cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abortus
Abortus ili pobačaj (lat. abruptio graviditatis) jest prekid trudnoće odstranjenjem ili izbačajem embrija ili fetusa iz maternice prije sposobnosti ljudskog ploda za život. Nastaje zbog smrti fetusa ili rezultira njegovom smrću. Pobačaj može nastati spontano, zbog komplikacija tokom trudnoće ili se pobačaj može izazvati. Da bi zadovoljio definiciju pobačaja, mora se dogoditi prije 28. tjedna trudnoće, pod uvjetom da dužina ploda bude manja od 35 centimetara, a težina manja od 1000 grama. Postavljeni uvjeti nisu apsolutni, jer je u mnogim slučajevima, plod manji od 35 cm i lakši od 1000 g sposoban za život.
Akrotiri i Dhekelia
Politika
Administrator je službeno postavljen od Britanskog monarha, preporukom od Ministarstva obrane. Administrator ima izvršnu i zakonodavnu vlast kao guverner u preko-oceanskim teritorijima. Glavni časnik se imenuje od strane administratora, koji je zadužen za svakodnevnu civilnu vlast. U bazama se ne održavaju izbori, iako britanski državljani imaju pravo glasa na izborima u Ujedinjenom Kraljevstvu.
Abortus
Pobačaj ima dugu povijest i bio je izazivan mnogim različitim metodama, uključujući biljne abortifikante, upotrebom oštrih predmeta, fizičkom traumom i drugim tradicionalnim metodama. Moderna medicina koristi lijekove i kirurške tehnike za izazivanje pobačaja. Legalnost, učestalost i kulturni pogledi prema pobačaju su različiti širom svijeta. U mnogim dijelovima svijeta vode se rasprave između protivnika i pobornika pobačaja o etičkim i pravnim aspektima. Približan broj namjernih pobačaja izvedenih u 2003. godini u svijetu iznosio je oko 42 milijuna, što je pad prema gotovo 46 milijuna pobačaja izvedenih 1995. godine.
Akrotiri i Dhekelia
Politika
Baze imaju svoje zakone, različite od UK i Cipra. Sastoji se od zakona kolonije Cipra od prije kolovoza 1960. godine, uz amandmane. Zakoni na Akrotirima i Dhekeliji su u velikoj mjeri slični sa zakonima Cipra.
Abortus
Spontani abortus
thumb|200px|Spontani abortus oko 6 tjedana nakon začeća. Plod je izbačen u netaknutoj gestacijskoj vrećici okruženoj tkivom placente i decidualnim tkivom u razvoju. Spontani abortus jest gubitak embrija ili fetusa zbog slučajne traume ili "prirodnih" uzroka prije 28. tjedna gestacije. Razlikujemo rani spontani pobačaj (prije 16. sedmice trudnoće) i kasni spontani pobačaj (od 17. do 28. tjedna trudnoće). Ako žena ima dva i više spontana pobačaja tada govorimo o habitualnim pobačajima. Uzroci spontanog abortusa mogu biti anomalije zametka (npr. kromosomski poremećaji), anomalije spolnog sustava žene, hormonski poremećaji (poremećaj luteinske faze) i bolesti majke, i insuficijencija vrata maternice. Trudnoća koja završi između 28. i 37. sedmice gestacije ako rezultira živorođenim djetetom poznata je kao prijevremeni porod. Kada fetus umre u maternici nakon 28. sedmice trudnoće ili umre tijekom porođaja naziva se mrtvorođenče (zahvaljujući dostignućima moderne medicine kojima se omogućuje opstanak sve ranije rođene djece, granica za mrtvorođeče pomaknuta je na gestacijsku dob od 22. i više sedmica ili plod teži više od 500 grama ili plod čija je dužina tjeme-petaveća od 25 cm). Prematurusi i mrtvorođenčad se ne svrstavaju pod spontane pobačaje iako se upotrebe tih termina ponekad preklapaju. Većina spontanih pobačaja događa se u ranoj trudnoći. Između 10 i 50% pobačaja završava klinički prepoznatim spontanim abortusom. U većini slučajeva abortus se javlja tako rano u trudnoći, dok žena niti ne zna da je trudna. U jednoj studiji testirani su hormoni ovulacije i hormoni trudnoće. Otkriveno je da je 61,9% zametaka pobačeno prije 12. tjedna trudnoće, a 91,7% tih abortusa bilo je subkliničko, bez znanja trudne žene. Rizik spontanog pobačaja naglo se smanjuje nakon 10. tjedna od posljednje menstruacije. Rizik spontanog pobačaja veći je u onih žena kod kojih u povijesti bolesti postoji već nekoliko spontanih ili izazvanih abortusa, onih sa sistemskim bolestima i starijih od 35 godina. Drugi uzroci mogu biti infekcije (bilo majke, bilo fetusa), imunološki odgovori ili ozbiljne sistemske bolesti. Spontani pobačaj može biti uzrokovan i slučajnom traumom. Namjerna trauma ili stres kojim se pokušava izazvati abortus smatra se namjernim pobačajem.
Diaminopimelat dehidrogenaza
Diaminopimelat dehidrogenaza (, mezo-alfa,epsilon-diaminopimelatna dehidrogenaza, mezo-diaminopimelatna dehidrogenaza) je enzim sa sistematskim imenom mezo-2,6-diaminoheptandioat:NADP+ oksidoreduktaza (deaminacija). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Big Thicket Lake Estates, Texas
Big Thicket Lake Estates je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 742 stanovnika.
Abortus
Spontani abortus
Simptomi spontanog pobačaja ovisi o trajanju trudnoće, a karakteristični su bol zbog kontrakcija maternice, krvarenje, prsnuće vodenjaka i izlaženje ploda. Poseban oblik pobačaj je febrilini abortus koji se javlja zbog infekcije, a praćen je povišenom tjelesnom temperaturom, te se može komplicirati nastankom šoka. U liječenju spontanogabortusa, u ranim fazama, mogu se koristiti hormoni, tokolitici (lijekovi koji smanjuju trudove) i antibiotici (kod febrilnih pobačaja) kako bi se održala trudnoća. Od općih mjera prilikom sumnje na spontani pobačaj, preporuča se mirovanje žene i ležanje na lijevom boku. Određeni kirurški zahvati (serklaža insuficijentnog cerviksa) mogu spriječiti nastanak spontanog pobačaja.
Abortus može biti potpun, kada zajedno sa plodom izađe i posteljica, i nepotpun kada posteljica zaostane u materištu. Kod potpunog abortusa preporučeno je izvršiti eksploraciju materišta i uklanjanje eventualnih zaostalih dijelova maternice (obično posteljica ne izađe u cjelosti), a kod nepotpunog pobačaja evakuira se čitava posteljica. Nakon abortusa potrebno je izvesti ekspolraciju materišta.
Izazvani abortus
thumb|desno|200px|Model ljudskog fetusa 8. tjedna nakon začeća, usporedba veličine s odraslim čovjekom. Trudnoća se može namjerno prekinuti na mnoge načine. Izabrani način prekida trudnoće ovisi poglavito o gestacijskoj dobi embrija ili fetusa, ali i o legalnosti, regionalnoj dostupnosti i sklonosti liječnika i pacijenta prema određenoj proceduri. Prema zakonu SFRJ iz 1978. koji je još na snazi u većini država nasljednica prekid trudnoće do 10. sedmice od začeća može se izvršiti na zahtjev trudne žene. O zahtjevu za prekid trudnoće nakon 10. sedmice, na želju same trudnice ili na prijedlog liječnika, ali uvijek uz pristanak trudnice, odlučuju odgovarajuće komisije pri bolničkim ustanovama, odnosno ginekološko-porodničkim odjelima, na temelju medicinskih, eugeničkih i pravno-etičkih indikacija. Razlozi za izvođenje pobačaja tipično su karakterizirani kao terapijski ili elektivni. Na terapijski se abortus prvenstveno misli kada ga se izvodi da bi se:
Hirurške
U prvih 12 tjedana sukcijska aspiracija ili vacuum su najčešće primjenjivane metode. Manualna vakuumska aspiracija (MVA) metoda je pobačaja koja se sastoji od odstranjenja fetusa ili embrija uz pomoć sukcije koristeći ručnu štrcaljku, dok električna vakuumaspiracija (EVA) koristi električnu pumpu. Tehnike su slične i razlikuju se u mehanizmu koji se koristi za primjenu sukcije, koliko se rano u trudnoći koriste i da li je potrebna cervikalna dilatacija. MVA, još poznata kao mini sukcija ili menstrualna ekstrakcija može se koristiti u vrlo ranoj trudnoći i ne zahtjeva dilataciju cerviksa. Od 15. do 26. tjedna koristi se dilatacija i evakuacija koje se sastoje od širenja vrata maternice i pražnjenja maternice koristeći kirurške instrumente i sukciju.
Dilatacija i kiretaža je druga najčešće korištena metoda pobačaja. To je standardna ginekološka procedura korištena zbog raznih razloga, uključujući pregled linije maternice zbog mogućih maligniteta, istrage nenormalnih krvarenja i pobačaja. Kiretaža se odnosi na čišćenje zidova maternice kiretom. Svjetska zdravstvena organizacija preporučuje ovaj postupak, koji se naziva još i oštra kiretaža, jedino kada je MVA nedostupna. Ova metoda se koristi u prvom tromjesečju trudnoće.
Za izazivanje pobačaja u drugom tromjesečju moraju se koristiti druge metode. Preuranjeni porođaj može se izazvati prostaglandinima; oni se mogu kombinirati s iniciranjem hipertoničnih otopina u amnionsku tekućinu. Nakon 16. tjedna gestacije pobačaj se može izazvati i intaktnom dilatacijom i ekstrakcijom (IDX), koja se još naziva i intrauterina kranijalna dekompresija. Ona zahtjeva kiruršku dekompresiju glave fetusa prije evakuacije. IDX se ponekad zove i pobačaj djelomičnim porodom, što je zabranjeno u SAD-u. Pobačaj histerotomijom je sličan cerskom rezu i izvodi se u općoj anesteziji jer se smatra velikom abdominalnom operacijom. Zahtjeva manji rez nego kod carskog reza i koristi se kod kasnijih stadija trudnoće. Od 20. do 23. sedmice trudnoće kao prva faza kirurškog pobačaja može se koristiti injekcija za zaustavljanje fetalnog srca, da se osigura da se fetus ne rodi živ.
Lijekovima
thumb|200px|Strukturna formula mifepristina, koji se koristi za nekirurško izazivanje abortusa. Nekirurški pobačaj učinkovit je u prvom tromjesječju trudnoće i on čini 10% svih abortusa u SAD-u i Europi. Kombinirani režim uključuje metotrexat ili mifepriston (RU-486) nakon čega slijedi prostaglandin. Kada se koristi unutar 49 dana gestacije, približno 92% žena, koje učine medicinski pobačaj ovim kombiniranim režimom, pobace bez kirurške intervencije. U slučajevima kada ne uspije medicinski pobačaj koristi se vakuumska ili manualna aspiracija za kirurški završetak pobačaja. Indometacin može nepovoljno utjecati na učinak mifepristona. U SAD-u je poznat slučaj djevojke Holly Patterson, koja je umrla nakon što je uzela mifepriston u kombinaciji s misoprostolom.
Postoji i izazivanje abortusa kontracepcijskim pilulama "za jutro poslije". Ako se pilula uzme u roku od 72 sata nakon spolnog odnosa, spriječit će se usadnja (inplantacija) oplođene jajne stanice u maternicu, ako je došlo do zaćeća. Kao rezultat toga, oplođena jajna stanice će umrijeti, zbog nedostatka hrane. Po sličnom principu, pobačaj izaziva i ugrađena spirala. Uspješnost pilule variva ovisno o proteklom vremenu nakon spolnog odnosa. Nuspojave su mučnine i poremetnja menstruacijskog ciklusa.
Druge metode
U historiji se koristio velik broj biljaka za koje se smatra da imaju abortificirajuća svojstva (vratić, gorska metvica). Korištenje biljaka u takve svrhe može uzrokovati ozbiljne, čak i smrtonosne nuspojave, poput multiplog zatajivanja organa i liječnici ih ne preporučuju. Pobačaj se ponekad pokušava izazvati traumom na abdomenu. Stupanj primjene snage, ako je jak, može izazvati ozbiljne unutarnje ozljede bez nužnog uspjeha u izazivanju pobačaja. I slučajni i namjerni pobačaji ove vrste mogu se smatrati kriminalnom odgovornošću u mnogim zemljama. U Burmi, Indoneziji, Maleziji, Filipinima i Tajlandu postoji pradavna tradicija abortusa pobačaja putem jake masaže trbuha. Prijavljene su mnoge metode samoinduciranog abortusa, poput krivo korištenog misoprostola i umetanja nekirurških pribora poput pletećih igala, vješalica za odjeću u maternicu. Ove metode se rijetko vide u razvijenim zemljama gdje je kirurški abortus legalan i dostupan.
Zdravstvena razmatranja
Rani kirurški abortus je jednostavna procedura koja je sigurnija od porođaja kada se učini prije 16. sedmice trudnoće. Metode pobačaja poput minimalno invazivnih procedura nose mali potencijal za ozbiljnije komplikacije. Rizik za komplikacije se može povećati ovisno o trajanju trudnoće. Žene tipično osjećaju minimalnu bol tokom pobačaja u prvom trimestru. Godine 1979. provedeno je istraživanje na 2299 pacijentica od kojih je 97% potvrdila da je doživjela neku vrstu boli. Pacijentice su rangirale tu bol kao slabiju od uhobolje i zubobolje, ali jače od glavobolje i bolova u leđima. Tokom kirurških procedura koriste se lokalni i opći anestetici.
Mentalno zdravlje
U posljednja dva desetljeća dvadesetog vijeka crkveni krugovi i naučnici s kojima su povezani prestaju se protiviti abortus i počinju govoriti kako on zdravstveno šteti ženi. Po toj kršćanskoj teoriji žena koja izvrši abortus potom pati od psihičkih problema, ovisnosti i drugih vrsta lošeg zdravlja. Ta teorija je gotovo odmah bila odmačena od američkog ministra zdravstva iz doba Ronalda Reagana koji je izjavio da je tvrdnja o psihičkim problemima lažna što će potom potvrditi University of California i Arizona State University. Na kritike o lažiranju podataka tvorac ove hrišćanske desničarske teorije David Reardon je samo izjavio kako je teško kontrolirati sve faktore pri analizi podataka.
Historija abortusa
thumb|200px|Crteži [[Leonardo da Vinci|Leonarda da Vincija o ljudskom embriju i fetusu.]] Istorija izazvanog abortusa može se pratiti i do antičkog doba. Postoje dokazi koji pretpostavljaju, da su se trudnoće prekidale na razne načine, uključujući primjenu abortificirajućih biljaka, upotreba oštrih pribora, primjena pritiska na abdomen i drugih metoda.
U Hipokratovim tekstovima stoje mnoge naznake o metodama pobačaja; u grčko doba, i ne manje u rimsko, pobačaj je bio općeprihvaćen zahvat, što je razumljivo: u to je doba infanticid, tj. djecoubojstvo (npr. izlaganjem hladnoći, ostavljanjem u divljini ili na nepristupačnom terenu isl.) bilo uobičajena metoda kontrole rasta obitelji.
Akrotiri i Dhekelia
Politika
Sud na teritorijima služi samo za zakonske prekršaje civila počinjenih unutar Akrotira i Dhekelie, za vojnike postoji vojni sud.
Geografski položaj
Akrotiri i Dhekelia zauzimaju 3% otoka Cipra, ukupno 254 km². 60% teritorija je u privatnom vlasništvu Britanaca i ciparskih državljana. Ministarstvo obrane drži 40% teritorija, koje ima status "Krunski posjed".
Akrotiri se nalaze u južnom dijelu otoka, u blizini grada Limasol. Dhekelia se nalazi na jugoistoku, blizu Larnake. Na obe teritorije se nalaze vojne baze, kao i poljoprivredno zemljište kao i stambene četvrti. Akrotiri je okružen teritorijom Republike Cipar, dok Dhekelia graniči, pored Republike Cipar, graničnom zonom Ujedinjenih naroda kao i turskim dijelom otoka.
Stanovništvo
Na teritorijima nije naseljeno domaće stanovništvo. Baze su odabrane u nenaseljenim dijelovima otoka. Oko 14.000 stanovnika živi u bazama. Oko 7.000 Ciprana rade u bazama ili se bave poljoprivredom na teritorijima. Britanski vojnici i njihove obitelji čine ostatak stanovništva.
Ne postoji posebno državljanstvo za baze, iako postoji Britansko državljanstvo prekooceanskog teritorija (British Overseas Territories citizenship (BOTC)). Za razliku od ostalih britanskih teritorija, BOTC državljani nemaju pravo tražiti puno Britansko državljanstvo.
Radovan Fuchs
Radovan Fuchs (Zagreb, 5. 9. 1953), hrvatski znanstvenik i bivši ministar znanosti, obrazovanja i športa u Vladi Republike Hrvatske.
Životopis
Fuchs je rođen u Zagrebu 5. 9. 1953 godine. Djed mu je bio Hinko Fuchs, trgovac žitom židovskog podrijetla koji je doselio u Hrvatsku iz Njemačke, dokle mu je baka Eugenia podrijetlom iz Mađarske. Hinko i Eugenia Fuchs su se po dolasku u Hrvatsku nastanili u Slavoniji. Otac Radovana Fuchsa, Rikard, prešao je na katoličanstvo. Nakon Drugog svjetskog rata komunističke vlasti FNR Jugoslavije su konfiscirale svu imovinu Fuchsovog oca, uključujući veletrgovinu papirom i kuću. Fuchs je sa očeve strane u rodu sa pokojnim skladateljem Vatroslavom Lisinskim (rođen Ignac Fuchs).
Diplomirao je na Veterinarskom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu 1979 godine, magistrirao na Prirodoslovno-matematičkom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu 1984 godine iz područja biomedicine, a doktorirao je 1988 na Biomedicinskom centru Sveučilišta u Uppsali, Švedska, 1988 Disertacija koju je obranio bila je iz područja toksikologije i farmakologije.
Abortus
Historija abortusa
Soranus, grčki liječnik iz 2. veka u svom djelu Gynaecology preporučio je ženama koje žele prekinuti svoju trudnoću da se bave teškom energetičkom vježbom, energičnim skakanjem, nošenjem teških predmeta, jahanjem životinja. Pripisao je isto tako i velik broj recepata za biljne kupke, pesare i puštanje krvi, ali je savjetovao da se ne koriste oštri instrumenti za izazivanje spontanog abortusa zbog mogućnosti perforacije organa. Vjerovalo se isto tako da se silphium (izumrla biljka, vjerojatno srodnik današnjeg komorača), osim kao kontraceptiv, koristio i kao sredstvo za izazivanje abortusa u antičkoj Grčkoj. Međutim, neki narodni lijekovi su varirali u učinku i nisu bili bez rizika. Tako npr. vratić i gorska metvica su dvije otrovne biljke s ozbiljnim nuspojavama koje se javljaju, kada se koriste za prekid trudnoće.
Orwell, Ohio
Orvel je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Abortus
Historija abortusa
Pojavom hrišćanstva dolazi do određenih promjena po pitanju pobačaja. U 13. veku papa Inocent III. određuje, da plod postaje živo biće u trenutku kada se počinje pomicati u trbuhu pa pobačaj nakon tog razdoblja postaje ubojstvo, a prije toga se smatra manjim grijehom. Papa Grgur XIV. 1591. godine potvrđuje to stajalište i dodatno ga vremenski pojačava odredbom, da je pobačaj dopušten u prvih 116 dana od začeća. Papa Pio IX.. 1869. godine donosi odluku o zabrani svih pobačaja. Tijekom srednjeg vijeka liječnici u islamskom svijetu dokumentirali su detaljne i duge liste metoda kontracepcije, uključujući uporabu abortifikanata, s komentarom o njihovoj učinkovitosti i prevalenciji. U svojim medicinskim enciklopedijama popisali su mnoge tvari za kontrolu koncepcije, poput Avicene, koji ih je popisao 20 u svom Kanonu Medicine 1025. godine te Muhamea ibn Zakariya ar-Razi koji ih je popisao 176 u svom djelu Hawi u 10. vijeku. To je bilo neusporedivo više istraživano nego u europskoj medicini sve do 19. vijeka.
Orwell, Ohio
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.660, što je 141 (9,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Abortus
Historija abortusa
Zakonik "Constitutio criminalis Carolina", kojeg je donio Karlo V., car Svetog Rimskog Carstva 1532. godine, za namjerni abortus propisuje smrtnu kaznu. Smrtna kazna za pobačaj ukinuta je u Austriji 1787., a u Francuskoj 1791. godine. Uvedene su umjesto toga, dugotrajne kazne zatvora. U Engleskoj je do 1948. godine, kazna za abortus bio doživotni zatvor.
Pobačaji su se nastavili obavljati i u 19. vijeku, bez obzira na zabranu i Ujedinjenog Kraljevstva i SAD-a, koja je stajala još od viktorijanskog doba.
thumb|200px|Prizor iz [[bečkoga Muzeja abortusa i kontracepcije.]]
Jessen
Jesen je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija-Anhalt. Jedno je od 39 opštinskih središta okruga Vitenberg. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 14.562 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 15091145.
Abortus
Historija abortusa
U 20. vijeku Sovjetski Savez (1919.), Island (1935.), Švedska (1938.) bile su među prvim zemljama koje su legalizirale neke ili sve oblike abortusa. Godine 1935. u nacističkoj Njemačkoj donesen je zakon koji je dopuštao pobačaj ženama za koje se smatralo da imaju nasljedne bolesti, dok se ženama koje su pripadale pravoj njemačkoj lozi strogo zabranjivao abortus.. U 70.-im godinama prošlog veka, abortus je ozakonjen u mnogim europskim državama.
Jessen
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Vitenberg Jesen se nalazi u saveznoj državi Saksonija-Anhalt u okrugu Vitenberg. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 72 metra. Površina opštine iznosi 326,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 14.562 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 45 stanovnika/km².
Abortus
Historija abortusa
U SAD-u je abortus zakonski dozvoljen nakon dva sudska procesa (Roe protiv Wade i Doe protiv Boltona) 1973. godine. Nakon toga je rastao broj abortusa u SAD-u. Kina je 1979. godine donijela zakon po kojem se dozvoljava jedno dijete u obitelji, što je povećalo broj pobačaja. U Salvadoru je 25. 3. proglašen Danom nerođenog djeteta počevši od 1993. godine. Inicijativa se s vremenom proširila u više država Sjeverne i Južne Amerike. Godine 1995. u SAD-u je odobren abortus kod djelomičnog rođenja, koji se primijenjivao samo u dva posljednja tromjesječja trudnoće. Tim načinom potaknulo se rođenje djeteta, a abortiralo ga se u posljednjim trenucima prije potpunog poroda. To je izazvalo prijepore i skandal, pa je zabranjeno 2004. godine. Argentinski predsjednik Carlos Menem 1998. godine, objavio je dekret, da život počinje trenutkom začeća.
Abortus radi izbora spola
thumb|thumb|250px|Sovjetski poster koji promovira abortus u bolnici. Napredak ultrazvuka i amniocenteze omogućio je da roditelji znaju spol djeteta prije rođenja. To vodi pojavi pobačaja radi spola djeteta ili ciljanom pobačaju fetusa radi spola. Pretpostavljeno je da je abortus radi spola djelomično odgovoran za zamjedbenu neravnotežu između spolova novorođene djece u nekim mjestima. Preferiranje muške djece zabilježeno je u mnogim dijelovima Azije. Abortus koji se rabi da se limitira rođenje ženske djece prijavljen je u Kini, Tajvanu, Južnoj Koreji, i Indiji. U Indiji ekonomska uloga muškarca, troškovi vezani uz miraz i tradicija hinduizma koji diktira da pogrebni obred mora voditi muški rođak dovela je do kulturne sklonosti sinovima. Široko rasprostranjena dostupnost testova, od 1970-ih i 80-ih, dovela je do reklama poput ove: «Uloži 500 ruplja (za test spola djeteta) sada i uštedi 50000 ruplja (za miraz) kasnije». Godine 1991. odnos muškaraca naprema ženama skočio je od bioloških normi 105:100 na prosječno 108:100. Istraživanja su tvrdila da je između 1985. i 2005. godine skoro 10 milijuna ženskih fetusa bilo selektivno abortirano. Indijska je vlada 1994. godine postavila službenu zabranu prenatalnog screeninga (probira) na spol, a 2002. godine u potpunosti je zabranila abortus radi spola fetusa. U Kini isto postoji historijska sklonost prema sinovima. Politika jednog djeteta postavljena 1979. godine dovela je do povećanja nesrazmjera u odnosu spolova tako da su roditelji pokušali zaobići zakon kroz abortus zbog spola djeteta i napuštanjem neželjene ženske djece. Abortus radi spola djeteta možda je utjecao na omjer muške naprema ženskoj novorođenčadi koji se povisio na 117:100 2002. godine. Trend je bio izraženiji u ruralnim krajevima: 130:100 u Guangdongu i 135:100 u Hainanu. Zabrana izvođenja abortusa radi spola djeteta donesena je 2003. godine.
Nesigurni abortus
Žene koje žele prekinuti trudnoću ponekad pribjegavaju nesigurnim metodama, pogotovo gdje i kada je zabranjen legalni pobačaj. Svjetska zdravstvena organizacija (SZO) definira nesigurni pobačaj kao procedura... koju izvodi osoba bez potrebnih vještina ili u okolini koja ne podliježe minimalnim medicinskim standardima ili oboje. Nesigurni abortusi često se nazivaju pobačajima u sporednim ulicama. To može uključivati osobu bez medicinskog obrazovanja, profesionalno medicinsko osoblje koje radi u uvjetima ispod standarda ili samu ženu. Nesigurni pobačaj danas ostaje javnozdravstveni problem zbog sve veće incidencije i ozbiljnosti komplikacija povezanih sa pobačajem, poput nekompletnog pobačaja, sepse, krvarenja i oštećenja unutrašnjih organa. SZO procjenjuje da se godišnje diljem svijeta obavi 19 milijuna nesigurnih pobačaja i da od njih 68000 rezultiraju smrću žene. Komplikacije nesigurnog abortusa čine približno 13% svih smrti majke tijekom trudnoće, s regionalnom raspodjelom od 12% u Aziji, 25% u Latinskoj Americi, 13% u Subsaharskoj Africi. U razvijenim državama svijeta, smrtnost pri ilegalnim abortusa je mala, jer ih u 90% slučajeva izvode školovani liječnici. U SAD-u je broj smrtnih slučajeva pri ilegalnim abortusa bio visok prije upotrebe penicilina i ostalih antibiotika i brojio se u tisućama, a napretkom medicine i poboljšanjem higijenskih uvjeta broj se smanjio na 39 smrtnih slučajeva 1972. godine, godinu dana prije nego je pobačaj legaliziran u SAD-u. Prema studiji iz 2007. godine pokazano je da iako je globalno broj abortusa pao s 45,6 milijuna 1995. godine na 41,6 milijuna 2003. godine, nesigurni abortusi još uvijek čine 48% svih pobačaja učinjenih u 2003. godini. Zdravstvena naobrazba povezana s planiranjem obitelji i napretkom zdravstvene zaštite mogu objasniti ovaj pad broja pobačaja.
Etička pitanja
thumb|200px|Prosvjed protivnika pobačaja. thumb|left|200px|Prosvjed zagovornika pobačaja.
U povijesti abortusa, inducirani pobačaj bio je izvor velikih etičkih rasprava, kontroverza i aktivizma. Rasprave o pobačaju, posebno one koje se odnose na zakone o pobačaju često su predvođene zagovaračkim grupama koje pripadaju jednoj od dviju strana. U današnje vrijeme te su rasprave posebno intenzivne u SAD-u.
S jedne strane su protivnici abortusa, koji se uglavnom zalažu za veće zakonske restrikcije ili čak za potpunu zabranu pobačaja. Glavni argument im je stav, da je dijete u majčinoj utrobi ljudsko biće koje ima potpuno pravo na život koje je iznad svih ostalih prava (kao što je npr. pravo majke, da bira želi li dijete) te oni zato pobačaj smatraju ubojstvom. Opisuju se zagovornici prava na život (eng. pro-life). Većina tradicionalnih religijskih organizacija strogo zastupa ovaj stav, pa se mnoge javne i privatne rasprave o abortusa svedu na religijske rasprave vjernika i navodnih ateista (oni su ateisti po mišljenju zagovornika).
S druge strane, oni koji su protiv bilo kojih zakonskih zabrana, uglavnom se pozivaju na pravo žene na izbor hoće li imati dijete. Zato se opisuju kao zagovaratelji prava na izbor (eng. pro-choice). Većinom ne ulazeći u rasprave kada počinje život, smatraju da ljudsko biće dobija prava rođenjem. Argumentiraju svoj stav mnogim kompliciranim životne situacijama u kojima abortus ima smisla te neželjenim posljedicama zabrane. Nisu nužno zagovaratelji abortusa, i često abortus smatraju negativnom pojavom u društvu koju treba suzbijati prevencijom, ali ne i zabranama.
Rasprava se isto tako fokusira na pitanje, da li bi trudna žena trebala obavijestiti i/ili imati dopuštenje ostalih u posebnim slučajevima: kod maloljetnica njezinih roditelja; kod zakonski udatih žena ili žena udatih običajnim pravom, njezina muža; ili trudna žena biološkog oca djeteta. U 2003. godini ispitivanjem javnog mišljenja u SAD-u 79% muškaraca i 67% žena smatralo je, da treba obavijestiti bračnog partnera; sveukupno 72% bilo je za, a 26% protiv toga da se obavijesti supružnik.
Stav religija
Stav Katoličke Crkve od 1869. godine je, da ljudski život počinje začećem te ga treba poštivati i najbrižnije štititi od začeća do prirodne smrti. Tko svojevoljno i svjesno sudjeluje u pobačaju, automatski je izopćen iz Katoličke Crkve i ako želi ponovno postati član Crkve mora tražiti ponovno primanje. Prema crkvenom kanonskom pravu, svećenik ima pravo uskratiti primanje pričesti onima koji aktivno sudjeluju u pobačajima. Na Drugom vatikanskom saboru pobačaj i ubojstvo djece prozvani su "nečuvenim zločinima". Papa Ivan Pavao II. mnogo je puta izrazio protivljenje pobačaju. O njemu je pisao i u enciklici "Evangelium Vitae", gdje ga naziva smrtnim grijehom. Majka Tereza na govoru prilikom dodjele Nobelove nagrade za mir 1979. godine izjavila je, da "najveći uništavač mira danas je krik nevinog, nerođenog djeteta. Kad jedna majka može u svom krilu ubiti svoje vlastito dijete, koji onda gori zločin još postoji od onoga da mi počnemo sami jedni druge ubijati?" . U srpnju 2006. Kongregacija za nauk vjere usprotivila se korištenju stanica iz tkiva pobačene djece za proizvodnju cjepiva, što su činile pojedine farmaceutske tvrtke. Ostale kršćanske vjerske zajednice uglavnom se protive pobačaju.
Muslimani abortus smatraju zabranjenim u većini slučajeva. Ako je ženin život ugrožen dozvoljavaju ga kao manje zlo od dva zla. Ne postoji zajedničko mišljenje, oko toga kada počinje ljudski život, ali se slažu da nakon 4. mjeseca fetus dobiva živu dušu i od tada abortus nije prihvatljiv, osim u slučaju opasnosti ženina života i silovanja.
Dio Jevreja protivi se abortusu, a dio podržavaju.
Budizam nema službeni stav o abortusu. Dio budista smatra, da je abortus pogrešan i da život počinje začećem, a dio odobrava pobačaje.
Pobačaj u Hrvatskoj
U bivšoj Jugoslaviji, abortus je legaliziran 1978. godine. Tada je usvojen "Zakon o zdravstvenim mjerama za ostvarivanje prava na slobodno odlučivanje o rađanju djece", koji je u većini država nasljednica još uvijek na snazi. Prema tom zakonu, prekid trudnoće se može izvršiti do isteka deset tjedana od dana začeća. Nakon toga isteka, abortus se može izvršiti samo po odobrenju komisije, a pod uvjetima i po postupku utvrđenom ovim zakonom. Obavlja se samo u ovlaštenim stacionarnim zdravstvenim ustanovama. Prema članku 97. Kaznenog zakona, tko protivno propisima o prekidu trudnoće, trudnoj ženi s njezinim pristankom započne vršiti, izvrši ili joj pomogne izvršiti prekid trudnoće, kaznit će se kaznom zatvora od šest mjeseci do tri godine.
Baker, California
Baker je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 735 stanovnika.
Hromozom 19 (čovek)
Hromozom 19 je autozomni hromozom devetnaesti po veličini u humanom kariotipu. Prema položaju centromere pripada metacentričnim hromozomima. Prema Denverskoj konferenciji iz 1960. godine svrstan je u F grupu. Izgrađen je od 67 miliona parova baza DNK što predstavlja od 2-2,5 ukupne količine DNK u ćeliji.
Mapirani geni i bolesti/poremećaji
desno|genska mapa hromozoma 19
Geni mapirani na ovom hromozomu uzrokuju sledeće bolesti i poremećaje: • 2
Groton Long Point, Connecticut
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 518, što je 149 (-22,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Neoksantinska sintaza
Neoksantinska sintaza (, NSY) je enzim sa sistematskim imenom violaksantin—neoksantin izomeraza (epoksidno otvaranje). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Otvaranjem epoksidnog prstena violaksantina se formira hiralni alen.
Big Wells, Texas
Big Wells je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 697 stanovnika.
Bakersfield, California
Bakersfield je grad u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 347.483 stanovnika.
Gatifloksacin
Gatifloksacin je organsko jedinjenje, koje sadrži 19 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 375,394 Da.
Madonna di Lourdes, Padova
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 53 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od -1 m.
Hromozom 20 (čovek)
Hromozom 20 je autozomni hromozom dvadeseti po veličini u humanom kariotipu. Prema položaju centromere pripada metacentričnim hromozomima. Prema Denverskoj konferenciji iz 1960. godine svrstan je u F grupu. Izgrađen je od 72 miliona parova baza DNK što predstavlja od 2-2,5 ukupne količine DNK u ćeliji. desno|genska mapa hromozoma 20
N-metilalanin dehidrogenaza
N-metilalanin dehidrogenaza (, N-metilalaninska dehidrogenaza) je enzim sa sistematskim imenom N-metil-L-alanin:NADP+ oksidoreduktaza (demetilacija, deaminacija). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Scheibenberg
Šajbenberg je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 69 opštinskih središta okruga Ercgebirge. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 2.288 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14521510.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Ercgebirge Šajbenberg se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Ercgebirge. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 600–800 metara. Površina opštine iznosi 9,0 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 2.288 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 254 stanovnika/km².
Тексас ренџерси
Тексас ренџерси су професионални тим бејзбола у оквиру МЛБ-а, са седиштем у граду Арлингтон у држави Тексас. Своје утакмице играју на стадиону Ренџерс Болпарк, Арлингтон. Чланови су Америчке лиге и наступају у дивизији Запад. Клуб је основан 1961. године и до сада је једном мењао назив, у периоду 1961-71, носио је име „Вашингтон сенаторси“.
„Ренџерси“ нису били шампиони МЛБ-а, до сада. Клуб има своју маскоту коња — „Ренџерс Капетана“.
Stoneham, Massachusetts
Stonham je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Masačusets.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 21.437, što je 782 (-3,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Champagnac-la-Noaille
Šampanjak la Noaj je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Limuzan, u departmanu Korez koja pripada prefekturi Til.
Baldwin Park, California
Baldwin Park je grad u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 75.390 stanovnika.
Champagnac-la-Noaille
Vanjske veze
] ]
Marko Junije Brut
thumb|Antička bista Marka Bruta Marko Junije Brut (85. pne. — 42. pne.), takođe poznat i kao Kvint Servilije Kepio Brut je bio rimski senator pri kraju Rimske republike. Navodno je potomak Lucija Junija Bruta, koji je predvodio proterivanje kraljeva iz Rima i bio konzul prve godine republike. Na početku svoje karijere, Brut je bio pripadnik optimata protiv Prvog trijumvirata Gaja Julija Cezara, Gneja Pompeja i Marka Krasa. Na početku građanskog rata između, stao je na Pompejevu stranu, međutim posle Cezarove pobede kod Dirahija i Farsale 48. pne. predao se Cezaru. Zajedno sa Gajem Kasijem Longinom i Decimom Brutom, bio je organizator atentata na Cezara 15. marta 44. pne. Posle poraza, koje su doživele trupe kojima je komandovao zajedno sa Longinom, kod Filipa u Grčkoj 42. pne. izvršio je samoubistvo jer je Matea kraljica.
Servilija je bila i Cezarova ljubavnica pa su se javila i neka nagađanja da mu je pravi otac upravo Cezar, ali to nije potvrđeno.
Odgajan u aristokratskom duhu, Brut sebe smatra potomkom polulegendarnog Lucija Junija Bruta koji je isterao kralja Tarkvinija Oholog iz Rima. Odlikovao se strogim načinom života i bio je poznat kao poštovatelj i sledbenik Platona i stoičara. Ipak, zanimanje za filozofiju, nije mu smetalo da se u mladosti bavi zelenaštvom. Poznat je slučaj zajma kiparskom gradu Salamini i traženje kamate od 48%. Sa Kipra se vratio u Rim kao bogat čovek. Oženio se ženom po imenu Klaudija.
Politička karijera
Na početku građanskog rata između Cezara i Pompeja bio je na strani Pompeja, ali mu je nakon bitke kod Farsale 48. pne. Cezar oprostio i primio ga k sebi. Nakon toga, 46. p. n. e Brut je posta namesnik Cisalpske Galije, a godinu dana kasnije Cezar ga je odredio pretorom za 44. pne. Razveo se od Klaudije i ponovo oženio s Porcijom, kćerkom Marka Porcija Katona i svojom sestričinom.
Cezarovo ubistvo
Cezarovo ubistvo, slika italijanskog slikara [[Vinčenco Kamukini|Vinčenca Kamukinija|thumb|250px]] Otprilike u to vreme, mnogi senatori su počeli da se plaše Cezarove narastajući moći nakon njegovor imenovanja za doživotnog diktatora. Bruta su drugi senatori ubeđivali da se uključi u zaveru protiv Cezara. Na kraju se opredelio za Cezarovo ubistvo zbog njegovog kraljevskog načina vladanja. Njegova supruga Porcija je bila jedina žena koja je znala za zaveru.
Zaverenici su planirali da izvrše ubistvo na martovske ide (15. marta) 44. godine pne. Tog dana Cezar je odložio dolazak u Senat pošto ga je njegova supruga Kalpurnija Pizon, pokušavala da ubedi da ne ide. Zaverenici su se uplašili da je zavera otkrivena. Međutim, Brut je ostao uporan i sačeka Cezarov dolazaj u Senat, navodno čak i pošto mu je glasnik doneo vesti koje bi ga naterale da ode. Kada se Cezar konačno pojavio u senatu, zaverenici su ga napali. Publije Servilije Kaska je navodno prvi napao Cezara udarcem u rame, koji je Cezar odbio. Međutim, nakon što je video da je Brut među zaverenicima, pokrio je svoje lice togom i prepustio se svojoj sudbini. Zaverenici su ga napadali u tolikom broju da su čak ranili jedni druge. Rečeno je da je Brut bio ranjen u ruku.
Posle Cezarovog ubistva
Posle Cezarovog ubistva Senat je usvojio amnestiju ubica. Amnestiju je predložio Cezarov prijatelj i ko-konzul Marko Antonije. Ipak, nezadovoljstvo među stanovništvom nakon Cezarovog ubistva, primorao je zaverenike da napuste Rim. Brut je otišao na svoje imanje, zatim u Atinu i konačno u Makedoniju, čiji je postao namesnik.
Godine 43. pne., nakon što je Oktavijan od rimskog senata dobio titulu konzula, jedna od njegovih prvih akcija je bila da se ljudi odgovorni za ubistvo Julija Cezara proglase ubicama i neprijateljima države. Marko Tulije Ciceron, ljut na Oktavijana, je napisao pismo Brutu u kom je objasnio da su snage Oktavijana i Marka Antonija podeljene. Antonije je morao da sa svojom vojskom krene u pohod u Galiju, čiji je želeo da postane namesnik. Kao odgovor na taj pohod, Oktavijan je sakupio svoju vojsku i borio se u nizu bitaka u kojima je Antonije poražen. Kada je čuo da ni Antonije ni Oktavijan nemaju dovoljno veliku vojsku da odbrane rim, Brut je skupio svoju vojsku, koja je brojala ukupno oko 17 legija.
Kod Apolonije u Iliriji je 43. pne. pobedio i zarobio Gaja Antonija, rođenog brata Marka Antonija, nakon čega se u Maloj Aziji pridružio Kasiju. Preko Helesponta su se vratili u Evropu. Oktavijan se, na vest da je Brut krenuo na Rim, pomirio sa Antonijem. Njihova vojska, koja je brojala oko 19 legija, je krenula u susret Brutu i Kasiju. Dve vojske su se sukobile u dve bitke koje će biti poznate kao bici kod Filipa. Prva bitka je vođena 3. oktobra 42. pne. u kojoj je Brut porazio Oktavijanovu vojsku, ali su Kasija pobedile Antonijeve trupe. Druga bitka je vođena 2. oktobra 42. pne. koja je završena Brutovim porazom.
Posle poraza Brut je pobegao u obližnja brda sa samo četiri legije. Znajući da će biti zarobljen, Brut je počinio samoubistvo. Antonije je u znak poštovanja, naredio da se Brutovo telo umota u Atnonijevu najskuplju purpurnu mantiju (koja je kasnije ukradena, a Antonije je naredio da se lopov pogubi). Brut je kremiran i njegov pepeo je poslat njegovoj majci Serviliji Kepio. Njegova supruga Porcija je navodno počinila samoubistvo nakon vesti suprugovoj smrti, mada o ovome postoje nesuglasice; Plutarj navodi da postoji pismo koje je navodno napisao sam Brut u kom žali način njene smrti.
Hromozom 18 (čovek)
Aberacije hromozoma 18
1. Trizomija ovog hromozoma dovodi do Edvardsovog sindromakoji se odlikuje multiplim anomalijama:
Glavni uzrok Edvardsovog sindroma je neodvajanje hromozoma u mejozi roditelja, dok je ređi uravnotežena translokacija jednog od roditelja. Veoma retko se javlja mozaicizam koji uzrokuje mnogo blažu kliničku sliku.
2. Delecija dugog kraka (18q-) fenotipski se manifestuje kao De Grouchijev sindrom sa sledećom kliničkom slikom:
3. Delecija kratkog kraka se manifestuje kao prethodno opisani De Grouchijev sindrom sa sledećim fenotipskim obeležjima:
Mapirani geni i bolesti/poremećaji
desno|genska mapa hromozoma 18
Geni mapirani na ovom hromozomu uzrokuju sledeće bolesti i poremećaje: • 2
Klenov fragment
right|thumb|450px| Funkcionalni domeni u Klenovom fragmentu (levo) i DNK polimerazi I (PDB). Klenov fragment je veliki proteinski fragment koji se formira kada se DNK polimeraza I iz E. coli enzimatski preseče posredstvom proteaze subtilisina. Prvobitno je opisan 1970. On zadržava 5'-3' polimeraznu aktivnosti i 3’ → 5’ egzonukleaznu aktivnost za odvajanje prekodirajućih nukleotida i korekturu, ali gubi svoju 5' → 3' eksonukleaznu aktivnost.
Tiazolna tautomeraza
Tiazolna tautomeraza (, tenI (gen)) je enzim sa sistematskim imenom 2-(2-karboksi-4-metilthiazol-5-il)etil fosfat izomeraza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Klenov fragment
Drugi manji fragment formiran kad se DNK polimeraza I iz E. coli preseče subtilisinom zadržava 5'-3' eksonukleaznu aktivnost, ali nema druga dva dejstva koje manifestuje Klenov fragment (i.e. 5'-> 3' polimerazna aktivnost i 3'->5' eksonukleazna aktivnost).
Istraživanja
5' → 3' egzonukleazno dejstvo DNK polimeraze I iz E. coli nije podesno za mnoge oblike primene, te stoga Klenov fragment, koji ne ispoljava tu aktivnost, može da bude veoma koristan u istraživanjima. Klenov fragment je ekstremno koristan u istraživačkim procesima kao što su:
Položaj LGBT osoba u Austriji
Premda još uvek značajno konzervativna i pod dominantnim uticajem Katoličke crkve, Austrija se polako liberalizuje po pitanju prava LGBT osoba. Od početka 2010. godine Austrija priznaje registrovana partnerstva istopolnih parova, ali još uvek ne dozvoljava usvajanje dece ili pristup veštačkoj oplodnji.
Klenov fragment
Istraživanja
Klenov fragment je isto tako bio originalni enzim koji se koristio za znatnu amplifikaciju segmenata DNK u procesu polimerazne lančane reakcije (PCR), pre nego što je bio zamenjen termostablnim enzimima kao što je Taq polimeraza.
Položaj LGBT osoba u Austriji
Legalizacija homoseksualnosti
Homoseksualnost je legalizovana u Austriji 1971. godine, dok je zakonska minimalna starosna granica za stupanje u seksualne odnose izjednačena za istopolne i heteroseksualne odnose 2002. godine sudskom odlukom. Gejevi i lezbejke mogu otvoreno da služe u vojsci.
Istopolne zajednice
Nakon presude Evropskog suda za ljudska prava u slučaju Karner protiv Austrije istopolni parovi koji su živeli zajedno imali su ista prava kao nevenčani heteroseksualne parovi.
Planirano je da se donese zakon o istopolnim partnerstvima 2008. godine ali se vladajuća koalicija raspala i donošenje zakona je sprečeno prevremenim izborima.
Februara 2009. Austrijska ministarka Dr. Maria Fekter je održala razgovor sa predstanicima i predstavnicama LGBT organizacije Lambda, nakon čega je najavila podnošenje zakona o registrovanim partnerstvima. O zakonu se glasalo 10. decembra, 2009. godine u parlamentu. Zakon je stupio na snagu 1. januara, 2010. godine. Istopolni parovi nemaju prava da usvajaju decu, niti imaju pristup IVF-u i veštačkoj oplodnji. Prema podacima iz 2006. godine, 49% državljana i državljanki Austrije podržava istopolne brakove.
Zabrana diskriminacije
Od 2004. godine zakon o radu zabranjuje diskriminaciju na osnovu seksualne orijentacije na federalnom nivou. Pored toga šest od devet federalnih republika imaju svoje zakone o zabrani diskriminacije u okviru svojih ingerencija.
Svjetlosna godina
Svjetlosna godina (ili godina svjetlosti; znak gs ili engl. ly od light year) astronomska je mjerna jedinica za duljinu; to je duljina (udaljenost) koju svjetlost prijeđe u vakuumu za jednu tropsku godinu.
Svjetlosna godina u metrima
Naravno, brzina svjetlosti na nekoliko decimala više :-) iznosi 2,997.924.580 * 108 m/s, pa je točnija udaljenost 9.454.254.955.488.000 metara, ili nešto malo manje od devet i pol milijuna milijuna kilometara.
Kako godina dana (sunčeva godina) ima 365 dana 5 sati 48 minuta i 45 sekundi, broj sekundi je zapravo 31.556.925 - a udaljenost iznosi 9.460.528.112.671.650 metara.
Veća jedinica
Veća astronomska jedinica je parsek (pc): 1 pc = 3,26 gs.
Bishop, Texas
Bishop je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 3.134 stanovnika.
Ekumenski sabor
Ekumenski ili vaseljenski sabor ili ekumenski koncil je izraz koji se prevashodno odnosi na pravoslavlje i katoličanstvo, označavajući svjetsko sabiranje ili okupljanje kršćanskih crkava, odnosno susret svih njihovih partrijarha, odnosno biskupa, radi donošenja zajedničkih hrišćanskih dogmi i razmatranja crkvenih pitanja koja imaju univerzalno značenje, što znači da moraju biti prihvaćena od svih sestrinskih crkava, tj. pune crkve. Po ovom pitanju pravoslavna, tj. pravoslavne crkve, i katolička crkva se razlikuju, te prema tome nisu pune sestrinske crkve. Prema Istočnom pravoslavlju, punu crkvu sačinjava većina Istočnih pravoslavnih crkava, koje se ralikuje od tzv. Orijentalnog pravoslavlja, s kojim Istočne crkve nisu u sestrinskim odnosima. Rimokatolička crkva također nije dio pune crkve. Slično ovom, Rimokatolička crkva označava kao punu crkvu samo one crkve (katoličke) koje su u punim sestrinskim odnosima s Rimokatoličkom crkvom.
Jovan Oliver
thumb|300px|Srpsko carstvo 1360. godine, u vreme cara Uroša, sa teritorijama oblasnih gospodara Jovan Oliver (rođen oko 1310. godine, umro posle 1356. godine) je bio jedan od najmoćnijih velmoža u državi Stefana Dušana. Vladao je svojom oblašću vardarske Makedonije kao polu-nezavistan vladar, priznavajući sizerenstvo Dušanu, ali nije bio njegov potčinjeni. Nosio je titule velikog vojvode, sevastokratora, i od proglašenja Srpskog carstva despota.
Ekumenski sabor
Međutim, sve Istočne pravoslavne crkve i Rimokatolička crkva priznaju važnost svih ranih ekumenskih sabora koji su održani prije Velikog raskola (šizme), s izuzetkom Četvrti konstantinopolski sabor, za koji katolici tvrde da se održao 869-870, dok pravoslavci ukazuju na potonji konstantinopoljski sabor, održan 879-880.
Jovan Oliver
Život
U dubrovačkim izvorima se pominje kao Oliver Grčinić i govorio je grčki jezik, na osnovu čega se smatra da je bio grčkog porekla. Verovatno je pomogao Dušanovo svrgavanje oca, kralja Stefana Dečanskog, 1331. godine, a nakon smrti svoje prve žene Karavide oženio je Mariju Paleologinu, Dušanovo pomajku. Jovan je bio aktivan 1334. godine u ratu sa Vizantijom, i bio je kasnije prisutan na mirovnim pregovorima zajedno sa Vratkom Nemanjićem. 1341. godine, podražavajući srpske vladare, sagradio je manastir Lesnovo kod Zletova, ispunjavajući svoju zadužbinu ("obavezu").
Bio je jedan od najznačajnijih Dušanovih vojskovođa tokom njegovih osvajanja Makedonije i Tesalije. Verovatno se pod pritiskom moćnog Jovana Olivera srpski kralj Dušan uključio u građanski rat u Vizantiji 1341–1347, koji mu je potom doneo neslućeno proširenje državne teritorije. Veruje se da je Jovan ugovorio sastanak Kantakuzena sa Dušanom blizu Prištine u julu 1342. godine. Kantakuzen, kome je očajnički bila potrebna pomoć Srbije, očigledno se složio da Srbi zadrže sve gradove koje zauzmu, uprkos svojoj kasnijoj suprotnoj tvrdnji. Da zapečate sporazum, Kantakuzenov mlađi sin, Manuel, je trebalo da se venča ćerkom Jovana Olivera, ali je kasnije Dušan prekršio ovaj savez, pa do braka nije došlo.
Umro je oko 1356. godine i sahranjen u manastiru Lesnovo. Posle njegove smrti, njegove posede su međusobno razdelili okolni srpski velikaši (Mrnjavčevići i Dejanovići) tokom raspada srpskog carstva, tako da za njegovih 6 sinova nije ostalo ništa na upravu.
Ekumenski sabor
Osmi ekumenski sabor
U nekim Pravoslavnim Crkvama među ekumenske sabore ubraja se i:
Gemifloksacin
Gemifloksacin je organsko jedinjenje, koje sadrži 18 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 389,381 Da.
Northeast Ithaca, New York
Nortist Itaka je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.641, što je 14 (-0,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Genetički modifikovan organizam
Zakon o genetički modifikovanim organizmima Republike Srbije GMO definiše kao: ”organizam, osim ljudskog, čija je genetička osnova promenjena upotrebom tehnologije rekombinantne DNK”.(Sl. glasnik RS, br. 101/2005)
Najčešće genetički modifikovani organizmi su: kukuruz, soja, uljana repa, krompir, pamuk i paradajz.
Evropsko zakonodavstvo zahteva da organizmi koji su genetički tretirani budu posebno označeni. Postoje zahtevi udruženja potrošača da se ova oblast bolje uredi i propišu stroži uslovi kod korišćenja GMO.
Države kod kojih je obavezno označavanje GMO: Japan, Filipini, EU, Švajcarska, Australija, Novi Zeland, itd.
Države kod koji nije obavezno označavanje GMO: Rusija, Kanada, Argentina, itd.