cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flavija Maksimijana Teodora
Flavija Maksimijana Teodora (Flavia Maximiana Theodora, kraj 3. vijeka - početak 4. vijeka) bila je rimska plemkinja, poznata kao rimska carica, odnosno supruga cara Konstancija Klora.
Agatija
Literatura
Kratke izvode iz Agatijine Istorije u prevodu na srpskohrvatski, a koji se odnose na vizantijske borbe sa Slovenima u 6. veku mogu se naći u :
Flavija Maksimijana Teodora
Otac joj je bio Flavije Afranije Hanibalijan, a majka Eutropija. Njen otac je godine 292. služio kao rimski konzul, a potom kao pretorijanski prefekt cara Dioklecijana. Eutropija se od njega razvela, te se udala za Dioklecijanovog ko-cara Maksimijana. Između 289. i 293. se Konstancije Klor razveo od svoje supruge Helene i oženio za Teodoru. Imali su šestoro djece:
Bobare
Bobare je naselje u općini Okučani u Brodsko-posavskoj županiji. Nalazi se na planini Psunju, sjeverno od Okučana, susjedno selo je Donji Rogolji. Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Bobare su imale 16 stanovnika, dok su 2011. imale 20 stanovnika i svi su se izjasnili kao Srbi.
NGC 1330
NGC 1330 je otvoreni skup u zviježđu Perzeju.
Wen Jiao
Wen Jiao (溫嶠) (288–329), kurtoazno ime Taizhen (太真), formalno Vojvoda Zhongwu od Shi'ana (始安忠武公), bio je kineski vojskovođa u službi dinastije Jin.
Bio je sin Wan Dana, guvernera kapetanije, a njegov ujak je bio Liu Kun, general koji se bez uspjeha pokušavao suprotstaviti državi Han Zhao. Kada je godine 317. car Min zarobljen od strane Han Zhaoa, Liu Kun je Wen Jiaoa poslao u Jiankang kako bi princa Sima Ruija nagovorio da preuzme carsku krunu. Tamo je Wen Jiao stekao veliku naklonost Sima Ruija, koji ga je zadržao na dvoru i preuzeo carsku titulu. Wen Jiao se poslije toga sprijateljio sa krunskim princom Sima Shaoom. Kada je godine 322. gospodar rata Wang Dun digao pobunu protiv cara i krenuo sa vojskom na prijestolnicu, Wen Jiao je caru savjetovao da ne pruža otpor i da prihvati sve Wang Dunove zahtjeve. Nakon careve smrti je Sima Shao postao novi car pod imenom Ming, a Wen Jiao njegov glavni savjetnik. Kada je Wang Dun godine 324. ponovno digao ustanak, Wen Jiao se pretvarao da prelazi na njihovu stranu, a zapravo je sve vrijeme špijunirao za carski dvor. Njegova je misija pomogla caru da sljedeće godine, nakon Wang Dunove smrti, uguši ustanak. Car Ming je 325. umro i oporukom ostavio brigu o maloljetnom caru Chengu svojim savjetnicima, ali regentom imenovao Yu Lianga. On je došao u sukob sa dvorskom klikom na čije se čelo stavio ministar Su Jun. Kada je Su Jun 327. digao ustanak, Wen Jiao nije mogao spriječiti pad prijestolnice, ali je godine 328. organizirao uspješni protivnapad i porazio Su Juna. Iako su ga mnogi dvorjani molili da preuzme mjesto regenta, Wen Jiao je odlučio to mjesto prepustiti Wang Daou i preuzeti mjesto guvernera provincije Jiang. Na putu su mu se inficirali zubi; prilikom njihovog vađenja je doživio moždani udar i umro. Carski dvor je razmišljao da mu oda počast velikom grobnicom, ali je odlučeno da se sahrani u jednostavnom grobu, s obzirom da je Wen Jiao tokom života bio izuzetno skroman čovjek.
Institut Mihajlo Pupin
Institut "Mihajlo Pupin" je vodeća naučnoistraživačka i privredna organizacija u Srbiji i najveći i najstariji Institut na polju primene informaciono-komunikacionih tehnologija. U realizaciji proizvoda i usluga Instituta ostvaruje se sinteza naučnih i inženjerskih znanja i veština iz svih oblasti tehnike, a poseban akcenat je na primenjenim naučnim i stručnim znanjima iz oblasti elektronike, automatike, računarstva, telekomunikacija, informatike i softverskog inženjerstva.
Ponuda Insituta “Mihajlo Pupin” obuhvata brojna rešenja u domenu informaciono-komunikacionih tehnologija među kojima se ističu sledeći proizvodni programi: SCADA sistemi (hardver i softver), optimizovani za velike i geografski rasprostranjene sisteme snabdevanja, sistemi za kontrolu i nadgledanje u procesnoj industriji. Alati za odlučivanje i podršku u donošenju investicionih odluka, namenski sistemi za pretraživanje baza podataka, višenamenske ERP aplikacije Sistemi za naplatu putarine na autoputevima, upravljanje saobraćajem u velikim gradovima, automatsko praćenje vozila bazirano na GPS tehnologiji Kripto uredjaji, rešenja za zaštitu komunikacija u telefonskim i radio mrežama. Oprema za prenos podataka po vodovima visokog napona - komunikaciono rešenje za bezbedan i efikasan rad elektronenergetskog sistema. Proizvodi za kontrolu frekvencije za standardne industrijske i specifične namene, uključujući kristale kvarca, kristalne oscilatore, kristalne filtre i magnetne materijale.
Kao godina osnivanja Instituta “Mihajlo Pupin” uzima se 1946, kada Srpska Akademija Nauka (SAN) osniva dva instituta i to: Institut za telekomunikacije i Institut za elektroniku. Iz sastava ova dva instituta Vlada FNRJ osniva 1947. godine Centralni radio-institut Vlade FNRJ, a potom 1948. godine, iz njegovog sastava, Ministarstvo za elektroprivredu osniva Institut za elektroprivredu. Srpska Akademija Nauka 1950. godine objedinjuje pomenuta četiri instituta, nastala u prethodnom periodu, u Institut za ispitivanje električnih pojava “Nikola Tesla”, a Izvršno veće Narodne skupštine Narodne Republike Srbije 1959. godine iz sastava Instituta “Nikola Tesla” izdvaja grupu naučnika i istraživača i osniva Institut za elektroniku i telekomunikacije "Mihajlo Pupin". Tada se prvi put pominje u nazivu Instituta ime našeg velikog naučnika.
Izvršno veće Skupštine Narodne Republike Srbije i suosnivači: Elektrotehnički fakultet, Ei Niš i Energoprojekt, izdvajaju 1961. godine dve laboratorije iz Instituta za nuklearne nauke "Boris Kidrič" u Vinči i to: Laboratoriju za automatiku i Laboratoriju za digitalnu tehniku i priključuju ih Institutu za automatiku i telekomunikacije "Mihajlo Pupin" i pri tome, istovremeno, vrše njegovu temeljnu reorganizaciju. Konstituisanje Instituta je u potpunosti završeno 1961. godine kada su oformljene sve laboratorije od kojih neke i danas rade pod istim ili sličnim imenom.
U periodu od 1961. do 1998. godine Institut "Mihajlo Pupin" prolazi kroz razne organizacione forme od: Organizacije udruženog rada (1974.) sa osam OOUR-a, zatim jedinstvene Radne organizacije sa osam radnih jedinica (1980.), preko Naučnoistraživačke organizacije (1989.), potom Deoničarskog društva u mešovitoj svojini (1990.), Društvenog preduzeća (1995.) do sadašnjeg Društvenog naučnoistraživačkog preduzeća Institut "Mihajlo Pupin" (1998.), koje je organizovano u formi tzv. mešovitog holdinga sastavljenog od matičnog preduzeća – Institut ’’Mihajlo Pupin’’ i sedam ćerki kompanija.
Medjutim, bez obzira na promene u pravnom statusu, Institut ‘’Mihajlo Pupin’’ je potpuno tržišno orijentisana kompanija čiji opstanak na tržištu zavisi od toga šta od svog naučnoistraživačkog rada može da pretoči u projekte i proizvode i plasira na domaćem ili medjunarodnom tržištu. Zbog toga se Institut razvijao i kao naučnoistraživačka institucija i kao high-tech kompanija.
Cove Neck, New York
Kouv Nek je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 286, što je 14 (-4,7 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Tanaza
Ovaj enzim takođe hidrolizuje estarske veze u drugim taninima.
Koštani morfogenetički protein 2
Koštani morfogenetički protein 2 ili BMP-2 pripada TGF-β superfamiliji proteina.
Funkcija
BMP-2 poput drugih koštano morfogenetičkih proteina, ima važnu ulogu u razviću kostiju i hrskavice. On učestvuje u hedgehog putu, TGF beta signalnom putu, i interakciji citokina sa citokinskim receptorom. On takođe učestvuje u diferencijaciji srčanih ćelija i epitelijalno mesenhimalnoj tranziciji.
BMP-2 i BMP-7 su osteoinduktivni BMP: demonstrirano je da oni potentno indukuju osteoblastnu diferencijaciju u brojnim tipovima ćelija.
Interakcije
Koštani morfogenetički protein 2 formira interakcije sa BMPR1A.
Mettmann
Metman je grad u njemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 10 opštinskih središta okruga Metman. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 39.560 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5158024, NUTS (DEA1C) i LOCODE (DE MET) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Metman Metman se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Metman. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 125 metara. Površina opštine iznosi 42,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 39.560 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 930 stanovnika/km².
Eau Claire, Pennsylvania
O Kler je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 316, što je 39 (-11,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Hodžkinsin
Hodžkinsin je organsko jedinjenje, koje sadrži 33 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 518,695 Da.
Sveti Sebastijan
Sveti Sebastijan (umro 287) je bio hrišćanski svetac i mučenik, ubijen prilikom Dioklecijanovog progona hrišćana u 3. veku. Poznat je i kao jedan od popularnih motiva hrišćanske likovne umetnosti.
Život
thumb|200px|right|Sveti Sebastijan
Čudotvorac
thumb|250px|right|Smrt svetog mučenik Sevastijana (slika iz 1475. godine)
U hrišćanskoj tradiciji se pominje da je Sevastijan bio čudotvorac. Među njegova najznačajnija čuda ubrajaju se: Sve ove ljude koje je iscelio potom je i krstio (mnoge i sa celim porodicama). Od njih zbog vere u Isusa Hrista prvo je ubijena Zoa, potom su ubili Tivurtija, potom je Nikostrat ubijen motkom, Trankvilijan potopljen u vodu i na kraju Marko i Markelin mučeni i kopljima izbodeni.
Mučenje i smrt
Posle ovoga Sevastijan je izveden pred cara Dioklecijana. Kada ga je car optužio za izdajstvo, on je rekao: Tada je Dioklecijan naredio da ga skinu golog i streljaju strelama. Vojnici su odapinjali strele dok celo telo mučenikovo nije bilo pokriveno strelama. U hrišćanskoj tradiciji pominje se da se tada, kada su svi mislili da je mrtav, on javio živ i potpuno zdrav. Tada su ga mnogobošci motkama ubili. Sveti mučenik Sevastijan je ubijen zbog vere u Isusa Hrista, 287. godine, za vreme vladavine cara Dioklecijana.
Na ikonama Sveti Sevastijan se veoma često predstavlja vezan za stub i izboden strelama. Takođe uz njega se često slikaju raspeće, koplje, mač, štit i oklop ispod nogu.
Zaštitnik
Sveti mučenik Sevastijan se smatra zaštitnikom: zaraženih od kuge, ratnih invalida, kamenorezaca, strelaca, lovaca, baštovana, vatrogasaca, policajaca i vojnika. Kao i svetog velikomučenika Đorđa vojnici su i svetog Sevastijana veoma često uzimali za zaštitnika. Kao zaštitnik vojnika počeo je da se javlja u 4. veku, da bi njegov kult kulminirao u srednjem veku (14. i 15. vek) kako kod pravoslavaca tako i kod rimokatolika.
Sveti Sevastijan je zajedno sa svetim Đorđem zaštitnik gradova Kormi, na Malti (Qormi), i Kazareta, Italija. Ovaj svetitelj je takođe zaštitnik grada Palma de Majorka (Španija). Takođe on je zvaničan zaštitnik grada Rio de Žaneiro.
Sveti mučenik Sevastijan se u pravoslavlju slavi 18. decembra po julijanskom a 31. decembra po gregorijanskom kalendaru. U rimokatoličkoj crkvi slavi se 20. januara
U umjetnosti i književnosti
thumb|right|225px|Sveti Sebastijan [[Carlo Saraceni (c. 1610-15), Muzej zamka u Pragu.]]
Najstariji prikaz sv. Sebastijana je mozaik u bazilici Sant'Apollinare Nuovo u Ravenni, koji datira između 527. i 565. Desni zid bazilike sadrži velike mozaike koji predstavljaju procesiju 26 mučenika, koju vodi sv. Martin, a u koju je uključen i Sebastijan. Mučenici su prikazani u bizantskom stilu, te im nedostaje individualnost, te svi imaju identične izraze.
Još jedan rani prikaz je mozaik u rimskoj crkvi San Pietro in Vincoli, vjerojatno izdrađen 682. Pokazuje odraslogh, bradatog čovjeka na dvoru, ali bez traga strijeal. Strijelci i strijele se pojavljuju od 1000. godine, a dotada je bilo daleko češće prikazivanje njegove stvarne smrti batinjanjem, pa otada potiče i uvriježeno, ali pogrešno mišljenje da je umro izboden strijelama.
Kao zaštitnik potencijalni žrtava kuge (što je posebno popularizirala Zlatna legenda ) i vojnika, Sebastijan je igrao važnu ulogu u srednjovjekovnoj kulturi te je od svih svetaca najčešće prikazivan među kasnogotičkim i renesansnim umjetnicima u periodu iza Crne smrti. Prilika da se prikaže polugoli mušakrac, pogotovo u iskrivljenoj pozi, također je Sebastijana učinilo popularnim motivom za umjetnikje. Njegovo gađanje strijelama je bilo je predmetom najvećeg od svih bakropisa koje je napravio Majstor igraćih karata u doba kada se prikazivalo malo golih ili polugolih muškaraca osim Krista. Sebastijan se tako pojavljuje u velikom broju starih gravira i slika, iako se to može protumačiti i njegovom popularnošću među vjernicima. Između ostalih Svetog Sebastijana su slikali Botticelli, Perugino, Titian, Pollaiuolo, Giovanni Bellini, Guido Reni (koji ga je naslkao sedam puta), Mantegna (tri puta), Hans Memling, Gerrit van Honthorst, Luca Signorelli, El Greco, Honoré Daumier, John Singer Sargent i Louise Bourgeois.
Svetac se obično prikazuje kao fizički privlačan mladić proboden strijelama. Često su se na scenama predelle, kada je bilo potrebno, slikale scene njegovog hapšenja, sukoba sa carem, i konačnog odrubljivanja glave. Ilustracija u infokutiji je Sveti Sebastijan Il Sodome, izložen u firentinskoj Palači Pitti.
thumb|right|240px|Sv. Sebastijana njeguje [[Irena Rimska|sv. Irena, Georges de La Tour c 1645.]]
U 17. vijeku, iako uglavnom na scenama za predellu koje datitraju još iz 15. vijeka, je bio popularan motiv ''Sv. Sebastijana njeguje sv. Irena'', koju je naslikao Georges de La Tour, Trophime Bigot (četiri puta), Jusepe de Ribera, Hendrick ter Brugghen i ostali. Dio historičara vjeruje da je to bio namjerni pokušaj Crkve da se prestane prikazivati goli muškarac, što je, o čemu svjedoči još i Vasari, izazivao nelagodu kod vjernica. Barokni umjetnici su je obično prikazivali kao chiaroscuro scenu, osvijetljenu svijećom ili bakljom, u stilu popularnom u prvoj polovici 17. vijeka.
Egon Schiele, austrijski ekspersionističi pjesnik, naslikao je auto-portret sebe kao sv. Sebastijana godine 1915. Salvador Dalí je za vrijeme svog "Lorca (Federico García Lorca) perioda" naslikao sv. Sebastijana nekoliko puta, također u svojoj "Neo-kubističkoj akamdemiji". Iz nepoznatih razloga se uvijek prikazuje lijeva vena sv. Sebastijana.
Godine 1911. je italijanski pisac Gabriele d'Annunzio zajedno sa Cladueom Debussyjem postavio predstavu. Američki kompozitor Gian Carlo Menotti je, pak, po motivima sv. Sebastijana komponirao muziku za predstavu Ballets Russes praizvedenu godine 1944.
Thomas Mann u svojoj pripovjetci Smrt u Veneciji slavi "Sebastijanov lik" kao vrhovni simbol apolonijske ljepote, odnosno umjetnosti različitih oblika i ljepote koja se mjeri disciplinom, proporcijom i osvjetljenom istaknutošću. Ove aluzije na patnje sv. Sebastijana, vezane uz književni profesionalizam protagonista Gustava Aschenbacha, daju model za "heroizam rođen iz slabosti", odnosno prihvaćanje vlastite sudbine kao dostignuće stila i umjetnički trijumf.
Sebastijanova smrt je godine 1949. prikazana u igranom filmu Fabiola, gdje je njegov lik tumačio Massimo Girotti.
Godine 1976. je britanski režiser Derek Jarman snimio filmSebastiane, izazvaši kontroverzu svojim prikazom sv. Sebastijana kao homoseksualne ikone, iako je dio kritičara tvrdio da takav kontekst postoji još od doba Renesanse. Godine 1976. je lik sv. Sebastijana korišten kao jedan vizualnih motiva u znamenitom američkom horor-filmu Carrie.
Cuero, Texas
Cuero je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 6.841 stanovnika.
Sofosbuvir
Sofosbuvir je organsko jedinjenje, koje sadrži 22 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 529,453 Da.
Stornarella, Foggia
Stornarella je naselje u Italiji u provinciji Foggia, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 4992 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 153 m.
Triozafosfat izomeraza
Triozafosfat izomeraza (TPI ili TIM) je enzim koji katalizuje reverzibilnu interkonverziju trioza fosfat izomera dihidroksiaceton fosfat i D-gliceraldehid 3-fosfat.
TPI učestvuje u glikolizi i esencijalna je za efikasnu produkciju energe. Ovaj enzim je prisutan u skoro svim organizmima, uključujući životinje poput sisara i insekata, kao i gljive, biljke, i bakterije. Bakterije koje ne izvode glikolizu, poput Mycoplasmataceae, nemaju TPI.
Kod ljudi je deficijencija triozafosfat izomeraze progresivan i jak neurološki poremećaj. On je karakterisan hroničnom hemolitičkom anemijom. Postoje mnoge mutacije koji mogu da uzrokuju ovu bolest. Većina njih uključuje mutaciju glutaminske kiseline u poziciji 104 u aspartinsku kiselinu.
Triozafosfat izomeraza je veoma efikasan enzim, koji ubrzava reakciju više milijardu puta u odnosu na nekatalisanu reakciju. Ta reakcija je efikasna u toj meri da se naziva kinetički perfektnom. Ona je jedino ograničena brzinom difuzije supstrata u i iz aktivnog mesta enzima.
Cayeux-en-Santerre
Kajeks an Santer je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Mondidje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 79 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 14 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,44 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 55 metara (maksimalnoj 96 m, a minimalnoj 49 m).
NGC 1331
NGC 1331 je galaksija u zviježđu Eridan.
Bodegraj
Bodegraj je naselje u općini Okučani u Brodsko-posavskoj županiji. Nalazi se između Okučana i Lađevca na cesti prema Novskoj. Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Bodegraj je imao 392 stanovnika, dok je prema popisu iz 2001. imao 506 stanovnika od toga 395 Hrvata i 94 Srba.
NGC 1332
NGC 1332 je galaksija u zviježđu Eridan.
290-e
290-e su decenija koja je počela 1. januara 290. i završila 31. decembra 299.
En-sipad-zid-ana
En-sipad-zid-ana od Larse bio je šesti pred-dinastijski kralj Sumera (prije cca. 2900. pne.), prema Sumerskom popisu kraljeva.
UDP-N-acetilglukozaminska 4-epimeraza
UDP-Nacetilglukozaminska 4-epimeraza (, UDP acetilglukozaminska epimeraza, uridin difosfoacetilglukozaminska epimeraza, uridin difosfatna N-acetilglukozamin-4-epimeraza, uridin 5'-difosfo-N-acetilglukozamin-4-epimeraza) je enzim sa sistematskim imenom UDP-N-acetil-D-glukozamin 4-epimeraza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Aršakuni
thumb|right|230px|Armensko kraljevstvo za vrijeme dinastije Arsakida [[150. godine]]
Armenska dinastija Arsakida ili Aršakuna (arm. Արշակունի, čit. Aršakuni) je vladala armenskim kraljevstvom od 54. do 428. godine.
Nekad je bila ogrankom iranskih partskih Arsakida, a onda su postali posebnom armenskom dinastijom. Arsakidski kraljevi su uz prekide vladali kroz kaotične godine nakon pada dinastije Artaksida od 62. kad je Tiridat I. Armenski osigurao arsakidsku vlast u Armeniji. Neovisni vladarski niz je uspostavio Vologaz II. Armenski (Valarses/Vagharshak) 180. godine.
Dva najvažnija događaja u armenskoj povijesti za vrijeme vlasti ove dinastije su konverzija Armenije na kršćanstvo koju je sproveo sveti Grgur Prosvjetitelj 301. i stvaranje armenskog pisma kojeg je napravio sveti Mesrop Maštoc 405. godine.
Mozzo, Padova
Mozzo je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Yu Liang
Yu Liang (庾亮) (289–340), kurtoazno ime Yuangui (元規), formalno Markiz Wenkang od Dutinga (都亭文康侯), bio je kineski vojskovođa i velikodostojnik na dvoru dinastije Jin, poznat po impresivnoj erudiciji i intelektualnim sposobnostima, ali i prevelikoj aroganciji prema potčinjenima zbog čega je izbio katastrofalni ustanak Su Juna.
Mozzo, Padova
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 44 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 26 m.
Aršakuni
Prvi armenski Arsakidi
Armenski Arsakidi se prvi put pojavljuju na armenskom prijestolju 12., kad je partski kralj Vonon I. bio izgnan iz Partije zbog njegove prorimske politike i zapadnjačkih manira. Vonon I. je kratko zauzeo armensko prijestolje uz rimski pristanak, no Artaban II. je zahtijevao neka ga se ukloni s prijestolja. Budući da August se nije želio upustiti u rat s Partima, uklonio je Vonona I. s prijestolja i poslao ga je u Siriju.
U međuvremenu Artaban II. nije gubio vrijeme nakon što je uklonio Vonona I.. Postavio je svog sina Oroda na armensko prijestolje. Tiberije nije namjeravao odustati od tampon država na istočnim granicama, pa je poslao svog nećaka i nasljednika Germanika na istok. Germanik je zaključio sporazum s Artabanom II., u kojem ga je priznao kraljem te države i prijateljem Rimljana.
Armenija je 18. došla pod Zena, sina Polemona I. Pontskog, koji je uzeo armensko ime Artaks (odnosno Zeno-Artaks).
Partsko Carstvo pod Artabanom II. je bilo previše zauzeto unutarnjim borbama da bi se usudilo suprotstaviti kralju kojeg su postavili Rimljani. Kroz cijelu armensku povijest gledano, Zenova vlast je bila upadljivo mirna.
Nakon Zenove smrti 34., Artaban II. je odlučio vratiti Arsacide na armensko prijestolje. Za to je izabrao svog najstarijeg sina Arsaka kao pogodna kandidata. No, njegovo nasljeđivanje armenskog prijestolja je osporavao njegov mlađi brat Orod kojeg je prije bio zbacio Zeno. Tiberije je brzo koncentrirao još postrojba na istočnu rimsku granicu. Tako je još jednom nakon desetljeća mira, Armenija postala pozornicom žestoka boja između dviju najvećih svjetskih sila u narednih 25 godina.
Tiberije je poslao Iberca (kavkaska Iberija) Mitridata koji je tvrdio da je arsacidske krvi. Mitridat je uspješno podvrgnuo Armeniju rimskoj vlasti i skinuo Arsaka s prijestolja nanijevši velika pustošenja zemlji. Iznenada, Mitridata su odveli nazad u Rim gdje su ga držali zarobljenikom. Armeniju su dali nazad Artabanu II. koji je svoje prijestolje predao mlađem sinu Orodu.
NGC 1333
NGC 1333 je refleksijska maglica u zviježđu Perzeju.
Нанакшахи календар
Нанакшахи календар (пенџабски: ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ, nānakashāhī) је соларни календар којег је усвојио комитет Shiromani Gurdwara Prabhandak за одређивање датума важних сичких догађаја. Обликовао га је Pal Singh Purewal као замену за Хинду календар, у употреби је од 1998. Епоха овог календара је рођење првог сичког гуруа, Нанак Дева 1469. Нова година по овом календару је 14. марта/ожујка по грегоријанском календару. Година која одговара 2008-09. по грегоријанском је 540. година Нанакшахи календара.
Наводи се да се празници Hola Mohalla, Bandi Chhor Divas те Гуру Нанаков рођендан и даље славе по датумима из Хинду календара, а сви други сички религијски дани у складу са Нанакшахи календаром.
Календар је врло контроверзан и нема универзалну подршку међу Сикима. Ипак, многи у сичкој заједници верују да је календар важан јер се њиме реафирмише независност вере Сика од хинду и муслиманске вере.
Месеци Нанакшахи календара
Слично другим соларним календарима са индијског поконтинента, дужина месеци је у складу са годишњим добима. Пролећни и летњи месеци углавном имају по 31 дан, а јесењи и зимски по 30, како би се узело у обзир то што се Сунце по еклиптици брже креће у јесен и зиму. Последњи месец (фебруар-март) има 30 дана у обичној одн. 31 у преступној години, која је тако постављена да наведени месец захвата преступни 29. фебруар/вељаче из грегоријанског календара (нпр. 539. и 543. Нанакшахи година).
Месеци овог календара су:
Спољне повезнице
(на енглеском:)
Dumuzid Pastir
thumb|Brak Inanna i Dumuzi Dumuzid, "ribar", iz Bad-tibire u Sumeru, bio je peti pred-dinastijski kralj na Sumerskom popisu kraljeva (prije cca. 2900. pne.).
Mnogi sa smatraju svojevrsnom pretečom babilonskog boga Tammuza.
Cuevitas, Texas
Cuevitas je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 40 stanovnika.
Red Oaks Mill, New York
Red Ouks Mil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Lower Salem, Ohio
Louer Sejlem je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Cavallari, L'Aquila
Cavallari je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Homatropin
Homatropin je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 275,343 Da.
Lower Salem, Ohio
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 86, što je 23 (-21,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Cavallari, L'Aquila
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 65 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 829 m.
Alfa blokator
α-blockatori (alfa-blokatori, α-adrenergički antagonisti) su farmakološki agensi koji deluju kao antagonisti α-adrenergičkih receptora (α-adrenoceptora).
Klasifikacija
Primeri neselektivnih α-adrenergičkih blokatora su:
Selektivni α1-adrenergički blokatori su:
Selektivni α2-adrenergički blokatori su:
Agensi karvedilol i labetalol su α- i β-blokatori.
Disleksija
Disleksija je poremećaj sposobnosti čitanja ili razumevanja pročitanog, uz očuvanu senzornu i opštu sposobnost. Poremećaj veština čitanja i pisanja, često sa tendencijom da se izokreću slova ili reči dok se čita ili piše ili da se ne primećuju određena slova ili reči. Disleksija može da bude nasledna ali i ne mora biti. Takođe može da se javi i u svim nivoima inteligencije.
NGC 1334
NGC 1334 je galaksija u zviježđu Perzej.
Corcoran, California
Corcoran je grad u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 24.813 stanovnika.
Cumby, Texas
Cumby je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 777 stanovnika.
Homohlorciklizin
Homohlorciklizin je organsko jedinjenje, koje sadrži 19 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 314,852 Da.
Corning, California
Corning je grad u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 7.663 stanovnika.
Auskultacija
mini|desno|250px|Lekarski [[stetoskop (slušalice), je najupotrebljavaniji pribor za auskultaciju]] mini|desno|250px| Indirektna (posredna) auskultacija u [[pedijatrija|pedijatriji ]] Auskultacija, osluškivanje,, je jedna od objektivnih (fizikalnih) metoda utvrđivanja bolesti, kojom se osluškuju šumovi (zvuci) koji se stvaraju u organizmu. Pri radu pojedinih organa stvaraju se određeni zvučni fenomeni (šumovi i tonovi), kao što je to kod srca, disajnih organa, velikih krvnih sudova, organa za varenje... Ovi zvučni fenomeni se kroz tkiva, vazdušne i tečne prostore organizma, prenose na površinu tela, gde se mogu osluškivati, neposredno uvom ili uz pomoć određenih aparata (stetoskop-slušalice).
Istorijat
Ovu metodu kao, jedan od oblika objektivnog pregleda bolesnika prvi je pronašao i osmislio Rene-Teofil-Ijasent Laenek, francuski lekar, rođen u Kemperu 17. februara 1781., koji je primenom ove metode fizikalnog pregleda dao poseban napredak u razvoju propedevtike i brojnim saznanjima o simptomima i znacima pojedinih bolesti. Ovaj pronalazak Laenek objavljuje 1819. u knjizi,, u kojoj detaljno opisuje stetoskop i način njegove primene u utvrđivanju bolesti.
Vrste auskultacije
Pod pojmom auskultacija najčešće se, u svakodnevnoj lekarskoj praksi, misli na osluškivanje upotrebom stetoskopa-slušalica. Auskultacija je i slušanje šapata, govora, kašlja, izbacivanja gasova, ali za ove vidove osluškivanja ne postoje posebani nazivi.
Neposredna (direktna) auskultacija
Kod neposredne auskultacije, ispitivač osluškuje pacijenta prislanjanjem uha direktno na površinu njegovog tela.
Posredna (indirektna) auskultacija
Osluškivanje, kod posredne auskultacije, ispitivač obavlja uz upotrebu određenog pribora i instrumenata (fonedoskopa, stetoskopa)
Značaj
Auskultacija ima izuzetan značaj u procesu utvrđivanja bolesti, i njenom primenom se mogu otkriti brojne promene u organizmu;
NGC 1335
NGC 1335 je galaksija u zviježđu Perzej.
Invencija
Invencija (lat.), izumiteljski dar, stvaralačka fantazija, sposobnost iznalaženja, domišljatost, duh.
Zajednica općina
Zajednica općina, (složena kratica: ZO) je u SFRJ označavala posebnu društveno-političku zajednicu, odnosno podnacionalni entitet koji je samostalno obavljao određene poslove iz nadležnosti republike te općina koje ju tvore.
U Hrvatskoj su uvedene 22. veljače 1974., a ukinute 25. srpnja 1990. godine.
Ustav SRH izričito je odredio osnivanje zajednica općina čiji se prostorni opseg utvrđuje društvenim dogovorom općina s Republikom. Ako se dogovor ne uspije postići, prostorni opseg im se utvrđuje zakonom. Zajednica općina donosi plan i program razvoja svoga područja i obavlja različite poslove od zajedničkog interesa za udružene općine. Ona ima svoj statut, upravna tijela, stručne službe, financira se vlastitim porezima utvrđenima zakonom, dio sredstava dobiva od Republike, te od općina za one poslove koji su im prenijeli u njezinu nadležnost.
Nadležnosti
Gradske zajednice općina imale su sve nadležnosti zajednice općina ukoliko se nalazila izvan sastava zajednice općina, inače bi imala samo ona prava koja joj povjeri skupština zajednice općina. Takvo je stanje bilo u Hrvatskoj. Ustav SFRJ propisao je samo dobivanje određenih prava i obveza.
Skupština
Skupština zajednice općina birala je predsjednika i imala tri vijeća: Vijeće udruženoga rada, Vijeće općina i Društveno-političko vijeće. Izvršna vlast u zajednici općina bila je Izvršno vijeće zajednice općina koje je odgovaralo za svoj rad skupštini.
desno|mini|Zajednice općina u SRH od 1974. do 1986. godine
Popis zajednica općina
Do 31. prosinca 1986. postojale su slijedeće zajednice općina:
desno|mini|Zajednice općina u SRH od 1987. do 1990. godine
Zadnji popis zajednica općina
Kasnije je postojalo deset zajednica općina (neke s promijenjenim nazivima), a temeljem društvenih dogovora od 26. svibnja 1987. i Zakona o Gradskoj zajednici općina Zagreb od 30. prosinca 1986. Status sedam općina bivše Zajednice općina Zagreb (Donja Stubica, Dugo Selo, Ivanić Grad, Jastrebarsko, Kutina, Vrbovec i Zelina) i jedne općine Zajednice općina Sisak (Novska) nije bio dogovoren i one su temeljem Amandmana XII. na Ustav SRH bile stavljene izvan bilo koje zajednice općina, ali su u Statističkom godišnjaku SRH prikazivane kao Zajednica općina Zagrebačkog područja. To je bila jedanaesta zajednica općina, u nastajanju.
Tako su postojale:
Međuopćinske regionalne zajednice
desno|mini| U SFRJ još je samo SR Srbija imala sličan ustroj, a činile su ga osam međuopćinskih regionalnih zajednica (složena kratica: MRZ) i grad Beograd.
Postojale su od 1974. odnosno 1975. do 31. prosinca 1990. kada Srbija donosi zakon o stavljanju izvan snage zakona kojim je MRZ-ama bilo povjereno obavljati neke republičke zadatke. Nisu imale statute već statutarne odluke.
Postojale su slijedeće MRZ:
Zanimljivost je što su se međuopćinske regionalne zajednice odnosile samo na središnju Srbiju (područje Srbije izvan područja autonomnih pokrajina - uža Srbija, centralna Srbija), dok SAP Kosovo i SAP Vojvodina nisu uspostavili takvu organizaciju, već su zadržali izvorni odnos s općinama.
Gradske zajednice općina
U bivšoj SFRJ postojalo je 8 gradskih zajednica općina:
Temelji u Ustavu federacije
Naime članak 119. Ustava SFRJ predviđao je međuopćinsku suradnju temeljenu na dobrovoljnosti i solidarnosti, ali i mogućnost da ustavom socijalističke republike odnosno ustavom socijalističke autonomne pokrajine postoji određena obveznost udruživanja općina u gradske zajednice odnosno regionalne zajednice. Tako se može reći da su i jedna i druga republika odstupile od Ustava SFRJ jer nisu svoje zajednice nazvale regionalnim zajednicama općina odnosno gradskim zajednicama općina.
Primjer dobrovoljne i solidarne međuopćinske suradnje
Postojao je i primjer međuopćinske suradnje triju općina s tromeđe Crne Gore, Bosne i Hercegovine te Srbije koje su tvorile Općina Pljevlja (CG), Općina Rudo i Općina Čajniče (BiH) te Općina Priboj (RS), ali to nije bila obvezna, već dobrovoljna suradnja. Postoji velika mogućnost daljnjeg postojanja suradnje, tim više što je većinsko stanovništvo navedenih općina Srpske narodnosti.
Općine kao sastavni dijelovi regionalnih zajednica općina
Za vrijeme ZO, broj se općina u Hrvatskoj kretao:
Lubec, Maine
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Mejn.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 349.
Auriac-sur-Vendinelle
Orijak sir Vandinel je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji Pirineji, u departmanu Gornja Garona koja pripada prefekturi Tuluz.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 958 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 31 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 30,71 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 175 metara (maksimalnoj 270 m, a minimalnoj 183 m).
Cistin reduktaza
Cistin reduktaza (, cistinska reduktaza (NADH), NADH-zavisna cistinska reduktaza, cistinska reduktaza (NADH2), NADH2:L-cistinska oksidoreduktaza) je enzim sa sistematskim imenom L-cistein:NAD+ oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Gabria, Gorizia
Gabria je naselje u Italiji u provinciji Gorica, u regiji Friuli-Venezia Giulia.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 44 m.
Operacija Žumberak IV
Operacija Žumberak IV je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u oblasti Žumberka, nedaleko od Zagreba. Vođena je od 22. do 24. juna 1944. godine. Deo je šire ofanzive na Žumberak pod nazivom operacija Dünkirchen.
Recenzent
Recenzent (lat.), pisac recenzije, ocjenjivač, kritičar nekog djela koji iznosi mišljenje u obliku pisanoga teksta prije ili poslije objavljivanja djela (knjige, naučne studije itd.).
Norcross, Georgia
Norkros (Džordžija) je grad u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 9.116 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 9.116 stanovnika, što je 706 (8,4%) stanovnika više nego 2000. godine.
Retinil-palmitat estaraza
Retinil-palmitat estaraza (, retinil palmitatna hidrolaza, retinil palmitatna hidrolijaza, retinil estarska hidrolaza) je enzim sa sistematskim imenom retinil-palmitat palmitohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Blaškovec
Blaškovec je naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u Zagrebačkoj županiji.
Zemljopis
Administrativno je u sastavu grada Svetog Ivana Zeline. Naselje se proteže na površini od 4,09 km².
Stanovništvo
Prema zadnjem popisu stanovništva iz 2001. godine Blaškovec broji 602 stanovnika koji žive u 163 kućanstva. Gustoća naseljenosti iznosi 147,19 st./km².
Biškupec Zelinski
Biškupec Zelinski je naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u Zagrebačkoj županiji. Naselje je nosilo naziv Biškupec do 1900. i Biškupec Svetoivanski od 1910. do 1931.1991. godine selo je smanjeno za dio naselja koji je pripojen naselju Selnica Psarjevačka.
Zemljopis
Administrativno je u sastavu grada Svetog Ivana Zeline. Naselje se proteže na površini od 2,68 km².
Stanovništvo
Prema zadnjem popisu stanovništva iz 2001. godine Biškupec Zelinski broji 969 stanovnika koji žive u 290 kućanstava. Gustoća naseljenosti iznosi 361,57 st./km².
Koštani morfogenetički protein 7
Koštani morfogenetički protein 7 ili BMP7 (takođe poznat kao osteogenski protein-1 ili OP-1) je protein koji je kod ljudi kodiran BMP7 genom.
Funkcija
Protein kodiran ovim genom je član TGF-β superfamilije. Poput drugih članova familije koštano morfogenetičkih proteina, on ima značajnu ulogu u transformaciji mesenhimalnih ćelija u kost i hrskavicu. Njega inhibira nogin i slični protein, hordin. Smatra se da BMP7 doprinosi koštanoh homeostazi. On je izražen u mozgu, bubrezima i bešiki.
BMP7 indukuje fosforilaciju SMAD1 i SMAD5, koji zatim indukuju transkripciju brojnih osteogenih gena. Pokazano je da je BMP7 tretman dovoljan da se indukuju svi genetički markeri osteoblastne diferencijacije u mnoštvu ćelijskih tipova.
Corona, California
Corona je grad u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 152.374 stanovnika.
NGC 1337
NGC 1337 je galaksija u zviježđu Eridan.
NGC 1336
NGC 1336 je galaksija u zviježđu Kemijska peć.
Cumings, Texas
Cumings je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 981 stanovnika.
Homopipramol
Homopipramol je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 371,475 Da.
Moers
Mors je grad u njemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 12 opštinskih središta okruga Vezel. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 106.645 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5170024, NUTS (DEA1F) i LOCODE (DE MOS) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Vezel Mors se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Vezel. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 30 metara. Površina opštine iznosi 67,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 106.645 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 1.575 stanovnika/km².
Strada del Salice Onc 516, Foggia
Strada del Salice Onc 516 je naselje u Italiji u provinciji Foggia, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 73 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 70 m.
UDP-glukuronatna 5'-epimeraza
UDP-glukuronatna 5'-epimeraza (, uridin difosfoglukuronatna 5'-epimeraza, UDP-glukuronsko kiselinska 5'-epimeraza, C-5-uronozilna epimeraza) je enzim sa sistematskim imenom UDP-glukuronat 5'-epimeraza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Za dejstvo ovog enzima je neophodan NAD+.
NGC 1339
NGC 1339 je galaksija u zviježđu Kemijska peć.
Solanidin
Solanidin je organsko jedinjenje, koje sadrži 27 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 397,636 Da.
Mulino Bellato, Padova
Mulino Bellato je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 61 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 18 m.
Knox, Pennsylvania
Noks je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Ovalni otvor (srce)
Ovalni otvor, foramen ovale je naziv za otvor u srcu fetusa kroz koji krv u embrionalnom razvoju slobodno prolazi između leve i desne srčane pretkomore. Ovaj otvor se u većini slučajeva (70-80%) posle porođaja zatvara, a u desnoj pretkomori srca se formira udubljenje - ovalna jama.
Knox, Pennsylvania
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.146, što je 30 (-2,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ovalni otvor (srce)
Uloga ovalnog otvora u embrionalnom razvoju
Postojanje ovalnog otvora u embrionalnom razvoju srca je iz funkcionalnog razloga, jer fetus ne koristi pluća za disanje, što ne zahteva povećan protok krvi kroz pluća. Zato se krv iz desne pretkomore, umesto u desnu komoru i pluća, upumpava kroz ovalni otvor u levu pretkomoru, i dalje u sistemsku cirkulaciju.
Pored ovalnog otvora u cirkulacionom sistemu fetusa postoje još dva otvora kroz koja se krv meša: arterijski odvod i venski odvod  koji se zatvaraju nakon porođaja.
Formiranje međukomrske pregrade
mini|180px|levo|Unutrašnjost zadnje polovine srca ljudskog embriona starog oko trideset dana mini|180px|levo|Leđna strana srca ljudskog embriona starog tridesetpet dana Najpre nastaje primarna, a nakon toga sekundarna pregrada koje učestvuju u pregrađivanje prvobitne pretkomore:
Septum primum se prvo pruža od dorzokranijalnog do ventralnog zida; zatim se pruža kaudalno prema endokardijalnim jastučićima u nivou atrio-ventrikularnog otvora. Pre nego što se spoji sa njima ograničava odozgo foramen primum, koji se kasnije zatvara, a na gornjem delu septum primuma se javlja drugi otvor foramen sekundum.
Septum primum i septum sekundum se prepokrivaju kao crepovi na krovu kuće, pri čemu septum primum vrši funkciju valvule koja reguliše protok krvi kroz ovaj otvor samo u jednom smeru. Septum primum srasta sa ivicama ovalnog otvora, nakon čega se formira fosa ovalis na desnoj strani intraatrijalnog septuma. 180px|mini|Ovalni otvor i pregrade primum i sekundum Foramen ovale se zatvara u prvih nekoliko nedelja nakon porođaja, a ponekad i do kraja druge godine života. U toku porođaja dete napravi prvi udah, pluća se šire, snižava se pritisak u desnom srcu i pojačava priliva krvi u levu pretkomoru, u kojoj raste pritisak zbog čega se u početku funkcionalno, a zatim i anatomski foramen ovale zatvara. U prosečno 70% osoba nakon rođenja se spajaju primarni i sekundarni septum te nastaje jedinstvena, celovita pregrada. Nepotpuno zatvaranje pregrade uzrokuje nastanak pretkomorskog septalnog defekta. Sa podelom pretkomore, venski sinus, koji je razvučen poprečno se transformiše; njegova desna polovina ulazi u sastav desne pretkomore, a leva polovina obrazuje koronarni sinus. Na ušću sinusa u desnu pretkomoru nalaze se dve valvule, desna i leva, koje sprečavaju vraćanje krvi u venski sinus. One se spajaju i daju septum spurijum, koji iščezava i ostaje samo njegov donji rub; levi zalistak ulazi u sastav interatrijalnog septuma; desna se cepa u dva kraka i daje valvulu donje šuplje vene i valvule koronarnog sinusa.
Leva pretkomora potiče jednim delom od plućne vene i dve njene glavne grane (glatki deo), a drugi deo od prvobitne cevi.
Promene u fetusnoj cirkulaciji nakon rođenja
Dve su primarne promene u cirkulaciji koja nastaju nakon rođenja: Zbog prestanka masivnog protoka krvi kroz posteljicu (pacentu), otpor u sistemskoj cirkulaciji nakon rođenja gotovo dvostruko se uvećava. Zbog toga raste pritiska u aorti, levoj komori i levoj pretkomori.
Porasta pritiska krvi u levoj i opadanja u desnoj polovini srca, jako smanjuje otpor zbog protoka kroz plućnu cirkulaciju, jer se sa prvim udahom novorođenčeta pluća rastežu. U fetusu pluća nisu rastegnuta, krvni sudovi su stegnuti, jer je volumen pluća jako mali. Čim sa prvim udisajem usledi rastezanje pluća, krvni sudovi više nisu u stegnutom stanju, pa se otpor u krvnim sudovima pluća višestruko smanjuje. Takođe hiposija koja vlada u plućima tokom fetalnog razvoja uzrokuje toničku vazokonstrikciju krvnih sudova pluća, što se prvim dolaskom vazduha pluća (aeracijom) menja pa prestaje hipoksija a nastaje vazodilatacija. Ove promene smanjuju otpor krvi kroz pluća skoro petostruk, što ima za posledicu smanjenje pritiska u desnoj pretkomori i komori.
Zatvaranje ovalnog otvora
250px|mini|Srce fetusa (oznaka FO-ovalni otvor) 250px|mini|Centralna cijanoza u novorođenčeta, izazvana nepotpunim zatvaranjem ovalnog otvora Nakon prvog udisaja nastaje pad pritiska u desnoj pretkomori i porast pritiska u levoj pretkomori, zbog napred opisanih promena u cirkulaciji novorođenčeta. Porast pritiska u sistemskoj cirkulaciji i pad krvnog pritska u plućnoj cirkulaciji, uzrokuje težnju krvi da protiče natrag iz leve prekomore u desnu, a ne iz desne u levu, kako je tekla za vreme embrionalnog razvoja fetusa. To uzrokuje zatvaranje malog zalistka iznad ovalnog otvora, koji ga prekriva, pa dalji protok krvi kroz ovalni otvor prestaje. Kod dve trećine ljudi zatvaranje ovalnog otvora nastaje nakon nekoliko meseci do nekoliko godina. '' U prvim danima (mesecima) života novorođenče, a do konačnog zatvaranja ovalnog otvora, nastaje jedan period reverzibilnih promena u protoku krvi. Tako se npr zbog naprezanja deteta tokom plača može otvoriti ovalni otvor što dovodi da krv protiče iz desne u levu pretkomoru. Kao posledica kod novorođenčeta javlja se cijanoza za vreme napada plača.
Ako ne dođe do zatvaranja ovalnog otvora u levoj pretkomori ostaje, celog života, krvni pritisak od 0,25 do 0,55 kPa, veći od pritiska u desnoj pretkomori, pa pritisak neprekidno zatvara zalistak.
Oko vremena zatvaranja ovalnog otvora podaci u literaturi se značajno razlikuju:
Klinički značaj i lečenje perzistentnog ovalnog otvora
Ovalni otvor, iako se svrstava u urođene mane iz grupe aretrijskih septalnih defekta (ASD), on nije defekt u pravom smislu jer ne nedostaje tkivo srčane pregrade. Javlja se kod prosečno 30% populacije i može biti jedna od naslednih poremećaja.
Klinički značaj otvorenog ovalnog otvora ogleda se u tome što on može biti uzrok:
Ovalni otvor većeg prečnika (>4 mm), ili ako kroz njega prolazi veća količina krvi u desno srce, smatra se klinički značajnim poremećajem. Ukoliko je prisutan i povišen krvni pritisak u celom telu (sistemska hipertenzija), postojanje ovalnog otvora može da pogorša promene u protoku krvi kroz krvotok. Tada se leva komora može povećati (hipertrofija komora) što može povećati levo-desni protok kroz ovalni otvor, i doprineti kasnom razvoju plućne hipertenzije.
Mali defekti u detinjstvu ne uzrokuju nikakve simptome pa često ostaju nedijagnostikovani. Srednji pa i veliki defekti takođe često ne uzrokuju simptome i dijagnostikuju se tek u kasnom detinjstvu ili u odraslom dobu. Kad je ovalni otvor jedina srčana mana (nema abnormalnih rupa niti suženja u drugim delovima srca) abnormalni protok krvi iz leve u desnu pretkomore se povećava sa godinama, kada se mogu javiti simptomi srčane insuficijencije. Nastup i težina simptoma razlikuju se kod pojedinih pacijenata. Simptomi poput netolerancije na telesni napor mogu se javiti u drugoj deceniji života, a ponekad nekoliko decenija kasnije.
Dijagnoza
Dijagnoza perzistentnog ovalnog otvora postavlja se pregledom, eventualnim postojanjem simptoma, rendgenskim snimkom srca i pluća, elektrokardiografija (EKG) i ultrazvukom (ehokardiografija) srca.
Magnetna rezonanca (MR) se preporučuje kad je ovalni otvor deosloženih srčanih poremećaja.
Holter monitor (24 satno merenje EKG) preporučuje se kod postojanja poremećaja srčanog ritma (aritmija) kao i kod novo-dijagnostikovanih odraslih pacijenata pre operacije.
Aureville (Gornja Garona)
Orvil je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji Pirineji, u departmanu Gornja Garona koja pripada prefekturi Tuluz.
Ovalni otvor (srce)
Dijagnoza
Kateterizacija srca nije neophodna za dijagnozu, ali može biti potrebna kako bi se procenila dinamika srčanog protoka.