cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pero Defformero
Ponovno okupljanje (2003-2009)
U januaru 2008, bend je ušao Piknik studio za snimanje svog dugo očekivanog drugog albuma, koji se sastoji od novijeg materijala i remiksa starih pesmama sa albuma Pero Defformero i nikad objavljenog Pero Defformero II. Godinu dana kasnije, u januaru 2009, pojavio se Undergrand za Multimedia Records, a promotivni spot je snimljen za numeru Došli smo do kraja puta.
Berza vrednosnih papira
Istorija
Berzama vrednosnih papira su bili potrebni vekovi kako bi se razvile do današnjeg oblika. Ideja dugovanja i potraživanja postoji još od pradavnih vremena, što svedoče zapisi na glinenim pločicama koji potiču iz Mesopotamije, a govore o osnovnim oblicima kreditnih odnosa.
Ipak, naučnici se danas ne mogu tačno složiti kada se po prvi put počelo trgovati deonicama. Jedni kao ključni događaj navode osnivanje Holandska istočnoindijske kompanije 1602. godine, dok drugi ukazuju na neke događaje koji su se dogodili pre toga. Ekonomista Ulrike Malmendijer sa kalifornijskog univerziteta Berkli navodi kako je tržište deonica postojalo još u Starom Rimu.
Stari vek
U Rimskoj republici, koja je postojala pre carstva, postojale su tzv. societates publicarnorum, organizacije ugovaratelja i zakupnika koje su sprovodile projekte izgradnje hramova i druge poslove za državnu vladu. Jedan od takvih poslova bio je hranjenje gusaka na brežuljku Kapitol, kao zahvala životinjama što su upozorile na invaziju Gala 390. p. n. e.. (poznata je rečenica: „Guske su spasle Rim“). Učesnici u takvim organizacijama imali su svoje udele, a taj koncept je više puta spomenuo i poznati rimski državnik i govornik Ciceron. On navodi kako su „ti udeli tada imali visoku cenu“. Malmendijer kao dokaz u prilog toj tvrdnji navodi da se tim udelima trgovalo, a cena im je zavisila od uspešnosti pojedine organizacije. Takve organizacije kasnije su uglavnom propale ili su njihove poslove preuzele državne službe.
Srednji vek
Što se tiče obveznica kao vrednosnih papira, one su se pojavile znatno kasnije. Izdavali su ih talijanski gradovi-države tokom prelaza iz Srednjeg veka u razdoblje Renesanse.
Godine 1171. vlasti Mletačke republike, zabrinute što je rat iscrpeo državnu blagajnu, uzele su veliku pozajmicu od građanstva. Takav dug se zvao prestiti, a nosio je godišnji prinos u visini od 5 posto glavnice i nije imao određen datum dospeća. Iako su građani u početku imali sumnje prema celom konceptu, ti instrumenti su s vremenom postali cenjeni i s njima se lako trgovalo. Bio je to početak tržišta obveznica. U razdoblju od 1262. do 1379. godine mletačke vlasti uredno su izvršavale svoje obaveze, tako da su tadašnji oblici obveznica postali vrlo traženi i stekli su velik ugled na tržištu. S vremenom su i drugi gradovi-države, poput Firence i Genove, počeli da izdaju svoje obveznice, uglavnom kako bi isto tako financirali ratove koje su tada vodili. U Italiji je tako s vremenom počela trgovina obveznicama, a od trgovaca ističu se bankari, na primer porodica Mediči.
Početkom 1380-ih godina rat između Mletačke Republike i Đenove rezultovao je ukidanjem plaćanja kamate na „prestiti“, a kada je tržište kasnije obnovljeno, prinos koji je donosio udeo u dugu bio je manji. Decenijama nakon toga, obveznicama Mletačke Republike trgovalo se po višestruko nižim cenama. Kasnije se dogodilo još nekoliko događaja koji su potresli poverenje u obveznice. Prvi je bio Stogodišnji rat, nakon kojeg su kraljevine Francuska i Engleska nametnule dugove italijanskim bankama. Drugi razlog bila je epidemija kuge (tzv. Crne smrti), koja je poharala veći dio Evrope.
Koncept poslovanja sa deonicama takođe se razvijao postupno. Neki naučnici i istoričari početke smještaju u Stari Rim. Kasnije, početkom 13. veka u Italiji sporazumna partnerstva u poslu dele vlasnički udeo na više delova. Ipak, ti udeli nalaze su u rukama samo nekolicine ljudi, a i imaju ograničeno trajanje. Klasičan primer bila su putovanja trgovačkim brodovima.
Novi vek
thumb|250px|Deonica Holandske istočnoindijske kompanije izdana [[7. decembar|7. decembra 1623. godine na iznos od 2,400 hoandskih guldena.]] Dalji razvoj trgovine vrednosnim papirima odvijao u severnijem delu Evrope. Gradovi koji su bili članovi Hanze osnivali su računovodstvene kuće kako bi olakšali trgovinu. Naziv berza, koji je s vremenom pogrešno postao sinonim za berzu vrednosnih papira potiče iz belgijskog grada Briža.
thumb|left|220px|NASDAQ, prva elektronska berza vrednosnih papira. Krajem 16. veka britanski trgovci eksperimentirali su za udruženjima koja su se sastojala od više delova, a obavljala su istu delatnost. Sledeći veliki korak bilo je osnivanje Holandske istočnoindijske kompanije, koja je prva na svetu izdala deonice. Kompanijom su čvrsto upravljali direktori, tako da deoničari nisu imali prava kao što to imaju danas. Ipak, u razdoblju od 1602. do 1650. godine isplaćivana im je dividenda koja je nosila prihod od 16 posto godišnje. Do početka 1620-ih kompanija je počela izdavati i vlastite obveznice. Godine 1621. osnovana je i Holandska zapadnoindijska kompanija, koja je na tržište plasirala nove vrednosne papire. Zahvaljujući tome, ali i velikoj potražnji za tulipanima, Amsterdam je postao financijsko središte, a sve više se trgovalo i drugim instrumentima, na primer raznim ugovorima o izvršenju pojedinih poslova. Žozef de la Vega, poznati amsterdamski biznismen objavio je 1688. godine knjigu pod naslovom Konfuzija zabuna, u kojoj se u obliku razgovora između trgovca, deoničara i filozofa objašnjava tadašnje tržište vrednosnih papira.
Krajem 17. veka, zahvaljujući sve većem broju objavljenih knjiga, investicione tehnike se šire se u okolne zemlje, a posebno Englesku. Tamošnji preduzimači organizuju prva deoničarska društva na engleskoj teritoriji. Godine 1698. jedan od londonskih brokera (Džon Kastejng) počinje da objavljuje cene vrednosnih papira kojima se trgovalo. Ovaj događaj označava početak londonske berze.
Moderno doba
S vremenom su se berze i berzansko poslovanje proširili na čitav svet. Zadnju veliku promenu doživljavaju otkrićem i uvođenjem Interneta. Dana 8. februara 1971. godine u Njujorku je otvoren NASDAQ, prva svetska elektronska berza vrednosnih papira. Danas, gotovo sve berze sveta trgovanje vrednosnim papirima obavljaju elektrononskim putem.
Operacija Kana
Operacija Kana (njem. Cannae, izgovor: Kane) je naziv korišten za dve vojne operacija nemačkog Vermahta na teritoriji okupirane Jugoslavije za vreme drugog svetskog rata, poduzete 1944. godine. Ime su dobile po mestu Kana (Cannae) u antičkoj Italiji, poznatom kao poprište velike uništavajuće bitke.
Berza vrednosnih papira
Vlasništvo
Vlasništvo nad berzom vrednosnih papira, kao i nad većinom ostalih vrsta berzi imaju deoničari koji poseduju deonice berze.
Operacija Kana
Cilj operacije Kana bio je čišćenje rejona Zagreb — Sisak — Belovar od partizana. Međutim, to je bio samo uzgredan zadatak za trupe Vermahta koje su se prikupljale u severozapadnoj Hrvatskoj, Sremu, Slavoniji i Međumurju radi okupacije Mađarske u cilju sprečavanja njenog istupanja iz rata na strani Nemačkog Rajha.
Prva operacija
Prva je operacija bila planirana za period od 3. februara 1944. na području između reka Sava i Drava. U njoj su trebali učestvovati elementi dve nemačke pešadijske divizije (187. rezervne i 367. pešadijske, bataljon nemačke "streljačke" policije, te snage NDH sastavljene od delova dva domobranska zdruga (brigade), dve bojne (bataljona) Poglavnikove tjelesne straže, te još nekoliko manjih jedinica uz podršku artiljerije i Hrvatskog bojnog zrakoplovstva. Cilj operacije je bio očistiti to područje od partizana, odnosno osigurati zalihe hrane za ljudstvo trupa NDH. Operacija je 3. februara otkazana od strane štaba 2. oklopne armije, te je umesto toga pokrenuta operacija Operacija Kaub.
Berza vrednosnih papira
Trgovanje i pravila trgovanja
Da bi se nekim vrednosnim papirom na berzi moglo trgovati, on se mora kotirati. Uobičajeno je da na berzama postoji jedinstveno mesto gde su prikazani vrednosni papiri koji se kotiraju, iako se trgovina danas odvija elektronskim putem i nije važna geografska lokacija na kojoj se kupac ili prodavac nalaze. Trgovina se može odvijati samo između članova berze.
Početna, tj. prva ponuda nekih vrednosnih papira naziva se primarna emisija i njome se trguje na tzv. primarnom tržištu. Za razliku od toga, svako dalje trgovanje vrednosnim papirima naziva se trgovinom na sekundarnom tržištu.
Uglavnom ne postoje pravila i zakonski propisi koji bi primorali neku kompaniju da izdaje nove deonice preko posredstva berze vrednosnih papira, niti da se svaka kompanija mora svojim deonicama kotirati na berzi. Generalno, vrednosnim papirima se trguje na dva načina: uobičajenim putem i „preko šaltera“. Trgovina na oba načina je praktična i u oba slučaja beleži rast, a berze vrednosnih papira su danas jedan od činitelja globalizacije.
Najveće svetske berze vrednosnih papira
Najveće svetske berze vrednosnih papira su smeštene u najvećim žarištima svetske ekonomije. One su redom: NYSE (Njujork), NASDAQ (Njujork), TSE (Tokio), LSE (London) i SSE (Šangaj). Ostale velike i dosta značajne svetske berze vrednosnih papira nalaze se u Hong Kongu, Torontu, Mumbaju i Sao Paulu.
DDAIP
DDAIP je organsko jedinjenje, koje sadrži 17 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 285,465 Da.
Operacija Kana
Druga operacija
Tako velike snage, međutim, nisu upotrebljene protiv partizana, jer je cela operacija bila ratno lukavstvo, odnosno obmana sa ciljem da zavaraju vlasti i vojska susedne Mađarske, koja je, iako nemački saveznik i član Sila Osovine, u tom trenutku počela pregovarati sa Saveznicima o separatnom miru. U stvarnosti su se nemačke snage 18. marta pokrenule na sever, odnosno okupirale Mađarsku u okviru operacije Margarethe.
Finska
Finska (finski Suomi [suomi]; službeno Republika Finska, finski Suomen tasavalta), nordijska država u severoistočnoj Evropi, ograničena Baltičkim morem na jugozapadu, Finskim zalivom na jugoistoku i Botničkim zalivom na zapadu. Finska se graniči sa Švedskom, Norveškom i Rusijom. Ålandska ostrva, na jugozapadnoj obali, nalaze se pod Finskom upravom i imaju neki vid veće autonomije.
Prostor Finske je pojas zemlje, u kome Skandinavsko poluostrvo graniči sa velikom Ruskom ravnicom, zapadni sa istočnim svijetom, Arktik i Baltik. Ova je regija poznata i kao Finoskandija. Nazivaju je još i zemljom jezera i šuma, više od dvije trećine površine je pod šumama, a ima 60.000 do 70.000 jezera. Ima izlaz na Baltičko more, zapljuskuju je Finski i Botnički zaliv. Najveći i glavni grad je Helsinki.
Geografski položaj
Finska je sjevernoevropska, skandinavska i baltička zemlja. U grupaciji zemalja kojoj pripada (skandinavske zemlje) ona bi mogla ponijeti atribut nizijska jer joj najviši vrh jedva prelazi 1.300 metara nadmorske visine. Za razliku od drugih skandinavskih zemalja Finska je kontinentalna zemlja bez obzira što izlazi na baltičko more. Po mnogim osobinama je sličnija Kareliji i poluostrvu Koli (teritorija Rusije), nego drugim skandinavskim zemljama. Državnu teritoriju presjeca polarni krug, četvrtina njene teritorije je iznad sjevernog polarnika. Finska dopire blizu Sjevernog ledenog okeana na koji je imala izlaz prije Drugog svjetskog rata. Državna teritorija se prostire od 60° do 70° sjeverne geografske širine. Njena dužina u pravcu sjever-jug prelazi 1100 km a njena prosječna širina je 600 km. Površina Finske je 390.920 km² sa 5.183.545 (2002. god.) stanovnika sa prosječnom gustinom 15 stanovnika na km² (40 po milji²) što Finsku čini jednom od najrjeđe naseljenih zemalja u Evropi. Finska graniči sa Norveškom na sjeveru, na istoku sa Rusijom, Finskim zalivom, na jugozapadu sa Baltičkim morem, i na zapadu Botničkim zalivom sa Švedskom.
Croisances
Kroazans je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Overnja, u departmanu Gornja Loara koja pripada prefekturi Pij an Vele.
Finska
Reljef
Površinu finskog prostora sačinjava Baltički štit. Štit je izgrađen od kristalastih škriljaca, granita, gnajsa i vulkanita iz doba arhajika. Ovo područje je bilo nabrano u prekambrijskoj periodi. Dejstvom spoljašnjih sila teren je uravnjen. U pleistocenu finski prostor je bio potpuno prekriven inlandajsom. Pleistocena glacijacija i moćni inlandajs su na svakom koraku ostavili svoje tragove. Lednici su kod manje otpornih stijena erodirali povlatne slojeve sve do rezistentne podloge. Taj materijal je akumuliran u obliku morena. Morene su zagatile brojna jezera, tako da Finska izgleda iz aviona kao vodoravno presječena spužva u čijim se rupicama nalazi voda. Oko 80% Finske prekrivaju glacijalni nanosi u obliku morena i drumlina (izduženi brežuljci sastavljeni od gline i pijeska dužine 500 do 1000 metara, visine 20 do 30 metara). Veći dio finskog prostora čini blago zatalasani reljef od 100 do 300 m nadmorske visine.U Laponiji je blago zatalasana ravan gdje se bregovi dižu do 500 m.n.v. Na sjeverozapadu Finske su poslednji izdanci Skandinavskih planina, gdje se nalazi i najviši vrh države Haltiotuturi (1.234 m).
Croisances
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 40 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 5 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,37 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 888 metara (maksimalnoj 1.151 m, a minimalnoj 867 m).
Finska
Klima
Zbog uticaja okolnih vodenih površina, klima je značajno manje ekstremna nego što se očekuje. Prosječna julska temperatura na obali je 16° C, a u februaru -9 °C. Količina padavina (snijeg, kiša) je 460 mm na sjeveru i 710 na jugu. Slab snijeg pokriva zemlju 4 do 5 mjeseci godišnje na jugu i 7 mjeseci na sjeveru. Helsinki ima prosječnu temperaturu najhladnijeg mjeseca -6,3 °C, a Oulu na sjeveru -0,3 °C, dok je prosječna julska temperatura u Helsinkiju 16,5 °C, a u Oulu 15,5 °C. Krajnji sjever je još hladniji. Januarska temperatura u Laponiji je -15 °C.
Biljni i životinjski svijet
Oko 72% finske je pod šumama. Osim na krajnjem jugu gdje se mogu naći jasen, javor i brestovo drvo, šume su uglavnom četinarske gdje dominiraju omorike i borovi. Finska ima približno 1.200 vrsta biljaka i paprati i oko 1.000 vrsta lišajeva. Divljač uključujući medvjede, vukove, polarne lisice, divlje mačke, uglavnom žive u nenaseljenim sjevernim regionima. Sobovi koje su pripitomili Saami izumiru u divljini. Divlje guske, labudovi, plovke, sniježne žutovoljke (ptice) prave gnijezda širom sjeverne Finske. Od riba najčešće su slatkovodne: losos, pastrmka, štuka, grgeč i iz slanih voda: haringa, bakalar. U unutrašnjosti zemlje dominira sivo planinsko tlo. Sjeverni dio finske je pokriven močvarnim tlom. Najplodnije tlo je u južnom dijelu obalske ravnice koje se sastoji od morske gline.
Prirodna bogastva
Bogata zemlja prekrivena šumama je najvrijedniji resurs Finske. Omorika, bor, srebrena breza su dominirajuće drveće. Jedini prirodni resursi zemlje su drvo, treset, toplokrzne životinje hidroenergija i riba. Finska takođe ima neka nalazišta metala od kojih se izdvajaju cink, bakar, željezo i nikl. Vanadijum, srebro i zlato se vade. Najobilniji nemetali su granit i krečnjak.
Istorija
Najstariji tragovi o ljudskom postojanju u Finskoj datiraju od 8000 godine pne. Ovi primitivni lovci i sakupljači su vjerovatno stigli sa istoka. Proizvodnja lonaca karakteriše drugi tip kulture ljudi iz kamenog doba poznate kao ukrasna keramika. Uspjeh Battle-Ax kulture (1800. - 1600. pne.) možda je donešen u Finsku od indoevropskih ljudi iz južnijih baltičkih regiona. Ovi ljudi su bili uspješni moreplovci i uveli zemljoradnju. Udruživanja Battle-Ax ljudi sa prethodnim stanovništvom dovelo je do nove klukainen kulture. Bronzano doba počelo je u Finskoj 1300. pne. Tokom prvog perioda predhrišćanske ere i narednih vijekova ljudi su govorili jedan od finskougrinskih jezika. Prošlost Finske je vezana za dug period dominacije germanskih naroda (prvenstveno Šveđana), a sa druge strane slovenskih naroda (Rusa). Etnogenetski ni sa jednim komšijama nemaju ništa zajedničko. Najbliži etnički srodnici su im Mađari u Panonskoj niziji. Finci su narod Ugro-Finskog porijekla. Šveđani su u HI vijeku pokorili i politički sebi prisvojili cijelu Finsku. Ona je bila njihov posjed sve do 1809. godine. Dva plemena Finci i Hemejci primili su rimokatoloičku vjeru, a Karelijci grčko-istočnu od Rusa. Posle 1809. godine Finska potpada pod Rusku vlast sve do 1917. godine. Po proglašenju Lenjinovih socijalističkih naroda o samoopredjeljenju naroda Rusije, Finci su iskoristili momenat i postali samostalna država. 1939., SSSR je incident u Mainili iskoristio kao povod za napad na Finsku, čime je započeo Zimski rat. Ipak, finska vojska je pružila veći otpor nego što su Sovjeti očekivali. Rat je završen sporazumom prema kojem SSSR dobio dio Karelije sa gradom Viborgom, cijelu obalu Ladoškog jezera i zaliv Petsamo na obali Barencovog mora, te je tako Finska svedena na današnji prostor. Konačan mirovni sporazum sa Sovjetima potpisan 1947. godine. Naknada štete u obliku roba široke potrošnje je isplaćena u potpunosti 1952. i tri godine kasnije. Porkala poluostrvo je vrećeno Finskoj. Novi odnosi sa SSSR-om su doveli do legalizacije komunističke partije, sporazum o prijateljstvu saradnji i obostranoj pomoći (nevažeći od januara 1992.).
Stanovništvo
Finci čine više od 93% populacije i potomci Šveđana oko 5.5%. Daleki istok je naseljen sa oko 2.500 Saamija druge manje grupe čine manje od 1%. Iako su Šveđani u manjini oni imaju svoju političku partiju, svoje škole i druge institucije. 67% populacije je urbano. Finski i Švedski su zvanični jezici. Oko 90.0% govori finski, a oko 5.5% ljudi, uglavnom skoncentrisanih u obalskim krajevima govore Švedski. Saami govore samijske jezike, koji pripadaju ugrofinskim jezicima. Evangelistička Luterovska crkva je glavna i njeni članovi čine 77% a sloboda vjeroispovjesti je zagarantovana. Pravoslavna crkva iako nacionalna u broju pristalica opada od Drugog svjetskog rata. Stanovništvo Finske je 5.421.800 (2012.) gustina je 16 stanovnika na km² što Finsku čini jednom od najrjeđe naseljenih zemalja u Evropi. Više od 2/3 populacije je smješteno u južnim krajevima. Helsinki ima oko 602.200 (2012.), to je intelektualni, proizvodni i trgovinski centar. Sledeća tri velika grada su Espoo 255.508, Tampere 215.315, Turku 179.529 koji su takođe industrijski centri.
Gradovi
Veći gradovi: Popis gradova u Finskoj
Obrazovanje
Školovanje je besplatno i obavezno od 7 do 16 godina. Nepismenost skoro da ne postoji. Uz redovno osnovno i srednje obrazovanje ona ima dalje škole narodne akademije i radničke institute. Škole za odrasle su privatne, društvene ili provincijske i imaju podršku države. Ona ima sistem srednjih usmjerenih škola kao što su komercijalne, zanatske, tehničke, trgovačke i poljoprivredne. Finski institut višeg obrazovanja uključuju 13 univerziteta i nekoliko koledža i škola za obuku nastavnika sa godišnjim upisom od 205.000 studenata. Najveći je Helsinški univerzitet.
Kultura
Nakon osvajanja Finskih plemena od strane Šveđana domaća kultura je bila mnogo pod uticajem šveđana, koji traje i danas. Među seljacima su pjevane tradicionalne epske pjesme. Radovi u drvetu i ćilimi su još uvjek dekorisani tradicionalnim ukrasima i spiralnim i sličnim jednostavnim geometrijskim oblicima. Među obrazovanim preovladala je švedska kultura. Govorio se švedski jezik i uz rijetke izuzetke bio književni jezik. Zbog toga što je švedska umjetnost i arhitektura bila iz mnogo pravaca mnoge Finske građevine i umjetnički radovi odslikavaju italijanske, flemanske, njemačke i druge uticaje. U 19. vijeku obrazovani Finci počeli su da oživljavaju svoju nacionalnu tradiciju. U isto vrijeme nacionalna finska književnost nastaje na vlastitom jeziku. Parno kupatilo koje nastaje sipanjem vode preko vrelih stijena je finski izum. Finci veoma vole knjige, biblioteke i muzeji su sastavni dio njihove kulture. Helsinška gradska biblioteka ima oko 2,1 milion izdanja, univerzitetska 2,6 miliona i služi kao nacionalna biblioteka. Finska ima 1.500 biblioteka širom zemlje.
Poljoprivreda
Farmerstvo je uglavnom ograničeno na plodne priobalne regione i svega 7% područja Finske je pod poljoprivrednim kulturama. Većina farmi su manje od 20 hektara, manje od 20% farmi upošljava plaćene radnike. U 2001. godini usjevi su bili ječam, zob i pšenica (3,9 mil.metr. tona), i korjenasto povrće kao krompir i šećerna repa (816.000 metr.tona). Živina je uključivala 6 miliona komada peradi, 1,1 milion stoke, 1,3 miliona svinja, 106.600 ovaca. Finska ima 414.000 pripitomljenih sobova. Oko 60% šuma u finskoj je u privatnom vlasništvu. Centralna vlada kontroliše ¼ i korporacije i opštine posjeduju veći dio. Nekih 54,3 miliona m3 šuma je posječeno 2000. g. Ulov ribe u 1997. je bioi 196.513 metr. tona. Više od 1/3 ribe potiče iz unutrašnjih voda.
Industrija
Drvna masa, papir drvoprerađivačka industrija predstavlja značajan segment finske industrije. Ranih devedesetih je proizvođeno oko 1,3 metr. tona hartije godišnje. Proizvodnja ostalih papirnih i drvnih proizvoda ukupno iznosi 7,9 miliona m³ godišnje. Finska posjeduje industriju teških mašina, metala, brodova, štamparskog materijala, elektro industriju, industriju hrane i pića, tekstilnu industriju, industriju odjeće, hemikalija, keramike i stakla.
Finska je značajan izvor bakra (proiz. 11.600 metr.tona 2000.g.), cinka, srebra (24 metr.tone), hrom, nikl i zlato se takođe iskopavaju. Papir, drvna masa i drvni proizvodi čine 40% god. Finskog izvoza. Uvoz uključuje benzin, hemikalije, mašine, transportnu opremu, gvožđe, čelične proizvode, hranu i tekstil. Značajna trgovina se vodi sa Njemačkom, UK, Švedskom, i drugim zemljama EU. 2000. g. uvoz je bio 32,6 biliona dolara, a izvoz 44,5 biliona dolara. Finska je član slobodne trgovinske unije od 1961., a januara 1995. pridružila se EU. Radna snaga broji 2,6 miliona ljudi 2000.g. Radnike zastupaju radničke unije grupisane u dvije velike federacije: Centralna organizacija i Konfederacija plaćenih radnika.
Transport
Sistem kanala koji povezuju Finska jezera sa ostalim i sa Finskim zalivom predstavljaju jeftin i efikasan vid transporta za drvnu industriju. Oko 6.600 km unutrašnjih voda su plovne. Željeznica je u državnom vlasništvu (dužina oko 5.836 km) Finska ima oko 77.900 km puteva 65% asfaltiranih. Finer (Finair) obezbjeđuje inostrane i letove u zemlji, Karer (Karair) i Finaviejšn (Finnaviation) opslužuju mnoge gradove.
Komunikacije
Vlada kontroliše telegrafske službe i Finska TV prenosi većinu TV i radio programa. Privatne TV stanice nude oko 20 sati komercijalnog programa sedmično. 1/3 telefonije je u državnom vlasništvu. U 2000. je bilo 550 telefonskih linija na svakih 1.000 stanovnika. Zemlja ima 1.498 radio i 622 TV prijemnika na 1000 domaćinstava 1997.g. Ima 56 dnevnih novina i plus magazini i periodičnici.
Valuta i bankarstvo
Novčana jedinica je Evro, uveden je 1. januara 1999. samo za elektronske transfere i finska valuta MARKKA je korištena u ostalim slučajevima do 1. jan. 2002. kada je Evro postao zvanična valuta i prestala je upotreba MARKKE. Pošto je prihvatila Evro, Finska mora da slijedi ekonomska pravila utvrđena od strane Evropske banke (ECB). ECB je u Franfurtu i reguliše snabdijevanje novcem i ekonomske polise.
Vlada i zakonodavstvo
Finska je republika sa demokra-tskim i parlamentarnim oblikom vlasti. Vlast je konstituisana i usvojena 17. jula 1919.g. Na čelu Finske je predsjednik izabran na šestogodišnji mandat direktnim glasanjem. Kabinet je izabran od strane predsjednika i odobren od parlamenta na čijem čelu je premijer. Glasaju stariji od 18 godina. Finski parlament je jedinstveno tijelo poznato kao EDUSKUNTA. Njenih 200 članova je narod izabrao na 4 god. Izvršna vlast u provincijama pripada guverneru koji je izabran od strane predsjednika države. U Anvenaamu koji ima autonomiju provincijsko vijeće se bira od strane stanovnika, provincijski savjet bira izvršni savjet koji dijeli moć sa guvernerom. Lokalni sudski sistem je podijeljen na opštinske sudove u gradovima i distriktne sudove u ruralnim sredinama. Apelacioni sudovi su smješteni u Abu, Vaasi, Kupiu, Kuovilu, Rovaniemu i Helsinkiju. Vrhovni sud čije je sjedište u Helsinkiju je glavni sud za civilne i kriminalne slučajeve.
Socijalni sistem
Finski socijalni sistem obezbjeđuje nezaposlenim, bolesnim, nemoćnim i starim osiguranje, porodičnu i dječiju zaštitu, i nadoknadu invalidima. Medicinska zaštita je izdavana preko mjesta zaposlenja, ali nacionalnim zdravstvenim aktom od 1972. obezbjeđeno je osnivanje zdravstvenih centara u svim opštinama i isključenje doktorskih honorara.
Odbrana
Vojni rok od 11 mjeseci je obavezan za muškarce starije od 17 god. Finska ima vojsku, mornaricu, vazdušne snage, ali vojne snage su smanjene Pariškim mirovnim ugovorom od '47. na maksimum 41.900 osoba. 2001. g. oko 32.250 ljudi bilo je na službi vojnog roka. Rezerva broji 500.000 ljudi. 1994.g. Finska se pridružila partnerstvu za mir kao prvi korak ka punom članstvu u NATO.
Regionalna podela
U regionalizaciji Finske jasno se ističu tri prediono-fizionomske cjeline: 1.Finska Laponija, 2.Jezerska Finska i 3.Finsko primorje. Ovakva regionalizacija odgovara regionalizaciji ovog prostora i po pravcu pružanja ove države. Laponija odgovara regiji Sjeverna Finska, Jezerska Finska odgovara regiji Južna Finska, i naizad regija Finsko Primorje odgovara regiji Botnička obala.
Finska Laponija
Finska Laponija je pretežno zatalasana brežuljkasta regija izuzev krajnjeg sjeverozapada gdje ima planinski karakter. Osobenost ovog dijela Finske je da nema jezera (mada je Finska zemlja jezera). Izuzetak čini samo jedno jezero-Inara. U Finskoj ovu regiju nazivaju Laponija. Zauzima oko 1/3 državnog prostora (10.300 km²). Zimi je veoma hladna (-15 °C do -20 °C) i pokrivena snijegom, dok je za kratkog ljeta ugodnija temperatura (zabilježeni apsolutni maksimum od +33 °C). Što se ide sjevernije nastupa tundra bez stabala, sa lišajevima, sa po nekim grmom, sa malim močvarama i malim brojem cvjetonoša (tokom kratkog ljeta). U ljetnom periodu tu je stanište mnogobrojnih ptica.
Jezerska Finska
Jezerska Finska se nalazi između Finske Laponije na sjeveru i Finskog primorja na jugu i jugozapadu. Finci nazivaju ovaj kraj „Suomi“ - zemlja jezera. Geomorfološki to je plato zatalasan morenskim bedemima kojim su stvorene brojne jezerske depresije. Baš ova regija dala je atribut Finskoj amfibijska zemlja. Tu su mnogobrojna glacijalna jezera a pejzaž dopunjuju nepregledne četinarske šume. Najveće jezero je Sajma, sa cjelokupnim sistemom jezera pod imenom Velika Sajma, to je površina od 4.400 km². Sva jezera su tektonski predisponirana, ali za njihovo konačno oblikovanje je značajna lednička erozija i akumulacija. Najveća dubina Sajme je 82 m. Zapadno od Sajme je jezero Pajane površine 1.065 m², maksimalne dubine 93 m. Ima svoju otoku u Finski zaliv. Jezera su međusobno odvojena kordonima morena, ali su hidrografski povezana riječnim tokovima i kanalima. Neke rijeke npr. Oulu, Komo imaju značajne vodne snage, koje se iskorišćavaju. Oko jezera nižu se mala sela sa tipičnim drvenim kućama. Neka naselja imaju fizionomiju gradskih naselja. Između jezera izgrađene su tri željezničke pruge pravcem sjever-jug i dvije pravcem zapad-istok. Kao saobraćajni centri razvili su se gradovi Kuopio, Tampere i Lahti. Kuopio je izraziti centar drvne industrije i središte cijele regije i Finske. U gravitacionoj sferi grada je rudarski revir Finske gdje se eksploatiše bakar, olovo, cink, azbest i kvarc. Tu se nalazi rudarski centar Outokumiu. Tampere je najveći grad Jezerske Finske (preko 150.000 stanovnika). Poznat je po svojoj tekstilnoj, metalnoj i papirnoj industriji. Industrijska zona grada obuhvata oko 200 fabrika. On nosi epitet finski Mančester. Grad Lahti je u prelaznoj oblasti, ima funkciju etapne stanice u kojoj se okupljaju učesnici zimskih sportova. U istočnim i centralnim dijelovima regije osnovano je nekoliko desetina hiljada novih gazdinstava nastalih od doseljenika sa teritorija koje su pripale (posle Drugog svjetskog rata) tadašnjem SSSR-u.
Rose Bud, Arkansas
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 482, što je 53 (12,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Tofaro, Frosinone
Tofaro je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Finska
Finsko primorje
Finsko primorje je predstavljeno izlaskom ove države na Baltičko more (Botnički i Finski zaliv). Nasuprot ostalim dijelovima Finske u ovoj regiji nema onih prepoznatljivih, za sjeverne zemlje, morenskih sedimenata. Ovdje se nalaze sedimenti marinskog porijekla, ostaci nekadašnjeg Joldijskog mora. Finsko primorje, mada jedinstvena regija može se podijeliti na dvije podregije: Sjevernije, prostor oko Botničkog i južnije prostor oko Finskog zaliva.
A) Botničko primorje je pojas Finske uz istoimeni zaliv dug oko 700 km. Primorje je izloženo sjevernim vjetrovima. Od Švedske granice na sjeveru do grada Vasa na jugu primorje je pod šumom. Značajnije naselje je grad Oulu, na ušću istoimene rijeke, koja je otoka istoimenog jezera. Poznat je kao centar drvne industrije. Sjevernije od njega je grad Kemi na istoimenoj rijeci Kemi, sa istom funkcijom kao Oulu. Od njega vodi željeznička pruga za Murmansk, preko centralnog grada Jezerske Finske. Najjužnije tačke Botničkog primorja su gradovi Vasa i Pori. B) Južno primorje finci nazivaju „salpau selkä“ (primorje uz sjevernu obalu Finskog zaliva). Regija ima povoljnije tlo i klimu čime su stvoreni uslovi za intenzivnu poljoprivredu i stočarstvo. Ovdje uspjeva ozima pšenica i šećerna repa. Ovo je najgušće naseljena oblast Finske. Paralelno sa obalom vode glavne željezničke i drumske komunikacije. Pored aktivne uloge u poljoprivredi ova regija je i industrijski razvijena. Na jugozapadu je grad Turku, najstariji grad Finske, nekada i prestolnica. Njegovi stanovnici najviše govore Šedski. Okružen je skupinama ostrva, koja tamo nazivaju „Schären“, u blagoj klimi, plodnom okruženju, sa slikovitom srednjovjekovnom arhitekturom spada u najljepše finske gradove. Najveći grad oblasti, ujedno i cijele države je Helsinki, veliki i moderan kulturni, politički, trgovinski i industrijski centar. Istočno od njega je mali grad Kotka, a zapadno gradić Hanko.
Aland
Nedaleko od Turkua se nalazi arhipelag Aland, koji je bliže Švedskoj nego Finskoj. Sastoji se od oko 6.500 ostrva od kojih je 80 naseljeno. Stanovnici govore Švedski a bave se poljoprivredom i ribolovom. Arhipelagu je priznat autonoman status i smatra ga se demilitariziranom zonom.
Tofaro, Frosinone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 26 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 273 m.
Heimsheim
lijevo|mini|Hajmshajm Hajmshajm je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 28 opštinskih središta okruga Enckrajs. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 5.229 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8236025.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Enckrajs Hajmshajm se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Enckrajs. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 413 metara. Površina opštine iznosi 14,3 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 5.229 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 366 stanovnika/km².
Jovan Milenko Grčić
thumb|right|250px|Jovan Milenko Grčić Jovan Milenko Grčić je srpski pesnik i doktor medicine rođen u Čereviću 9. decembra 1846, a umro 10. juna 1875. godine. Otac mu Teodor Grčki bio je trgovac, ali je mlad umro (1850), ostavivši ženu Anu rođ. Barako sa troje dece (uz Jovana, Đorđa i Katicu). Srpsku osnovnu školu završio je u Čereviću, u nemačku išao u Petrovaradinu. Pet razreda gimnazije završio je u Novom Sadu, završna tri razreda u Segedinu i Požunu/Bratislavi (1864-67), tada već pod prezimenom Grčić. U Beču je studirao medicinu kao stipendista Matice srpske (1867-74).
230
thumb|Urban I
Godina 230. (CCXXX) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Agrikole i Klementina (ili, rjeđe, godina 983. Ab urbe condita). Oznaka 230. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Case Via Cognaro, Padova
Case Via Cognaro je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 11 m.
Fayetteville, Arkansas
Geografija
Površina Fejetvila je 115.2 km², od čega je 112.5 km² kopna, a 2,8 km² vodenih površina. Ovaj grad se nalazi u Ozark planinama.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2000.-te, u Fejetvilu je bilo 58.047 stanovnika, 23.798 domaćinstava i 12.136 porodica u gradu. Gustina naseljenosti je bila 516.1 km². Bilo je 25.467 stambenih jedinica sa prosečnom gustinom od 226.4 km². Rasni sastav grada je bio: 86,5% belaca, 5,1% crnaca ili Afroamerikanaca, 1,3% Indijanaca, 2,6% Azijata, 0,2% poreklom sa pacifičkih ostrva, itd.
Od 23.798 domaćinstava, 25,5% je imalo decu ispod 18 godina koji su živeli sa njima, 37,7% su bili parovi supružnika koji su žive zajedno, 9,6% su imale žensku glavu porodice bez prisutnog supružnika, dok 49% nisu bile porodice. 34% domaćinstava su činili pojedinci, a 5,7% je imalo nekoga starog 65 ili više godina ko je živeo sam. Prosečna veličina domaćinstva je bila 2,21, a prosečna veličina porodice je bila 2,91.
Stanovništvo je bilo rašireno po starosti. 19,9% je bilo mlađe od 18 godina, 25,7% je bilo između 18 i 24 godina, 29,9% između 25 i 44 godina, 15,8% između 45 i 64 godina i 8,7% koji su bili stariji od 65 godina. Srednja strost stanovništva je bila 27 godina. Na svakih 100 žena bilo je 103 muškaraca; na svakih 100 žena starih 18 ili više godina, bilo je 101,9 muškaraca.
Srednja godišnja primanja domaćinstva u gradu su bila $31.345, dok su srednja godišnja primanja za porodicu bila $45.074. Muškarci su imali srednja primanja od $20.069, žene $22.693. Primanja po glavi stanovnika su bila $18.311. Približno 11,4% porodica i 19,9% stanovništva je bilo ispod granice siromaštva, uključujući i 19,7% onih ispod 18 godina i 9,1% onih starih 65 i više godina.
Hautmont
Omon je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Sever-Pa d Kale, u departmanu Sever.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 17.475, a gustina naseljenosti je iznosila 1,424 stanovnika/km².
Sabinen-hidratna sintaza
Sabinen-hidratna sintaza (, sabinen hidratna ciklaza) je enzim sa sistematskim imenom geranil-difosfat difosfat-lijaza (ciklizacija, formira sabinene-hidrat). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Enzim deljue na cis- i trans- izomere sabinen hidrata.
Enterobakterijski fag T2
thumb|right|T2 bakteriofag Enterobakterijski fag T2 je virulentni bakteriofag roda T4 sličnih virusa, u familiji Myoviridae. On inficira Escherichia coli i najbolje je poznat među T-parnim fagovima. Ovaj virus se sastoji od linearne dvolančane DNK, terminalno nezaštićene i cirkularno permutovane. Fag je prekriven zaštitnim proteinskim slojem, koji normalno sadrži sumpor. Jedni molekul faga koji sadrži fosfor je njegova DNK.
Ovaj fag može brzo da pretvori E. coli ćeliju u fabriku za T2 proizvodnju koja ispušta fagove nakon pucanja ćelije. Eksperimenti koje su izveli Alfred Herši i Marta Čejs su pokazali da se DNK virusa ubrizgava u bakterijske ćelije, dok najveći deo viralnih proteina ostaje izvan ćelija. Ti DNK molekuli uzrokuju umnožavanje viralne DNK i proteina.
Literatura
}{refend}}
Pojatno
Pojatno je naselje u Zaprešiću s približno 1160 stanovnika, koje je većinom smješteno uz glavnu ulicu Matije Gupca. Naselje je udaljeno 25 km od Zagreba, glavnog grada Hrvatske, i proteže se uz rijeku Krapinu.
Poštanski broj pripada uredu Zaprešić, broja 10290.
Zahvaljujući dobrim vezama sa Zagrebom, Zaprešićem, Krapinom te ostalim okolnim mjestima i vrlo bogatim sadržajima u okolici, stanovništvo se iz godine u godinu bilježi brojčani porast.
Uz osnovnu školu Pojatno, nalazi se i vrtić te stomatološka ambulanta.
Svake godine slavi se dan Pojatna na blagdan srca Isusova.
Do Pojatna je moguće doći javnim prijevozom iz Zagreba i Zaprešića, ZET-ovim autobusom iz Zaprešića ili vlakom HŽ-a iz Zagreba, te automobilom po Zagorskoj magistrali.
Udruge
U Pojatnu djeluje nekoliko udruga:
Washington Heights, New York
Vošington Hajts je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.689, što je 371 (28,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Kastin od Vizantijuma
Kastin I (Castinus) je bio episkop Vizantijuma od 230. do 237. U nekim katalozima se navodi pod imenom Konstantin.
Rodio se u Rimu u poganskoj porodici i imao status senatora. Episkop Argiropolisa ga je preobratio na kršćanstvo, a nakon čega je sve svoje bogatstvo podijelio siromašnima i posvetio se Crkvi. Godine 230. je izabran za episkopa, te je sagradio prvu crkvu u gradu, koju je nazvao po Svetoj Eufemiji.
Slavi se na dan 25. januara.
Impalata, Bari
Impalata je naselje u Italiji u provinciji Bari, u regiji Apulija.
Whispering Pines, Arizona
Whispering Pines je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 148 stanovnika.
Dekohinat
Dekohinat je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 417,538 Da.
Heitersheim
Hajtershajm je grad u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 50 opštinskih središta okruga Brajsgau-Hohšvarcvald. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 6.040 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8315050.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Brajsgau-Hohšvarcvald Hajtershajm se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Brajsgau-Hohšvarcvald. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 254 metra. Površina opštine iznosi 11,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 6.040 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 516 stanovnika/km².
St. Paul, Indiana
Sent Pol je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.031, što je 9 (0,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Whitecone, Arizona
Whitecone je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 817 stanovnika.
Beba Lončar
Desanka Beba Lončar (Beograd 28. april 1943.) je jugoslovenska glumica.
Upisala je romanistiku na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Još kao učenica je izabrana na konkursu RTB za spikerku dečjih emisija, nakon čega je usledio početak filmske karijere.
Na filmu se prvi put pojavila sa 17 godina u Devetom krugu Francea Štiglica, a zatim postiže veliki uspeh sa filmom Ljubav i moda (Lj. Radičević, 1960). Glumila je glavne i sporedne uloge u filmovima Dvoje (Aleksandar Petrović, 1961), Dr (Soja Jovanović, 1962), Lito vilovito (O. Gluščević, 1964).
Uloga vikinške princeze u britansko-jugoslovenskoj koprodukciji Dugi brodovi (Dž. Kardif, 1964) odvodi je u Rim, gde se i nastanjuje 1965. Narednih godina glumila je u više koprodukcijskih projekata sa Jugoslavijom. Nastupala je u mnogim filmovima šarenog zabavnjačkog žanra komercijalnog tipa, nakon čega se vratila jugoslovenskoj kinematografiji u filmovima Pakleni otok (V. Tadej, 1979) i Drugarčine (Mića Milošević, 1979). Poslednji put je glumila 1982. u italijanskom filmu Kuća prokletih (La Villa delle anime maledette).
Dugo je bila u braku sa Josipom Radeljakom, od koga se razvela 1994. Ima sina Lea. Beba danas živi na Dorćolu, sa Stevanom Marinkovićem Knićaninom, koga poznaje ceo život.
5. 5.
Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan
5. maj/svibanj (5. 5.) je 125. dan godine po gregorijanskom kalendaru (126. u prijestupnoj godini). Do kraja godine ima još 238 dana.
Događaji
.
Rođenja
.
Smrti
.
Blagdani/Praznici
.
Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar
Narodno sveučilište Vrbovec
Narodno sveučilište Vrbovec osnovano je 1961. godine kao centar za kulturu. U sklopu sveučilišta djeluju:
i preko 3000 članova čitača
Rudy, Arkansas
Rudi je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 61, što je 11 (-15,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Pinenska sintaza
Pinenska sintaza (, beta-geraniolenska sintaza, (-)-(1S,5S)-pinen sintaza, geranildifosfat difosfat lijaza (formira pinen)) je enzim sa sistematskim imenom geranil-difosfat difosfat-lijaza (ciklizacija, formira pinen). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Rekombinantni enzim iz Abies grandis deluje u prisustvu jona Mn2+ i K+.
Châtillon-sur-Broué
Šatijon sir Brue je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Šampanj-Arden, u departmanu Marna koja pripada prefekturi Vitri le Fransoa.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 60 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 9 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,63 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 136 metara.
Demokratski centar (razvrstavanje)
Demokratski centar je naziv za nekoliko političkih stranaka:
Alfred, New York
Alfred je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.174, što je 220 (5,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Aquilano, Teramo
Aquilano je naselje u Italiji u provinciji Teramo, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 64 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 635 m.
Deflazakort
Deflazakort je organsko jedinjenje, koje sadrži 25 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 441,517 Da.
Williamson, Georgia
Vilijamson je grad u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 352 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 352 stanovnika, što je 55 (18,5%) stanovnika više nego 2000. godine.
Kaj su jeli naši stari?
mini|320px|desno|Kaj su jeli naši stari?, 2003.g. Vrbovec Kaj su jeli naši stari? je godišnja kulinarska manifestacija u Vrbovcu pokraj Zagreba. Održava se svake godine u zadnjem vikendu kolovoza (a u slučaju lošeg vremana prvog rujanskog vikenda) (od petka do nedjelje).
Pokrenuta 1980., prerasla je iz male manifestacije u glavni godišnji kulturno-svjetovni događaj grada Vrbovca.
Uz recepte starih jela i starih narodnih jela, gotovo svake godine održava se i natjecanje u pripremanju najboljeg tradicionalnog jela.
Tijekom vikenda kad se održava manifestacija Vrbovec je idealno mjesto susreta i zabave za posjetitelje, kojih je svake godine sve veći broj.
"Kaj su pili naši stari?" je dio manifestacije, koji se održava u vinskom podrumu tržnice u Vrbovcu od 2009.g. u organizaciji udruge vinara i vinogradara Grada Vrbovca.
Vanjske poveznice
O manifestaciji na stranicama Vrbovca
Mezopotamija (rimska provincija)
250px|right|thumb|Dijeceza Istok Mezopotamija ili Mesopotamija, je bio naziv za dvije provincije Rimskog Carstva u dva različita perioda.
Prvi put je osnovana godine 116. za vrijeme Trajanovog pohoda na Partsko Carstvo, za vrijeme koga su rimske snage zauzele cijelu Mezopotamiju i svrgnule partskog kralja Hosroja I, postavivši Partamaspata za klijentskog vladara. U tom je trenutku Rimsko Carstvo doseglo svoj maksimalni teritorijalni opseg, odnosno krajnje istočne granice. Međutim, već godinu dana nakon Trajanove smrti (118) je njegov nasljednik Hadrijan zaključio da se držanje teritorija tako udaljenih od Rima ne isplati, te je provinciju predao natrag Hosroju.
Drugi put je osnovana godine 198. nakon uspješnog pohoda cara Septimija Severa na partskog kralja Vologasa V. Za razliku od Trajanove je imala mnogo manju teritoriju, ograničenu na krajnji sjeverozapad Mezopotamije. Oko nje su se sljedećih vijekova stalno vodile borbe između Rimskog Carstva i sasanidske Perzije. Krajem 3. vijeka ju je Dioklecijan smjestio u dijecezu Istok. Pod rimskom, odnosno bizantskom vlašću je ostala sve do arapskih osvajanja u 7. vijeku.
PALOP
mini|300px|Zemlje PALOP-a označene su crvenom bojom
PALOP je skraćenica za Afričke zemlje sa portugalskim kao službenim jezikom (portugalski: Países Africanos de Língua Oficial Portuguesa), odnosno međunarodnu organizaciju koja okuplja danas nezavisne zemlje u Africi koje koriste portugalski kao službeni jezik.
U ovu skupinu od šest afričkih zemalja spadaju:
Ova skupina zemalja je ogranak CPLP-a. Sve ove afričke zemlje, osim Ekvatorske Gvineje, bile su kolonije u Portugalskom carstvu. Jedino je Ekvatorska Gvineja bila španjolska kolonija, ali je radi članstva u CPLP-u proglasila i portugalski službenim jezikom (uz španjolski i francuski).
Zemlje PALOP-a su u mnogočemu vezane s Portugalom, te dobivaju pomoć u područjima kulture, obrazovanja i očuvanja i razvoja portugalskog jezika.
Tofe, Frosinone
Tofe je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Mircenska sintaza
Mircenska sintaza je enzim sa sistematskim imenom geranil-difosfat difosfat-lijaza (formira mircen). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Rekombinantni enzim iz Abies grandis deluje u prisustvu jona Mn2+ i K+.
Rođenje Isusa
250px|thumb|[[Giorgione: Isusovo rođenje]]200px|desno|thumb|Charles Poerson: Isusovo rođenje, 1667. Isusovo rođenje odnosi se na rođenje Isusa Hrista, koje je opisano u Bibliji i povijesnim spisima. Slavi se na blagdan Božić. Kršćani vjeruju, da je Isus obećani Mesija, koji se rodio i postao čovjekom, da otkupi ljude od grijeha, iskaže im svoju ljubav i milosrđe.
Tofe, Frosinone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 781 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 231 m.
Rođenje Isusa
Isusovo rođenje opisano je u Evanđeljima po Luki i Mateju. U ostala dva Evanđelja se ne spominje. U Starome zavjetu proroci su navijestili rođenje Mesije, koji će otkupiti ljude od grijeha. Novi zavjet donosi ispunjenje proročanstva. Isusa, Božjeg Sina, rodila je Djevica Marija, uz pomoć svoga zaručnika Josipa u gradu Betlehemu. Oko devet mjeseci prije, začela ga je po Duhu Svetome. Car August zapovijedio je popisivanje stanovništva. Josip i trudna Marija krenuli su na put iz njihovog grada Nazareta u Betlehem, gdje je bio popis stanovništva za njih, jer je Josip bio iz roda kralja Davida. Zbog gužvi nisu mogli naći mjesto u svratištima te su na posljetku završili u staji, okruženi domaćim životinjama, gdje se Isus rodio. Anđeli su pastirima dojavili vijest o Isusovu rođenju te su prvi vidjeli dijete. Poslije je zvijezda repatica dovela sveta tri kralja do Isusa. Pastiri su predstavnici puka, a sveta tri kralja plemstva, jer se Isus rodio za sve ljude.
Isusovo rođenje slavi se 25. prosinca u zapadnom kršćanstvu, a 6. siječnja/7. siječnja u istočnom kršćanstvu, kada su Božić slavili i prvi kršćani sve do 4. stoljeća. U Bibliji nije naveden datum Isusova rođenja. U Evanđelju po Mateju piše, da je Isus rođen za vrijeme Herodove vladavine, koji je umro 4. godine prije nove ere.
Grijeh prvih ljudi i iščekivanje Isusova rođenja
200px|desno|thumb|[[Tizian: Sv. Ivan Krstitelj, preteča Isusova rođenja]] Prema Bibliji, prvi ljudi Adam i Eva, bili su iskušavani od đavla, koji je pred njih stavio izbor između života i smrti, između života s ili bez Boga. Obmanio ih je, da je život bez Boga bolji život.