cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kazahstanski prag
Njegovih preko 450.000 ha uključuje i vlažna područja koja su ključne točke zaustavljanja i raskrižje na središnjem preletu morskih ptica selica iz Afrike, Europe i Južne Azije (kao što su sibirski bijeli ždral, dalmatinski pelikan i Pallasov orao ribar) prema njihovim rasplodnim mjestima u zapadnom i istočnom Sibiru. Rijetke vrste ptica ali i druge ugrožene životinje, kao što su Azijski gepard i Sajga, još uvijek žive u stepskom području od oko 200.000 ha.
Dio Kazahstanskog praga sa stepama i jezerima je upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji 2008. godine kao jedina prirodna svjetska baština u Kazahstanu. Zaštićena područja su: Park divljine Sarijkopa, Nacionalni rezervat Naurzum (slika desno), Narusum-Karagay i Tersek-Karagay.
Poljanec
Poljanec je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Ludbrega, Varaždinska županija. Do 2013. nalazilo se u sastavu Općine Martijanec.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 792 stanovnika te 242 obiteljskih kućanstava.
Glen Alen
Glen Alen se može odnositi na
Gud Houp
Gud Houp se može odnositi na
Glenko
Glenko se može odnositi na
Gun Crazy
Gun Crazy, također poznat i pod naslovom Deadly Is the Female je američki crno-bijeli kriminalistički film koji se smatra jednim od najvažnijih ostvarenja žanra film noir. Protagonist, čiji lik tumači John Dall, je bivši vojnik opsjednut oružjem koji upozna srodnu dušu u liku lijepe sajamske zabavljačice (čiji lik tumači Peggy Cummins) u koju se zaljubi. Radnja prikazuje kako njih dvoje svoju zajedničku strast prema oružjem pretakaju u seriju oružanih pljački. Scenario za Gun Crazy je napisao Dalton Trumbo, koji je u vrijeme snimanja kao komunist i član Hollywoodske desetorice bio na crnoj listi, te umjesto koga je na špici potpisan MacKinlay Kantor. Inspiracija za film je pronađena u stvarnim događajima, odnosno znamenitom zločinačkom ljubavnom paru Bonnie i Clyde. Gun Crazy je snimljen s izuzetno malim budžetom, ali je režiser Lewis koristio inovativne tehnike režije, pa se film odlikuje antologijskom scenom pljačke snimljenom u jednom jedinom kadru. Kritika je kasnije posebno hvalila i likove koji su se isticali za tadašnji Hollywood neuobičajenom psihopatologijom. Gun Crazy je s vremenom stekao kult status, a smatra se jednom od preteča tzv. trenda amour fou ("luda ljubav"), odnosno filmova o ludim ljubavnicima čiji je najpoznatiji primjer Goddardov Do posljednjeg daha.
Jacqueline Boyer
Žaklin Boje ( rođena Jacqueline Ducos, 23. 4. 1941) je francuska pevačica, ćerka Žaka Pila i Lusjen Boje.
Bila je pobednik na Pesmi Evrovizije 1960. godine gde je predstavljala Francusku sa pesmom Tom Pillibi. Muziku je komponovao Andre Pop a tekst je napisao Pjer Kur.
Ladislav Šaban
Ladislav Šaban (Lepoglava, 3. siječnja 1918. - Zagreb, 25. srpnja 1985.), hrvatski znanstvenik i glazbeni pedagog, profesor na Muzičkoj akademiji u Zagrebu, član suradnik Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti.
OR4L1
Olfaktorni receptor 4L1 je protein koji je kod ljudi kodiran OR4L1 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Ladislav Šaban
Životopis
Rodio se u Lepoglavi 1918. godine. Za njegovu je glazbenu naobrazbu naročito skrbila majka, rođena Kukuljević, unuka hrvatskoga povjesničara i književnika Ivana Kukuljevića Sakcinskoga.
Nakon što se obitelj preselila u Zagreb, školovanje je nastavio u Klasičnoj gimnaziji i u srednjoj glazbenoj školi. Studij klavira na Muzičkoj akademiji u klasi Svetislava Stančića usmjerio je mladog Ladislava Šabana prema pedagogiji. Već za studentskih dana, fakultativno pohađa i kolegij povijesti na Sveučilištu. Prve stručne radove počeo je objavljivati tokom 60-ih godina.
Preminuo je 1985. godine u Zagrebu.
Roslyn Harbor, New York
Rozlin Harbor je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.051, što je 28 (2,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Grejsvil
Grejsvil se može odnositi na
Cabrerets
Kabrere je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Lot koja pripada prefekturi Kaor.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 203 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 4 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 43,38 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 1 301 metar (maksimalnoj 367 m, a minimalnoj 130 m).
Gordonvil
Gordonvil se može odnositi na
Grinsboro (razvrstavanje)
Grinsboro se može odnositi na
Caruthersville, Missouri
je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.168, što je 592 (-8,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Gerli
Gerli se može odnositi na
Čopor
Čopor kanida, najčešće vukova i pasa je grupa životinja organizirana po striktnoj socijalnoj hijerarhiji. U divljini, čopor predvode alfa mužjak i alfa ženka. Ovakva socijalna struktura omogućava vukovima da ulove plijen koji je mnogo puta veći od jednog vuka. U posljednje vrijeme se smatra da čopor i nema neke veze sa lovom, nego sa poboljšanjem novih jedinki pri reprodukciji.
Veličina čopora se mijenja vremenom i zavisi od okoline u kojoj čopor živi, individualnosti jedinki, kao i izvora hrane. Čopor najčešće sadrži od dvije do šest jedinki, iako su zabilježeni i čopori od 20 jedinki. Hijerarhija je relativno striktna, sa alfama (mužijakom i ženkom) na vrhu i omegama na dnu i važi za sve aktivnosti u čoporu od ishrane do parenja.
mini|desno|I u domaćinstvu, više pasa obavezno organizuje čopor i ponaša se po pravilima čopora, najčešće uključujući i članove porodice u ono što smatraju svojim čoporom.
Alfa životinje
Alfa par ima najviše društvene slobode od svih životinja u čoporu, ali nisu vođe u onom smislu kako to smatraju ljudi. Oni ne izdaju naređenja. Alfe jednostavno imaju najviše slobode da izaberu gdje bi da idu i šta bi da rade.
Dok su većina alfa parova monogamni, izuzeci postoje. Alfa životinje se mogu pariti i sa nižerangiranim životinjama, naročito ako je u pitanju bliska jedinka (brat ili sestra). Vukovi se takođe ne pare uvijek sa istom jedinkom. U slučaju smrti jednog u alfa paru, status drugog se ne mijenja i on se nastavlja pariti sa drugom jedinkom u čoporu.
Uobičajeno je, da alfa par jedini ima mlade i da ih uspješno dovede do zrelosti. (Druge jedinke se takođe mogu pariti, međutim zbog nedostatka slobode i resursa za život njihovi mladi rijetko dožive zrelost). Svi vukovi u čoporu pomažu pri podizanju mladih. Štenad mogu da izaberu da li će ostati u istom čoporu ili će otići iz čopora.
Uspostavljanje hijerarhije
Hijerarhija je uspostavlja i održava kroz niz ritualizovanih borbi i prikazivanja stava. Vukovi više vole da vode psihološke, nego stvarne borbe i prije alfa status zasluži jedinka sa najjačim karakterom nego jedinka sa većom stvarnom snagom. Način na koji se mjesto u hijerarhiji zadržava i, eventualno, poboljšava varira od čopora do čopora. U većim čoporima životinja blaže naravi, ili u gupama mladih životinja, hijerarhija može stalno da se mijenja ili čak da bude cirkularna!(jedinka A dominira nad jedinkom B koja dominira nad jedinkom V, koja opet dominira nad jedinkom A).
Gubitak mjesta u hijerarhiji čopora može nastajati postepeno ili odjedom. Stariji vuk može jednostavno da popusti kada se pojavi ambiciozni izazivač, pri čemu se redoslijed u hijerarhiji mijenja bez prolivanja krvi. Takođe je moguće da stari alfa mužijak odluči da uzvrati braneći svoje mjesto, pri čemu će poraženi najčešće biti protjeran iz čopora ili čak i ubijen od strane ostalih članova čopora (iako se ovo rijetko dešava). Najjače borbe se, po pravilu dešavaju u zimskim mjesecima, u doba parenja.
Stvaranje novog čopora
Novi čopori se formiraju kada vuk odluči da napusti svoj rodni čopor i zauzme neku teritoriju. Skupina ovakvih vukova, koji zajedno putuju u cilju pronalaženja odgovarajuće teritorije polako postaje čopor. Prilikom pronalaženja teritorije, poželjno je izbjegavati tuđe teritorije.
Hejlivil
Hejlivil se može odnositi na
Eparhija timočka
Eparhija timočka je eparhija Srpske pravoslavne crkve. Sedište eparhije je u Zaječaru, gde se nalazi Saborna crkva eparhije.
Nadležni arhijerej je gospodin Justin, od 1992. godine.
Područje eparhije
Eparhija obuhvata istočno područje Središnje Srbije, kroz koje protiče reka Timok, po kojoj je ova eparhija i dobila svoje ime. Eparhija, zapravo, obuhvata sliv Timoka. Sa zapadne strane dotiče Crni Timok a sa južne Beli da bi se u samom Zaječaru sastali i obrazovali Veliki Timok. Pored Zaječara važni gradovi u eparhiji su Bor, Negotin i Knjaževac.
Istorijat
Pre oslobođenja Timočke krajine od turskog ropstva i uspostavljenja statusa eparhije, ove oblasti su bile pod duhovnom upravom, delom Vidinske mitropolije, delom Niške, a najmanjim delom Beogradske. U toku gotovo sto sedamdeset godina života Eparhije timočke, upravljalo je njome deset episkopa. Eparhija je jednom prilikom bila ukinuta, od 1886. do 1890., a u više navrata su njome administrirali episkopi susednih eparhija.
Srbi su prilikom svoga doseljavanja na ovo područje zatekli već organizovani crkveni život sa episkopom čije je sedište bilo u gradu Akve na Dunavu, negde kod današnjeg Prahova. O veoma živom i u svakom pogledu razvijenom i ustrojenom životu od najranijih vremena, svedoče mnogobrojni ostaci naseobina, posebno rimskih. Od 11. veka ulazilo je ovo područje u sastav Ohridske arhiepiskopije. Kako se nalazilo na tromeđi srpsko-rumunsko-bugarskoj, menjalo je ono i svoju pripadnost u crkvenom pogledu. Pripadalo je i Ohridskoj i Trnovskoj i Pećkoj i Carigradskoj crkvi. Za vreme austrijske vlasti nad severnom Srbijom (1718—1739) pripadala je Timočka Krajina Vršačkoj eparhiji u sastavu Beogradsko-karlovačke mitropolije. Posle ukidanja Pećke patrijaršije (1766) bilo je ovo područje najpre u sastavu Vidinske eparhije pod vrhovnom vlašću Carigradske patrijaršije, pod kojom je ostala sve do 1831. godine.
U vreme Prvog srpskog ustanka (1804—1813) ova oblast bila je pod vlašću beogradskog mitropolita, poreklom Grka. Kada je 1830. sultanovim hatišerifom Srbija postala autonomna kneževina, sa Milošem Obrenovićem kao naslednim knezom na čelu, ishodio je knez Miloš 1831. od Carigradske patrijaršije tomos kojim se u Kneževini Srbiji obrazuje autonomna mitropolija sa višom jerarhijom sastavljenom od Srba. Prvi mitropolit oslobođene Srbije bio je Melentije Pavlović. Kada je 1833. Timočka krajina priopojena Kneževini Srbiji, odmah su preduzeti koraci za osnivanje nove srpske eparhije za ovu oblast.
Timočka krajina, bez velikih središta, nije imala ni materijalnih ni duhovnih udobnosti onoliko, koliko su imale neke druge oblasti Srbije. Još u rimsko doba izgrađena mnogobrojnim gradićima i kulama, ona je za vreme turske vladavine bila razrušena i dočekala oslovođenje 1883. godine sa malim brojem crkvica i kapela, od nasilničkog oka sklonjenim čatmarama i brvnarama. Ostavljena dugo vremena posle oslobođenja bez saobraćajnih veza sa ostalim krajevima, ona je i u Prvom i u Drugom svetskom ratu pretrpela teške okolnosti.
Namestištva
Eparhija sremska podeljena na četiri arhijerejska namesništva: Arhijerejsko namesništvo kljucko
Manastiri
Manastiri Eparhije timočke: Bukovo, Manastirica, Suvodol, Vratna, manastir Sveta Trojica, Krepičevac, Grlište i Lozica.
Episkopi
Episkopi ove eparhije do sada:
Ilarion Golubović (2014)
Vanjske veze
Justin Stefanovic (1992-2014)
Guardiola I, Latina
Guardiola I je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Član
Član ima više značenja:
Mya Diamond
Odrasla je u malom mjestu kraj jezera Balaton, a u osnovnoj školi se isticala talentom za jeziku. Karijeru je započela nakon što se sa momkom doselila u Budimpeštu, prvo kao model, a potom nastupima u hard core filmovima. Njen egzotični izgled ju je učinio popularnom među producentima i režiserima, te je surađivala sa Lucom Damianom, a potom i sa kompanijom Private, za koju je snimili SF-porno parodiju Porn Wars. 2010. je objavila kako više neće nastupati pred kamerama. 2011. se udala za stripera Fabricea Kenzoa.
Sheatown, Pennsylvania
Šitaun je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 671.
Pedavena, Belluno
Pedavena je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3221 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 337 m.
OR4M2
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Litijum citrat
Litijum citrat je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 209,923 Da.
OR4M1
Olfaktorni receptor 4M1 je protein koji je kod ljudi kodiran OR4M1 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Payne, Ohio
Pejn je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.194, što je 28 (2,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Pepi II
Pepi II (cca. 2284. pne. - cca. 2184. pne.) bio je vladar Šeste dinastije egipatskog Starog kraljevstva. Njegovo kraljevsko ime Neferkare (Nefer-ka-Re) znači "Lijep je Ka Reov". Nekoć se smatralo da je sin Pepija I i kraljice Ankhesenpepy II, ali se danas vjeruje kako je Pepi II bio sin Merenrea, koji je oženio Ankhesenpepy nakon smrti Pepija I -- to se temelji na natpisu na bloku bijelog vapnenca u njenom zagrobnom hramu, prema Audranu Labrousseu, direktoru Francuske arheološke misije . Pepi II bi, stoga, umjesto toga trebao biti unuk Pepija I. Na prijestolje je došao u dobi od šest godina, nakon prerane smrti oca, te se uglavnom vjeruje da je vladao 94 godine (cca. 2278. pne. - cca. 2184. pne.), što predstavlja najdužu vladavinu jednog monarha u historiji, iako su tu brojku neki egiptolozi pokušali zamijeniti nešto kraćom vladavinom od 64 godine, za što navode odsutstvo potvrđenih datuma Pepijeve vladavine nakon njegovog 31. popisa stoke (godine 62. ukoliko je riječ o dvogodišnjim popisima). Njegovu vladavinu je označio nagli pad Starog kraljevstva. Dok je rasla moć monarha, slabila je moć faraona. Bez dominantne centralne vlasti, lokalni plemići su među sobom počeli poduzimati pljačkaške pohode.
Vanjski odnosi
Smatra se da je Pepi II nastavio s tradicijom svojih prethodnika i postojećih vanjskih odnosa, i vjerojatno proširio trgovačke veze prema jugu Afrike. Bakar i tirkiz su se kopali u rudnicima Wadi Maghare, a alabaster iz kamenoloma Hatnub - obje lokacije na Sinaju. Postoji barem jedna zabilježena ekspedicija u Punt. Diplomatski zapisi također spominju misiju u Byblos u drevnoj Palestini.
Kompleks piramida
Piramida je bila središte velikog grobnog kompleksa, u kojemu je postojao zagrobni kompleks i mala, satelitska piramida na istoku. Njegovu piramidu su sa sjevera i sjeverozapada okruživale piramide njegove dvije supruge (Neith (A) i Iput II), te s jugoistoka (Udjebten), svaka sa svojim zagrobnim kompleksom. Možda kao odraz sumraka vladavine pred kraj života, četvrta supruga Ankhenespepy IV nije dobila svoju piramidu nego je umjeso toga sahranjena u skladišnoj prostoriji Iputine zagrobne kapele. Isto tako je prince Ptahshepses, koji je vjerojatno umro pred kraj vladavine Pepija II, sahranjen u zagrobnom kompleksu ranijeg faraona Unasa, unutar "recikliranog" sarkofaga koji datira iz Četvrte dinastije.
Varaždinske barokne večeri
Varaždinske barokne večeri su hrvatski glazbeni festival.
Festival je osnovan 1968. godine, a održava se od 1971. godine. Na repertoaru je barokna glazba. Glavnina programa održava se u Varaždinu, a dio programa i u obližnjim hrvatskim gradovima te u gradovima u susjednim državama. Mjesta održavanja koncerata su: crkve, dvorci, palače i koncertne dvorane. Na festivalu su nastupili brojni hrvatski i inozemni glazbeni solisti, operni pjevači, orkestri i filharmonije. Vrijeme održavanja festivala je kraj rujna i početak listopada. Uz izvođenje barokne glazbe, u popratnom programu organiziraju se likovne izložbe, predstavljanja knjiga, glazbeni seminari i sl., obično također na temu baroka. Festival se redovito održava pod pokroviteljstvom Predsjednika Republike Hrvatske. Na kraju festivala dodjeljuju se nagrade:
Pepi II
Kompleks piramida
Smatra se da je kompleks piramida bio dovršen ne kasnije od 30. godine vladavine Pepija II. Nijedna važnija zagrobna konstrukcija se dogodila nakon 30, a možda i 60 godina, vjerojatno zbog kraljeve nevjerojatno duge vladavine. To znači da se stvorio značajan generacijski jaz među obučenim kamenorescima, zidarima i građevinarima koji više nisu imali značajan državni projekt na kome bi radili te nisu imali kome prenijeti svoje vještine. To možda objađnjava zašto veliki piramidalni projekti nisu bili poduzeti od kasnijih regionalnih kraljeva u Herakleopolis za vrijeme Prvog prijelaznog perioda.
Nasljednici
Međutim, prema Manethonu i Torinskom popisu kraljeva, naslijedio ga je sin Merenre II, koji je vladao samo godinu dana. Njega je možda naslijedila Nitocris, koja je vjerojatno bila sestra Merenrea i njegova supruga. Ukoliko je uistinu vladala, mogla je biti prvi ženski vladar Egipta. Prema priči koju prenosi Manethon, Merenre II je bio ubijen, a Nitocris se pobrinula da ubojice budu kažnjene prije nego što je počinila samoubojstvo. Danas u akademskoj zajednici postoje ozbiljne sumnje da je uopće postojala, s obzirom na nedostatak fizičkih dokaza kao što su popisi kraljeva koji potvrđuju njenu vladavinu.
Los olvidados
Los olvidados je meksički crno-bijeli film snimljen 1950. u režiji Luisa Buñuela. Radnja filma je smještena u sirotinjsku četvrt Ciudad Mexica, a protagonist, koga tumači Alfonso Mejía, je dječak koji se iz siromaštva pokušava izvući poštenim radom, ali ga El Jaibo (čiji lik tumači Roberto Cobo), vođa maloljetničke bande, stalno vraća na put kriminala. Los olvidados je predstavljao jedan od prvih značajnijih Buñuelovih filmova napravljenih za vrijeme egzila u Meksiku. Kritičari su u njemu prepoznali uticaj tada pomodnog italijanskog neorealizma, ali i Buñuelovo nastojanje da ga kombinira sa njegovim ranijim nadrealističkim radovima. Dio mu je, međutim, zamjerao nedostatak bilo kakve pozitivne poruke i prikaz djece koja su sposobna za najokrutnije zločine. Usprkos toga je na Kanskom festivalu 1951. godine dobio Veliku nagradu za režiju, a danas se smatra jednim od klasika meksičke i svjetske kinematografije.
Heflin
Heflin se može odnositi na
Eparhija šabačka
Eparhija šabačka je eparhija Srpske pravoslavne crkve sa sjedištem u Šapcu, gde se nalazi i Saborna crkva eparhije.
Nadležni arhijerej je gospodin Lavrentije.
Granice
thumb|d|300px|[[Saborna crkva u Šapcu|Saborna crkva eparhije u Šapcu]] Obuhvata oblast u zapadnoj Srbiji oko grada Šapca.
Eparhija šabačka se graniči sa eparhijama Zvorničko-tuzlanskom, Sremskom, Beogradsko-karlovačkom, Šumadijskom, Valjevskom i Žičkom.
Sveti arhijerejski sabor SPC je na prolećnom zasedanju u maju 2006. doneo odluku da se Šabačko-valjevska eparhija podeli na dve eparhije: Šabačku sa centrom u Šapcu i Valjevsku sa sedištem u Valjevu. Dotadašnji episkop šabačko-valjevski gospodin Lavrentije Trifunović postao je šabački episkop.
Istorijat
thumb|d|300px|[[Manastir Tronoša]] Posle sklapanja Beogradskog mira 1739. došlo je do spajanja dve eparhije, jedna od njih je bila u sastavu Austrije i imala sedište u Valjevu (Valjevska eparhija), a druga je bila u sastavu Turske sa sedištem u Užicu (Užičko-ariljska i zvornička eparhija). Tako je nastala jedna velika eparhija sa sedištem u Valjevu. Ovakvo stanje je potrajalo do 1831. kada je uspostavljena novo ustrojstvo u srpskoj crkvi i pomenuta eparhija podeljena na tri dela. Krajem 18. veka je sedište eparhije izmešteno iz Valjeva u Šabac, pa se prvim šabačkim episkopom smatra Grk Danilo I.
Kada je 1831. srpska crkva dobila pravo da sama postavlja Srbe episkope umesto dotadašnjih Grka, dotadašnja velika Užičko-valjevsko-zvornička eparhija podeljena je na tri eparhije: na Užičku, sa sedištem u Čačku (kasnije nazvanu Žička eparhija), na Valjevsku, koja je prozvana Šabačkom, pošto je sedište episkopa konačno premešteno u Šabac, i na Zvorničku, čija je oblast ostala pod Turcima i dobila posebnog episkopa (današnja Eparhija zvorničko-tuzlanska).
Godine 2006. Šabačko-valjevska eparhija je prestala da postoji i podeljena na dve nove eparhije: Šabačku i Valjevsku. Poslednji eparhijski arhijerej eparhije bio je episkop Lavrentije Trifunović, koji je po njenoj deobi postao episkop šabački.
Arhijerejska namesništva
Eparhija je podeljena na arhijerejska namesništva kojim upravlja arhijerejski namesnik. Ima ih 10 i to su:
Manastiri
U Šabačko-valjevskoj eparhiji nalaze se sledeći manastiri:
Špilja Vindija
Prve zabilješke o Vindiji potječu od Ivana Kukuljevića Sakcinskog (1873.) i Dragutina Gorjanovića-Krambergera (1904.). Stjepan Vuković je prvi 1928. godine pronašao rukotvorine i ostatke životinja te započeo istraživanja. Opsežna istraživanja i iskopavanja (1974. – 1967.) nastavio je Mirko Malez.
U špilji su 1974. godine pronađeni jedni od najboljih ostataka neandertalaca na svijetu, stari oko 30.000 godina. Zbog toga su odabrani da budu glavni izvor DNA za tzv. "Neandertalski projekt genoma" (Neanderthal genome project).
Fosilni ostaci ljudi i brojnih životinja, zajedno s više hiljada kamenih i koštanih rukotvorina, određuju Vindiju i kao jedno od najznačajnijih europskih paleolitičkih nalazišta. Istraživanjima upravo fosilnih kostiju neandertalaca iz Vindije, utvrđeno je da u genomu suvremenog čovjeka ima neandertalskih gena, koji potvrđuju kako su se neandertalci uspješno miješali sa savremenim ljudima.
Proglašena je za zaštićeno područje - kategorija zaštite: III - spomenik prirode – paleontološki.
Pekinški čovjek
Pekinški čovjek (kineski: 北京猿人, pinyin: Běijīng Yuánrén, latinski: Homo erectus pekinensis), je primjer Homo erectusa (lat. za "Uspravan čovjek") koji se smatra za nasljednika Australopiteka i pretka Homo sapiensa, Suvremenog čovjeka.
Skupina fosilnih uzoraka (15 djelomičnih lubanja, 11 donjih čeljusti, mnogo zuba, neke kosti skeleta i veliki broj kamenog oruđa) otkriveni su tijekom iskapanja u Zhoukoudianu (Chou K'ou-Tien) u blizini Pekinga (Kina) 1923.-27. godine. Nalazi se smatraju starima otprilike 500.000 godina, iako novi 26Al/10Be nalazi sugeriraju kako su stari oko 680.000-780.000 godina (pleistocen).
Većinu studija o tim fosilima izveo je Davidson Black do svoje smrti, 1934. godine. Franz Weidenreich ga je zamijenio i studirao fosile do odlaska iz Kine 1941. godine. Originalni fosili su nestali 1941., dok su se dostavljali u SAD zbog sigurnosti tijekom Drugog svjetskog rata, ali ostali su izvrsni odljevi i opisi. Ilustracija desno je rekonstrukcija Franza Weidenreicha, nastala na temelju kostiju od najmanje četiriju različitih osoba (nijedan od fosila nije potpun).
Sinantropi su živjeli uglavnom sakupljačkim načinom života, ali su se bavili i lovom. Pekinški čovek se povezuje s pitekantropom a Jave (Javanski čovjek). Arheološko nalazište Zhoukoudian, na kome je otkriven Pekinški čovek, je 1987. godine upisano na popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji, a iskopavanja na ovom lokelitetu traju i danas. Ovaj lokalitet je izvanredan dokaz ljudske zajednice na azijskom kontinentu tijekom prapovijesti i evolucije hominida; otkriće Pekinškog čoveka potvrdilo je kontinuitet u razvoju hominida. Problem oko kontinuiteta nastao je u 19. stoljeću kada je otkriven pitekantrop na Javi, koji je potomak australopiteka, predaka Homo sapiensa.
Helina
Helina se može odnositi na
Hodžiz
Hodžiz se može odnositi na
Aiglun (Gornjoprovansalski Alpi)
Eglen je naselje i opština u jugoistočnoj Francuskoj u regionu Provansa-Alpi-Azurna obala, u departmanu Gornjoprovansalski Alpi koja pripada prefekturi Dinj le Ben.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1038 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 69 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,89 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 700 metara (maksimalnoj 900 m, a minimalnoj 507 m).
OR4N2
Olfaktorni receptor 4N2 je protein koji je kod ljudi kodiran OR4N2 genom.
Contrada Collepizzuto, Chieti
Contrada Collepizzuto je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 66 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 284 m.
OR4N4
Olfaktorni receptor 4N4 je protein koji je kod ljudi kodiran OR4N4 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Eparhija raško-prizrenska
Eparhija raško-prizrenska ili Eparhija raško-prizrenska i kosovsko-metohijska je eparhija Srpske pravoslavne crkve.
Nadležni arhijerej je gospodin Teodosije, a sedište eparhije se nalazi u Prizrenu. Broj vernika ove eparhije je u opadanju zbog političkih pritisaka i dešavanja koja su dovela do iseljavanja srpskog stanovništva.
Istorijat
Eparhija raško-prizrenska oformljena je spajanjem dve drevne eparhije Srpske crkve: Raške i Prizrenske. Ove dve eparhije pominju se u poveljama vizantijskog cara Vasilija II početkom početkom 11. veka, a 1219. godine ulaze u sastav svetosavske autokefalne Arhiepiskopije žičke. Uzdizanjem Arhiepiskopije žičke na stepen Patrijaršije (1346), Prizrenska eparhija postaje mitropolija.
Posle 1766, Prizrenskoj eparhiji su pripojene stara Hvostanska i lipljanska, odnosno Gračanička (novobrdska) eparhija.
Mitropolija raško-prizrenska je za vreme otomanske vladavine ubirala obavezan porez od svih pripadnika srpskog naroda:
Manastiri
Manastiri Eparhije raško-prizrenske su: Pećka patrijaršija, Manastir Svetih Arhangela, Đurđevi stupovi, Zočište, Visoki Dečani, Devič, Draganac, Duboki Potok, Gorioč, Gračanica, Kabaš Koriški, Končul, Sokolica, Banjska, Sopoćani, Mušutište, Crna Reka.
Episkopi
Episkopi ove eparhije od obnove Srpske patrijaršije (1920) bili su:
Zemlja
thumbnail|right|Pogled na Zemlju sa američke svemirske letjelice Apollo 17.
Zemlja (astronomski simbol: ) je treći planet po redoslijedu udaljenosti od Sunca i najveći među unutarnjim planetima. Prosječno je od Sunca udaljen 149,6 milijuna kilometara, što se uzima kao astronomska jedinica (AJ). Zemljina putanja nije jako izdužena, numerički ekscentricitet Zemljine staze iznosi 0,016 79, zbog čega se Zemlja Suncu približi za 2,5 milijuna kilometara (perihel, oko 4. siječnja) ili udalji za jednako toliko (afel, oko 4. srpnja). Ekscentricitet se u 100 000 godina mijenja za iznos od približno 0,003 2 do 0,005 7. S vremenom se mijenja i položaj Zemljine staze u ravnini gibanja, pa godišnji progradni zakret perihela (pomicanje u smjeru ophoda oko Sunca), potaknut utjecajem planeta i relativističkim učinkom, iznosi 11,63".
Hantsvil
Hantsvil se može odnositi na
Zemlja
Zemlja ima svojstvenu topografiju (71% kore prekriveno je vodom), ima atmosferu s dušikom i kisikom, te biosferu. Jedini je planet koji ima oceane, atmosferu s mnogo kisika i živu geološku aktivnost. Do te raznolikosti, koju nema nijedan drugi planet, došlo je u toku razvoja. U oblikovanju atmosfere, na primjer suštinsku ulogu imali su procesi u organskoj tvari. Posebno, morske alge (modrozelene alge) izdvajaju iz atmosfere ugljikov dioksid i oslobađaju kisik. Promatrana iz daljine, Zemlja je modrikasti planet. Zemlja je planet na kojem živi čovjek i jedini nama poznati planet na kojem postoji život. Evolucionisti smatraju da je Zemlja nastala prije otprilike 4,6 milijarda godina.
Fizička svojstva
thumbnail|180px|right|Slojevi atmosfere i promjene temperature i tlaka s visinom
mini|desno|300px|Model tri ćelije u [[troposfera|troposferi i smjer stalnih planetarnih vjetrova na Zemlji.]]
mini|desno|300px|Slika najveće [[ozonske rupe nad Antarktikom ikad snimljena (rujan 2006.)]]
Atmosfera
Pod Zemljinoj atmosferom se razumijeva zrak (smjesa plinova koja okružuje Zemlju i sudjeluje u njezinoj vrtnji). Osnovni su sastojci zraka: dušik (78,08%), kisik (20,95%), argon (0,93%), te u promjenjivim količinama vodena para (0 do 4%) i ugljikov dioksid (0,03%), a u neznatnim količinama vodik, helij, ozon, metan, amonijak, ugljikov monoksid, kripton i ksenon. Količina vodene pare u atmosferi promjenjiva je, ovisno o temperaturi, a udio se smanjuje i s visinom. U najnižim slojevima atmosfere ima sitnih čestica anorganskoga (sol, prašina, pepeo) i organskog podrijetla (pelud i mikrobi), te olovnih, dušikovih i sumpornih spojeva i čađe, što je posljedica emisije industrije i prometa. Pojedini oksidi dušika i sumpora veliki su zagađivači, osobito zbog djelovanja kiselih kiša i utječu na čovjekovo zdravlje. Posebnu važnost ima ugljikov dioksid, zbog uloge u zagrijavanju atmosfere (staklenički učinak). Količina ugljikovog dioksida posljednjih stotinu godina neprekidno se povećava zbog izgaranja fosilnih goriva. U posljednjih desetak godina porasla je za više od 10%.
Različita područja u atmosferi
Sastav zraka u bitnome se ne mijenja do visine od oko 90 km. Taj se sloj naziva homosfera, a iznad te visine dolazi heterosfera. Zbog slabijeg utjecaja Zemljine gravitacije u njoj prevladavaju lakši plinovi, kao vodik i helij. U najdonjim slojevima atmosfere, u vrlo malim koncentracijama, prisutan je ozon. Na visinama većima od 10 km, a posebno u sloju između 20 i 50 km (ozonosfera), ozon nastaje fotodisocijacijom molekularnoga kisika djelovanjem Sunčeva zračenja. Najviše koncentracije ozona nalaze se između 20 i 30 km visine i mogu dosegnuti vrijednosti čak od 10 dijelova na milijun (ppm; 10 000 ppm = 1%). Zbog unošenja antropogenih plinova (klorofluorovodika i drugih), ozonski se sloj povremeno može znatno smanjiti i time znatno povećati ultraljubičasto zračenje na površini Zemlje (ozonske rupe). U najdonjih 10 km atmosfere ozon nastaje kao nusprodukt fotokemijskih procesa vezanih uz onečišćenje zraka i važan je sastojak fotokemijskoga smoga, koji štetno djeluje na zdravlje ljudi, životinja i bilja te na materijalna dobra.
Troposfera
Ovisno o promjeni temperature zraka, atmosfera se može podijeliti na više slojeva. U najnižem sloju, troposferi, temperatura zraka opada u prosjeku 6,5 °C na 1 km. Pojavljuju se oblaci, padaju oborine, pušu vjetrovi i zbivaju se sve promjene koje čine vrijeme. Pri tlu prosječna temperatura zraka na Zemlji iznosi 15 °C, a kada ne bi bilo atmosfere, temperatura bi bila niža za 33 °C. Troposfera u tropskim predjelima doseže u prosjeku visinu od kojih 16 km i na vrhu ima temperaturu od oko –80 °C, u umjerenim i polarnim predjelima ima visinu između 7 i 11 km te na gornjoj granici temperaturu od oko –40 do –60 °C.
Najvišu temperaturu u pravilu imaju slojevi zraka neposredno uz tlo, pa temperatura s visinom opada. Razlog je u tome što Sunčeva svjetlost izravno zagrijava tlo, pa se toplina prenosi od tla atmosferi. Pad temperature s visinom omogućuje konvekciju: niži slojevi s višom temperaturom imaju smanjenu gustoću, oni se uzgonom dižu, a na njihovo mjesto pristiže hladniji visinski zrak veće gustoće. Oblaci se javljaju kada se vodena para pri naglom hlađenju kondenzira na česticama praha i ledenih jezgara. Oblaci znadu pokrivati velik dio Zemlje. Zbog njih i zbog relativno guste atmosfere, ispunjene aerosolima, Zemlja odbija (reflektira) znatan dio Sunčeve svjetlosti, pa joj se albedo mijenja od 1/3 do 2/5. Zagrijavanja i hlađenje zračnih masa dovodi do njihova gibanja. Na raznim zemljopisnim širinama tlo prima nejednaku Sunčevu toplinu. Zračne mase podižu se u ekvatorskom području, prenose vlagu, putuju prema polovima i vraćaju se ohlađene i na manjoj visini. Zbog brze Zemljine vrtnje mase ne kruže u jednom krugu od ekvatora do polova, već se u načelu javljaju 3 kruga. Prvi obuhvaća širine od ekvatora do obratnice (Hadleyeva ćelija). Drugi se sistemi kruženja javljaju od obratnice prema polu (Ferrelova ćelija), no ovdje zračne mase kruže na manje pravilan način, te u obliku ciklona i anticiklona. Do daljeg cijepanja sistema i nepravilnosti kruženja dovodi nepravilna raspodjela mora i kopnenih masa i njihovo različito zagrijavanje.
Mezosfera
Atmosferski sloj između 50 i 80 km naziva se mezosfera. U njemu temperatura zraka opada s visinom da bi na vrhu sloja dosegnula vrijednosti od –85 do –90 °C. Na visinama između 75 i 90 km mogu se u sjevernim zemljopisnim širinama rijetko vidjeti i svjetleći noćni oblaci (srebrnasti oblaci) sastavljeni vjerojatno od leda istaložena na meteornoj prašini.
Termosfera
Iznad 80 km pa sve do 500 km proteže se termosfera, u kojoj temperatura ponovno raste s visinom. Sloj između 60 i 400 km naziva se i ionosfera, zato što postoji više ioniziranih slojeva zraka nastalih djelovanjem ultraljubičastog zračenja, rendgenskih zraka, te naglih struja elektrona sa Sunca (Sunčev vjetar). U sloju između 60 i 90 km postoji tzv. D-sloj, između 90 i 150 km E-sloj (sloj Heaviside-Kennely) te na visinama između 150 i 400 km F-sloj (Appletonov sloj). Ti slojevi provode električnu struju i reflektiraju radio valove sa Zemlje. Prije pojave umjetnih telekomunikacijskih satelita, to je bio jedini mogući način bežičnog prijenosa radio valova na velike udaljenosti. Svjetlo meteora počinje se vidjeti već na visinama od 170 km, dok se polarna svjetlost pojavljuje na visinama između 70 i 1000 km.
Biosfera
Koliko je do sada poznato, Zemlja je jedino mjesto na kojem postoji život. Životni oblici čine biosferu planeta. Smatra se da je razvoj biosfere na Zemlji započeo prije otprilike 3,5 milijarda godina. Životne zajednice (biomi) nastanjuju gotovo cijelu površinu Zemlje, od vrlo rijetko nastanjenih arktičkih i antarktičkih područja, do gusto naseljenih područja oko ekvatora. Životni prostor je u biologiji prostor na kojem obitavaju živa bića ili u kojem postoje uvjeti za život; biosfera, ekosfera. Najobuhvatniji pojam za cijeli prostor na kojem žive organizmi našega planeta jest biosfera. Ona obuhvaća hidrosferu, sloj litosfere (pedosferu) i donji sloj atmosfere. U odnosu na klimatske čimbenike i klimatske elemente (klima), životni se prostor može podijeliti na biome. Ekološki najvažnije životno mjesto jest biotop (stanište), ograničen prostor obilježen osebujnim životnim uvjetima, jedinstveno usklađenim za život jedne životne zajednice ili biocenoze.
Hidrosfera
Hidrosfera je sveukupni vodeni pokrivač Zemlje. Obuhvaća vodu u atmosferi i litosferi, u oceanima, morima, jezerima, rijekama i močvarama, te vječni snijeg i led. Voda kruži u hidrosferi različitim putevima u okviru hidrološkog ciklusa. Procjenjuje se da je ukupna količina vode na Zemlji 1 386 milijuna km³. Od toga je u oceanima i morima 96,54%, slane je podzemne vode 0,93%, slatke je podzemne vode 0,76%, polarnoga i ostaloga leda i snijega ima 1,76%, a vode u atmosferi, rijekama, jezerima i močvarama te vlage u tlu i biološke vode ima 0,01%. Samo u rijekama ima 0,000 2% ukupnih količina vode na Zemlji. Prosječno godišnje isparavanje iznosi oko 511 000 km³, a u atmosferi se nalazi prosječno oko 12 900 km³ vode u obliku vodene pare, što je oko 40 puta manje. Prema tome, vodene mase u atmosferi mijenjaju se približno svaki deveti dan. Voda u hidrosferi u neprekidnom je kretanju i kruženju. Samo oko 2.5% vode na planetu je slatka voda, i to uglavnom u obliku leda (68% pitke vode) Antarktike, Grenlanda i Arktika. Od država najveće zalihe slatke vode imaju Brazil (6 950 km³), Rusija (4 498 km³), Kanada (2 901 km³), Kina (2 800 km³), Indonezija (2 530 km³), SAD (2 478 km³), Bangladeš (2 357 km³), Indija (2 085 km³) i druge. mini|desno|300px|Najvažnije Zemljine [[Tektonika ploča|litosferne ploče.]]
mini|desno|300px|Tri tipa granica ploča: (1) [[astenosfera (2) litosfera (3) vruća točka (4) oceanska kora (5) subdukcijska ploča (6) kontinentalna kora (7) kontinentalna riftna zona (mlada granica ploča) (8) konvergentna granica ploča (9) divergentna granica ploča (10) transformna granica ploča (11) vulkanski štit (12) šireći oceanski hrbat (13) konvergentna granica ploča (14) stratovulkan (15) otočni luk (16) ploča (17) astenosfera (18) jarak]]
Tektonika ploča
Struktura Zemljine kore, njezina sadašnja građa i promjene na njoj (postanak kopna, odnosno kontinenata, stvaranje planina i drugo) predmet su različitih teorija, među kojima se u novije doba izdvajaju Wegenerova teorija i teorija tektonskih ploča. Obje teorije pretpostavljaju konvekcijska strujanja tvari u plaštu. Wegenerova teorija pretpostavlja da je u najstarijoj prošlosti postojalo jedinstveno kopno (Pangea) i jedinstveno more (Panthalassa). S vremenom se Pangea raspucala, a dijelovi prakopna odmaknuli su se jedan od drugoga i stvorili današnje kontinente. Teorija tektonskih ploča na neki je način nastavak i poboljšanje Wegenerove teorije. Prema njoj, u gornjem plaštu Zemlje (astenosferi) postoje konvekcijske struje kojima se rastaljena tvar diže i probija na površinu kroz pukotine na oceanskom dnu. Zemljina se kora dijeli na 8 većih i dvadesetak manjih ploča, koje se primiču, razmiču, klize jedna uz drugu ili se sudaraju i podvlače jedna pod drugu. Teorija na jednostavan način tumači i postanak potresa i njihov razmještaj u određenim pojasovima na Zemlji.
Tektonske ploče pokretane su gibanjima koja su začeta u dubokoj unutrašnjosti. Sredinom oceanskih ploča dižu se podmorski grebeni s uzdužnim rovovima. Grebeni se neprestano nadopunjuju magmatskim materijalom unutrašnjosti. Stoga oceanske ploče rastu i šire se, a kontinentske nasjedaju na njih. Na sudarnoj fronti javlja se, uz podmorske jarke, znatna geološka aktivnost, kontinentska ploča uzdiže se i nabire u mlade planinske lance, a oceanska ploča ponire. Jasan primjer tog pokretanja pokazuje istočni rub Tihog oceana. Zapadom Sjeverne i Južne Amerike pružaju se Kordiljeri i Ande, seizmički aktivna područja i vulkanska žarišta. Tektonika ploča i naborana gorja tipična su osobina Zemlje. Prateći gibanje ploča unatrag u prošlost i obazirući se na komplementarnost susjednih obala nekih kontinenata i njihovih dijelova, izveden je zaključak da je nekada postojao samo jedan kontinent, Pangea. Oceanska podina mlađa je od 180 milijuna godina. Samo neki mali dijelovi kopna pokazuju starost od 3,9 milijardi godina.
Zemlja je imala vrlo buran geološki razvoj. Kora je izgrađena od magmatskih, sedimentnih i metamorfnih stijena. Magmatske stijene su neposredna posljedica vulkanske aktivnosti. Sedimenti nastaju taloženjem tvari razmrvljene erozijom: mehaničkom (uz pomoć vode i vjetra), te kemijskom i biogenom. Budući da je atmosfera oksidativna, u toku geoloških razdoblja znatno je utjecala na kemijski sastav tla. Kemijske reakcije između vode, plinova i stijena i uz učešće organizama, dovode do stvaranja rastopina i potom do sedimenata. Sedimentni slojevi daju svojstvenost cijeloj Zemlji. Metamorfne stijene mogu biti magmatske i sedimentne, koje su prošle kroz naknadnu obradu i preobrazbu uz povišene tlakove i temperature. Zemljina kora vrlo je tanka, od 5 do 70 kilometara, a debljina joj ovisi o položaju. Kora kopna je deblja i sastoji se od granitnih stijena. Pod morima je kora tanka i bazaltna. Granica između kore i plašta poznata je kao Mohorovičićev diskontinuitet, prema našem geofizičaru Andriji Mohorovičiću, koji ju je otkrio 1909. na temelju širenja potresnih valova.
Ajtos
Ajtos (bugarski: Айтос, grčki i trački: Aetós, Αετος) je grad na istoku Bugarske, u Oblasti Burgas, udaljen oko 30 kilometera od bugarske crnomorske obale.
Zemlja
Unutrašnjost
Zemljina se unutrašnjost sastoji od više različito građenih sfera (ljuski). Idući od površine prema središtu, razlikuju se kora, plašt i jezgra. Razlikuju se kontinentalna kora (granitnoga sastava, debljina oko 40 km, u boranim pojasovima i deblja, gustoća 2 700 kg/m³) i oceanska kora (bazaltnoga sastava, debljina oko 7 km, gustoća 2 950 kg/m³). Zemljina kora zajedno s najvišim dijelom plašta čini litosferu, kojoj je masa 1,5% ukupne Zemljine mase. Plašt se sastoji od gornjega plašta (do 400 km dubine), prijelazne zone (400 do 1000 km) i donjega plašta (1 000 do 2 900 km). Gornji, plastičniji dio katkad se naziva astenosfera. Gustoća plašta iznosi 3 300 do 6 500 kg/m³, a masa 80% ukupne Zemljine mase. Drži se da je građen od peridotita. Zemljina jezgra (2 900 do 6 371 km) ima gustoću 9 500 do 11 000 kg/m³. Sastavljena je pretežno od željeza s tragovima nikla i silikata, a čine ju vanjska jezgra (2 900 do 4 980 km), prijelazna zona (4 980 do 5 120 km) i unutarnja jezgra (5 120 do 6 371 km). Srednji je dio jezgre krut, a vanjski tekući. Vanjski su Zemljini omotači: vodena sfera (hidrosfera), plinoviti (atmosfera) i magnetski omotač (magnetosfera).
Ajtos
Historija
Najstarije naselje iz kojeg je nastao današnji Ajtos osnovala su tračka plemena. Arheološka istraživanja govore o postojanju naselja već prije 500. pne.. Po jednoj staroj tračkoj legendi jedan od Orfejevih učenika i sljedbenika - Aetos osnovao je grad. Tijekom svoje višestoljetne povijesti grad se različito zvao; Aetos, Astos, Idos i Akvilia, između ostalog.
Zemlja
Kora
Kora je vanjski sloj Zemlje, dubine 5 do 35 km. Sastavljena je od silikatnih stijena. Razlikujemo dva tipa kore: kontinetska (34,5 % površine) i oceanska (59,5 %), a spominje se još i prijelazni tip kore (6 %). Na granici kore i omotača nalazi se Moho-sloj, poznat i kao Mohorovičićev diskontinuitet prema hrvatskom znanstveniku Andriji Mohorovičiću. Materijal iz unutrašnjosti neprekidno izlazi na površinu kroz vulkanske otvore i pukotine na oceanskom dnu. Većina Zemljine površine je mlađa od 100 milijuna godina, dok su najstariji dijelovi kore stari 4,4 milijarde godina. Zonalnost Zemljine unutrašnjosti potvrđuju različite pojave, kao što su porast temperature, gustoće i širenje potresnih valova. Ustanovljeno je da se brzina potresnih valova povećava u blizini središta. Na određenim dubinama nastaju skokovite promjene u njihovoj brzini. Granične linije što ih te promjene naznačuju između koncentričnih sfera različitih vrsta materijala nazivaju se plohe diskontinuiteta. Na granici granitnoga i bazaltnoga sloja litosfere nalazi se Conradov diskontinuitet, između litosfere i plašta Mohorovičićev, a između plašta i jezgre Wiechert - Gutenbergov. Otkrića Lehmannina diskontinuiteta u jezgri (između vanjskoga i unutarnjega dijela) te diskontinuiteta u površinskom, granitnom dijelu kore upućuju na još zamršeniju građu Zemljine unutrašnjosti.
Ajtos
Historija
Za vrijeme vladavine kana Tervela, Ajtos i cijeli kraj oko grada po prvi put je uključen u Bugarsko Carstvo. Tvrđava - Aetos bila je važan dio obrane Bugarskih zemalja protiv napada i provala Tatara, Avara i Križara.
Zemlja
Kora
mini|300px|desno|Presjek Zemlje od jezgre do [[Egzosfera|egzosfere. Slika nije u mjerilu.]]
Ajtos
Historija
1378 godine grad su zauzele otomanske trupe, pod vodstvom sultana Murata I. Za vrijeme Rusko-turskog rata 1828-1829, ruski general Hans Karl von Diebitsch pretvorio je Ajtos u značajno vojno uporište. Nakon sklapanja Adrianopolskog mira 1829 godine, mnogi od muslimanskih stanovnika grada iselili su se u Besarabiju.
Zemlja
Kora
mini|300px|desno|[[Zemljino magnetsko polje.]]
Ajtos
Historija
U vrijeme Bugarskog nacionalnog preporoda, stanovnici Ajtosa uzeli su učešća u tom pokretu. Bugarski nacionalni velikan Vasil Levski osobno je osnovao u gradu revolucionarni komitet.
Zemlja
Plašt
Ispod kore, do dubine 2 900 km nalazi se omotač. Sastoji se od spojeva bogatih željezom i magnezijem. S dubinom raste i tlak, a s tlakom se mijenja i točka taljenja. Stijene u višim slojevima nalaze se u polurastopljenom, plastičnom stanju, a na većim dubinama su krute. Materijal se kreće ("teče") vrlo sporo zbog visoke viskoznosti. I plašt i jezgra dijele se u slojeve. Gornji plašt je stjenovit. Srednji plašt ili astenosfera je plastičan i žitak. Donji plašt je plastičan, a vanjska jezgra tekuća, i u njima postoji konvekcija. Unutarnja jezgra je čvrsta. U smjeru središta rastu tlak, temperatura i gustoća. Dok je gustoća kore u prosjeku 2 700 kg/m3, a gustoća Zemlje u prosjeku 5 520 kg/m3, gustoća u središtu mora nadmašiti desetorostruku gustoću vode. Tlak u centru veći je od 3 do 4 milijuna bara, a temperatura se kreće od 3 000 do 4 000 K. Smatra se da je jezgra sastavljena od željeza i nikla, a plašt od silikatnih minerala.
Ajtos
Historija
Nakon oslobođenja Ajtos je postao živo trgovačko središte, u to vrijeme važnije i od Burgasa. Prva djevojačka agronomska škola osnovana je u Ajtosu, u tom vremenu.
Zemlja
Jezgra
Kako je prosječna gustoća Zemlje 5 515 kg/m3, a gustoća materijala na površini samo oko 3 000 kg/m³, očito se gušći materijal mora nalaziti u jezgri. U vrijeme nastajanja Zemlje, prije oko 4,5 milijarde godina, Zemlja je većinom bila rastaǉena. U procesu koji nazivamo planetarna diferencijacija teži elementi su potonuli prema središtu, a lakši su se nakupili uz površinu. Zato je jezgra sastavljena uglavnom od željeza (80 %), nikla i silicija. Jezgru dijelimo u dva dijela, unutrašnju krutu jezgru polumjera oko 1 250 km i vanjsku rastaljenu jezgru koja se pruža do polumjera 3 500 km.
Ajtos
Kultura u gradu
Ajtos je u Bugarskoj poznat po svom tradicionalnom proljetnom festivalu (maj-juni) narodnih pjesama Noći slavuja. Festival se održava u rekreacijskom parku Slavujeva rijeka i privlači velik broj izvođača i posjetioca iz cijele Bugarske.