cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Astronomski instrumenti
Reflektorski teleskop
Reflektorski teleskop je teleskop kojem je objektiv zrcalo (primarno zrcalo), a razlikuju se prema položaju i svojstvima sekundarnog zrcala i ostalih elemenata kojima se svjetlost dovodi u položaj povoljan za gledanje, snimanje (registriranje) ili spektralnu i polarizacijsku analizu svjetlosti. Tako postoje Gregoryjevi, Newtonovi, Cassegrainovi, Nasmythovi, Ritchey-Chrétienovi načini postave. Reflektori su najveći teleskopi jer su zrcala optički i mehanički pogodnija, upotrebljavaju se u infracrvenom, vidljivom i ultraljubičastom području, a na satelitima se rabe i za stvaranje slike rendgenskih izvora. Najveće cjelovito zrcalo promjera je 8 metara, a mozaik-zrcalo sastavljeno od heksagonalnih elemenata promjera je 10 m (Teleskopi Keck na Havajima). Najveći je satelitski teleskop Hubbleov svemirski teleskop, sa zrcalom promjera 2,4 m. Nove generacije teleskopa upotrebljavaju aktivnu optiku (dijelovi tankog ili mozaičnog zrcala pomiču se servo polugama radi podržavanja točnog oblika površine) i tzv. adaptivnu optiku (optički se prate nehomogenosti u atmosferi pred teleskopom, a njihov se utjecaj u dijelovima sekunde kompenzira malim savitljivim zrcalom postavljenim na put zraka). Svojstva teleskopa znatno se poboljšavaju novim tehnikama detekcije (elektronički uređaj CCD, zapravo poluvodička fotografija) i računalnom obradbom slike, koja također omogućuje automatsko dobivanje podataka. Kombinacija refraktora i reflektora (Schmidtova i Maksutovljeva izvedba) omogućuje konstrukciju s velikim vidnim poljem, što je pogodno za astrografe, a imaju i široku primjenu kao teleobjektivi.
Newtonov reflektor
Kako bi izbjegao kromatsku aberaciju u lećama, za koju je smatrao da se ne može ukloniti, Isaac Newton je 1668. konstruirao prvi teleskop s konkavnim zrcalom. Teleskop, koji je 1671. prilikom primanja u članstvo darovao Royal Societyju, čuva se do danas. Najveći suvremeni teleskopi koriste konkavna zrcala.
Gregorian reflektor
Gregorian reflektor se sastoji od dva ogledala: primarno veliko ogledalo (konkavni paraboloid) skuplja svjetlost i dovodi ga skoro u žarište, da bi da sekundarno malo ogledalo (konkavni elipsoid) reflektirao nazad, kroz otvor u centru primarnog ogledala, do okulara. U Gregoryjevu teleskopu s provrtanim paraboloidnim zrcalom, opisanim u djelu Napredna optika (Optica Promota, 1663.), sekundarno je zrcalo elipsoidno udubljeno, čime se dobiva uspravna slika. Zbog maloga vidnog polja nije ušlo u širu upotrebu. Ova konstrukcija je uglavnom istisnuta sa Cassegrainovim reflektorom, ali za astronome amatere ipak je lakše izraditi Gregorian teleskop, jer je lakše napraviti i testirati sekundarno malo ogledalo. Gregorian reflektor je vrsta reflektorskog teleskopa, koji je konstruirao škotski matematičar i astronom James Gregory u 17. stoljeću, a prvi je sagradio Robert Hooke 1673. Jedino prije toga je napravljen Newtonov reflektor, kojeg je sagradio Isaac Newton, 1668.
Cassegrainov reflektor
Cassegrainov reflektor je dalekozor nazvan po francuskom svećeniku Laurentu Cassegrainu (oko 1629. — 1. rujna 1693.), koji ga je izumio 1672. Svjetlost odbijena od paraboloidnog objektiva (glavnoga zrcala) pada na otklonsko zrcalo oblika hiperboloida, od kojega se pak odbija tako da prođe kroz otvor glavnog zrcala u žarište. Primjenjuje se u astronomiji i kod fotografskih teleobjektiva.
Schmidtov teleskop
Schmidtov teleskop je refleksijski teleskop koji se sastoji od sfernoga zrcala i leće oblikovane tako da korigira sfernu aberaciju zrcala čime se postiže veliko vidno polje bez kome, astigmatizma i distorzije (aberacija). Izumio ga je estonsko-njemački optičar Bernhard Schmidt 1930. Koristi se za snimanje velikih područja nebeske sfere. Astrograf je astronomski instrument širokoga vidnog polja namijenjen fotografiranju neba radi određivanja koordinata položaja nebeskih tijela, izradbe zvjezdanih karata, te otkrivanja planetoida, meteoroida, kometa, promjenljivih zvijezda, supernovih i drugo. Većina su istraživačkih astrografa Schmidtovi teleskopi.
Fotometar
Fotometar je instrument za mjerenje jakosti svjetlosti. Temelji se na uspoređivanju osvijetljenosti neke površine od strane poznatog izvora svjetlosti i osvijetljenosti koja potječe od nepoznatog izvora. Stariji tipovi fotometara mjere zatamnjenje, udaljavanje ili primicanje izvora koje je potrebno da bi se izjednačila osvijetljenost dviju površina; mjeri se pomoću vizualnog uspoređivanja (vizualni fotometar). Danas su u primjeni samo fotoelektrični fotometri s fotoćelijama osjetljivima na zračenje. Za pouzdana mjerenja važno je točno poznavati ovisnosti osjetljivosti fotoćelije (fotoelementa) o valnoj duljini zračenja. Linearna ovisnost postiže se uporabom prikladnih filtara. Kod fotometrije vrlo slabih izvora koriste se fotoćelije s dodatnim elektronskim sklopom za umnožavanje sekundarnih elektrona kako bi se dobila struja mjerljive veličine. Fotoelektrični fotometri primjenjuju se u astronomskim i meteorološkim ispitivanjima (na primjer u aktinometriji), u kemijskim i fizičkim istraživanjima i analizama (na primjer u kolorimetriji i spektrofotometriji) i drugo. Postoje i fotometri za uspoređivanje svjetlosti različitih boja (heterokromni fotometar).
Svjetlomjer
Svjetlomjer je dio fotografske ili filmske opreme, fotometar koji mjereći svjetlosnu jakost omogućuje određivanje elemenata ekspozicije, tj. otvor objektiva i trajanje eksponiranja. Obično je sastavni dio fotografskog aparata, ili je samostalan uređaj. Kao dio fotografskog aparata najčešće služi za određivanje elemenata ekspozicije mjerenjem svjetlosti kroz objektiv aparata, te za odabir načina mjerenja svjetlosti (na primjer po cijeloj površini motiva, ili u pojedinoj točki). Kao samostalan uređaj često se rabi u profesionalnoj fotografiji i na filmu, na primjer pri snimanju u protusvjetlosti, očitavanju elemenata ekspozicije uz približavanje objektu snimanja ili na standardnoj površini (tzv. sivi karton). Kod nekih svjetlomjera jačina svjetlosti mjeri se iz smjera snimanja, a kod drugih na objektu snimanja (uz korištenje odgovarajućega filtra koji je sastavni dio svjetlomjera). U fotografiji se rabe i svjetlomjeri koji mjere svjetlost pod vrlo uskim vidnim kutom (tzv. spotmetar), a služe za određivanje elemenata ekspozicije pri snimanju bljeskalicom (tzv. flešmetar), ili pak služe za rad u fotografskom laboratoriju.
Interferometar
Interferometar je mjerni instrument koji elektromagnetske ili mehaničke valove izvora prima s pomoću dvaju ili više objektiva (detektora) pa se s pomoću pruga interferencije valova provode precizna mjerenja. Prvi interferometar primijenio je Thomas Young u pokusu (1805.) kojim je istraživao prirodu svjetlosti. Značajan doprinos razvoju interferometara dao je Albert Abraham Michelson: on je s pomoću interferometra (1877.) pokušao izmjeriti brzinu svjetlosti, s Edward Williams Morley je (1887.) dokazao nepostojanje etera. Unaprijedio je i optičke astronomske interforometre kojima je mjerio promjere zvijezda. Polovicom 20. stoljeća, po načelima optičke interferometrije, konstruirani su radiointerferometri sastavljeni od dvaju i više radio teleskopa kojima je izbjegnuta gradnja velikih antena i znatno povećano kutno razlučivanje (dugobazična interferometrija). Danas se optički interferometri široko koriste za brojne namjene u spektroskopiji, astronomiji, fizici, geodeziji i drugim znanostima, industriji i drugo. Ultrazvučni interferometri omogućavaju precizno određivanje brzina ultrazvuka u tekućinama.
Spektroskop
Među najvažnije spektroskopske tehnike koje se temelje na međudjelovanju tvari s elektromagnetskim zračenjem ubrajaju se: Najvažnije spektroskopske tehnike koje se temelje na međudjelovanju tvari sa subatomskim i drugim česticama (elektroni, protoni, neutroni, ioni) jesu: Augerova elektronska spektroskopija, neutronska spektroskopija, masena spektrometrija. Uvođenjem lasera kao izvora zračenja mnogostruko se povećala osjetljivost mnogih spektroskopskih tehnika i moć razlučivanja spektara (laserska spektroskopija), te su proširene mogućnosti istraživanja strukture atoma i molekula (spektrometar, spektrofotometar).
Radio teleskop
Radio teleskop je astronomski instrument za prihvat i mjerenje jakosti svemirskih radio valova. Sastoji se od antene, prijamnika s pojačalom i elektronskih računala za analizu i pohranu podataka. Antene mogu biti poluvalni dipol, tzv. Yagijeva antena, ili dipol u žarištu udubljenoga kolektora koji je najčešće paraboloidnoga oblika. Po tipu rada, radio teleskopi se dijele na one s radio interferometrima, s grupnom antenom i s refleksijskim zrcalom. Mjere refleksijskoga zrcala moraju biti što veće kako bi se postiglo bolje razlučivanje. Budući da su valne duljine radiovalova i do 100 000 puta veće od valnih duljina vidljive svjetlosti, potrebne su antene s promjerom od nekoliko desetaka metara kako bi se dobila moć razlučivanja od nekoliko stupnjeva, dok optički teleskopi s promjerom zrcala od približno 1 metar mogu razdvojiti (registrirati kao dva) izvore međusobno udaljene manje od jedne lučne sekunde. Zbog toga sve više u upotrebu ulaze prva dva tipa radioteleskopa, kojima nije uvjet velika zrcalna antena. Kod interferometarskoga tipa u najjednostavnijem slučaju koriste se dvije antene udaljene nekoliko desetaka ili stotina kilometara, koje su tijekom rada međusobno fazno koherentne (dugobazična interferometrija). Razmak između dviju antena ima tada istu ulogu koju u teleskopu s jednim zrcalom ima promjer zrcalne plohe. Problem je održavanje fazne koherencije na antenama zbog velike duljine vodiča koji ih spajaju. Taj se razmak može bitno smanjiti upotrebom većega broja antena na relativno malenom prostoru (grupna antena). One također moraju biti međusobno u fazi te zauzimati pravilan raspored (u obliku križa, kruga, slova Y itd.). Linearne su dimenzije takve grupne antene reda veličine kilometra, a moć je razlučivanja nekoliko lučnih minuta.
Radioteleskopom se registriraju valovi one valne duljine na koju je njegov električni krug ugođen. Interkontinentalni radiointerferometri postižu kutno razlučivanje bolje od 0,001". Za opažanje spektralnih linija primjenjuju se radio spektrometri. Razvojem radio teleskopa razvila se i tehnika prijama slabih radio signala i njihovo odvajanje od šumova. U uporabi su tehnnički postupci kao što je aperturna sinteza, kojom se simuliraju veće prijamne površine i bolje razlučivanje, a u tu se svrhu koristi i Zemljina vrtnja. Najveći upravljivi radio teleskop (radio teleskop s pomičnom antenom) promjera 110 metara, nalazi se u Green Banku, SAD (Green Bank radio teleskop). Radio teleskop (neupravljivi) u Arecibu, Portoriko, SAD, promjera je 305 m, smješten je u prirodnoj udolini, a rabi se i kao radar (Zvjezdarnica Arecibo). Jedan je od najvećih i najosjetljivijih radio interferometara od 27 elemenata VLA (Very Large Array), a nalazi se u Socorru, SAD. Effelsberg radio teleskop je radio teleskop u Njemačkoj, s promjerom reflektora 100 m. Parkes radio teleskop je smješten u Australiji i bio je jedan od nekoliko antena koje su pratile i primale signal za vrijeme legendarnog spuštanja svemirske letjelice Apollo 11 na Mjesec 20. srpnja 1969. i uspješno je prenosio signal 2 i pol sata. Sardinija radio teleskop je veliki 64 metarski potpuno okretljivi u svim smjerovima radio teleskop, koji se pušten u pogon 2011., i smješten je na otoku Sardiniji, u Italiji.
Gama teleskop
Gama teleskop u površinskim slojevima izloženima zračenju pretvara gama zračenje u brze elektrone i pozitrone i usmjerava ih prema srednjemu sloju s ionizacijskom komorom u kojoj izazivaju svjetlucanje, koje se potom bilježi u uređaju za analiziranje i pretvorbu slike u elektronički oblik. Instrumenti za opažanje postavljaju se uglavnom na umjetne satelite jer Zemljina atmosfera upija gama zračenja. Prva mjerenja izvodio je OSO 3 1968., dok je 1972. SAS-2 ustanovio gama zračenje u dva pulsara, te u prvog otkrivenog kvazara. Izvori zračenja površinski su ili lokalizirani. Zračenje površine neba pristiže najjače iz smjera galaktičke ravnine, a nastaje pri sudaranju čestica kozmičkih zraka s međuzvjezdanim plinom. Među lokaliziranim izvorima nalaze se međuzvjezdani molekularni oblaci, te kompaktni objekti, kao neutronske zvijezde i crne rupe (ove u bliskim dvojnim sustavima), gama bljeskovi, te posebno kvazari i druge aktivne galaktike.
Gama sateliti
Gama zračenje niskih i visokih energija (od 100 keV do 100 GeV) detektira se instrumetima smještenim na satelite. Prvi gama-sateliti bili su SAS-2 (1973.) i COS-B (1975. − 1982.). Izuzetno značajni pomak donio je EGRET (engl. Energetic Gamma Ray Experiment Telescope) smješten na satelitu CGRO (engl. Compton Gamma Ray Observatory) koji je bio aktivan od 1991. do 2000. U novije vrijeme aktivni su sateliti INTEGRAL (lansiran 2002.), SWIFT (lansiran 2004.) te još nekoliko manjih satelita koji su nedavno lansirani ili tek trebaju biti lansirani. Ipak, najviše nade polaže se u satelit FERMI (engl. Fermi Gamma-ray Space Telescope) koji je lansiran 2008.
Osnovni elementi gama-detektora na satelitima su: Nabijene čestice su kozmičke zrake koje su 10 000 puta učestalije od kozmičkih gama fotona. Satelit FERMI je, kao predstavnik nove generacije gama satelita, umjesto komore na iskre, opremljen segmentiranim silicijskim detektrorom (engl. silicon strip detector). Osnovna karakteristika satelitskih gama-detektora je relativno mala detekcijska površina (do 1 m2). S obzirom da tok kozmičkog zračenja (broj fotona po jedinici površine u jedinici vremena) naglo opada s energijom (proporcionalan je s e−2,7) sateliti imaju gornji energijski prag od približno 20 GeV. Satelit FERMI je taj prag podigao na 300 GeV.
Čerenkovljevi teleskopi
Čerenkovljevo zračenje danas ima veliku primjenu u visokoenergijskoj fizici, a nosi naziv prema ruskom fizičaru P.A. Čerenkovu koji ga je otkrio i za to dobio Nobelovu nagradu za fiziku 1958. godine. Početkom 60-ih godina javila se ideja da se Čerenkovljevo zračenje, koje stvaraju pljuskovi u atmosferi, izazvani upadom kozmičkog zračenja, iskoristi za indirektnu detekciju gama fotona iz svemira. To je bio začetak ideje gama astronomije. Bilo je potrebno trideset godina usavršavanja detekcijskih tehnika i teleskopa da se pouzdano detektira prvi visokoenergijski gama izvor. Čerenkovljev teleskop sastoji se od segmentiranog zrcala koje reflektira Čerenkovljevu svjetlost u kameru sastavljenu od fotomultiplikatora. Elektronika kojom se digitalizira signal mora biti vrlo brza, jer Čerenkovljeva svjetlost iz jednog pljuska dolazi u vrlo kratkom pulsu trajanja svega par nanosekundi.
Ostali detektori kozmičkog gama zračenja smješteni na površini Zemlje
Kozmičko zračenje najviših energija (više od 100 TeV) detektira se indirektnim metodama s površine Zemlje, no u tom je energijskom području teško razlučiti primarne game od nabijenih čestica, pa tako ne postoje utvrđeni izvori i područje nema status astronomije. Pljuskovi čestica u atmosferi koje stvaraju kozmičke zrake najviših energija protežu se do površine Zemlje, pa je osim Čerenkovljevog zračenja moguće detektirati sekundarne čestice (mione, elektrone, hadrone) detektorima na površini Zemlje kao npr. u eksperimentu KASKADE u Karlsruheu. Za detekciju kozmičkog zračenja najviših energija (oko 1020 eV) potrebni su detektori koji pokrivaju ogromne površine. Najveći takav eksperiment danas je opservatorij Pierre Auger u Argentini, koji je završen 2008., a čiji detektori su rasprostranjeni na čak 3000 km2. Opservatorij Pierre Auger koristi Čerenkovljevo zračenje za detekciju, ali ne ono koje nastaje u atmosferi, nego Čerenkovljevo zračenje koje u posebnim rezervoarima vode stvaraju sekundarne čestice koje dospijevaju do površine Zemlje. Prvi rezultati pokazuju da bi događaji najviših energija (čak 1021 eV) mogli biti izazvani upadom primarnog gama fotona.
Rendgenski teleskop
Rendgenski teleskop usmjerava rendgensko zračenje prema žarištu i uređaju za pretvorbu slike u elektronički oblik s pomoću metalnih zrcala. Ona su postavljena gotovo usporedno s pravcem gledanja jer se rendgenske zrake mogu odbijati pod kutom od samo nekoliko stupnjeva. Rendgenska astronomija je grana astronomije koja istražuje nebeske izvore rendgenskoga zračenja. Započela je razvoj 1949. kada je otkriveno da Sunce emitira rendgensko zračenje. Kako se rendgensko zračenje jako apsorbira u Zemljinoj atmosferi, rendgenska astronomija u početku se služila balonima i raketama.
Da bi se opažalo meko rendgensko zračenje (energije manje od 10 keV), nužna je upotreba umjetnog satelita. Mekša rendgenska zračenja apsorbiraju se i u neutralnom međuzvjezdanom vodiku. Jedna vrsta rendgenskih teleskopa određuje samo smjer i jakost zračenja, a druga vrsta stvara sliku. Prvi koriste otvore u metalnim zaslonima kojima se određuje smjer pristizanja zračenja pa djeluju na načelu tamne komore; više takvih jedinica pomaže da se zračenje zabilježi u obliku razdvojenih točaka. Druga vrsta teleskopa koristi refleksiju rendgenskoga zračenja od metala pod kutom manjim od 1°. Pri takvu upadu zračenja, metalna ga površina odbija i rendgenski teleskop stvara sliku kao i optički teleskop. Radi skraćenja puta zračenja, paraboloidno zrcalo kombinira se s hiperboloidnim zrcalom, a kako bi se bolje iskoristio otvor zaslona, umeće se niz dvostrukih zrcala, jedno u drugome, i dobiva se gnijezdo zrcala sa zajedničkim žarištem. Danas djeluju sateliti s rendgenskim teleskopima i drugim mjernim instrumentima: RXTE (1995.), Chandra (1999.), XMM-Newton (1999.), INTEGRAL (2002.) i SWIFT (2004.).
Izvor rendgenskoga zračenja je plin vrlo visoke temperature, od milijun do stotinu milijuna stupnjeva. Zvjezdani su izvori neutronske zvijezde i crne rupe (posebno akrecijski diskovi u sustavima od dviju bliskih zvijezda), magličasti ostatci supernovih zvijezda, tranzientne rendgenske promjenljive zvijezde, i bursteri. Rendgensko zračenje primijećeno je i kod normalnih zvijezda, ali slabo, i potječe iz korone, kao što je Sunčeva. Rendgenski bursteri, izvori ponavljajućih intenzivnih bljeskova, koji traju od sekunde do minute, vjerojatno su bliski dvojni zvjezdani sustavi s izmjenom tvari. Izvori izvan Mliječne staze divovske su eliptične galaktike, aktivne galaktike (kvazari i Seyfertove galaktike), te međugalaktički plin u središtima galaktičkih skupova. Poznato je više od stotinu kvazara koji zrače u rendgenskom području, a među njima neki vrlo snažno (snaga zračenja 1038 do 1041 W). Rendgensko zračenje svemirskih objekata pridonosi energiji zračenja od jedne stotnine do jedne desetine.
Teleskopi za infracrveno zračenje
Teleskop za infracrveno zračenje rabi uglavnom poluvodičke pretvarače slike u elektronički oblik prilagođene malim energijama infracrvenoga zračenja, a cijeli se teleskop hladi na niske temperature kako njegovo vlastito zračenje ne bi utjecalo na mjerenja. Sateliti za opažanje infracrvenoga zračenja snimaju središta galaktika i druge objekte zaklonjene oblacima praha (infracrveno zračenje prolazi kroz prašinu), te objekte na nižim temperaturama kao što su smeđi i crveni patuljci i mlade zvijezde i njihovu okolinu u kojoj nastaju planeti. Najpoznatiji su sateliti IRAS (engl. Infrared Astronomical Satellite, siječanj – listopad 1983.) i ISO (engl. Infrared Space Observatory, 1995. – 1998.), svemirski teleskop Spitzer (2003.), SWAS (engl. Submillimeter Wave Astronomy Satellite, 1998. – 2005.), WISE (engl. Wide-field Infrared Survey Explorer, 2009. – 2011.), Herschel Space Observatory (2009.) i drugi.
Stratosferska zvjezdarnica za infracrvenu astronomiju (SOFIA)
Stratosferska zvjezdarnica za infracrvenu Astronomiju (engl. Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy), SOFIA je zajednički projekt NASA-e i "Njemačkog zrakoplovnog centera" (njem.: Deutsches Zentrum für Luft- und Raumfahrt) na izgradnji i održavanju jednog teleskopa koji svoju ulogu vrši iz aviona tijekom leta. NASA je 1996. godine potpisala ugovor s "Američkim sveučilištem za istraživanje svemira" (eng.: Universities Space Research Association) za razvoj, rad i upravljanje američkim dijelom zvjezdarnice dok njemačkim dijelom projekta upravlja Njemački institut SOFIA (njem.:Deutsches Institut SOFIA).
Astronomski sateliti
Astronomski sateliti (od lat. satelles, genitiv satellitis: pratilac, pomoćnik) su svemirske letjelice u orbiti oko Zemlje ili drugih nebeskih tijela koje služe za astronomska opažanja, najčešće bilježenjem elektromagnetskih valova. Gibanjem izvan Zemljine atmosfere izbjegavaju njezine ometajuće učinke (apsorpciju i scintilaciju), pa kutno razlučivanje može dostići teorijsku granicu zadanu valnom prirodom svjetlosti. Opremljeni su kamerama za snimanje s filtrima koji izdvajaju dijelove spektra, radiometrima, spektrometrima, detektorima čestica visokih energija, detektorima plazme, magnetometrima i drugim.
Sateliti za opažanje Sunca
Sateliti za opažanje Sunca omogućili su nove spoznaje o procesima na Suncu i njegovu utjecaju na međuplanetarni prostor i samoga planeta. Ustanovljena je dubina i zonalna rotacija konvektivne zone, raspored temperature kroz dubinu Sunca i stanje na suprotnoj strani Sunca. Zajedno s geofizičkim satelitima oni nadziru Sunčevo kratkovalno i čestično zračenje, koje utječe na Zemljin okoliš. Opservatorij SOHO (engl. Solar and Heliospheric Observatory, 1995.) postavljen je na udaljenosti od 1,5 · 106 km od Zemlje u smjeru Sunca (Lagrangeova točka L1). Slične su namjene opservatoriji ACE (engl. Advanced Composition Explorer, 1997.), HESSI (engl. High Energy Solar Spectroscopic Imager, 2002.) i drugi. Umjetni satelit Ulysses (1992.) s periodom od 6,2 godine obilazi oko Sunčevih polova, istražujući međuplanetarno područje do Jupitera.
Sateliti za optičko opažanje svemira
Sateliti za optičko opažanje svemira snimaju vidljivo, blisko ultraljubičasto i infracrveno zračenje. Najpoznatiji je Svemirski teleskop Hubble (1990.) s objektivom promjera 2.4 m. Satelit Hipparcos (1989. – 1993.) izmjerio je položaj 120 000 zvijezda s točnošću od 0,002 kutnih sekundi, Svemirski teleskop Kepler (2009.) i drugi.
Ahouerhopiheim
Ahouerhopiheim (Ahouerhopihein, kod Hodgea; Abonerhopiheim, Ahonerhopiheim), ime kojim bi se moglo označiti dva indijanska plemena i sela na području Teksasa, sjeverno od zaljeva Matagorda. Naziv je evidentno tiskarska pogreška nastala spajanjem prvog i posljednjeg dijela imena plemena koja spominje Henri Joutel (1687), što se može vidjeti na Joutelovom popisu (u Margry, Dec., in, 288, 289, 1878). Ove nazive dobio je od jedng Ebahamo Indijanca, plemena kojemu su vjerojatno bili srodni.
Brabonjić
Brabonjić (do 1975 — Brabonić) je naselje u opštini Kosovska Mitrovica, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
'Til Death Do Us Part (Star Trek: Deep Space Nine)
'Til Death Do Us Part (originalni naslov Umbra) je epizoda američke science fiction TV-serije Star Trek: Deep Space Nine, premijerno prikazana 14. aprila 1999. godine. Predstavlja drugi dio narativnog ciklusa posvećenog završnoj fazi Domininonskog rata i prikazuje kako se kapetan Sisko sprema vjenčati sa Kassidy Yates, a zbog čega Kai Winn posjećuje DS9 i time pruža priliku Gulu Dukatu da je iskoristi za svoje planove.
Villa Corona, Tijuana
Villa Corona je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California, u opštini Tijuana.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 172 m.
Sheridan, Oregon
Šeridan je grad u američkoj saveznoj državi Oregon.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.127, što je 2.557 (71,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Brnjača
Brnjača je naselje u opštini Orahovac na Kosovu i Metohiji. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Brnjača površine 451 ha. Ovo nekadašnje srpsko selo je u Podrimlju, a najstariji pomen o ovom selu je u Dečanskoj hrisovulji iz 1330. godine, kada je ono izgleda bilo zaduženo za brigu i uzgoj kraljevih pasa. U turskom popisu iz 1485. godine pominje se da u selu ima 40 srpskih kuća. U selu postoji crkva Sv. Nedelje koja je postojala još u 14. veku. Crkva je više puta stradala i obnavljana je u nekoliko navrata, a poslednji put 1975. godine. Sa zapadne fasade crkve skinuta su dva reljefa iz 16. veka, koji se sada čuvaju u Narodnom muzeju u Beogradu.
Demografija
Naselje ima albansku etničku većinu.
Broj stanovnika na popisima:
El Centenario, Zacoalco de Torres
El Centenario je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Zacoalco de Torres.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1361 m.
Trnjane
Trnjane može biti selo u Srbiji:
443. pne.
Godina '''443. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Macerina i Barbata (ili, rjeđe, godina 311. Ab urbe condita). Oznaka 443. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
mini|Periklova herma
Bazoilles-sur-Meuse
Bazoj sir Mez je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Vogezi koja pripada prefekturi Nefšato.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 631 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 29,69 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 21,25 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od | metara (maksimalnoj 408 m, a minimalnoj 284 m).
Xali, Milpa Alta
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 39 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2733 m.
Brasaljce
Brasaljce (do 1959. — podeljeno na Gornje i Donje Brasaljce) je naselje u opštini Gnjilane, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Zona Industriale San Giacomo, Treviso
Zona Industriale San Giacomo je naselje u Italiji u provinciji Тревизо, u regiji Венето.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 124 m.
Michael Collins (astronaut)
Michael Collins, (Rim, Italija, 31. listopada 1930. - 28. april 2021) bio je američki vojni pilot i astronaut.
Rođen je u Rimu u Italiji. Završio je Vojnu akademiju West Point 1952. godine. Kao vojni pilot služio je u američkim vojnim bazama u Europi. 1961. bio je testni pilot pri Američkim zračnim snagama. 1963. pridružio se astronautskoj ekipi NASA-e te 18. srpnja 1966. prvi puta poletio u svemir u misiji Gemini 10.
Kao uspješan astronaut izabran je za člana misije Apollo 11 zajedno sa Neil Armstrongom i Buzzom Aldrinom. U toj misiji postao je poznat po tome što je tijekom misije u kojoj je čovjek prvi puta stupio na Mjesec upravljao zapovjednim modulom svemirske letjelice Apollo 11 u orbiti oko Mjeseca.
Nakon umirovljenja 1970. godine postao je prvi upravitelj Smithsonian Institution's National Air and Space Museuma u Washingtonu, te je napisao nekoliko knjiga o svojem letu u svemir kao i memoare.
Bresnica (Zvečan)
Bresnica je naselje u opštini Zvečan na Kosovu i Metohiji. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Banjska površine 1766 ha. Selo Bresnica nalazi se na 8 kilometara severno od Zvečana ako se koristi pravac Zvečan-Banov Do ili 12 kilomatara ako se koristi pravac magistralog puta Kosovska Mitrovica–Kraljevo. Smešteno je na obroncima Spasojevog brda i Čukare iznad toka Bresničke reke. Ima pored Bresnice i 4 zaseoka: Krst, Padine, Kovaćević i Lojze.
Strâmtu, Slivilești
Strâmtu je naselje u Rumuniji u okrugu Gorž u opštini Slivilești.
Bresnica (Zvečan)
Pominje se u turskom katastarskom popisu-defteru iz 1455. godine pominje se kao „Brusnica“ i popisano je 35 hrišćanskih kuća. Selo je posle velike seobe 1690. godine opustelo i po narodnim predanja u ovom selu srpskog stanovništva je bilo 1766. godine.
Strâmtu, Slivilești
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 614 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 225 m.
Bresnica (Zvečan)
Selo nema osnovnu školu, nema asfaltnog puta, a povezano je sa Zvečanom i Banjskom makadamskim putem, nema gradski vodovod, a delovi imaju seoske vodovode. Pojedina domaćinstava ima fiksne telefone. Iznad zaseoka Krst nalaze se ostaci stare Crkve posvećenoj Svetoj Petki i staro groblje.
Demografija
Naselje ima srpsku etničku većinu.
Broj stanovnika na popisima:
Opština Măgura Ilvei, Bistrița-Năsăud
Măgura Ilvei je opština u Rumuniji u okrugu Bistrica-Nasaud.
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 672 m.
7α-Deoksiholinska kiselina
Deoksiholinska kiselina je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 392,572 Da.
San Benedetto Ullano, Cosenza
San Benedetto Ullano je naselje u Italiji u provinciji Cosenza, u regiji Kalabrija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 684 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 438 m.
Santos Leobardo, Tamazunchale
Santos Leobardo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamazunchale.
Beetzendorf
Becendorf je opština u njemačkoj saveznoj državi Saksonija-Anhalt. Jedno je od 40 opštinskih središta okruga Altmark Salcvedel. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 3.423 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 15081045.
Santos Leobardo, Tamazunchale
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 164 m.
Beetzendorf
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Altmark Salcvedel Becendorf se nalazi u saveznoj državi Saksonija-Anhalt u okrugu Altmark Salcvedel. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 35 metara. Površina opštine iznosi 98,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.423 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 35 stanovnika/km².
Adigejci
Adigejci (rus. адыгейцы), ili Adigi (adig. адыгэ – Adige, кӏахэ), su kavkaski narod, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u Republici Adigeji, u kojoj čine 22% stanovništva, i u kojoj su drugi narod po brojnosti, posle Rusa (69%). Adigejci su većinom islamske veroispovesti, a govore adigejskim jezikom, koji spada u sjeverozapadnokavkasku (abhasko-adigejesku) grupu sjevernokavkaske porodice jezika.
Zen and the Art of Murder
Zen and the Art of Murder je epizoda američke policijske TV-serije Homicide: Life on the Street, premijerno prikazana 2. aprila 1999. godine. Radnja prikazuje kako Bayliss i Lewis istražuju ubistvo budističkog redovnika, a što izaziva konflikt među njima jer se Bayliss nedavno preobratio na budizam te Lewis sumnja u njegovu objektivnost.
Adigejci
Ukupno ih ima oko 123.000.
Adigejce ponekad smatraju Čerkezima, što je često bio sinonim za sve sjevernokavkaske narode. Za to je djelomično odgovorna masovno raseljavanje Čerkeza i drugih kavkaskih naroda po područjima Otomanskog Imperija nakon ruskog osvajanja 1864. godine.
Rio en Medio, New Mexico
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 143, što je 12 (9,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Magistrat
Magistrat je izraz koji u najširem smislu označava niže rangirane sudske ili upravne funkcionare koji su ovlašteni presuđivati u sporovima, donositi različita upravna rješenja ili pokretati postupke po službenoj dužnosti. U zemljama anglosaksonske pravne tradicije magistrat (magistrate) po svojoj ulozi obično odgovara sucu, iako je oblast kojom se bavi manje važnosti (npr. prekršaji umjesto krivičnih djela) te dužnost obavlja po skraćenom postupku uz daleko manje kvalifikacije nego što je to slučaj kod sudaca. U državama kontinentalnog prava magistratima se mogu nazivati i javni tužitelji, istražni suci, ali i činovnici lokalne uprave.
V. također
Magistrát
Your Hit Parade
Your Hit Parade je bila američka radio i televizijska muzička emisija koja se od 1935. do 1955. emitirala na radiju, te od 1950. do 1959. na televiziji. Sponzor joj je bila kompanija American Tobacco koja je preko nje reklamirala cigarete Lucky Strike. Tokom 24 godine emitiranja, u njoj je nastupilo 19 orkestara (s pojedinačnim vođama) te 52 pjevača ili sastava. Mnogi od slušatelja su nju koristili pogrešan naziv The Hit Parade.
Emitirala se svake subote navečer, kada je nudila repertoar najpopularnijih ili najprodavanijih pjesama proteklog tjedna. Najraniji format je sadražavao najpopularnijih 15 pjesama. Kasnije emisije su koristile "odbrojavanje" do glavna tri finalista, s time da se pjesma br. 1 emitirala na kraju. Povremeno su se u njoj emitirala standardne pjesme i evergrini u segmentu poznatom kao "Lucky Strike Extras."
Slušateljima se govorilo da se "Your Hit Parade temelji na istraživanjima najprodavanijih partitura i gramofonskih ploča, pjesama najemitiranijih na radiju ili biranih na džuboksima, što je trebalo predstavljati "precizno, autentično određivanje ukusa Amerike u popularnoj muzici". Metoda s kojom se to činilo je, međutim, ostala tajnom. Neki historičari vjeruju da je izbor bio stvar proizvoljne odluke producenata temeljene na kvaliteti izvedbe.
Self Defense (Homicide: Life on the Street)
Self Defense je epizoda američke policijske TV-serije Homicide: Life on the Street, premijerno prikazana 9. aprila 1999. godine. Glavni zaplet prikazuje kako Falsone i Stivers istražuju ubistvo za koje je osumnjičena uticajna i političkim vezama "podmazana" bivša tužiteljica te je zbog njihovog inzistiranja da stvar istjeraju na čistac njihovom šefu Giardellu ugroženo unaprijeđenje na viši čin i položaj.
San Pedro Acatlán, Tlapa de Comonfort
San Pedro Acatlán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Tlapa de Comonfort.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 432 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1956 m.
Benndorf
Bendorf je opština u njemačkoj saveznoj državi Saksonija-Anhalt. Jedno je od 22 opštinska središta okruga Mansfeld-Sidharc. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 2.354 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 15087045.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Mansfeld-Sidharc Bendorf se nalazi u saveznoj državi Saksonija-Anhalt u okrugu Mansfeld-Sidharc. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 220 metara. Površina opštine iznosi 5,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.354 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 408 stanovnika/km².
Los Chapiles, Pihuamo
Los Chapiles je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Pihuamo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 324 m.
Austria, Villaflores
Austria je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Ahehouen
Ahehouen (Ahehoen, Ahekouen), slabo poznato indijansko pleme koje se spominje tek u zapisima La Salleove ekspedicije. Njihovo obitavalište 1687. bilo je negdje sjevernije od zaljeva Matagorda, možda blizu rijeke Colorado u Teksasu. Ime ovog plemena koje je obitavalo na govornom području Karankawan Indijanaca podsjeća na ime jednog plemena koje se 1754. javlja pod imenom Aguajuani sjeverno ili sjeverozapadno od Nacogdochesa, ali njihova povezanost još nije utvrđena, a jezična pripadnost obje grupe još je nepoznata. Hodge ih zbog geografskog položaja s rezervom navodi među Karankawan plemenima zajedno sa ostalim neklasificiranim grupama: Ahouerhopiheim, Arhau, Chorruco, Doguenes, Kabaye, Kiabaha, Kopano, Las Mulas, Mariames, Mendica, Mora, Ointemarhen, Omenaosse, Pataquilla, Quevene, San Francisco i Spichehat.
Burince (Gnjilane)
Burince je naselje u opštini Gnjilane, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Opština Melchor Ocampo, Nuevo León
Melchor Ocampo je opština u Meksiku, u saveznoj državi Nuevo León. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 228 m.
Richard Nixon
Richard Milhous Nixon (Yorba Linda, Kalifornija, 9.1. 1913. - New York, 22.4. 1994) bio je američki političar i državnik, poznat po tome što je jedini uspio dva puta biti izabran za potpredsjednika i dva puta za predsjednika. Najviše ga se ipak pamti po tome sto je bio prvi i dosad jedini predsjednik SAD-a koji je odstupio s dužnosti. Njegova ostavka bila je posljedica afere Watergate.
Rani život i karijera
Richard Millhouse Nixon je rođen kao dijete u familiji siromašnih kvekerskih farmera. Rano djetinjstvo mu je, osim siromaštva, obilježio snažan vjerski odgoj i stroga pravila o zabrani alkohola, psovanja i plesanja.
Nakon što je završio srednju školu godine 1930., mladi Nixon je, zahvaljujući odličnom poznavanju latinskog jezika i Shakespeareovih stihova, dobio stipendiju za studiranje na Harvardu. Međutim, njegovi siromašni roditelji mu nisu mogli priuštiti put do drugog kraja SAD, pa je umjesto toga morao pohađati lokalni Whittier College.
Godine 1934. je završio Pravni fakultet Univerziteta Duke, a potom položio pravosudni ispit. Odbijen je prilikom pokušaja da postane agent FBI, zbog čega je kasnije stekao animozitet prema moćnom direktoru te institucije J. Edgaru Hooveru.
Nixon je 1930-e proveo kao mali, i relativno slabo poznati advokat. Godine 1940. se, nakon dugogodišnje veze, oženio za srednjoškolsku nastavnicu Pat, s kojom će imati dvije kćeri - Triciu i Julie.
Ključni događaj u ranom Nixonovom životu je bio ulazak SAD u drugi svjetski rat. Nixon se prijavio u ratnu mornaricu. Nakon što je prošao obuku u Rhode Islandu i Iowi, poslan je na Južni Pacifik, gdje je služio u mornaričkoj logistici.
Tamo je dosadu kratio igrajući poker sa suborcima. Ubrzo se ispostavilo kako ima veliki talent za tu igru, a s vremenom je na kartama osvojio toliko novca da je počeo razmišljati da ga uloži u vlastitu kampanju za Kongres.
Godine 1946. Nixon je kao kandidat Republikanske stranke na izborima za Zastupnički dom Kongresa pobijedio demokrata Jerryja Voorhisa.
Nixon je u Zastupnički dom izabran još dva puta. U Washingtonu se vrlo brzo nametnuo kao jedan od najmlađih, najaktivnijih, ali i najkontroverznijih zastupnika. Tome je pridonijela njegovo aktivno sudjelovanje u hladnim ratom inspiriranoj makartističkoj histeriji, odnosno progonom raznih lijevo ili liberalno orijentiranih ličnosti pod optužbom za suradnju sa Sovjetima.
Nixon se pogotovo istakao u istrazi tokom koje je službenik State Departmenta Alger Hiss raskrinkan kao sovjetski agent. Kasnije se ispostavilo da je Hiss jedini od optuženih, koji je uistinu bio sovjetski agent, a ne nedužna žrtva desničarskih progona.
Međutim, Nixonov brutalni postupak prema Hissu, kao i prema liberalno orijentiranim političkim protivnicima, je doveo do neprijateljstva liberalne javnosti, ali i medija, s kojima će Nixon biti u neobjavljenom ratu do završetka svoje političke karijere.
Potpredsjednik SAD
Reputacija Nixona kao gorljivog antikomunista je bila jedan od glavnih razloga zašto ga je predsjednički kandidat Dwight D. Eisenhower na republikanskoj konvenciji godine 1952. odabrao za svog potpredsjedničkog kandidata. Time se nastojala djelomično zadovoljiti konzervativna struja u stranci, nezadovoljna nominacijom Eisenhowera kao favorita liberala i umjerenjaka.
Ubrzo nakon nominacije na Nixona se obrušila medijska haranga zbog navoda da je u njegov izborni fond uplaćena velika svota novca od bogatih, ali anonimnih simpatizera. Nixon je bio optužen za korupciju, a neki su Eisenhoweru sugerirali da usred kampanje promijeni potpredsjedničkog kandidata.
Nixon se, međutim, odlučio boriti, pri čemu je pokazao veliki talent za korištenje novog medija televizije. U legendarnom govoru, poznatom kao Checkers govor, dao je detaljni pregled svojih osobnih financija te priznao kako je jedini "problematični" poklon psić zvan Checkers koji služi kao ljubimac njegovim kćerima. Govor je izazvao provalu simpatija i Eisenhower je odlučio zadržati Nixonovu kandidaturu.
Nakon što je godine 1952. Eisenhower izabran, Nixon je postao potpredsjednikom SAD. Na tom mjestu se pokazao nesputanim kako tradicijom, kao i ustavnim ovlastima koje su potpredsjednicima davali uglavnom ceremonijalnu funkciju.
Godine 1956. Eisenhower je ponovno Nixona kandidirao za potpredsjednika, a nakon još jedne pobjede, Nixon je dodatno pojačao svoj politički utjecaj u Washingtonu. S vremenom se počeo nametati i na međunarodnom planu, pri čemu je stekao velike pohvale zbog govorničke vještine iskazane u improviziranoj debati s Nikitom Hruščovom u Moskvi 1959. godine.
Godine 1960. Nixon se nametnuo kao jedini kandidat Republikanske stranke na izborima, i smatrao bi se neospornim favoritom, da demokrati protiv njega nisu istaknuli mladog, atraktivnog i karizmatskog Johna F. Kennedyja.
Jedan od ključnih događaja u izbornoj kampanji je bila prva TV-debata u historiji. Dok su radio-slušatelji držali da je u njoj pobijedio Nixon, na TV-gledatelje je daleko bolji dojam ostavio atraktivni i telegenični Kennedy, nasuprot Nixona koji se znojio pred svjetlima reflektora.
Političar iz sjene
Nixon se nakon poraza nije odrekao političkih ambicija, i u tu je svrhu odlučio ojačati svoju izbornu bazu kao guverner Kalifornije. Međutim, godine 1962. se ispostavilo da je popularni demokratski guverner Pat Brown za njega preveliki zalogaj.
Ispočetka se činilo da će Nixon to potvrditi, kada je iste godine napustio Kaliforniju te se preselio u New York gdje je našao posao u uglednoj advokatskoj firmi. Zbog posla se 22.11. 1963. našao na dallaskom aerodromu - slučajnost koja je poslije bila predmetom mnogih teorija zavjere vezanih uz atentat na Kennedyja.
Nixon se ponovno aktivno uključio u politiku 1964. za vrijeme republikanske izborne konvencije. Iako se nije kandidirao, njegova podrška je bila glavni razlog zbog koga su republikanci za predsjedničkog kandidata izabrali konzervativnog Barryja Goldwatera. Iako je Goldwater hametice poražen od demokratskog kandidata i tadašnjeg predsjednika Lyndon B. Johnsona, ti su događaji označili početak uspona konzervativnog krila Republikanske stranke nauštrb liberalnog krila s Istočne obale - frakcije prema kojoj je Nixon uvijek osjećao prezir.
Za Nixona je bilo daleko važnije što je tom prilikom stekao važne saveznike, uključujući perspektivnog Ronalda Reagana. Njemu je 1966. godine pomogao da postane guverner Kalifornije.
Međutim, za nastavak Nixonove političke karijere je najvažniji bio sve očigledniji neuspjeh SAD u vijetnamskom ratu, koji je do 1968. godine ozbiljno podijelio ne samo američku javnost, nego i Demokratsku stranku. Nakon odluke predsjednika Johnsona da se ne kandidira za izbore, Demokratska stranka se raskolila na nekoliko zakrvljenih frakcija - tradicionalne umjerenjake, ljevičarske radikale, kao i zagovornike opstanka rasne segregacije na Jugu.
thumb|desno|200px|Nixon kao spasitelj nacije na predizbornom skupu 1968. godine
Taj raskol se odrazio na porast nasilja na ulicama, a svoj doprinos tome su donijeli ubojstva Martina Luthera Kinga i Roberta Kennedyja, kao i studentski nemiri, inspirirani studentskim protestom u Parizu te krvavi neredi u crnačkim četvrtima. Demokratska stranka je u potpunosti izgubila autoritet nakon TV-kamerama zabilježenog nasilja na vlastitoj izbornoj konvenciji, na kojem je za kandidata izabran Hubert Humphrey.
El Parral, Santa María Tonameca
El Parral je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa María Tonameca.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 46 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 78 m.
Richard Nixon
Političar iz sjene
Nasuprot tome, republikanci su se brzo ujedinili iza Richarda Nixona, koji se nametnuo kao idealni kandidat. Njegov izborni program je bio jednostavan - završiti nepopularni rat u Vijetnamu kroz "časni mir", a pod parolom "zakona i reda" dovesti mir na američke ulice. Nixon se u svojoj kampanji oslanjao na tzv. "tihu većinu" - konzervativne glasače koji, za razliku od radikalizirane ljevičarske omladine, nisu svoje stavove javno iznosili na uličnim demonstracijama.
Nixonova strategija se isplatila, iako su izborni rezultati bili tješnji nego što se očekivalo. Nixon je dobio 500.000 glasova više od Humphreya, ali je zato osvojio elektore u ključnim državama i relativno lako osvojio predsjednički mandat.
Nixonovo predsjedništvo
Prvi i najvažniji zadatak koji je Nixon sebi postavio pri dolasku u Bijelu kuću bilo je okončati vijetnamski rat na način koji ne bi bio protumačen kao američki poraz. U tu je svrhu Nixonov najbliži suradnik - savjetnik za nacionalnu sigurnost, a kasnije državni sekretar - Henry Kissinger formulirao strategiju temeljenu na tzv. realnoj politici lišenoj ideoloških i hladnoratovskih predrasuda, ali isto tako i bilo kakvih moralnih skrupula.
Na terenu se ta strategija temeljila na tzv. vijetnamizaciji vijetnamskoj rata, odnosno postepenom povlačenju američkih snaga iz Južnog Vijetnama, čiju obranu bi trebale preuzeti od SAD izdašno financirane, obučene i opremljene domaće snage. Da bi se za tu operaciju kupilo vrijeme, Nixon je odobrio eskalaciju rata putem bombardiranja, odnosno upada u susjednu Kambodžu i Laos gdje su sjevernovijetnamske i vijetkongovske snage imale sigurno sklonište.
Te ofenzive su izvedene tajno, bez formalnog odobrenja Kongresa ili objave, što je Nixon poslije vlastitim tumačenjem ustavnih ovlasti. Međutim, u američkoj javnosti, pogotovo među radikalnim ljevičarskim studentima, ta je odluka izazvala masovne, a negdje i krvave demonstracije, od kojih su najpoznatije one prilikom kojih je 1970. godine ubijeno četvoro studentata na Univerzitetu Kent. Istovremeno je nastojanje da se razotkriju Nixonove tajne operacije dovelo do masovnog "curenja" podataka iz američke administracije, što je samog Nixona učinilo paranoidnim i sklonim korištenju prljavim trikovima i ilegalnim aktivnostima da to spriječi.
Drugi važan aspekt Nixonove vijetnamske strategije je zaslužan za ono što mnogi smatraju jednim od najpozitivnijih aspekata njegove vanjske politike. Nixon je smatrao kako SAD moraju iskoristiti ideološki, a od kraja 1960-ih i tinjajući oružani sukob SSSR-a i NR Kine. Godine 1971. je otišao na historijsko putovanje u Kinu, sreo se s Mao Zedongom i omogućio NR Kini da postane stalni član UN. Taj će proces označiti početak kineskog otvaranja prema svijetu.
SSSR je, pak, plašeći se američko-kineskog saveza, reagirao pomirljivijom politikom prema SAD, pogotovo u oblasti nuklearnog razoružanja. Pod Nixonovom vladom su sklopljeni važni sporazumi o razoružanju, a dvije supersile su intenzivirale proces koji se naziva detant - smanjivanje napetosti u hladnom ratu, koji je upravo u Nixonovo doba najviše izgubio u intenzitetu.
Nixonova politika, doduše, nije imala velikog efekta na stanje u Vijetnamu, ali je godine 1972. velika proljetna ofenziva Sjevernog Vijetnama zaustavljena, te se Južni Vijetnam održao na životu usprkos sve manjih američkih efektiva. Nakon toga je slijedilo nesmiljeno bombardiranje Sjevernog Vijetnama koje je na kraju dovelo do Pariških mirovnih sporazuma, odnosno primirja 1973. godine, što je Nixonu bilo savršen izgovor da iz Vijetnama povuče i posljednje američke snage.