cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Fifth Element
Radnja
Svakih 5000 godina, kad se tri planeta nalaze u eklipsi, ultimativno zlo poprima oblik, te nastoji pretvoriti svjetlo u mrak i život u smrt. Oružje protiv tog zla nalazi se u hramu u Egiptu, a kako bi zlo postiglo svoj cilj mora uništiti to mjesto. Oružje funkcionira tako da se četiri svemirska elementa, voda, vatra, zrak i zemlja, utjelovljeni u obliku malog trokutasto-prizmatičnog kamenja, postave oko petog, vrhovnog bića utjelovljenog u obliku ženske osobe ljudske vrste. Tih pet elemenata zajedno stvara božansko svjetlo koje pobjeđuje zlo za sljedećih 5000 godina. Oružje na Zemlju donose Mondoshawani, stara i tajanstvena rasa, a znanje o zlu prenosi se iz generacije u generaciju svećenika koji njima služe.
1914. godine Mondoshawani uzimaju kamenje kako bi ga zaštitili od skorog dolaska Prvog svjetskog rata. Tristo godina kasnije zlo se ponovno formira i Mondoshawani pokušavaju donijeti kamenje natrag na Zemlju. Međutim, Jean-Baptiste Emanuel Zorg, proizvođač oružja od koga je zlo zatražilo da pribavi kamenje, naredi uništenje mondoshawanskog svemirskog broda i cijela posada pogiba zajedno s vrhovnim bićem, ali Zemljani na mjestu nesreće pronalaze snažnu šaku unutar rukavice, koja je regenerirana da oživi peti element, crvenokosu, snažnu, pametnu i lijepu ženu. Međutim, ona odmah pobjegne iz laboratorija i skače s ruba zgrade u leteći taksi kojim upravlja Korben Dallas, bivši ratni heroj.
Korben odnosi ženu u ured svećenika iz svog vremena, Vita Corneliusa, i saznaje da je njeno puno ime Leeloo Minai Lekatariba-Laminai-Tchaii Ekbat De Sebat (skraćeno Leeloo). Leeloo ispriča Corneliusu da četiri kamena nisu bila u srušenom brodu, već su ih Mondoshawani dali na čuvanje plavoj izvanzemaljskoj opernoj divi po imenu Plavalaguna, koja će uskoro nastupiti na dobrotvornom koncertu u koncertnoj dvorani hotela na planetu Fhloston, u budućnosti mjesta na kojem se nalazi popularno odmorište.
Bayt adh Dhubaydī, Hajjah
Bayt adh Dhubaydī je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
The Fifth Element
Radnja
Zorg saznaje da kamenje nije bilo u srušenom svemirskom brodu nakon što mu ratnici iz vrste Mangalora donose prazan kovčeg. Zbog toga kaže da im neće dati ništa za uzvrat, ali pod njihovom oružanom prijetnjom popušta, te im ostavlja jedan sanduk oružja nazvanog ZF1. Međutim, jedan od Mangalora slučajno aktivira bombu ugrađenu u to oružje, što ostalim pripadnicima te vrsta ostavlja mjesta za osvetu.
Bayt adh Dhubaydī, Hajjah
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 162 m.
The Fifth Element
Radnja
Vlada saznaje da su Mondoshawani dali kamenje na čuvanje Plavalaguni i odlučuje regrutirati Korbena kako bi otišao na Fhloston i uzeo kamenje od nje, te namještaju natjecanje u kojem pobjednik dobiva dvije karte za Fhloston. Međutim, kad Cornelius i Zorg saznaju da je upravo Korben dobitnik, pokušaju mu oduzeti karte kako bi se dočepali kamenja. Ipak, Korben se uspijeva riješiti Corneliusovog novaka Davida i zajedno s Leeloo ukrcati se na svemirski brod za Fhloston, a Zorgov pomoćnik i dvoje u ljudskim tijelima maskiranih Mangalora ne uspijevaju u tome. Međutim, Cornelius se kroz ventilacijski otvor uspio prošvercati u brod.
Nakon koncerta, Mangalori ustrijele Plavalagunu i preuzimaju kontrolu nad hotelom smještenim na golemom brodu. Stiže i Zorg s namjerom da sam dođe do kamenja i instalira minijaturnu nuklearnu bombu u jedan od hodnika hotela. Uzima jedan od Plavalaguninih kovčega, ali ubrzo otkriva da kamenje nije u njemu.
Nakon što izvadi kamenje iz Plavalagune, Korben započinje borbu s Mangalorima, te uspijeva pobjeći s broda nekoliko trenutaka prije eksplozije, u kojoj pogiba Zorg.
Umbelulon
Umbelulon je organsko jedinjenje, koje sadrži 10 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 150,218 Da.
Ambérac
Omberak je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Poatu-Šarant, u departmanu Šarant koja pripada prefekturi Angulem.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 337 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 27 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,1 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 78 metara (maksimalnoj 101 m, a minimalnoj 46 m).
Niceritrol
Niceritrol je organsko jedinjenje, koje sadrži 29 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 556,523 Da.
Andew Cunanan
Andrew Phillip Cunanan (31. 8. 1969 – 23. 7. 1997) bio je američki masovni ubica koji je ubio pet ljudi, uključujući Giannija Versacea, tokom tromjesečnog putovanja po Americi godine 1997, a koji je period završio s Cunananovim samoubistvom u dobi od 27 godina. Za vrijeme svog ubilačkog pohoda je 12. 6. 1997 postao 449. osoba na listi Deset najtraženijih bjegunaca FBI.
Ponna di Mezzo, Como
Ponna di Mezzo je naselje u Italiji u provinciji Como, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 764 m.
Andew Cunanan
Njegova najpoznatija žrtva je bio znameniti modni kreator Gianni Versace.
Cunanan se pojavio kao lik u dva filma posvećena njegovim zločinima - The Versace Murder iz 1998. godine gdje ga je tumačio Shane Perdue i Fashion Victim iz 2008. gdje ga je tumačio Jonathon Trent.
Jenkintown, Pennsylvania
Dženkintaun je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.422, što je 56 (-1,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Mario Monicelli
Mario Monicelli (Rim, 16. maj 1915. – Rim, 29. novembar 2010) bio je italijanski filmski režiser, najpoznatiji po nizu hvaljenih i popularnih komedija 1950-ih i 1960-ih, odnosno kao jedan od začetnika filmskog pravca commedia all'italiana.
La Colorada, Lázaro Cárdenas
La Colorada je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Lázaro Cárdenas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 33 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 22 m.
Metlixtapa, Pedro Ascencio Alquisiras
Metlixtapa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Pedro Ascencio Alquisiras.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1694 m.
3856 Lutskij
3856 Lutskij je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,874 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,0.
Sunset Valley, Texas
Sunset Valley je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 749 stanovnika.
Poiana, Flămânzi
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1942 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 127 m.
Starke County, Indiana
je okrug u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 23.363, što je 193 (-0,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
3857 Cellino
3857 Cellino je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,393 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,4.
3855 Pasasymphonia
3855 Pasasymphonia je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 6,29 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,237 astronomskih jedinica (AJ).
Inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike je 6,844 stepeni, a orbitalni period iznosi 1222,178 dana (3,346 godine). Ekscentricitet orbite asteroida iznosi 0,209. Apsolutna magnituda asteroida iznosi 13,10 a geometrijski albedo 0,256.
Asteroid je otkriven 4. jula 1986. godine.
Crveni krug
Le Cercle rouge je francusko-italijanski kriminalistički film snimljen 1970. godine u režiji Jean-Pierrea Melvillea. Protagonisti su nedavno iz zatvora pušteni kriminalac Corey (čiji lik tumači Alain Delon), odbjegli zatvorenik Vogel (čiji lik tumači Gian Maria Volonte) i alkoholizmom mučeni bivši policajac Jansen (koga glumi Yves Montand). Radnja prikazuje kako se sticajem okolnosti sretnu i udruže u pljački naizgled "neprobojne" draguljarnice, ali i kako ih progoni policijski inspektor Mattei (čiji lik tumači Bourvil) koji pri tome ne bira sredstva.
Za Crveni krug, koji je okupio neke od tada najuglednijih evropskih glumaca (uključujući smrtno bolesnog Bourvila, koji će preminuti nedugo prije premijere) je Melville koristio svoj karakteristični stil u kome je izgradnja specifične atmosfere i likova imala važniju ulogu od prikazivanja radnje. Usprkos izuzetno sporog tempa (a zbog koga je film postao teško razumljiv u skraćenim verzijama), Crveni krug je dobio vrlo dobre kritike i smatra se jednim od klasičnih ostvarenja gangsterskog žanra. Filmu je, između ostalih, homage odao i Slobodan Šijan u svojoj znamenitoj filmskoj parodiji Davitelj protiv davitelja u kojoj Nikola Simić tumaći lik milicijskog inspektora temeljenog na Matteiju.
Tăbălăești, Bunești Averești
Tăbălăești je naselje u Rumuniji u okrugu Vasluj u opštini Bunești Averești.
Naquem, Huitiupán
Naquem je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Huitiupán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 123 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 524 m.
Kula Atlagić
Kula Atlagić (prethodno Atlagić Kula i Tiklić), naselje u sastavu grada Benkovca.
Evropski put E90
Put
E-90 je put kroz pet evropskih država i ima četiri morska prijelaza: Barcelona, Španija - Mazara del Vallo, Put; Messina, Put do Reggio di Calabria, Put; Brindisi, Put do Igumenice, Grčka, te od Eceabata, Turska do Canakkalea, Turska.
Kula Atlagić
Zemljopis
Nalazi u srcu Ravnih Kotara, 4,5 km sjeverozapadno od Benkovca.
Stanovništvo
Danas u selu živi oko stotinjak stanovnika, većinom srpske nacionalnosti, a nešto manje hrvatske nacionalnosti.
Evropski put E90
Prostiranje ceste
frame|right|Od zapada prema istoku: [[Lisabon, Madrid, Barcelona, Mazara del Vallo, Palermo, Messina, Reggio di Calabria, Metaponto, Taranto, Brindisi, Igumenica, Janjina, Solun, Aleksandropoli, Gelibolu, Bursa, Ankara, Adana, Nusaybin i Habur ]]
Kula Atlagić
Gospodarstvo
Pošto se selo nalazi u Ravnim kotarima poljoprivreda je glavna gospodarska djelatnost.
Povijest
Selo Kula Atlagić se u srednjem vijeku zvala Tihlić. Današnje je ime dobila po Atlagićima, begovskoj obitelji koja je upravljala livanjskom kapetanijom, a imala je posjede u Ravnim Kotarima.
José López Portillo, Macuspana
José López Portillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tabasco, u opštini Macuspana.
Evropski put E90
Španija
200px|thumb|E90 blizu [[Zaragoza|Saragose, Španija]] E-90 prolazi kroz centralnu Španiju sa oko 998 km ili 620 milja ceste
Dayr al Muḩannib, Hajjah
Dayr al Muḩannib je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
José López Portillo, Macuspana
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 235 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 35 m.
Dayr al Muḩannib, Hajjah
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 152 m.
Jaruge (Prijedor)
Jaruge je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Prijedor koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 326 stanovnika.
Evropski put E90
Grčka
E-90 prolazi dužinom od oko 670 km kroz sjevernu Grčku. Ta dionica je gotova 2009. pod imenom Egnatia Odos (grčki autoput A2)
Kula Atlagić
Povijest
U Domovinskom ratu, u selu su bile spaljene brojne kuće.
Statzi, San Juan Mixtepec -Dto. 08 -
Statzi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini San Juan Mixtepec -Dto. 08 -.
Kula Atlagić
Spomenici i kulturne znamenitosti
Iz crkvice Sv. Petra s obilježjima rane romanike potječu ulomci vrsnoga kamenoga namještaja (Split, Muzej hrvatskih arheoloških spomenika). Crkvu sv. Nikole sagradili su 1444.-1446. zadarski graditelji. Crkva se restaurira nakon rušenja u Domovinskom ratu 1992. godine.
Statzi, San Juan Mixtepec -Dto. 08 -
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 62 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2039 m.
San Lorenzo y Anexo, Papantla
San Lorenzo y Anexo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Papantla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 952 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 69 m.
Capo d'Argine, Bologna
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 75 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 19 m.
Priesendorf
Prisendorf je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 36 opštinskih središta okruga Bamberg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.522 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9471173.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Bamberg Prisendorf se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Bamberg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 297 metara. Površina opštine iznosi 8,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.522 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 182 stanovnika/km².
Nikokodein
Nikokodein je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 404,458 Da.
Arbusto
Arbusto ima više značenja:
Anton Amade de Varkony
mini|desno|225px|Anton Amade de Varkony Antun Amade de Varkony (Gabčikovo, 25. 11. 1760. – Marcaltő, 1. 1. 1835), mađarski grof i veliki župan zagrebački, 1797. godine osnovao je prvo zagrebačko javno kazalište pod nazivom Amadeov teatar i vodio ga do zatvaranja 1834. godine. Amadeov teatar nalazio se u u nekadašnjoj Blatnoj i Kazališnoj, a danas Demetrovoj ulici, u zgradi u kojoj se nalazi Hrvatski prirodoslovni muzej, i u kojoj se od 2000. godine ljeti održava Klupska kazališno-glazbena scena Amadeo.
San Lorenzo in Banale, Trento
San Lorenzo in Banale je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1109 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 729 m.
Radcliff, Kentucky
Radklif je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 21.688, što je 273 (-1,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
3860 Plovdiv
3860 Plovdiv je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,806 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,1.
Cremeaux
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 904 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 27 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 33,32 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 680 metara (maksimalnoj 912 m, a minimalnoj 456 m).
Commedia all'italiana
Commedia all'italiana je izraz koji se koristi za specifičan stil, odnosno teme i likove filmskih komedija karakterističnih za italijansku kinematografiju u periodu koju je okvirno počeo u drugoj polovici 1950-ih, a završio početkom 1970-ih. Za commedia all'italiana je bilo karakteristično da su protagonisti anti-heroji, odnosno da njihovi pokušaji da postignu svoje ciljeve obično nemaju uspjeha; sadržaj je, eksplicitno ili implicitno, bio nadahnut burnim ekonomskim i kulturnim promjenama u Italiji poslije Drugog svjetskog rata, odnosno ekonomskom bumu koji je doveo do naglog porasta životnog standarda, ali isto tako produbio klasne i druge razlike, odnosno stvorio sukob između tradicionalnih i modernih vrijednosti. Začetnikom se tradicionalno smatra Mario Monicelli, čija se komedija I soliti ignoti često smatra prvim primjerom novog stila; ime je dobila po filmu Divorzio all'italiana Pietra Germija iz 1961. godine. Svi su ti filmovi postigli izuzetan uspjeh ne samo kod publike, nego i kod kritike, a također su postali hitovima i izvan italijanskih granica. Commedia all'italiana je počela nestajati u vrijeme kada se italijanska kinematografija počela sve više okretati eksploatacijskim žanrovima i sadržajima, odnosno kada je humor postajao sve "siroviji". Jedan od takvih hibrida su bile seks komedije koje su se počele zvati commedia sexy all'italiana.
IC 3947
Reference
</references>
El Campamento, Villa Corzo
El Campamento je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villa Corzo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1233 m.
Sun Valley, Texas
Sun Valley je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 69 stanovnika.
Gesualdo, Avellino
Gesualdo je naselje u Italiji u provinciji Avellino, u regiji Kampanija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2004 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 683 m.
Kućan Ludbreški
Kućan Ludbreški je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Ludbrega, Varaždinska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 195 stanovnika te 61 obiteljskih kućanstava.
173. pne.
Godina '''173. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Albina i Lenasa (ili, rjeđe, godina 581. Ab urbe condita). Oznaka 173. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Ponna Inferiore, Como
Ponna Inferiore je naselje u Italiji u provinciji Como, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 39 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 625 m.
Angeac-Champagne
Onžak-Šampanje je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Poatu-Šarant, u departmanu Šarant koja pripada prefekturi Konjak.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 479 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 33 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,27 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 71 metar (maksimalnoj 83 m, a minimalnoj 17 m).
Winter Beach, Florida
Vinter Bič je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Florida.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.067, što je 1.102 (114,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Pčelinjak
Pčelinjak je mjesto na kojem su smještene košnice sa pčelama. Pčelinjak može biti seleći ili stacionirani. Također pčelinjak može biti konvencionalni pčelinjak i ekološki pčelinjak.
Steuben County, Indiana
je okrug u američkoj saveznoj državi Indijana.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 34.185, što je 971 (2,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Gradina (Prijedor)
Gradina je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Prijedor koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 730 stanovnika.
Nikodikodein
Nikodikodein je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 406,474 Da.
3861 Lorenz
3861 Lorenz je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,557 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,4.
Papua Nova Gvineja
Papua Nova Gvineja je država u Oceaniji. Zauzima istočnu polovicu otoka Nova Gvineja, te otoke Bismarckovog Arhipelaga (Nova Britanija i Nova Irska) i sjevernih Solomona (Bougainville) s mnoštvom manjih otočića. Graniči na zapadu s indonezijskom pokrajinom Irian Jaya. Papua Nova Gvineja je članica Commonwealtha i britanska kraljica formalni je šef države.
Geografija
Reljef je izuzetno raznolik. Uz južnu obalu Nove Gvineje nalaze se nizine koje ponegdje prelaze u velika močvarna područja. Planine središnjeg lanca koji se pruža u smjeru istok-zapad visinom prelaze 4000 m (najviši vrh Mount Wilhelm, 4509 m). Sjeverna obala je strmija i manje pristupačna od južne, s izuzetkom doline rijeke Sepik. Otoci Bismarckovog arhipelaga i sjevernih Solomona vulkanskog su podrijetla, s puno plodne zemlje. Velik dio površine Papue Nove Gvineje do visine od oko 1000 m prekriven je slabo pristupačnim tropskim kišnim šumama.
Historija
Pretpostavlja se da su prvi naseljenici stigli na otoke prije oko 60.000 godina iz jugoistočne Azije. Arheološki ostaci otkrivaju tragove intenzivne poljoprivrede stare oko 7000 godina, a ljudske intervencije u okoliš osobito su vidljive u dolinama u središnjem gorju.
Španjolci i Portugalci doprli su do otoka u prvoj polovici 16. stoljeća i dali im imena Papua po malajskoj riječi za osobitu kosu Melanežana i Nova Gvineja smatrajući domoroce sličnima stanovnicima afričke Gvineje. Otoci su detaljnije istraženi i kolonizirani tek potkraj 19. stoljeća, kad je južnu polovicu današnje Papue Nove Gvineje zauzela Velika Britanija, a sjevernu Njemačka.
Tijekom prvog svjetskog rata Australija, kojoj je 1902. preneseno upravljanje Britanskom Novom Gvinejom zauzela je i njemačku koloniju, ali ih nije formalno ujedinila sve do 1946. Europljani su prvi put stupili u neke dijelove unutrašnjosti Nove Gvineje tek u 30-im godinama 20. stoljeća, otkrivši brojne nove etničke i jezične skupine.
Nakon proglašenja neovisnosti 1975. u zemlji je vladala politička nestabilnost s čestim izmjenama vlada. Od 1989. do 1998. trajao je gerilski rat za otcjepljenje otoka Bougainville na kojem se nalaze značajna nalazišta zlata; u njemu je poginulo oko 20.000 ljudi.
Ekonomija
Većina stanovništva živi od poljoprivrede. Glavni izvozni proizvodi su nafta, zlato i bakar. BDP je u 2004. bio 2200 USD po stanovniku, mjereno po PPP-u.
Gradovi
Popis gradova u Papuoj Novoj Gvineji
Édith Piaf
Biografija
200px|right|thumb|Ploča u ulici Bellville, 72, gde je rođena Édith Piaf Édith je rođena 19. decembra, 1915. u Parizu u ulici Belleville, 72, pod imenom Édith Giovanna Gassion. Rođena je u siromaštvu; otac joj je bio cirkuski artist, a majka ulična pevačica, kabilsko-italijanskog porekla. Kako nije mogla da je izdržava, majka ju je dala na čuvanje svojoj majci, Aïchi Saïd Ben Mohammed, koja nije mnogo vodila računa o maloj Édith. Kod bake je provela 18 meseci pre nego što je njen otac dobio odsustvo sa fronta i odvede je kod druge bake, očeve majke, koja je vodila bordel u Bernayu u Normandiji. Malu Édith su sada čuvale prostitutke i po prvi put je bila uredno hranjena u odevana. Kada je imala 7 ili 8 godina Édith je ostala slepa zbog keratitisa. Prema navodima jednog biografa vid joj se vratio posle hodočašća na grob Svete Male Tereze. Posle 8 dana molitve na grobu Svete Tereze vid joj se vratio. Édith je celog života pokazivala posebnu odanost Svetoj Terezi i nosila je njen medaljon oko vrata.
Pri kraju rata njen otac je demobilisan i vratio se po nju. Od tada putuje po Francuskoj zajedno sa njim. U svojoj 14. godini prvi put je pevala u javnosti i nadalje je, kao i njena majka, pevala na ulicama Pariza. U tome joj se pridružila prijateljica Simone Berteaut ("Mômone") i njih dve su ostale zajedno celog života. Sa 16 godina zaljubila se u Louisa Duponta i već naredne godine rodila je svoje jedino dete, devojčicu po imenu Marcelle, koja je dve godine kasnije umrla od meningitisa. Njen naredni momak bio je makro po imenu Albert, kome je davala deo zarade od uličnog pevanja, kako je ne bi naterao da se prostituiše.
Pevačica u kabareu
Godine 1935. vlasnik noćnog kluba, Louis Leplée ju je otkrio na Pigalleu, gde je često pevala, i pozvao je da nastupa u klubu Le Gerny na Champs-Élyséesu. U to vreme njen repertoar se sastojao uglavnom od pesama pevačice Fréhel. Leplée joj je dao ime "la Môme Piaf", koje, u lokalnom žargonu, znači vrabac. Svojim talentom i vanrednim glasom privukla je pažnju kompozitora kao što su Raymond Asso i njena buduća bliska prijateljica i saradnica Marguerite Monnot, koja će je pratiti tokom cele karijere i koja je komponovala pesme kao što su Mon légionnaire, Hymne à l'amour, Milord i Amants d'un jour.
Godine 1936. objavljuje svoj prvi album Les Mômes de la cloche za kuću Polydor. Album je bio uspešan, ali se njena karijera našla u opasnosti kada je aprila iste godine Leplée pronađen ubijen u svom stanu od strane ljudi sa kojima je Édith ranije bila povezana. Ona nije bila optuživana, ali je na nju bila usmerena negativna pažnja medija.
Svoju karijeru je spasila i uzdigla kroz saradnju sa Raymondomo Assoom. Asso joj je promenio ime u Édith Piaf, uvežbavao je u pevanju, sprečavao susrete sa ljudima koji bi joj doneli loš imidž i dao joj je novi repertoar koji je aludirao na njeno pređašnje iskustvo ulične pevačice.
Osvajanje koncertnih dvorana
Marta 1937. održala je koncert u Parizu u dvorani ABC, koji ju je momentalno učinio zvezdom obožavanom kod publike. Krajem 30-ih nastupala je u dvorani Bobino, a 1940. pojavila se u pozorištu u predstavi Le Bel Indifférent Jean Cocteaua, gde je takođe postigla uspeh. Sa Paule Meurisseom, koji joj je bio partner u predstavi, pojavila se u filmu Montmartre-sur-Seine (1941.)
Za vreme nemačke okupacije Édith je nastavila je da drži koncerte, ali je podržavala francuski pokret otpora i pomagala je jevrejskim umetnicima da izbegnu progon Nemaca.
U proleće 1944. godine nastupala je u Moulin Rougeu, gde je mladi šansoner Yves Montand držao prvi deo večeri. Iste godine joj umire otac, a naredne godine ostaje i bez majke.
Godine 1945. Édith sama piše La Vie en rose, koja će postati njena najpoznatija pesma, danas smatrana klasikom. Takođe, nastupa u Comédie-Française. Yves Montand, koji je u međuvremenu postao zvezda, i ona nastupaju zajedno do 1946. godine, kada se razilaze. Iste godine počinje da nastupa sa Les Compagnons de la Chanson, sa kojima 1947. nastupa u SAD, ali bez većeg uspeha.
Međunarodna slava
Godine 1948, posle veoma pozitivnih komentara prominentnih kritičara u New Yorku, konačno je doživela uspeh u SAD. Tada je upoznala francuskog boksera Marcel Cerdana sa kojim razvija ljubavnu vezu, koja će se tragićno završiti. Oktobra 1949. Marcel kreće avionom iz Pariza u New York da bi se sreo sa Édith, ali njegov avion se srušio i Édith će celog života verovati da ga je ona ubila, jer ga je naterala da promeni planove i da umesto brodom, kako je planirao, krene avionom. Progonjena osećajem krivice, kao i tegobama zbog poliartritisa, Édith razvija zavisnost od morfijuma. Pesme Hymne à l'amour i Mon Dieu posvećene su Marcelu.
Godine 1951. pevač Charles Aznavour postaje njena desna ruka: šofer, sekretar, prijatelj. On je napisao neke od njenih velikih hitova, kao što su Plus Bleu que Tes Yeux ili Jezebel. Jula 1952. Édith se udaje za pevača Jacques Pillsa, a pevačica Marlene Dietrich joj je bila kuma na venčanju.
Godine 1953. Édith započinje proces detoksikacije i nastavlja da nastupa po muzičkim dvoranama sa velikim uspehom, krunisanim trijumfom u Carnegie Hallu u New Yorku, 1956, posle čega nastavlja tamo redovno da nastupa.
Ljubavna veza sa Georges Moustakijem donela joj je još jedan hit, pesmu Milord, koju je on napisao (na muziku Marguerite Monnot), ali i tešku saobraćajnu nesreću koja je dodatno pogoršala njeno ionako loše zdravstveno stanje i zavisnost od morfijuma.
Godine 1959. Édith se onesvestila na sceni u toku nastupa u New Yorku. Posle broja operacija vratila se u Pariz, ali bez Moustakija. 200px|right|thumb|[[Spisak osoba sahranjenih na Père-Lachaiseu|Grob Édith Piaf na Père-Lachaiseu.]] Na zahtev Bruno Coquatrixa godine 1961. Édith nastupa u dvorani Olymia u Parizu. Olympia se tada nalazila u finansijskim problemima i Édith ju je spasila serijom koncerata, koji su ostali zapamćeni kao najznačajniji trenuci njene karijere. Tu je prvi put izvela pesmu Non, je ne regrette rien, koju je Charles Dumont napisao za nju.
Oktobra 1962. u svojoj 46. godini, iscrpljena i bolesna, Édith se ponovo udaje i to za zgodnog mladog pevača Théo Sarapoa, kome je bilo tek 26. Sama je izjavila ponekada ima utisak kao da je on "sin koji se brine o svojoj staroj majci". Zajedno su snimili duet À quoi ça sert l'amour?.
Početkom 1963. Édith Piaf snima svoju poslednju pesmu L'Homme de Berlin.
Smrt
Édith je umrla u Grasseu 10. oktobra, 1963. godine u svojoj 47. godini od unutrašnjeg krvarenja, kao posledice raka jetre. Njeno telo je krišom prebačeno u Pariz i njena smrt je zvanično objavljena tek narednog dana, 11. oktobra, na dan kada je umro i njen prijatelj Jean Cocteau.
Stretch (film, 2014)
Stretch je američki komični kriminalistički film scenariste i režisera Joea Carnahana sa Patrickom Wilsonom, Edom Helmsom, Jamesom Badgeom Daleom, Brooklyn Decker i Jessicom Albom u glavnim ulogama, uz kameo pojavljivanje Chrisa Pinea. Radnja prati šofera koji pokupi misterioznog milionera, dok događaji postaju sve čudniji opasniji kako noć odmiče.
Film je originalno trebalo da izađe u kinu 21. marta 2014. u SAD-u. Međutim, samo mjesec dana prije ovog datuma, Universal Pictures ga je povukao sa svog rasporeda i na kraju ga distribuirao u formatu videa na zahtjev 14. oktobra 2014.
Radnja
Muškarac pod nadimkom Stretch izbačen je iz automobila nakon saobraćajne nesreće u kojoj je drugi vozač, Candace, ignorisala crveno svjetlo. Čudesno ali nepovrijeđen, on se suočava s Candace; odmah se u nju zaljubi. Godinu dana kasnije, Stretch je podstaknut da se odrekne svojih ovisnosti o kokainu i kockanju. Kako Stretch razmišlja da je zaprosi, Candace naglo prekine s njim. Potresen iznenadnim odbacivanjem, Stretchov život prelazi u samouništavanje i neuspjeh, za što krivi Candace. Propali glumac radi u Los Anđelesu kao vozač limuzine. Iako je prestao s kockanjem, ima dug od 6.000 dolara Ignaciju, koji zahtijeva da se dug isplati do ponoći. Istovremeno, Stretch počinje halucinirati gorkim duhom drugog propalog glumca i vozača limuzine po imenu Karl, koji je počinio samoubistvo pred mušterijom.
Njegov šef Naseem zove ga u svoju kancelariju i govori mu da njihov glavni konkurent, misteriozni čovjek poznat samo kao Jovi, krade njihove klijente. Ukoliko ne mogu ukrasti klijente od Jovija, Naseem će biti primoran da prekine posao. Iako nije siguran kako će zadržati posao ili otplatiti dugove, Stretch odvaja vrijeme da uspostavi slijepi sastanak sa ženom sa internet sajta za upoznavanje. Istovremeno, moli Charlie, simpatičnu zaposlenicu, da usmjeri sve visokoplaćene klijente njemu. Kad Jovi ukrade prvog klijenta, glumca Davida Hasselhoffa, Charlie šalje Stretcha da presretne jednog od Jovijevih klijenata, Raya Liottu. Liotta mu naredi da vrati pištolj i značku kao rekvizitu njegovom čovjeku. Prije nego što to učini, Charlie mu šalje drugog klijenta, Rogera Karosa, ekscentričnog milionera sa reputacijom ekstremističkog hedonizma. Karos se padobranom skoro go spušta na ugovorenu lokaciju i ponudi platiti Stretchov kockarski dug ako mu on ispuni zahtjeve bez postavljanja pitanja.
Dok Stretch vozi Karosa u ekskluzivne noćne klubove i žarišta sumnjivih zakonitosti, Karl ga provocira zbog toga što se osobno i pravno izložio povećanom riziku za tako malu svotu novca. Krajnje odredište Karosa je tajni seks-klub. Karos daje Stretchu 100 minuta da se vrati u seks-klub uz važnu aktovku i zalihu kokaina. Kad Stretch pokuša preuzeti aktovku, od Laurenta, francuskog ucjenjivača, saznaje da je Karos obećao da će trgovati poslovnom knjigom za sadržaj aktovke. Koristeći Liottine rekvizite, Stretch uvjerava Laurenta i njegove ljude da je on policajac, a oni mu predaju aktovku. Dok napušta noćni klub, ugleda Candace i nonšalantno insinuira da je sada i uspješan i važan. Kad Candace pokaže interesovanje za njega, on je odbacuje. Neimpresioniran, Karl ga nastavlja sputavati zbog neprimjerenosti.
Stretch nabavlja kokain od stvarne televizijske zvijezde, koja tada krade limuzinu. U međuvremenu, Liotta se žali Naseemu koji otpušta Stretcha. Beskompromisan, Stretch ponovo dolazi do limuzine, koja je prilično uništena, ali ubrzo je krade Jovijev brat, Boris, koji upravlja kamionom za vuču. Stretch ponovo preuzima limuzinu, iako je prijavljeno da je ukradena. Uskoro razgovara s operaterom sigurnosnog sistema uvjerujući ga da je on policajac čiji je život na crti usred pucnjave. Po povratku, Karos se žali da Stretch kasni koju minutu. Kad se Ignacio takođe požali kako kasni s plaćanjem, Stretch upućuje Ignacija da se svi upoznaju na odredištu Karosa. Tamo Karos napušta Stretcha i pridružuje se Joviju i Borisu; Ignacio interveniše. Pojavio se i Laurent, za kojeg se pokazalo da je zapravo američki policajac; uhapsi Karosa, koji je optužen za pronevjeru. Dok se Karos priprema da ubije Laurenta u napadu iz zasjede, Stretch stvara diverziju, spašava Laurentov život i bježi.
Kasnije, na ručku, Stretch daje knjigu Laurentu, koji je odbio uhapsiti ga; pohvalio je njegove glumačke sposobnosti. Dok se Stretch osvrće oko stola, shvata da je završio na mjestu sastanka koji je dogovorio naslijepo preko interneta. Iznenađen je kad otkrije ko je žena u pitanju; Charlie i Stretch se smiju i ljube.
Produkcija
Snimanje je počelo u julu 2013.
Izlazak
Film je prvobitno trebao da izađe u Sjedinjenim Državama 21. marta 2014. godine. Dana 21. januara 2014. godine, martovski plan izlaska je pomjerio Universal Pictures, a The Hollywood Reporter je ovo nazvao „naočigled potezom bez presedana”. Producent filma, Jason Blum, nije mogao da zainteresuje druge distributere za film, pa je vraćen Universalu, koji svejedno nije planirao da potroši 20–40 miliona dolara za promociju i objavljivanje filma u kinima.
Kritički prijem
Rotten Tomatoes, agregator recenzija, objavljuje da je 88% od 16 anketiranih kritičara dalo filmu pozitivnu ocjenu; prosječna je 6,60/10.
Fidži
Fidži (fidžijski: Viti; fidžijski hindski: फ़िजी [Fijī]), službeno Republika Fidži (fidžijski: Matanitu Tugalala o Viti; fidžijski hindski: फ़िजी गणराज्य), jest otočna država u Melaneziji, u Oceaniji, smještena u južnom Pacifiku, oko 2,000 kilometara od Sjevernog otoka Novog Zelanda. Najbliže susjedne zemlje Fidžiju su Vanuatu, na zapadu, Nova Kaledonija, na jugozapadu, novozelandski Kermadecovi otoci, na jugoistoku, Tonga, na istoku, Samoansko otočje i francuski kolektivitet Wallis i Futuna, na sjeveroistoku, te Tuvalu, na sjeveru. Fidži sačinjava arhipelag s više od 330 otoka — 110 od kojih je trajno naseljeno — te preko 500 hridi i otočića, a koji tvori ukupnu površinu od 18,300km2. Najisturenija skupina otoka je Ono-i-Lau. Čak 87% od ukupne populacije od oko 912,000 ljudi živi na otocima Viti Levu i Vanua Levu. Glavni grad, Suva, nalazi se na otoku Viti Levu i služi kao glavna luka na Fidžiju. Oko tri četvrtine stanovnika Fidžija živi uz obalna područja otoka Viti Levu, mahom u Suvi, ali i u manjim urbanim centrima poput Nadija — koji ima izraženo razvijen lokalni turizam — ili Lautoke, gdje je izražena industrija šećera. Zbog geoloških karakteristika, unutrašnjost Viti Levua slabo je naseljena.
Većina fidžijskih otoka formirana je vulkanskom djelatnošću prije otprilike 150,000,000 godina. Geotermalna aktivnost, mada rijetka, povremeno je prisutna i danas, najčešće na otocima Vanua Levu i Taveuni. Geotermalni izvori na otoku Viti Levu nisu vulkanskog porijekla te imaju niskotemperaturna (cca. 35-60°C) površinska otpuštanja. Ljudi su na fidžijskom arhipelagu živjeli od drugog tisućljeća prije nove ere; isprva su to bili Austronežani i Melanežani, s nešto malo polinezijskih utjecaja. Europljani su posjećivali Fidži počevši od XVII. vijeka, a nakon kratkog perioda kao nezavisna monarhija, Fidži je 1874. godine postao kolonija Britanskog Imperija. Fidži je do 1970. godine imao status krunske kolonije, nakon čega je dobio veću autonomiju i status dominiona. Nakon serije pučeva, vojna vlast je 1987. godine proglasila republiku. Nakon uspješnog državnog udara 2006. godine, komodor Frank Bainimarama preuzeo je vlast u zemlji. Nakon što je Visoki sud tri godine kasnije proglasio vojnu vlast nezakonitom, predsjednik Josefa Iloilo, koga je vojska zadržala kao nominalnog državnog poglavara, abrogirao je Ustav iz 1997. godine i ponovo imenovao Bainimaramu kao privremenog premijera. Kasnije tokom iste godine, Iloila je naslijedio Epeli Nailatikau. Nakon godina odgode, dana 17. rujna 2014. godine konačno su održani opći, demokratski izbori na Fidžiju. Bainimarama je pobijedio na izborima, koje su međunarodni promatrači opisali vjerodostojnima.
Fidži je jedna od najrazvijenijih oceanijskih zemalja, što imaju zahvaliti bogatim izvorima minerala, ribe i drva. Nacionalna valuta je fidžijski dolar, a glavni izvozni proizvodi su turizam, radna snaga i flaširana voda. Lokalna samouprava organizirana je na razini gradova i gradskih vijeća, koje nadzire nadležno ministarstvo.
Etimologija
Glavni otok u sklopu fidžijskog arhipelaga zove se Viti Levu i upravo iz toga se derivira termin "Fidži", iako se standardni engleski (posredno i fonetizirani srpskohrvatski) izgovor temelji na onome sa susjednih otoka u sklopu Tonge. Nastanak termina može se opisati ovako:
Fidžijci su se prvi puta urezali u europsku svijet kroz spise članova ekspedicije Jamesa Cooka, koji su ih upoznali u Tongi. Opisani su kao zastrašujući ratnici i krvoločni kanibali, graditelji najboljih plovila na Pacifiku, ali ne i vrhunski moreplovci. Izazivali su zavist među stanovnicima Tonge, a sve njihove rukotvorine, posebice tkanina i toljage, bile su visoko cijenjene i u velikoj potražnji. Svoj su dom nazivali Viti, ali na Tongi su ga zvali Fisi, tako da je preko ovog stranog izgovora, kapetan James Cook prvi puta koristio izraz Fiji (Fidži, op.a.), po kojemu su ti otoci danas poznati.
Otkriće Fidžija
Prema dostupnim izvorima, fidžijski arhipelag naseljen je negdje u drugom tisućljeću pne., mnogo prije nego je ekspedicija Abela Tasmana otkrila to područje u XVII. vijeku. Prvi stanovnici otoka bili su Austronežani, koji su došli s juga Azije, vjerojatno južne Indokine, preko Tajvana, Filipina, Indonezije i Nove Gvineje te su stigli do arhipelaga negdje oko 1500. pne.; pretpostavlja se kako su Austronežani bili pomorci u historiji čovječanstva. Nešto kasnije, na područje su se doselili Melanežani, a kasnije i Polinežani. Fidžijski arhipelag razvijao se prilično autonomno i po plemenskom ustroju s većim brojem zajednica, a negdje u X. vijeku su potpali pod sferu utjecaja Carstva Tuʻi Tonga. Fidžijci su bili poznati kao snažni ratnici i izvrsni brodograditelji.
Prvi kontakt s Europljanima dogodio se 1643. godine, kada je ekspedicija predvođena Abelom Tasmanom otkrila otoke Vanua Levu i Taveuni. Godine 1774., britanski pomorac James Cook posjetio je arhipelag Lau na jugu Fidžija, međutim otoci su mapirani tek 1789. godine, kada je William Bligh, protjerani kapetan s HMS Bountyja, prošao otok Ovalau te je plovio između dvaju glavnih otoka na svom putu za Bataviju. Vodena površina kojom je Bligh plovio danas je znana kao Bligh Water, a otoci su jedno vrijeme bili poznati kao "Blighovi otoci".
Kolonijalni Fidži
Kontakti s Europljanima postali su sve učestaliji tokom XIX. vijeka, a nakon kratkotrajnog nezavisnog kraljevstva, Fidži je 1874. godine konačno koloniziran od strane Britanskog Imperija. Osim što su koristili prirodne resurde, Britanci su nakon kolonizacije nastavili koristiti Fidžijce kao jeftinu radnu snagu, a dio otočana prodavan je i u ropstvo te slan na plantaže. Nedugo nakon kolonizacije, posljednji kralj nezavisnog Fidžija, Seru Epenisa Cakobau, posjetio je, sa svoja dva sina, Sydney, gdje je vladala epidemija morbila. Sva tri Fidžijca su se zarazila, a pogrešna odluka o neaktiviranju karantene na brodu dovela je do širenja epidemije diljem Fidžija; u periodu od 1875. do 1876. godine, oko 40,000 Fidžijaca umrlo je tokom masovne epidemije morbila, što je bila otprilike trećina tadašnjeg stanovništva. Postoje teorije kako su Britanci namjerno odbili proglasiti karantenu kako bi svjesno proširili bolest na koloniju, međutim za to nema čvrstih potvrda; u svakom slučaju, suvremeni historičari su izrazito kritični prema britanskoj administraciji zbog, u najmanju ruku, grubog nemara, koji je doveo do gubitka nekoliko desetaka tisuća života. Na samom početku britanske kolonizacije, Fidžijci su, u ljeto 1875. godine, podigli ustanak, nedugo nakon što je Sir Arthur Hamilton-Gordon postao kolonijalni upravitelj. U višemjesečnom sukobu što ga je sam Hamilton-Gordon nazvao "Malim ratom" (eng. Little War), Britanci su, očekivano, porazili pobunjenike, ali Fidžijci su se još jednom pokazali kao opasni protivnici. Svjesan potrebe za jačanjem kontrole i smirivanjem tenzija, Hamilton-Gordon je uspostavio sustav imenovanih plemenskih poglavica i seoskih namjesnika koji su, s jedne strane, bili direktno odgovorni njemu i provodili su kolonijalnu politiku, dok su, s druge strane, bili zaduženi za smirivanje tenzija među lokalnim stanovništvom. Godine 1876., Hamilton-Gordon je utemeljio i Veliko vijeće poglavica, koje je također bilo podređeno njemu. U narednim godinama došlo je do još nekoliko ugušenih pobuna, ali i do masovnog uvoza radnika iz Indije, koji su u prisilni rad upadali temeljem indenture.
Ne želeći iskorištavati kolonijalne posjede, Imperij nije dozvolio Fidžijcima da se priključe vojsci tokom Prvog svjetskog rata, tako da je uloga Fidžija u tom konfliktu bila prilično periferna. Ipak, ugledni njemački pomorac, grof Felix von Luckner, uhapšen je od strane fidžijskih vlasti na otoku Wakayji, nakon što se skrivao na otoku tokom 1917. godine; zanimljivo je kako se von Luckner predao vlastima misleći da su službenici naoružani te da ga lako mogu svladati, dok su oni, zapravo, bili bez ikakvog oružja. Kako je do zahuktavanja Drugog svjetskog rata Britanski Imperij odustao od svoje zabrane novačenja domaćeg kolonijalnog stanovništva, nekoliko tisuća Fidžijaca sudjelovalo je u borbama u sklopu Fidžijske pješadijske regimente, kojom je zapovijedao Sir Edward Cakobau, praunuk kralja Cakobaua. Fidži je bila važna baza Saveznika na Pacifičkom frontu, a Fidžijci su se odlikovali hrabrošću tokom kampanje na Solomonskim Otocima.
Odgovorna vlada i nezavisnost
Izgradnja suvremenih političkih institucija uslijedila je nakon Drugog svjetskog rata. Na Ustavnoj konferenciji 1965. u Londonu, predložena je ideja potpune nezavisnosti, koju su fidžijski delegati inicijalno odbili, iako im je London rekao da namjerava uspostaviti samoupravu na otocima i pripremiti ih za potpunu nezavisnost; to je dovelo do uspostave odgovorne vlade i kabinetskog sustava, na čijem je čelu bio Kamisese Mara, kao prvi premijer Fidžija (inicijalno je titula nosila naziv glavni ministar). Reforme su nastavljene i narednim godinama, kada je uveden dvodomni Parlament, a sve je kulminiralo 1970. godine, kada je Ujedinjeno Kraljevstvo dalo Fidžiju nezavisnost i status dominiona. Nakon serije državnih udara 1987. godine, Fidži je dokinuo status dominiona i postao republika, međutim ni to nije donijelo trajnu političku stabilnost u zemlji.
Državni udar 2000. godine doveo je do nove promjene vlasti, centralnu ulogu u kojoj je imao i komodor Frank Bainimarama, koji je 2006. godine sam izveo državni udar i preuzeo vlast. Visoki sud je 2009. godine puč proglasio nelegalnim, što je dovelo do nove krize i smjene na vlasti; prvi moderni, demokratski izbori na Fidžiju održani su tek 2014. godine, što je rezultiralo postepenom stabilizacijom političke situacije u državi.
Položaj i reljef
Fidži je izolirani arhipelag na jugozapadnom Pacifiku, ukupne površine od 194,000km2, od kojih je cca. 10% kopna. Smješten je točno na pola puta između otočkih država Vanuatua i Tonge, nedaleko od datumske granice; iako 180. meridijan presijeca Taveuni, datumska granica je savijena kako bi cijeli aripelag imao jedinstveno vrijeme (UTC+12). Arhipelag uglavnom čini jedinstvenu cjelinu, izuzev otoka Rotume, koji je udaljen oko 410km od ostatka arhipelaga.
Fidži se sastoji od 332 otoka (od kojih je njih 106 naseljeno) te 522 manja otoka i hridi. Ukupna duljina obale iznosi 1,129 km. Najveći i najvažniji otoci su Viti Levu i Vanua Levu, koji čine oko tri četvrtine ukupne kopnene površine Fidžija. Otoci su mahom planinske strukture te dosežu visinu od 1,324 metra, koliko je visok Mount Tomanivi na otoku Viti Levu. Otoci su prekriveni tropskim šumama.
Osim što se na njemu nalazi najviši vrh arhipelaga, Viti Levu je i dom glavnom gradu Fidžija, Suvi, gdje živi gotovo tri četvrtine ukupne populacije. Drugi važni gradovi su Nadi, u kojem se nalazi međunarodni aerodrom, te Lautoka, drugi grad u državi, važna luka i središte šećerne industrije na Fidžiju.
Najvažniji gradovi na otoku Vanua Levu su Labasa i Savusavu. Ostali važni otoci i otočne skupine su Taveuni i Kadavu (treći i četvrti otoci po veličini), otočja Mamanuca (nedaleko od Nadija) i Yasawa, koji su popularne turističke destinacije, arhipelag Lomaiviti, nedaleko od Suve te udaljena skupina Lau. Rotuma, koja se nalazi sjeverno od arhipelaga, ima posebni administrativni status na Fidžiju. Ceva-i-Ra, nenaseljeni greben, nalazi se oko 460km jugozapadno od arhipelaga.
Klima
Fidži ima tropsku klimu te je topao tokom cijele godine, uz minimalne ekstreme; prema Köppenovoj klasifikaciji klime, Fidži spada u tropski podtip prašumske klime (Af), mada se u nekim opisima koristi i izraz tropska oceanska klima. Topla sezona počinje u studenom i traje do travnja, dok hladniji dio godine traje od svibnja do listopada, s tim da temperature i u tom dijelu godine prosječno iznose 22°C. Padaline variraju, s tim da su u pravilu veće u toplom dijelu godine i to u unutrašnjosti otoka; veći otoci imaju više padalina na južnim dijelovima nego na sjeveru, što za posljedicu ima jače razvijenu poljoprivredu na tim područjima. Vjetrovi su umjereni, mada se cikloni javljaju otprilike jednom godišnje, odnosno deset do dvanaest puta u deset godina.
Jedan od većih udara dogodio se 2016. godine, kada je ciklon Winston pogodio arhipelag, ubio 44 osobe i stvorio štetu od oko 1,000,000,000$.
Politika
Prema aktualnom Ustavu Fidžija iz 2013. godine, Republika Fidži je ustavna, parlamentarna i unitarna republika s višestranačkim političkim sistemom i izrađenom trodiobom vlasti. Zanimljivo je kako je ovakva struktura u fidžijskoj politici stupila na snagu tek nakon stabilizacije političke situacije 2014. godine, dok je dotad vojska u pravilu držala čelne pozicije u državi i, unatoč postojanju ustava, konstitucionalna prava i strukture nisu bili aktivni u praksi. Godine 2018., EIU je opisao Fidži kao "hibridni režim".
Zakonodavna vlast povjerena je Parlamentu, koji je od 2013. godine jednodoman; prema ranijim ustavima, Parlament se sastojao od Senata, kao gornjeg doma, i Predstavničkog doma, kao donjeg doma. Ranije je postojalo i Veliko vijeće poglavica, koje je ustavno tijelo sastavljeno od plemenskih čelnika; Veliko vijeće uspostavljeno je još 1876. godine, tokom kolonijalne uprave, a raspušteno je 2007. godine zbog nemogućnosti surađivanja s tadašnjim čelnikom, Frankom Bainimaramom.
Fidži nominalno ima nezavisnu sudbenu vlast, koja je povjerena sudovima kao temeljnim pravosudnim tijelima. Uz redovne, magistratske sudove, Fidži ima i tri visoka sudska tijela - Visoki sud, Apelacijski sud i Vrhovni sud. Predsjednik Vrhovnog suda ujedno predsjedava i Visokim sudom, dok je Apelacijski sud, zadužen za žalbe, neovisan o druga dva visoka sudišta kako bi se osigurala nepristranost.
Administrativna podjela
Najveće administrativne jedinice na Fidžiju su divizije, a prema aktualnom ustavu ima ih ukupno četiri - Centralna, Sjeverna, Istočna i Zapadna. Na čelu divizija nalazi se komesar/povjerenik (Commissioner), imenovan od strane vlade. Divizije nemaju nekakvih značajnih administrativnih funkcija, ali služe jačanju kooperacija među provincijama, koje su sljedeće, niže administrativne jedinice. Provincija ima ukupno četrnaest i imaju vlastita provincijska vijeća; poseban status uživa otok Rotuma, koji je zapravo samoupravna jedinica na razini provincije,  iako se radi statističkih potreba svrstava u Istočnu diviziju. Najniže administrativne jedinice su distrikti, kojih ima ukupno sedamnaest.