskom poluotoku kao i Sinajska gora (Džabal Musa) gde je prema Starom Zavjetu Mojsije primio deset Božjih zapovesti.
Reka Nil ulazi u Egipat iz Sudana i teče severno prema Sredozemnom moru. Svojom celom dužinom od južne granice do Kaira Nil podseća na dugi hodnik, jer se iznad njegove doline izdižu visoke stene. thumb|right|250px|[[Asuanska brana i Naserovo jezero viđeni iz svemira]] Južno od grada Idfua dolina Nila retko da dostiže širinu veću od 3 km. Od Idfua do Kaira prosečna širina doline iznosi čak i do 23 km i veći deo zapadne strane je iskorišten za poljoprivredu. Oko Kaira dolina se stapa sa Deltom i zauzima 250 km sredozemne obale. Nanosi aluvijalnog mulja i drugog rečnog materijala posle poplava Rašida, Damijete i drugih rukavaca načinili su deltu najplodnijom regijom Egipta. Ipak, iako poplave donose plodan mulj, država čini sve da smanji godišnji broj poplava, zbog erozije u priobalnom području koju vrši slana voda.
U Egiptu postoji mnogo jezera. Jezero Naser, ogromni rezervoar blizu Asuana, prostire se od sudanske granice. Niz plitkih i slanih jezera smešteni su na krajevima delte prema moru. Drugo veće jezero je Karun koje se nalazi u unutrašnjosti, u pustinji u Oazi Fajum.
Klima
left|thumb|Egipat viđen iz svemira tokom [[Peščana oluja|peščane oluje]] Egipat se nalazi u suptropskom području. Klimu odlikuju vruća i suva leta i tople zime, tj. topli periodi od maja do septembra i hladni od novembra do marta. Najviše temperature u oba perioda uslovljene su severnim vetrovima. U obalnim područjima prosečne temperature kreću se od maksimalne 37 °C do minimalne 14 °C. Velika temperaturna variranja najčešća su pojava u pustinjama od maksimalne dnevne 46 °C do minimalnih 6 °C tokom noći. Tokom zimskog perioda temperature tokom noći padaju i do 0 °C. Područja sa najvećom vlažnošću nalaze se duž sredozemne obale, a prosečna količina padavina iznosi 200 mm godišnje, dok je prosečna količina padavina u Kairu samo 26 mm godišnje, a u pustinjskim oblastima kiša pada jednom u nekoliko godina. Količina padavina opada idući ka jugu, dok temperatura raste.
Kamsin (suv i topao pustinjski olujni vetar) javlja se u aprilu i maju, a dostiže brzinu i do 150 km/h.
Vode
Reka Nil u Egiptu|thumb|right|250px Nil je druga reka po duznini na svetu, duga 6.497 km. Njen tok kroz Egipat je dug 1.550 km, a površina delte Nila je 24.000 km².
Nil ulazi u Egipat kod Vadi Halfe na njegovoj južnoj granici. Teče kroz pustinju 1,5-2 km širokom dolinom do Asuana. Od Asuana, pošto pređe svoju poslednju kataraktu, Nil teče kroz dolinu koja se širi od 5-20 km i proteže do Kaira nekih 700 km. Daljih 300 km do mora prolaze vode Nila kroz vrlo prostranu deltu, razgranatu u mnogo rukavaca. Delta završava sa lagunskom obalom dugom 250 km.
Dolinu i deltu Nila pokriva izuzetno plodno zemljište koje je reka hiljadama godina taložila u sloj debeo 10—12 m. Svake godine od avgusta do oktobra vodostaj Nila poraste, reka se izlije iz korita i poplavi svoju dolinu i deltu. Posle povlačenja ostavlja za sobom mulj koji obnavlja plodnost tla.
Na teritoriji Egipta Nil ne prima ni jednu stalnu pritoku. Klima koja vlada nad dolinom je izrazito topla, pustinjska. Samo morska obala poznaje kiše. U dolini Nila vlada trajna vedrina. Vegetacijsko doba uopšte se ne prekida; biljke neprestano rastu i dozrijevaju. Te prirodne okolnosti stvorile su od doline Nila najveću rečnu oazu na svetu. Koliko se može iz istorijskih izvora zaključiti ljudi se već 6.000 godina koriste tim tlom i poplavama Nila: grade kanale, podižu nasipe, izvlače vodu, sve do naših dana.
Osim plodnog tla i nilske vode priroda je obdarila Egipat i značajnim rudnim bogadstvom. Na Sinajskom poluostrvu i u crvenomorskom primorju ima izdašnih izvora nafte. U tom primorju javljaju se i fosfati. Zapadno od delte u sredozemnom primorju ima kamene soli.
Flora i fauna
thumb|left|Drvo banane na Ostrvu banana Vegetacija Egipta ograničena je na deltu, dolinu Nila i pustinjske oaze. Najviše rasprostranjena je kokosova palma. Od ostalih vrsta drveća ovde se nalaze akacija, tamaris, karob. Drveće koje je doneto sa drugih kontinenata su čempres, eukaliptus, mimoza kao i razne vrste voćki. Aluvijalno tlo Egipta, naročito u delti, pogodno je za gajenje različitih biljaka i kultura, uključujući grožđe, razne vrste povrća, cveća poput lotusa, jasmina i ruže. U pustinjskim predelima najčešće raste šiblje i trava za stoku. Papirus, nekada zastupljen duž Nila, sada se može naći na samom jugu Egipta. Zbog pustinjske klime, Egipat ima nekoliko domaćih divljih životinja. Gazele u pustinji, kao i lisice, hijene, šakali, divlje svinje naseljavaju različita područja, uglavnom deltu i planine duž Crvenog mora. Od reptila živi nekoliko vrsta otrovnih zmija. Krokodili, nastanjeni nekad u Donjem Egiptu, danas uglavnom žive na području Gornjeg Egipta. Od ptica živi flamingo, orlovi, lešinari, pelikani i još preko 493 poznatih vrsta. Tu žive i mnogi insekti, a škorpioni žive u pustinjskim predelima. U jezerima i u Nilu živi oko 70 vrsta ribe.
Regionalna podela
Gornji Egipat obuhvata dolinu Nila od južne egipatske granice pa do blizu Kaira. Zahvaljujući veštačkom navodnjavanju u tom dugom pojasu preovladava uzgajanje pamuka i šećerne trske. Pamuk je zauzeo prostrane površine u obliku monokulture. U Gornjem Egiptu znatne se površine zasavaju ječmom i prosom, a dobro uspevaju i druge žitarice (kukuruz, pšenica, pirinač). Uz kuće rastu i datuline palme. Uz rubove doline ima dobrih maslinika i agruma. Najveći grad u tom delu Egipta je Asuat. Od njega se odvaja kanal koji vodi u veliku oazu Fajum u kojoj se uzgajaju pamuk i žitarice. Na jugu uklesani su u stenama kipovi faraona, a dolinom se prostiru ruševine hramova i palata u Tebi, Luksoru i Karnaku. Usled podizanja nivoa vode izgradnjom brane Asuana mnogi spomenici su potopljeni.
Donji Egipat obuhvata prostranu deltu Nila. Delta daje zimi žetvu pšenice, ječma i povrća. Letna žetva sastoji se uglavnom od pamuka i pirinča. Jesenjska donosi kukuruz i proso. Osim toga u delti rodi i razno voće (datule, banane, agrumi, smokve, kajsije, breskve, jabuke, kruške...).
Donji Egipat je ispresecan gustom mrežom puteva i železničkih pruga. Nilom i brojnim kanalima plove mnoge lađe. Ovo je gusto naseljeno područje sa glavnim centrima: Kairo, politička i kulturna metropola, administrativni, trgovački i turistički centar; Aleksandrija, glavna egipatska luka, metropola trgovine pamukom, žitom, šećerom i voćem. Istočno od delte Nila proteže se zona Sueckog kanala. Taj veliki svetski morski put pod egipatskom upravom i odgovornošću angažuje na desetine hiljada egipatskih službenika i radnika. Na severnom ulazu u kanal razvila se moderna luka Port Said, a na južnom ulazu luka Suec.
Prirodne odlike i resursi
Egipat se nalazi u suptropskom pojasu, obuhvata istočni deo Sahare, sa nizijama zapadno od Nila i planinskim uzvišenjima na istoku, u primorju Crvenog mora. Leti vlada velika vrućina, koja raste kako se ide prema jugu, gde praktično i nema padavina. One su retke već u delti, gde iznose oko 50 mm godišnje. Dolina Nila, korisne širine 3 - 15 km ima izuzetan značaj zbog racionalnog korišćenja poplava koje povećavaju plodnost zemljišta. Asuanska brana je regulisala navodnjavanje (obezbjeđujući istovremeno najveći deo električne energije), omogućila je dobijanje novih plodnih površina, povećala godišnji broj žetvi (ponekad i 4 godišnje). Egipat uvozi polovinu hrane koja mu je potrebna.
Praistorija
Skoro istovremeno sa pojavom paleolitskog čoveka u Evropi, tragovi ljudi se pojavljuju i u ušću Nila na egipatskoj visoravni koja je omeđena Libijskom pustinjom na zapadu, Arapskim poluostrvom na istoku, Sredozemnim morem na severu i prvom kataraktom Nila na jugu.
U Gornjem Egiptu kiša gotovo nikad ne pada, dok u donjem Egiptu oko Kaira, pada povremeno i ne obilno. Zbog toga je svakogodišnja nilska poplava zaista najveći događaj u celoj zemlji, jer od nje zavisi taloženje plodonosnog mulja koji daje blagostanje. Stoga su Egipćani od najstarijih vremena Nil smatrali svetom pojavom, pa su ga čak proglasili božanstvom. Savladavanjem tehnike obrade kamena u mikrolite označen je prelaz iz paleolita u mezolit ili srednje kameno doba. Za to doba najkarakterističnija je Kapsijenska kultura.
Tek u neolitu nastaje počinje istorija Starog Egipta jer se ljudi stalno naseljavaju u dolini Nila i postaju pastiri i poljoprivrednici. Nekako u to doba, početkom 6. veka i godišnja mena Nila se ustaljuje. Sa tom predvidivom stabilnošću koju ljudi prepoznaju i koriste počinje era blagostanja za tu zemlju sve do danas.
Prva eneolitska kultura starog Egipta je Badarijanska kultura koja datira pod kraj 5. milenijuma pne., a ime je dobila po nalazištu El Badari. Ona traje oko 400 godina tj. od 4000. do 3600. pne. Mlađa od te kulture naziva se Amratijanska kultura prema nalazištu u el Amrehu. Nakon nje sledi Gerzeanska kultura imena po nalazištu u blizini mesta Gerzeha koji se nalazi u oazi. Nju stavljamo u doba između 3600. do 3400. pne. Poslednja faza te kulture, koja je ujedno i poslednja preddinastička kultura, prelazi u istorijsko razdoblje.
Drevni Egipat
thumb|levo|250px|Piramide u Gizi Pod pojmom starog Egipta podrazumeva se egipatska država i civilizacija od praistorije do rimskih osvajanja. Prva upotreba pisma, koja označava početak istorijskog perioda datirana je u doba pre ujedinjenja Egipta, u doba kulture Nakada II. Prvo poznato sređivanje pisma i pisani izvori potiču iz doba Nulte dinastije, u vreme ujedinjenja egipatske države.
Za vreme Prvog prelaznog perioda je došlo do raspada jedinstvene države, a politički prevrati su trajali oko 150 godina. Veće poplave Nila i stabilizacija vlade su vratile blagostanje u razdoblju Srednjeg carstva koje je dostiglo vrhunac pod faraonom Amenemhetom i naslednicima iz 12. dinastije (1983 — oko 1600. p.n.e). Drugi period nejedinstva omogućio je semitskim Hiksima da osvoje Egipat oko 1630. pne. Hiksi su preoteli veliki deo Donjeg Egipa i osnovali novu prestonicu u Avarisu. Vladar Gornjeg Egipta Ahmos I, osnivač Osamnaeste dinastije, je proterao Hikse (do 1521. pne.). Usledilo je razdoblje Novog carstva (oko 1530 — 1075. p.n.e) s glavnim gradom Tebom. thumb|desno|200px|[[Tutankamonova maska iz perioda Osamnaeste dinastije]] U tom razdoblju Egipat dostiže vrhunac razvoja i širi se sve do Džeber Barkala na jug i Eufrata na istok, a nakon 1075. pne. zbog unutrašnjih sukoba snaga kraljevstva je postepeno slabila. Ovaj period je upamćem po poznatim faraonima poput: Hatšepsut, Tutmosa III, Akhenatona i njegove supruge Nefertiti, Tutankamona i Ramzesa II. Prvo istorijsko zabeleženo izražavanje monoteizma se odigralo u ovom periodu u vidu atenizma.
U trećem prelaznom periodu Egipat su najpre su ga osvojili Nubijci (oko 730 — 664. p.n.e), a potom su ih Asirci i Vavilonci sasvim potisnuli iz Azije. Godine 525. pne. persijski car Kambiz II osvojio je Egipat i od njega stvorio persijsku pokrajinu. Amirtrej je 404. pne. uspeo da otrgne Egipat od persijske vlasti. Trideseta dinastija je poslednja domaća dinastija koja je vladala Egiptom, pre nego što ih je ponovo pokorilo Persijsko carstvo nakon što je poslednji domaći faraon Nektaneb II poražen u bici 343. pne.
Helenistički period (332. — 30. pre n. e.)
Aleksandar Makedonski je osvojio Egipat 332. godine pre n. e., a posle njegove smrti 323. godine pre n. e. Egiptom počinje da vlada dinastija makedonskog porekla Lagidi ili Ptolemejidi. Tradicionalna egipatska civilizacija prihvata grčke uticaje, a Aleksandrija, grad koji je u delti Nila osnovao sam Aleksandar, ubrzo postaje najveći grad istočnog Mediterana i veliko kulturno središte helenističkog sveta. Rodonačelnik dinastije, Ptolemej I Soter (323. — 285. pre n. e.) osnovao je u 3. veku pre n. e. Aleksandrijsku biblioteku koja je predstavljala najveću biblioteku antičkog sveta. Svetionik na ostrvu Farosu nadomak aleksandrijske luke, koji je podignut sredinom 3. veka pre n. e. važio je za jedno od Sedam svetskih čuda antičkog sveta
Ptolemejidi su tokom 3. veka vladali ne samo Egiptom već i Palestinom, Sirijom, Kiprom i pojedinim ostrvima Egejskog mora. Ipak, dugotrajni ratovi sa rivalskom helenističkom dinastijom Seleukida i stalni sukobi unutar same dinastije doveli su do teritorijalnih gubitaka i slabljenja centralne vlasti tokom 2. veka pre n. e. Već tada ptolemejski Egipat postaje klijentska država sve moćnije Rimske republike. Pored toga, Egipat je u toku rimskih građanskih ratova 1. veka pre n. e. uvučen u sukobe između rimskih državnika i vojskovođa. Zahvaljujući uticaju na Julija Cezara, a zatim Marka Antonija, Kleopatra VII je uspela na kratko da ponovo uspostavi svoj vladarski autoritet i obnovi spoljnopolitički prestiž.
Rimska vladavina (30. pre n. e. — 395. n. e.)
Rimska vladavina Egiptom počinje 30. godine pre n. e. nakon bitke kod Akcija posle koje je Kleopatra VII, poslednji vladar iz dinastije Ptolemeida, izvršila samoubistvo. Prvi rimski car Oktavijan Avgust je ustrojio Egipat u posebnu provinciju kojom je upravljao prefekt iz konjaničkog staleža koga je lično postavljao car, dok je osobama iz senatorskog staleža bio zabranjen ulaz bez prethodnog odobrenja. U okviru Rimskog carstva Egipat je važio za najbogatiju provinciju koja je metropoli plaćala danak u žitaricama kojima je hranjen rimski plebs. Zbog toga je Egipat nazivan i žitnicom Rima.
thumb|left|300px|Rimski Egipat: Novčić cara Hadrijana iskovan oko 135. godine na reversu predstavlja personifikaciju provincije Egipat kao devojku koja se odmara na korpi žita i koja drži sistrum (muzički instrument) karakterističan za boginju Hator dok joj se kraj nogu nalazi stub sa ibisom.
Osvajanje krajeva duž Crvenog mora okončano je tokom vlade cara Klaudija (41—54), dok je car Hadrijan (117—138) posetio Egipat u dva navrata. Tokom krize 3. veka Egipat je 269. kratkotrajno postao deo Zenobijinog Palmirskog carstva, a 298. Dioklecijan je nakon uništenja uzurpatora Domicija Domicijana podelio Egipat na tri provincije.
Tokom rimskog perioda, naročito posle razaranja Jerusalima 70. godine Aleksandrija je postala intelektualni centar jevrejske dijaspore. Takođe, od 2. veka Aleksandrija je postala i važan hrišćanski centar čiju je episkopiju po legendi osnovao oko 33. godine apostol i jevanđelista sveti Marko. Najznačajniji aleksandrijski teolozi iz ranohrišćanskog perioda bili su Kliment Aleksandrijski (umro između 211. i 216) i Origen (umro oko 254). Nakon 324. godine, kada je Konstantin Veliki ujedinio Rimsko carstvo pod svojom vlašću, progon hrišćanske crkve koji je započet 303. po Dioklecijanovom nalogu je okončan.
Vizantijski period (395—642)
Pošto je sredinom 4. veka Konstantinopolj postao prestonica Rimskog carstva, isporuke žita iz Egipta su preusmerene iz Rima na Konstantinov grad. Takođe, posle smrti cara Teodosija I 395. godine jedinstveno Rimsko carstvo je podeljeno na dva dela pri čemu je Egipat pripao istočnoj polovini, tj. Istočnorimskom ili Vizantijskom carstvu.
thumb|right|180px|Hrist Pantokrator, jedna od najstarijih vizantijskih ikona, izrađena u Aleksandriji u 6. ili 7. veku. Danas se čuva u manastiru Svete Katarine na Sinaju.
Hristijanizacija Rimskog carstva je napredovala postepeno, naročito pošto je Teodosije I 391. počeo da donosi antipaganske zakone. Već za njegove vlade hrišćani su uz pomoć carske vojske uništili čuveni Serapejum, hram boga Serapisa u Aleksandriji. Međutim, odnosi između države i crkve nisu uvek išli glatko. Učenje aleksandrijskog sveštenika Arija, arijanstvo, je izazvalo dugotrajnu kontraverzu. Iako je arijanstvo osuđeno kao jeres na Prvom vaseljenskom saboru 324. u Nikeji ipak je uživalo podršku episkopa širom istoka Rimskog carstva sve do osme decenije 4. veka. Tokom ovog perioda kao uporni branilac nikejskog simbola vere istakao se veliki teolog Atanasije, episkop Aleksandrije. Atanasije je između ostalog sastavio i prvu hagiografiju u vidu Žitija svetog Antonija, jednog od prvih monaha pustinjaka koji se podvizavao upravo u pustinjama Egipta. Time je od početka 4. veka Egipat postao centar hrišćanskog monaštva i u pogledu monaha pustinjaka (eremita) i u pogledu sve većeg broja kinovitskih tj. manastirskih zajednica čiji je prvobitni osnivač bio sveti Pahomije.
Drugi važan teološki spor u čijem središtu se Egipat našao bilo je pitanje Hristove prirode u kome je aleksandrijska teološka škola zauzela stav da je Hrist imao samo jednu i to božansku prirodu (monofizitizam). Ovo učenje je osuđeno 451. na Četvrtom vaseljenskom saboru u Halkedonu. Kako je monofizitizam uživao široku podršku u okviru aleksandrijske patrijaršije, carske vlasti su episkopsku stolicu silom obezbedile pristalicama Halkedonskog sabora, dok su monofiziti stvorili paralelnu crkvu, takozvanu Koptsku crkvu.
Rani islamski period: od osvajanja do Mameluka (642—1517)
Između 623. i 642. Egipat su osvojili Arapi, koji su doneli islam i arapski jezik. Državom su u početku vladali kalifovi namesnici, a kada je sredinom 9. veka uticaj abasidskih kalifa iz Bagdada oslabio, osamostalio se pod vlašću namesnika iz dinastije Tulunida (868—905) i Ihšidida (935—969). thumb|left|Opsada [[Damijeta|Damijete u Petom krstaškom ratu 1218.]]
Egipat su 969. godine osvojili severnoafrički vladari iz dinastije Fatimida, koji su bili šiiti. Pretvorili su ga u središte svoje države s prestonicom u Kairu (973. godine). Kako su 1099. krstaši su osvojili Jerusalim, a fatimidski vladar Adid uputio je 1168. kurdskog vojskovođu Saladina u rat protiv krstaša. Saladin ne samo da je bio uspešan u borbi sa krstašima, već je 1171. svrgnuo poslednjeg fatimidskog vladara, ponovno uveo sunitski islam i 1175. proglasio se sultanom. Njegovi potomci postali su poznati kao dinastija Ejubida. U toku njihove vladavine Egipat je u nekoliko navrata bio meta novih krstaških pohoda, naročito Petog i Sedmog. Vlast 1250. preuzimaju mameluci, pripadnici sultanove straže, robovi turkmenskog i mongolskog porekla. Upravo su mameluci 1277. zauzeli Akru i tako zanavek isterali krstaše iz Svete zemlje. Međutim, tokom 14. i 15. veka mamelučki sultani su usred dvorskih prevrata neretko smenjivani, a u istom periodu stanovništvo Egipta je iscrpljivano čestim epidemijama kuge.
Osmanski period (1517—1882)
Godine 1517. turski sultan Selim II osvojio je Egipat. Značaj Egipta za Carstvo je bio i strateški i ekonomski. Egipat je bio važna baza za pohode u području Crvenog mora, u Jemenu, Etiopiji i Hidžazu. U toku 16. veka, luka Suec je dosta proširena, a pridodato joj je i brodogradilište. Čak je 1568. godine pokušana i izgradnja kanala kroz Suecku prevlaku.
Nakon što su Portugalci osnivanjem svojih baza u Indiji zapretili muslimanskim moreplovcima presecanjem njihovih trgovačkih veza sa Indijom, Osmanlije odlučuju da učvrste svoj položaj u područjima oko Crvenog mora. Ovo je uključivalo osnivanje novih baza u Jemenu i Etiopiji. Pri osvajanju Etiopije, od strateškog značaja bile su osmanlijske baze u Egiptu. Nakon njenog osvajanja, oni u Etiopiji osnivaju 1555. godine Habeški ejalet sa sedištem u gradu Masava. thumb|left|300px|Islamski Kairo
Osvajanje Egipta Osmanlijama je donijelo ogromne ekonomske i finansijske prednosti. Prihodi od poreza na zemlju, carina na morskim i riječnim lukama su se koristili za finansiranje vojske, vojne pohode i rashoda namesnika i njegove porodice. Pored toga Egipat je delimično pokrivao i troškove karavana kojima su hadžije išle ka Meki, a dostavljali su i velike količine žita stanovnicima Meke i Medine. Pored toga, egipatska privreda je snabdevala Osmanlijsku prestolicu sa raznim proizvodima i namirnicama: šećerom, rižom, lećom i kafom, ali i vojsku i mornaricu sa barutom, konopima i užadima.
Egipat je bio integrisan u ogromno carstvo, uživajući u dugotrajnom periodu mira, prosperiteta i dobre vlasti u odnosu na tadašnje standarde. Kairo je imao velike koristi od trgovine, koju je stimulisalo godišnje hodočašće u Meku. Zahvaljujući Osmanlijskoj moći i prestižu, te sigurnošću koja je bila veća nego u prethodnom periodu, mnogo više je vernika poduzimalo put na hadžiluk. Egipatski trgovci, ali i vlada, ostvarivali su profit od međunarodne trgovine kafom, koja je otpočela početkom 16. veka i zauzela značaj i važnost koju je dotada imala trgovina začinima. Kairo za vreme Osmanlijske vladavine je bio sedište paše i središte zemlje sa stacioniranom vojskom i birokratijom koji su trošili ogromne količine luksuzne robe.
Stalne promene u vlasti uzrokovale se česte pobune u vojsci na kraju 16. i početkom 17. veka. Smatra se da su te pobune bile uglavnom iz ekonomskih razloga, međutim često su motivi bili etničke prirode. U nekoliko navrata, vojska je čak upadala u pašine odaje, pljačkajući i ubijajući neistomišljenike. Vrhunac pobuna bilo je ubistvo Ibrahim-paše 1604. godine nakon čega sve do 1609. stanje u Egiptu bilo je gotovo na rubu anarhije. Naslednik Ibrahim-paše, Muhamed-paša (vladao 1607—1611) uspeo je uz pomoć beduina i dela lojalne vojske ugušiti pobunu. Pobednički je ušao u Kairo 5. februara 1610.
Kao odgovor na krizu u Carstvu, Osmanlije su krajem 16. i početkom 17. vijeka počeli postepeno pretvarati svoju imperiju od osvajačke u birokratsku državu i bedem islama. U ovom aspektu, osmanlijsko osvajanje Egipta i Hedžaza je posmatrano kao odgovornost sultana i Carstva za sigurnost islamskih svetih mesta Meke i Medine. Od značajnijih uspeha Osmanlija tokom 17. vijeka ističu se osvajanje Krita 1669 i ponovno osvajanje Bagdada 1636, za vreme vladavine sultana Murata IV. Međutim, ova osvajanja dodatno su smanjila stratešku važnost Egipta unutar Carstva. Pošto je u međuvremenu smanjena opasnost od Portugalaca u Crvenom moru, egipatske ekspedicije na tom području više nisu bile potrebne. Svi ti događaji deprimirali su vojne vođe u Egiptu, te im umanjivali vojni moral. Kao dodatni razlog demotivisanja egipatske vojske bilo je njihovo angažovanje u odbrani granica Carstva nakon katastrofalnog poraza Osmanlija u bici kod Beča 1683, kada su mnogi vojnici povučeni iz Egipta, koji se smatrao mirnim utočištem, daleko od burnih ratišta. thumb|[[Bitka kod piramida između Francuske i Otomanskog carstva|250px]] Tokom 18. vijeka Egipat se sve više približavao delimičnoj autonomiji, kako je opadala važnost paša koje je vlast u Istanbulu često menjala, dok su u isto vreme rasli važnost i uticaj lokalnih mamelučkih begova i šeikova. Veoma često izbijali su sukobi između sekti, od kojih su dvije bile posebno uticajne: kasimije i fikarije. Zabeleženo je da je tokom 1711. izbio sukob između ove dve sekte koji je trajao osamdeset dana (od aprila do juna 1711). Sukob je okončan ubistvom vođe fikarija, ali neprijateljstva između ovih sekti trajaće još naredne dve decenije. Centralna osmanlijska vlast bila je nemoćna da zavede red, pa je svojim potezima, koji su uključivali ubistva vođa jedne ili druge sekte, samo izazivali proteste i otpor obeju strana. Tokom 1730-ih ove sekte su se gotovo potpuno međusobno uništile, što je dovelo na vlast sektu Kazdagli (ili Kathuda po osnivaču Mustafi Kathuda), koji su komandovali janičarskim trupama.
Napoleon Bonaparte je osvojio zemlju 1798. i pokušao da pretvori Egipat u francusku koloniju. Francuzi su se povukli 1801. nakon blokade Britanske mornarice i konstantnih napada vojske osmanskog paše Muhameda Alije (1769.-1849.), koji je 1805. postao valija Egipta. Novi se valija prvo se obračunao na svirep način s Mamelucima, a zatim proveo velike reforme čime počinje uticaj Zapada.
Francuzi su 1854. dobili koncesiju za izgradnju Sueckog kanala (otvoren 1869), što je povećalo stratešku važnost Egipta.
Britanski protektorat
Džamija koju je podigao Mehmed Alija početkom 19. veka|thumb|left Zbog velikih troškova izgradnje Sueskog kanala, egipatski kediv (potkralj) Ismail-paša je 1875. bio primoran da proda egipatski udeo u vlasništvu Sueskog kanala Ujedinjenom Kraljevstvu. Nezadovoljstvo Ismailovom vladavinom i utjecajem Evropljana je dovelo do osnivanja prvih nacionalnih klubova 1879. sa Ahmedom Urabijem kao najistaknutijom osobom. On je 1882. postao predsednik vlade koja je pokušala da uvede parlamentarnu kontrolu budžeta. Plašeći se gubitka kontrole nad Sueskim kanalom, Britanija i Francuska su vojno intervisale i porazile egipatsku vojsku u Bitka kod Tel el Kabira i postavili Ismailovog sina Teufika na čelo de fakto britanskog protektorata. Protektorat je ozvaničen 1914., a titula šefa države je promenjena u sultan, otkako je Ujedinjeno Kraljevstvo zaratilo sa vojskom Egipatskog kedivata 1882. Otada je većinu vlasti imao britanski generalni konzul, dok su Egipatski kedivi imali uglavnom formalne dužnosti.
Kada je na početku Prvog svetskog rata Otomansko carstvo stupilo u rat na strani Centralnih sila, Velika Britanija je 1914. zvanično pretvorila Egipat u protektorat, promenila titulu šefa države iz kediva u sultana kako bi istakla nezavisnost Egipta od Otomanskog carstva i preuzela kontrolu nad Sueckim kanalom.