cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anselmo Canterburyjski
Anselmo Canterburyjski ili Anselm Kanterberijski (eng. Anselm of Canterbury; Aosta, 1033. - Canterbury, Kent, 21. travnja 1109.) - talijanski svetac, crkveni naučitelj, benediktinski redovnik, srednjovjekovni filozof, teolog i nadbiskup od Canterburya od 1093. do 1109. godine.
Smatra se osnivačem skolastike, zbog istaknutog mjesta koje u njegovoj teologiji zauzima razum. Dok je djelo njegovog jedinog velikog prethodnika, Eriugene, sadržavalo previše spekulativnih i mističnih elemenata za dosljednog skolastičkog učenjaka, u Anselma nailazimo na klasične karakteristike skolastičke teološke misli: priznanje veze razuma i objave te pokušaje, da se razradi racionalan sustav vjere. Valja ipak reći da Anselmov pristup u njegovo doba nije bio naročito utjecajan, te da se i on sam ograđivao od naučavanja katedralnih škola.
Čuven je i po ontološkom argumentu o postojanju Boga. Otvoreno se suprostavljao križarskim ratovima.
Rani život
Rođen je u Aosti u kraljevini Burgundiji. Danas je to glavni grad doline Aosta u sjevernoj Italiji. Potječe iz bogate plemićke obitelji. Otac mu je rođen u Lombardiji i po svoj prilici bio je grube i nasilne prirode. Majka mu je dala religiozno obrazovanje. U dobi od 15 godina poželio je ići u samostan, ali otac mu nije dopuštao. Razočaran upao je u psihosomatsku bolest, a kada se oporavio napustio je školu i predao se lagodnom životu. Tijekom toga razdoblja umrla mu je majka, a očeva grubost više se nije mogla podnositi. Napustio je kuću 1059., prešao je Alpe i tumarao je Burgundijom i Francuskom. Došao je do Normandije, jer ga je privlačila slava Lanfranca, priora benediktinske opatije u Becu. Nakon jednog vremena provedenog u Avranchesu, u dobi od 27 godina ušao je u samostan.
Godine u opatiji u Becu
Tri godine kasnije, kada je Lanfranc postao opat u Cannesu, Anselmo je postao prior u Becu. Prior je bio 15 godina, sve do 1078., kada je umro osnivač i prvi opat Baca - Herluin. Anselmo je tada postao opat. Pod njegovim vodstvom Bec je postao središte izučavanja. Tijekom tih mirnih godina, Anselmo je napisao svoje prvo filozofsko djelo "Monologion". Nakon toga slijedili su: "Proslogion", "Dijalozi o istini", "Slobodna volja" i "Pad đavola".
U međuvremenu, samostan je postao bogatiji i čuveniji. Nakon normanskog osvajanja Engleske, samostan je tamo dobio veliko imanje. Dužnost Anselma bila je posjećivati to imanje. Lanfranc je postao nadbiskup od Canterburyija. Poslije Lafrancove smrti, kralj Vilim II. Riđi preuzeo je imovinu Crkve i nije vršio nova imenovanja. Oklijevao je postaviti novog nadbiskupa, jer je s prethodnim imao problema. Tek je 1093., imenovao Anselma kao novog nadbiskupa od Canterburyija.
Nadbiskup od Canterburyja
Kao uvjet, da bude nadbiskup Anselmo je zahtijevao, da kralj vrati sva oduzeta crkvena imanja i da prizna papu Urbana II., koji je tada bio u sukobu s protupapom Klementom III. Kralj je samo djelomično pristao vratiti imanja. Anselmo je smatrao kako mora od pape dobiti pal da bi mogao valjano naviještati u gradu. Kralj to nije odobravao, pa je Anselmo sazvao veliki skup svećenika. Oni su smatrali, kako mora poslušati kralja. Engleski svećenici su financijski ovisili od kralja, pa su bili na njegovoj strani. Kralj Vilim II. Riđi se u međuvremenu uspio pomiriti s papom.
Na velikom koncilu u Bariju, Anselmo je branio doktrinu o Duhu Svetomu, po čemu se Katolička Crkva razlikovala od Pravoslavne. Kada se Anselmo pokušao vratiti u Englesku, kralj mu nije dozvoljavao.
Kada je Vilim II. Riđi ubijen 1100., Henrik I. postao je kralj i odmah je pozvao Anselma u Englesku. Henry I. je također zahtijevao da Anselmo nastavi biti nadbiskup od Canterburyja.
Soldžer
Soldžer se može odnositi na
Allons (Alpes-de-Haute-Provence) (Gornjoprovansalski Alpi)
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 73, a gustina naseljenosti je iznosila stanovnika/km².
Ultralaki avion
right|230pxUltralaki avion je kategorija vazduhoplova, koju karakterišu: mala geometrija, mala masa, mala instalirana snaga pogona, male brzine leta, jednostavna tehnička rešenja, mala cena, jednostavno rukovanje i šira dostupnost većem broju ljudi.
U periodu, kasnih 1970 i početkom 1980. godine, veći broj ljudi je bio finansijski sposoban da se posveti ovoj tehnologiji. Tehnologija materijala, poznavanje aerodinamike, konstrukcije i svih ostalih vazduhoplovnih znanja su napredovala i prihvaćena od šireg kruga ljudi, tako da postoje neophodni uslovi za gradnju ovih letelica. U ovoj oblasti vazduhoplovstva je prisutna samostalna gradnja i letenje. Jedina prepreka su zakonska regulativa i vazduhoplovni propisi, koji nisu precizno i jedinstveno definisali ovu oblast. right|230px Ova velika grupacija, veoma različitih letelica, zajednički je definisana kao Ultralaki avioni i ako su granice njihove mase i brzina leta neujednačenih kategorija, u različitim državama. right|230pxright|230pxright|230px
Istorijat i propisi
Istorija za ultralake avione počinje krajem 70-tih godina, prošlog veka. Njihova legalizacija, u pojedinim državama, počinje početkom 80-tih godina, sa propisima o gradnji i upotrebi. Tada te letelice postaju pristupačne širem krugu korisnika, za novi sport i zabavu u letenju. Početno ograničenje za ultralake avione je bilo masa praznog do 100 kg s jednim članom posade (jednosed). Ubrzo je pomereno ograničenje na 115 kg, pa na 150 kg i uvođenje dvoseda. Uvođenje dvoseda u propise je logična i nužna mera, prvenstveno zbog potrebe obuke letača.
Iskustvo i potreba širenja namene su uslovili da se 1993. godine radikalnije koriguju propisi. Pošto su ova tehnička i pravna pitanja postala daleko ozbiljnija, nego što su bila u početku, prešla su u isključivu nadležnost i nadzor državnih organa za civilno vazduhoplovstvo.
Razvoj ultralakih aviona je imao i veliki uticaj na interes vazduhoplovne industrije u Evropi. Taj interes se odrazio i na pritisak o pomeranju međunarodnih ograničenja, zbog šireg asortimana njihovih proizvoda. Međutim, ekolozi su nametnuli dodatna ograničenja po osnovu buke. Zahteva se da na rastojanju od 150 m, buka ne pređe 55 db, pošto to nije bilo lako ispuniti, u nekim zemljama je to ograničenje pomereno na 60 db. Maksimalna količina goriva je bila ograničena na 20 litara.
Propisi su u nekim zemljama zakonska obaveza, a u nekima se prećutno tolerišu. Posebno kada je u pitanju način upotrebe. U nekim zemljama je orijentisana upotreba samo preko organizacija (aeroklubova) i sa zvaničnih aerodroma, a u nekim to nije obaveza. Zaštita letača nije jedinstveno regulisana. U nekim zemnjama je obavezan padobran za spasavanje, u drugima to nije obaveza. Na ovu situaciju ima veliki uticaj interes proizvođača u Evropi. S dopunskim zahtevima se poskupljuje letelica, a to je prepreka u konkurenciji sa smanjenjem cene. Takva situacija, u šarenilu propisa, je dodatni ograničavajući faktor za širu internacionalnu proizvodnju i primenu ultralakih aviona. Države koje imaju strožije propise ne dozvoljavaju upotrebu ultralakih aviona iz država koje su liberalnije po tim pitanjima, isto tako ne dozvoljavaju letenje njihovim pilotima na svojoj teritoriji.
Veća grupa evropskih zemalja su potpisnice sporazuma o civilnom vazduhoplovstvu, gde se rešavaju i pitanja vezana za ultralake avione. Nažalost, Srbija nije u spisku zemalja potpisnica.
Evropa
Zajedničke vazduhoplovne vlasti  Evrope su definisale ograničenja za ultralaki avion, s dokumentom JAR-1. Definisano je da avioni nemaju više od dva sedišta, brzinu leta do 65 km/h i maksimalnu masu do:
Francuska
Za letenje u Francuskoj, na ultralakim avionima, piloti moraju biti stariji od 15 godina, s dozvolom za letenje.
Klasa 1
Klasi 1 pripadaju motorizovani ultralaki avioni, paraglajderi s elastičnim krilom, koji ispunjavaju uslove:
Klasa 2
Klasi 2 pripadaju ultralaki avioni, kod kojih je na čvrsto krilo okačena kabina s motorom i sa stajnim organima.
Mamurrano, Latina
Mamurrano je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Ultralaki avion
Klasa 3
Klasi 3 pripadaju ultralaki avioni s fiksnim krilom. Ultralaki avioni 2 i 3 klase ispunjavaju uslove:
Mamurrano, Latina
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 74 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 44 m.
Ultralaki avion
Klasa 4
Ultralaki avioni-žiroplani (helikopteri) ispunjavaju uslove:
Klasa 5
Klasi 5 ultralakih aviona pripadaju dirižabli, s helijumom i s toplim vazduhom. Oni su standardizovani sa sledećim uslovima:
Podklase 1A, 2A i 3A, od klasa 1, 2 i 3
Ove podklase se odnose na ultralake avione s pomoćnim motorima, koji rade samo u pojedinim fazama leta.
Nemačka
U nemačkoj se u okviru kategorije ultralakih aviona smatraju samo lake motorizovane letelice. Bezmotorne lake letelice su u kategoriji jedrilica. Čak su i motorne jedrilice u kategoriji jedrilica, izvan ultralakih aviona. Motorne jedrilice, koje uvlače motor posle poletanja, su limitirane s masom do 472,5 kg. Laki helikopteri su limitirani s masom do 500 kg, oni su, u maju 2004. godine, s propisima uvršćeni u ultralake avione.
Nemački organi za civilno vazduhoplovstvo se zauzimaju za harmonizaciju i nužnost primene jedinstvenih propisa u Evropi. Smatraju da vazduhoplovne industrije pojedinih zemalja, iz svojih interesa, to onemogućavaju. Politiku harmonizacije evropskih propisa podržavaju i u praksi, s podrškom usaglašenih evropskih standarda.
U Nemačkoj je registracija ultralakih letelica dobrovoljna, nije obavezna.
Velika Britanija
U Velikoj Britaniji se propisi odnose samo na ultralake avione s fiksnim krilom. Propisano je da ultralaki avioni mogu da budu do za dve osobe, s maksimalnom masom do: Ultralaki avion ne sme preći specifično opterećenje krila od 25 kg/m2, ili brzinu prevlačenja, za maksimalnu masu, od 65 km/h. Samo oni Ultralaki avioni, koji ispunjavaju ove uslove, mogu biti registrovani i oni smeju da lete.
Sjedinjene Američke Države
U Sjedinjenim Američkim Državama se sasvim drugojačije definišu ultralaki avioni, što može i da stvori određene zabune. Kod njih je definisan ultralaki avion s dokumentom FAR 103, s čime se precizira da je kod jednoseda maksimalna količina goriva 19 litara, masa praznoga je do 115 kg, maksimalna brzina do 102 km/h, a maksimalna brzina prevlačenja do 45 km/h. Letenje je dozvoljeno u dnevnim satima i to u nenaseljenom području. Ultralaki avioni bez pogona (zmajevi paraglajderi itd.) imaju ograničenja u masi do 70 kg, uz dodatnu težinu amfibijskih stajnih organa i padobrana za spasavanje.
U 2004. godini su američke vazduhoplovne vlasti normirale uključenje i ultralakih aviona, kao posebnu kategoriju, u Takmičenje-sportskih aviona.
Nisu propisane licence za letače na ultralakim avionima, ali se preporučuje njihova obuka. Za Takmičenje-sportskih aviona, pilotima je za letenje na ultralakim avionima neophodan osnovni letački sertifikat.
Australija
U Australiji su definisani ultralaki avioni s jednim ili s dva sedišta, maksimalne mase do 540 kg, a brzina prevlačenja da ne prelazi 83 km/h. Ultralaki avioni i njihovi piloti se u Australiji registriju preko državnog jedriličarskog udruženja ili preko Australiskok sportskog vazduhoplovstva. Na ovaj način su sva pitanja, vezana za ultralake avione, regulisana propisima civilnog vazduhoplovstva Australije.
Kanada
Kanadski vazduhoplovni propisi definišu dve vrste ultralakih aviona: osnovne i napredne. Takmičenje sportskih aviona je slično kao u Americi. Bazira se na osnovu kanadskih naprednih ultralakih aviona. Napreni ultralaki avioni obavezno koriste aerodrome s kontrolom, bez obaveznog prethodnog planiranja i najavljivanja leta.
Upotreba, bilo koje klase ultralakih aviona u Kanadi zahteva posedovanje dozvola za njih. Dozvole se zahtevaju za pilotiranje s jednosedom i s dvosedom. Drugi član posade, takođe mora posedovati pilotsku dozvolu. Ultralaki avioni se koriste sa zemlje i s vode.
Indija
U Indiji je ultralaki avion definisan s karakteristikama: U Indiji ultralaki avioni moraju biti registrovani, periodično im se kontroliše stanje i dozvole za let, koje se obnavljaju svake godine..
Novi Zeland
Na Novom Zelandu su ultralaki avioni razvrstani u dve klase, po osnovu dali su jednosedi ili dvosedi. Svi tipovi ultralakih aviona moraju biti ispitani na izdržljivost (čvrstoću), pre prvog leta. Moraju biti opremljeni minimalnim paketom opreme: brzinomerom, magnetnim kompasom, visinomerom i padobranom.
Klasa 1
Klasa 1 se odnosi na jednosede, a moraju da ispunjavaju uslove:
Zahtevaju se godišnje inspekcije stanja letelica i njihove registracije, a ne moraju da imaju trenutne dozvole za let.
Klasa 2
Klasa 2 se odnosi na dvosede i oni moraju da ispunjavaju uslove:
Zahteva se da ispunjava minimalne inostrane propise. Godišnje se pregledaju, registruju se, a moraju imati trenutnu dozvolu za let.
Konstrukcija
Ultralaki avioni, kao specifična kategorija letelica, su veoma heterogeni. Granice međusobnih razlika su razmaknute, od profesionalnih privrednih aviona do amaterskih za zabavu i za hobi. Saglasno tome su različite koncepcije, konstrukcije, primenjene tehnologije i rešenja. Posebno, kod ovih letelica dolazi do izražaja mašta u mogućnostima izbora konfiguracija i koncepcija, od klasičnih avionskih, leteći-bicikl, s potisnom i kanalisanom elisom, kopija detalja crteža Leonarda Davinčija, do detalja iz mitskih crteža i principa leta ptica. Principi optimizacije i izbora materijala u konstrukciji strukture su preneti iz vazduhoplovnih iskustava i znanja. Kod ultralakih aviona su relativno male brzine leta, male mase, posledično i ukupna opterećenja su mala, te su prisutni principi upotrebe lakih konstrukcija strukture. Pored struktura od legura aluminijuma i kompozita, najčešća je upotreba mešovitih konstrukcija od nosećih cevi i razvučenog platna. Cevi su od kompozita ili od dural-aluminijuma. Sve se više insistira na potpunoj vazduhoplovnoj proceduri i u razvoju ultralakih aviona, prema kojima su obavezna statička i dinamička ispitivanja strukture, kao uslov za dobijanje upotrebne dozvole. right|thumb|Ultralaki avion s elektropogonom, pomoću [[solarna energija|solarne energije.|220px]]
Pogon je najčešće s klipnim motorom i elisom, čija ugradnja je obično iza kabine (potisni princip) ili iznad krila, kod visokokrilaca. Na ovaj način pilot dobija potpunu (panoramsku) preglednost ispred letelice. Kod nekih rešenja, s padobranskim krilom, pilot nosi motor na leđima, kao ranac. Najviše se koriste motori s unutrašnjim sagorevanjem, a u poslednje vreme su dosta prisutni i elektro motori s baterijama ili sa solarnom energijom. Motori s unutrašnjim sagorevanjem imaju snagu, približnog nivoa malih i srednjih automobila, potrošnju po kilometru pređenog puta imaju sličnu. Prelazak na elektro-motore su podstakli motivi cene, ekologije i jednostavnosti. Obezbeđenje električne energije iz solarne, za pogon aviona u širem smislu, već duže vreme se ispituje i istražuju za rešenja ozbiljnijih serijskih aplikacija. U okviru svoga istraživačkog programa, NASA je izgradila poznati prototip aviona sa solarnom energijom, Avion Helios Tehnologija gradnje električnih baterija je toliko napredovala da je već postala realnost u pogonu ultralakih aviona, čiji su zahtevi skromni po pitanju nivoa instalisane snage. U aprilu 2007. godine, na ultralakom avionu zvanom Elektroavion, napravljena je uspešna konverzija motora s unutrašnjim sagorevanjem s elektro pogonom. Primenjeni elektromotor je mase od 12 kg i snage 13,5 kW. Baterija je pravljena na bazi litijum-polimera od 5,6 kWh, traje za 1,5 h leta. Ceo sistem pogona košta 10 000 $.
Aerodinamika ultralakih aviona je klasična, jedino se mora pokloniti posebna pažnja pri svođenju proračunskih aerodinamičkih koeficijenata na stvarne uslove strujanja vazduha, preko Rejnoldsovog broja. right|Pegasus kvantum 145-912, sa slobodnim krilom.|230px Upravljanje u letu s ultralkim avionima s fiksnim krilom je preko krmila, kao i kod klasičnih aviona. Ultralaki avioni, sa slobodnim krilom (na koje je okačena kabina s pilotom), su posebni u upravljanju. Sistem upravljanja ima delimičnu sličnost s upravljanjem kod leta ptica. S promenom ugaonog položaja krila, u odnosu na preostali deo aviona i pilota, posledično se generišu aerodinamički momenti, neophodni za željeni manevar letelice. Ustvari pilot na taj način rukama, preko rukohvata (rama) upravlja s napadnim uglom, uglom klizanja i uglom nagiba krila. Njihove promene generišu izmenu momenata propinjanja, skretanja i valjanja letelice. Pilot preko upravljačkog rukohvata (palice, volana) to realizuje. Zakretanje krila u tri stepena slobode je ostvareno preko trostrukog šarnira, preko koga je realizovana i veza krilo preostali deo letelice (okačeno). Pilotove ruke su stalno, u toku leta, na ramu-rukohvatu, postavljenom u poprečnoj ravni ispred njega. Rukohvat je u krutom sklopu (vezi) s krilom, a izrađen je od laganih cevi.
Ultralaki avioni bez pogona
Delta-planer (glajder) je bezmotorni ultralaki avion, teži od vazduha, jedri uz pomoć vertikalnog strujanja, kao jedrilica. Aerodinamički je projektovan s velikom finesom (s malim gubitkom visine na pređenom putu i bez vertikalne struje vazduha). Naziva se delta po obliku grčkog slova. Konstrukcija ove letelice je praktično cela u krilu, o kojem visi letač, okačen preko sistema veza. Krilo je elastično od laganih cevi, s razvučenim platnom po površini. Upravljanje je pomoću krutog rukohvata, s kojim pilot (letač) menja sva tri postavna ugla krila. Poletanje može biti sa zatrčavanjem letača s letelicom, obično niz padinu uzvišenja.
Padobranski-planer (paraglajder) right|180px Ova bezmotorna letelica jedri po principu jedrilice, a krilo mu se zasniva na principima konstrukcije padobrana. U čijoj konstrukciji su primenjeni kanapi i platno. Krilo je elastično, na čiju izmenu oblika, letač utiče zatezanjem odgovarajućih kanapa. Na taj način se i upravlja s ovom letelicom. Glajderi i paraglajder imaju sličnu funkciju i način jedrenja kao i jedrilice, ali su praktičniji u upotrebi. Jednostavniji i jeftiniji je transpot. S paraglajderima se može poleteti sa zatrčavanjem letača niz padinu. Let s glajderom i paraglajderom ima više elemenata sporta i hobija, u odnosu na klasičnu jedrilicu. S jedrilicom se postižu bolji rezultati, zbog bolje aerodinamike, to jest ima veću brzinu leta i dolet. right|180px
Ultralake letelice bez pogona mogu da poleću i s vučom pomoću vitla, s kojim se pokreće pomoćni podvoz na kome su smešteni letač s letelicom. Kada se postigne odgovarajuća brzina za uzgon krila, nivoa težine letelice, odnosno dovoljne vrednosti za odvajanje od podvozja, otpočinje slobodan let.
Ultralaki avioni s pogonom
right|180px Mikroavion je klasični avion, jednosed ili dvosed, u aplikaijama je s malom masom i dimenzijama. Preko aerodinamike njegovog fiksnog krila se stvara uzgon za uravnoteženje težine. Konstrukcija stukture je od laganih materijala, visoke nosivosti i pouzdanosti. Upravljanje je klasično s krmilima oko sve tri ose. Opremljen je s najnužnijim instrumentima: brzinomerom, visinomerom, varimetrom, kompasom i pokazivačem trenutne količine goriva. Operativna upotreba mu se stalno širi, od sporsko-rekreativne do značajnih primena u privrednim delatnostima. right|180px
Motorni glajder je letelica s pogonom, najčešće s klipnim motorom i potisnom elisom, ugrađenim iza kabine i letača. Nasledio je osnovne konstruktivne karakteristike, svoga bezmotornog prethodnika. S njim zajedno, je u vrhu spiska letelica po jednostavnosti i pristupačnosti širem broju ljudi. Strukturalno se satoji od dva modula: pilotska kabina sa stajnim organima i uzgonski deo (krilo). Kabinski deo je kvazi trup od mikroaviona. Na njegovom zadnjem delu je ugrađen motor s potisnom elisom. Motor je obično s unutrašnjim sagorevanjem, a u poslednje vreme su prisutna i rešenja sa elektro pogonom. right|180px Motorni glajder, sačinjava hibrid elemenata i funkcija klasičnog aviona i jedrilice. Ima ozbiljne prednosti nad jednim i drugim, u poletanju i sletanju, letnim performansama, mobilnosti, transportu, autonomnosti upotrebe i ekonomičnosti.
Linoleil alkohol
Linoleil alkohol je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 266.462 Da.
Ultralaki avion
Ultralaki avioni s pogonom
Ultralaki helikopter su klasičih kofiguracija, jednosedi i dvosedi, male mase i male geometrije. Postoje i primeri eksperimentalnih ultralakih helikoptera, zasnovanih i na drugim principima rada, kao što je koncept Martina Jetpaka.
Ultralaki helikopter je pogodan za upotrebu u najširem spektru namena, u odnosu na sve ultralake avione.
Primena ultralakih aviona
Veliki spektar kategorija, vrsta i podvrsta ultralakih aviona ima široku primenu u društvenim i privrednim delatnostima:
Organizacija korišćenja
U svetu, posebno u Evropi se čine značajni napori za harmonizaciju nacionalnih propisa u jedinstven i funkcionalan sistem internacionalne upotrebe ultralakih aviona. Na ovim pitanjima se radi ubrzano, pošto prirast razvoja, proizvodnje i upotrebe ovih letelica ima oblik eksponencijalne funkcije. U tome smislu, sve više i komercijalnih aerodroma se obavezuje na pružanje usluga ultralakim avionima. Neki aerodromi i za međunarodni saobraćaj su to već učinili, kao npr. aerodrom u Lajpcigu. Srbija raspolaže s velikom vazduhoplovnom tradicijom u školstvu, istraživanju i razvoju, avioindustriji, aviosportu, kadrovima i sa značajnom vazduhoplovnom infrastrukturom, za šire prisustvo ultralakih aviona. Vazduhoplovni savez Srbije ima posebnu odgovornost za organizaciju, kontrolu i upravljanje s tom delatnošću, preko organizacionih subjekata, Nacionalnog aerokluba Srbije „Naša krila“ (koji su osnovali ratni piloti Solunci, po završetku Prvog svetskog rata) i ostalih aeroklubova.
Saliks
Saliks se može odnositi na
Soulon
Soulon se može odnositi na
Tačka
Tačka ili točka može značiti:
Draževitići
Draževitići su naselje u sastavu Grada Vrgorca, u Splitsko-dalmatinskoj županiji.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 203 stanovnika.
Tuhelj
Stanovništvo
Po popisu iz 2001. godine u općini je živjelo 2.181 stanovnika.
Uprava
Članovi poglavarstva:
Članovi Općinskog vijeća 2005-2009:
Zaposleni u Jedinstvenom upravnom odjelu:
Povijest
Prvi pisani spomen naselja Tuhelj: 21. listopada 1402. godine.
Obrazovanje
Osnovna škola "Lijepa naša" Tuhelj
Kultura
Kulturno umjetničko društvo „Naša Lipa“ Tuhelj
Eparhija austrijsko-švajcarska
Eparhija austrijsko-švajcarska je eparhija Srpske pravoslavne crkve.
Nadležni arhijerej je gospodin Andrej, a sjedište eparhije se nalazi u Beču.
Osnivanje
Eparhija je formirana 26. maja 2011. godine odlukom Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve na redovnom majskom zasjedanju. Za administratora novoformirane eparhije postavljen je gospodin Irinej, episkop bački.
Alfred Wegener
Alfred Wegener (1. novembar 1880. u Berlinu – novembar 1930. na Grenlandu) bio je nemački meteorolog. Bavio se i geofizikom, a u nauci je ostao poznat po teoriji kontinentalnih putovanja (pomeranja kontinenata) koja se još naziva i teorija Vegenera. thumb|desno|Alfred Wegener Vegener se u početku bavio astronomijom iz koje je odbranio doktorsku tezu 1905. godine u Berlinu. Posle se zainteresovao za meteorologiju. Bio je profesor univerziteta u Hamburgu (od 1919) a od 1924. u Gracu.
Savremenici su osporavali njegovu teoriju, posebno što Vegener nije rekao šta je pokrenulo taj kontinent da se raspadne. Isto, problem su predstavljala nepreciznost premeravanja rastojanja i neprecizno datiranje pa je pomeranje kontineanata prema Vegeneru teklo ogromnom brzinom (na geološkoj skali) sto puta brže od danas prihvaćenih vrednosti. (Pomeranje se i danas odvija brzinom uporedljivom sa brzinom rasta naših noktiju.) Tek polovinom XX veka, kada je prikupljeno dovoljno solidnih dokaza, Vegenerova teorija je prihvaćena.
Zanimljivo je da je Vegener poznavao M. Milankovića preko radova o ledenima dobima iz 1920. a lično su se upoznali 1924. godine u Insbruku i postali prisni prijatelji.
Ensign, Kansas
Ensajn je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 187, što je 16 (-7,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Vena porta
Vena porta ili portalna vena jetre je velika vena koja dovodi krv iz organa za varenje u jetru. Jetra ima dva aferentna krvna sistema (venu portu i arteriju jetre) i jedan eferentni krvotok (jetrene (hepatične) vene ). Vena porta nastaje iz tri glavne venska krvna suda - slezinske, donje i gornje mezentrijske vene - i na taj način prikuplja krv iz slezine, želuca, tankog i debelog creva, žučne kesice i gušterače i dovodi je u jetru.
Cirkulacija kroz parenhim jetre, tj. mikrocirkulacija jetre obavlja se kroz fino grananje dovodnog krvnog sistema u sinusoide, arteriole i kapilare i kroz odvod krvi iz sinusoida direktno u centralne, zatim sublobulske i druge veće hepatičke vene iz jetre. Krv koja dolazi preko vene porte u jetru donosi resorbovani nutritivne ali i toksičke materijale iz celog crevnog područja, a zahvaljujući posebnoj mikrocirkulaciji u jetri omogućava direktan kontakt sa hepatocitima i sa Kupferovim ćelijama.
Anatomija
Venski sistem, kojim se krv vraća iz želuca, creva, slezine, gušterače i žučne bešike skuplja krv u jednu veliku venu, venu portu i zajedno sa njom čini portalnu cirkulaciju. U jetri iz grana portalne vene krv prelazi u sinusoide jetre koji su po svojoj građi slični kapilarima. Pored toga krv kroz jetrene vene nastavlja da teče i u donju šuplju venu.
U glavno stablo portne vene uliva se direktno pilorusna, cistična i koronarne gastrične vene. Otuda u cirozi jetre (koja je najčešći uzrok portalne hipertenzije zbog zastoja u jetri i povećanog pritiska krvi na zidove vena), nastaju kolaterale - poznate i kao sindrom venskih varikoziteta. U hilusu jetre vena porta se grana najčešće u desnu i levu granu. Ogranci vene porte u parenhimu jetre imaju dalji segmentni raspored, što ima i veliki klinički značaj. 255px|mini|Vena porta nastaje na ušću gornje mezenterične vene i vene slezine. Vena porta se obično nastaje na ušću gornje mezenterične vene i vene slezine i prima krv iz donje mezenterične, želudačne, i cistične vene. Tri hepatične vene (desna, srednja, leva) predstavljaju glavni put dreneže krvi iz jetre.
Hepatične vene leže u fisurama kojima se jetra deli na lobuse i sektore. One su intersegmentalne i dreniraju delove susednih segmenata, što je u suprotnosti sa distribucijom grana hepatične arterije, vene porte i žučnih vodova, koji objedinjeni u pedikle, upravo definišu segmente jetre. Desna hepatična vena leži u desnoj scizuri i deli desni lobus na zadnji i prednji sektor, a drenira segmente V, VI, VII i delom segment VIII jetre. Srednja hepatična vena leži u glavnoj scizuri, odvajajući desni prednji sektor od medijalnog sektora i drenira segmente IV, V i VIII.
Leva hepatična vena leži u levoj scizuri, neposredno desno od falciformnog ligamenta i drenira segmente II i III i delom segment IV. Hepatične vene nastaju od centralne vene lobulusa jetre. Nakon formiranja manjih vena, nastaju desna i leva hepatična vena koje se ulivaju u donju šuplju venu. Dok perivaskularni fibrozni omotat obavija portne trijade unutar jetre, hepatične vene nemaju fibrozni omotač.
Fiziologija
Portalna vena jetre je veliki krvni sud prečnika od 8 do 12 mm kod odraslih. Hepatični portalni sistem je prelazni most koji obezbeđuje 75 do 80% protoka krvi iz digestivnog trakta, preko koga se usmeravaju hranljive materije u jetru u kojoj se one skladište ili služe za lokalnu ili sistemsku primenu. Osim poslednje trećine pravog creva, sva krv se iz želuca, tankog i debelog creva uliva u hepatičnu venu. Glavni fiziološki smisao ovakve organizacije krvotoka jeste prečišćevanje krvi od potencijalno štetnih materija (otud raniji naziv detoksikacija) i obrada hranljivih materija od strane enzima jetre. Ovi enzimi deluju, između ostalog, i na lekove, tretirajući ih kao strane supstance koje treba eliminisati, odnosno prevesti u neškodljive (u ovom slučaju i neefikasne) metabolite. Ipak, metabolizam lekova ne ide nužno ka stvaranju neaktivnih metabolita pa se termin detoksikacija smatra opsolentnim.
Portalni pritisak u sistemu vene porte je između 5 i 10 mmHg, što omogućava savladavanje sinusoidne barijere jetre pre pražnjenjenja krvi u donju šuplju venu. Urođene anomalije u sistemu vene porte kao i stečeni poremećaji u anatomskom odnosu pankreasa i vene porte (neoplastični procesi u glavi i telu gušterače, koji mogu uzrokovati spoljašnju kompresije na granama vene porte) povećavaju rizik od pojave portalne hipertenzije.
Postulat
Postulat (Postulat), lat. "zahtevano", misaoni zahtev (grč. αίτημα), isprva u grč. matematici zahtev za izvođenjem određenih osnovnih konstrukcija pomoću kojih se proizvode neki predmet i njegov pojam; tako npr. prvi postulat u Elementima Euklida: zahteva se da se od jedne proizvoljne tačke do neke druge proizvoljne tačke povuče prava linija. Ovim nastaje dvema tačkama ograničena duž i istovremeno njom definljiv pojam.
U ovom smislu I. Kant naziva postulatima pretpostavku besmrtnosti, slobode i smatranje istinitim postojanja Boga. U svakodnevnojezičkoj upotrebi, takođe pretpostavka, hipoteza, podmetanje; u teoriji verovatnoće se pod postulatima podrazumevaju, osim toga, i nelogički ili u logičkim simbolima neizraženi jednostavni izrazi nekog aksiomatskog sistema (aksioma), u ovom smislu takođe dodatna pretpostavka.
Uz to: postulisati, zahtevati, postaviti kao postulat.
U matematici, postulat je isto što i aksiom, tj. aksioma. Euklid u svojim "Elementima" razlikuje postulat od aksiome, ali ne navodi njihovu logičku razliku, pa nije jasno na osnovu kakvog kriterijuma on ubraja neke stavove u postulate, a druge u aksiome, sem prostog grčkog značenja reči zahtevam (postulat) odnosno tražim (aksiom).
Postulat Postulate Postulat
Sandivil
Sandivil se može odnositi na
Tartarat
Tartarat je organsko jedinjenje, koje sadrži 4 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 148,071 Da. Tartrat je so vinske kiseline.
Rašćane
Rašćane je naselje u sastavu grada Vrgorca u Splitsko-dalmatinskoj županiji. Ime je dobilo po hrastu, tj. hrastovim šumama kojima je taj kraj ranije obilovao (Hraštane -> Hrašćane -> Rašćane).
Zemljopisni položaj
Rašćane je smješteno dijelom u zabiokovskoj udolini, koja se pruža u smjeru sjeverozapad – jugoistok i nalazi se na oko 300 m nadmorske visine, a drugim dijelom na obroncima planine Strana između 500 i 600 m nadmorske visine. Graniči sa naseljima Kozicom na jugoistoku, Poljicima Kozičkim na istoku, selima Župom, na zapadu, Rašćanima Gornjim na sjeverozapadu, Slivnom na sjeveru, a na jugu i jugozapadu je planina Biokovo.
Jugozapadna strana Rašćana nalazi se većim dijelom na području Parka prirode Biokovo, čija je sjeveroistočna granica državna cesta D62.
Rašćanska (raška) udolina je još u vrijeme Rimskog carstva bila dobro prometno povezana u smjeru sjeveroistok – jugozapad povezujući Epetion (Stobreč) i Epidaurus (Cavtat). Na njenom se sjeveroistočnom dijelu nalazi relativno malo (usko i dugačko) krško polje (ilovača pomiješana sa šljunkom) koje je najvećim dijelom zasađeno vinovom lozom, dijelom manjim voćnjacima, a dijelom je zapušteno. Obradive vrtače (lokalni naziv „dolac“) na sjeveroistočnim padinama Biokova te na brdu Strani se uglavnom ne obrađuju.
Rašćanski (Raški) zaselci
Zaselci, koji se lokalno nazivaju košiluci (inačica turcizma komšiluk), razbacani su po rašćanskoj (raškoj) udolini između sela Župa i Kozica, te oko plodnih vrtača na Strani.
Neki zaselci su danas napušteni i u njih samo povremeno zalaze potomci nekadašnjih žitelja, kao što su Ljubeć, Belaići (taj je zaselak potpuno uništen gradnjom autoceste A1), Knezovići, Bebeci, Panžići, Polizi, Bašići, Nuići i Gradina. Dio tog stanovništva je izumro ili odselio u veće gradove poput Splita, Makarske i Vrgorca, a dio živi na drugim lokacijama (novim zaselcima) u Rašćanima, kao što su Knezovića Selo, Bašića selo, Bebekovo Selo, Panžića Selo i Zavodac. To su najčešće bile tzv. vinice, tj. manje zgrade s podrumom za vino u blizini vinograda koji se prostiru na polju u rašćanskoj (raškoj) udolini te na ogranku toga polja koji „zadire“ u obronke Strane, a koji se zove Zavodac.
Stanovništvo
Rašćane je naseljeno Hrvatima. Po popisu iz 2001. godine imalo je 204 stanovnika u 85 kućanstava.
Stanovništvo Rašćana je stalno raslo sve do Prvog svjetskog rata, kada je počelo opadati zbog rata i prvog većeg zabilježenog iseljavanja u primorska sela i gradove te u Australiju, Argentinu, SAD, Kanadu i u druge prekomorske zemlje oko i nakon 1920. godine. Nakon Drugog svjetskog rata, a prema popisu iz 1948. godine, broj stanovnika je gotovo dosegao onaj iz popisa 1921. godine što je bio očiti znak „oporavka“ stanovništva Rašćana. Međutim, statistički podaci Državnog zavoda za statistiku bilježe veliki pad broja stanovnika već pri popisu iz 1953. godine. To je stoga što je, do tada jedinstveno selo, 1952. godine podijeljeno na dva dijela, i to: Rašćane Gornje i Rašćane. Pedesete i šezdesete godine 20. stoljeća i razvoj industrije u većim gradovima doveo je do preseljenja čitavih obitelji u primorske gradove, najčešće u Split i Makarsku, ali i do ponovnog značajnog odlaska „u svit“, kako su lokalni stanovnici nazivali iseljavanje u prekomorske zemlje.
Takva depopulacija nastavljena je sve do današnjih dana i prijeti skorim potpunim nestankom stanovništva sa stalnim boravkom u Rašćanima.
Prikaz broja stanovnika od 1857. do 2001.:
550px
Sastav stanovništva po spolu i starosti 2001.:
maxi|550px
U Rašćanima se mogu naći slijedeća prezimena: Bašić, Bebek, Belaić, Bušelić, Družijanić, Erceg, Grepo, Kovačević, Lendić, Nuić, Ožić, Ožić-Bašić, Ožić-Bebek, Panžić, Pavlinović, Pejković, Prgomet, Selak, Sokol i Vranješ.
Stanovnici Rašćana su pretežito katolici, a u selu postoje dvije katoličke crkve: Sveti Mihovil i Sveti Stjepan.
Povijest
Na području Rašćana za sada nema nikakvih nalaza i dokaza o životu iz prapovijesnog doba, ali o naseljenosti područja Rašćana još u doba od nekoliko stoljeća prije Krista svjedoče mnogobrojne gomile u kojima su pronađeni grobovi s kosturima za koje se zna da pripadaju Ilirima, odnosno ilirskim odličnicima (poglavarima naselja, obitelji i sl.). Na predjelu Grebine nalazi se skupina stećaka na kojima se mogu vidjeti neki karakteristični simboli s Istoka, poput kukastog križa i polumjeseca.
Kada su Hrvati naseljavali područje Dalmacije naselili su i područje Rašćana koje je bilo u sastavu župe Gorske koja se prvi put spominje Ljetopisu popa Dukljanina u 12. stoljeću.
Različiti povijesni izvori Rašćane najčešće navode kao sastavni dio Vrdola, koji se u pisanim dokumentima prvi put spominje u Kreševskoj povelji 12. kolovoza 1434. godine. Međutim, ta ista povelja navodi i ''„... u Gorskoi župi: selo Draglan s pravimi, mejami i kotari i selo Kozicu s pravimi, mejami i kotari i selo Hraštane s pravimi, mejami i kotari i selo Vrh Doo s pravimi, ...“''
Dakle, pored sela Vrh Doo (Vrdol) u Kreševskoj povelji se posebno spominje selo Hraštane (i to ne u sastavu sela Vrh Doo), koje mora biti današnje selo Rašćane u Zabiokovlju jer se nabrajaju redom: Draglan, Kozica, Hraštani, Vrh Doo, ... Iz toga se može zaključiti da Rašćane nije bilo u sastavu Vrdola.
Međutim, moguće je da je dio Rašćana nekada bio u sastavu Vrdola i to onaj koji naseljavaju mještani čiji se umrli ukopavaju kod crkve Sveti Mihovil. Naime, ta crkva se spominje kao „... crkva matica za selo Vrdol, a to je crkva Svetog Mihovila u Rašćanima, koja se započela graditi koncem XVI. stoljeća, i dovršena je 1601. ...“
Krajem 15. stoljeća tim su prostorom zavladali Turci. Usprkos toga, stanovnici toga i okolnih područja su zadržali katoličanstvo, zahvaljujući prvenstveno stalnom i neumornom djelovanju franjevačkog reda iz Makarske. Turci su sa toga područja protjerani tek 2. kolovoza 1717. godine. To je 1718. godine potvrđeno Požarevačkim mirom kojim područje Rašćana i cijele tadašnje Imotske krajine potpada pod vlast Mlečana.
Nakon Napoleonovog pobjedonosnog pohoda u Italiju, Kampoformijski mir iz 1797. godine dovodi do podjele nekadašnjeg teritorija Mletačke Republike, pri čemu je područje Mletačke Dalmacije, a time i Rašćana, pripalo Austro-Ugarskoj.
Nakon Napoleonove pobjede nad Austro-Ugarskom u bitci kod Austerlitza i Požunskog mira u prosincu 1805. godine, Francuska je, pored Venecije, Istre i Boke Kotorske, u svoj posjed dobila i Dalmaciju, koju su Francuzi zauzeli u veljači 1806. godine. Dalmacija je teritorijalno podijeljena na četiri okruga: Zadarski, Šibenski, Splitski i Makarski. Makarski okrug je, nadalje bio podijeljen na tri kotara: Makarska, Imotski i Korčula, a selo Rašćane je pripalo kotaru Imotski. U vrijeme vladavine Francuske, tj. u razdoblju od 1806. do 1809. godine, izgrađena je poznata Napoleonova cesta koja je djelomično još u funkciji i koja je, prolazeći kroz Župu, Rašćane, Kozicu, prema Vrgorcu dio sanašnje državne ceste D62.
Nakon Napoleonovog poraza u bitci kod Leipziga Dalmacija je ujesen 1813. godine došla pod vlast Austrijskog Carstva koje 1867. godine mijenja naziv u Austro-Ugarska.
Skranton
Skranton se može odnositi na
Rašćane
Povijest
Početkom Drugog svjetskog rata i raspadom Kraljevine Jugoslavije Rašćane ulazi u sastav Nezavisne Države Hrvatske (NDH) koja je osnovana 10. travnja 1941. godine. Iako je tadašnji kotar Imotski bio u sastavu NDH, i to u sklopu Velike župe Cetina, stvarnu vlast su imali Talijani. U stvari, s obzirom na to da je Rašćane bilo daleko od većih upravnih i vojnih središta, na tom području nije bilo gotovo nikakvih vojnih djelovanja, a različite vojske (Talijani, ustaše, partizani) su samo prolazile i nikada se nisu dugo zadržavale. Ipak, hercegovački četnici, koji su s Talijanima sudjelovali u operaciji „Albia“ protiv partizana na Biokovu, zadržali su se dovoljno dugo da 29. kolovoza 1942. godine izvrše pokolj u Zabiokovlju, ubivši pitom 37 muškaraca iz Rašćana i još 104 stanovnika sela Kozica i Dragljane. Tim žrtvama treba pridodati i tri svećenika: kozičkog fra Ladislava Ivankovića, rašćanskog don Ivana Čondića i župskog don Josipa Braeonovića.
Simor
Simor se može odnositi na
Interleukin 16
Prointerleukin 16 je protein koji je kod ljudi kodiran IL16 genom. Ovaj gen su otkrili 1982. godine Dr. David Center i Dr. William Cruikshank sa Bostonskog univerziteta.
Interleukin 16 (IL-16) je citokin koga oslobađaju mnoge vrste ćelija (uključujući limfocite i neke od epitelijalnih ćelija). On je karakterisan kao hemoatraktant za određene imune ćelije koje izražavaju na ćelijskoj površini molekul CD4.
Rašćane
Povijest
Završetkom Drugog svjetskog rata Rašćane je u sastavu Jugoslavije, koja je pod dominantnim utjecajem komunista i pod različitim nazivima postojala je sve do 1991. godine
Sabor Republike Hrvatske je 25. lipnja 1991. godine donio Ustavnu odluku o suverenosti i samostalnosti Republike Hrvatske i od kada je Rašćane u sastavu Republike Hrvatske.
Interleukin 16
IL-16 je bio originalno opisan kao faktor koje može da privuče T ćelije kod ljudi, i on se ranije zvao limfocit hemoatraktant faktor (LCF). Od tog vremena, za ovaj interleukin je bilo pokazano da može da regrutuje mnoge druge ćelije koje izražavaju CD4 molekul, uključujući monocite, eosinofile, i dendritske ćelije.
Rašćane
Povijest
Administrativno uređenje područja Zabiokovlja iz doba Francuske vladavine na tim prostorima, barem u dijelu koji se odnosi na selo Rašćane, vrijedila je sve do 1952. godine. Tada je, na zahtjev nekih utjecajnijih mještana, provedeno izjašnjavanje (referendum) sa željom da se Rašćane pripoji kotaru Makarska, opravdavajući to ekonomskim razlozima (bolja prometna povezanost i sl.). S obzirom na to da su rezultati izjašnjavanja po pojedinim zaselcima bili takvi da ih nije bilo moguće „silom“ odcijepiti od kotara Imotski, dotadašnje jedinstveno selo Rašćane je podijeljeno na dva nova sela: Rašćani Gornji (sa zaselcima Ercezi, Šimići, Prgometi, Selaci, Lendići i Karlušići) i Rašćani Donji (sa zaselcima Ljubeć, Rotni Dolac, Lužine, Rupa, Vodenjak, Gomila, Družijanići, Zelići, Grkljani, Boduli, Mali Godinj, Ožići, Veliki Godinj, Pejkovići, Njivice, Čelj, Belaići, Knezovići, Bebeci, Panžići, Polizi, Sokoli, Moruklje, Gradina, Bašići i Nuići). Kasnije je naziv sela Rašćani Donji promijenjeno u raniji naziv Rašćane (bez priloga „Donje“).
Interleukin 16
Struktura
IL-16 struktura je bila određena nakon kloniranja 1994. godine. Ovoj citokin se proizvodi kao prekusor peptida (pro-IL-16) koji se mora skratiti enzimom kaspaza-3 da bi se aktivirao. CD4 je signalizacioni receptor za IL-16.
Rašćane
Povijest
Novijom administrativnom podjelom, još u vrijeme Jugoslavije (SFRJ), Rašćane je pripalo općini Vrgorac, a raspadom Jugoslavije (SFRJ) 1991. godine cijela ta općina (pa tako i Rašćane) je u sastavu Republike Hrvatske. Nakon što je 2006. godine Vrgorac dobio status grada, Rašćane postaje naselje grada Vrgorca.
Interleukin 16
Interakcije
Za interleukin 16 pokazano da formira interakcije sa Kir2.1, KCNJ10, GRIN2D, GRIN2A, PPP1R12B, PPP1R12A and KCNJ15.
Kljenak
Kljenak je naselje u sastavu Grada Vrgorca, u Splitsko-dalmatinskoj županiji.
Stanovništvo
Prema popisu iz 2011. naselje je imalo 86 stanovnika.
OR2T6
Olfaktorni receptor 2T6 je protein koji je kod ljudi kodiran OR2T6 genom.
Sidni
Sidni se može odnositi na
Rutherford, Tennessee
Raderford je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
OR2T6
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Rutherford, Tennessee
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.151, što je 121 (-9,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Elementarna geometrija
Elementarna geometrija je geometrija određena u osnovi grupom kretanja i grupom sličnosti.
Međutim, sadržaj elementarne geometrije ne iscrpljuje se navedenim transformacijama. U elementarnoj geometriji izučavaju se takođe transformacija inverzije, elementi sferne geometrije, elementi geometrijskih konstrukcija (konstruktivna geometrija), teorija merenja geometrijskih veličina i druge oblasti matematike. Međutim, ne postoji čak ni približno jasno skiciran sadržaj elementarne geometrije. Elementarna geometrija poput drugih geometrija, nastavlja se razvijati i danas.
U većini srednjoškolskih programa, elementarna geometrija se naziva Euklidova geometrija ili euklidovska geometrija.
Veliko Trgovišće
Veliko Trgovišće je naselje i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj, u Krapinsko-zagorskoj županiji.
Zemljopis
Opći podaci
Stanovništvo
Broj stanovnika: 5.207 (2001.g.) Broj domaćinstava: 1.660 (2001.g.)
Gospodarstvo
Prije dvije godine u Općini Veliko Trgovišće započela je izgradnja Dječjeg vrtića, čiji se nastavak izgradnje i završetak očekuje u ovoj godini. Prema riječima načelnika općine Stjepana Pavliše, vrtić za koji je ukupno predviđeno 5 milijuna kuna, u ovom je trenutku na pola izgradnje, kao i financiranja, no u osiguravanju potrebnih sredstava pomogao je i Grad Zagreb donacijom od 2 milijuna kuna. Nakon završetka same izgradnje, Dječji vrtić dao bi se privatnom poduzetniku u višegodišnju koncesiju, a Općina će iz proračuna plaćati pola cijene vrtića. U novoizgrađenom Dječjem vrtiću u Velikom Trgovišću, na površini od 600 četvornih metara, naći će se mjesta za 60-ero djece vrtićke i 20-ero djece jasličke dobi.
Spomenici i znamenitosti
- Gradnja zapocela 1842.g., te blagoslovljena 1876.g. - Barokna crkva sagradena 1650.g. - Sagrađena 1622.g. - Kasnobarkona crkva sagradena 1772.g.
Obrazovanje
Ravnateljica: Štefica Petek
Vanjske veze
Službene web - stranice općine
Pasa, Belluno
Pasa je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 352 m.
Euklidovi Elementi
Euklidovi Elementi (, Stiheia) su antičko delo o elementarnoj matematici helenskog naučnika Euklida iz 3. veka stare ere. Euklidovi Elementi sadrže 13 knjiga i predstavljaju sistematsko izlaganje grčke matematike tog vremena po odeljcima: elementarna geometrija, teorija brojeva, algebra, teorija merenja geometrijskih veličina, elementi teorije graničnih vrednosti.
Euklidovi Elementi predstavljaju izvanredan obrazac izgradnje geometrije deduktivnom metodom. Elementarna geometrija, koja se izučava u srednjim školama mnogih zemalja sveta, se u malo čemu razlikuje od geometrije izložene u Euklidovim Elementima. Međutim, mnoge definicije (tačka, prava i dr.) u Euklidovoj geometriji su danas zastarele. Mnoge aksiome iz Euklidove geometrije ne predstavljaju danas aksiome. Na primer: Euklid je smatrao sledeći stav kao aksiomu: "Svi pravi uglovi su podudarni". Danas se ovaj stav, u strožijem deduktivnom izlaganju geometrije, dokazuje.
Postoje mišljenja da niz knjiga koje ulaze u Euklidove Elemente nije napisao Euklid, već drugi matematičari; na primer knjige 10. i 13. po mišljenju holandskog matematičara Van der Verdena (Van der Verden) je napisao starogrčki matematičar Teotet. Niz teorema i geometrijskih činjenica izloženih u Euklidovim Elementima bili su poznati mnogo pre Euklida.
Obično se uz ovaj skup knjiga izdaju i dve dodatne knjige tzv. XIV i XV za koje se sa sigurnošću može tvrditi da su dodate kasnije i da ne predstavljaju autentičan Euklidov rad.
Eksterni linkovi
Potpuni ili delimični prevodi rukopisa Euklidovih Elemenata :
OR2V2
Olfaktorni receptor 2V2 je protein koji je kod ljudi kodiran OR2V2 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.