cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olići
Olići su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Šipovo koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 179 stanovnika.
Bitka kod Mardije
Bitka kod Mardije, također poznata i kao bitka na Mardijanskom polju ili bitka na Ardijanskom polju, se odigrala krajem 316. u Trakiji između rimskih snaga pod carem Konstantinom na jednoj, i rimskih snaga pod njegovim suparnikom Licinijem na drugoj strani. Predstavljala je kulminaciju borbe za vlast dvojice bivših rimskih suvladara i saveznika. U njoj je Konstantin pokušao dokrajčiti Licinija, koga je ranije bio porazio u bitci kod Cibale u oktobru 314. ili 316. Precizna lokacija bitke nije poznata. Historijski izvori navode da se vodila cijeli dan i da je prekinuta tek kada je pala noć; Licinije je to iskoristio da svoju vojsku povuče sa bojišta. Konstantin je, uvjeren da je Licinijeva vojska potpuno razbijena, nakon bitke krenuo marširati za Bizantij, ali je time omogućio Liciniju da se pregrupira i ugrozi njegovu pozadinu. Kada je Licinije uspio osvojiti Konstantinov logor i prtljagu, Konstantin je započeo pregovore koji su početkom 317. doveli do mirovnog sporazuma. Licinije je, priznavši poraz, Konstantinu prepustio cijeli Balkan izuzev Trakije.
Aš Šihr
Aš Šir (arapski: الشحر, engleski: Ash Shihr) ili Ash Shahir (Al-Shihr, Sihiri) je drevni lučki grad na jugu Jemena, udaljen oko 60 km istočno od glavnog pokrajinskog grada Mukale, u Muhafazi Hadramaut, s karakterističnim kućama ravnih krovova od nepečene gline obojenih vapnom.
L-saharopin oksidaza
L-saharopin oksidaza (, FAP2) je enzim sa sistematskim imenom L-saharopin:kiseonik oksidoreduktaza (formira L-glutamat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Aš Šihr
Geografija
Aš Šir leži na uskoj pješčanoj ravnici uz obalu Indijskog oceana na dijelu gdje je jedan dio Vadi Hadramauta probio vulkanske planine na svom putu do mora. Grad je zbog toga važna cestovna raskrsnica, iz njega vodi cesta za gradove u unutrašnjosti Hadramauta; Tarim (176 km ) i Sajun, i obalna magistrala koja povezuje Mukalu - Kišn- Al-Ghaidu s Omanom.
L-saharopin oksidaza
Ovaj enzim učestvuje u biosintezi pipekolinske kiseline.
Aš Šihr
Geografija
Pored Šira nalaze se velike pješčane plaže; Ras Šarma i Dobah, koje su najveće prirodno stanište u cijeloj regiji kornjača (Chelonia mydas) koje tu odlažu svoja jaja u vrućem pijesku.
Historija
Prvi zapisi o Al-Širu sežu do predislamskog doba iz rukopisa kasnijeg kroničara Muhameda Habiba, po njemu grad je pripadao plemenu Mahra i bio važan trgovački centar i prijestolnica njihova sultana. Krajem 13. vijeka grad više nije pripadao plemenu Mahra već plemenskoj dinastiji Kuvaiti jednom od ogranaka velikog plemenskog klana Jafa.
Sikiri, kako se u prošlosti zvao grad, bio je jedan od prvih jemenskih gradova u kojem su boravili Evropljani nakon starog vijeka. U septembru 1614. godine holandski moreplovac Van den Broecke osnovao je malu trgovačku misiju Holandske Istočno-Indijske kompanije i ostavio u njoj svoja tri pomoćnika i jednog vojnika. Misija se nije pokazala efikasnom, pa je zatvorena u julu 1616. godine.
Sikiri je bio sjedište malog sultanata sve do kraja 19. vijeka, 1881 godine ujedinio se sa susjednim sultanatom Mukala tako su 1902. postali Kuvaiti Sultanat Šir i Mukala. Negdje od tog vremena počela je i stagnacija Šira, jer su Britanci protežirali luku Mukala, koja je izrasla tokom 20. vijeka u veliki grad i regionalno središte.
Privreda
Šir je do nedavno živio kao središte kraja u kojem su se stanovnici bavili ratarstvom i ribarstvom. U novije vrijeme kanadska kompanija iz Calgarya Nexen, izgradila je veliki naftni terminal kapaciteta od 300.000 barela dnevno, koji je otvoren 5. augusta 1993 godine. Iz te luke odvozi se nafta marke Yemen Masila Blend koja se doprema naftovodom iz 138 km udaljenih naftnih polja Masila. Nova luka potakla je i ostalu privrednu aktivnost u gradu pa je on porastao sa 48,600 (1994) na 69,400 stanovnika 2003 godine. Pored grada nalazi se Aerodrom Riyan (Riyan Mukalla Airport) koja je na pol puta do Mukale (IATA : RIY, ICAO: OYRN).
Frankenberg
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Valdek-Frankenberg thumb|left|upright=1.2|Frankenberg thumb|upright=1.2|left|Frankenberg Frankenberg je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 22 opštinska središta okruga Valdek-Frankenberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 18.951 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6635011.
Geografski i demografski podaci
Frankenberg se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Valdek-Frankenberg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 280-405 metara. Površina opštine iznosi 124,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 18.951 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 152 stanovnika/km².
Groesbeck, Texas
Groesbeck je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 4.328 stanovnika.
317
317 je najukletiji broj na svijetu.
757 Portlandia
757 Portlandia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 32,09 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 2,632 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,111 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,109, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 8,167 stepeni, a orbitalni period iznosi 1334,588 dana (3,653 godine). Apsolutna magnituda asteroida je 10,20 a geometrijski albedo 0,142.
Earle Williams
Earle Williams (28. februar 1880 - 25. april 1927) bio je američki filmski glumac iz nijeme ere. Glumom se počeo baviti u kazalištu kao tinejdžer, ali se već rano preorijentirao na film. S vremenom je, radeći za studio Vitagraph, postao jedna od njegovih najvećih zvijezda, te je, između ostalog, tumačio lik Arsenea Lupina. 1920-ih se specijalizirao za uloge vojnih oficira. Umro je od upale pluća.
757 Portlandia
Asteroid je otkriven 30. septembra 1908. godine.
Earle Williams
Izabrana filmografija
thumb|A Gentleman of Quality (1919)
Manitol-1-fosfataza
Manitol-1-fosfataza (, manitol-1-fosfatna fosfataza) je enzim sa sistematskim imenom D-manitol-1-fosfat fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Dojutrovica
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 37 stanovnika te 10 obiteljskih kućanstava.
Tantal pentafluorid
Tantal pentafluorid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 275,940 Da.
Merenberg
Merenberg je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 19 opštinskih središta okruga Limburg-Vajlburg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.366 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6533012.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Limburg-Vajlburg Merenberg se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Limburg-Vajlburg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 253 metra. Površina opštine iznosi 23,1 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.366 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 146 stanovnika/km².
Podobzir
Podobzir je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Šipovo koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 94 stanovnika.
Breurey-lès-Faverney
Brere le Faverne je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Gornja Saona koja pripada prefekturi Vezul.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 509 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 26 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 19,48 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 225 metara (maksimalnoj 415 m, a minimalnoj 215 m).
Princeton, New Jersey
Prinston je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 12.307, što je 1.896 (-13,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Enamorada (film)
Enamorada je meksički crno-bijeli film snimljen 1946. godine u režiji Emilija Fernandeza, i koji uživa reputaciju jednog od najpopularnijih ostvarenja tzv. Zlatnog doba meksičke kinematografije. Protagonist, koga tumači Pedro Armendáriz, je Juan Reyes, zapatistički general koji za vrijeme Meksičke revolucije zauzme jedan grad i počne konfiscirati imovinu bogatih građana kako bi je dijelio sirotinji. Radnja prikazuje kako pri tome upozna Beatriz Peñafiel (čiji lik tumači María Félix), svojeglavu i prkosnu kćer najbogatijeg čovjeka u gradu, a u koju se usprkos svemu zaljubi.
Fernandez je inspiraciju za scenarij Enamorade pronašao u Shakespeareovoj komediji Ukroćena goropad, ali ga je prilagodio meksičkim prilikama i kulturi. Film je doživio izuzetnu popularnost, i potakao Fernandeza da angažira Félix za još nekoliko svojih filmova. Sljedeće godine je prikazan na kanskom festivalu. Godine 1950. je Fernandez u američkoj koprodukciji režirao The Torch, remake na engleskom gdje je Armenadriz ponovio svoju ulogu, ali koji je završio kao komercijalni promašaj.
Peressine, Pordenone
Peressine je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 100 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 12 m.
Luzijade
Luzijade je ep Luisa de Kamoesa iz 1572. godine, koji u deset pesama opeva čuveni istraživački pohod Vaska de Game u Indiju (1497—1498). Koristeći se postupkom klasičnog epa, Kamoes je utkao u svoj putopis sve važne događaje portugalske istorije. Vasko de Gama i njegovi mornari predstavljaju sve portugalske istraživače, ali i narod u celini; tako je stvorena nacionalna epopeja. Naslov koji posredno pominje Luzitance (Portugalce), inspirisan je mitološkom tradicijom po kojoj je Bahusov sin Luzus osnivač Luzitanije. U celini, ovaj ep predstavlja savršen uzor barokne umetnosti.
Agnus Dei
Janje je simbol Isusova otkupljenja ljudi od grijeha, kada se žrtvovao svojom mukom i smrću na križu. Žrtvovao se kao nevin jaganjac, milosrdan prema onima koji su ga nepravedno mučili.
Ivan Krstitelj pri susretu s Isusom govori: "Evo Jaganjca Božjeg koji odnosi grijehe svijeta" (Iv 1,29). U knjizi Otkrivenja, Isus kao Jaganjac otvara pečate, kojima je zapečaćena knjiga sudbine svijeta (Otk 5).
U pravoslavnoj liturgiji izraz agnec označava i središnji deo prosfore (kvasnog kruha), krstoliko označen grčkim slovima IS XC NI KA (Isus Hristos pobeđuje).
758 Mancunia
758 Mancunia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 85,48 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,669 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,701 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,151, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 5,607 stepeni, a orbitalni period iznosi 2076,874 dana (5,686 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 8,16 a geometrijski albedo 0,131.
Asteroid je otkriven 18. maja 1912. godine.
South Eliot, Maine
Saut Eliot je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Mejn.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.550, što je 105 (3,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
James Gandolfini
James J. Gandolfini, Jr. (18.9. 1961 - 19.6 2013 ) je vio Zlatnim globusom i Emmyjem nagrađivani američki glumac specijaliziran za tumačenje složenih, ali mračnih likova. Najpoznatiji je po hvaljenoj ulozi Tonyja Soprana u popularnoj TV seriji The Sopranos, gdje je prikazao gangsterskog bosa koji pokušava pomiriti porodični život i karijeru u Mafiji. Ostale znamenite uloge su mu pornograf Eddie Poole u 8mm, gangsterski utjerivač Virgil u Tarantinovom filmu True Romance, gay ubojica u The Mexican, kaskader Bear u Get Shorty i komandant vojnog zatvora u The Last Castle.
Gandolfini je umro 19. juna 2013, od srčanog udara dok je bio na odmoru u Italiji, na filmskom festivalu.
Podosoje (Šipovo)
Podosoje je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Šipovo koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 150 stanovnika.
N-acetilneuraminatna lijaza
N-acetilneuraminatna lijaza (, N-acetilneuraminsko kiselinska aldolaza, acetilneuraminatna lijaza, sijalinska aldolaza, sijalinsko kiselinska aldolaza, sialatna lijaza, N-acetilneuraminska aldolaza, neuraminska aldolaza, N-acetilneuraminatna aldolaza, neuraminsko kiselinska aldolaza, N-acetilneuraminsko kiselinska aldolaza, neuraminatna aldolaza, N-acetilneuraminska lijaza, N-acetilneuraminsko kiselinska lijaza, NPL, NALaza, NANA lijaza, acetilneuraminat piruvat-lijaza, N-acetilneuraminat piruvat-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom N-acetilneuraminat piruvat-lijaza (formira N-acetil-D-manozamin). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim takođe deluje na N-glikoloilneuraminat.
Doljani Žumberački
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 25 stanovnika te 12 obiteljskih kućanstava.
Bezbožnik
thumb|Naslovnica prvog Bezbožnika.
Bezbožnik je tokom 2000-ih imao samo dva broja u skromnom tiražu (oko 500 primeraka), ali je ostavio relativno velik odjek u javnosti pa je časopis 2006. čak i javno spaljen u vestima TV Apolo. Urednik informativnog programa novosadske televizije „Apolo“ Željko Rakičević, u programu te televizije, zapalio je časopis „Bezbožnik“, ocenjujući da je reč o listu koji propagira govor mržnje protiv Srpske pravoslavne crkve (SPC).
Uredništvo Bezbožnika je izjavio da to predstavlja "prvo javno spaljivanje nekog časopisa posle Drugog svetskog rata" i upozorila da te „inkvizitorsko-fašističke metode“ pokazuju kako se branioci religije na ovim prostorima obračunavaju sa političkim neistomišljenicima. Oni su naveli da izdavanjem „Bezbožnika“ žele da propagiraju slobodu izbora, kritičko mišljenje i borbu protiv svih pokušaja da se ljudski um zatvori u bilo koji oblik dogme.
Verski analitičar Mirko Đorđević je časopis Bezbožnik ocenio kao "ponavljanje klišea iz dvadesetih godina 20. veka kada je u sovjetskoj Rusiji organizovano bio forsiran ateizam militantnog tipa, što nije imalo osnova ni u Marksovoj kritici religije, ni u nauci koja širi horizonte čovekovih saznanja."
Michelstadt
Mihelštat je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 15 opštinskih središta okruga Odenvald. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 16.666 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6437011.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Odenvald Mihelštat se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Odenvald. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 206 metara. Površina opštine iznosi 87,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 16.666 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 192 stanovnika/km².
Tantal pentoksid
Tantal pentoksid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 441,893 Da.
Stazione di Vigliano, L'Aquila
Stazione di Vigliano je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 72 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 855 m.
Groom, Texas
Groom je gradić u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 574 stanovnika.
Lahmu
Lahmu (Laḫmu, Lakhmu) je ime božanstva iz babilonske mitologije.
Lahmu je starije dijete Apsua, slatke vode, i Tiamat, mora, primordijalnih voda. Njegova je sestra Lahamu, koju je on oženio, te s kojom ima Anšara, boga Neba i Kišar, božicu majku Zemlje, a brat mu je Kingu, kojeg je ubio Marduk. Lahmu je zamišljen ili kao zmija, ili kao bradati čovjek.
Neki znanstvenici smatraju da ime grada Betlehema potječe od imena ovog boga.
Ki (božica)
Ki je božica iz babilonske mitologije, koja je bila božica Zemlje, kćer Anšar i Kišar, žena svog brata Anua, a majka Annuaka.
Angoville
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 30 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 8 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,72 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 220 metara (maksimalnoj 248 m, a minimalnoj 173 m).
759 Vinifera
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 19,907 stepeni, a orbitalni period iznosi 1547,956 dana (4,238 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,205. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 10,50 a geometrijski albedo 0,054.
Asteroid je otkriven 26. avgusta 1913. godine.
Zlato
Zlato (Au, latinski - aurum) - je prelazni metal. Zlato (simbol Au, od latinskog naziva aurum) je kemijski element iz skupine plemenitih metala.
thumb|right| Zlato
Osobine
Elementarno zlato je mekan metal (tvrdoća po Mohsu 2,5 do 3), sa karakterističnom jakom žutom sjajnom „zlatnom“ bojom,. i ima plošno centriranu kubičnu strukturu. Samorodno zlato rijetko može biti do žutonarančaste sjajne boje.
Zlato je jedan od samo tri obojena metala; uz bakar i cezij.
U prirodi se javlja samo jedan stabilni izotop 197Au, a postoji i šesnaest prirodnih radio aktivnih izotopa (najpoznatiji radioaktivni izotop je 198Au).
Temperatura taljenja i vrenja zlata je prilično visoka, velika mu je relativna gustoća, a razmjerno mala tvrdoća.
Čisto zlato je na zraku apsolutno stabilno i općenito otporno na utjecaje iz zraka (ponajviše sumpor i sumporovodik), te se s kisikom se ne spaja ni na kojoj temperaturi. Izvanredno je otporno na utjecaje vode, rastaljenih alkalija, lužina, pojedinih kiselina i većini solnih otopina.
Sama klorovodična kiselina ne može otopiti zlato, jer protoni ne mogu oksidirati zlato (redukcijski potencijal mu je pozitivan). Zato se, uz klorovodičnu kiselinu kao izvor kloridnih aniona, za otapanje zlata koristi još i dušična kiselina koja tada može oksidirati zlato do tetraklorozlatove(III) kiseline (osim te kiseline, otapanjem zlata u zlatotopci nastaju i dušikov(II) i dušikov(IV) oksid).
Sama dušična kiselina također ne može otopiti zlato, jer nedostaje ionâ kojima bi se zlato kompleksiralo. Inače, postoje i druge metode prevođenja zlata u njegove spojeve, poput danas najraširenijeg cijanidnog postupka, kod kojeg se zlato kompleksira cijanidnim anionima, a kao oksidans služi kisik iz zraka.
Živa otapa zlato u ograničenoj mjeri, te lako tvori slitine i amalgam /sa živom/.
Legure zlata s bakrom i srebrom dušična kiselina ne nagriza ako sadržavaju više od 25% zlata.
Pored srebra i bakra, ima najveću vodljivost topline i električne struje od svih elemenata.
Toplinska provodnost zlata iznosi 75% toplinske provodnosti srebra, a električna provodnost 70% električne provodnosti srebra.
Vrlo je rastezljivo, gustoće 19,30g/cm3, a pruživost i kovkost zlata su najveće među svim metalima – jedan gram zlata može se ispružiti na 3 m, a kovanjem ili valjanjem mogu se dobiti listići ("zlatne folije") debljine do 0,00001 mm (10 μm). Takvi listići su 500 puta tanji od ljudske vlasi.
Biološka ulogu nema, ali stimulira metabolizam.
Zlato se slabo apsorbira u tijelu i trovanje zlatom i njegovim spojevima je jako rijetko i nema smrtonosnu dozu.
Lijekovi protiv artritisa na bazi zlata mogu uzrokovati oštećenje jetre i bubrega.
Zlato i njegove topljive soli imaju nisku toksičnost.
Nalazišta i rasprostranjenost
Pojavljuje se u prirodi redovito samorodno, ponekad kao kristal, ali više kao zrnje i listići i u komadićima u drugim stijenama, pa je bilo poznato već u prethistorijsko doba. Zlato samorodno ima kubičnu strukturu.
Na primarnom ležištu nalazi se često u čistom elementarnom stanju redovito u obliku zrnaca, ljuskica i ljuštura, listića i pločica ili razgrananih žica u kiselom i neutralnom eruptivnom kamenju, uprskano obično u kremenim žilama/kvarcnim stijenama (gorsko zlato) ili sastojak kvarcnog pijeska koji nastaje trošenjem stijena.
Gotovo uvijek ga prati srebro, ponekad i pirit, arsenopirit i bakar.
U prirodi se pojavljuje i kao metal silvanit (AgAuTe4) heksagonske strukture u kvarcnim venama u ekstruzivnim stijenama.
Najveće nalazište zlata je na Witwatersrandu u Južnoafričkoj Republici, 1000 do 3000 m ispod površine Zemlje, iz kojega potječe polovica ukupno u svijetu dobivenog zlata.
Druga značajna nalazišta su u SAD-u (Kalifornija, Kolorado, Aljaska), Kanada, Australija, Rusija (Ural) i Peru.
Dobijanje
U najstarije vrijeme, pa čak i u prošlom vjeku, zlato se isključivo dobijalo iz zlatonosnog pjeska nastalog raspadanjem zlatonosnih stjena i naknadnim ispiranjem prirodnim vodama. Danas se znatan dio zlata dobija neposredno iz takvih stjena, koje se prethodno podvrgavaju drobljenju i mljevenju. Danas se to izvodi pomoću žive ili cijanidnim procesom.
Suprotno živinom procesu, cijanidni proces omogućava da se zlato praktično izvuče čak i iz najsiromašnijih stjena. Toga radi na samljevenu zlatonosnu stjenu dejstvuje se u prisustvu vazduha vrlo razblaženim (0,03-0,2%) rastvorom natrijum-cijanida. Tada zlato prelazi u rastvor po reakciji 4Au + 8NaCN + 2H2O + O2 = 4Na[Au(CN)2]+4NaOH iz koga se može izdvojiti dejstvom metalnog cinka: 2Na[Au(CN)2] + Zn = Na2[Zn(CN)4] + 2Au Prečišćavanje na jedan ili drugi način dobijenog zlata od primjesa vrši se najčešće vrelom koncentrovanom sumpornom kiselinom ili elektrolizom.
Postupak sa živom (amalgamacija/amalgamiranje)
Stariji industrijski postupak sa živom se zasniva na odvajanju zlata od jalovine s pomoću žive.
Kod ovog postupka prethodno se rude podvrgavaju drobljenju i mljevenju, a zatim smrvljena ruda temeljito se obradi vodom i živom pri čemu se velik dio zlata pri miješanju amalgamira živom uz stvaranje amalgama zlata u vodi otopljene rude, uz istovremeno nastajanje grubozrnatog zlatonosnog mulja.
Amalgam se zatim podvrgava destilaciji, pri čemu iz nastalog zlatnog amalgama se živa oddestilira zagrijavanjem i predestilira (regenerira kondenziranjem u hladioniku), a prestalo sirovo zlato ostane u uređaju za destilaciju, koje se kasnije tali u grafitnim loncima.
Osim izrazite otrovnosti, najveći nedostatak rada sa živom jest nepotpuno izdvajanja zlata, jer se njegovi najsitniji djelići slabo otapaju u živi, te ne dolazi do potpunog iskorištenja rude.
Cijanidni postupak
U novo vrijeme, u posljednjih 120 godina, zlato se dobiva cijanizacijom, tj. izluživanjem zlata iz rude otopinama cijanida. Taj je postupak omogućio brz porast proizvodnje zlata u posljednjih 50 godina.
Suprotno živinom postupku, cijanidni postupak omogućava izdvajanje zlata gotovo u potpunosti, čak i iz najsiromašnijih stijena.
U cijanidnom postupku ruda/stijena se prvo usitni do finoće mulja, a zatim se zgusne u dekantatorima do sadržaja 50-60% vode i obradi vrlo razblaženom 0,03-0,25%-tnom otopinom kalijeva ili natrijeva cijanida uz snažno miješanje i provjetravanje komprimiranim zrakom, a kisik oksidira zlato koje odlazi u otopinu kao kompleksni cijanid.
Zlato prelazi u otopinu po reakciji:
4Au + 8NaCN + 2H2O + O2 --> 4Na[Au(CN)2] + 4NaOH
ili
4Au(s) + 8CN- + O2(g) <-> 4Au(CN)2- + 4OH-
Iz dobivene lužnate otopine zlato se može izdvojiti dodavanjem cinkovog (ili aluminijevog praha), tj. istaloži se redukcijom pomoću cinka:
2Na[Au(CN)2] + Zn --> Na2[Zn(CN)4] + 2Au
2Au(CN)2- + Zn(s) + 3OH- <-> 2Au(s) + 4CN- + Zn(OH)3-
Rafinacija zlata najčešće se vrši vrelom i koncentriranom sumpornom kiselinom ili elektrolizom.
Elektrolitska rafinacija bakra
Znatne količine zlata zaostaju u anodnome mulju pri elektrolitskoj rafinaciji bakra i srebra.
Pri tome se anodni mulj rafinira elektrolitskim postupkom.
Elektroliza:
Vrlo čisto zlato (99,99% Au) proizvodi se elektrolizom sirovoga zlata.
Kao elektrolit služi otopina tetrakloroauratne(III) kiseline, za anode se koriste blokovi sirovog zlata, a za katode fini zlatni lim (legura Au - Ag). U tijeku elektrolize na katodi se izlučuje zlato čistoće 99,98 %.
Recikliranjem otpada
Velike količine zlata se dobivaju i oporabom (recikliranjem) rabljenoga i otpadnoga zlata; nakit, zubna protetika, pigmenti, elektronski aparati, galvanizacija, itd..
Ostala dobivanja
Zlato bi se moglo dobiti i iz morske vode, u kojoj je otopljeno u obliku kloridnoga kompleksnoga spoja, a može se sintetizirati i nuklearnom reakcijom, što bi bilo svojevrsno ispunjenje vjekovnoga sna alkemičara, ali su ti postupci, zbog velikih troškova i maloga iskorištenja, ekonomski potpuno neisplativi.
Primjena
Zlato se obično koristi za izradu luksuznih predmeta - nakita, te je podloga za nacionalne valute.
Upotrebljava se za lemljenje legura i pravljenje i pozlaćivanje nakita, za bojanje stakla (Cassiusov zlatni purpur) i pripravu porculanskih glazura (zlatno rubinsko staklo), u slikarstvu, kao reflektor topline, u zubarstvu i zubarskoj protetici.
U medicini se koristi za pripravu koloidne otopine zlata.
Radioaktivni izotop 198Au, s vremenom poluraspada 2,67 dana, koristi se u medicinskoj radioterapiji za tretiranje kancerogenih tumora. Zlato se nalazi u sastavu nekih farmaceutskih spojeva koji se koriste u terapiji artritisa.
Sve više zlata danas troši u elektronici i galvanotehnici kao sastojak industrijskih lemila u elektronskoj industriji za proizvodnju najkvalitetnijih električne vodova i kontakata električnih instrumenata i specijalnih uređaja, najčešće kao nanos na manje plemenitom metalu ili leguri. Također se u velikim količinama koristi i za programe istraživanja svemira.
Tehnička upotreba zlata vrlo je ograničena i ni u kojoj primjeni u tehnici zlato nije nenadoknadivo.
U većini zemalja zlato služi kako monetarni standard i kao pokriće platne moći. Dvije trećine svjetskih zaliha zlata nalazi se u obliku zlatnoga novca i zlatnih poluga u bankovnim trezorima.
Procjenjuje se da je do kraja 1973. u svijetu bilo proizvedeno ukupno oko 80 950 tona zlata. Godišnja svjetska proizvodnja zlata iznosi oko 1000 t. Ukupna vrijednost svjetskih zaliha zlata iznosi danas oko 70 milijardi dolara. Dvije trećine od toga iznosa nalazi se u obliku zlatnog novca ili zlatnih poluga u trezorima emisionih banaka (poglavito u SAD).
U prodaju elementarno zlato dolazi najčešće u obliku folije, praha, štapova i žice.
Legure zlata
Za upotrebu čisto zlato je premekano, pa se za praktičnu upotrebu (npr. primjene zlata u luksuznim predmetima) se legira s drugim metalima (najčešće srebrom, bakrom) ili s nekim iz grupe platinskih metala, pa se gotovo isključivo rabi u obliku slitina/legura.
Za razliku od čistoga zlata, njegove slitine s drugim metalima su općenito tvrđe i otpornije na habanje, pa se upotrebljavaju se za izradu ukrasa, novca (tzv.“zlatnici“), u elektronskoj industriji (za kontakte), te u optici (zbog dobre refleksije infracrvenoga zračenja).
Zlato od kojega se kuju zlatnici može imati 1 do 10% bakra.
Zlato za nakit slitina je zlata sa srebrom i bakrom.
Tzv.“tvrdo zlato“ je slitina sa samo 1% titanija koja se ističe tvrdoćom, uz boju „žutoga zlata“.
Zlato se vrlo lako legira sa živom u zlatni amalgam.
"Boje zlata"
Osim na tvrdoću i otpornost na habanje, vrsta i udjel legirajućega metala utječu i na boju slitine:
Označavanje zlata – prije i sad
Karati su se prije izražavali prema 24-stupanjskoj skali, što bi značilo da 14-karatno zlato sadrži 14 dijelova zlata na ukupna 24 dijela slitine.
Danas se u većini zemalja maseni udjel/sadržaj zlata u predmetima, nakitima, slitinama i dr. se navodi/izražava kao čistoća („finoća“) u tisućinkama (promilima - ‰), a prije se je iskazivalo u karatima, koji predstavlja maseni udio zlata u leguri, pa je npr. 18-karatno zlato slitina koja npr. sadrži 75% zlata i ima finoću 750 (750/1000‰).
Po današnjem označavanju čisto zlato ima oznaku 1000 (npr. zlatne poluge), a najčešće su slitine zlata finoće 585 (identično 14 karata), 750 (identično 18 karata) i 986 /dok se u Indiji koristi i zlato finoće 913/ (identično 22 karata).
Oznake zlata koje su danas najčešće u upotrebi su u pravilu izvedenice čistoće zlata, tako na primjer zlato 585 predstavlja zlato čistoće 58,5%.
Oznake čistoće zlata u karatima idu do 24 karata (999/1000; tj. 99,9%) pri čemu se takvo zlato smatra investicijskim i lijeva se u prigodne poluge i kovanice.
Jedinjenja
Oksidacijski broj zlata u spojevima je većinom jednovalentno (I) i trovalentno (III). Termički su relativno nestabilni i zagrijavanjem se lako raspadaju pri čemu zaostaje čisto zlato.
Zlato pravi spojeve i u kojima ima oksidacijski broj +2 (nalazi se samo u kompleksima sa S-ligandima) i +5 (postoji samo u spoju s fluorom (AuFs)). Spojevi u kojima je zlato jednovalentno (Au+) mogu postojati u vodenim otopinama samo ako su netopljivi ili se nalaze vezani u kompleksnim ionima, kao što su: zlatovi(I) halogenidi (AuBr, AuI i AuCl), zlatov(I) hidroksid (AuOH), zlatov(I) oksid (Au2O), halogeno-kompleksi (AuX2-), cijano-kompleksi (KAu(CN)2) i drugi.
Važni su i spojevi zlata s alkalijskim cijanidima. To su bezbojni, vrlo postojani natrijev cijanoaurat, koji sadrže anion [Au(CN)2]- i nastaju pri dobivanju zlata cijanizacijom.
Zlato(III) hlorid (AuCl3) i zlato(III) bromid (AuBr3) otapanjem u vodi hidroliziraju i daju AuCl3OH- i AuBr3OH-, dok AuI3 nije topljiv.
Zlatna so
U praksi najčešće upotrebljavano jedinjenje trovalentnog zlata je aurihlorovodonična kiselina, koja se izdvaja u vidu kristala sastava H[AuCl4] × 4H2O kada rastvor zlata u carskoj vodi isparava sa viškom hlorovodonika. Od mnogobrojnih soli ove kiseline, najvažniji je žut hloroaurat natrijuma Na[AuCl] × 2H2O (zlatna so).
Zlatna groznica
Pokazalo se da mnogi ne mogu odoljeti potrazi za zlatom, a otkako su ga, prije nekoliko tisućljeća, počeli vaditi, ta je kovina mijenjala ljudske živote i smijer povijesti. Tijekom 19. stoljeća zlatne su groznice uslijedile nakon pronalaska golema grumenja, kao što je "Dobrodošli stranac" težak 70,7 kilograma, pronađen u Moliagulu, u Australiji, 1869. godine. Tisuće je ljudi, napustivši posao i obitelji, otputovalo na zlatna polja u Australiji, Južnoj Africi, Kaliforniji, Britanskoj Kolumbiji, Yukonu, Aljasci i Sjevernoj Americi. Samo ih se malen broj uspio obogatiti, kopajući ili ispirući zlato.
4-metilaminobutanoat oksidaza (formira formaldehid)
4-metilaminobutanoat oksidaza (formira formaldehid) (, mabO (gen)) je enzim sa sistematskim imenom 4-metilaminobutanoat:kiseonik oksidoreduktaza (formira formaldehid). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Pokolj u Bosanskom Grahovu
thumb|Položaj Bosanskog Grahova
4-metilaminobutanoat oksidaza (formira formaldehid)
Ovaj enzim je flavoprotein (FAD). U enzimu iz zemljišne bakterije Arthrobacter nikotinovorans kofactor je kovalentno vezan. Ovaj enzim učestvuje u putu degradacije nikotina tog organizma.
Pokolj u Bosanskom Grahovu
Pokolj u Bosanskom Grahovu se dogodio 27. srpnja 1941. za vrijeme drugog svjetskog rata kada su srpski ustanici, pretežno četnici na čelu s Brankom Bogunovićem, napali hrvatska naselja na području tadašnje rimokatoličke župe Bosansko Grahovo u zapadnom dijelu današnje BiH.
Slijed događaja
Napad na Bosansko Grahovo je izvršen prvog dana velikog ustanka srpskog stanovništva Bosanske Krajine, Like i sjeverne Dalmacije protiv Nezavisne Države Hrvatske, koja je vodila politiku istrebljenja srpskog stanovništva. Sam napad na Grahovo se u SFRJ slavio kao Dan ustanka naroda Bosne i Hercegovine.
Napad je poduzet na osnovu plana koji je izradio Štab gerilskih odreda za Bosansko Grahovo i okolinu. Ustanici su uspjeli zauzeti Bosansko Grahovo i sva okolna naselja, te isti dan uspostavili veliku teritoriju pod svojom vlašću, čije je sjedište bilo u obližnjem Drvaru. Čak i krajevima gde je ustanak bio najbolje pripremljen - kao u Drvaru i Grahovu - dolazilo je do probijanja stihije, jer su revanšističke snage zahtevale obračun sa Hrvatima i Muslimanima.
Kišar
Kišar je božica majka Zemlje u babilonskoj mitologiji, kćer Lahmua i Lahame, žena svog brata - Anšara, majka Anua i Ki.
Pokolj u Bosanskom Grahovu
Slijed događaja
U Grahovu i okolnim selima Obljaju, Koritima, Luci, Ugarcima i Crnom Lugu su tada opljačkane i spaljene hrvatske kuće, a u Obljaju je zapaljen župni ured i rimokatolička crkvu sv. Ilije Proroka. Na području Bosanskog Grahova su na dan ustanka ukupno ubijene 62 osobe hrvatske nacionalnosti, među kojima 5 žena i 9 djece. Preživjeli stanovnici hrvatske nacionalnosti su prebjegli u Knin. Dio stanovnika je zarobljen, među kojima i grahovski katolički župnik Juraj Gospodnetić.
Vlasti NDH su na ove događaje pokušale reagirati slanjem vlastitih vojnih snaga, ali nisu bile u stanju zauzeti ustaničku teritoriju.
Pokolj u Bosanskom Grahovu je koincidirao sa sličnim događajima u okolnim područjima Bosanske Krajine i Like gdje su izolirana hrvatska naselja napadana, a njihovo stanovništvo ubijano i tjerano u izbjeglištvo, a što je imalo karakter etničkog čišćenja. Motivi za te zločine su bili etnička mržnja te odmazda za represalije i teror koje su vlasti NDH vršile na srpskim stanovništvom, uključujući i samo Bosansko Grahovo, gdje je početkom lipnja 1941. pohapšeno nekoliko mještana, uključujući i paroha Iliju Budimira, a koji su 14. lipnja ubijeni u logoru Jadovno.
Reakcije KPJ
Komunistička partija Jugoslavije se svim silama upinjala da srpski ustanak u NDH ne pređe u međuetnički obračun, već ostane na liniji narodnooslobodilačke borbe protiv okupatora i njegovih slugu:
Anšar
Anšar ili Anšur (Anśar) je babilonski bog neba, sin Lahmua i Lahame, unuk Apsua i Tiamat, voda, muž svoje sestre Kišar, Zemlje, s kojom ima Anua i Ki.
Dobri Zdenci
Dobri Zdenci je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Gornja Stubica, Krapinsko-zagorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 163 stanovnika te 54 obiteljskih kućanstava.
Anu (bog)
Anu ili An je isprva bio bog iz sumerske mitologije, a poslije je postao i bog Asiraca i Babilonaca, te bog kod Hurita. Njegovo ime znači "nebo". On je bog neba i raja, vladar nebeskih tijela, kralj bogova i duhova, a živi u najvećim visinama neba. U sumerskoj je kozmogoniji Anu zamišljen i kao personifikacija neba, čvrsta kupola nad ravnom Zemljom.
Anuovi su roditelji Anšar i Kišar. Anu je oženio svoju sestru Ki, te su im se rodili Annuaki, među kojima su i Enlil i Enki. Enkijev sin Marduk, Anuov unuk, postao je poslije vladar svemira.
U mitovima Hurita, Anu je svrgnuo svog oca Alalua, ali je njega pak svrgnuo njegov sin Kumarbi.
Karbahol
Karbahol (Karbastat, Karboptik, Izopto karbahol, Miostat, karbamilholin) je lek koji se vezuje za i aktivira acetilholinski receptor. On je klasifikovan kao holinergički agonist. On se primarno koristi za razne oftalmološke svrhe, kao što je lečenje glaukoma, ili se upotrebljava tokom oftalmoloških operacija. On se koristi u obliku oftalmoloških rastvora (i.e. kapi za oči).
Hemija i farmakologija
Karbahol je holinski karbamat. On je pozitivno naelektrisani kvaternarni amin, koji se stoga slabo apsorbuje u gastro-intestinalnom traktu i ne prelazi krvno-moždanu barijeru. On se obično unosi okularno ili putem intraokularne injekcije. Holinesteraza sporo metabolizuje karbakol. Njegovo dejstvo počinje nakon dva do pet minuta, a dužina njegovog delovanja je 4 do 8 sati za topičko doziranje i 24 sata za intraokularnu injekciju. Pošto se karbakol slabo apsorbuje putem topičke administracije, on se koristi u smeši sa benzalkonijum hloridom da bi se ubrzala apsorpcija.
Karbahol je parasimpatomimetik koji stimuliše muskarinske i nikotinske receptore. U okularnoj i intraokularnoj primeni njegovi glavni efekti su mioza i povišeni odliv očne vodice.
Mumu
Mumu je babilonski bog obrta, koji personificira obrtničke vještine. U tekstovima je naveden i kao "dubina", a ime mu se prevodi kao "onaj koji je probuđen". Njegovo podrijetlo nigdje nije objašnjeno, ali je bio sluga prvih bogova.
Wilder, Kentucky
Vilder je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.035, što je 411 (15,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Gemini, Lecce
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1708 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 95 m.
Saharozna fosfataza
Saharozna fosfataza (, saharoza 6-fosfatna hidrolaza, saharoza-fosfatna hidrolaza, saharoza-fosfatna fosfohidrolaza, saharoza-6-fosfataza, saharoza-6-fosfatna fosfataza, SPP) je enzim sa sistematskim imenom saharoza-6F-fosfat fosfohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Za maksimalno dejstvo ovog enzima je neophodan jon Mg2+.
Luís de Camões
Luis Vaz de Kamoes (, 1524. ili 1525, verovatno u Koimbri ili Lisabonu — 10. jun 1579. ili 1580. u Lisabonu) važi za portugalskog nacionalnog pesnika.
Biografski podaci o njemu su retki i nepouzdani. Verovatno je studirao u Koimbri, služio kao vojnik u Severnoj Africi, živeo u Makau, Goi i Mozambiku. U Portugal se vratio tek 1570. Pripadao je grupi najobrazovanijih ljudi svoga vremena.
Kamoes je, pored ostalog, pisao pesme, ode i sonete. Njegovo glavno delo je ep Luzijade (Os Lusíadas) iz 1572. Luzijade su delo homerovske širine i stila, slično Odiseji, i blisko klasičnim mitovima i bogovima. Ovo delo se bavi otkrićem pomorskog puta do Indije. Glavni junak je Vasko da Gama koji je oko Rta dobre nade i istočne obale Afrike stigao do Kalkute u Indiji.
Dan Kamoesove smrti, 10. jun, je portugalski nacionalni praznik. Najveće portugalsko književno priznanje je Nagrada Kamoes (Prémio Camões), koja se dodeljuje od 1989. Portugalski kulturni institut nosi ime Institut Kamoes (Instituto Camões).
Lahamu
Lahamu je božica iz babilonske mitologije, kćer Apsua i Tiamat, žena svog brata Lahmua, majka Anšara i Kišar.
760 Massinga
760 Massinga je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 71,29 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 3,150 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 12,531 stepeni, a orbitalni period iznosi 2042,791 dana (5,592 godina). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,230. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 7,96 a geometrijski albedo 0,227.
Willard, Kansas
Vilard je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Domovec
Domovec je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Hrašćina, Krapinsko-zagorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 136 stanovnika te 42 obiteljskih kućanstava.
761 Brendelia
761 Brendelia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,863 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 10,83 a geometrijski albedo 0,227.
Popuže
Popuže je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Šipovo koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 105 stanovnika.
Chaussoy-Epagny
Šosoa Epanji je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Mondidje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 622 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 53 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,59 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 110 metara (maksimalnoj 143 m, a minimalnoj 52 m).
Groves, Texas
Groves je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 16.144 stanovnika.
Dugong
Dugong (lat. Dugong dugon) je veliki morski sisavac, jedan od četiri živih vrsta iz reda sirena. To je jedini živi predstavnik nekad različitih vrsta iz porodice Dugongidae. Njegov najbliži suvremeni srodnik je Stellerova morska krava (lat. Hydrodamalis gigas) istrijebljena u 18. stoljeću.
To je ujedno jedini predstavnik roda sirena, koji obitava u vodama barem 37 zemalja širom Indo-Pacifika, iako većina dugonga žive u sjevernim vodama Australije između Zaljeva morskih pasa i Zaljeva Moreton.
Kao i sve moderne vrste sirena, dugong ima fusiformno tijelo bez leđne peraje ili stražnjih nogu. Dugong u velikoj mjeri ovisi o morskim travama, kojima se hrani te je stoga ograničen na obalna staništa, gdje rastu morske trave, a najviše se javljaju u širokim, plitkim, zaštićenim područjima, kao što su: uvale, šume mangrova i strane velikih obalnih otoka. Njegova njuška prilagođena je za ispašu travu.
Dugong se lovi već tisućama godina zbog mesa i ulja. Mnoge populacije su blizu izumiranja. IUCN navodi, da je dugong ugrožena vrsta, kojoj prijeti izumiranje, a Konvencija o međunarodnoj trgovini ugroženim vrstama ograničuje ili zabranjuje trgovinu proizvodima od dugonga. Unatoč tome što je zakonom zaštićena vrsta u mnogim zemljama, ugrožava ga čovjek lovom i uništavanjem staništa. Ima dugi životni vijeku od 70 godina ili više i sporu stopu reprodukcije.
Ponte Nuovo, Padova
Ponte Nuovo je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 33 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 5 m.
Mirijan III
Mirian III (მირიან III) bio je kralj Iberije (ili Kartlija, odnosno današnje Gruzije), poznat kao suvremenik rimskog cara Konstantina I (vl. 306–337).
Prema gruzijskim ranim srednjovjekovnim ljetopisima i hagiografijama, Mirijan je bio prvi kršćanski kralj Iberije, preobraćen zahvaljujući misiji Nino, kapadokijske misionarke. Pripisuje mu se uspostavljanje kršćanstva kao državne religije u njegovom kraljevstvu, a Gruzijska pravoslavna crkva ga slavi kao sveca.
Tradicionalna kronologija iza Princa Vahuštija Mirijanovu vladavinu — koja je trajala 77 godina — smješta u godine 268–345, dok profesor Cyril Toumanoff smatra da je vladao u periodu 284–361. Poznat je i kao suvremenik rimskog historičara Amijana Marcelina te se također navodi i u armenskimn ljetopisima.
Kaptodiam
Kaptodiam (INN), kaptodiamin) je antihistamin koji je u prodaji pod imenima Kovatin, Kovatiks, i Suvren. On se koristi kao sedativ i anksiolitik. On je derivat difenhidramina.
Mörfelden-Walldorf
Merfelden-Valdorf je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 14 opštinskih središta okruga Gros-Gerau. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 34.142 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6433008.
Robert McKim
Robert McKim (26. august 1886 - 4. jun 1927) bio je američki filmski glumac iz nijeme ere. Karijeru je započeo 1915. godine, a vjerojatno najpoznatija uloga mu je bio kapetan Ramon, glavni negativac u pustolovnom filmu The Mark of Zorro. Umro je od izliva krvi u mozak za vrijeme snimanja filma The Mysterious Island, koji je dovršen dvije godine nakon njegove smrti.
Hidroksimetilglutaril-KoA lijaza
Hidroksimetilglutaril-KoA lijaza (, hidroksimetilglutaril koenzim A odvajajući enzim, hidroksimetilglutaril koenzim A lijaza, 3-hidroksi-3-metilglutaril koenzim A lijaza, 3-hidroksi-3-metilglutaril KoA odvajajući enzim, 3-hidroksi-3-metilglutaril-KoA lijaza, (S)-3-hidroksi-3-metilglutaril-KoA acetoacetat-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom (S)-3-hidroksi-3-metilglutaril-KoA acetoacetat-lijaza (formira acetil-KoA). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Robert McKim (razvrstavanje)
Robert McKim se može odnositi na:
Einar Hanson
thumb|Direktor fotografije [[Julius Jaenzon, režiser Mauritz Stiller, Mary Johnson i Einar Hanson (desno) za vrijeme snimanja filma Gunnar Hedes saga (1923)]]
Einar Hanson (16. jun 1899 - 3. jun 1927), također poznat i kao Einar Hansson, bio je švedski filmski glumac iz nijeme ere. Karijeru je započeo u Kraljevskom dramskom teatru gdje ga je pronašao filmski režiser Mauritz Stiller. Godine 1923. je nastupio u naslovnoj ulozi u Stillerovom filmu Gunnar Hedes saga, a godine 1925. u znamenitom filmu Ulica bez veselja gdje su mu partnerice bile danska zvijezda Asta Nielsen i njegova mlada sunarodnjakinja Greta Garbo, također Stillerova štićenica. Film je postigao veliki uspjeh, te se na osnovu toga Hanson zajedno sa Garbo i Stillerom zaputio u Hollywood. Nakon smrti Rudolpha Valentina 1926. je u Hollywoodu započela potraga za stranim "egzotičnim" ljepotanom koji bi preuzeo njegovo mjesto, pri čemu se Hanson nametnuo kao jedan od glavnih kandidata. Takvu mu je ulogu namijenila kompanija Paramount Pictures, te je nastupio kao zvijezda nekoliko prestižnih filmova. 3. juna 1927. je nakon zabave i druženja sa Stillerom i Garbo njegov automobil sletio s ceste; Hanson je umro od ozljeda na putu u bolnicu.
Nova Ljubljanska banka
mini|desno|200px|Logo Nova Ljubljanska banka s sjedištem u Ljubljani je bila jedna od najvećih banaka Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, a po njenom raspadu postala je predmet bezbroj kontroverzi pošto je osnovana banka pod svojim sadašnjim imenom u koju je prenesena imovina Ljubljanske banke, dok su obaveze prema štedišama iz bivše Jugoslavije ostale u "staroj banki". Trenutačno je Nova Ljubljanska banka ponovno u financijskim problemima tako da joj je Republika Slovenija pružila financijsku pomoć od 320 miliona evra 2012. godine
Kontroverze
Tijekom raspada Jugoslavije politička vlast Slovenije donosi odluku o zatvaranja Ljubljanske banke i to na takav način da se njena imovina prebaci na novostvorenu Novu Ljubljansku banku dok su njeni dugovi i obaveze prema štedišama koje ne žive u Sloveniji ostali u staroj banci (štediše s teritorije Slovenije s prebačene u novu banku). Kako bi se spriječile tužbe više od miliona oštećenih štediša donesen je slovenski zakon po kojemu štediše koji nisu državljani Slovenije ne mogu doći do svog novca dok se ne okonča sukcesija Jugoslavije iz koje bi oni bili namireni.
Bosna i Hercegovina
Po dokumentima Narodne banke Jugoslavije prenošenje novca iz filijale Ljubljanske banke u Bosni i Hercegovini je počelo davno prije raspada države to jest u oktobru 1984 i trajalo je po njenim podacima do augusta 1990. Tijekom tog vremena iz ove republike je odneseno jugoslavenskih dinara u protuvrijednosti od 276.330.846 njemačkih maraka. Sveukupno ukidanjem Ljubljanske banke 165.000 građana Bosne i Hercegovine je ostalo bez svojih ušteđevina ili kako je to rekao njihov predstavnik Ale Lizalović "Država Slovenija pokrala je građane BiH". Osim problema štediša s novcem iz Ljubljanske banke u Bosni i Hercegovini postoji identičan problem s štedišama srpske Invest banke.
Hrvatska
U pravno neobičnoj situacija između Hrvatske i Ljubljanske banke ona odbija isplatiti štediše dok istovremeno zahtjeva da kompanije iz Hrvatske kojima je ona dala kredite ih sada isplaćuju i nakon što su njeni zahtjevi za isplatu odbijeni tuži Hrvatsku Europskom sudu za ljudska prava u Strasbourgu. Sveukupni dug na osnovu glavnice Ljubljanske banke u Hrvatskoj iznosi 546 miliona nemačkih maraka koje je Hrvatska isplatila svojim štedišama, pa sada pokušava dobiti odštetu od Slovenije i 312 miliona evra koje još potražuju štediše iz Hrvatske. Oko postojanja duga se slažu obje strane,ali postoji svađa o drugim podacima to jest o pitanju obračuna kamata na tu glavnicu i pitanje dugova hrvatskih kompanija prema banci. Slovenija u ime Ljubljanske banke tvrdi da su kompanije iz Hrvatske dužne njoj 157 miliona eura iako se spominje i broj od "samo" 30 miliona.