cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biblijski kanon
Rana crkva
Rana crkva je od početka koristila Septuagintu, koja je sadržavala tekstove takozvanog "šireg kanona" koji su u vreme nastanka Septuaginte koristili Jevreji u Aleksandriji. Taj kanon se razlikuje od tzv. "užeg" ili palestinskog kanona, na osnovu kojeg je u periodu do trećeg veka posle Hrista nastao rabinski Jevrejski kanon. Ovaj kanon uključuje i knjige koje Katolički i Pravoslavni hrišćani nazivaju devterokanonskim. Rimokatolička crkva je u 15. veku na Tridentinskom saboru utvrdila i saborskom odlukom kanon Svetih spisa koji je za Stari zavet sadržavao listu knjiga koja je postojala u Septuaginti, odnosno novonastali jevrejski kanon i devterokanonske knjige. Zvanična (kanonska) verzije Starog zaveta u Pravoslavnoj crkvi je Septuaginta. Protestantske crkve priznaju palestinski kanon.
Pravoslavne crkve
Pravoslavne crkve su ranije svoj kanon Staroga zaveta saobražavale u skladu sa proširenjima i nabrajanjima crkvenih otaca Atanasija Aleksandrijskog (koji priznaje kao kanonsku knjigu Varuhovu)[8], Grigorija Bogoslova, Kirila Jerusalimskog i drugih, što je kasnije preuzeo sv. Sava i objavio u svom Zakonopravilu. Međutim, za razliku od toga, danas među teolozima u Srpskoj pravoslavnoj crkvi postoje dve struje: sa jedne strane su oni koji smatraju da je pravi kanon Staroga zaveta takozvani palestinski - uži kanon (kakav imamo objavljen u prevodima Đure Daničića i dr Luja Bakotića); dok drugi, teolozi mlađe generacije, smatraju da treba prihvatiti takozvani aleksandrijski - širi kanon. Ovaj širi kanon obuhvata sve knjige užeg kanona i apokrifne knjige, koje su u kanon ušle na osnovu razmatranja mnogih crkvenih otaca: Vasilija Velikog, Kirila Aleksandrijskog, Jefrema Sirca, Jovana Zlatoustog itd.
Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije Radović navodi sledeće knjige kao kanonske, mada deuterokanonske: Prvu Jezdrinu, tri Makavejske, Tovija, Juditu, dodatke Danilu (Suzana, Molitva Azarijina, Himna tri mladića, Vil i Drakon), dodatke Jestiri, Varuhovu knjigu, Poslanicu Jeremijinu, Premudrost Isusa sina Sirahova i Premudrost Solomonovu. U uvodu svom prevodu Premudrosti Solomonove on kaže da se ova knjige upotrebljavaju u starom, slovenskom, prevodu Staroga zaveta u SPC.
Očigledno je da oko pitanja kanona Staroga zaveta, kao i oko toga koje knjige spadaju u deuterokanonske, a koje su apokrifne, među pravoslavnim teolozima još uvek nema saglasnosti čak ni u okviru jedne crkve, SPC.
Apokrifne knjige
Apokrifne knjige (na pr. Knjige premudrosti Isusa sina Sirahova, Juditu, Tovita, tri knjige Makavejske, delove Danila 3, 24-90; 13. i 14. poglavlje i delove Jestire 10, 4 - 16, 24 itd.) pravoslavni teolozi smatraju vrednim knjigama koje se koriste za pouku onima koji stupaju u crkvu, pa tako one za njih nisu apokrifne, već samo deuterokanonske, odnosno neki ih nazivaju i drugokanonskim. Ovi teolozi apokrifnim knjigama smatraju samo one koje su lažne, tj. koje su pisali ljudi lažno ih datirajući u drugo doba, kako bi varali ljude.
"Po tome znajte ljubazni, da dok su jedne knjige unesene u kanon, a druge određene za čitanje, o apokrifnima se nigde ne spominje: nego to je izmišljotina jeretika, koji ih pišu, kada hoće, određujući im i dodajući im vrijeme, da ih prikažu da su stare, samo da time imaju zgodu zavesti proste."
Kako ipak ne postoji jasan kanon među pravoslavnim crkvama, one su na konferenciji održanoj 1961. godine na Rodosu odlučile da se sazove Veliki svesabor na kojem bi trebalo da se razmatra autoritet drugokanonskih (nekanonskih) knjiga koje se čitaju u pravoslavnim crkvama. Od ovog Sabora se očekuje da konačno odredi kanon Staroga zaveta za pravoslavne crkve.
Međutim, bez obzira na buduće odluke, pojedini profesori na Bogoslovskom fakultetu SPC već danas naučavaju studente da u kanon Staroga zaveta spadaju i: Druga Jezdrina, Knjiga o Tovitu, Knjiga o Juditi, Knjiga premudrosti Solomonove, Knjiga premudrosti Isusa sina Sirahova, Poslanica Jeremijina, Knjiga proroka Varuha, Prva, druga i treća Makavejska i Treća knjiga Jezdrina, što predstavlja proširenje i šireg, aleksandrijskog kanona (koji prihvata rimokatolička crkva).
Sa druge strane, pojedini profesori prihvataju tzv. uži kanon Staroga zaveta, pa Radomir Rakić, docent na pomenutom fakultetu, u svojoj knjizi: "Biblijski rečnik" kaže da kanon Staroga zaveta sadrži pet knjiga Zakona, 21 knjigu Proroka i 13 knjiga Spisa, ukupno 39, što odgovara užem kanonu. On kao deuterokanonske i apokrifne knjige navodi sledeće: Prvu i Drugu Jezdrinu, Tovita, Juditu, dodatke Jestiri, Premudrost Solomonovu i Isusa sina Sirahova, Varuha, Jeremijinu poslanicu, dodatke Danilu, Molitvu Manasijinu, i Prvu i Drugu Makaveja.
Kanon Novoga zaveta
Kanon Novoga zaveta je nastao u nekoliko faza. Nema pouzdanih podataka o tome kada su novozavetna Isusova učenja počela da se čitaju na bogosluženjima, sa istim značajem koji su imale knjige Staroga zaveta, ali se sa sigurnošću može pretpostaviti da je to bilo pre 180. godine po Hristu.
Prema zapisima Justina Mučenika (100 - 165) može se utvrditi da su na bogosluženjima nedeljom čitana takozvana “sećanja apostola” koja su nazvana evanđeljima. Ovaj značaj koji je dat svedočenjima apostola prva je faza formiranja kanona. Apostolska služba bila je određena u Delima apostolskim 1, 21-22, i to je bio ključ. Apostoli su morali da budu istinski svedoci, kako bi mogli da posvedoče o Isusovoj nauci, životu, smrti i vaskrsenju. Rana crkva je bila veoma stroga kada su u pitanju bila čitanja poslanica i pisama koje su crkvama bivale upućene u prvom i drugom veku. Može se reći da su, krajem drugog veka posle Hrista, u novozavetnom kanonu bile sledeće knjige: četiri evanđelja, Pavlove poslanice, Prva Petrova, Prva Jovanova i Dela apostolska, kao i Otkrivenje.
U trećem veku, Kliment i Tertulijan priznaju i poslanice Jevrejima i Judi. Ova oštrina u određivanju novozavetnog kanona bila je potrebna jer su se već tada pojavila jeretička shvatanja o tome šta su biblijske knjige, a pojedine crkve su, kao na primer u Egiptu, koristile nekanonizovane spise kao kanonske. Pojavila su se nova “evanđelja” i nova tumačenja. Međutim, osnov za kanonizaciju bila je autentičnost apostolske doktrine u njima. U ovom periodu nije postojala nikakva zvanična institucija ili organizacija koja bi izvršila sistematizaciju novozavetnih knjiga, pa je i to bio jedan od razloga što su se pojavili jeretici koji su nudili svoja “sveta pisma”.
U trećem i četvrtom veku dolazi do formiranja Novoga zaveta u obliku koji i danas ima. Veliku ulogu su tu učinile tzv. istočne crkve koje su Novi zavet prihvatile kao Sveta pisma. Do sredine četvrtoga veka, više nije bilo nikakve sumnje u autentičnost novozavetnih tekstova, osim u Otkrivenje, koje nije bilo na spisku knjiga Novoga zaveta na Saboru u Laodikeji 367. godine.
Aleksandrijski episkop Atanasije je 367. godine u svojoj 39-toj Vaskršnjoj poslanici vernicima objavio da je kanon Novoga i Staroga zaveta određen i da se ne može menjati. U Egiptu je bilo velikih problema sa lokalnim crkvama koje nisu čitale i tumačile samo izvorne tekstove, tako da je Atanasije bio prinuđen da napiše sadržaj - kanon Novoga zaveta. Te iste godine, ovu Atanasijevu preporuku - poslanicu crkvama usvaja i crkveni Sabor u Laodikeji. Rimska crkva takođe usvaja ovaj, Atanasijev, kanon na svom Koncilu 382. godine pod papom Damaskusom. Do Sabora u Kartagini 397. godine sve knjige Staroga i Novoga zaveta su kanonizovane, uključujući i Otkrivenje. Odluke ovog Sabora su potvrđene na sledećem Saboru u Kartagini 419. godine. Međutim, smatra se da je kanon Novoga zaveta konačno prihvaćen i usvojen od strane svih crkava tek na drugom trulonskom (Ljuinisehtine) Saboru u Carigradu 692. godine, ali i tamo su usvojena dva kanona Novoga zaveta: jedan sa Otkrivenjem a drugi bez Otkrivenja Jovanovog. Tek se u spisima grčkih crkava u desetom veku može pronaći Otkrivenje kao deo Novoga zaveta.
Martin Luter (1483 - 1546) je kanoničnost novozavetnih knjiga određivao na osnovu toga što su knjige:
“... novoga zaveta kanonične utoliko više što objavljuju svedočanstvo o Božjem istorijskom činu spasenja tako da ono može dalje da bude objavljivano. Mi možemo da prepoznamo šta istinito stoji u kanonu samo na osnovu apostolskog svedočenja, a određivanje putem egzegeze nam može pomoći da vidimo kolika je podudarnost tekstova ili delova tekstova sa osnovnim Hristovim objavama.”
Principi kanoničnosti Novoga zaveta mogu se nabrojati u četiri tačke. Od knjiga se traži da imaju:
Autorstvo biblije
Sveto pismo je bogonadahnuto (Druga Timotiju 3, 16). Ono nespasenima govori o potrebi prosvetljenja (Prva Korinćanima 2, 14 i Druga Korinćanima 4, 4), i o ubeđivačkoj ulozi Svetoga Duha (Jovan 16, 7-11). Isto tako, Sveto pismo govori o potrebi da se i hrišćani prosvetljavaju (Prva Korinćanima 2, 10-12) kao i o učiteljskoj ulozi Svetoga Duha za verne (Jovan 16, 13-15).
Skoro svi hrišćani veruju da je Sveti Duh inspirisao (nadahnuo) zapisivače biblijskih knjiga. U periodu od hiljadu i po godina, u kom je Sveto pismo nastalo, bilo je više od četrdeset zapisivača. Oni su bili različitog društvenog i nacionalnog porekla, bilo je tu pastira i careva, ribara i bivših fariseja, proroka i lekara. Zapisivači su bili različitog obrazovnog nivoa, tradicije i kulture. Međutim, i pored svega toga, Sveto pismo je čudesno jer sa istom lakoćom i autoritetom govori o znanom i neznanom, o uspesima i padovima, o prošlosti i budućnosti. Sveto pismo nam otkriva Božiji plan da se svi ljudi spasu. To je jedna celovita knjiga koja se ni u jednom svom delu ne suprotstavlja onome što je rečeno u drugom. Ljudi koji su je zapisivali bili su “Duhom Svetim nošeni” (Druga Petrova 1, 21). Nijedna knjiga ovoga sveta nije toliko puta bila podvrgavana proveravanjima i sumnjama; međutim, Sveto pismo ostaje jedina knjiga bez nedorečenosti i nedostataka.
Sveto pismo je dovoljno jasno u sebi i po sebi da ga čitaoci mogu razumeti. U ovom slučaju važi princip razgovetnosti Pisma:
„Bog, koji je Istina i govori jedino istinu, nadahnuo je Sveta pisma da po njima otkrije sebe izgubljenom čovečanstvu, kroz Isusa Hrista, Stvoritelja, Gospoda, Izbavitelja, Sudiju. Sveto pismo je Božje svedočanstvo o njemu lično. Sveti Duh je božanski autor Svetoga pisma i potvrđuje ga pred nama svojim unutrašnjim svedočanstvom i otvara naš razum da shvatimo njegovo značenje...”
Hriscanske crkve prihvataju Sveto pismo - Bibliju kao otkrivenje svega potrebnog za večno spasenje verom u Gospoda i Spasitelja Isusa Hrista.
2,5-Dimetoksi-4-trifluorometilamfetamin
2,5-Dimetoksi-4-trifluorometilamfetamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 263,256 Da.
Valle Bernardo, Latina
Valle Bernardo je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 620 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 155 m.
Karlo Veliki
thumb|250px|thumb|Jedan od najstarijih prikaza Karla Velikog između papa Gelazija I. i Grgura I. Velikog iz sakramentarija [[Karlo Ćelavi|Karla Ćelavog (oko 870.)]]
Karlo Veliki (latinski: Carolus Magnus ili Karolus Magnus, njemački: Karl der Große, francuski i engleski: Charlemagne ; 2.4. 747. - 28.1. 814.), franački sukralj od 768. - 771., jedini vladar od 771. do 814., car od 800. godine.''
Kao sin kralja Pipina Malog i Bertrade od Laona, nasledio je svog oca i vladao zajedno sa svojim bratom Karlomanom, sve do njegove iznenadne i neobjašnjene smrti 771. Karlo Veliki je nastavio politiku svog oca prema papstvu i postao je njegov zaštitnik, slomivši moć Langobarda u Italiji i vodivši rat protiv Saracena, koji su ugrožavali njegovo carstvo iz Španije. Tokom ove kampanje Karlo Veliki je pretrpeo najteži poraz u svom životu u bici kod Ronsenvala 778. Takođe je vodio ratove i sa narodima sa istoka, uništivši avarsku državu, a Saksonce je porazio i naterao ih da pređu u hrišćanstvo, uvrstivši ih u svoje carstvo i tako je utro put za kasniju Otonsku dinastiju.
Nazvan je „ocem Evrope“ (pater Europae), jer je njegovo carstvo ujedinilo veći deo zapadne Evrope prvi put nakon propasti Rimskog carstva. NJegova vladavina je povezana sa Karolinškom renesansom, oživljavanja umetnosti i kulture. Francuska i Nemačka monarhija smatraju svoja kraljevstva naslednicima carstva Karla Velikog.
Mladost Pipinovog sina
Stariji Pipinov sin Karlo, sa nadimkom „Veliki“ je rođen 23. junaa 747. godine u Liježu (današnja Belgija).
Još kao dečak bio je odličan jahač i odličan rukovac lukom i strelom. Po rečima njegovog biografa, Karlo je bio naročito snažan momak, telesno veoma jak, ali dosta nizak i zdepast. Karlo nije bio predviđen da nasledi očev tron, jer su Karolinzi tada delili svoje teritorije na Severnu i Južnu Franačku. Pipin je imao i mlađeg sina Karlomana, koji je takođe bio potencijalni naslednik prestola.
Ratovi
Prvi po povijesnom redosljedu od ratova Karla Velikog je bio onaj protiv Sasa. Njega se veoma jednostavno može nazvati i drugim križarskim pohodom ( prvi je bio bizantski pohod između 626. i 628. godine ) pošto se on vodio s ciljem zatiranja tamošnje paganske religije. U prvom od saskih pohoda iz 772 godine koji će trajati sljedeća tri desetljeća franačka vojska uništava tamošnje sveto stablo kao dokaz nadmoći kršćanstva. Tijekom najvećeg dijela ovoga doba franačka vojska bez problema pobjeđuje lokalno stanovništvo koje bi se po njenom povratku u domovinu opet pobunilo. Sve te bune traju do 804 godine kada je Karlo Veliki po zadnji put bio prisiljen izravno intervenirati protiv pobunjenika.
Puno uspješniji i kraći je bio njegov rat protiv Langobarda. Iako je formalni razlog za ovaj rat između 773. i 774. godine bilo pitanje granica između papinske države i kralja Deziderija, stvarna Karlova motivacija se nalazila u djeci Karlomana koja su živjela u Paviji i predstavljala opasnost po njegovog tek rođenog prestolonasljednika Karla mlađeg. Ono što je još Pipin Mali dokazao, potvrdio je i Karlo Veliki, čije dvije armije su s velikom lakoćom uništile protivničku vojsku 773. godine. Nakon toga je uslijedila opsada Pavije, koja pada u sljedeću godinu. Tijekom pada ovog grada djeca Karlova brata Karlomana su bila likvidirana dok je langobardski kralj bio pošteđen te sudbine.
Posljednji od velikih ratova Karla Velikog počinje 788. godine kada Avari u potezu upitne inteligencije pljačkaju franačku istočnu Italiju. Kako je na taj potez jedini odgovor mogao biti rat, on se i dogodio. Rat će sveukupno trajati nešto malo više od deset godina ne radi protivničke snage nego radi potrebe franačkih vojski da guše saske bune. Konačnom pobjedom Karla Velikog njegova država se zbog aneksije vazalne Bavarske ( 788 godine ) prostirala od Dunava do Atlantskog oceana i od Barcelone do Baltičkog mora. Na svom tom području jedini pokušaj ozbiljne franačke bune je bio onaj iz 792. godine kada ga njegov sin Pipin Grbavac pokušava oboriti državnim udarom.
Car
Vojni i politički uspjesi znatno su ojačali Karlovu moć i ugled na Zapadu. Stoga su počele pripreme za njegovo uzdizanje na carski položaj. Možda je tu zamisao potakao ili je u najmanju podupirao Karlov prijatelj i savetnik, anglosaski redovnik Alkuin, koji je na Karlov poziv došao u Franačku i od 796. bio opat samostana sv. Martina u Toursu. On je već nekoliko godina pre Karlove krunidbe za cara isticao Karlovu dominantnu ulogu u Hršćanskom svijetu, njegovo božansko poslanje kao zaštitnika vjere i papinstva. Pri tome je izraz "Hršćansko carstvo" što ga on upotrebljava postao sinonim za cijeli Hršćanski Zapad, u opreci prema Bizantskom Carstvu.
Ovakvo izričito izdizanje Karla na vrhunski položaj na Zapadu, iznad kraljevstava, papinstva i svih ljudi, bilo je u skladu s Karlovim težnjama. On je već od početka svoje vladavine prisvajao pravo da daje svoj pristanak na izbor pape, kao što je i bizantski car potvrđivao izbor carigradskog patrijarha, a i pape sve do sredine 8. veka. Nakon što je u Carigradu svrgnut Konstantin VI. u korist svoje majke Irene godine 797., na Zapadu je isticano da na Istoku više uopće nema cara, nego da je vlast uzurpirala jedna žena. U isto vrijeme papinstvo je zapalo u duboku dekadenciju pa je ovisilo o milosti franačkoga kralja. Sve te okolnosti kao i činjenica da je Karlo zavladao cijelom Zapadnom Europom od Saske i Panonije pa sve do Španjolske (s granicom na rijeci Ebru), stvorile su povoljne uvjete da se zamisao o obnovi carstva na Zapadu ostvari. Zato je papa Leon III. okrunio na Božić 800. godine za cara s obrazloženjem da tada više nije bilo rimskih careva pošto je u Carigradu vladala carica Irena. S tom njegom krunidbom nastaje Sveto Rimsko Carstvo. Tijekom ovog zanimljivog razdoblja Karlu dolazi jedna delegacija iz Jerusalima (koji je tada bio u arapskim rukama) i u ime jerusalemskog patrijarha predaje mu zastavu i ključeve Svetoga groba, Kalvarije i samoga grada Jerusalima. Povodom tog događaja vekovima poslije francuski kraljevi će se smatrati zaštitnicima Svetog groba.
Karlova krunidba za cara izazvala je prosvjed Bizanta u kojemu je u međuvremenu Irena svrgnuta, a carem postao Nikefor I. Izbio je i rat, koji je završio mirom u Aachenu 812. godine. Bizant je međutim tim mirom odlučio priznati Karlu carski naslov.‚‘
Karlo Veliki i Hrvatska
Hrvatska se ovog vladara ticala samo tijekom njegovih ratova s Avarima i Bizantom. Njegovo uništenje Avara rezultira kratkoročnim nastankom slavenske države imena Blatonski Koštel između Drave, Mure i Dunava. Ova kratkoročna državna tvorevina će biti uništena krajem devetog stoljeća mađarskim osvajanjem. U tom kratkom vremenskom razdoblju veliki dio tamošnje populacije čine Hrvati.
Istra s druge strane zbog ratova s Bizantom postaje povijesna zanimljivost. Kao dotadašnji rimski (bizantski) teritorij prelazi direktno u ruke Svetog Rimskog Carstva. Od tadašnjih vojnih operacija ostaje danas u već zaboravljenom događaju priča o pogibiji Karlovog furlanskog markgrofa (generala) Erika na današnjem području Rijeke 799. godine. Kako je rimska Tarsatica bila napuštena najbliži tadašnji grad (utvrda) u tom sukobu bio Tersatika (danas Trsat), ona je bila uništena kao opomena drugima. Tadašnja područja Panonske i Dalmatinske Hrvatske su nominalno priznale vlast Franaka dok je Crvena Hrvatska (crnogorsko primorje i dio Albanije danas) ostala u vlasti Bizanta. Franci se inače nisu miješali u unutarnje poslove Dalmatinske (Primorske) Hrvatske, tako da su hrvatski knezovi vladali praktički samostalno. Primorska Hrvatska je priznavala vrhovnu franačku vlast sve do kneza Branimira, a onda se osamostalila, a Panonska Hrvatska sve do kraja IX. st. i provale Mađara.
Koliko je Karlo bio moćan i ugledan među južnim Slavenima svjedoči i činjenica da je slavenska riječ "kralj" nastala upravo od Karlova imena (Carolus).
Zanimljivost
U krugovima povjesničara postoje već neko vrijeme spekulacije kako je Karlo Veliki potomak Atile. Osnovu takvog razmišljanja čine dva vjenčanja kraljevske porodice naroda Gepida. Tijekom života Atile njegov možda i najvjerniji general je bio Ardarik, kralj Gepida. Ta vjernost je tada bila nagrađena vjenčanjem s kćerkom svoga gospodara. Kako su potomci ovoga kralja vladali Gepidskom državom do njenog uništenja u drugoj polovici VI stoljeća uzima se kao mogućnost da su oni bili ujedno potomci Atile Biča Božjeg.
Drugi važni dio ovog nasljeđivanja započinje povijesno dokumentiranim vjenčanje Austrikuse, kćerke tadašnjeg kralja Gepida za Waka kralja Langobarda ( vladao 510 - 539 ). Kasnija česta vjenčanja langobardskih kraljeva s bavarskim i franačkim vladarima nam daruje ovu još uvijek upitnu vezu s pretcima Karla Velikog.
Osnovni problem cijele ove teorije se nalazi u činjenici kako je Ardarik kao i svi barbarski vladari toga vremena imao svoj harem, a ne samo jednu ženu. Radi toga se s sigurnošću ne može ustvrditi je li ga naslijedio od sin kćerke Atile Biča Božjeg ili neke druge svoje supruge.
Metil estar lizerginske kiseline
Metil estar lizerginske kiseline je organsko jedinjenje, koje sadrži 17 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 282,337 Da.
Stadion Kranjčevićeva
mini|150px|Spomen ploča Stadion Kranjčevićeva (prije Stadion Concordije) nogometni je stadion u Zagrebu. Smješten je u Kranjčevićevoj ulici na Trešnjevci. Na stadionu nastupa NK Zagreb i NK Lokomotiva, a prije Drugog svjetskog rata nastupala HŠK Concordia. Nakon što je 10. listopada 1946. formirano Fiskulturno društvo Zagreb, vlasti su mu dale na upravljanje stadion kojim je do kraja 2. svjetskog rata upravljala HŠK Concordia.
Izgradnja stadiona započeta je 1910-ih godine za potrebe Concordije. Izgradnja igrališta na Tratinskoj cesti (današnji stadion u Kranjčevićevoj), tada najvećeg u Zagrebu, završena je 1921. .
Stadion ima kapacitet od 8.850 gledatelja. Iako je na igralištu Concordije odigrana 1931. prva utakmica pod rasvjetom, grom je 1987. godine pogodio prve stadionske reflektore u ovom dijelu Europe. 2008. godine igralište je dobilo nove reflektore.
U povijesti Hrvatske stadion u Kranjčevićevoj ostat će zapamćen po prvom postrojavanju Zbora narodne garde, koji su činili pripadnici policije i dijela vojske 28. svibnja 1991., dan koji je označen kao početak stvaranja Oružanih snaga Republike Hrvatske.
Stadion
Stadion je predviđen za odigravanje nogometnih utakmica i održavanje biciklističkih utrka. Ima natkrivenu zapadnu tribinu sa 3850 sjedećih mjesta na kojoj su smještene počasna i novinarska loža, te istočnu tribinu s 5000 stajaćih mjesta. Oko travnatog nogometnog igrališta izgrađena je biciklistička staza. Za potrebe održavanja noćnih priredbi ima reflektorske svjetiljke smještene na četiri čelična stupa visine po 36 metara.
Nazivi kroz povijest
Od izgradnje 1921. godine do 1945. godine stadion nosi naziv Igralište Concordie. Nakon završetka Drugog svjetskog rata mijenja naziv u Igralište Slobode, te kasnije u naziv Igralište Zagreba. Nakon toga nosi sadašnji naziv.
Zanimljivosti
Stadion su zadesila čak dva požara. Prvi u proljeće 1946. godine nakon utakmice mlade Zagrebačke reprezentacije i Partizana (1:1), kada su izgorjele prve drvene tribine. U drugom požaru 1978. godine izgorjele su drvene tribine koje su prenesene nakon 1946. godine s Igrališta HAŠK-a.
Menands, New York
Menands je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.990, što je 80 (2,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
153
Godina 153. (CLIII) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Rustika i Rufina (ili, rjeđe, godina 906. Ab urbe condita). Oznaka 153. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Blue Clay Farms, North Carolina
Blu Klej Farms je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Severna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 33.
Greenwich, Connecticut
Greenwich je grad u američkoj državi Connecticut koji administrativno pripada Okrigu Fairfeld. Prema popisu stanovništva iz 2000. godine, imao je ukupno 61.101 stanovnika. Greenwich predstavlja najjužniju i najzapadniju općinu Connecticuta, a udaljen je 37 minuta vožnje ekspresnim vlakom od stanice Grand Central Terminal na Manhattanu. U julu 2005. CNN/Money and Money magazine je naveo Greenwich na 12. mjestu godišnje liste od 100 najboljih mjesta za život u SAD. U gradu se nalazi bolnica Greenwich Hospital, koja ima 174 kreveta i služi za obuku studenata Medicinskog fakulteta u Yaleu.
Grad Vienne je pobratim Greenwicha.
Grad je ime dobio po Greenwich, predgrađu Londona.
Cannella II, Chieti
Cannella II je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 126 m.
Colayrac-Saint-Cirq
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2717 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 127 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 21,36 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 150 metara (maksimalnoj 187 m, a minimalnoj 32 m).
Šum u operacionim pojačavačima
ŠUM U OPERACIONIM POJAČAVAČIMA
Operacioni pojačavači posjeduju šum čija je vrijednost određena vrstom upotrijebljenih komponenata i njihovom međusobnom vezom. Šum operacionog pojačavača se izračunava kada se modelira šum svakog njegovog sastavnog dijela prema dolje navedenom postupku. Za praktične potrebe, šum se prikazuje preko ekvivalentnih naponskih i strujnih generatora EnOP, In+, In- na ulazu, slika 1. Njihove spektralne gustine snage se daju kao izmjereni podaci u katalozima proizvođača.
slika1. modeliranje šuma preko ekvivalentnih naponskih i strujnih generatora na ulazu za operacione pojačavače Razmatraćemo linearna kola.
Prvi važan korak u analizi se odnosi na odeđivanje varijanse zbira dva slučajna procesa. Ako su en1(t) i en2(t) dva statistički nezavisna (nekorelisana) slučajna signala, onda je varijansa njihovog zbira en(t)=en1(t)+en2(t) jednaka zbiru varijansi svakog procesa pojedinačno:
Kada je riječ o električnim signalima, predhodni rezultat znači da je efektivna vrijednos struje ili napona zbira dva slučajna signala jednaka korijenu iz zbira kvadrata efektivnih vrijednosti svakog signala pojedinačno:
En= (2)
Drugi važan korak u izračunavanju ukupnog šuma kola je određivanje spektralne gustine snage e2ni(f) izlaznog signala, koji se dobija pri pobudi kola slučajnim signalom poznate spektralne gustine snage e2ng(f). Taj rezultat glasi:
e2ni(f)=|A(jf)|2e2ng(f) ,	(3)
I važi za linearno kolo čija je amplituda karakteristika prenosne funkcije jednaka |A(jf)|. Na osnovu formule po kojoj se ukupna snaga šuma dobija integraljenjem spektralne gustine snage u cijelom opsegu učestanosti tj. od nule do beskonačnosti:
E2n= (4)
I predhodnog rezultata, dobija se efektivna vrijednost napona ili struje šuma na izlazu iz kola:
Eni= ,		(5)
Kada su poznate spektralna gustina snage ulaznog šuma i prenosna funkcija kola. U praksi su, međutim, ova dva podatka često raspoloživa u grafičkom, a ne u analitičkom obliku. Na slici 2 su pokazane spektralna gustina snage ulaznog napona šuma i amplitudna karakteristika pojačavača. Spektralna gustina snage izlaznog signala se dobija prema formuli (4) kvadriranjem amplitudne karakteristike i njenim množenjem sa spektralnom gustinom snage ulaznog signala. U logaritamskoj razmjeri, te operacije se svode na sabiranje krive nacrtane punom linijom na slici 2b sa samom sobom i dodavanje diagrama sa slike 2a na dobijeni zbir. Rezultat je pokazan isprekidanom linijom na slici 2b. Gragičkom integracijom se dalje može izračunati efektivna vrijednost izčaznog napopna šuma prema izrazu (5).
Slika 2: a)spektralna gustina snage ulaznog šuma pojačavača; b)amplitudna karakteristika prenosne funkcije pojačavača (puna linija) i spektralna gustina snage izlaznog šuma (isprekidana linija).
Korišćenjem rezultata opisanih formulama (3) i (5), moguće je u linearnom kolu, koje ima dva statistički nezavisna ivora šuma izračunati ukupan izlazni napon šuma. Prvo se odredi prenosna funkcija kola A1(jf), od mjesta gdje djeluje prvi izvor šuma spektralne gustine snage e2ng1(f), do izlaza. Koristeći formulu (4) izračunava se spektralna gustina snage e2ni1(f) izlaznog signala. Istom procedurom se određuje spektralna gustina snage komponente izlaznog signala e2ni2(f), stvorene usled prisustava drugog izvora šuma e2ni2(f) kome odgovara prenosna funkcija A2(jf), Pošto su slučajni procesi nekorelisani (statistički nezavisni), ukupna spektralna gustina snage izlaznog signala, koju generišu oba izvora, je prost zbir pojedinačnih spektralnih gustina:
e2ni=e2ni1(t) + e2ni2(t)=|A(jf)|2e2ng1(f)+|A(jf)|2e2ng2(f). (6)
Primjenom formule (5) na predhodni izraz, izračunava se efektivna vrijednost napona šuma. Isti postupak se primjenjuje kada ima više od dva statistički nezavisna šuma.
e2ng= (7)
Integraljenjem predhodnog izraza po formuli(5), dobija se efektivna vrijednost napona ekvivalentnog ulaznog šuma pojačavača Enge. Prema tome, ako je amplituda ulaznog korisnog signala A0 veća od ekvivalentnog ulaznog napona šuma pojačavača Enge, onda je ulaznio signal moguće odvojiti od šuma na izlazu kola. Radi jednostavnijeg proračuna, efektivna vrijednost ekvivalentnog ulaznog napona šuma pojačavača Enge se, često, procjenjuje približno. Efektivna vrijednost napona ukupnog izlaznog šuma Engi dobijena integracijom izraza (6) prema formuli (5) se dijeli sa pojačanjem A0 od ulaza do izlaza u propusnom opsegu:
Enge=. (8)
Napon ekvivalentnog ulaznog šuma određen integracijom izraza (7) zavisi od otpornosti Rg pobudnog feneratora, koji daje korisni signal. Stoga pri izmjeni Rg, cio postupak računanja mora biti ponovljen. Da bi se taj nedostatak prevazišao, uvodi se ekvivalentno predstavljanje šuma nekog četvoropola preko ulaznog naponskog i strujnog generatora. Na slici 3 je prikazan četvoropol
slika3: ekvivalentno predstavljanje šuma četvoropola: a)polazno kolo sa izvorima šuma; b)ekvivalentna predstava šuma sa ilaznim naponskim i strujnim generatorima.
koji ima više nekorelisanih izvoras šuma. Isti četvoropol, ali bez izvora šuma, dat je na slici 3 na kojoj je šum ekvivalentno predstavljen ulaznim naponskim generatorom šuma, čija je spektralna gustina snage eng2(f), i ulaznim strujnim generatorom šuma spektralne gustine i2gu(f). Vrijednost spektralne gustine ssnage e2gu(f) se određuje prema postupku opisanim uz izraz (6) za ekvivalentni šum na ulazu kada su ulazni krajevi četvoropola na slikama 3a i 3b kratko spojeni. Spektralna gustina snage strujnog izvora i2gu(f) se dobija istim postupkom, ali kada su ulazni krajevi četvoropola otvoreni. U pogledu generisanja izlaznog šuma, kola na slikama 3a i 3b su ekvivalentana pri svakoj vrijednosti otpornosti Rg pobudnog generatora. Pošto potiču od istih slučajnih procesa, ekvivalentni šumovi e2gu(f) i i2gu(f) nisu statistički nezavisni (oni su korelisani). Srećom u većini praktičnih slučajeva, spektralna gustina snage jednog od ulaznih generatora je izraženija, pa se korelacija može zanemariti.
Muslimani (narod)
Muslimani je naziv za etničku grupu, odnosno narod koji je 1971. u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji bio priznat kao jedan od šest konstitutivnih naroda (uz Slovence, Hrvate, Srbe, Crnogorce i Makedonce), odnosno jedan od tri konstitutivna naroda tadašnje Socijalističke republike Bosne i Hercegovine.
Muslimani potječu od južnoslavenskog porijekla, koje je za vrijeme osmanske vlasti na Balkanu preobratilo na islam, i na temelju njega izgradilo vlastiti kulturni, etnički, a na kraju i nacionalni identitet. Stvaranje nacionalnog identiteta kod Muslimana je bilo relativno sporije u odnosu na Srbe i Hrvate, a prvi takav pokušaj - kroz stvaranje posebne bošnjačke nacije u Bosni i Hercegovini pod austro-ugarskom vlašću - nije uspio. Ulaskom BiH u prvu Jugoslaviju Muslimani su se najčešće izjašnjavali kao Hrvati ili Srbi islamske vjeroispovjesti, odnosno "Jugoslaveni" ili "ostali". U prvoj Jugoslaviji je interese muslimanskog stanovništva zastupala politička stranka po imenu Jugoslavenska muslimanska organizacija.
Nakon drugog svjetskog rata, u novoj Jugoslaviji, Muslimani su otpočeli borbu za priznanje statusa naroda kako bi bili ravnopravni u odnosu na Srbe i Hrvate. Tako je Husaga Čišić, muslimanski zastupnik u Skupštini DFJ bio jedini koji je glasao protiv ustava FNRJ 1946. godine. Razlog je bio taj što je odbijen zahtjev da se Muslimani priznaju kao narod, odnosno uvede šesta buktinja u grb SFRJ. U popisu stanovništva 1948. godine muslimani su imali tri opcije: mogli su se deklarirati kao "Srbi muslimanske vjeroispovijesti", "Hrvati muslimanske vjeroispovijesti" ili kao "nacionalno neopredijeljeni". To je bosanskim muslimanima dalo priliku da pokažu koliko se skanjuju da budu posrbljeni ili pohrvaceni: 72 000 njih izjasnilo se da su Srbi, 25 000 da su Hrvati, a 778 000 deklariralo se kao "neopredijeljeni".
U svibnju 1968. godine, na sjednici bosanskog Centralnog komiteta je izdano priopćenje u kojem je stajalo i ovo: "Praksa je pokazala svu štetnost razlicitih vidova pritisaka... iz ranijeg perioda kad su muslimani oznacavani kao Srbi ili Hrvati u nacionalnom pogledu. Pokazalo se, a to je potvrdila i novija socijalisticka praksa, da su muslimani zaseban narod." Ovaj je stav prihvatila i savezna vlada, unatoc žestokim prigovorima u Beogradu srpskih nacionalista među komunistima kao što je bio Dobrica Ćosić. Komunistički političar Hamdija Pozderac je 1971. godine isposlovao ustavne izmjene, iako neki taj čin smatraju kompromisnim, odnosno privremenim rješenjem s obzirom da vodstvo tadašnje Jugoslavije iz političkih razloga nije smatralo prihvatljivim izraz "Bošnjak". I tako se u popisu stanovništva 1971. godine prvi put pojavljuje i označnica: "Musliman, u nacionalnom smislu".
Muslimani su po amandmanima na Ustav SFRJ 1971. tako postali konstitutivan narod - također poznat pod neformalnim nazivom "Muslimani s velikim M", koji ih je trebao razlikovati od drugih građana SFRJ - muslimana po vjeri, odnosno "muslimana s malim m".
Za vrijeme raspada Jugoslavije su se i Muslimani, kao i sve druge etničke grupe, politički okupljali na etničkom principu, iako nešto manje intenzivno od Srba ili Hrvata. U Hrvatskoj je tako pred izbore 1990. formirana Muslimanska demokratska stranka, dok je pred prve demokratske izbore u Bosni i Hercegovini kao stranka koja okuplja i zastupa Muslimane stvorena Stranka demokratske akcije, koja će kasnije dobiti ispostave u Hrvatskoj, Srbiji, Crni Gori te na Kosovu.
Unutar same SDA je odmah došlo do raskola između Adila Zulfikarpašića koji je pokrenuo inicijativu da se umjesto izraza "Muslimani" koristi izaz "Bošnjaci", i Alije Izetbegovića koji se tome ispočetka protivio. Zulfikarpašić je osnovao vlastitu stranku Muslimanska bošnjačka organizacija, ali je ona slabo prošla na izborima.
Izetbegović i SDA su izraz "Bošnjaci" počeli koristiti tek nakon proglašenja nezavisnosti Bosne i Hercegovine, odnosno početka rata. Godine 1993. izraz "Bošnjaci" je službeno prihvaćen u Bosni i Hercegovini, dok je izraz "Muslimani" gotovo u potpunosti iščezao. Izraz "Bošnjaci" se također počeo koristiti i za Muslimane u drugim krajevima bivše Jugoslavije.
S druge strane su neke manje muslimanske zajednice, kao Goranci na Kosovu, odlučile preuzeti posebni identitet.
Marko Kraljević
Kraljević Marko, pravim imenom Marko Mrnjavčević (oko * 1335. – † 1395, Rovine, Vlaška), bio je srpski vlastelin, koji je vladao u razdoblju 1371-1395 u kraju oko Prilepa poznatom kao Prilepsko kraljevstvo.
Muslimani (narod)
Muslimani i Bošnjaci prema popisima stanovništva u državama bivše Jugoslavije
Muslimani: 22.301 (0.3%)
Bošnjaci: 53.605 (8.6%)
Marko Kraljević
Marko je rano prihvatio tursko vazalstvo i pomagao je u otomanskom osvajanju Balkana. Njegova teritorija je poslužila kao baza za napad na Srbiju tokom boja na Kosovu 1389. godine, u kome je možda i sam učestvovao sa turske strane. Poginuo je u bici na Rovinama 1395. godine, boreći se kao turski vazal.
Muslimani (narod)
Muslimani i Bošnjaci prema popisima stanovništva u državama bivše Jugoslavije
Muslimani 20.537 (3.3%)
Marko Kraljević
Marko Kraljević, istorijski ne mnogo značajna ličnost, postao je najpopularniji junak celokupne južnoslovenske narodne poezije. On je izrastao u mitološku figuru, i postao nacionalni junak u predanju i pripovjedkama Bugara, Srba, Makedonaca, Hrvata, Slovenaca, Crnogoraca, Vlaha (i uopće naroda Balkanskog poluotoka). U narodnoj predaji on je zaštitnik i spasioc kršćanstva za vrijeme duge otomanske okupacije Balkana.
Muslimani (narod)
Muslimani i Bošnjaci prema popisima stanovništva u državama bivše Jugoslavije
Bošnjaci 17.018 (0.8%)
Muslimani 2.553 (0.1%)
Marko Kraljević
Život
Kraljević Marko imao je ženu Jelenu (kćer susjednog srpskog velikaša Hlapena, vladara Verije i Vodena u sjevernoj Grčkoj),koliko se zna nisu imali potomstvo.
Oktogon (Zagreb)
mini|260px|Kupola od [[vitraja u Oktogonu]]
Muslimani (narod)
Muslimani i Bošnjaci prema popisima stanovništva u državama bivše Jugoslavije
Bošnjaci 31.473 (0.7%)
Marko Kraljević
Marička bitka
thumb|Ostaci [[Markova tvrdina|Markove tvrdine kod Vranja]] Jula 1371. godine, kralj Vukašin i kraljević Marko su krenuli sa svojom vojskom preko Balšićeve teritorije kraj Skadra, nameravajući da napadnu Altomanovićevu zemlju u pravcu Onogošta. Ovaj napad se nije dogodio, pošto su Osmanlije zaprijetile gospodaru Sera Despotu Jovanu Uglješi, mlađem kraljevom bratu koji je vladao istočnom Makedonijom. Vojne snage Mrnjavčevića brzo su preusmjerene ka istoku. Nakon bezuspješnog pokušaja da nađu saveznike, dva brata su samostalno prodrla sa svojim trupama u teritoriju pod osmanskom kontrolom. U Maričkoj bici 26. septembra 1371, Turci su potpuno uništili srpsku vojsku; čak ni tijela Vukašina i Uglješe nisu pronađena. Mjesto borbe, u blizini sela Ormenio na istoku današnje Grčke, Turci i danas nazivaju Sırp Sındığı „srpska pogibija“. Ishod ove bitke imao je ozbiljne posljedice: vrata Balkana bila su širom otvorena za dalje tursko napredovanje.
Muslimani (narod)
Muslimani i Bošnjaci prema popisima stanovništva u državama bivše Jugoslavije
Bošnjaci 21.542 (1.1%)
Bosanci 8.062 (0.4%)
Marko Kraljević
Marička bitka
Marko za razliku od oca nije sudjelovao u toj presudnoj bitci, već je ubrzo prihvatio otomansku vlast i postao njihov vazal. Ne zna se kada je tačno Marko postao turski vazal, ali srpski istoričari veruju da se to nije desilo odmah nakon Maričke bitke. S druge strane, turski povjesničari objašnjavaju mnoge povlastice koje je imao Prilep u 14. stoljeću time da je vladar Prilepa - vjerojatno Marko - vrlo rano prihvatio tursku zaštitu.
Vladavina
thumb|[[Prilepsko kraljevstvo, krunska zemlja Mrnjevčevića.]]
Ohridska episkopija kruni Marka Mrnjavčevića za "kralja Srbije i Romeje" između 1372. i 1376. godine. Međutim, usled uništenja vojske Mrnjevčevića na Marici, kralj Marko je bio bez stvarne moći. Posle očeve pogibije na nj su se digli mnogi okolni gospodari i oteli mu znatne dijelove teritorije koju je naslijedio. Do 1372. Đurađ I Balšić zauzeo je Prizren i Peć, a Knez Lazar Hrebeljanović Prištinu. Do 1377. Vuk Branković osvojio je Skoplje, a vlastelin albanskog porijekla župan Andrija Gropa osamostalio se u Ohridu.
Marko je vladao teritorijom današnje Republike Makedonije (zapadni dio), sa dijelovima sjeverne Grčke (krajevima oko Kastorije i Florine) te dijelom istočne Albanije (krajem oko grada Korçë). Stolovao je u Prilepu.
Kako je oblast oko Prilepa bila odskočna daska za dalja osvajanja, Turci su dali mnoge povlastice tamošnjem vladaru. Sa otomanske tačke gledišta, kralj Marko je naprosto bio lokalni beg koji je držao Prilep kao važno trgovačko središte. Za sebe je spasio svoju imovinu i nije plaćao poreza. Turci su tolerirali njegovu vlast nad njegovim dotadašnjim lenskim zemljama, a on je zauzvrat morao ratovati na njihovoj strani protiv svojih dojučerašnjih saveznika i rođaka, i davati logističku potporu turskoj vojsci kad prolazi preko njegova područja.
Bitka na Kosovu
minijatura|[[Markovi kuli, ostaci prestonice zemlje Mrnjavčevića.]]
Ništa se pouzdano ne zna o učešću kralja Marka u Kosovskoj bici. Kao turski vazal morao bi se boriti protiv Srba. Turski povjesničari citiraju onovremenoga kroničara Nesrija, koji je zapisao da je sultanova vojska, idući na Kosovo, prošla pokraj Prilepa, a da su joj cijelim putem do Gazimestana mjesni vazali izlazili u susret i pokazivali put. Turski kroničari pominju da su na turskoj strani sudjelovali i kršćanski vladari vazali, ali ih ne spominje poimenice. Neki veruju da je Marko nekako uspio izbjeći svoju vazalnu obavezu, dok drugi argumentuju da neizravno možemo zaključiti da je na turskoj strani na Gazimestanu sudjelovao i Marko.
Teritorij pod njegovom upravom nije zadesilo razaranje, čak se u narednim godinama stanovništvo povećavalo.
Bitka na Rovinama
Po vazalskoj obavezi, Marko je morao otići boriti se u Vlašku kod mjesta Rovine, protiv vlaške kršćanske vojske 1395 godine. Marko Mrnjavčević je poginuo u bici na Rovinama, boreći se kao turski vazal, zajedno sa Konstantinom Dragašem, koji je bio u sličnom vazalnom odnosu.
Markovoj braći, Andrijašu i Dmitru, Bajazit nije dao da naslede njegovu oblast. Markova oblast, kao i zemlje Konstantina Dejanovića, postadoše čisto tursko područje. Od 1395. godine čitava Markova oblast postaje Ohridski sandžak Otomanskog carstva. Tek 70 godina nakon smrti Kraljevića Marka, njegove zemlje podjeljene su, ali ovaj put kao turski timar, no čak i tada uspjeli su neki daleki Markovi kršćanski rođaci postati vlasnici tih posjeda (timara).
Sedamdeset godina nakon Markove smrti turska vlast dijeli posjede (timare) "kralja" Marka. Među nasljednicima Markova timara uz muslimane i kršćani. Ti su kršćani, zacijelo, potomci kralja Marka, ili potomci velikodostojnika s njegova dvora.
Kraljević Marko u Srpskoj epskoj poeziji
thumb|desno|Smrt Kraljevića Marka, slika rađena po pjesmi Novaka Radonića (1848)
U srpskoj narodnoj poeziji, Kraljević Marko je super junak ranga jednog Herakla, i on posjeduje nadljusku snagu, u stanju je stiskom šake istisnuti vodu iz suharka starog devet godina. Njegovovo omiljeno oružje je topuz od 66 oka (85 kg) i ima konja Šarca kojeg si je odabrao zato jer je bio jedini kojeg nije mogao odbaciti s ramena.
U pjesmama se ističe njegovo viteško junaštvo, iako je i on poput Herakla sklon naglim izljevima bijesa, on uvijek ostaje zaštitnik siromašnih i nemoćnih, čuvar zakona i reda, čak i onda kad to ide na njegovu štetu. Kraljević Marko je i milosrdan, u jednoj pjesmi on žali što je ubio boljega junaka od sebe Musu Kesedžiju (albanskog razbojnika). U drugoj pak pjesmi Marko se odlučuje pomoći tadašnjem zakonitom srpskom vladaru Stefanu Urošu, iako je mogao biti bar malo nepošten, a tada bi od toga imao koristi njegov otac (pa i on). U narodnom pjesništvu on se odlučio umrijeti kad se pojavilo vatreno oružje (dotada je živio već par stotina godina) jer je otad svaka kukavica mogla ubiti junaka i izdaleka.
Njegova majka Jevrosima bila je sestra bugarskog vlastelina Vojvode Momčila, a brat mu se zvao Andrеja ( Andrijaš), obadvoje su stvarne historijske ličnosti.
Oktogon (Zagreb)
Opis
Podovi pasaža pokriveni su kvadratnim pločicama u dvije boje, koje su položene u polja orubljena bordurama od kojih jedna nosi motiv meandra.
Marko Kraljević
Kraljević Marko u Srpskoj epskoj poeziji
U kasnijim pričama govori se da je Marko više nalikovao svom ujaku nego rođenom ocu.
Oktogon (Zagreb)
Opis
U dvorištu prolaza danas nedostupnog prolaznicima nalazi se i spomenik psu. Tijekom gradnje palače Prve hrvatske štedionice na gradilište je dolutao izgladnjeli pas kojeg su radnici hranili i s vremenom se udomaćio. Prema priči pas Pluto nastradao je pred sam kraj izgradnje, vjerojatno u sukobu s razbojnicima. Radnicima i arhitektu Vancašu to je teško palo, pa se kao uspomenu na Pluta izradila spomen ploča.
Marko Kraljević
Kraljević Marko u Bugarskoj i Makedonskoj epskoj poeziji
left|thumb|Lik Kraljevića Marka na slici Mine Karadžić Krali Marko, kako ga zovu u Bugarskoj, je jedan od najpopularnijih likova bugarskog folklora kroz stoljeća. Po bugarskim legendama, Markova majka bila je Evrosija sestra bugarskog velikaša Vojvode Momčila, koji je vladao planinskim krajevima Rodopa.
Kad se rodio Krale Marko, tri vile proročice prorokovale su da će Marko postati junak koji će zbaciti svoga oca sa kraljevskog trona. Na to je njegov otac kralj Vukašin uzeo dijete i bacio ga sa koljevkom u rijeku. To je vidjela šumska vila samodiva (zvana i samovila ili samo vila), ona je pronašla Marka i pobrinula se za njega, postavši njegova pomajka. Zato jer je sisao samovilino mlijeko Marko je dobio nadljudsku snagu. U bugarskoj narodnoj lirici opisan je kao borac za slobodu, protivnik Turaka i njihove vlasti. Marko ima krilatog konja Šarkoliju (Šarko je naziv za pjegava konja) i sestričnu - samodivu Đuru.
U Bugarskim legendama o Krale Marku utkani su dijelovi brojnih starijih paganskih vjerovanja i mitova, većina tih priča i predanja nastala je od 14. st do 18. st. Od svih bugarskih epskih pjesama o Kraljeviću Marku, vjerojatno je najljepša ona o tome kako je Marko izgubio snagu, nju je zabilježio makedonsko-bugarski učitelj i sakupljač narodnog blaga Trajko Kitančev u Resenskom kraju.
Po makedonsko - bugarskom filologu i slavistu Krsti Misirkovu, pjesme o Kraljeviću Marku iz Makedonije a naročito one iz Srbije zvane bugarštice, nastale su pod uticajem bugarske muzike na srpski folklor.
Gradić
alt=Gradić |mini|220x220piksel|Gradić Gradić je izraz koji se kolokvijalno koristi za manje naselje gradskog tipa, odnosno manji grad. Osim tog izraza se koriste i izrazi varoš (koji potiče iz mađarskog jezika, odnosno riječi város) i palanka (koji potiče od vrste utvrđenja). Za izraz gradić je karakteristično da ne postoji u mnogim svjetskim jezicima, odnosno da ne postoji razlika između gradića i "pravog" grada; također u mnogim zemljama gdje ta razlika postoji, ona često nema nikakvog efekta na službenu terminologiju.
Kao glavni kriterij za razlikovanje gradića od grada jest njegova veličina, odnosno broj stanovnika.
U svakodnevnom govoru izraz gradić obično ima pozitivan prizvuk, odnosno njime se obično opisuju gradska naselja koja su očuvala svoj vizualni identitet ili osjećaj solidarnosti i zajedništva među stanovnicima koji ponekad nedostaje stanovnicima većih gradova. Nasuprot tome, izrazi "varoš", "varošica" ili "palanka" su obično pežorativni, i njima se označava zadrtost, primitivizam ili malograđanština u nečijoj sredini.
2,alfa-DMT
2,alfa-DMT je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 188,269 Da.
Seghe di Villa I, Belluno
Seghe di Villa I je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 330 m.