cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Južni Sudan
Istorija
Prvi građanski rat između Vlade Sudana i Narodnog pokreta za oslobođenje Sudana vođen je između 1955. i 1972. godine i okončan je Sporazumom u Adis Abebi. Time je Južni Sudan dobio izvestan stepen autonomije, ali su ova autonomna prava kršena od strane vlasti u Kartumu. Zbog teškog položaja stanovništva južnog dela zemlje, izbijaju nove pobune 1962. i 1972. godine, a potom i novi građanski rat (1983-2005), koji se završava mirovnim dogovorom prema kojem je Južni Sudan dobio samoupravu i pravo da na referendumu 2011. godine odluči da li želi punu nezavisnost. U međusobnim sukobima zaraćenih strana tokom 50 godina stradalo je oko 3 miliona ljudi.
Referendum o nezavisnosti sprovoden je između 9. i 15. januara 2011. godine sa ciljem da se donese odluka o daljoj sudbini autonomnog regiona Južni Sudan. Konačni rezultati objavljeni su 7. februara i prema njima 98,83% glasača opredelilo se za otcepljenje. Nezavisnost je zvanično proglašena 9. jula 2011. godine.
Politika
Južni Sudan je prema državnom uređenju republika na čijem čelu je predsednik Salva Kir Majardit od 2005. godine. Zakonodavnu vlast predstavlja Parlament Južnog Sudana, koji je sačinjen od 170 članova, a sedište mu je u glavnom gradu Džubi. Trenutno vladajuća partija je Narodni pokret za oslobođenje Sudana sa 70% u skupštini, tj. 112 poslanika od ukupnog broja. Izvršna vlast je poverena Vladi Južnog Sudana, koju čine predsednik, potpredsednik i 31 ministar. Bezbednost, odbrana granica i suvereniteta države povereni su vojnim snagama Južnog Sudana, koje su zvanično osnovane 9. jula 2005. godine na osnovu Sveobuhvatnog mirovnog sporazuma, koji su potpisale vlade južnog i severnog Sudana. Zvaničan naziv je Narodna armija za oslobođenje Sudana (NAOS).
Administrativna podela
Tradicionalno, Južni Sudan je podeljen u tri istorijske regije Bahr el Gazal, Gornji Nil i Ekvatorija, koji se sastoje od 10 vilajeta. Najniža administrativna jedinica je okrug kojih ima 86 ukupno. Glavni grad je Džuba. thumb|desno|320px|Mapa Južnog Sudana
Ekonomija
thumb|desno|250px|Transport na Belom Nilu thumb|desno|250px|[[Džuba, glavni grad]] thumb|desno|250px|[[Kob antilopa]]
Prirodni resursi
Najznačajniji obnovljivi resurs predstavljaju vode reke Beli Nil sa pritokama Bahr el Gazalom, Sobatom i drugim. Najbitnija mineralna nalazišta razmeštena su po obodu države u pobrđima (zlato, srebro, hrom, azbest, mangan, gips, gvožđe, cink). Svakako najperspektivniji prirodni resurs Južnog Sudana su nafta i gas, čija ležišta su koncentrisana u samo središtu zemlje u dolinama Nila i Bahr el Gazala. Prihod od crnog zlata za Južni Sudan, čak 98% ukupnog budžeta.
Industrija, saobraćaj i trgovina
Glavne grane su energetika i naftna industrija. Slede ih drvna industrija na jugu zemlje u zoni kišnih šuma, zatim prehrambena za proizvodnju i preradu voća i povrća i građevinska na bazi mineralnih sirovina. Važnu ulogu zauzima i rudarstvo zahvaljujući bogatim ležištima.
Infrastruktura Južnog Sudana je značajno narušena nakon višegodišnji razaranja tokom građanskog rata. Svi najvažniji gradovi povezani su putevima. Glavni grad Džuba povezani je regionalnim putem A-34 sa Avejlom, Rumbekom, Vavom, i dalje na jugoistoku sa Kenijom i Ugandom. Ka zapadu se nastavlja magistrala do grada Jambjo i dalje u DR Kongo. Na sever od Džube prolazi put preko Bora, pa sve do Malakala na severoistoku zemlje. Vazdušni međunarodni transport vrši se preko internacionalnog aerodroma u Džubi, a jednim delom i preko vazdušne luke u Malakalu. Osim pomenutih u Južnom Sudanu postoji još 20-ak manjih aerodroma koji se koriste za lokalni saobraćaj. Glavni prevoznici su Sadern Sudan erlajns i Fider erlajns.
Osnovu trgovinske delatnosti Južnog Sudana predstavlja proizvodnja i izvoz nafte i gasa. Oko 98% javnih prihoda koji iznose osam milijardi dolara, dolaze od „crnog zlata“. Glavni trgovinski partneri Južnog Sudana su Egipat, neke zemlje Evrope i države Bliskog istoka. Na strano tržiše izvoze se i zlato, srebro i dijamanti. U poljoprivrednoj razmeni glavni aduti su meso, vuna i pamuk, pristupljeno dana 23. juna 2011. godine.
Turizam
Savanska prostranstva središnjeg i severnog dela zemlje naseljena su velikim brojem jedinki gazela, slonova, žirafa, zebri i drugih vrsta što omogućuje razvoj foto-safarija. Na jugu su bogate tropske šume gde žive šimpanze i druge vrste majmuna. Još za vreme nekadašnjeg Sudana, zbog svojih izuzetnih odlika zakonom su zaštićene velike površine poput močvare Sud, nacionalnih parkova Boma i Bandigilo i rezervata Zeraf. Sve navedeno predstavlja osnovicu potencijalnog turističkog razvoja Južnog Sudana.
Obrazovanje i sport
U Južnom Sudanu postoje tri univerziteta, sačinjenih od ukupno 20-ak fakulteta. Najveći i najstariji je Univerzitet u Džubi, osnovan 1977, a osim njega postoje još i Bahr el Gazal i Gornji Nil sa sedištima u Kartumu i Malakalu. Tradicionalni sport u Južnom Sudanju je rvanje, a popularni su i fudbal i košarka. U američkom klubu Čikago bulsi nastupa južnosudanski košarkaš Luol Deng, rođen u Vavu.
U aprilu 2001. godine oformljen je Fudbalski savez Južnog Sudana, a mesec dana kasnije i Fudbalska reprezentacija Južnog Sudana. Za selektora je izabran Samjuel Lolako.
Introdukcija i Rondo capriccioso
Introdukcija i rondo kapričozo, A-moll, op. 28 (Francuski: Introduction et Rondo capriccioso en la mineur) je jedno od najznačajnijih dela Kamija Sen-Sansa. Delo je za violinu i orkestar. Sen-Sans je završio delo 1863. godine i stvorio ga je za virtuoznog violinistu, Pabla de Sarasatea. To je postalo jedno od najpopularnijih dela ovog kompozitora.
Sredozemno more
Sredozemno ili Mediteransko more je more Atlantskog oceana površine oko 2.5 milijuna km²vezano s matičnim Atlantskim oceanom kroz Gibraltarski tjesnac (širine 14 km). Nalazi se između Europe na sjeveru, Azije na istoku i Afrike na jugu, osim s matičnim oceanom povezano je s Indijskim oceanom preko Sueskog kanala i Crvenog mora, a s Mramornim morem preko Dardanela. Zemlje koje okružuju Sredozemno more zovemo zemljama Sredozemlja, a cijelo područje mora i obalnih zemalja Sredozemlje. More je toplo. Ljetna temperatura rijetko doseže 30 celzijevih stupnjeva, a zimska jako rijetko pada ispod 15.
Sredozemne zemlje
Sredozemne odnosno mediteranske zemlje su:
* Iako nemaju izravan izlazak na more, UNESCO spominje i ove zemlje, kao zemlje Sredozemlja. Kriteriji su da se one nalaze u regiji, da gravitiraju tom području ili su kulturom, istorijom i tradicijom vezane za to područje.
Rose Hill, Kansas
Rouz Hil je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.931, što je 499 (14,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Tip 96
Tip 96 je kineski glavni borbeni tenk temeljen na tenku Tip 85-III. Tip 96 ušao je u uporabu kineskih oružanih snaga tijekom 1997. godine, a do 2005. godine proizvedeno je oko 1500 Tip 96 tenkova.
Povijest
Prije razvoja Tip 96 tenka, kineski tenkovi bili su većinom kopije sovjetskih tenkova. Tako je prva takva kopija bila Tip 59, koji je razvijen na temelju zarobljenih sovjetskih T-55 tenkova. Kasnije su kopirani i drugi tenkovi koji u kineskoj izvedbi dobili istu prvu znamenku u nazivu kakvu ima i originalni sovjetski tenk. Ti tenkovi bili su puno lošiji od onih sovjetskih zbog loše kvalitete kineskog čelika, motora i streljiva.
Tip 96 je napravljen na temelju kineskog tenka Tip 85-III. Poboljšan mu je oklop, top, motor (koji sad ima veću izdržljivost i dugotrajnost) i cjelokupni sustav za upravljanje paljbom (SUP). Proizvodi se do 2005. godine kada ga je zamijenila modernizirana verzija Tip 96G. Na temelju tenka Tip 96 nastao je najmoderniji tenk kineske vojske Tip 99.
Vatrena moć
Sekundarno naoružanje sastoji se od 7,62 mm suspregnute strojnice, koja ima domet do 1500 m i brzinu paljbe 250 metaka u sekundi i 12,7 mm strojnice smještena na krovu kupole koja ima domet 2000 m.
Pokretljivost
Tip 96 pokreće vodom hlađeni dizel motor snage 1000 KS. Motor se može u potpunosti zamijeniti za 40 minuta. Tenk s ovim motorom postiže maksimalnih 65 km/h po dobrom putu.
Tip 96G
Tip 96G prvi puta je prikazan 2006. godine. Namijenjen je izvozu, a najveća razlika u dizajnu je zašiljena prednja strana kupole i eksplozivno-reaktivni oklop koji je ugrađen na sve Tip 96G tenkove. Kao aktivna zaštita postavljen je sustav zaštite sličan ruskom Štora-1, koji je ugrađen na ruske tenkove T-80 i T-90 te ukrajinski T-84. On pomaže u obrani tenka od vođenih protuoklopnih raketa. Poboljšan je i sustav upravljanja paljbom (SUP) koji se sastoji od laserskog daljinomjera, balističkog računala, razne optike i termovizije koja mu omogućava da djeluje noću i u svim vremenskim uvjetima. Na temelju njega je napravljen Tip 99.
Inglis, Florida
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 1.325 stanovnika, što je 166 (11,1%) stanovnika manje nego 2000. godine.
My Fair Lady (film)
My Fair Lady filmska je adaptacija istoimenog mjuzikla, My Fair Lady koji se temeljio na kazališnom komadu Georgea Bernarda Shawa, Pigmalion. Film je režirao George Cukor, a u glavnim se ulogama pojavljuju Audrey Hepburn i Rex Harrison.
Kingston, Georgia
Kingston je grad u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 637 stanovnika.
My Fair Lady (film)
Film je osvojio osam Oscara, uključujući i onaj za najbolji film, najboljeg glumca i najboljeg redatelja.
Kingston, Georgia
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 637 stanovnika, što je 22 (3,3%) stanovnika manje nego 2000. godine.
My Fair Lady (film)
Oscar - 1964.
My Fair Lady osvojio je osam Oscara:
Film je nominiran za još četiri Oscara:
Zlatni globus
My Fair Lady osvojio je tri Zlatna globusa:
BAFTA
My Fair Lady osvojio je nagradu BAFTA za najbolji film.
Ostalo
Priznanja Američkog filmskog instituta:
Crocodile Dundee
Krokodil Dundee (eng. "Crocodile" Dundee) australska je filmska komedija iz 1986. koju je režirao Peter Faiman prema scenariju Johna Cornella, Kena Shedlea i Paula Hogana. Glavne uloge tumače Paul Hogan, Linda Kozlowski i John Meillon. Radnja se odvija oko australskog pustolova Micka "Krokodila" Dundeea koji se teško snalazi kada ga jedna američka novinarka povede na izlet u velegrad New York, pri čemu doživljava razne komične pustolovine. Naslovni junak labavo se temelji na stvarnom australskom pustolovu Rodneyu Ansellu.
Film je snimljen s proračunom ispod 10 milijuna $ uz namjeru da bude komercijalni australski film koji bi privukao i američku publiku, te se zato i odigrava dobrim dijelom u New Yorku. Ipak, Krokodil Dundee je nadvisio očekivanja te postao međunarodni fenomen. Zaradio je 174,8 milijuna $ u američkim kinima te postao drugi najgledaniji film godine, odmah iza Top Guna. Film je ostao vrlo popularan u Australiji, a naslovna uloga je najprepoznatljivija u karijeri komičara Hogana. Film je dobro prihvaćen među kritičarima, te je nominiran i za nekoliko nagrada. Bio je komercijalno najuspješniji australski film u svjetskim kinima, sve dok ga 2015. nije prestigao Mad Max: Fury Road. Snimljena su i dva manje zapažena nastavka - "Crocodile" Dundee II 1988. i Crocodile Dundee in Los Angeles 2001.
Radnja
Sue Charlton, američka novinarka za časopis Newsday, je zaručena za urednika, Richarda. Dobiva zadatak otputovati u Sjeverni teritorij u Australiju kako bi upoznala pustolova Micka J. "Krokodila" Dundeea, bušmana koji je navodno izgubio nogu prilikom borbe sa krokodilom, ali se ispostavi da su te priče bile debelo pretjerane jer isti ima obje noge te se samo radi o ožiljku. Sue isprva nije zadivljena njegovim pokušajem da se pravi važan tako što je navodno jako čvrst i sposoban živjeti u divljini, ali s vremenom upozna i njegovu drugu stranu jer je Mick dobar prijatelj sa Aboridžinima te ne podnosi napade ne životinje: jednom prilikom, kada su lovci pucali na klokane, Mick je uzeo prepariranog klokana i sa puškom pucao na njih, te ih otjerao. Zadivljena njegovom brigom za prirodu, Sue ga pozove na turistički izlet u njen grad, New York.
Mick, koji je cijelo vrijeme živio u malenom gradiću u australskoj zabiti, je isprva zatečen velegradom, te čak komentira kako je to "valjda najdivniji grad na svijetu kada šest milijuna ljudi želi živjeti zajedno na istom mjestu". Zbunjuju ga društvene norme u hotelu, te susreti sa kradljivcem i svodnikom. Ipak, svojim šarmom stječe prijatelje okoline. Richard, ljubomoran na Micka, ga suptilno vrijeđa neumjesnim komentarima, te ga uspijeva natjerati da napusti večeru za troje sa Sue. Ipak, upravo kada je krenuo natrag u Australiju, Sue se odjednom predomisli te potrči za njim. U podzemnoj, uspijeva ga naći te mu ljudi prenesu poruku da ga voli. Mick i Sue hodaju po ramenima ljudi koji čekaju vlak, te se zagrle što izazove pljesak publike.
Nagrade
Paul Hogan je osvojio Zlatni globus za najboljeg glumca u komediji ili mjuziklu, a nominirani su bili i sam film u kategoriji najboljeg filma - mjuzikl ili komedija, te Linda Kozlowski za najbolju sporednu ulogu.
Hogan, Ken Shadie i John Cornell su nominirani za Oscara za najbolji izvorni scenarij.
Hogan, Shadie i Cornell su nominirani za nagradu BAFTA za najbolji scenarij, a sam Hogan za najboljeg glavnog glumca.
Hogan, Shadie i Cornell su nominirani i za nagradu Saturn za najbolji scenarij, a sam film u kategoriji najboljeg fantastičnog filma.
Odjek
Roger Ebert je filmu dao dvije od četiri zvijezdice:
IJmuiden
IJmuiden je grad od 48.320 stanovnika u nizozemskoj provinciji Sjevernoj Holandiji, velika luka na Sjevernom moru.
Do IJmuidena vodi Noordzeekanaal preko kojeg je omogućen put prekooceanskim brodovima do Amsterdama.
Neukirchen-Balbini
Nojkirhen-Balbini je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 33 opštinska središta okruga Švandorf. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 1.122 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9376146.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Švandorf Nojkirhen-Balbini se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Švandorf. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 512 metara. Površina opštine iznosi 47,3 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.122 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 24 stanovnika/km².
Neptunijum(IV) oksid
Neptunijum(IV) oksid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 273,079 Da.
Bosco, Padova
Bosco je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1771 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 16 m.
Diomed
thumb|Diomed, rimska kopija iz 2. st. pne. grčkog izvornika iz 5. st. pne. Diomed (grč. Διομήδης, Diomếdes) junak je u grčkoj mitologiji, posebno poznat po svojem sudjelovanju u Trojanskome ratu. Tidejev je i Dipilin sin koji je poslije postao kralj Arga, naslijedivši svoga djeda Adrasta. Homer ga u svojoj Ilijadi opisuje kao drugog najboljeg ratnika Ahejaca, nakon Ajanta. Zajedno s Heraklom i Odisejem najdraži je Atenin junak. Diomedovo ime zapravo je složenica koja znači "božanski lukav".
Prije Trojanskog rata
Prije Trojanskog rata, Diomed je bio jedan od Epigona (Epigonoi), sinova palih ratnika koji su se borili protiv Tebe. Organizirali su vojni pohod koji je trebao osvetiti smrt svojih očeva. Nakon smrti svoga oca Tideja, Diomed je oženio argivsku ženu Egijalu i ondje se skućio. No, čak i kao punopravni građanin Arga, Diomed je potajno špijunirao i kovao urote da bi svrgnuo kralja. Na posljetku je preuzeo kraljevstvo, ubio sve izdajice osim Terzita koji je uspio pobjeći te vratio svojeg djeda Eneja na prijestolje. Poslije je Enej predao kraljevstvo svome zetu Andemonu koji je krenuo u Arg k Diomedu, ali ga je na putu ubio Terzit. Diomed nije mogao pronaći ubojicu te je osnovao grad nazvan u čast njegova djeda na mjestu gdje je pokopan. Poslije je, u Trojanskome ratu, Terzita ubio Ahilej nakon što mu se rugao kad je plakao za Pentezilijinim mrtvim tijelom. Diomed je također bio jedan od Heleninih prosaca te je stoga položio zakletvu Menelaju da će mu priskočiti u pomoć kad bude bilo potrebno.
Trojanski rat
Diomed je u rat krenuo s flotom od osamdeset brodova, po veličini odmah nakon Agamemnonove od sto brodova. Diomed je bio moćan vojnik, nikad ohol, borac, odan i hrabar. Prema mnogima smatran je drugim najboljim ahejskim junakom, odmah nakon Ahileja. Na Patroklovim pogrebnim igrama zajedno s Ajantom osvojio je prvo mjesto u šakanju. Također je bio i mudar, a to su mu potvrdili Agamemnon i Nestor. Poslije je, u ratu, Odisej zarobio Prijamova sina, proroka Helena koji im je rekao da Troja ne može biti osvojena, ako ne otmu paladij (Palladium) koji je štitio grad. Odisej i Diomed krenuli su po njega. Prema nekim inačicama mita, Diomed je na Odisejevim ramenima ušao u grad i nije pustio Odiseja. Poslije je Odisej, kad se Diomed vratio s plijenom, bio bijesan. Htio ga je ubiti i sebi pripisati zaslugu, potegao je mač, ali je Diomed vidio odraz u mjesečini te se okrenuo i razoružao ga. Potom su se vratili u tabor. Druga inačica mita govori da su zajedno ušli u grad i obavili zadatak. Prema nekim inačicama mita, Odisej je sam potajno ušao u grad prerušen u prosjaka odjevena u krvave krpe. Nitko ga nije prepoznao osim Helene i Hekabe, tako da se s plijenom vratio neozlijeđen u grčke tabore. U petom pjevanju Ilijade posebno se ističe Diomedovo junaštvo, koji tijekom Ahilejeve odsutnosti, postaje najmoćniji ahejski vojnik. Diomed se borio, ubio brojne Trojance. Opazili su ga Eneja, Afroditin sin i strijelac Pandar koji su ga potom i napali. Premda je bio ozlijeđen, nastavio se jednako boriti. Potom je ubio Pandara svojim kopljem, a na Eneju bacio veliku stijenu te ga teško ozlijedio. Afrodita se umiješala da spasi život svoga sina te ga je zgrabila i s njime pobjegla. Diomed ju je napao i ozlijedio, a ona je zaplakala, ispustila Eneju i odjurila na Olimp žaliti se Zeusu. Istodobno je Apolon uzeo onesviješteno Enejino tijelo i pokušao otići. Diomed ga je ugledao i napao ga tri puta, ali je potom odustao sjetivši se Atenine upute da smije napasti Afroditu, ali nijednog drugog Olimpljana. thumb|Atena savjetuje Diomeda prije bitke, Berlin Poslije se Diomed borio s Hektorom i vidio Aresa, boga rata, da se bori na strani Trojanaca. Diomed se sjetio Ateninih uputa te zapovjedio vojsci da se polako povuče. Atena ga je međutim ohrabrila da se vrati u bitku. Potom je probo Aresa kopljem, a on se, ranjen, vratio na Olimp, prisilivši Trojance da se povuku. Jedna inačica mita govori da je Diomed s Odisejem išao po ranjenog Filokteta koji je imao Heraklov luk bez kojeg se nije mogla svladati Troja. U drugoj inačici mita umjesto Diomeda s Odisejem je bio Neoptolem, Ahilejev sin.
Poslije Trojanskog rata
thumb|left|Diomedov kip Afrodita nikad nije Diomedu oprostila napad u Trojanskome ratu. Kad je stigao u Arg, Afrodita je već bila uvjerila njegovu ženu Egijalu da se uda za drugoga muškarca i njega postavi na prijestolje. Diomed joj nije želio ništa nažao učiniti, a nije htio ni ostati ondje te je otišao u Italiju gdje je osnovao gradove Brindizij i Arpus Hippium. U Vergilijevoj Eneidi Diomed je ponovno susreo starog neprijatelja Eneju. Stanovnici Lacija posjetili su njegovu kraljevsku palaču da ga uvjere da vodi njihovu vojsku protiv Enejine. Diomed je to odbio rekavši da je ubio previše Trojanaca u svom životu te da je njegova svrha živjeti mirno u Italiji. Poslijehomerskim mitovi donose da je Atena Diomedu dala besmrtnost koja je nekoć bila namijenjena njegovu ocu Tideju. Potom je postao bog koji je štovan pod raznim imenima u Italiji.
Karađorđev dud
800px|center|thumb|Trg Karađorđev dud.
Vienna, Missouri
Vajena je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 610, što je 18 (-2,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Champagnac-de-Belair
Šampanjak de Beler je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Dordonja koja pripada prefekturi Nonron.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 685 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 37 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 18,46 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 115 metara (maksimalnoj 222 m, a minimalnoj 105 m).
Europa (mitologija)
thumb|250px|[[Gustave Moreau: Europa i bik, 1869. ]]
Europa (antgrč. Ευρώπη [Eurốpê]) bila je prekrasna fenička princeza po kojoj je kontinent Europa dobio ime, a također i Jupiterov prirodni satelit Europa.
Istog je imena bila i jedna okeanida, kći Titana Okeana i božice Tetide, a također i kći zemljanog diva Titije, majka Eufema kojem je otac bio Posejdon.
Podrijetlo
Mnogo je priča o Europinu podrijetlu, no svi se slažu da je Feničanka. Govori se da je kći feničkog kralja Agenora i kraljice Telefase ("dalekosjajne") ili Argiope ("bijelog lica"). Homer u Ilijadi govori da je kći Agenorova sina Feniksa. Imala je dva brata - Kadma, koji je donio alfabet u Grčku i Kiliksa po kojem je nazvana Kilikija (Cilicija) u Maloj Aziji.
Na Kretu ju je doveo Zeus na svojim leđima. Herodot tvrdi da su je oteli sami Krećani da bi osvetili otmicu Ije, princeze iz Arga. Nakon što je stigla na Kretu, Europa je rodila tri sina: Minosa, Radamanta i Sarpedona. Udala se za Astreja. Prema mitologiji, otac njezine djece jest Zeus.
Europa i Zeus
thumb|right|Europa na fresci iz [[Pompeji|Pompeja]] thumb|[[Peter Paul Rubens: Silovanje Europe]]
Zeus se zaljubio u Europu i odlučio ju je zavesti ili silovati iskoristivši činjenicu da je njegova žena Hera bila odsutna. Pretvorio se u prekrasnoga bijeloga bika sa zlatnim rogovima i sklonio u stado Europina oca.
Europa je sanjala da se dvije žene, personifikacije kontinenata svađaju oko imenovanja. Azija je rekla da je ona rodila Europu te da je posjeduje, a drugi je neimenovani kontinent rekao da će Zeus njoj dati Europu ( tako je kontinent Europa dobio ime ). Uznemirena zbog sna, Europa se nije vratila na spavanje, nego je odlućila poći na svoje omiljeno mjesto gdje se inače odmarala, plesala, kupala i brala cvijeće.
Dok je plivao, pridružile su im se Nereide jašući na dupinima, Triton koji je puhao u svoj rog te Posejdon. Europa je shvatila da je bog i preklinjala ga je za milost. Na Kreti joj je i sam otkrio svoj identitet, a Europa je postala prva kretska kraljica. Zeus joj je dao tri dara da bi se iskupio za silovanje koje je počinio pod drvetom čempresa:
Zeus je poslije ponovno stvorio obličje bijeloga bika koji je postao zviježđe Bik.
U drugoj inačici priče, božica ljubavi Afrodita zajedno sa svojim sinom Erosom odaslala je ljubavne strijele u Zeusa koji se odmah zaljubio u Europu te ga je srce prislilo da je dobije pod svaku cijenu.
Nacionalni park Banff
Nacionalni park Banff (engleski: Banff National Park) je najstariji kanadski nacionalni park, osnovan je još 1885. godine. Nalazi se na istočnim obroncima kanadskog Stjenjaka na jugozapadu kanadske provincije Alberte. NP Banff ima površinu od od 6.641 km² i svojom sjevernom stranom graniči s NP Jasperom, a zapadnom s NP Yoho i NP Kootenay, s kojima je zajedno upisan na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Americi još 1984. godine pod nazivom "Nacionalni parkovi kanadskog Stjenjaka".
Neukirchen (Niederbayern)
Nojkirhen je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 37 opštinskih središta okruga Štraubing-Bogen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 1.824 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9278154.
Nacionalni park Banff
Sjedište parka se nalazi u istoimenom trgovačkom gradu i odmaralištu, Banffu, koji se nalazi na transkanadskom autoputu. Ime mu je dao predsjednik kanadske pacifičke pruge, George Stephen, po njegovom rodnom countyu Banffshire u Škotskoj. Park je 1990-ih imao oko 5 milijuna posjetitelja godišnje, što ga čini najsposjećenijim parkom u Kanadi i jednim od najposjećenijih u svijetu, što je pak dovelo do mnogih opasnosti za njegov ekosustav.
Neukirchen (Niederbayern)
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Štraubing-Bogen Nojkirhen se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Štraubing-Bogen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 375 metara. Površina opštine iznosi 24,5 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.824 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 75 stanovnika/km².
Nacionalni park Banff
Kanadska pacifička željeznica, zainteresirana za privlačenje turista, sagradila je veličanstveni Banf Springs Hotel i Dvorac na jezeru Louis. Banf i Cortina D'Ampezzo u Italiji su bili kandidati za održavanje Zimskih Olimpijskih igara 1972. godine, ali su izgubili od Sappora u Japanu. mini|lijevo| Karta NP Banffa
Odlike
mini| Jezero Lower Consolation NP Banff ima brojni alpski krajolik ledenjaka i ledenjačkih dolina, s preko 1.600 km prohodnih putova kroz gustu crnogoričnu šumu borova s pojedinačnim šumama smreka, vrba, topola i javora.
Uroš Kostić Rudinac
thumb|Ustanički vođa Uroš Kostić Rudinac. Uroš Kostić Rudinac (ubijen 1917.) je bio jedan od vođa Topličkog ustanka u okupiranoj Srbiji.
Biografija
Uroš Kostić Rudinac je živeo i četovao na području Leposavića. Kostić je bio iskusan borac, jer je učestvovao u četničkim akcijama 1903-1912. godine.
Nacionalni park Banff
Bioraznolikost
Od oko 280 vrsta ptica u parku najprisutnije ptice grabljivice su: bjeloglavi orao, suri orao, bukoč i mali sokol; te siva šojka (Perisoreus canadensis) i planinska sjenica (Poecile gambeli) na nižim djelovima, dok se na višim djelovima može naći i bjelorepi tetrijeb (Lagopus leucura), a na vlažnim plijenori, čaplje i divlje patke koje ovdje provode svoja ljeta.
Noordzeekanaal
Noordzeekanaal (ili kako ga kod nas prevode Sjevernomorski kanal) je pomorski kanal na sjeveru Nizozemske koji vodi od Amsterdama do luke IJmuiden na Sjevernom moru.
Uroš Kostić Rudinac
Prvi svetski rat
U Prvom svetskom ratu, kada je Austrougarska zavela okupacionu upravu krajem 1915. godine, Kostić se odmetnuo. On je bio tajanstveni čovek koga su austrougarski obaveštajni oficiri u svojim izveštajima u proleće 1916. godine nazivali Uroš Belaković i Uroš Bečanović i vezivali ga za područje oko Gornjeg Milanovca i Kragujevca. Guvernman je za tom osobom uputio poternicu. U leto 1916. godine obaveštajci su povezali tu ličnost sa aktivnostima četnika u kraju oko Kosovske Mitrovice. U drugoj polovini novembra 1916. godine, kada se taj čovek pojavio u selu Sočanica, neko je dojavio okupacionoj vlasti da je on iz tih krajeva. Vojna vlast je složila kockice i utvrdila da je rodom sa Kosova, iz sela Rudine pod planinom Rogoznom. Rudinac je do pojave Koste Vojinovića odigrao značajnu ulogu. Stvorio je prvu pouzdanu mrežu jataka i poverenika, podsticao četovanje i pripremio borbenu akciju. Prva prava gerilska četa je, osim Vojinovića i Rudinca, brojala još četiri borca: Aleksandra Pipera iz Kosovske Mitrovice, Vlajka Vladisavljevića iz Leposavića, Proku Planića iz Zemanice i Radomira Gašića s Kopaonika.
Nacionalni park Banff
Bioraznolikost
Ugrožena vrsta je Banffov izvorski puž (Physella johnsoni) koji živi samo na termalnim izvorima u parku, dok je šumski sob jako rijedak i zabilježeno je tek 5 jedinki 2005. godine.
Noordzeekanaal
Karakteristike i historija gradnje
Morske ustave kod IJmuidena su uništene tokom Drugog svjetskog rata, ali su nakon rata brzo obnovljene. Danas je najveća duga 400 m i široka 50 m.
Uroš Kostić Rudinac
Prvi svetski rat
Kada su se uskoro pojavile i druge ustaničke vođe, Uroš Kostić je donekle pao u senku, ali je uvek ostao u krugu najvažnijih. On je nesporno bio tvorac organizacije u novopazarskom okrugu, a Kosta Vojinović i on zajedno u kosovskomitrovačkom okrugu. Njegova porodica je bila uhapšena i potom internirana.
Na početku 1917. godine učestale su potere za Kostićem. Neprijateljski vojnici su detaljno pretraživali planinu Rogoznu. Tada je Rudinac rasturio četu na nekoliko manjih grupa, da bi se mogli neopaženo prebaciti u novopazarsku oblast. I u ovom kraju su, takođe, bile brojne potere, kojima je Kostić u početku uspešno uzmicao. Jedna potera stigla ga je u Banjskoj Reci. Razvila se borba u kojoj je Kostić poginuo početkom februara. Kosta Vojinović je desetak dana kasnije zapisao u dnevnik: „Poginuo je Uroš Kostić izdajom“.
Kometaisti
Manifest kometaizma
Manifest Kometaizma je umetnički manifest nastao u Beogradu, Srbija, 1997. godine. Autori su pisci Vojislav Todorović (Beograd 1966.) i Miloš B. Mladenović (Beograd, 1969.), osnivači umetničke grupe "Kometaisti". Manifest se sastoji od Prologa, trinaest poglavlja (O estetici, O književnosti, O filmu, O pozorištu, O muzici, O slikarstvu, O vajarstvu, O arhitekturi, O baletu, O erotici, O šali i zblji, O fobijama i strahu, O novim članovima) kao i od Appendixa (O kometaizmu, O životu, O ljubavi, O mržnji). Manifest kometaizma je u intelektualnoj i književnoj javnosti raznoliko protumačen. Pisac Filip David ga je nazvao "ozbiljno-neozbiljnim" manifestom, filozof Obrad Savić "ad hoc provokacijom", a kritičar i pesnik Dragan Bošković "neoavangardnim fenomenom kraja dvadesetog veka".
Poseban doprinos manifestu dao je književnik i novinar Raša Popov kao narator ovog teksta. Načinjen je i audio snimak sa glasom ovog čuvenog umetnika, kao interpretatora Manifesta kometaizma.
Nastanak kometaizma
U trenutku kad su Vojislav Todorović i Miloš B. Mladenović razmišljali o svom književnom manifestu, nad Zemljom se nadvila opasnost od sudara sa kometom Šumaher-Levi (Comet Shoemaker–Levy 9), što je, u stvari, predstavljalo direktno suočenje s mogućnošću kraja sveta. Kometa je preko noći postala univerzalna metafora i pojam koji relativizuje čitavu ljudsku civilizaciju, pa su umetnici termin "kometaizam" izabrali za naziv svog umetničkog pokreta, a sebe, kao članove umetničke grupe nazvali - "Kometaisti".
Marcelo Brozović
Marcelo Brozović (Zagreb, 16. studenog 1992.) je hrvatski nogometaš, koji trenutačno nastupa za Inter Milan na mjestu veznjaka.
Dne 31. svibnja 2014. izbornik A reprezentacije Niko Kovač je objavio popis igrača za odlazak na svjetsko prvenstvo u Brazil na koju je pozvao i Brozovića.
Druge aktivnosti
U siječnju 2010., Brozović sudjeluje u pjesmi "$agud - Car". Njegov vokal je postavljen kao uvod u pjesmu.
Klupska
Dinamo Zagreb
Kite, Georgia
Kajt (Džordžija) je grad u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 241 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 241 stanovnika, što je 0 (0,0%) stanovnika više nego 2000. godine.
Azelnidipin
Azelnidipin je organsko jedinjenje, koje sadrži 33 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 582,646 Da.
Chemiré-sur-Sarthe
Šemire sir Sart je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Men i Loara koja pripada prefekturi Segre.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 244 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 36 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,62 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 24 metara (maksimalnoj 69 m, a minimalnoj 18 m).
Heath, Ohio
Hit je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 10.310, što je 1.783 (20,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Kitovi zubani
Kitovi zubani (lat. Odontoceti) su jedan od dva podreda kitova (Cetacea). Suprotno od kitova usana oni imaju zube u čeljustima. Oni su svi mesožderi koji se hrane pretežno ribama i glavonošcima, a u nekim slučajevima love i morske sisavce.
Anatomija
Većina kitova zubana su puno manji od kitova usana. Samo jedna porodica iz ove grupe, ulješura se ubraja u velike kitove. Osim veličinom, od kitova usana se razlikuju i po tome, što imaju samo jedan nosni otvor a ne dva, kao usani.
Različite vrste ovih kitova imaju i sasvim različito izražene zube. Mnogi zubani imaju veliki broj zubi, sve do stotinjak kod nekih vrsta dupina, dok narval ima jedan vrlo dugačak zub, kao kljovu. I mužjaci gotovo bezubih kljunastih kitova imaju bizarno oblikovane zube.
Kretanje
Većina kitova zubana su vrlo brzi plivači. Neke male vrste ponekad jašu na valovima, recimo, na valovima koje za sobom ostavljaju brodovi. Posebno često se tako viđa dupine, koji su uz to poznati i po svojim akrobatskim skokovima.
Glasanje
Kod zubana glasanje ima vrlo važnu ulogu. Pored brojnih zviždukavih glasova pomoću kojih međusobno komuniciraju, oni se koriste i ultrazvukom za eholociranje, poput radara. Ovo im je osjetilo izuzetno važno u lovu.
Socijalno ponašanje
Kitovi zubani žive u grupama od nekoliko pa do petnaestak jedinki. Ove tzv. "škole" se mogu povremeno okupiti u grupe velike i do tisuću jedinki. Ovi su kitovi sposobni za vrlo kompleksno ponašanje kao što je, recimo, međusobna suradnja u lovu na jata riba. U zatočeništvu, neke vrste pokazuju iznimno veliku sposobnost učenja, zbog čega ih zoolozi svrstavaju među najinteligentnije životinje uopće.
Taksonomija
Kitove zubane se dijeli na devet porodica:
Postoje mnoge naznake, da se neke od ovih porodica svrstaju u nadporodice. No, prilično sigurno je samo, da su porodice oceanskih dupina, pliskavica i bijelih kitova međusobno srodne. Njih se ponekad obuhvaća zajedno u grupu Delphinidae. Suprotno tome, pokušaji da se Indijski, Kineski (koji se često naziva još i Baiji), La Plata, i Boto (koji se često naziva još i amazonskim dupinom) dupini svrstaju zajedno u grupu riječnih dupina nisu održivi. Ovim vrstama je zajedničko samo to što žive u slatkim vodotocima, no sasvim sigurno su se razvili neovisno jedni od drugih. Ulješure i kljunasti kitovi su vjerojatno prvobitne porodice kitova zubana, i nemaju bližih srodničkih veza s nijednom drugom porodicom.
Ljudski utjecaj
Ulješure su dugo bile izlovljavane za potrebe industrije. Dok se neke manje vrste još uvijek izlovljavaju, većina vrsta su ugrožene prije svega jalovim ulovom. Kod lova na tune se u mrežama utapaju tisuće oceanskih dupina, postajući tako jalovi ulov. Ne koristi nikom, a silno šteti vrstama koje pri tome stradavaju.
Ija (mitologija)
thumb|[[Antonio da Correggio: Ija i Zeus]]
Mitologija
Jednoga je dana Zeus primijetio Iju koju je istoga trenutka poželio. Obavio ju je oblacima da bi je sakrio od svoje ljubomorne žene Here. Hera je svejedno došla provjeriti vara li je njezin muž. Zeus je pokušao sakriti svoju prijevaru tako da je sebe pretvorio u bijeli oblak, a Iju u prekrasnu bijelu junicu. No, Hera je prozrela prijevaru i zahtijevala junicu kao dar. Nemoćni je Zeus pristao, a Hera ju je potom dala Argu da bi je razdvojila od Zeusa. Zeus je potom zapovjedio Hermesu da ubije Arga, a to je on i učinio tako da je uspavao svih njegovih stotinu očiju. Ija je puštena na slobodu.
Hera je poslala obada da ubode i muči Iju koja je lutala zemljom. Ija je s vremenom prešla preko prolaza koji je po njoj nazvan Bospor ("juničin prolaz"), a tamo se susrela i s Prometejem ( pročitati: Eshil: Okovani Prometej ). Prometej je bio prikovan za stijenu jer ga je Zeus kaznio zbog toga što je donio vatru smrtnicima. Bez obzira na svoje muke, tješio je Iju i rekao joj da će se vratiti u ljudsko obličje i postati predak najvećeg junaka - Herakla.
Zatim je prošla preko mora koje je po njoj nazvano Jonsko more, a na posljetku je stigla do tadašnjeg "kraja svijeta" Egipta gdje su je Egipćani obožavali kao božicu, a Zeus joj je vratio ljudsko obličje. Ovdje je rodila njegova sina Epafa, a vjenčala se s egipatskim kraljem Telegonom.
Fran Brodić
Fran Brodić (Zagreb, 8. siječnja 1997.) je hrvatski nogometaš, koji trenutačno nastupa za zagrebački Dinamo na mjestu napadača.
Privatni život
Pohađa u privatnu srednju školu, ima dugogodišnju djevojku Mateu...
Morondo, Vercelli
Morondo je naselje u Italiji u provinciji Vercelli, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 100 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 820 m.
Antička tragedija
thumb|200px|Rekonstrukcija [[Dionisovo pozorište|Dionisovog pozorišta u Atini na kom su se igrale tragedije]] Antička tragedija ili grčka tragedija je pozorišni žanr koji je nastao u antičkoj Grčkoj. Svoju najznačajnija formu stekla je u 5. veku pne. Najvažniji pisci tragedija su Eshil, Sofokle i Euripid.
Naziv
Termin tragedija (složenica nastala od grčkih reči tragos «jarac» i oide «pesma») kao naziv književne vrste javio se u Atini krajem 6. veka pne. Postoji nekoliko hipotetičkih tumačenja ovog naziva. Pretpostavlja se da je označavao «pesmu prilikom žrtvovanja jarca» ili «pesmu koja se peva da se osvoji jarac kao nagrada» ili «pesmu kostimiranih pevača, članova hora, obučenih u jareće kože»..
Postanak i razvoj
Eshilova bista|thumb Tragedije su izvođene za vreme praznika u čast boga Dionisa, o Velikim ili Gradskim Dionisijama od 9. do 13. dana meseca elafeboliona (mart-april) i o Lenejama od 11. do 13. antesteriona (februar-mart). Tom prilikom su se nadmetala tri tragička pesnika, svaki jednom trilogijom, ili, ako se računa i satirska drama, tetralogijom, i tri ili pet komičkih pesnika, svaki jednom komedijom. Tetralogije su obično predstavljale jednu organsku, sadržajnu celinu obrađujući jedan i to isti mit. To nije bio uvek slučaj; svaka tragedija mogla je da bude posebna sadržajna celina. O takmičenju sastavljan je zapisnik koji se zvao didaskalija. Didaskalija je sadržala naziv arhonta, praznik, imena pesnika i horega koji su se nadmetali, natpise drama kojima su se pesnici takmičili, imena protagonista i sudijsku ocenu. Sofokleova bista|thumb Grčka tragedija se razvila iz horskih priredbi ritualno-religijske prirode. U njima je horska pesma bila praćena svirkom i igrom koja je sadržala dramski element. Igra je «predstavljala» (prvobitno značenje grčke reči mimezis) neki mit strogo stilizovanim i konvencionalnim načinom glume. Razvijena atička tragedija sačuvala je sva tri osnovna elementa horske priredbe iz koje je potekla: horski, dramski i religiozni element. Od samih početaka grčka tragedija bila je u vezi sa kultom boga Dionisa (prvobitno seoski i vegetativni), rasprostranjenim među srednjim i nižim slojevima grčkog stanovništva. Kod starih Helena prikazivanje tragedije predstavljalo je službu bogu, deo državnog kulta i po tome se helenska tragedija razlikovala od potonjih, modernih. Širenju i jačanju kulta boga Dionisa doprineli su grčki tirani u 6. veku pne. koji su na taj način pokušavali da suzbiju društveni uticaj aristokrata u čijim su rukama bili kultovi starijih, olimpijskih božanstava. Za vreme vladavine atinskog tiranina Pizistrata oko godine 535. pne. prvi put je izvedena tragedija o Velikim ili Gradskim Dionisijama. I tokom 5. veka pne. prikazivanje tragedija bilo je sastavni deo prolećnih svetkovina. Statua Uripida|thumb Tvorcem tragedije smatra se pesnik Tespid (oko 535. pne.). Njemu se pripisuje uvođenje prvog glumca i maski. Nepouzdani su i podaci da je Tespid uveo prolog i govorne odseke u horsku priredbu iz koje proizišla tragedija. Frinihu se pripisuje uvođenje maske za ženske likove i tetrametar, a razvoju tragedije je doprineo obradom tema teških patnji i stradanja iz mitologije.
Broj glumaca je u početku bio ograničen, i svi su bili muškarci. U početku je sve uloge igrao jedan glumac. Eshil je uveo drugog glumca, a Sofokle trećeg. Hor je u tragediji bio sastavljen od dvanaest horeuta, kasnije (za Sofokla) od petnaest, a u komediji od dvadeset i četiri. U različitim periodima hor je imao razne zadatke. Tako je kod Eshila hor učestvovao u samoj radnji. I kada ne učestvuje u radnji, hor prati sa dubokim saosećanjem sudbinu karaktera na pozornici. Sofoklov hor ne utiče na radnju, on je samo pasivni posmatrač, radnju prati sa interesovanjem, a u svom sudu se ne uzdiže nad običnim ljudima. Kod Euripida horske partije zauzimaju još manje prostora i gube na značaju. Ono što se kod Euripida tek pojavljuje, kod potonjih pesnika preovlađuje: horske pesme su izgubile svaku vezu sa radnjom i postale su goli umeci.
Grčka tragedija je svoj puni, razvijeni umetnički oblik dostigla tokom 5. veka pne. u doba obaranja tiranide i uspostavljanja atinske demokratije, odražavajući duh koji je vladao u Atini od vremena velikih grčkih pobeda nad Persijancima (490. pne. Maraton, 480-479. pne. Salamina i Plateja) do sloma atinske moći u sukobima sa Spartom (peloponeski ratovi, konačan poraz Atinjana 404. pne.) Najznačajniji tragediografi tog perioda su Eshil (oko 525-456. p.n.e), Sofokle (496-406. pne.) i Euripid (480-406. pne.). Sačuvan je srazmerno mali broj dela ovih pesnika. Sedam sačuvanih Eshilovih su tragedija: Persijanci, Sedmorica protiv Tebe, Hiketide («Pribeglice»), trilogija Orestija koju sačinjavaju Agamemnon, Hoefore, («Pokajnice» ili «Žrtva na grobu») i Eumenide i Okovani Prometej. Takođe je sačuvano sedam Sofoklovih tragedija: Ajant, Trahinjanke, Antigona, Kralj Edip, Elektra, Filoktet, Edip na Kolonu i sedamnaest Euripidovih tragedija (kojima je kao 18. pridružen Res u čiju se autentičnost sumnja): Alkesta, Medeja, Heraklidi, Andromaha, Hekaba i Hiketide, Hipolit, Elektra i Herakle, Trojanke, Ifigenija na Tauridi, Helena, Ion, Feničanke, Orest, Ifigenija u Aulidi i Bakhantkinje.
Kompozicija
Delovi po veličini su:
Horske pesme se dele na: parodos (ulaznu pesmu), stasimon (stajaće pesme)
Prolog definiše Aristotel kao «celovit deo tragedije pre parodosa»; predstavlja uvodni monolog ili dijalog kojim se publika obaveštava o radnji koja će uslediti.
Episodija znači pristup glumca horu; dijaloški deo tragedije između celovitih horskih partija. Sastoji se od razgovora ili pesama glumca i hora ili samih glumaca. U episodijama se izlažu doživljaji i događaji koji pripremaju razvitak radnje. Među govorima treba istaći i glasničke izveštaje u kojima se izlaže ono što se desilo van pozornice. Broj episodija u tragedijama je varirao. Oblik dijaloga u kome učesnici naizmenično izgovaraju po jedan stih naziva se stihomitija. Predstavlja vrstu verbalnog duela koji se javlja u najdramatičnijim situacijama kada se junaci u velikom uzbuđenju međusobno sukobljavaju i razračunavaju. Kada se dijalog razvija u polustihovima to je hemistihomitija, a kada se odgovor sastoji od dva stiha to je distihomitija.
Eksoda je završni deo antičke tragedije iza kojeg ne dolazi horska pesma. Termin kasnije označava ceo završni deo tragedije, iza poslednjeg stasimona, uključujući i katastrofu. Katastrofa – akcija kojom se razrešava i završava sukob u radnji drame; tužni završetak tragičke radnje, dok u komediji označava rešenje problema i opšte pomirenje. Do razrešenja sukoba dolazi ili logičkim razvoje zapleta, ili otkrićem i preokretom u događajima, ili pojavom «boga iz mašine» (dues ex machine).
Parodos je «prvi celovit govor hora» po Aristotelu; ulazna pesma hora koja se peva pri ulasku u orhestru. Postoje razne vrste parodosa, neki obaveštavaju publiku od sudbini ličnosti, drugi opisuju scenu i mesto radnje...
Stasimon je pesma koju hor peva kad je zauzeo mesto u orhestri. Po Aristotelu stasimon je «horska pesma bez anapesta i troheja». Stasimon se peva između episodija i povezan je sa predmetom radnje. Vremenom stasimon sve više gubi vezu sa radnjom u drami i postaje umetak.
Tematika
Tematika atičke tragedije, osim u retkim slučajevima (Frinihove „Feničanke“, Eshilovi „Persijanci“) preuzimana je iz mitologije. Svaki je tragičar imao punu slobodu u obradi mitske priče. Mit nije bio kanonski zatvoren što je omogućavalo njegovu slobodnu interpretaciju i postupnu reinterpretaciju. Obrađujući poznatu mitsku priču pesnici pokreću i brojna religiozno-filozofska pitanja, otkrivajući aktualnu dimenziju i problematiku u tradicionalnoj mitsko-religioznoj temi. Predmet tragedije je stradanje junaka, njegov pad u sukobu sa samim sobom, svojim idealima, sa okolnostima, sa društvom i državom, sa prirodnim, ljudskim i božanskim zakonima. U antičkoj drami stradanje junaka proizilazi iz njegovog suprotstavljanja volji bogova ili sudbini.
Aristotel opisujući tragediju (O pesničkoj umetnosti) nastoji da otkrije njenu prirodu i osobenosti i pokaže njenu vrednost zasnovanu na emocionalnom dejstvu koje pruža. Prema Aristotelu osnovni cilj tragedije i načelo dejstvovanja tragediografske umetnosti jeste postizanje katarse, emocionalnog pročišćenja, pražnjenja, rasterećenja od afekata koje prikazivanje tragičke radnje izaziva kod gledaoca. Tragički pesnik prikazivanjem radnje u kojoj junaci stradaju, (sopstvenom greškom – hamartija – tragička krivica) opisivanjem uzroka i načina čovekovog pada, izazivaju jad (potresenost, ganutost) i jezu (stravu, užas) kod gledalaca koji se sa tim junacima poistovećuju. U isto vreme gledalac doživljava i neku vrstu pražnjenja, psihofizičkog rasterećenja od tih afekata što izaziva osećanje olakšanja kod gledaoca i pruža mu uživanje.
Pliskavice
Pliskavice (lat. Phocoenidae) su porodica malih kitova zubana sa šest vrsta unutar četiri roda. Srodni su s dupinima, no u nizu anatomskih osobina se od njih razlikuju. Posebno je karakterističan oblik glave i zubi. U Europi je najpoznatija perajasta pliskavica (Phocoena phocoena), koja živi u Sjevernom i Baltičkom moru.
Anatomija
Dužina tijela do 2,5 m pliskavice svrstava među male kitove, a Kalifornijska pliskavica je svojom maksimalnom dužinom do 1,5 m jedna od najmanjih. Pliskavice imaju zbijeno tijelo s okruglom glavom i tupom njuškom bez kljuna. U čeljustima imaju do 120 lopatastih zubi. Leđna peraja im je trokutasta i smještena je iza sredine tijela, jedino bezperajasta pliskavica ju uopće nema.
Ponašanje
Pliskavice love najčešće ribe, no hrane se i glavonošcima i rakovima. Žive u grupama do desetak jedinki, ali se mogu okupiti i u grupe od više stotina. Između sebe se sporazumijevaju različitim kliktavim i zviždavim tonovima. Kao i drugi kitovi zubani, i pliskavice se koriste ultrazvukom i eholokacijom. Pliskavice su brzi plivači, tako se Dallijeva pliskavica s brzinom od 55 km/h ubraja u najbrže kitove. No, njihovi su skokovi manje akrobatski nego oni koje izvode oceanski dupini.
Utjecaj čovjeka
Pliskavice se rijetko drže u delfinarijima, jer su daleko manje popularne od dupina, a i puno je kompliciranije njihovo držanje u zatočeništvu.