cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hal Ashby
Hal Ashby (Ogden, 2. rujna 1929. - Malibu, 27. prosinca 1988.), američki filmski montažer, a kasnije i redatelj.
Mlade godine
Rodio se u gradu Ogdenu u saveznoj državi Utah u mormonskoj obitelji. Mladost je proveo burno - roditelji su mu se razveli, otac mu je počinio samoubojstvo, sam se oženio vrlo mlad, sa 19 godina, i ubrzo zatim i razveo. Odustao je od srednje škole te se naposlijetku preselio u Kaliforniju.
Karijera
Po vlastitim riječima, imao je oko 50-ak poslova prije nego li je konačno dobio posao kao montažer na filmu. 1967. čak je osvojio Oscara za montažu u filmu "U vrelini noći." Na nagovor mentora, redatelja Normana Jewisona, Ashby je sa 40 godina konačno i sam režirao svoj prvi film, tragikomediju "Stanodavac" iz 1970.
Kasnije je, ponajviše u 70-ima, razvio osebujnu i uspješnu karijeru kao redatelj koji zagovara liberalne stavove i humanizam te je dobio i nominaciju za Oscara i Zlatni globus za najbolju režiju za film "Povratak veterana" iz 1978., a mnogo je puta nominiran i za Zlatnu palmu. Film "Holivudski frizer" je navodno režirao prema memoarima svoje supruge Joan Marshall. Njegov najhvaljeniji film je društvena satira "Dobrodošli, g. Chance".
No, počeo je gubiti slavu u 80-ima režiravši samo slabo poznate fimove. Kako bi skrenuo svoju karijeru prema pozitivnom, prestao je uzimati droge, ošišao svoju dugu kosu i skratio bradu kako bi djelovao "respektabilnije", ali je dobivao samo radove na televiziji. Umro je sa 59 godina od raka gušterače.
Danta, Belluno
Danta je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 480 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1379 m.
Babai Veliki
Babai Veliki (cca. 551 - 628) je bio nestorijanski teolog, crkveni naučitelj i neslužbeni vođa Asirske crkve Istoka. Rodio se u Beth Zabdaiju, mjestu u današnjoj istočnoj Turskoj koje je tada pripadalo Sasanidskom (Perzijskom) Carstvu. Roditelji su mu bili imućni, te su ga prvo školovali u perzijskim školama; potom je otišao u znamenitu kršćansku školu u Nisibisu. Kada je njegov učitelj Abraham Veliki od Kaškara osnovao nestorijanski manastir na planini Izla, Babai mu se prvo priključio, a potom 604. postao njegov predstojnik. Tamo je predvodio reformski pokret koji je nastojao uvesti striktni celibat među nestorijanskim monasima te očistiti nestorijansku doktrinu od Origenovih natruha na kojima je inzistirao Henana od Adijabene. Babaijevo djelovanje je koincidiralo sa vladavinom perzijskog kralja Hozroja II, koji je, pogotovo u vrijeme velikih uspjeha perzijske vojske u ratu sa Bizantom odustao od tradicionalno blagonaklone politike prema nestorijanskim kršćanima, preferirajući halkedonce u novoosvojenim područjima. To se odrazilo i kroz Hozrojevu odluku da nakon smrti Mar Gregorija I odbije dozvoliti izbor novog patrijarha Crkve; u interregnumu koji je nastao, Babai, koji je uživao najveći ugled među nestorijancima, je služio kao de facto crkveni poglavar. Kada je 628. Hozroje umro, a njegovi nasljednici dozvolili izbor novog patrijarha, to je mjesto ponuđeno Babaiju, ali je on to odbio, i nedugo nakon toga umro.
Babai je napisao veliki broj teoloških djela, ali od kojih je očuvana samo Knjiga o jedinstvu, koja se temelji na radovima Teodora Mopsuestijskog, Diodora Tarskog, Jovana Hrizostoma i Efrema Sirina, te izlaže nestorijansku kristologiju.
Duljina luka
okvir|desno| Nakon ispravljanja, krivulja daje pravocrtni segment iste duljine kao krivuljin luk Duljina luka krivulje je granična vrijednost kojoj teži dužina u krivulji (u luk krivulje) upisanih izlomljenih linija kad se broj njihovih pravolinijskih segmenata neograničeno povećava tako da dužina najvećeg segmenta teži nuli. Opseg kruga (dužina kružnice) se može smatrati kao granična vrijednost opsega upisanih i opisanih konveksnih n-to kutova kada broj njihovih strana (n) neograničeno raste i duljina najveće strane teži nuli. Opseg kruga (kružnice) izračunava se po formuli l=2\pi r\,. Za neprekidne krivulje spomenuta granična vrijednost uvijek postoji kao konačna ili beskonačna. Ako je ova granična vrijednost konačna, za krivulju (njen luk) se kaže da se može rektificirati (da je rektifikabilna). Uvjet rektifikabilnosti je ustanovio C. Jordan (v. Jordanova krivulja).
Ako je krivulja u ravni data pravokutnim Dekartovim koordinatama, jednadžbom y=f(x),\, gde je, i ako funkcija y=f(x)\, ima neprekidnu derivaciju f'(x),\, njena duljina se izračunava po formuli:
Ako je krivulja data parametarskim jednadžbama gdje je  njena duljina je:
Robert Ugrina
Robert Ugrina (Zagreb, 1974.) je hrvatski kazališni, televizijski i filmski glumac.
Životopis
Prvi "hit" pjevao je s 5 godina u Trešnjevačkim mališanima. Danas glumi u kazalištu i na televiziji. Zapažena mu je uloga u filmu Metastaze Branka Schmidta.
Duljina luka
Analogno ovome definira se i dužina krivulje u prostoru.
Karanjahromen
Karanjahromen je organsko jedinjenje, koje sadrži 21 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 334,365 Da.
Prerana ejakulacija
Prerana ejakulacija je seksualna disfunkcija muškarca pri kojoj muškarac ejakulira (doživi orgazam) za relativno kratko i njemu nezadovoljavajuće vreme. Ukoliko bi bilo prihvaćeno da seksualno ponašanje ima samo biološki značaj, da je oplodnja žene jedini cilj seksualnog odnosa, problem prerane ejakulacije ne bi postojao. Međutim, seksualnost pored biološke ima i psihološku važnost, pa se prerana ejakulacija obično doživljava kao problem, pa se tako i tretira u psihijatriji i psihologiji.
Dileme
Zadovoljavajuće vreme za koje će muškarac doživeti orgazam je diskutabilno i može da varira, a često je uzrok dileme. Sve seksualne dileme i problemi su, po pravilu, opterećujući i dovode do nezadovoljstva samim sobom i do komplikovanja odnosa sa partnerom. U samom određenju prerane ejakulacije ima različitih mišljenja. Jedni autori smatraju da muškarac koji u pedeset procenata svih odnosa ne uspeva da partnerku dovede do orgazma, pati od ove seksualne smetnje. Po mišljenju drugih autora, prerana ejakulacija određuje se prema vremenskom kriterijumu: muškarac koji ejakulira u okviru dva minuta, bez obzira na stanje žene, ima ovu vrstu seksualnih problema. Naravno, uzevši u obzir da je prosečna dužina seksualnog odnosa tri do pet minuta, a i da postoji predigra koja značajno produžava trajanje vođenja ljubavi, ovo mišljenje je ipak arbitrarno. Bilo kako bilo, problem postoji i nameće se pitanje kako je nastao.
Uzroci
U objašnjenju uzroka nastanka ovog problema veliki značaj pridaje se prvom seksualnom iskustvu, ili čestim seksualnim iskustvima u relativno konfliktnim situacijama, kada se čin završava preranom ejakulacijom: kupovinom ljubavi kod prostitutke, seksualni odnos u nepovoljnim uslovima (kola, priroda) i druge situacije koje podrazumevaju neku vrstu prisile da se akt završi brzo, ili je brzina uzrokovana strahom da će se narušiti privatnost odnosa. Strah remeti sve aspekte ljudskog ponašanja, pa i seksualno ponašanje, koje se lako može narušiti i podložno je potresima. Jednom doživljeni neuspeh, u ovom slučaju neuspeh je prerana ejakulacija, izaziva strah da će se svaki sledeći odnos završiti neuspehom, a napetost uzrokovana strahom stvarno dovodi do ponovnog neuspeha i time se stvara specifični „začarani krug“.
Što se prvih iskustava tiče, posebno kod mlađih muškaraca, prerana ejakulacija nije retka. To se dešava ili zbog preteranog uzbuđenja ili zbog nesigurnosti mladića da će zadovoljiti svoju partnerku. Savet stručnjaka je da se, iako je to za mladića neugodno, o ovome otvoreno razgovara i da mu je potrebno mnogo podrške i tolerancije. Ovaj problem bi sa godinama trebalo da prestane, a ukoliko ne, neophodna je pomoć stručnjaka.
Međutim, i posle perioda normalnog seksualnog života, moguća je naknadna, sekundarna pojava problema prerane ejakulacije. Kada u već oformljenim odnosima s bračnim partnerom naiđu određene traumatske situacije koje su praćene osećnjem straha, a koje izaziva preranu ejakulaciju, javlja se strah od neuspeha i opet nastaje začarani krug. Ponekad i promena partnerke, kada se ponavljaju uslovi prvog seksualnog odnosa, ili osećanja koja prate nedozvoljene veze i koja dovode osobu u stanje hronične napetosti, stvaraju uslove za učvršćivanje ovakvog stanja.
Prema navodima magazina Journal of Sex & Marital Therapy, koje prenosi sajt „24 sata info“, prema istraživanju finskih naučnika koji su intervjuisali više od tri hiljade muškaraca, pre svega blizanaca i braće, rezultati ukazuju da je ovaj poremećaj genetički uslovljen.
Terapija
Izlaz iz kruga, odnosno pobeda straha, uslov je da se reši bilo koji tim strahom uzrokovani seksualni problem. Bihejvioralni terapeuti to čine tako što složeni problem razdele na više jednostavnih, pa ih rešavaju postupno od najmanjeg straha do najvećeg. U terapiji to znači da se muškarac izlaže strahu postepeno, počevši od situacije koja izaziva strah najmanjeg intenziteta, na primer, poljubac, dodir, razgovor o seksu i ne prelazi se na sledeću situaciju sve dok postoji i najmanja napetost. Poslednja situacija je najstrašljivija, a to je u ovom slučaju sam koitus, koji je zabranjen sve dok traje terapija, odnosno, dok ima straha. Terapija se obično sprovodi u paru, mada se može prilagoditi da je i sam muškarac sprovodi.
Seksualni problem, manifestovan na isti način, kroz preranu ejakulaciju, može biti uzrokovan i slabim seksualnim nagonom, bez prisustva straha. U ovom slučaju, uprnom terapijom i samoterapijom, uz primenu specifičnih tehnika, moguće je produžiti vreme ejakulacije za nekoliko minuta. Specifične tehnike primenjuje muškarac sam, ili uz pomoć partnerke. Jedna od njih je, takozvana „start stop tehnika“, koja se bazira na prestanku aktivnosti u trenutku potrebe za ejakulacijom. Preporučuje se i „tehnika stiskanja“, pri čemu blagi pritisak na određenom mestu muškog polnog organa, sprečava ejakulaciju. Činjenica od koje se polazi u primeni ovih tehnika je da od trenutka kada muškarac oseti da će doći do ejakulacije do same ejakulacije, ima tri sekunde vremena. Ponekad, ali ne uvek, problem prerane ejakulacije rešava se uzimanjem leka koji smanjuje napetost, uz obavezni stručni nadzor lekara. Isto tako, kada je osoba mlada, masturbacija dvadesetak minuta pre seksualnog odnosa može, ali ne mora da pomogne.
Retki su, ali ipak mogući, i slučajevi prerane ejakulacije koji su uzrokovani organskim poremećajima, kao što su, na primer, zapaljenje uretre ili prostate. Pod uslovom da nije učvršćen strah od neuspeha, terapija je veoma jednostavna, usmerena ka izlečenju zapaljenja. Međutim, s obzirom na to da je seksualnost osetljiva, najčešće dolazi do komplikovanja problema, pojave osetnog straha, pa se pristupa terapiji opuštanja, oslobađanja telesne i mentalne napetosti i straha, tačnije, terapiji „korak po korak“.
Biron (Primorski Šarant)
Biron je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Poatu-Šarant, u departmanu Primorski Šarant koja pripada prefekturi Sent.
Estirac
Estirak je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Tarb.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 101 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 19 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,21 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 163 metara (maksimalnoj 169 m, a minimalnoj 158 m).
On the Town
On the Town je američki filmski mjuzikl snimljen 1949. u režiji Stanleya Donena i Genea Kellyja. Predstavlja adaptaciju istoimenog kazališnog mjuzikla za koga su tekstove napisali Adolph Green i Betty Comden. Protagonisti (koje tumače Kelly, Frank Sinatra i Jules Munshin) su tri pripadnika američke mornarice koji su dobili 24-satni dopust u New Yorku, a radnja prikazuje kako se tom prilikom zaljube u tri djevojke i sam grad. On the Town je, za razliku od izvornika, nije u potpunosti koristio muziku Leonarda Bernsteina, a zbog čega je kompozitor bojkotirao film. Usprkos toga, On the Town je doživio ogroman uspjeh i kod publike i kod kritike, a 1950. godine osvojio Oscar za najbolju muziku. Danas se smatra jednim od klasika hollywoodskog filmskog mjuzikla i jednim od najpoznatijih ostvarenja studija Metro-Goldwyn-Mayer.
Oldham, South Dakota
Oldam je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 133, što je 73 (-35,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Du Yan
Du Yan (杜淹) (? - 628), kurtoazno ime Zhili (執禮), formalno Vojvoda Xiang od Anjija (安吉襄公), bio je kineski velikodostojnik u službi rane dinastije Tang, poznat kao jedan od prvih kancelara cara cara Taizonga. Bio je potomak službenika dinastije Sjeverni Zhou, a karijeru započeo za vrijeme dinastije Sui. Nakon kraćeg perioda nemilosti cara Wena, napredovao je za vrijeme njegovog sina cara Yanga te postao zamjenik carskog cenzora. Godine 618. ga je u Luoyangu zatekla vijest o smrti cara Yanga; nakon toga je stupio u službu gospodara rata Wang Shichonga. Kada su 621. trupe dinastije Tang zauzele Louyang, princ Li Shimin (budući car Taizong) je krenuo u likvidaciju Wangovih suradnika; Du Yan se našao na popisu za pogubljenje, ali ga je odatle, nakon dosta nećkanja, izbrisao Du Ruhui, nećak i bliski Li Shiminov savjetnik. Du Yan je potom ušao u upravu nove dinastije, a nešto kasnije i samog Li Shimina. Godine 624. je prognan od strane cara Gaozua pod optužbom za podstrekavanje suparništva Li Shimina i njegovog brata Li Jianchenga. Kada je Li Shimin 626. preuzeo prijestolje, Du Yan je vraćen iz progonstva. Ostatak života je proveo u Li Shiminovoj službi, a glavni suparnik mu je bio Zhangsun Wuji.
Capistrello, L'Aquila
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 4795 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 732 m.
1626
thumb|250px|Posvećena [[Bazilika sv. Petra u Rimu]]
Godina 1626 (MDCXXVI) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u nedjelju po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.
Dambach (bei Birkenfeld)
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Birkenfeld Dambah se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Birkenfeld. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 425 metara. Površina opštine iznosi 3,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 151 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 51 stanovnika/km².
Kavad II
thumb|250px|Kovanica s likom Kavada II. '''Kavad II. (Široje)' (غباد Ghobād'' ɢoˈbɔːd}) je bio Veliki kralj Perzije iz dinastije Sasanida u godini 628.
Francesco Morosini
Francesco Morosini (Venecija, 26. februar 1619. - Nafplio, 6. januar 1694.) bio je 108 mletački dužd koji je vladao od 3. aprila 1688. do svoje smrti.
Kavad II
Široje je bio sin Hozroja II. (590. – 628.) i njegove prve žene Marije za koju neki izvori kažu da je bila kći bizantskoga cara Maurikija što je međutim malo vjerojatno. Njegov otac je međutim pod utjecajem svoje druge žene Širinza svoga nasljednika htio odrediti Merdanšaha, sina kojeg je imao s njom. Nakon poraza Perzije u ratu protiv Bizanta Široje je početkom 628. svrgnuo oca i dao ga pogubiti u zatvoru te sam zavladao kao Kavad II. Nakon toga dao je ubiti svoga polubrata Merdanšaha i svu Širininu djecu te započeo mirovne pregovore s Bizantom.
Francesco Morosini
Osobito se istakao za Velikog turskog rata kad je dobio nadimak Peloponeški (Peloponnesiaco).
Biografija
Morosini je bio potomak bogate i uticajne venecijanske porodične dinastije - Morosini. Još je kao mladić sudjelovao u pomorskim podhvatima mletačke mornarice. Od 1656. je Generalni providur Kandije, a od 1657. admiral (capitano generale da mar) mletačke mornarice. Odtad se neumorno borio sa Osmanlijama po Levantu, sve do 1661. kad je zbog nekih optužbi, smjenjen i pozvan na suđenje u Veneciju. Nakon što je oslobođen od svih optužbi, ponovno je na moru od 1666. i kao admiral uzima učešće u Kandijskom ratu. Tek od 1669. živi u miru u Veneciji, pa je tad izabran za Prokuratora Bazilike sv.Marka. Novi sudski proces protiv njega, koji je pokrenut zbog optužbi da olako predao Heraklion, nije ga zaustavio od sudjelovanja u političkom životu Venecije, u kojoj je do 1683. radio i kao revizor utvrda na kopnu.
Kavad II
Kavad Široje umro je međutim već u rujnu iste godine. Bilo je glasina da ga je dala otrovati Širin. Perzija je nakon njegove smrti pala u unutranje nemire, donekle se stabilizirala u doba Jezdegerda III da bi ju zatim vrlo brzo osvojili Arapi.
Francesco Morosini
Biografija
Od 1684. ponovno je na moru i uzima učešće u Morejskom ratu, u kom je uspio u svega četiri godine ponovno zauzeti Peloponez od Osmanlija, pa je zvog tog i nazvan Peloponeški.
Iste godine kad je izabran za dužda 1688. nije ni dočekao da se dovrše sve ceremonije oko njegova ustoličenja, već se prihvatio komande nad ekspedicijom koja je neuspješno opsjedala Eubeju.
Iako već star i nemoćan ponovno se - 1693. prihvatio mornarice, ali je sljedeće godine umro u Nafplionu. Pokopan je u venecijanskoj bazilici - Santo Stefano u grobnici koju su 1694. isklesali Antonio Gaspari i Filippo Parodi.
Bazauges (Primorski Šarant)
Bazož je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Poatu-Šarant, u departmanu Primorski Šarant.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 148, a gustina naseljenosti je iznosila 18 stanovnika/km².
Maverick
Maverick je izraz koji u engleskom jeziku označava individualca, nonkonformista, buntovnika i općenito osobu koja se odbija podvrgavati društvenim pravilima. Potiče od prezimena Samuela Mavericka, teksaškog rančera koji je odbijao žigosati vlastitu stoku. Ispočetka se koristio za nežigosane životinje odbjegle ili odlutale iz krda.
Ivo Radovniković Težoro
Ivo Radovniković Težoro, nekadašnj igrač Hajduka. Za Bile u prvoj postavi nastupa od 1929. pa do svoje smrti 1937 godine. Prvi puta igra u Splitu 8. svibnja 1929. protiv HAŠK-a (3:0 za Hajduk) u kojem odmah postiže zgoditak, ostala dva dao je Jerko Bonačić.
Težoro je za Bile odigrao 185 utakmica i postigao 2 gola u 106 prvenstvenih utakmica, a oba je dao u natjecanjima za Splitski podsavez, i 10 golova u 79 prijateljskih utakmica. Odigrao je 15 utakmica za kup. Ukupan doprinos Hajuk je 185 utakmica/12 golova.
1627
Godina 1627 (MDCXXVII) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.
Ivo Radovniković Težoro
U ovoj prvoj utakmici koju je odigrao za hajduk protiv HAŠK-a na branki je bio Josip Jukić, i uz njega još su igrali V. Kragić, Milutin, Ferić, Sardelić, Mikačić, Burić, spomenuti Bonačić koji je dao dva gola, Fredotović i Peršić.
Godine 1937. naglo je obolio i brzo umro. Osam godina prije njega 1930. od tifusa umire izvanredni hajdukov bek Ivan Montana.
The Reckless Moment
The Reckless Moment je američki crno-bijeli film snimljen 1949. u režiji Max Ophülsa. Po žanru predstavlja kombinaciju melodrame i film noira, a temelji se na romanu The Blank Wall Elisabeth Sanxay Holding. Protagonistica, čiji lik tumači Joan Bennett, je Lucia Harper, kalifornijska domaćica čiji se savršeni svijet sruši nakon što postane uvjerena kako joj je kćer (čiji lik tumači Geraldine Brooks) slučajno ubila svog bivšeg ljubavnika. Radnja prikazuje njene pokušaje da sakrije dokaze, ali što rezultira time da postane metom ucjene od irskog gangstera Martina Donnellyja (čiji lik tumači James Mason) koji se dočepao kompromitirajuće korespondencije, ali koji se, nakon nekog vremena, zaljubi u Luciju. Ophülsov film, u kome je vješto koristio glumačke talente Bennettove (čiji je suprug Walter Wanger režirao film) i Masona kao "egzotičnog" stranca, nije imao komercijalnog uspjeha, ali je kasnije kod kritičara stekao status jednog od klasika žanra.
Godine 2001. je isti predložak iskorišten za The Deep End, film sa Tildom Swinton i Goranom Višnjićem u glavnim ulogama.
Gutenberg (bei Bad Kreuznach)
Gutenberg je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 119 opštinskih središta okruga Bad Krojcnah. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 972 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7133036.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Bad Krojcnah Gutenberg se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Bad Krojcnah. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 180 metara. Površina opštine iznosi 4,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 972 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 233 stanovnika/km².
Zona I.N.I. (P.I.P. Consortile), Torino
Zona I.N.I. (P.I.P. Consortile) je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 336 m.
Dragan Slišković
Dragan Slišković (1942-2009), bivši igrač i dugogodišnji trener u omladinskoj školi Hajduka u kojoj se istakao kao vrsni učitelj.
Nogomet počeo igrati u beogradskom Partizanu, a 1964. godine kao 25-godišnjak prelazi u redove Hajduka, za kojeg je do ljet 1970. odigrao 24 utakmica i postigao 45 golova.
S Hajdukom je osvojio i prvi kup Jugoslavije (protiv Sarajeva ) 2:1, u Splitu 24.5.1967.
Nikola Radović
Nikola Radović (crnogorski: Никола Радовић; Podgorica, 10. ožujka 1933. – Kosovska Mitrovica, 28. siječnja 1991.), poznat i kao Niđo, bio je jugoslavenski nogometaš i nekadašnji igrač Hajduka, u kojem je igrao od 1954. do 1959. godine, odigravši 213 utakmica i postigavši 21 gol.
S Hajdukom je 1955. godine postao državni prvak, a naredne godine zabilježio je i tri nastupa za jugoslavensku reprezentaciju. Bio je dio reprezentacije na Svjetskom prvenstvu 1958., ali nije igrao.
Radovićev idol bio je Bernard Vukas, koji mu je nakon povratka 1957. iz Bologne poklonio automobil. Dana 13. siječnja 1959. imao je tešku prometnu nesreći; zadobio je teške ozljede i završio u komi, a o njemu se cijelo vrijeme brinuo Hajdukov maser, Božo Soldo. Nakon oporavka je osuđen na tri mjeseca zatvora, nakon čega je dobio ispisnicu pa se vraća u Podgoricu.
Golovi Nikole Radovića
Prvi nastup za Hajduk ima protiv Proletera u Splitu za prvenstvo Jugoslavije 12. rujna 1954. (sezona 1954/55) i osvaja prvenstvo uz svojih 20 nastupa i jednim zgoditkom koji je dao Spartaku u Subotici (4:3). Drugi zgoditak dao je sljedeće sezone 1955/56 i to Sarajevu u Splitu a odigrao je 22 utakmice. Sezone 1956/57 u 24 nastupa opet je dao jedan gol i to Zagrebu u Splitu(5:0). Sezone 1957/58 dao je 3 gola i to Željezničaru u Sarajevu (2:5), Partizanu u Beogradu (5:1) i Veležu u Splitu (1:1).
Zakes Mda
Zakes Mda je pseudonim koji koristi Zanemvula Kizito Gatyeni Mda (Herschel, 1948-), južnoafrički književnik.
Opus mu se uglavnom bavi problemima odnosa afričkog stanovništva i zapadnih kolonijalnih sila, odnosno post-aparthejdske Južne Afrike.
Saša Anočić
Saša Anočić (Osijek, 19. svibnja 1968. - Zaprešić, 5. svibnja 2021.) bio je hrvatski kazališni, televizijski i filmski glumac.
Biografija
Akademiju dramske umjetnosti završio je u Zagrebu 1998. godine. Prvo radi u HNK Osijek, zatim prelazi u ZKM, a 2003. postaje glumac Trešnje.
Ističe se i kao redatelj: "Noževi u kokošima" i "To samo Bog zna" su predstave koje je režirao u Teatru Exit, "Kad se mi mrtvi pokoljemo" u Kerempuhu a "Alisu" i "Pinocchia" u Trešnji.
Fruktozofosfat
Fruktozofosfati su šećerni fosfati bazirani na fruktozi. Oni su u znatnoj meri zastupljeni u ćelijskoj biohemiji. Fruktozofosfati imaju integralne uloga u mnogim metaboličkim putevima, a posebno u glikolizi, glukoneogenezi i putu pentoznog fosfata.
Glavni biološki aktivni fruktozofosfati su:
Salzburg (Westerwald)
Zalcburg je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 192 opštinska središta okruga Vestervald. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 196 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7143291.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Vestervald Zalcburg se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Vestervald. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 600 metara. Površina opštine iznosi 2,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 196 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 85 stanovnika/km².
South Charleston, Ohio
Saut Čarlston je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.693, što je 157 (-8,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Osijek
Osijek je grad u Hrvatskoj u Osječko-baranjskoj županiji. Prema prvim rezultatima popisa iz 2011. u gradu je živilo 108.048 stanovnika, a u samom naselju je živilo 84.104 stanovnika. Osijek je smješten u podunavskoj ravnici na desnoj obali rijeke Drave 22 km od ušća u Dunav i kao najveći grad u istočnom dijelu Hrvatske predstavlja industrijsko, upravno, sudsko i financijsko sjedište Slavonije.
Demografija
U gradu Osijeku živi 83.496 stanovnika. Zajedno sa prigradskim naseljima: Tvrđavica, Višnjevac, Podravlje, Josipovac, Sarvaš, Tenja, Briješće, Brijest, Klisa i Nemetin ima 108.048 stanovnika (2011.).
Osijek se sastoji iz starog grada -- Tvrđe, izgrađenu početkom 18. stoljeća u baroknom stilu, -- zatim Gornjeg, Donjeg i Novog grada sa klasicizmom, historicizmom i secesijom, te Retfale i Višnjevca. Za svoju veličinu grad Osjek ima mnogo zelenila: 17 parkova u ukupnoj površini od 394.000 m².
Osijek ima jedanaest katoličkih župa, dvije pravoslavne parohije, jednu evangelističku župu, Evanđeoski teološki fakultet, Židovsku općinu, samostan franjevaca i kapucina te rezidenciju Družbe Isusove.
Geografski položaj
Zemljopisni položaj grada: Prosječna temperatura je 11 °C:
Zrak je prilično vlažan, dok kroz jeseni i zime ima dosta magle.
Naseljena mjesta
Bikara, Brijest, Briješće, Josipovac, Klisa, Nemetin, Osijek, Podravlje, Sarvaš, Sjenjak, Tenja, Tvrđavica, Višnjevac.
Stari vijek
Naselje i lokalitet na prostoru Osijeka postojalo je od 4. st. prije nove ere i ranije pod ilirsko-keltskim imenom Mursa, a potom se nastavlja pod Rimljanima. Na temelju navoda grčkog historičara Zosima pretpostavlja se postojanje građevine amfiteatra izvan jugozapadnog segmenta obrambenih zidina rimske Murse. Također ing. Franjetić spominje jednu depresiju koja se može odčitati na karti iz 18. st. blizu spomenutog ugla Castruma, koja po svoj verojatnosti predstavlja indicirani ostatak građevine rimskog amfiteatra. Ne zna se točno kada su Slaveni osnovali svoje prvo naselje, no arheološki izvori govore da je slavensko naselje postojalo već u 8. st.
Srednji vijek
Osijek je 1996. proslavio 800-tu obljetnicu postojanja mada je kao trgovačko i prometno središte postojao mnogo ranije. Godina 1196 je godina otkada se raspolaže sa prvim pisanim pisanim dokumentom vezanim za grad. Isprava iz tog doba pokazuje da je to doba postojala pravna država je upućuje na sistem zaštite privatnog prava i materijalnih dobara. U dokumentu kralj Emerik, (1196 - 125?), potvrđuje cistercitskom cikadorskom samostanu pravo ubiranja pristojbi od carina i trgovine te skelarine preko rijeke pošto je Osijek bio poznat prijelaz preko rijeke Drave.
Ime Osijek su Slaveni dali naselju zbog ponešto povišenog mjesta od okolih voda, mjesto gdje je "oseka", te je suho i pogodno za izgradnju nastambi. U jednom dokumentu se ime spominje kao Ösek, kao i Oesek, da bi pod uticajem mađarskog jezika i njegove prilagodbe bio zapisan kao Eszek ili Ezeek. Kasnije su varijante, Essegg (njemačka) ili Essec ( latinska) samo jezične prilagodbe izvornom slavenskom.
Novi vijek
Osvajači Osmanlijskog Carstva u grad su stigli 14.8. 1526. kad je Osijek predan bez borbe, no kažu da ga je Ibrahim-paša do temelja razorio. Kasnije ga Sulejman Veličanstveni potpuno obnavlja te gradi čuveni pontonski most preko Drave i obližnjih močvara do mjesta Darda u ukupnoj dužini od 8 km. Osijek kasnije opet postaje čuven po obrtu, trgovini i velikim sajmovima.
Grad je ostao pod Turcima više od 150 godina i biva zauzet od Austriahanaca 29.9. 1687. da bi uskoro, od 1690. pod turskom opsadom, bio potpuno porušen, no ovoga puta ne i osvojen.
Od 1687. Osijek i Slavonija nalazili su se u okviru Austrijskog Carstva. Zbog strateškog položaja grada, nove su vlasti na obali Drave izgradile vojno utvrđenje, koje čini današnju Tvrđu, (1712 - 1721). Unutar bedema nastao je grad građanskih kuća u baroknom stilu. Stanovništvo, prvenstveno germanofono, se zbog vojnih razloga naseljavalo zapadno i istočno te su tako nastale nove četvrti. Na zapadu, uzvodno uz Dravu Gornji grad te nizvodno od Tvrđe Donji grad. Germansko stanovništvo je do 20. stoljeća "konstantno činilo polovinu pa i preko polovine ukupnog broja stanovnika grada. Prema popisu stanovništva iz 1702. godine od 259 zabilježenih prezimena 101 je njemačko, dva stoljeća kasnije, 1905, od ukupno 24.180 stanovnika 12.436 je Nijemaca". Stoga ne iznenađuje da je njemački jezik cijelo to vrijeme dominirao nad svim drugim jezicima u gradu.
Privredni i kulturni razvoj Osijeka doveo je do ujedinjenja triju gradskih općina u jednu 2. prosinca 1786. godine, koja je ubrzo postala grad, u kome su se nalazili brojni obrtnici, trgovci, knjižnice, kazališta, a već 1729. godine otvorena je latinska gimnazija. U 1735. godini osnovana je tiskara, a započeli su i viši studiji filozofije i teologije. Dana 28. kolovoza 1809. godine Osijek je svečano proglašen slobodnim i kraljevskim gradom u Austrijskom Carstvu, a time počinje novo doba grada Osijeka.
Sredina 19. stoljeća je doba bržeg razvoj Osijeka, osobito Gornjeg grada. U Donjem je gradu 1874. godine sagrađena jedna od najvećih i najljepših bolnica u ovom dijelu Evrope. Godine 1846. podignuta je velika županijska palača, a kasnije, 1866, nasuprot županijske palače i zgrada današnjeg Hrvatskog narodnog kazališta. Pod kraj 19. stoljeća otvoraju se srednje škole - obrtna, realna, učiteljska i trgovačka. Na potezu od Tvrđe do Gornjeg grada kasnije se grade vile i druge građevine u secesijskom stilu.
Krajem 1918. i raspadom Austro-Ugarske, Osijek i Slavonija ulazi u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca, koja 1929. mijenja ime u Kraljevina Jugoslavija. U aprilu 1941, s početkom Drugog svjetskog rata u Jugoslaviji, Jugoslavija se raspada te Osijek ulazi u sastav NDH. Od 1941. do 1945. dio Baranje između Drave i Dunava pripaja se Mađarskoj te je Osijek pogranični grad. Nakon sloma fašizma, u aprilu 1945, svi dijelovi današnje Hrvatske i Osijek ulaze u sastav Federativne Narodne Republike Jugoslavije (kasnije Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije). U Osijeku se osniva više fakulteta i viših škola, a 1975. i sveučilište, koje danas nosi naziv Sveučilište Josipa Jurja Strossmayera.
Tokom rata u Hrvatskoj, posebno nakon pada Vukovara krajem 1991, srpske paravojne snage i Jugoslavenska narodna armija (JNA) prodiru nadomak grada. Pod njihovim topništvom Osijek trpi znatna razaranja, ali se uspijeva održati. 9.7. 1991. započeto je granatiranje Osijeka, koji se našao opkoljen sa tri strane. Prva topovska granata razorila je stan na sedmom katu stambene zgrade u naselju Sjenjak. 1.8. od strane JNA i srpskih paravojnih četa okupirani su Dalj, Erdut i Aljmaš, okolna mjesta Osijeka. Grad prima mnogobrojno prognano stanovništvo. Procjenjuje se da je na Osijek ispaljeno 50 tisuća granata i bombi. Od 2.5. 1991. do 26.7. 1994., u tom gradu primljene su u bolnice 5.222 ranjene osobe, od kojih je 954 poginulo. Preko 8,000 stambenih zgrada je uništeno ili oštećeno.
Administracija i politika
GRAD OSIJEK
Sjedište: 31000 Osijek, Kuhačeva ulica 9 Tel: (031) 228-228 Telefax: (031) 207-140 www.osijek-online.com/ezc/sbnl Udruga građana "'Nezavisni Slavonije i Baranje'" Osijek, Ružina 108, telefon 091 7611769, govorni automat 060 220022, e.mail: nezavisni@net.hr http://www.osijek-online.com/esc/sbnl
Sluzbene stranice grada Osijeka - Osijek.hr
Kultura
Kazališta
Kina
Knjižnice -ravnatelj, tel./fax. 031 / 211 218 -posudbeni odjel za odrasle, tel. 031 / 211 233 -dječji odjel, tel. 031 / 211 472
Galerije
Muzeji
Sport
NOGOMET
KUGLANJE
VESLANJE
REKREACIJA
Obrazovanje
Povijest visokog školstva
Povijest visokoga školstva na ovim prostorima započinje prije gotovo tri stoljeća - 1707. godine, kada je u Osijeku osnovana prva visokoškolska ustanova, i to bogoslovna visoka škola, koja je započela svoj redoviti rad školske 1707./1708. godine kao Studium Philosophicum Essekini, trogodišnji visokoškolski studij odnosno učilište filozofije. Inicijativa za osnivanje Sveučilišta u Osijeku pokrenuta je 1975. godine, te valja istaknuti da je 26. ožujka 1975. godine Hrvatski sabor donio Odluku o davanju suglasnosti za osnivanje Sveučilišta u Osijeku, a dva mjeseca kasnije, 31. svibnja 1975. godine potpisan je Sporazum o osnivanju Sveučilišta u Osijeku, čiji potpisnici su bili: Ekonomski fakultet, Poljoprivredno-prehrambeno-tehnološki fakultet, Poljoprivredni institut, Fakultet strojarstva i brodogradnje iz Zagreba za Studij strojarstva u Slavonskom Brodu, Pedagoška akademija u Osijeku, Muzička akademija u Zagrebu za Odjel glazbe u Osijeku, Gradska knjižnica i Povijesni arhiv u Osijeku. Stoga 31. svibnja obilježavamo kao dan osnivanja Sveučilišta.
South Palm Beach, Florida
Saut Palm Bič je gradić u američkoj saveznoj državi Florida. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.171 stanovnika.
Osijek
Obrazovanje
U ovom sažetom prikazu valja istaknuti još nekoliko značajnih godina u povijesti Sveučilišta: 1975. godine osnovan je Pravni fakultet u Osijeku; 1976. godine Prehrambeno-tehnološki fakultet, a 1977. Pedagoški fakultet; 1979. godine i osnovan je Strojarski fakultet u Slavonskom Brodu kao i Studij medicine u Osijeku, koji je 1998. prerastao u Medicinski fakultet u Osijeku.
South Palm Beach, Florida
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 1.171 stanovnika, što je 472 (67,5%) stanovnika više nego 2000. godine.
Osijek
Obrazovanje
Godine 1982. osnovan je Fakultet građevinskih znanosti, 1990. Studij elektrotehnike prerastao je u Elektrotehnički fakultet, a iste 1990. godine Sveučilišna skupština na inicijativu rektora Stanislava Marijanovića donosi Odluku o unošenju imena Josipa Jurja Strossmayera u naziv Sveučilišta i tako najmlađe hrvatsko sveučilište nosi ime iznimno važne osobe za hrvatsku i evropsku kulturu.
Ratne godine
Akademsku 1991./1992. godinu, Sveučilište je započelo u ratnim uvjetima. Također valja napomenuti da je Sveučilište u Osijeku jedino hrvatsko sveučilište koje je teško stradalo u ratu, te da su poginula 24 studenta i 5 sveučilišnih nastavnika. Uz velike materijalne štete koje su pretrpjeli osječki fakulteti i ustanove, a koje su procijenjene na 30 milijuna DEM, treba posebno istaknuti da su Poljoprivredni i Prehrambeno-tehnološki fakultet ostali bez svojih fakultetskih zgrada na Tenjskoj cesti. Prehrambeno-tehnološki fakultet smješten je u Tvrđi na lokaciji Kuhačeva 18, a Poljoprivredni fakultet još uvijek nema svoje fakultetske zgrade i privremeno je smješten u Tvrđi u zgradi rektorata.
U povijesnom prikazu Sveučilišta valja istaknuti da je 1995. godine osnovan Studentski centar u Slavonskom Brodu, a 1998. godine osnovana je, nakon 19 godina postojanja dislociranog Studija medicine u Osijeku, samostalna ustanova Medicinski fakultet u Osijeku.
Uredbom Vlade Republike Hrvatske 1998. godine osnovana je Visoka učiteljska škola u Osijeku, a iste godine izdvojeni su stručni studiji iz fakulteta i ustrojeni su na Veleučilištu u Požegi. Godine 1999. osnovan je Odjel za matematiku kao podružnica Sveučilišta, a iste godine osnovan je dislocirani Učiteljski studij u Slavonskom Brodu i otvoren Studentski dom u Slavonskom Brodu.
Na temelju dopusnice Ministra znanosti i tehnologije u akademskoj 2001./2002. godini stručni studiji iz ekonomije, prava, elektrotehnike, građevinarstva, poljoprivrede i strojarstva izvode se na osječkim fakultetima, dislocirani stručni studij ekonomije izvodi se u Varaždinu, te dislocirani studij elektrotehnike u Požegi i dopunski dislocirani studij knjižničarstva u Zadru.
Vanjske veze
Više o današnjem Osijeku možete doznati na portalima:
Božidar Senčar
Božidar Senčar (Zagreb 28. rujna 1927. - Luksemburg 27. lipnja 1985), poznat kao Senko, nekadašnji je hrvatski nogometaš koji u Hajduk dolazi 1953 na Bajdin nagovor te uskoro odlazi sa Hajdukom na poznatu turneju po Južnoj Americi.
Za Senka se kaže da je bio uporan, strahovito brz i imao topovske udarce koje je pucao sa sa udaljenosti od 20 ili 30 metara prema protivničkoj branci.
Bio je izuzetno vješt u izvođenju kornera, a jednom je kao igrač Dinama dao Ponziani iz Trsta gol felšom iz kornera.
Za Hajduk je odigrao 58 utakmica i postigao 33 gola.
Šećerni fosfat
mini|150p|[[Glukoza 6-fosfat|Glukoza-6-fosfat]] mini|150p|[[Fitinska kiselina]] Šećerni fosfati (šećeri sa fosfatnim grupama) su često prisutni u biološkim sistemima i služe za skladištenje ili transfer energije. Oni takođe formiraju osnovu DNK I RNK.
Bourgneuf-la-Forêt
Burnjef la Fore je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Majen koja pripada prefekturi Laval.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1537 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 53 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 28,6 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 158 metara (maksimalnoj 201 m, a minimalnoj 110 m).
Toni Pezo
Toni Pezo (Split, 14. veljače 1987.), hrvatski nogometaš. Trenutačno igra za valonski Flamurtari u albanskoj Superligi.
Davare, Belluno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1527 m.
The Sky at Night
The Sky at Night je britanska televizijska emisija posvećena astronomiji koja se od 24. aprila 1957. prikazuje na programu BBC-a. Od samog početka do danas je njen voditelj Sir Patrick Moore, što je čini najdugovječnijom emisijom s istim voditeljem u historiji televizije.
David Peace
David Peace (Ossett, West Yorkshire, 1967. -) je britanski pisac. Najpoznatiji je po romanima GB84, The Damned Utd i ciklusu romana Red Riding Quartet.
Biografija
David Peace je odrastao u Ossettu u Zapadnom Yorkshireu. Obrazovao se na Manchesterskoj politehničkoj školi, koju je 1991. godine napustio kako bi u Istanbulu predavao engleski. Godine 1994. se preselio u Tokyo gdje živi sa svojom porodicom.
Peaceovi roman The Damned Utd je ekraniziran u obliku igranog filma u režiji Toma Hoopera 2009. godine, a Red Riding Quartet je poslužio kao predložak za hvaljenu mini-seriju Red Riding iz 2009.
Zvonimir Požega
Zvonimir ´Zvonko´ Požega, nekadašnji igrač Hajduka i jugoslavenski reprezentativac. Igrao je na pozicijama braniča i halfa.
Michel Faber
Michel Faber (Den Haag, 13. 4. 1960.-) je australski književnik rodom iz Nizozemske.
Zvonimir Požega
Igračka karijera
Nogometnu karijeru započeo 1928. g. u sportskom društvu Sparta iz Zemuna. Sa nepunih 17 godina postaje prvotimac Sparte. Po stupanju u mornaričku podoficirsku školu (smijer zrakoplovstvo) u Divuljama nastupa za sekciju Ratne mornarice, a potom i u trogirskom Slavenu i splitskom Dalmatincu. U Splitskog Hajduka dolazi 1934. ali se vrlo kratko zadržava jer dobiva premještaj u Boku kotorsku. Tamo nastupa za Arsenal iz Tivta i Jugoslaven iz Kotora. Ponovnim premještajem u Split iznova se nalazi u Hajdukovom bijelom dresu, gdje ostvaruje izvrsne igre na pozicijama desnog halfa i centarhalfa. Zbog vojnog premještaja u Zemun od 1938. nastupa za Vojvodinu iz Novog Sada.
Michel Faber
U dobi od 7 godina mu se porodica iz rodne Nizozemske preselila u Australija. Od 1993. godine živi i radi u Škotskoj.
Zvonimir Požega
Reprezentativna karijera
U to vrijeme igranja za Hajduk Požega dobiva poziv za reprezentaciju. Debitirao je za državni dres 7. svibnja 1939. u prijateljskoj utakmici sa Rumunjskom (0:1) na Kupu prijateljskih zemalja. Zadnju reprezentativnu utakmicu odigrao je 4. lipnja 1939. na prijateljskoj utakmici protiv Italije (1:2).
Michel Faber
Književni debi mu je bila zbirka kratkih priča Some Rain Must Fall iz 1999. godine. Prv roman Under the Skin (2000) je postao međunarodni besteseler. Godine 2002. je objavio svoj magnum opus - The Crimson Petal and the White, postmodernistički roman koji na dickensijanski način opisuje život prostitutke u viktorijanskom Londonu; njega je Faber pisao 21 godinu.
Robert Colbert
Robert Colbert (Long Beach, 26. jul 1931 -) je američki glumac najpoznatiji po ulozi Dr. Douga Phillipsa u TV-seriji The Time Tunnel te kao Brent Maverick, odnosno treći brat Maverick u TV-seriji Maverick. Od godine 1973. do 1983. je tumačio lik Stuarta Brooksa u sapunici The Young and the Restless.
Gasna komora
Gasna komora je sprava za izvršenje smrtne kazne koja se sastoji iz zatvorene odaje u koju se uvodi otrovan, zagušljivi gas. Najčešće se upotrebljava cijanovodonik, ali i ugljen dioksid i ugljen monoksid. Gasna komora se kao sredstvo izvršenja smrtne kazne koristi u SAD od 1920. godine. Tokom Holokausta velike gasne komore su kontruisali nacisti kao deo genocidskog programa. Takođe je poznato da se gasna komora koristila i u Severnoj Koreji. Gasna komora u Meksiku, korištena je samo jednom 1961. godine.
Istorija
Gasne komore koje su korištene u Trećem Rajhu za tzv. “javni program eutanazije”, što je podrazumevalo pogubljivanje fizički i mentalno onesposobljene ljude, Jevreje, Rome, homoseksualce, politički nepoželjnei intelektualce između 1930. i 1940. godine. U to vreme gasne komore su se nalazile koncentracionim logorima i konstruisane su tako da mogu da prime oko 2500 ljudi. Za pogubljenje koristio se ugljen monoksid koji su crpli iz izduvnih gasova automobila, kamiona i ratnih tenkova. Ranih 1940-ih nemački naučnik je konstruisao gasnu komoru koja je koristila hidrogen cijanid (cijanovodonik) i testirao je na 250-oro romske dece iz Brna u koncentracionom logoru u Buhenvaldu. 3. septembra 1941. godine 600 sovjetskih zarobljenika je pogubljeno u gasnoj komori u Aušvicu, to je bio prvi eksperiment sa gasnom komorom u Aušvicu. Gasne komore iz Trećeg Rajha su uništene pod naletom ruskih trupa, izuzev komore u Dahau (nem. Dachau), Zahenhausenu (nem. Sachsenhausen) i Majdanu (nem. Majdanek). Gasna komora u Aušvicu je rekonstruisana nakon rata kao ratni spomenik, ali bez vrata i zida koji je odvajao komoru od perionice. Vrata koja su dodata na komoru kada je ona postala sklonište od pljačkaških napada ostala su netaknuta.
U svojoj knjizi “Napolenov zločin”, francuski istoričar Klod Rib tvrdi da je Napoleon koristio otrovni gas da usmrti pobunjene robove na ostrvima Haiti i Gvadalupe. Na osnovu svedočenja francuskih oficira, on je navodno koristio zatvorene odaje, uključujući i usidrene brodove, kao gasne komore koje su funkcionisale pomoću sumpor dioksida (verovatno nastalog gorenjem sumpora). Tvrdi se da je tu pogubljeno više od 100.000 robova, ali ove tvrdnje nisu dokazane.
Način upotrebe u SAD
Kada je u SAD uvedeno izvršenje smrtne kazne putem gasne komore, uveden je i protokol koji se mora poštovati. Prvo, izvršilac smrtne kazne je dužan da stavi određenu količinu pilula kalijum cijanida u pregradu koja se nalazi ispod stolice u odaju. Tada osuđenika uvode u odaju, postavljaju ga u stolicu, vežu ga i hermetički zatvaraju komoru. Zatim izvršilac sipa količinu koncentrovane sumporne kiseline (H2SO4) kroz cev koja vodi do pregrade u kojoj se nalaze pilule kalijum cijanida. Nakon toga stražari smaknu zavese da bi svedoci mogli da posmatraju ono što se dešava unutar komore. Upravnik zatvora tada pita osuđenika da li želi da da poslednju izjavu. Pošto je ovo završeno, izvršilac povlači ručicu koja pilule iz pregrade ubacuje u sumpornu kiselinu na taj način izazivajući hemijsku reakciju koja stvara gas cijanovodonik (HCN):
2KCN(s) + H2SO4(aq) → 2HCN(g) + K2SO4|undefined(aq)
Osuđeni može da vidi gas, i obično ga/je savetuju da nekoliko puta udahne duboko da ubrza nesvesticu i tako izbegne nepotrebno mučenje. Shodno tome, pogubljenja gasnom komorom su izuzetno neprijatna za svedoke koji prisustvuju pogubljenju što je uslovljeno fizičkom reakcijom osuđenog. Neke od tih reakcija mogu biti nasilne, i često uključuju trzanje, grčenje i penu iz usta. Za sad je nepoznato da li osuđeni oseća bol tokom ovog procesa. Nakon pogubljenja, komora se čisti od gasa sprecijalnim četkama, a pre otvaranja se neutralizuje suvim amonijakom. Čuvari koji nose maske sa kiseonikom vade mrtvo telo iz komore. Naposletku doktor pregleda telo i utvrđuje vreme smrti.
Jedan od najvećih problema sa gasnom komorom je opasnost od trovanja čak i nakon čišćenja. Suvi amonijak, kao i kiselina koju očisti su jako otrovne supstance. Razmatra se pogubljivanje azotom ili vazduhom prečišćenim od kiseonika, što može dovesti do gušenja azotom ali ovaj način do danas nije upotrebljavan.
Péter Esterházy
thumb|desno|220px|Péter Esterházy, [[Varšava, 7.5. 2007.]] thumb|desno|220px|Péter Esterházy
Péter Esterházy (čitaj: Peter Esterhazi; ponekad navođen i kao Eszterházy) (Budimpešta, 14.4.1950-14.7.2016) bio je poznati mađarski pisac. Opus mu se smatra značajnim doprinosom mađarskoj poratnoj književnosti.
Životopis
Od 1969. do 1974. je studirao matematiku na budimpeštanskom univerzitetu ELTE. Godine 1974. je objavio prva djela u književnim časopisima. Od 1974. do 1978. je radio kao matematičar, da bi se od 1978. u potpunosti posvetio pisanju.
Porijeklo
Esterházy potječe iz istoimene aristokratske porodice koja je vijekovima dominirala mađarskom politikom (v. Esterházy).
left|thumb|220px|Péter Esterházy left|thumb|220px|Péter Esterházy
Djela posvećena Esterhazijevima
Toj porodici je posvećeno i njegovo najpoznatije djelo Harmonia Caelestis (2000), koje opisuje njen uspon u doba Habsburgovaca – kada je Joseph Haydn komponirao muziku u porodičnoj palači – do gubitka imovine i vlasti pod komunizmom.
Njegovoj porodici je posvećen i roman Javított kiadás (2002), objavljen kao svojevrsni "dodatak" ranijem djelu. Nastanak romana potaklo je Esterhazyjevo šokantno otkriće da mu je otac bio doušnik komunističke tajne policije.
Maverick (TV-serija)
Maverick je američka humoristična western TV-serija koju je stvorio Roy Huggins i koja se originalno prikazivala na programu ABC-a od 1957. do 1962. Glavni glumci su bili James Garner, Jack Kelly, Roger Moore i Robert Colbert, nastupajući kao četvorica profesionalnih igrača pokera po imenu Maverick (Bret, Bart, Beau i Brent). Moore i Colbert su naknadno postali članovima glumačke postave, iako nikada u seriji nije bilo više od dva Mavericka.
Huggins je kao glavni lik zamislio Breta Mavericka, koji se trebao razlikovati od dotadašnjih western-junaka kako time što je za život zarađivao kao kockar i varalica, tako i time što je nosio crni šešir i odjeću, po western-konvencijama predviđenim za negativcem. Bret je također stalno nastojao izbjeći situacije u kojoj bi mu se život našao u opasnosti, a kada bi se u njima našao na to se stalno žalio, iako bi na kraju svake epizode pokazao da je hrabar i spretan s pištoljem kao i svaki drugi western-junak.
Breta Mavericka je tumačio James Garner, koji je već nakon nekoliko epizoda postao velika zvijezda. Međutim, na početku prve sezone se ispostavilo kako studio jednostavno nije u stanju snimati epizode predviđenim tempom, na što su producenti došli na originalnu ideju. U seriju su uveli lik Bretovog brata Barta, koga je tumačio Jack Kelly, a koji je gotovo po svemu bio istovjetan Bretu, čime je omogućeno da se likovi, glumci i ekipe rotiraju.