cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stony Creek, Virginia
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 198 stanovnika, što je 4 (2,0%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ivo od Ramseya
Sveti Ivo (također poznat i kao Ives) je bio srednjovjekovni kornvolski biskup i pustinjak po kome je ime dobio grad St Ives u engleskom distriktu Huntingdonshire. U historijskim izvorima se prvi put spominje 1001/02. godine, kada je prema predaji, na polju zvanom Slepe prilikom oranja seljak plugom slučajno zapeo za njegove kosti. Kod "Slepea" je kasnije osnovan samostan Ramsey Abbey. Dio historičara ne vjeruje da je riječ o historijskoj ličnosti.
Porijeklo svijeta
Porijeklo svijeta može označavati:
U nauci:
U religiji i 'filozofiji:
U 'umjetnosti
Campo Casino, Frosinone
Campo Casino je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
FZD4
Uvojiti-4 je protein koji je kod ljudi kodiran FZD4 genom. FZD4 je takođe označen sa CD344 (klaster diferencijacije 344).
Članovi familije „uvojitih“ proteina su 7-transmembranski receptori za Wnt signalne proteine. FZD4 protein sadrži signalni peptid, cisteinom bogati domen u N-terminalnom ekstracelularnom regionu, 7 transmembranski domen, i C-terminalni PDZ vezujući motiv. Uvojiti-4 je jedini predstavnik family „frizzeled“ receptora koji se potentno vezuje za ligand norin. Taj ligand je funkcionalno sličan sa strukturno različitim Wingless tipom proteina. FZD4 signalizacija indukovana norinom reguliše vaskularni razvoj retine kičmenjaka i kontroliše krvne sudove uva. Većina uvojitih receptora je spregnuta sa beta-kateninskim kanoničkim signalnim putem. Ovaj protein potencijalno učestvuje kao pozitivni regulator signalnog puta Wingless tipa MMTV mesta integracije.
Konduritol
Konduritol je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 146,141 Da.
Mitropolija australijsko-novozelandska
Mitropolija australijsko-novozelandska je eparhija Srpske pravoslavne crkve.
Aethelric (biskup Sherbornea)
Æthelric (ili Athelric; ? - 1011/12) bio je srednjovjekovni biskup Sherbornea. Na mjesto biskupa je Æthelric posvećen 1002. Umro je između 1011. i 1012.
Mitropolija australijsko-novozelandska
Nadležni arhijerej je gospodin Irinej, a sjedište mitropolije se nalazi u Sidneju.
Osnivanje
Na paralelnom zasjedanju Eparhijskog savjeta Eparhije australijsko-novozelandske i Crkveno-narodnog sabora Eparhije za Australiju i Novi Zeland Mitropolije novogračaničke koje je počelo 2. septembra 2010, usvojen je jedinstveni „Ustav Mitropolije australijsko-novozelandske“ kojim je ostvareno potpuno crkveno-administrativno jedinstvo Srpske pravoslavne crkve u dijaspori.
Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve, čije je redovno jesenje zasjedanje otpočelo 16. novembra 2010, s radošću je primio vijest o jednoglasnoj odluci o uspostavljanju punog crkveno-administrativnog jedinstva. Na svom redovnom majskom zasjedanju, od 16. do 27. maja 2011, Sabor je odobrio Ustav Mitropolije australijsko-novozelandske.
Sinai, South Dakota
Sajnaj je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 120, što je 13 (-9,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Operacija Weiss I
Četvrta neprijateljska ofanziva podrazumeva krupne vojne operacije Sila Osovine početkom 1943. godine na teritoriji NDH u cilju uništenja Narodnooslobodilačkog pokreta. Nemci su je kodno nazvali Slučaj belo, odnosno Operacija Vajs. Poduhvat je podeljen u dve operacije, Vajs I i Vajs II.
Hitlerovo naređenje za gušenje ustanka
Hitler je tokom jeseni 1942. doneo odluku o čišćenju jadranskog zaleđa. Pokazalo se da su posadne divizije i trupe NDH nedovoljne da uspostave nadmoć nad partizanima, pa su komandantu trupa u Hrvatskoj dodeljene još tri divizije. Odluka je imala dva osnovna motiva:
Pitanje razoružavanja četnika bilo je delikatno zbog njihove povezanosti sa italijanskom vojskom. Stoga je Hitler nametnuo svoju koncepciju na najvišem nivou, na sastanku sa najvišim italijanskim rukovodstvom 18. decembra 1942. Nakon toga Hitler je u u tom duhu izdao odgovarajuća naređenja generalu Leru, komandantu Armijske grupe „E“ i komandantu Jugoistoka.
Hepatosplenomegalija
Hepatosplenomegalija je naziv za istovremeno povećanje jetre (hepatomegalija) i slezene (splenomegalija). Može nastati kao posljedica virusnog hepatitisa ili infektivne mononukleoze, odnosno lizozomalne bolesti skladištenja (LSD).
Moze se javiti i samostalno i kod drugih vidova bolesti. Idiopatski juvenilni artritis pracen je hepatosplenomegalijom.
Operacija Weiss I
Plan operacije Vajs I
Po prijemu naređenja, Štab generala Lera razradio je plan operacija protiv partizana i usaglasio ga sa komandantom italijanske Druge armije generalom Roatom 9. januara 1943. u Zagrebu i generalom Litersom, komandantom nemačkih trupa u NDH.
Prema ovom planu, operacije je trebalo da se sukcesivno izvedu u tri faze:
Opšta zamisao vidi se iz zapovesti generala Litersa od 12. januara 1943, u kojoj je, između ostalog, navedeno:
U cilju pacifikacije oblasti predviđeno je masovno uništavanje sredstava za život da bi se partizani lišili baze za snabdevanje, interniranje ratno sposobnog stanovništva i uzimanje talaca radi retribucije.
Osovinske snage spremile su se za totalni rat.
Dejstva NOVJ pred operaciju
Jedinice NOVJ su, koristeći inicijativu zadobijenu Bihaćkom operacijom krajem novembra i početkom decembra 1942. preduzeli napade na utvrđenu liniju Sanski Most - Bosanski Novi - Dvor na Uni. Uprkos znatnim uspesima protiv jedinica NDH čija se kriza nastavila, ovi napadi završeni su neuspehom jer su Nemci učvrstili odbranu svojim trupama. Primenjujući princip ofanzivnosti, Vrhovni štab NOVJ odlučio je da prenese borbe na širi prostor, razvlačeći neprijateljske snage i tražeći slabe tačke za napad. 4. i 13. hrvatska brigada prešle su Kupu i na Žumberku postigle značajne uspehe. Šesta divizija napadala je utvrđenja na komunikaciji Karlovac - Knin. Italijani i četnici su 15. januara 1943. odbili njen napad na Gračac. Druga i Peta krajiška brigada prebacile su se na Kozaru radi delovanja na komunikaciji u dolini Save i Vrbasa.
Prva proleterska divizija razvila se između reka Vrbasa i Bosne, postigla značajne uspehe u napadima na Teslić i Prnjavor i izazvala protiv sebe snage 718. nemačke divizije. Treća divizija napala je na komunikacije u gornjem toku reke Bosne, a Druga je, nakon borbi u severnoj Dalmaciji, prešla u napad na ustaške garnizone zapadne Hercegovine.
Tako su se na pravcima planirane operacije našli samo Prvi hrvatski (6., 7. i nekompletna 8. divizija) i Prvi bosanski korpus (glavnina 4. i 5. divizije.
Borbe na Baniji
7. banijska divizija angažovala se u borbama još pre početka operacije, napadajući transporte na pruzi Sisak — Sunja — Kostajnica i ometajući koncentraciju napadača. 369. legionarska divizija morala je da se izbori za posedanje svoje pozicije za napad.
Tokom noći 28./29. decembra 1942. 7. brigada s jednim bataljonom 8. brigade izvela je napad na Kostajnički Majur, gde je stigao jedan bataljon i baterija topova 369. divizije. Napad je u prvoj fazi bio veoma uspešan, ali su napadnutima stigli u pomoć tenkovi. Usled neiskustva u borbi protiv tenkova, jedinice napadača su se neorganizovano povukle. Ipak, nanele su 369. diviziji gubitke od oko 120 izbačenih iz stroja, a zaplenjena su između ostalog i dva protivtenkovska topa od 47 mm.
U noći 4/5. januara 8. brigada napala je železnički vojni transport 369. divizije na pruzi Sisak — Sunja i naneti su gubici od 47 mrtvih (među njima 2 nemačka oficira i 18 podoficira) i 73 zarobljena, i zaplenjena je znatna količina opreme.
Naveče 14. januara 7. brigada napala je upravo pristigli 3. bataljon i „tešku“ četu 370. puka u selima Bijelnik i Blinja. Brigada je uspela da razbije nemačke jedinice i nanese im gubitke od oko 30 - 40 mrtvih i 35 zarobljenih, zapleni 2 topa od 37 mm, 1 teški bacač, 2 laka bacača, i 3 protivtenkovske puške, koje su se u kasnijim dejstvima pokazale kao dragocene.
Borbe u Lici
Tokom decembra 1942. i januara 1943. jedinice Šeste ličke divizije napadale su italijansko-četničke punktove i garnizone u Lici i severnoj Dalmaciji, ometajući na taj način koncentraciju trupa za predstojeću operaciju. Druga lička brigada izvršila je 15. januara 1943. neuspešan napad na garnizon u Gračacu, koji su branili delovi italijanske divizije „Sasari“ i Leteća brigada hercegovačkih četnika pod komandom Petra Baćovića.
Početak osovinske ofanzive
20. januara 1943. rano ujutro sve predviđene osovinske jedinice prešle su u napad na svim sektorima, sa izuzetkom italijanske divizije „Re“ koja je otpočela napad 23. januara. Iako su partizani zapazili koncentraciju trupa i bili svesni da predstoji ofanziva, nisu imali ni približno tačne podatke o vremenu početka ofanzive. Stoga su se u prvim satima operacije osovinske kolone u napredovanju susretale samo s patrolama, teritorijalnim i zaštitnim delovima, koji su prihvatale borbu sa isključivim ciljem da uspore napredovanje napadača i da omoguće koncentraciju snaga za odbranu. Izuzetak su bile Banija i Lika, gde su 7. odnosno 6. divizija bile u borbenom dodiru sa neprijateljskim ofanzivnim grupacijama još u fazi njihove koncentracije. Prema neprijateljskom planu, za razvoj operacije od ključnog značaja bilo je energično nastupanje 7. SS divizije preko Korduna i 717. divizije preko Bosanskog Petrovca. Ove dve grupacije trebalo je da se sastanu kod Vrtoča 36 sati nakon početka operacije.
Napad 369. divizije na Baniju
26. januara prodor 7. SS divizije preko Korduna učinio je položaje na Baniji neodrživim, pa se 7. banijska divizija noću 28./29. januara prebacila u Bihaću na desnu obalu Une, preuzimajući na sebe zadatak zaustavljanja 7. SS divizije.
Napad 7. SS divizije na Kordun
7. SS divizija otpočela je napad iz oblasti Karlovca 20. januara u 4 sata ujutro u četiri kolone jačine ojačanog pešadijskog bataljona. Nakon prelaska mosta na Korani, njena desna kolona nastupajući u pravcu Krnjaka naišla je na dva bataljona Kordunaškog NOP odreda, koji su uspeli da je zadrže do 10 sati pre podne. Dvema centralnim kolonama suprotstavila su se tri bataljona 5. kordunaške brigade sa kojima su ušle u oštre borbe. Međutim leva napadna kolona 7. SS divizije uspela je da izbegne direktan sukob i bez većih sukoba prodre u Vojnić istog dana posle podne. Zbog toga su jedinice NOVJ morale da se povuku na novu liniju.
Narednih dana došlo je do koncentracije snaga i do eskalacije borbenih dejstava. Na strani Osovine ispoljio se i napad italijanske divizije „Lombardija“ na desnom krilu 7. SS divizije, a na strani NOVJ u odbrani su angažovane 5., 6., 14. i 15. hrvatska brigada, 1. bataljon 4. brigade i Kordunaški NOP odred. Jedinice NOVJ su posedale taktički dominirajuće položaje i branile ih, intervenišući po potrebi na ugroženim pravcima. Nemci su napredovali sistematski, napadima u više kolona tražeći slabu tačku protivnika i zabacujući se u njegovu pozadinu. Manevarsko napredovanje imalo je dosta uspeha, zahvaljujući većoj poktretljivosti motorizovanih nemačkih jedinica.
Nisu se, međutim, ustezali ni od rešavanja nejasnih situacija direktnim napadom ukoliko je bilo potrebno. Tokom 23. januara nemačke jedinice pokrenule su odlučan napad iz Vojnića u južnom pravcu. Jedna kolona zadržana je od 2. bataljona 5. brigade, a druga se sukobila sa 1. i 2. bataljonom 6. brigade. Borci ovih bataljona pustili su napadača na blisko odstojanje (oko 100 metara) i jakom puščanom i mitraljeskom vatrom uspeli da ga odbace na polazne položaje. Nakon kraćeg vremena neprijateljeva formacija od 11 bombardera tipa „Štuka“ počela je bombardovanje položaja bataljona 6. brigade, koje je trajalo sat i 35 minuta. Borci su ostali na svojim položajima, a napadač je, koristeći napad svojih aviona i jaku artiljerijsko-minobacačku pripremu krenuo u napad i uspeo da uđe u njihove položaje, tako da je došlo do borbe prsa u prsa. Napadač je uspeo da potisne oba bataljona za nekolio kilometara, na nove položaje na brdu Veliki Lisac kod sela Blagaja.
Istočna grupa 7. SS divizije, odnosno njegovo levo krilo, za to vreme je uspelo da, izbegavajući teže borbe, prodre u toku 22. januara u Vrginmost, učinivši tako ove okršaje kod Blagaja bespredmetnim i otvorivši svojoj diviziji napadne perspektive prema Velikoj Kladuši, Slunju i Bihaću. To je dovelo do prinudnog reorganizovanja odbrane NOVJ, do izvlačenje nekih jedinica 7. banijske divizije iz borbenog dodira sa 369. legionarskom i prabacivanja na odbranu Velike Kladuše.
7. SS divizija je međutim svojim motorizovanim kolonama maksimalno eksploatisala prednost koju je stekla prodorom unutar rasporeda odbrane, i uspevala je da ostvari koncentraciju snaga po dubini pre NOVJ. Tako je NOVJ bila prinuđena da evakuiše Slunj, u koji su Nemci ušli 24. januara u 17 časova.
Tokom 26. januara 7. SS divizija vršila je energične napade iz Slunja prema istoku i jugoistoku bez odlučujućeg uspeha. 15. brigada je čak uspela da, iskoristivši uspešno odbijanje napada, pređe u protivnapad i potisne napadača za 15 kilometara unazad, nanoseći mu gubitke. Ovaj uspeh je ipak ostao usamljen i bez sadejstva drugih jedinica NOVJ.
Odlučujući napad Nemci su pokrenuli 26. januara u 22 sata. Premorene i iznenađene noćnim napadom, jedinice NOVJ pružile su slab otpor, i Nemci su uspeli da prodru u Rakovicu i Drežnik Grad. Ovim je bila kompromitovana odbrana na levoj strani reke Une, i partizani su, vodeći zaštitne borbe, otpočeli evakuaciju Banije i Korduna.
Napad 717. divizije na Bosansku Krajinu
Napad 717. divizije bio je prema planu operacije od ključnog značaja, jer je predstavljao istočni krak obuhvatnog manevra kojim je trebalo preseći patrtizansku teritoriju preko sredine. 717. divizija trebalo je drugog dana napada da se u oblasti Vrtoča sastane sa prednjim delovima 7. SS divizije. Za tu svrhu diviziji su, kao pojačanje, stavljeni na raspolaganje Drugi gorski ustaško-domobranski zdrug (brigada) i 202. oklopni bataljon sa 50 tenkova.
Izbivši na desnu obalu rijeke Sane, na sektoru od Sanskog Mosta do sela Vrhpolje, 717. divizija sa 202. tenkovskim bataljonom, krenula je u napad 20. januara u 9.30 časova kod sela Vrhpolja. Plan i dinamika boja detaljno su bili razrađeni u zapovesti generala Benignusa Dipolda, komandanta divizije, koja glasi:
Napad je otpočeo prema planu. Haubice, brdski topovi minobacači otvorili su vatru na levu obalu Sane u Vrhpolju, na frontu širokom jedan kilometar, a zatim su prednje jedinice forsirale reku. Na suprotnoj obali dočekao ih je 2. bataljon Prve krajiške brigade i 3. (omladinska) četa 1. bataljona Sedme krajiške brigade. Prvi napad je odbijen i Nemci su vraćeni preko Sane, pa je usledio novi u 11:00, koji je takođe paralisan. Zatim je angažovana avijacija (25 aviona) za bombardovanje partizanskih položaja, i nakon još jedne artiljerijske pripreme ceo 749. puk (poznat po učešću u masakrima u Kraljevu i Kragujevcu oktobra 1941.) pokrenut je na juriš. Uprkos ostvarenoj nadmoći u ljudstvu od oko 15 prema 1, Nemci nisu uspeli da napreduju sa mostobrana na Sani, i nakon prvog dana napada nalazili su se na početnoj poziiciji.
Bez uspeha su okončani i pokušaji 1. bataljona 737. puka 20. i 2 gorskog zdruga 21. januara u pravcu zapada, prema Lušci-Palanci. Delovi Prve, Šeste i Sedme krajiške brigade, iako bez konkretnih podataka o neprijateljskim namerama i raštrkani na širokom prostoru, vrlo uspešno su paralisali osovinske napade.
U prva tri dana oba puka 717 divizije, napadajući od Sanskog Mosta prema jugu i jugoistoku, postigla su skromne rezultate. 749 puk prodro je nekoliko kilometara na jug, do sela Kamička, gde je zaustavljen od prikupljenih bataljona Prve krajiške. 737. puk uspeo je pod borbom 21. januara da prodre nekolko kilometara na jugoistok, do sela Kijeva, gde su uhvatili 38 muškaraca, žena i dece i odmah ih streljali. Sutradan je obnovio napad i prodro još nekoliko kilometara, do sela Tramošnja, gde se sastao sa četničkom grupom Vukašina Marčetića, o čemu komandant puka izveštava komandanta divizije:
Osetivši da je napad zapao u krizu, komandant 717. divizije Dipold odlučio je da pokuša da bočnim manevrom razvuče i razbije jedinice NOVJ. Naredio je 737. puku, ojačanom jednim bataljonom 749. puka, 202. tenkovskom bataljonu i 2. gorskom zdrugu da 23. januara ujutro energično prodru od Sanskog Mosta na zapad, u pravcu Lušci-Palanke.
Ovaj pravac bio je za partizane posebno usetljiv zbog toga što su se u toj oblasti nalazile mnoge pozadinske ustanove, među kojima i 18 bolnica sa 3770 ranjenika. Kako se na tom pravcu nalazio samo 1. bataljon Šeste krajiške brigade, nastupila je kriza odbrane. Štab Četvrte krajiške divizije ocenio je da je najvažniji zadatak odbrana Podgrmeča, pa je u skladu s tim naredio da se usiljenim maršem Druga i Peta krajiška brigada vrate iz Lijevče Polja. Njihov se povratak međutim mogao očekivati tek za nekoliko dana, pa je zatražena hitna intervencija Pete krajiške divizije. Sa odbrane južnog pravca poslat u toku dana je 3. bataljon Prve krajiške preko Grmeča. Dva prikupljena bataljona napali su u toku dana nemačke kolone u napredovanju, uneli pometnju i naneli im znatne gubitke.
Narednih dana štab 717. divizije manevrisao je svojim motorizovanim snagama, pokušavajući da odvuče snage NOVJ u jednom pravcu, da bi potom napao na drugom. Prebacivanje snaga Pete divizije (3. bataljona Prve krajiške) na napadni pravac 737. puka nemački štab je precenio i pokušao da iskoristi koncentracijom tenkova i izvođenjem napada na pravcu 749. puka. Krajnjim zalaganjem, ove snage us uspele da do 27. januara napreduju još nekoliko kilometara na jug, do prevoja Paunovac.
Za to vreme na pravcu napada 737. puka situacija je bila još dinamičnija. Delovi Šeste i bataljon Prve brigade uspešno su suzbijali napade protivnika i kontranapadima ih vraćali na polazne položaje. 25. januara štabovi partizanskih bataljona odlučili su da dozvole protivniku da zanoći u blizini sela Eminovci, da bi izveli noćni napad. O rezultatima ovog napada štab Prvog bosanskog korpusa pisao je u izveštaju Vrhovnom štabu sledeće:
dok je komandant Dipold u svom izveštaju ovako opisao ishod:
Preokret na Grmeču
27. januara Vrhovni štab NOVJ razmotrio je situaciju i doneo odluku da obrazuje Glavnu operativnu grupu pod svojom neposrednom komandom, i da sa njom krene u prodor na istok, u pravcu Hercegovine, Crne Gore, Sandžaka i Srbije. U duhu te odluke Prvi hrvatski i Prvi bosanski korpus dobili su direktive da upornom odbranom zadrže nemačku ofanzivnu grupaciju, obezbeđujući tako potrebno vreme i manevarsku slobodu. Glavnoj operativnoj grupi. Nakon toga, hrvatski i bosanski korpus trebalo je da se izvuku iz frontalnog dodira sa neprijateljem i manevrom prebace nazad na ponovo okupiranu teritoriju, u pozadinu osovinskih napadnih kolona, i da tamo nanose neprijatelju udarce i ponovo stvore slobodnu teritoriju.
Nemački štab je, razmatrajći situaciju, konstatovao kašnjenje i izdao naređenja za nove energične napade na svim pravcima. Prema tim naređenjima, 28. januara ujutro trebalo je da u napad krenu i 737. puk prema zapadu, i 749. puk u prema jugu. 749. puk je međutim bio preduhitren.
Na položaje u oblasti Paunovca tokom 27. januara pristigla je 4. krajiška brigada sa štabom 5. divizije. Ovu koncentraciju snaga štab divizije iskoristio je za noćni napad na nemačke odbrambene položaje u selu Ramići 27. januara u ponoć. Ovaj napad izazvao je pometnju i povlačenje Nemaca koji su pritom pretrpeli znatne gubitke. Umesto napada, sutradan je komandant 749. puka bio prinuđen da naredi pretraživanje terena u okolini sela Ramića radi pronalaženja izgubljenih vojnika i opreme.
Napad 737. puka na zapad, prema Bosanskoj Krupi, u početku je više obećavao. Ojačane toga dana pristiglim „erzac“ (dopunskim) bataljonom jačine 1069 vojnika, jedinice 737. puka ojačane oklopnim snagama su 28. januara rano ujutro krenule u nastupanje, potiskujući delove Šeste brigade i prodirući do Benakovca. Na tom mestu došlo je međutim do iznenadne susretne borbe. U isto vreme kad su u Benakovac izbile nemačke kolone sa istoka, u to mesto izbilo je čelo kolone 2. i 5. krajiške brigade na maršu sa severa, U toj susretnoj borbi partizani su se bolje snašli i potpuno preuzeli inicijativu. 737. puk se, pretrpevši gobitke u borbi, utvrdio i branio u okruženju sa dva bataljona u Benakovcu i trećim u selu Fajtovcima. Od tog trenutka potkuno je izmenjen karakter bitke. Umesto napada, Nemci su bili prinuđeni na grčevitu odbranu u okruženju i na pokušaje deblokiranja iz pravca Sanskog Mosta. Napad 717. divizije definitivno je okončan potpunim neuspehom.
Pokušaj deblokiranja od strane 2. bataljona 749. puka završio se time što je i ovaj bataljon završio u teškoj poziciji, opkoljen i u stanju grčevite odbrane, pretrpevši gubitke od 85 poginulih, 163 ranjenih i 4 nestala vojnika.
Komandant divizije Dipold se žalio svom komandantu Litersu:
Jedinice opkoljenog 737. puka sabijene su na veoma uzak prostor, prostreljivan pešadijskom vatrom s jednog kraja na drugi. Krajnjim naporom uspele su da odbiju nekoliko napada i izbegnu kompletno uništenje.
Pad Bihaća
minijatura|Ulazak nemačkih trupa u Bihać 29. januara 1943.
U noći 28./29. januara poslednje su se povukle preko mosta u Bihaću jedinice 7. banijske divizije, onesposobivši zatim mostove na Uni. Sa jedinicame se povukao i zbeg od oko 15.000 civila.
Jedinice 7. SS divizije tokom 29. januara sastale su se u Ličkom Petrovom Selu sa kolonom italijanske divizije „Re“ i nastavile prema Bihaću, u koji su ušle istog dana u 16:30. Tako je 7. SS divizija rešila prvi deo operacijskog zadatka, potrošivši za to, umesto planiranog jednog, deset dana.
Opkoljavanje i pokušaj uništenja 4. krajiške divizije
30. januara 369. legionarska divizija ušla je u Bosansku Krupu. Time se Četvrta krajiška divizija našla u veoma složenoj situaciji, prinuđena da se bori protiv pokušaja opkoljavanja. Međutim, pre prelaska u aktivnu odbranu, jedinice 4. divizije preduzele su još jedan pokušaj likvidacije opkoljenog nemačkog puka u Benakovcu.
Isturivši 8. krajišku brigadu. kao obezbeđenje prema 369. legionarskoj diviziji, jedinice 4. divizije su tokom noći 1./2. februar napale opkoljene Nemce. Napadom su nemačke snage presečene u dve grupe, od kojih je jedna pokušala proboj iz okruženja u pravcu Majkić-Japre, dok se druga utvrdila na jednom brežuljku oko ukopanih tenkova. Grupa koja je krenula u proboj nabasala je na položaje 3. bataljona Prve krajiške brigade i tom prilikom, prema izveštaju štaba bataljona, pretrpela gubitke od 150 poginulih. Ostatke druge grupe ukopane u blizini Benakovca oslobodila je oklopno-motorizovana kolona 370. puka 369. divizije koja je, odbacivši 8. krajišku brigadu, prodrla u Benakovac 3. februara pre podne.
1. februara 7. SS divizija uspostavila je na liniji Bihać - Bosanska Krupa vezu sa 369. legionarskom divizijom, i krenula u koncentrično nastupanje na Grmeč.
U prvoj fazi težište nastupanja bio je pravac prema Bosanskom Petrovcu. Na tom pravcu se u odbrani nalazila 7. banijska divizija. Oštre borbe o ovoj oblasti trajale su do 6. februara, kad je 7. SS divizija uspela da zbaci banijske jedinice sa odbrambenih položaja i prodre u Vrtoče. Nastavljajući nastupanje, 7. februara posle podne jedinice 7. SS divizije ušle su u evakuisani Bosanski Petrovac, a sutradan, nakon 19 dana intenzivnih borbi od početka operacije, tenkovska kolona 7. SS divizije sastala se sa prednjim delovima 749. puka 717. divizije na Paunovcu. Time su jedinice 4. krajiške divizije sa zbegom od oko 15.000 civila bile opkoljene na Grmeču. Peta i Sedma divizija prešle su u odbranu na pravcima prema Glamoču i Drvaru. Prema naređenju Vrhovnog štaba, ranjenici i bolničko osoblje su evakuisani u pravcu Glamoča, pod zaštitu Glavne operativne grupe, dok su zbegovi izbeglica sa Korduna i Banije trebali da budu prebačeni na slobodnu teritoriju Like, odakle bi se, nakon ponovnog stvaranja slobodne teritorije, vratili svojim kućama. Znatan deo izbeglica uspeo je da se vrati, dok je nekoliko hiljada produžilo odstupanje na jugoistok, u pravcu Glavne operativne grupe. Mnogi su na tom putu stradali od hladnoće, gladi, napora i napada iz vazduha. Branko Ćopić, potresen njihovim patnjama, napisao je poznatu pesmu „Na petrovačkoj cesti“.
Za to vreme pomoćna kolona 7. SS divizije 6. februara pokrenula je napad od Vrtoča prema vrhu Grmeča, izbijajući u pozadinu položaja 4. divizije. Pod neposredni udarom Nemaca, 8. krajiška brigada i štab 4. divizije probili su se iz okruženja na zapad.
Narednih dana sve tri nemačke divizije, 7. SS, 369. i 717. preduzele su koncentrično nastupanje na Grmeč, sužavajući brigadama NOVJ i zbegu manevarski prostor. Brigade 4. divizije branile su prostor elastičnom odbranom, usporavajući napredovanje napadača i tražeći mogućnost proboja iz okruženja.
Štabovi okruženih brigada doneli su odluku da izvrše proboj iz obruča tokom noći 11./12. februara. Tokom te noći 2. i 5. krajiška brigada izvrile su marš se južnih padina Grmeča preko planinskih vrhova na sever, savladale nemačka obezbeđenja na cesti Sanski Most - Bosanska Krupa i zaposeli prethodno napuštena područja severno od Grmeča. Za brigadama se tokom noći kretao i zbeg od oko 15.000 civila. Tokom ovog napornog marša preko visokih planinskih prevoja u izuzetno hladnoj noći, prema proceni D. Karasijevića, od smrzavanja je umrlo oko 2.000 ljudi.
Šesta krajiška brigada prepadom je presekla i prešla cestu Bosanski Petrovac – Sanski Most i postavila se u odbranu na komunikaciji Bosanski Petrovac – Drvar.
Napad na slobodnu teritoriju Like
mini|[[6. lička divizija prelazi Kupreško polje prema Šujici za vreme IV ofanzive.]]
Osovinska dejstva u sklopu operacije Vajs I na teritoriji Like počela su 20. januara s južne strane Like, sa linije Gračac—Medak u pravcu Bruvna i Udbine. Napad je izvršilo oko 300 četnika, koji su uspeli da iznenade levo krilo 1. ličke brigade, upadnu u selo Glogovo i popale ga. Posle izvršene pripreme jedinica 1. brigade, napad četnika je odbijen. Na odseku 9. brigade, od Lovinca, napadale su dve bojne ustaša i tri bataljona Italijana sa četnicima.
Puk divizije „Sasari“ iz Gračaca krenuo je u nastupanje 21. januara ujutro, ali je 1. brigada tokom dana uspešno odbila ovaj napad i odbacila napadača na početne položaje.
22. januara krenula je u nastupanje divizija „Re“ iz oblasti Vrhovina na položaje Druge ličke brigade u pravcu Korenice i Plitvičkih Jezera. Nakon osmam dana ofanzive, jedna kolona ove divizije uspela je da se kod Ličkog Petrovog Sela sastane sa levokrilnom kolonom nemačke 7. SS divizije. Nakon napuštanja odbrane Bihaća, na sektor Plitvičkih Jezera u borbu protiv kolona divizije „Lombardija“ i „Re“ prebačene su 6. i 14. primorsko-goranska brigada, dok su 5. i 15. brigada zatvarale prostor između Bihaća i Lapačke doline.
Prvi pešadijski puk talijanske divizije „Re“ sa jednom četom tenkova i 2. lovačkom ustaškom bojnom ušao je 1. februara nakon žestokih borbi u Korenicu, a 31. i 32. ustaška bojna u Udbinu. Na veoma smanjenoj slobodnoj teritoriji u Lici prečnika oko 25 kilometara oformila se znatna koncentracija snaga NOVJ opkoljena 7. SS divizijom, trima italijanskim divizijama, i jakim ustaško-domobranskim i četničkim snagama.
Nakon 5. februara nemačke snage iz oblasti Bihaća potpuno su se posvetile ofanzivi na Grmeču, što je rezultiralo promenom operativne situacije u Lici. Italijani i njihovi saveznici ispoljavali su i dalje ofanzivnost. Njihovi napadi su međutim po pravilu završavani protivudarima jredinica NOVJ uz nanošenje znatnih gubitaka.
Napadajući na pravcu Mazin—Gornji Lapac, italijanske snage, sastava: 2. bataljon 151. puka, 2. bataljon 152. puka, 73. i 44. bataljon Crnih košulja, 1. i 4. eskadron tenkova i jedna četa bersaljera, pod komandom štaba divizije „Sasari“, uspele su da u toku 13. februara odbace jedinice 1. brigade 6. divizije i uđu u Gornji Lapac. Istog dana i oko 300 – 400 četnika ušli su u Srb. Zbog situacije nastale ulaskom neprijatelja u Gornji Lapac, 9. brigadi 6. divizije je naređeno da se sa tri bataljona prebaci prema Gornjem Lapcu, gde se nalazila i 1. brigada iste divizije, a Štab 8. divizije je, prema naređenju Glavnog štaba Hrvatske i Štaba 1. korpusa, uputio usiljenim maršem 15. brigadu u Lapačko polje da uspostavi vezu sa 1. brigadom 6. divizije.
Ocenjujući ovladavanje komunikacijom Kulen Vakuf — Gornji Lapac — Udbina ključnim za uspeh operacije, Italijani su na ovaj sektor koncentrisali i delove delove divizije „Zara“ i „Bergamo“ i četnike iz severne Dalmacije. 14. februara pokrenute su u napad sve italijanske, ustaške i četničke snage iz Korenice, Udbine, Lapačke doline i doline Une. Grupacija u Lapačkoj dolini prodrla je 15. februara u Donji Lapac.
U Gornjem i Donjem Lapcu nalazili su se italijanski 16. bersaljerski bataljon, 26. bataljon crnih košulja, 2. bataljon 151. pešadijskog puka divizije „Sasari“ i 3. bataljon 25. pešadijskog puka divizije „Bergamo“, ukupno četiri bataljona sa artiljerijom i tenkovima. Napad na njih počeo je 18. februara u 7 sati ujutro. Oko 11 sati italijanske snage, pomognute snažnom artiljerijskom vatrom iz Mazina, krenule su u proboj natrag u pravcu Mazina. Njihovu kolonu tokom izvlačenja napale su jedinice 9. brigade i presekle kolonu na dva dela, od kojih se jedan probio prema Mazinu, a drugi vratio u Gornji Lapac.
Pod vrlo teškim uslovima visokog snega i velike hladnoće, opsada i napadi na italijanske snage u Gornjem Lapcu trajali su do 21. februara. Toga dana U 8 sati probili su s pravca Mazina prema Gornjem Lapcu dva bataljona 1. pešadijskog puka divizije „Re“, 15. bataljon „M“, četa tenkova, baterija topova i četnici iz sastava Dinarske četničke divizije, uspevši da deblokiraju i obezbede izvlačenje snaga iz Gornjeg Lapca. Istog dana Prva lička brigada ušla je u Gornji i Donji Lapac.
Nakon ovih neuspeha i gubitaka, Italijani su obustavili ofanzivne operacije i povukli su se u garnizone na glavnim komunikacijama. Zonu Gračac — Zrmanja — Bender predali su četnicima, a Gospić, Vrhovine i Otočac ustašama. Jedinice NOVJ potpuno su preuzele inicijativu u svoje ruke i do kraja aprila oslobodile najveći deo Like, i da krajem aprila opkole i pripreme napad na Gospić.
Posljedice
Italijanska komanda je operaciju Vajs I ocenila nesupešnom:
Nemački general Aleksander Ler je sredinom februara 1943. godine zabeležio da je porastao autoritet i uticaj partizana nakon ove operacije:
Gibourne
Žiburn je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Poatu-Šarant, u departmanu Primorski Šarant koja pripada prefekturi Sen Žan d'Anželi.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 118 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 10 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 101 metar (maksimalnoj 107 m, a minimalnoj 53 m).
HTH
Termin HTH ima više značenja.
Aspin-Aure
Aspen Or je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Banjer de Bigor.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 42 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 3 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,27 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 900 metara (maksimalnoj 1.759 m, a minimalnoj 739 m).
FZD5
Uvojiti-5 je protein koji je kod ljudi kodiran FZD5 genom.
Aelfgar od Elmhama
Ælfgar (? - 24/25. decembar 1021) bio je srednjovjekovni biskup Elmhama u Engleskoj. Na mjesto biskupa je posvećen 1001. a sa tog mjesta je odstupio između 1012. i 1016. Umro je nekoliko godina kasnije.
10. dodjela Oscara
10. dodjela Oscara je održana 10. marta 1938. u Hotelu Biltmore u Los Angelesu. Na njoj je losanđeleska Akademija odala priznanje najboljim filmskim ostvarenjima premijerno prikazanim u periodu od 1. januara do 31. decembra 1937. godine. Originalno je trebala biti održana 3. marta, ali je odgođena na tjedan dana zbog poplava koje su pogodile Los Angeles.
Dodjela je prošla u znaku filma The Life of Emile Zola, koji je ne samo osvojio Oscar za najbolji film, nego i sa 10 nominacija u različitim kategorijama razbio dotadašnji rekord. Na njoj je također A Star Is Born bio prvi film u boji nominiran za glavnu nagradu. Danas je, međutim, najpoznatija po tome što je austrijska glumica Luisa Rainer za ulogu u filmu The Good Earth osvojila Oscar za najbolju glumicu, i to nakon osvajanja iste nagrade na prethodnoj dodjeli; time je postala prva ličnost koja je uspjela osvojiti jedan te isti Oscar dva puta zaredom.
Nagrade
Pobjednici su navedeni prvi i označeni podebljanim slovima.
Višestruke nominacije i nagrade
Sljedećih dvadeset filmova je dobilo višestruke nominacije:
Tratturo, Chieti
Tratturo je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
10. dodjela Oscara
Višestruke nominacije i nagrade
Sljedeća četiri filma su dobili više od jedne nagrade:
Tratturo, Chieti
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 244 m.
Predsjedništvo Bosne i Hercegovine
thumb|desno|200px|Zgrada Predsjedništva Bosne i Hercegovine u [[Sarajevo|Sarajevu]]
Predsjedništvo Bosne i Hercegovine je najviši izvršno-zakonodavni organ države Bosne i Hercegovine. Predsjedništvo Bosne i Hercegovine je nastavilo kontinuitet ranijeg Predsjedištva Republike Bosne i Hercegovine, koje je djelovalo do potpisivanja Dejtonskog sporazuma.
Ima tri člana (po jednog Bošnjaka, Srbina i Hrvata), koji se svakih osam mjeseci smjenjuju na mjestu predsjedavajućeg predsjedništva tokom mandata predsjedništva koji traje četiri godine. Članove predsjedništva neposredno bira narod na izborima na način da za bošnjačkog i hrvatskog člana glasa biračko tijelo Federacije, a za srpskog člana Republike Srpske.
Predsjedavajućeg Vijeća ministara imenuje predsjedništvo, a odobrava Parlamentarna skupština. Predsjedavajući zatim imenuje ministre.
Trenutno, članovi predsjedništva Bosne i Hercegovine su Denis Bećirović, Željka Cvijanović i Željko Komšić.
EHF Euro 1994.
Prvo europsko rukometno prvenstvo održalo se u Portugalu u periodu od 3. do 12. lipnja 1994. u organizaciji EHF-a. Na turniru je sudjelovalo ukupno 12 reprezentacija od kojih je samo domaćin imao direktan plasman, dok su ostalih jedanaest nastup izborile preko kvalifikacija. Turnir se igrao u dva grada, Almadi i Portu, s tim da se završni dio turnira igrao samo u Portu. Odigrano je ukupno 38 utakmica.
Kvalificirane momčadi
Dvanaest momčadi izborilo je nastup na prvenstvu. Dok je Portugal kvalificiran kao domaćin, ostalih 11 momčadi je igralo kvalifikacije i tako izborilo nastup. Kvalifikacije su se igrale preko sustava od 7 skupina u kojima su prvoplasirane momčadi imale direktan plasman, a drugoplasirane momčadi su išle u "play-off" fazu u kojoj je nastup na prvenstvu izborila bolja momčad u dvije utakmice. Rumunjska je, iako drugoplasirana, izborila direktan nastup na prvenstvu.
Cannero Riviera, Verbano-Cusio-Ossola
Cannero Riviera je naselje u Italiji u provinciji Verbano-Cusio-Ossola, u regiji Piemonte.
EHF Euro 1994.
Završnica
{|
Cannero Riviera, Verbano-Cusio-Ossola
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 917 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 228 m.
EHF Euro 1994.
Individualna postignuća
{| style="background-color: transparent; width: "
Izvor: ehf-euro.com
Parlament Federacije Bosne i Hercegovine
Parlament Federacije Bosne i Hercegovine je zakonodavno tijelo Federacije BiH, jednog od dva entiteta Bosne i Hercegovine.
Sastoji se od Predstavničkog doma od 98 zastupnika koje biraju neposredno građani, te Doma naroda čije predstavnike biraju kantonalne skupštine.
Slavoluk u Pjonjangu
Slavoluk u Pyongyangu (개선문) je sagrađen kako bi obilježio korejski otpor japanskoj vlasti od 1925. do 1945.
Sagrađen je 1982. godine na Trgu trijumfalnog povratka, odnosno podnožju brda Moran (모란봉) u sjevernokorejskoj prijestolnici Pyongyang, a svrha mu je bila odati počast i slaviti ulogu predsjednika Kim Il-sunga u otporu protiv japanske vlasti. Inauguriran je na njegov 70. rođendan, a sastoji se od 25.500 blokova bijelog granita koji svaki predstavlja jedan dan njegovog života do trenutka inauguracije.
Napravljen je po uzoru na pariški Arc de Triomphe, a namjerno je sagrađen na način da bude veći od pariškog slavoluka. Predstavlja najviši slavoluk na svijetu, sa šezdeset metara visine i pedeset metara širine. Slavoluk u sebi ima niz prostorija, balustrada, vidikovaca i liftova. Ima četiri izdubljene dveri, svaka 27 m visoka i ukrašena izrezbarenim azalejama. U Slavoluk je uklesana "Pjesma generala Kim Il-sunga", revolucionarna himna, te godina 1925. kada je prema sjevernokorejskim historijama Kim započeo put nacionalnog oslobođenja, i godina 1945. kada je sa završetkom drugog svjetskog rata završila japanska okupacija.
Slavoluk predstavlja redovnu stanicu na službenim sjevernokorejskim obilascima za strane turiste i posjetioce.
Aethelred od Cornwalla
Æthelred (fl. cca. 1001) je bio srednjovjekovni biskup Cornwalla. Na mjesto biskupa je postavljen 1001. ali je umro nedugo nakon toga.
Kongo crveno
Kongo crveno je organsko jedinjenje, koje sadrži 32 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 696,663 Da.
Gresal, Belluno
Gresal je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 140 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 310 m.
Canville-la-Rocque
Kanvil la Rok je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš koja pripada prefekturi Kutans.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 129 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 24 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,35 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 43 metara (maksimalnoj 43 m, a minimalnoj 7 m).
Ewa Beach, Hawaii
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 14.955 stanovnika, što je 305 (2,1%) stanovnika više nego 2000. godine.
L'Origine du monde
thumb|300px|Podrijetlo svijeta - Musée d'Orsay, Pariz Podrijetlo svijeta (francuski L'Origine du monde) je kontroverzno realistično likovno umjetničko djelo Gustava Courbeta iz 1866. godine. Danas se nalazi u Musée d'Orsay u Parizu (ulje na platnu 55x46 cm).
Felicity, Ohio
Filisiti je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 818, što je 104 (-11,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bitka kod Valadže
Bitka kod Valadže se odigrala u Mezopotamiji (današnji Irak) u maju 633. između arapsko-muslimanske vojske Rašidunskog Kalifata pod Halid ibn Validom na jednoj, i perzijske (sasanidske) vojske na drugoj strani. Do nje je došlo tokom Halidovog pohoda na Mezopotamiju, odnosno nakon dvije velike pobjede nad Perzijancima - Bitke lanaca i Bitke na rijeci - tokom koje su zauzeti današnji Kuvajt i južni Irak. Perzijski kralj Jezdegerd III je na Halida poslao ogromnu vojsku, ali ju je podijelio u dvije velike grupe koje su se naknadno trebale spojiti; Halid, koji je raspolagao s izvrsnom obavještajnom mrežom, odlučio ih je potući počesno te napao grupu pod generalom Andrazagharom koja se nalazila južno od Eufrata, oko 35 km jugoistočno od današnjeg grada Nadžafa. Međutim, čak je i ta grupa bila brojčano nadmoćna Halidovim snagama, zbog čega je Halid primijenio taktiku dvostrukog obuhvata nalik na Hanibalovu u bitci kod Kane. Noć prije bitke je Halid gotovo svu svoju konjicu sklonio iza brda u perzijskoj pozadini; sa pješadijom je otpočeo napad, a potom u perzijskom protunapadu naredio povlačenje vlastitog centra. Na Halidov signal je u ključnom trenutku arapska konjica napala Perzijance s leđa i bokova. Perzijska vojska je poražena i gotovo potpuno uništena; Andrazaghar je uspio pobjeći, ali je zalutao u pustinji i umro od žeđi. Halid ibn Valid je nakon toga porazio još jednu perzijsku vojsku kod kod Ulaisa i zauzeo strateški važan grad al-Hira.
Olbia
Olbia (sardinski: Terranòa) je talijanski grad u Sassarijskoj provinciji na Sardiniji. Grad je 2011. imao 36.674 stanovnika.
Geografija
Olbia leži na sjeveroistoku Sardinije, u Olbijskom zaljevu, dijelu Tirenskog mora. Olbia je cestovno udaljena 280 km sjeverno od regionalnog centra Cagliarija.
Historija
mini|lijevo|250px| Luka u Olbiji Olbia se kao naselje razvila iz grčke kolonije. Kasnije su njom zavladali Rimljani, pa je postala slavna kad je rimska vojska kod nje 259. pne. za Prvog punskog rata pobijedila vojsku kartaškog generala Hanona. Olbiju su 1198. obnovili i unijeli joj svježu krv kolonisti iz Pise. Oni su je prezvali u Terranova Pausania, a to ime joj je ostalo do 1939. godine. Olbia je bila važan centar srednjovjekovnog guidicata Gallure, što je bio način na koji je tad Sardinija administrativno i sudski bila podjeljena (administrativni centar bila je Tempio Pausania u unutrašnjosti). Nakon što je 2016. provincija Olbia-Tempio ukinuta, Olbia je uključena u Sassarijsku provinciju.
Znamenitosti
Olbia ima arheoloških ostataka feničkih i rimskih grobova. Ipak, najveća znamenitost Olbije je njena pisansko-romanička katedrala San Simplicio, izgrađena od 11. do 12. vijeka.
Privreda
Olbia je glavna putnička luka Sardinije, preko koje dolazi najveći broj turista na otok iz Civitavecchije. Olbia je trgovačko-administrativni centar, s jakim ribarstvom i proizvodnjom plutača. Pored grada nalazi se poznato ljetovalište Costa Smeralda.
Bhumibol Adulyadej
desno|352x352piksel|Kralj Bhumibol Bhumibol Adulyadej (ภูมิพลอดุลยเดช; ; Kraljevski institut: Phumiphon Adunyadet; ) (5.12. 1927.-), službeno zvan "Veliki" (Thai: มหาราช, Maharaja) te isto tako poznat kao Rama IX, je bio kralj Tajlanda od 1946. do smrti. U trenutku smrti bio je državnim poglavar s najdužim stažom te najdugovječnijim monarhom u tajlandskoj historiji.
Bhumibol koristi svoje ogromno bogatstvo kako bi financirao razne razvojne projekte, posebno u seoskim područjima. Nevjerojatno je popularan u Tajlandu, a mnogi Tajlanđani na njega gledaju kao polubožanstvo. Kritičari, uglavnom izvan Tajlanda, priposuju taj status suzbijanju kritike monarhije.
Bhumibol je rođen u Sjedinjenim Državama a obrazovan u Švicarskoj. Bhumibol se u slobodno se bavio vrijeme bavi muzikom, umjetnošću i jedrenjem. Smatrao se jednim od najbogatijih ljudi na svijetu, a primio je i mnoga državna priznanja.
Vladan Radovanović
RADOVANOVIĆ, Vladan (Beograd, 5. IX. 1932), multimedijski umjetnik.
Rukovodilac Elektronskog studija Radio-Beograda, avangardna je ličnost na području muzike, slikarstva i književnosti. Sphaeroon i Sonora su među njegovim muzičkim opusima.
Kompoziciju je diplomirao na beogradskoj Muzičkoj akademiji, u klasi profesora Milenka Živkovića. Od 1957. do 1971. radi u muzičkoj školi Stanković kao progesor teorijskih predmeta. S još troje umjetnika osnovao je 1958. grupu Mediala, a 1969. je jedan od urednika avangardnog časopisa Rok. Učestvovao je u osnivanju Elektronskog studija Radio-Beograda, kojim rukovodi od 1972. Inicirao je nastanak neformalne grupe Yummbel 1982. Godinu dana kasnije predlaže projekt SINTUM i osniva grupu pod istim imenom. S muzikom za traku počinje da eksperimentiše 1961, s elektronskom 1966. i s kompjuterskom 1976. Radio je u eksperimentalnim studijima u Varšavi (1966), Parizu (1969), Utrehtu (1976) i Budimpešti (1987).
Stvara na području muzike, plastičkih umjetnosti, višemedijske sinteze i novih medija. Nezavisno od avangardnih zbivanja u umjetnosti pedesetih godina u svijetu, istraživao je u sličnim smjerovima i različitim medijima (vokovizuel i projekti 1954, polimedij i taktilna umjetnost 1957....). Centralno mjesto u njegovoj umjetnosti zauzima sintezijska umjetnost i u okviru nje vokovizuel. Naporedo sa stvaranjem u umjetnosti, piše i teorijske tekstove o muzici i novim tendencijama u umjetnosti. Preko 150 studija, kritika, intervjua o muzici i drugim umjetnostima objavljeno je (Delo, Flash Art, Gradina, Interface, Kultura, Problemi, Razgledi, Treći program, Vidici, Zvuk...) ili emitovano. Održao je 12 samostalnih izložbi i performansa (Beograd, Niš, Novi Sad, Zagreb, Amsterdam, Gent), a učestvovao je i na brojnim kolektivnim izložbama vizuelne umjetnosti, poezije i mejl-arta u zemlji i inostranstvu.
Vokovizuelni radovi su mu uvršteni u svjetske antologije, kataloge, ploče i kasete. Kompozicije su mu izvođene na BEMUS-u, Muzičkom bijenalu u Zagrebu, u Zapadnoj Evropi, SAD i tri puta su predstavljale Jugoslaviju (1969, 1976. i 1988) na festivalima Društva za savremenu muziku (SIMC). Dobio je 9 nagrada za muziku (među kojima 3 prve nagrade na festivalima Jugoslovenska muzika na radiju, Oktobarsku 1971, Petar Konjović za najbolje vokalno-instrumentalno djelo 1982, međunarodnu nagradu u Burzu za elektroakustičku muziku 1978, nagradu Gianfranco Zafrani na Prix Italia 1984), dvije za literaturu (među njima Nolitovu 1968) i dvije za vizuelne umjetnosti (nagrada Ministarstva kulture za najbolju multimedijalnu izložbu 1992. i prva nagrada za video na One Minute World Festival u Sao Paolu).
Objavio je 7 publikacija i 1 mapu ("Pustolina", Nolit, 1968; "Poliedar", Rok 2, 1969; "Noćnik", Nolit, 1972; "Vokovizuel", Nolit, 1984; "Story of 'o'", K. Ruha und Z. Schmidt, 1986; "Samopredstavljanje umetnika", SKC i Naissus records, Niš, 1990; "Tragovi/Traces", Zoran Bozović, 1993; "Mena", samostalno izdanje), 6 partitura ("Evolucija", UKS, 1971; "Sonora", UKS, 1974; "Malo večno jezero", UKS, 1984; "Varijacije za TV", TV Beograd, 1985), dvije autorske ploče ("Vladan Radovanović", PGP, LP 2550, 1978; "Glas iz zvučnika", SKC', Beograd, 1975) i dvije kasete ("Becoming Distinct/Indistinct", G. Schaenen, Antwerpen, 1977; "The Eternal Lake", K. Groh, 1985).
Izvor: