cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muskarinski acetilholinski receptor M4
Funkcije
Muskarinski acetilholinski receptori imaju regulatorno dejstvo na dopaminergijsku neurotransmisiju. Aktivacija M4 receptora u striatumu inhibira D1-indukovanu lokomotornu stimulaciju kod miševa. Miševi koji su deficitarni u M4 receptorima ispoljavaju povećanu lokomotornu stimulaciju u odgovoru na D1 agoniste, amfetamin i kokain. Neurotransmisija u striatumu utiče na ekstrapiramidalnu motornu kontrolu, tako da alteracije M4 aktivnosti mogu da doprinosu oboljenjima poput Parkinsonove bolesti.
Ligandi
{{Columns-list|2|
Permsko-trijasko izumiranje
right|thumb|250px|Intenzitet izumiranja živih vrsta u zadnjih 540 milijuna godina. Izumiranje sa prelaska perma na trijas je odnijelo najviše živih vrsta Permsko-trijasko izumiranje (P–Tr izumiranje), poznato i kao Veliko izumiranje, bilo je masovno izumiranje koje se dogodilo prije 252,28 milijuna godina, čime tvori granicu gdje geološko razdoblje perm prelazi u trijas, kao i granicu gdje paleozoik prelazi u mezozoik. To je najveće poznato izumiranje u povijesti Zemlje, u kojem je i do 96% svih tadašnjih morskih vrsta i oko 70% kopnenih vrsta kralješnjaka izumrlo. To je također jedino poznato masovno izumiranje kukaca. Nekih 57% svih porodica i 83% svih rodova je nestalo. Zbog toga što je nestala tako velika količina bioraznolikosti, oporavak života na planetu je potrajao znatno duže od bilo kojeg drugog masovnog izumiranja, prema nekom procjenama i do 10 milijuna godina.
Istraživači su predložili da je bilo sveukupno između jedne do tri razdoblja tog izumiranja. Postoje neki predloženi mehanizmi za objašnjenje ovog izumiranja: najranija faza bila je vjerojatno promjena u okolišu, dok je kasnija faza bila zbog nekog katastrofalnog događaja, kao što su pad meteora ili kometa, pojačana vulkanska aktivnost, eksplozije ugljena/plina iz sibirskih trapa, i iznenadno ispuštanje metanovog klatrata iz mora; postepene promjene razine svjetskih mora, anoksija ili promjena u oceanskoj cirkulaciji uzrokovana klimatskim promjenama.
Datiranje izumiranja
Do 2000., smatralo se da su stijene koje obuhvaćaju granicu između perma i trijasa prerijetke da bi se neosporno detaljno utvrdila. Istraživanje datiranja uranom cirkona iz stjenovitih sekvenci na nekoliko lokacija u južnoj Kini dovela su do zaključka da se izumiranje dogodilo prije 252,28 ± 0,08 milijuna godina; dok je ranije istraživanje kraj Meishana u okrugu Changxinga provincije Zhejianga, također u Kini došlo do zaključka da se izumiranje dogodilo prije 251,4 ± 0.3  milijuna godina, uz nekoliko manjih izumiranja i nakon tog razdoblja. Veliko (otprilike 9‰), iznenadno globalno smanjivanje omjera ugljika C13 naprema C12, se poklapa sa izumiranjem,   te se katkad upotrebljava radi identificiranja granice između perma i trijasa u stijenama koje nisu podobne za radiološko datiranje. Dokazi upućuju na promjenu okoliša te povećanje temperature za 8 °C, kao i na povećanje razine CO2 na 2000 čestica po kubičnom metru (usporedbe radi, koncentracija C02 prije industrijske revolucije je bila 280 čestica po kubičnom metru (čpm); dok je 2010. ta koncentracija bila 388, dakle viša za 108 čpm. Postoje i dokazi za povećano ultraljubičasto zračenje po površini Zemlje koja je dovela do mutacije biljaka. desno|mini|250px|Tablica koja pokazuje drastično smanjenje količine kisika u Zemljinoj atmosferi sa 35 na 15 % prije 250 milijuna godina Došlo je i do drastičnog povećanja gljiva u tom razdoblju, vjerojatno zbog istodobnog povećanja mrtvih biljaka i životinja kojima su se gljive hranile Drugi smatraju da je povećanje gljiva bio ponavljajući fenomen kojeg je stvorio ekosustav nakon izumiranja u ranom trijasu, dok su drugi kritizirali tu teoriju; između ostalog i stoga jer to povećanje gljiva nije bilo globalno; te na mnogim mjestima nije palo unutar razdoblja granice perma i trijasa. Neke su alge i krivo identificirane kao spore gljiva.
Neizvesnost postoji u pogledu trajanja celokupnog istrebljenja i o vremenu i trajanju istrebljenja različitih grupa u okviru šireg procesa. Neki dokazi ukazuju da je bilo više faza izumiranja ili da je celokupno izumiranje trajalo i do nekoliko miliona godina, a zadnjih milion godina u permu je to izumiranje bilo najizraženije. Nedavna istraživanja pokazuju da su različite grupe izumrle u različitim vremenima; na primer, izumiranja ostrakoda i brahiopoda su razdvojene između 0,72 i 1,22 miliona godina. Prema nekim fosilnim ostacima, smanjivanje životinjskih vrsta je koncentirsano u razdoblju između 10 i 60 tisuća godina, dok je biljkama trebalo i nekoliko stotina tisuća godina da pokažu puni učinak te katastrofe. Jedna starija teorija, koju neki i danas podržavaju, navodi da je bilo dva ili tri velika izumiranja međusobno odvojena oko 5 miliona godina, te da je zadnje izumiranje ubilo oko 80% svih tadašnjih morskih vrsta dok su se drugi gubici dogodili tijekom prve faze ili u intervalu između njih. Primjerice, svi izuzev jednog roda skupine dinocefalija je izumrlo na kraju perma.
Morski organizmi
Morski beskralježnjaci su pretrpjeli najveće gubitke prilikom P–Tr izumiranja. Prema nalazima na jugu Kine, 286 od 329 rodova morskih beskralježnjaka je nestalo tijekom zadnje dvije zone taloga koje sadrže konodonte iz perma.
Statistička analiza morskih gubitaka na kraju perma sugerira da je uzrok smanjivanja raznolikosti povećanje izumiranja, a ne smanjivanje nastanka novih vrsta. Izumiranje je primarno pogađalo organizme sa kosturima od kalcijevog karbonata, pogotovo one koje su se oslanjale na razine CO2 kako bi stvorile kosture.
Stopa izumiranja morskih organizama je bila katastrofalna. Preživjeli morski beskralježnjaci uključuju brahiopode koji su opadali u brojevima od P–Tr izumiranja, amoniti i krinoidi ("morski škorpioni"), koji su skoro izumrli, ali su kasnije postali obilati i raznoliki.
Skupine koje su imale najviše stope preživljavanje imale su aktivnu kontrolu cirkulacije, elaborirane mehanizme izmjena plina i laganu kalcifikaciju; organizmi sa teškom kalcifikacijom su bili najteže pogođeni. Amonoidi, koji su bili u opadanju 30 miliona godina, od sredine devona, su pretrpjeli veliko izumiranje. Prema nekim teorijama, faktori u okolišu su utjecali na istrebljenje velikih brojeva istih. Raznolikost i disparitet amonoida je padao sve do P–Tr granice; izumiranje je bilo neselektivno da bi tijekom trijasa raznolikost opet porasla, ali je disparitet ostao nizak.
Kopneni beskralježnjaci
Perm je imao veliku bioraznolikost kukaca i drugih beskralježnjaka, među njima i najveće kukce koji su ikada postojali. Ovo izumiranje je jedino poznato masovno izumiranje kukaca, u kojoj je osam ili devet redova kukaca izumrlo dok je deset njih smanjena raznolikost. Paleodiktiopteroidi (insekti sa ustima za ubadanje i sisanje) su počeli da opadaju tokom sredine perma, a neki smatraju da su ova istrebljenja povezani sa promenom flore. Najveći pad desio se u kasnom permu i verovatno nije direktno izazvana cvetnom tranzicijom uzrokovanom vremenom.
Većina fosila kukaca pronađenih nakon P-Tr izumiranja se značajno razlikuje od onih prije te katastrofe. Kukci paleozoika nisu otkriveni u nalazištima nakon P-Tr granice, izuzev pripadnika Glosselytrodea, Miomoptera i Protorthoptera. Exopterygota, monurani, paleodiktiopteroidi, Protelytroptera i Protodonata su izumrli s krajem perma. U kasnijim nalazištima iz trijasa, fosili je uvelike sastoje od modernih fosilnih skupina kukaca.
Odgovor biljnog ekosustava
Geološka nalazišta kopnenih biljaka iz tog razdoblja su rijetka, te se temelje većinom na istraživanjima peluda i spora. Zanimljivo, biljke su relativno bile imune na to masovno izumiranje, u odnosu na stupanj razine porodica. Čak se i smanjenje raznolikosti vrsta (oko 50%) može objasniti procesima tafonomije. Ipak, dogodio se masovno restrukturiranje ekosustava, u kojoj je bogatstvo biljaka i njihova raspodjela drastično promijenjena.
Razne tadašnje dominantne biljne skupine su se promijenile dok su druge zapale u drastično opadanje. Dominantni rodovi golosjemenjača zamijenjeni su likodiofitima koji su ponovno kolonizirali velika područja.
Velike šume su izumrle te su zamijenjene manjim, zeljastim biljkama, paralelno sa smanjivanjem morske makrofaune. Oporavak je trajao uz prekide i nova opadanja; te cikličke promjene događaju se rutinski tijekom i nakon raznih razdoblja izumiranja. Ova promjena između drvene i travaste biljke ukazuju na kronični stres u okolišu koji je doveo do gubitka velikog dijela vrsta drvenih biljaka. Oporavak velikih šuma trajao je oko 4–5 miliona godina.
Manjak ugljena
Nisu poznata nalazišta ugljena iz ranog trijasa a ona iz srednjeg trijasa su tanka. Ovaj "izostanak ugljena" je bio središte raznih rasprava. Jedna teorija pretpostavlja da su se razvile nove, agresivnije vrste gljiva, kukaca i kralježnjaka te ubili velike količine drveta. Ovi rastavljači su i sami pretrpjeli velike gubitke vrsta tijekom izumiranja, te se smatra da nisu uzrok manjka ugljena. Može biti da su sve biljke koje tvore ugljen jednostavno izumrle tijekom tog razdoblja te je trebalo i do neverovatnih 10 miliona godina dok se nove vrste biljaka nisu prilagodile vlažnim i kiselim tresetima. S druge strane, postojali su i neživi faktori, kao što je smanjivanje kišnice ili povećanje klastičnih taloga. Napokon, takođe je istina da ima jako malo otkrivenih taloga bilo kakve vrste iz ranog trijasa, pa je stoga moguće da je manjak ugljena jednostavno odraz takvog općenitog manjka. Postoji i mogućnost da je ekosustav koji proizvodi ugljen možda reagovao na promene uslova time što se premjestio u područja u kojima još nemamo nikakvih nalaza taloga iz ranog trijasa. Interesantno je napomenuti da nalazišta ugljena u Australiji i Antarktici nestaju značajno prije P–Tr granice.
Kopneni kralježnjaci
Postoji dovoljno dokaza koji ukazuju da je izumrlo preko 2/3 kopnenih vodozemaca skupine labirintodonata, a uz njih i sauropsidi ("gmazovi") i therapsidi ("gmazovi nalik sisavcima"). Veliki biljojedi su također imali velike gubitke. Gmazovi anapsidi su izumrli, izuzev porodice Procolophonidae. Pelikosauri su izumrli prije kraja perma. Premalo fosila diapsida iz perma je otkriveno kako bi potkrepilo bilo kakav zaključak o učinku istrebljenja diapsida u permu (iz kojih su se razvili gušteri, zmije, krokodili, dinosauri i ptice). Čak i preživele skupine su imale vrlo visoke gubitke, a neke kopnene skupine kralježnjaka su skoro izumrle na kraju perma. Neke skupine nisu dugo preživele nakon tog razdoblja, dok su se druge oporavile i postale raznolike i rasprostranjene.
Moguća objašnjenja obrazaca
Najranjiviji morski organizmi bili su oni koji su imali tvrde dijelove sačinjene od vapnenca (npr. od kalcijevog karbonata) i imali malene stope metabolizma te slabe respiratorne sustave — osobito spužve i koralji; oko 81% svih rodova je izumrlo. Bliski rođaci bez tvrdih vapnenih dijelova, primjerice moruzgve, od kojih su se razvili moderni koralji. Životinje sa dobro razvijenim stopama metabolizma, respiratornih sustava i tvrdih dijelova bez vapnenca su imale zanemarive gubitke—izuzev konodonta kod kojih je 33% rodova izumrlo.
Ovaj obrazac je dosljedan sa učincima hipoksije, nedostatkom ali ne i potpunim izostankom kisika. Ipak, to nije mogao biti jedini uzrok pogibelji morskih organizama. Skoro sve vode epikontinentalnog pojasa su morale postati iznimno hipoksične kako bi se objasnio tako velik obim izumiranja. Modeli kasnog perma i ranog trijasa pokazuju značajan, ali ne i dugotrajan pad razine kisika. Ipak, pad razine kisika se prema nekim modelima ne poklapa sasvim sa izumiranjem tadašnjih vrsta.
Promatrani obrazac morskih izumiranja se poklapa i sa velikim povećanjem ugljikovog dioksida (CO2), koji može smanjiti koncentraciju karbonata u vodi time da ih "istisne", što dalje povećava poteškoću stvaranja tvrdih dijelova karbonata. Morski organizmi su osetljivi na promenu razine CO2 nego kopneni organizmi zbog raznih razloga. CO2 je 28 puta topljiviji u vodu nego u zraku. Morske životinje uglavnom funkcionišu sa nižim razinama CO2 u telima nego kopnene živtoinje, pošto uklanjanje CO2 u životinja ometa potreba za plinom da prođe kroz respiratorni sustav membrana (pluća, dušnik i dr.). Kod morskih organizama, skromno ali dugotrajno povećanje CO2 ometa sintezu proteina, smanjuje stopu plodnosti te stvaraju deformiranje u tvrdim dijelovima tijela od vapnenca. Povećanje CO2 povećava i kiselost oceana.
Rollini, Asti
Rollini je naselje u Italiji u provinciji Asti, u regiji Piemonte.
Permsko-trijasko izumiranje
Moguća objašnjenja obrazaca
Teško je detaljno analizirati stopu preživljavanja kopnenih organizama zbog manjka fosila. Kukci trijasa su drugačiji od kukaca u permu, ali postoji manjak fosilnih nalazišta kukaca u rasponu od 15 milijuna godina od kasnog perma do ranog trijasa. Najbolja nalazišta su u Južnoj Africi. Ipak, analize fosilnih nalazišta rijeka ukazuju na pomak od meandrirajućih obrazaca do opletenih riječnih obrazaca, što ukazuje na iznenadno sušniju klimu. Promjena klima je trajala oko 100.000 godina.
Biološki oporavak
thumb|200px|right|Opletena [[rijeka Waimakariri, Novi Zeland]] Istraživanje objavljeno 2006. ukazuje da je specijaliziranim životinjama koje su tvorile složenije ekosustave, sa visokom bioraznolikošću, trebalo dugo dok se nisu oporavile. Smatra se da su razlog tome i nasljedni valovi izumiranja, koji su produžili stres za organizme, što je trajalo do ranog trijasa. Istraživanja ukazuju na to da oporavak nije počeo sve do početka sredine trijasa, 4 do 6 milijuna godina nakon izumiranja; drugi pak navode kako oporavak nije dovršen sve do 30 milijuna godina nakon katastrofe izumiranja.
Rollini, Asti
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 36 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 238 m.
Permsko-trijasko izumiranje
Biološki oporavak
Jedno istraživanje ukazuje na to da su površinske temperature tadašnjih oceana dosegle čak 40 °C, što objašnjava tako dugo razdoblje oporavka jer je bilo prevruće za preživjeti.
Tijekom ranog trijasa (4–6 milijuna godina nakon P–Tr izumiranja), biomasa biljaka bila je nedovoljna za stvaranje nalazišta ugljena, što bi značilo da je bilo i ograničene hrane za biljojede. Istraživanja ukazuju da je vegetacija bila oskudna dugo vremena. thumb | right | 200px | Ova vrsta krinoida je bila znatno smanjena nakon P–Tr izumiranja Oportunistički organizmi koji iskorištavaju razdoblje katastrofe iskoristili su i razoren ekosustav te uživali privremeno povećanje populacije. Pripadnici reda Microconchida su dominantna komponenta inače izgladnjenih saziva ranog trijasa. Primjerice, Lingula (ramenonožac); stromatoliti koji su bili ograničeni u marginalnom okruženju od ordovicija; Pleuromeia (malena biljka korova); Dicroidium (sjemenjača).
The Amazing Nina Simone
The Amazing Nina Simone je album koji je 1959. snimila američka jazz pjevačica Nina Simone za tvrtku Colpix Records. Album je poznat po izuzetnoj raznolikosti materijala, te se u njemu našla i gospel pjesma Children Go Where I Send You.
Arpahšad
Arpahšad ili Arfaksad (אַרְפַּכְשַׁד / אַרְפַּכְשָׁד "iscjetitelj; spasitelj", standardni hebrejski, tiberijski hebrejskio / , arapski أرفخشذ Ārfakhshad.''') bio je jedan od pet sinova Šema, sina Noe (Knjiga postanka 10:22,24;11:12,13; 1. Knjiga kronika 1:17,18). Njegova braća su bili Elam, Asshur, Lud i Aram; on je predak Abrahama. Arpahšadov sin se zove Šelah, osim u Septuaginti, gdje se naziva Cainan (קינן), a Šelah navodi kao Arpahšadov unuk.
Wagon Mound, New Mexico
Vagon Maund je grad u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 314, što je 55 (-14,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Permsko-trijasko izumiranje
Promjene u morskom ekosustavu
Prije izumiranja, oko 2/3 morskih životinja bilo je sesilno, tj. nepokretno i pričvršćeno za dno, ali tijekom mezozoika, tek je oko polovice istih bilo sesilno, dok su ostale bile slobodne po gibanju. Analize morskih fosila iz tog razdoblja ukazuju na smanjivanje sesilne faune, među kojima su i ramenonošci i morski ljiljani, te povećanje složenijih mobilnih vrsta, kao što su puževi i rakovi.
Hirzenhain
Hircenhajn je opština u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 25 opštinskih središta okruga Veterau. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.865 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6440011.
Permsko-trijasko izumiranje
Promjene u morskom ekosustavu
Prije masovnog izumiranja u permu, i složeniji i jednostavniji ekosustavi bili su jednako česti, no nakon oporavka, složenije zajednice su postale brojnije od jednostavnijih u omjeru tri naprema jedan, te je pritisak predatora doveo do pojma poznatog kao morska revolucija u mezozoiku.
Hirzenhain
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Veterau Hircenhajn se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Veterau. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 260 metara. Površina opštine iznosi 16,1 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.865 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 178 stanovnika/km².
Permsko-trijasko izumiranje
Promjene u morskom ekosustavu
Školjke su bile česte prije P–Tr izumiranja, ali su postale rasprostranjene u trijasu. Istraživači smatraju da se ova promjena dogodila u rasponu od 5 milijuna godina između dva razdoblja izumiranja.
Krinoidi ("morski ljiljani") su pretrpjeli veliko izumiranje, što je dovelo do smanjivanja raznolikosti njihove forme. Njihova je adaptivna radijacija bila brza i dovela do razvijanja fleksibilnih ruka, a pokretnost im je također postala izražajnija zbog pritiska predatora.
Kopneni kralježnjaci
thumb | right | 200px | [[Lystrosaurus je bio izdaleka najrasprostranjeniji kopneni kralježnjak trijasa]] Lystrosaurus, biljojed veličine svinje, je činio čak 90% udjela kopnene faune kralježnjaka najranijeg trijasa. Manji primjeri sinodonata (terapsidi) su također preživjeli, uključujući pretke sisavaca. Pripadnici skupine Therocephalia - Tetracynodon, Moschorhinus i Ictidosuchoides - preživjeli su, ali nisu bili česti u trijasu.
Arhosauri (među kojima su i preci dinosaura i krokodila) su isprva bili rjeđi od terapsida, ali su ih ubrzo počeli potiskivati sredinom trijasa. Sredinom i krajem trijasa, dinosauri su se razvili iu jedne skupine arhosaura, te posali dominantne kopnene vrste ostatka mezozika. Ovo preuzimanje u trijasu je možda doprinijelo razvoju sisavaca, jer je prisililo preživjele terapside i pripadnike Mammaliformes da žive noćnim životom i love kukce, te su stoga razvili krzno i višu razinu metabolizma.
Neki su se vodozemci također brzo oporavili.
Kopnenim kralježnjacima je trebalo dugo da se oporave. M. J. Benton procjenjuje da oporavak nije završio do 30 miliona godina od izumiranja, tj. do kasnog trijasa, u kojemu su dinosauri, pterosauri, krokodili, archosauri, vodozemci i pripadnici Mammaliformes bili obilati i raznoliki.
Pad meteora ili kometa
Čak i ako je krater kriv za P–Tr izumiranje, vjerojatno više ne postoji. Pošto je 70% Zemljine površine more, asteroid ili komet ima stoga i 70% šanse pasti u oceane nego na tlo. Isto tako, kora morskog dna se potpuno promijeni svakih 200 milijuna godina zbog subdukcije. Subdukcija ipak nije potpuno prihvaćena kao objašnjenje za nepostojanje dokaza o krateru: kao i kod K-T izumirannja, trebala bi biti izbačena naslaga bogata iridijumom koja bi se formirala s vremenom.
Privlačnost udarnih teorija leži i u tome što bi mogle objasniti pokretanje paralelnih okidača drugih izumiranja, kao što su erupcije unutar područja sibirskih trapa. Iznenadnost udara bi objasnilo i zašto se vrste nisu prilagodile promjenama koje nastaju polagano ili nisu globalne.
Vulkanizam
desno|mini|200px|Krajem perma dogodila se najveća erupcija vulkana u Zemljinoj povijesti Krajem perma odigrala su se dva događaja bujice bazalta. Manji, emeishanini trap u Kini, dogodio se istodobno kao i izumiranje krajem Guadalupiana, na području koje je tada bilo blizu ekvatoru. Erupcija bujice bazalta iz sibirskih trapa u onime što se opisuje kao najjača vulkanska aktivnost ikada zabilježena u Zemljinoj povijesti, koja je pokrila preko 2.000.000 km2 površine lavom. Isprva se smatralo da su erupcije oko sibirskih trapa trajale milijunima godinama, ali novija istraživanja ih stavlja u razdoblje negdje 251,2 ± 0,3 milijuna godina — odmah prije kraja perma.
Erupcije emeishanovih i sibirskih trapa su možda uzrokovale oblake prašine koji su blokirali dotok Sunca te poremetili fotosintezu biljaka, što je pak moglo dovesti do kolapsa hranidbenog lanca. Moguće je da su uzrokovale i kisele kiše koje su ubile biljni život, mekušce i planktone koji su imali oklope od kalcijevog karbonata. Erupcija je mogla izbaciti i velike količine CO2 te dovesti do globalnog zatopljenja.
Ipak, postoje sumnje oko tog objašnjenja. Erupcije oko sibirskih trapa dogodile su se u razdoblju od 200.000 godina, čime su mogle udvostručiti razinu CO2. Najnoviji modeli ukazuju da bi to podiglo temperaturu na 1,5 do 4,5 °C, ali to nije dovoljno da uzrokuje tako veliko izumiranje. U siječnju 2011., skupina kanadskih istraživača koje je vodio Stephen Grasby su naveli da su otkrili dokaze da je vulkanizam uzrokovao masovnu aktivaciju zapaljenog ugljika, te ispustio više od 3 bilijuna tona istog. Između ostalog, razvile bi se ogromne količine crnih oblaka od ugljena. Grasby je u izjavio dodao da su vulkani uzrokovali vatre kroz ugljen, te da je pepeo bio vrlo otrovan i rasut diljem kopna i mora.
Gama zrake
right|thumb|200px|Zabilježene gama zrake Prema teoriji, supernova prilikom eksplozije ili neutronska zvijezda prilikom kolapsa izbacuju snažne gama zrake, koje mogu biti smrtonosne ako bi se iste našle u blizini Zemlje jer bi zrake uništile ozonski omotač i stvorile radioaktivni okoliš. Wilfried Domainko, fizičar na njemačkom Institutu Max Planck, smatra da su velike šanse da se takav udar dogodio barem jednom u zadnjih milijardu godina Zemlje, te da je morao doći iz zbijenog zvjezdanoga jata, jer se “mrtve” zvijezde u njemu stapaju. To bi moglo objasniti Permsko-trijasko izumiranje, ali i ono u ordoviciju prije 450 milijuna godina.
Anoksija
Postoje dokazi za raširenu anoksiju u oceanima (značajan nedostatak kisika) i euksiniju (prisutnost vodonikovog sulfida) u kasnom permu i ranom trijasu. Širom oceana Tetisa nađeni su primjeri anoksije, među kojima su i visoki omjeri uranija/torija, fino kalanje po uslojenju i biosignatura zelene sumporne bakterije, koje ukazuju na masovno izumiranje. Ipak, na nekim nalazištima, kao što je Meishan, Kina, i istočni Greenland, dokazi za anoksiju javljaju se prije izumiranja. Mnoštvo zelene sumporne bakterije ukazuje na to da je vodonik sulfid bio prisutan čak i u plitkim vodama.
Širenje otrovne vode osiromašene kisikom moglo je uništiti morski život. Modeli kemije oceana ukazuju da su anoksija i euksinija blisko povezani sa visokom razinom CO2. To sugerira zajedničko trovanje vodonik sulfidom, anoksijom i hiperkapnijom. Ustrajnost anoksije diljem ranog trijasa moguće je objašnjenje za spori oporavak morske flore i faune nakon izumiranja. Modeli također ukazuju na to da su se mogle javiti i katastrofalno ispuštanje vodonik sulfida u atmosferu. Anoksiju u oceanima mogle su pak pokrenuti ispuštanja CO2 iz sibirskih trapa. U tom scenariju, zatopljenje od povišenog stakleničkog učinka mogli su smanjiti topljivost kisika u morskoj vodi, te tako dovesti i do smanjivanja kisika, a time i povećanje učinkovitosti recikliranja fosfata.
Superkontinent Pangea
Morski život je pretrpio visoke, ali ne i katastrofalne razine izumiranja nakon formacije Pangeje - gotovo jednako visoke kao i "velikih pet" masovnih izumiranja. Ipak, Pangea nije mogla uzrokovati masovna izumiranja na kopnu sama po sebi, te je čak i unaprijedila razvoj terapsida čija se raznolikost povećala već u kasnom permu, nakon što je superkontinent već posložen. Moguće je da je Pangea dovela do djelomičnih izumiranja i nepovoljnih prilika za morsku floru i faunu, ali nije mogla biti odgovorna za veliko izumiranje krajem perma i početkom trijasa.
Opština Rediu, Galați
Rediu je opština u Rumuniji u okrugu Galac.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 87 m.
Rancho de Armando Ramírez, Jojutla
Rancho de Armando Ramírez je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Jojutla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 25 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 934 m.
Petanjci
Petanjci (mađarski Szécsénykút, njemački Petanzen, prekomurski Petajnci) je naselje u slovenskoj Općini Tišini. Petanjci se nalazi u pokrajini Prekomurju i statističkoj regiji Pomurju.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 676 stanovnika.
Parižlje
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 718 stanovnika.
Ucjena (TV drama)
Ucjena je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1982. godine. Režirao ju je Vladimir Fulgosi, a scenarij je napisao Mirko Sabolović.
Morristown, Indiana
Morstaun je grad u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.218, što je 85 (7,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Zona Commerciale Valtriano, Pisa
Zona Commerciale Valtriano je naselje u Italiji u provinciji Pisa, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 13 m.
Joan Mondale
Joan Mondale (rođ. Adams; 8. august 1930 – 3. februar 2014) bila je supruga američkog potpredsjednika Waltera Mondalea, odnosno Druga dama SAD od 1977. do 1981. godine.
Rodila se u Eugeneu kao kćer prezbiterijanskog svećenika. Diplomirala je historiju 1952. na Macalester Collegeu u Minessoti, gdje joj je otac radio kao kapelan.
Svog muža je upoznala na sastanku "naslijepo". Vjenčali su se 1955. godine i imali troje djece:
Joan, koja se u privatnom životu bavila grnčarstvom, bila je poznata kao velika pokroviteljica umjetnosti i lobiranjem za financiranjem muzeja.
Preminula je u hospicxiju od posljedica Alzheimerove bolesti.
Courmelles
Kurmel je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu En (Pikardija) koja pripada prefekturi Soason.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1659 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 245 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,76 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 60 metara (maksimalnoj 163 m, a minimalnoj 49 m).
Cariseto, Piacenza
Cariseto je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 998 m.
Canaima, Santiago Yaveo
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 96 m.
Šelah
Šelah ili Šela (שֵׁלָה "Peticija", standardni hebrejski Šela, tiberijski herbejski Šēlāh) je ime dve ličnosti koje spominje Biblija:
Coffa, Ragusa
Coffa je naselje u Italiji u provinciji Ragusa, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 332 m.
Belvedere, Ancona
Belvedere je naselje u Italiji u provinciji Ancona, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 61 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 642 m.
Don Bernardo, Álamo Temapache
Don Bernardo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Álamo Temapache.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 138 m.
San Isidro de Arriba, Lagos de Moreno
San Isidro de Arriba je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Lagos de Moreno.
Passo Campalto, Venezia
Passo Campalto je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Pečovnik
Pečovnik je naselje u slovenskoj Općini Celju. Pečovnik se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 259 stanovnika.
Zlatni cepin
Zlatni cepin je godišnja nagrada iz planinarstva koju od 1992. dodjeljuje francuski časopis Montagnes (planine) i Groupe de Haute Montagne. Nagrada se dodjeljuje za dostignuća u predhodnoj godini i predstavlja najveću planinarsku čast, svojevrsni Oskar za planinarstvo i penjanje. Nominaciju obavljaju časopis i navedeno društvo, a u žiriju su i predhodni dobitnici.
Dodjeljuje se u dvije kategorije:
La Peñita, Dolores Hidalgo Cuna de la Independencia Nacional
La Peñita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Dolores Hidalgo Cuna de la Independencia Nacional.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2309 m.
Opština Galeana, Nuevo León
Galeana je opština u Meksiku, u saveznoj državi Nuevo León.
Tanque el Chayote, Villa de Reyes
Tanque el Chayote je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Villa de Reyes.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1862 m.
Barbara Bush
Barbara Buš (Njujork, 8. jun 1925 - 17. aprila 2018) bila je Džordža H. V. Buša, poznata kao Prva dama SAD od 1989. do 1993. godine, odnosno majka predsednika Džordža V. Buša. Ona je jedina žena u istoriji koja je bila prisutna inauguracijama predsednika koji su bili njen suprug i sin.
Brak sa Džordžem H. V. Bušem
Barbara je upoznala Džordža na Filipsovoj Akademiji (Phillips Academy).
Džordž i Barbara imaju šestoro dece: Džordža V. Buša, Paulinu Robinson Buš (ona je umrla od leukemije 1953 godine), Džona Elisa Buša, Neijl Malon Buš, Marvina Pirsa Buša i Doroti Buš Koč. Od njihovo petoro žive dece imaju 21 unuče i 2 praunučeta.
Brezovica kraj Gradina
Brezovica kraj Gradina (slov. Brezovica pri Gradinu, tal. Bresovizza di Gradigna) naselje je u Sloveniji. Nalazi se u sjevernoj Istri i u sastavu je Općine Kopar, Primorska.
Geografja
Brezovica se nalazi na flišnom brežuljku istočne Savrnije, južne padine Ćićarije, na transverzali Oprtal j - Gračišče, 2,8 km od graničnog prelaza prema hrvatskoj Istri (na slici). Istočno se nalazi zaselak Rosiči, a preko doline potoka Pregon nalaze se Buželi, Krištije i Pregara s ostalim pripadajućim zaselcima. Sjeverozapadno se nalazi Gradin, a zapadno, preko doline potoka Miklica je zaselci Jarkarji, Stancija Mandrija i Kalini, a jugozapadno su Abitanti.
Stanovništvo
Prema podacima Statističkog ureda RS za 2020. Brezovica je imala 70 stanovnika.
Höchst im Odenwald
Hehst im Odenvald je opština u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 15 opštinskih središta okruga Odenvald. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 9.749 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6437009.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Odenvald Hehst im Odenvald se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Odenvald. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 177 metara. Površina opštine iznosi 30,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 9.749 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 320 stanovnika/km².
Opština Scânteiești, Galați
Scânteiești je opština u Rumuniji u okrugu Galac.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 39 m.
Izbišta
Izbišta su naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Izbišta pripadaju opštini Resan.
Prirodni uslovi
Naselje Izbišta je smešteno u jugozapadnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Bitolja, naselje je udaljeno 38 km zapadno, a od opštinskog središta 6 km severno.
Izbišta se nalaze u oblasti Gornje Prespe, oblasti oko zapadne i severne obale Prespanskog jezera. Naselje je smešteno na severnom obodu prijezerskog polja. Zapadno od naselja se izdiže planina Galičica, a istočno planina Bigla. Kroz naselje protiče Golema reka. Nadmorska visina naselja je približno 930 metara.
Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.
Stanovništvo
Izbišta su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 176 stanovnika.
Pretežno stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (99%), a ostalo su Srbi.
Većinska veroispovest je pravoslavlje.
Dave Brubeck Quartet
The Dave Brubeck Quartet je američki jazz kvartet, koga je 1951. osnovao Dave Brubeck i u kome su originalno nastupali Paul Desmond na saksofonu i Brubeck na klaviru. Dugo vremena su stalno nastupali u noćnom klubu Blackhawk u San Franciscu a potom počeli sticati popularnost na univerzitetima, izdavši seriju albuma s naslovima kao Jazz at Oberlin, Jazz Goes to College i Jazz Goes to Junior College.
Do 1958. se formirao tzv. Klasični kvartet koji su činili Brubeck, Desmond, Joe Morello na bubnjevima i Eugene Wright na basu. Godine 1959. Dave Brubeck Quartet je izdao Time Out, album koji je sadržavao dotada nepoznate muzičke oblike na kompozicijama kao "Take Five", "Blue Rondo à la Turk" i "Pick Up Sticks". Vrlo brzo je stekao popularnost i platinasti status. Snimljeno je još nekoliko albuma u istom stilu kao Time Further Out (1961), Countdown: Time in Outer Space, Time Changes i Time In. Albumi su bili poznati i po korištenju modernih slikara za autore omota kao što su S. Neil Fujita ua Time Out, Joan Miró za Time Further Out, Franz Kline za Time in Outer Space, i Sam Francis za Time Changes. Vrhuncem karijere im se obično smatra klasični live album At Carnegie Hall iz 1963.
"Klasični" Dave Brubeck Quartet se raspao 1967, a ponovno se okupio tek za 25. obljetnicu godine 1976. Brubeck je godine 1968. formirao novi kvartet s kojim još uvijek nastupa.
La Gloria, Sierra Mojada
La Gloria je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Sierra Mojada.
16. 7.
Dani - Godine
prethodni dan - sledeći dan
Događaji
.
Rođenja
.
Smrti
(r. 1917.) .
Blagdani
.
Praznici i dani sećanja
.
Spoljašnje poveznice
.
Iveni
Iveni su naselje u Republici Makedoniji, u južnom delu države. Iveni pripadaju opštini Novaci.
Rezervisti (TV drama)
Rezervisti je jugoslavenska TV komedija u produkciji RTV Zagreb emitirana 1987. godine. Režirao ju je Berislav Makarović, a scenarij je napisao Kazimir Klarić.
Iveni
Prirodni uslovi
Naselje Iveni je smešteno u južnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg većeg grada, Bitolja, naselje je udaljeno 40 km istočno.
Rezervisti (TV drama)
Uloge
Ostale uloge ▼
Iveni
Prirodni uslovi
Iveni se nalaze u zapadnom delu visokoplaninske oblasti Marijovo, kao jedno od najzabačenijih, ali i etnički najčistijih delova pravoslavnog slovenskog življa na tlu Makedonije. Naselje je položeno najugoistočnim padinama Selečke planine. Severozapadno od sela izdiže se glavno bilo planine. Nadmorska visina naselja je približno 980 metara.
Benzendiazonijum hlorid
Benzendiazonijum hlorid je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 140,570 Da.
Iveni
Prirodni uslovi
Klima u naselju je planinska zbog znatne nadmorske visine.
Pepelno
Pepelno je naselje u slovenskoj Općini Celju. Pepelno se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 117 stanovnika.
God
250px|right|thumb|Godovi na drvu bristolskog ZOO-vrta
God ili godišnji prsten je naziv za prirast drva u debljinu kod višegodišnjih golosjemenjača i drvenastih dvosupnica. Godovi se na poprečnom presjeku drva vide kao koncentrični prstenovi.
Godovi nastaju tako da se djelovanjem embrionalnih stanica na vršku razvija novo tkivo, iz koga procesom diferencijacije nastaju osnovno tkivo, žile i kožno tkivo mladog drveta. Žile su kod golosjemenjača i dvosupnica poredane u krugu, a između njih u radijalnom smjeru teku parenhimatske zrake srčike.
Brojanje godova je metoda kojom se određuje starost drva. Godovi također služe za datiranje određenih godina, a ta se metoda, koju je razvio A. E. Douglass, naziva dendrokronologija.
Gura Văii, Sudiți
Gura Văii je naselje u Rumuniji u okrugu Jalomica u opštini Sudiți.
Las Mariposas, Villaflores
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1006 m.
Gura Văii, Sudiți
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 311 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 14 m.
Fontcouverte (Od)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 424 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 42 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 9,97 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 65 metara (maksimalnoj 189 m, a minimalnoj 62 m).
Žuželjica
Žuželjica je naselje u Srbiji u opštini Bujanovac u Pčinjskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 166 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 159 stanovnika).
Demografija
U naselju Žuželjica živi 117 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 35,8 godina (34,0 kod muškaraca i 37,9 kod žena). U naselju ima 41 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,05.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.
Los Otates, San Marcos
Los Otates je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini San Marcos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 33 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 228 m.
Kovačić (Livno)
Kovačić je selo u livanjskoj općini smješteno 25 km sjeverno od Livna uz magistralnu cestu prema Grahovu. Selo danas broji oko 50 stanovnika. Mnogi stanovnici su se iselili u Dalmaciju (Kaštela) i Zagreb (Sesvete, Dugo Selo, Velika Gorica). Većina iseljenih mještana radi u Njemačkoj.
Prezimena koja se mogu naći u Kovačiću (i iseljeni) su: Barbarić, Ćenan, Ćosić, Dalić, Gelo, Jukić, Kalaica, Penić, Perić, Rimac, Rožić i Vujeva.
Selo pripada župi Ljubunčić. Župa pripada livanjskom Dekanatu i Banjalučkoj biskupiji, Vrhbosanskoj nadbiskupiji.
Poole Harbour
Poole Harbour (slobodno prevedeno Pulska luka) je zaljev La Mancha na jugozapadu Engleske u Grofoviji Dorset.
Geografske karakteristike
Poole Harbour je zapravo estuarij velik 38 km², formiran krajem posljednjeg ledenog doba. Estuarij formiraju rijeke Piddle, Corfe, Sherford i Frome, koja je najveća, sve one uviru sa zapada. Na istočnoj strani u jednom od njegovih dubokih rukavaca leži grad Poole, a na samom istočnom ulazu Bournemouth.
Zaljev je vrlo dubok, plitak i neobično razveden brojnim rukavcima. Obale su mu duge nekih 100 km i vrlo različite, od slanih močvara, vriština do pješčanih plaža sa dinama.
U zaljevu ima više od dvadesetak otoka, od kojih je najveći Brownse koji je 1962. proglašen Ptičjim rezervatom i predan Nacionalnoj zakladi za očuvanje prirode na upravljanje. Pored toga i brojni dijelovi obale su proglašeni rezervatima prirode.
Ulaz u zaljev je širok samo 300 metara, kako kroz njega prolazi svakodnevno velik broj trajekata, prkoseći jakim plimnim strujama, nedavno se ga je moralo produbiti.
Jaružanjem je napravljen kanal širok 100 metara, produbljen za 6 do 7,5 metara, kako bi brodovi sigurnije mogli doploviti do luke u Poolu. Pritom je iskopano oko 1,65 milijuna metričkih tona pijeska koji je upotrebljen za dosipavanje plaža u Poolu, Bournemouthu i Swanageu.
Zaljev je popularna turistička destinacija koji ga koriste za skijanje na vodi i druge vodene sportove.Kako je odlična prirodna luka - Poole Harbour je glavni centar engleskih jedriličara.
Barclay, New Jersey
Barklej je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.428.
Rollone, Asti
Rollone je naselje u Italiji u provinciji Asti, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 153 m.
Mauldin, South Carolina
Moldin je grad u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 22.889, što je 7.665 (50,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Hofbieber
Hofbiber je opština u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 23 opštinska središta okruga Fulda. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 6.319 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6631013.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Fulda Hofbiber se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Fulda. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 390 metara. Površina opštine iznosi 87,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 6.319 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 72 stanovnika/km².
El Capricho, Ensenada
El Capricho je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Ensenada.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 355 m.
Kovačić
Kovačić je često prezime u Hrvatskoj. Neke od poznatih osoba s ovim prezimenom su:
Santa Ana Portales, Tetlatlahuca
Santa Ana Portales je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini Tetlatlahuca.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 761 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2192 m.
Episcopia, Cosenza
Episcopia je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 124 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 669 m.
Ham (sin Noin)
Ham ili Šam (arapski: حام), je prema Genealogija Postanka, bio sin Noe i otac Kuša, Misraima, Puta, i Kanaana.
Hamovi potomci su postali razni crni narodi koji su naselili afrički kontinent i dijelove Arabiskog poluotoka. Kušovi potomci su se naselili u Etiopiji, Misraimovi u Egipz, Putovi u Libiji, a Kaananoviu Palestini te stvorili gradove kao što su Sidon, Tir i Kartaga te, između ostalih, bili preci Feničana.
Uz Hama se vezuje biblijska priča o prokletstvu Hamovom koje je kršćanima svojevremeno služilo kao teološko opravdanje za rasizam i porobljavanje afričkih naroda.
El Arenal, Lagos de Moreno
El Arenal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Lagos de Moreno.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 457 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1867 m.
Parož
Parož je naselje u slovenskoj Općini Dobrni. Parož se nalazi u pokrajini Štajerskoj i statističkoj regiji Savinjskoj.
Opština Schela, Galați
Schela je opština u Rumuniji u okrugu Galac.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
Kališta
U južnom delu sela nalazi se Manastir Kališta.
Prirodni uslovi
Naselje Kališta je smešteno u krajnje zapadnom delu Republike Makedonije, blizu državne granice sa Albanijom (7 km južno od naselja)]. Od najbližeg grada, Struge, naselje je udaljeno 5 km jugozapadno.
Kališta se nalaze u istorijskoj oblasti Ohridski kraj, koja obuhvata priobalje Ohridskog jezera. Naselje je smešteno na severozapadnoj strani jezera. Jugozapadno od naselja izdiže se planina Jablanica, dok se severno pruža Struško polje. Nadmorska visina naselja je približno 690 metara.
Klima u naselju, i pored znatne nadmorske visine, ima župne odlike, pa je pre umereno kontinentalna nego planinska.
Stanovništvo
Kališta su prema poslednjem popisu iz 2002. godine imala 1.178 stanovnika.
Većinu stanovništva naselja čine Albanci (92%), a u manjini su etnički Makedonci (8%).
Pretežna veroispovest je islam, a manjinska je pravoslavlje.
Miramar, Santiago Yaveo
Miramar je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago Yaveo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 130 m.
Berbentina, Ancona
Berbentina je naselje u Italiji u provinciji Ancona, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 38 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 325 m.
Joya de Jesús María, Dolores Hidalgo Cuna de la Independencia Nacional
Joya de Jesús María je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini Dolores Hidalgo Cuna de la Independencia Nacional.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2265 m.
Grupa (matematika)
Definicije
Grupa (G, *) je skup G sa binarnom operacijom *, koja zadovoljava sledeće četiri aksiome:
Najčešće se zahtev za zatvorenošću ne navodi eksplicitno, jer se on podrazumeva u iskazu da je * binarna operacija.
Može se pokazati da grupa ima tačno jedan neutral.
Može se pokazati da je inverz datog elementa jedinstven, i da je levi i desni inverz elementa isti. Postoje i uže definicije, koje zamenjuju drugu i treću aksiomu konceptom levog (ili desnog) neutrala i inverza.
Grupa (G,*) se često označava samo sa G, kad ne postoji dvosmislenost oko toga šta je operacija.
Red grupa i elemenata
Red grupe G, koji se označava sa |G|, je broj elemenata u skupu G. Ako red nije konačan, tada je grupa beskonačna grupa, što se označava sa |G| = ∞.
Podgrupe
Skup H je podgrupa grupe G ako je podskup od G i grupa u odnosu na operaciju definisanu na G. Drugim rečima, H je podgrupa od (G, *) ako je restrikcija od * na H operacija grupe na H. Kako su ostala svojstva automatski zadovoljena, H ⊂ G je podgrupa grupe G ako i samo ako je zatvoren u odnosu na * i inverz.
Ako je G konačna grupa, tada je konačna i H. Pri tom red od H deli red od G (Lagranžova teorema).
Abelove grupe
Grupa G je Abelova grupa (ili komutativna) ako je operacija komutativna, to jest, za svako a, b iz G, a * b = b * a. Ne-Abelova grupa je grupa koja nije Abelova. Abelove grupe su dobile ime po matematičaru Nilsu Abelu.
Ciklična grupa
Ciklična grupa je grupa čiji elementi mogu da budu generisani uzastopnom primenom operacije koja definiše grupu (i operacije uzimanja inverznog elementa), primenjene na samo jedan element te grupe. Ovaj primitivni element se naziva generatorom, ili primitivnim elementom grupe.
Multiplikativna ciklična grupa gde je G grupa, a a generator:
Važno je napomenuti da grupa sadrži sve ciklične podgrupe generisane svakim od elemenata grupe. Međutim, grupa konstruisana iz cikličnih podgrupa nije obavezno ciklična podgrupa. Na primer, Klajnova četvorna grupa nije ciklična grupa, iako je konstruisana od dve ciklične grupe reda 2.