cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Republika Srpska Krajina
Kultura i obrazovanje
U školama Srpske Krajine su se učili sljedeći predmeti: srpski jezik i književnost, istorija, geografija, muzička i likovna kultura, priroda i društvo i vjeronauka. Udžbenike je štampao Zavod za udžbenike Republike Srbije. Iz Srbije je podremana humanitarna pomoć kako pojedinačno učenicima, tako i cijelim školama. Djeca poginulih boraca su dobijala udžbenike na poklon. Znatnu pomoć obrazovnom sistemu Srpske Krajine, osim Srbije, pružala je Grčka i Rusija.
U ljeto 1993. godine u Srpskoj Krajini je osnovana Narodna biblioteka, čije je osnivanje pomogla Srpska akademija nauka i umjetnosti. U Kninu je 16. juna osnovano Srpska narodno pozorište. Ansambla pozorišta je učestvovao na festivalima u gradovima Srpske Krajine zajedno sa kolegama iz Srpske i Srbije. Nešto kasnije u Kninu je osnovan dokumentacioni centar „Krajina-film”. Brojne kulturne manifestacije su održavane u Domovima Srpske vojske Krajine, posebno u Kninu, Benkovcu, Petrinji, Glini i Belom Manastiru. Organizovana su i kulturna društva. Pored toga, u Srpskoj Krajini su preuzete određene mjera za osnivanje muzeja. Muzejska djelatnost je organizovana u Kninu (Kninska tvrđava), Benkovcu (Kaštel Benković), Petrovoj Gori, Topuskom, Vukovaru (Dvorac grofa Elca) i Belom Manastiru.
U Srpskoj Krajini se emitovala „Državna radio-televizija”, kao i u Benkovcu, Kninu, Gračanici, Korenici, Slunju, Vrginmostu, Petrinji, Okučanima, Vukovaru, Borovu Selu, Mirkovcima i Belom Manastiru. Krajem 1993. godine, radi predizborne kampanje Milana Martića, uz podršku Jugoslavije, počelo je emitovanje programa „Televizija na Plitvicama”.
Poslije pada Srpske Krajine u avgustu 1995. godine, mnogi učenici i studenti nastavili su školovanje u Srbiji. U jesen 1995. godine, obrazovne institucije Srbije su iz izbjegličkih porodica iz Srpske Krajine zabilježile 15.900 osnovaca, 6.100 srednjoškolaca i 1.890 studenata.
Zdravstvena zaštita
Zdravstvo područja Srpske Krajine je prije rata bilo integralni dio zdravstvene službe u Hrvatskoj. Finansirano je iz jedinstvenog fonda, sa sjedištem u Zagrebu. Količina novca kojom je raspolagalo krajiško zdravstvo nije bila dovoljna da pokrije veće potrebe. Zdravstvena služba Krajine imala je 9 domova zdravlja (Knin, Benkovac, Obrovac,
, Korenica, Donji Lapac, Dvor na Uni, Kostajnica, Vrginmost, Vojnić) i 3 medicinska centra (Knin, Glina, Petrinja). Broj stanovnika na jednog ljekara je bio, u prosjeku, 1.412. Najmanji je bio u Kninu (532) i u Petrinji (554), dok u Vojniću taj broj iznosio 2.233. Broj postelja u RSK je iznosio 1.338, tj. 4,53 kreveta na 1.000 stanovnika.
Nakon početka rata u 1991. godini zdravstvena služba u SAO Krajini je reformisana u pravcu autonomije i saradnji sa službama zdravlja Bosne i Hercegovine i Jugoslavije. U jesen 1991. bila su stvorena dva medicinska centra u Kninu (Dalmacija i Lika) i u Glini (Kordun i Banija). Značajna pažnja je bila obraćena na pomoć izbjeglicama sa područja pod kontrolom ZNG i MUP-a Hrvatske, kojih je bilo ukupno oko 100.000 ljudi. U toku čitavog rata veliku pomoć ljekarima Srpske Krajine su pružili Vojnomedicinska akademija u Beogradu i humanitarne organizacije, kao i Srpska pravoslavna crkva.
Sport
Prvi koraci po razvoju sportskih aktivnosti na prostoru Srpske Krajine su počeli 28. septembra 1992. godine kada je usvojen Zakon o fizičkoj kulturi. Nakon toga su osnovani strukovni savezi kao fudbalski u Srbu, košarkaški u Kninu, odbojkaški u Vukovaru, rukometni u Belom Manastiru, šahovski u Borovu naselju itd. U Benkovcu 11. februara 1995. godine je osnovan Olimpijski komitet Republike Srpske Krajine. Saradnja Srpske Krajine, Srpske i Srbije na sportskom polju bila je uspješna. Prvi koraci saradnje napravljeni su zahvaljujući naporima Ministarstva za sport Savezne Republike Jugoslavije, Jugoslovenskog olimpijskog komiteta, Fakulteta za fizičko vaspitanje i drugih institucija u Beogradu i sličnih iz Srpske, odnosno sa Pala i iz Banje Luke. U Srpskoj Krajini je bila popularna fudbalska liga koja je postojala u periodu od 1992. do 1995. godine, a najpoznatiji klub je bio „Dinara” iz Knina. Politički položaj Srpske Krajine odrazio se na njen sportski život u međunarodnim okvirima. To je značilo blokadu u svakom pogledu.
Sportske aktivnosti su sprovođene u čitavom ratnom periodu. Krajiška ekipa je učestvovala na prvenstvu Vojske Republike Srpske u zimskim sportovima na Jahorini. Karatisti iz Petrinje učestvovali su na karate prvenstvu Jugoslavije. Organizovano je više trka maratonaca od kojih je najpoznatija trka na relaciji Banja Luka—Knin u dužini 320 km.
U organizaciji Glavnog štaba Srpske vojske Krajine, na stadionu Sportskog centra u Kninu, 22. maja 1993. godine, odigrana je prijateljska fudbalska utakmica između selekcija Srpske vojske Krajine i Vojske Republike Srpske. Utakmicu je posmatralo nekoliko hiljada gledalaca, među kojima su bili Đorđe Bjegović, predsjednik Vlade Srpske Krajine i general Mile Novaković, komandant Srpske vojske Krajine, sa saradnicima. Fudbaleri obje ekipe došli su na utakmicu sa ratišta iz svih dijelova svojih država.
Trenutno stanje
Poslanici nekadašnje Skupštine Republike Srpske Krajine su 2005. godine formirali Vladu Republike Srpske Krajine u progonstvu, međutim ona do danas nije ostvarila neki veći uticaj kako među izbjeglim licima iz Srpske Krajine, tako i prema Vladi Srbije.
Prvi ministar vlade u progonstvu je Milorad Buha. U vladi se još nalazi šest ministara. Članovi vlade u progonstvu izjavili su da namjeravaju raditi na planu zasnovanom na planu Z-4 i njihov konačni cilj je da Srbi postignu „više od autonomije, manje od nezavisnosti” u Hrvatskoj. Skupština i Vlada Srpske Krajine u progostvu je priznala nezavisnost Abhazije i Južne Osetije.
M/T Brestova
M/T Brestova je trajekt za lokalne linije u sastavu flote hrvatskog brodara Jadrolinije. Izgrađen je 1985. u Japanu, za potrebe japanskog naručitelja. Tamo je plovio do 1999. pod imenom Bisan. Tada ga kupuje Jadrolinija i preimenuje u Brestova. Trajekt obično održava linije riječkog okružja. M/T Brestova je kapaciteta oko 70 automobila i 338 putnika.
Mihotići
Mihotići su naselje u Hrvatskoj u sastavu općine Matulja. Nalaze se u Primorsko-goranskoj županiji.
La Barranca, Santa Catarina
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 325 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 455 m.
Mihotići
Zemljopis
Sjeverno su Kučeli i Rukavac, sjeveroistočno su Jurdani, Jušići, Spinčići, Trinajstići i Rubeši, istočno su Matulji, južno su Pobri i Bregi.
San Agustín, Santiago Tuxtla
San Agustín je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Santiago Tuxtla.
Príncipe de Asturias (R-11)
Príncipe de Asturias (R11) je španjolski nosač zrakoplova i kapitalni brod Španjolske ratne mornarice. Na bazi španjolskog nosača izgrađen je i tajlandski nosač zrakoplova HTMS Chakri Naruebet koji je isporučen Tajlandu 1997. godine.
San Agustín, Santiago Tuxtla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 71 m.
Príncipe de Asturias (R-11)
Principe de Asturias može ponijeti AV-8B Harrier II Bravo i AV-8B Harrier II Plus borbene avione. Harrieri su naoružani sa AIM-9 Sidewinder i AIM-120 AMRAAM raketama zrak-zrak, AGM-88 HARM radio ometačkim raketama, AGM-65 Maverick zrak-zemlja raketama i GAU-12U topom. Nosač može prenijeti i helikoptere, obično Sikorsky Sea King SH-3H, Agusta AB-212 i Sikorsky SH-3 AEW (Airborne Early Warning) helikoptere. Nosač može nositi maksimalno 29 aviona i helikoptera, 12 na letnoj palubi i 17 u hangaru. Hangar je površine 2.398 m2. Iz hangara se avioni na letnu palubu površine 5.100 m2 dižu uz pomoć dva dizala. Nosač može primiti i V/STOL avione zbog karakteristike "ski-jump" koja je postavljena pod kutom od 12o što smanjuje potrebnu dužinu uzletne staze jer se zrakoplov praktički "lansira".
Izgradnja broda započela je u maju 1977, a kobilica je postavljena 8. oktobra 1979. Brod je isplovio 22. maja 1982, čemu je prethodila ceremonija koju je vodio kralj Huan Karlos I od Španije.
Brod se nalazi u sastavu Alfa grupe, koju još čini šest fregata klase Santa Monika, kao i drugi brodovi po potrebi. Princ od Asturije je zajedno sa Alfa grupom učestvovao u operacijama u Jadranskom moru tokom sukoba na teritoriji bivše SFRJ.
2008. nosaču Principe de Asturias je u španjolskoj floti pridružen novi nosač Juan Carlos I (L-61).
Yucuhillo, Heroica Ciudad de Tlaxiaco
Yucuhillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Heroica Ciudad de Tlaxiaco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 338 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2480 m.
El Puertecito, Turicato
El Puertecito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Turicato.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 55 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 518 m.
The Children's Hour (film)
The Children's Hour je američki crno-bijeli igrani film snimljen 1961. godine u režiji Williama Wylera, poznat kao jedno od prvih modernih hollywoodskih ostvarenja koje je nešto otvorenije koristilo homoseksualnost kao dio svog zapleta.
Predstavlja drugu po redu adaptaciju istoimene drame Lillian Hellman. Protagonistice, koje tumače Shirley MacLaine i Audrey Hepburn, su dvije najbolje prijateljice koje zajedno vode internat za djevojčice. Radnja prikazuje kako jedna od njihovih učenica iz pakosti i osvete započne širiti glasine kako su njih dvije lezbijske ljubavnice, a zbog čega će im oboma biti uništeni životi i karijere.
Wyler je godine 1936. bio režirao prvu adaptaciju iste drame pod naslovom These Three, ali je taj film bio prilagođen tadašnjem strogom hollywoodskom cenzorskom kodeksu te je predmet glasina u njemu bio "obični" heteroseksualni ljubavni trokut. Kodeks se nakon četvrt vijeka ublažio, te je scenarist John Michael Hayes mogao daleko vjernije prenijeti predložak, odnosno zadržati njegov tragični kraj. Iako je film samo implicirao lezbijstvo, i koristio izraze poput "neprirodnog odnosa", Wyler je svejedno, prema svjedočenju MacLaine u dokumentarnom filmu Celluloid Closet iz 1995. godine, bio prisiljen izbaciti pojedine scene kako ne bi izazivao dodatne kontroverze. Film je izazvao dobre kritike, te je bio nominiran za nekoliko Oscara i Zlatnih globusa, ali nije osvojio nijedan; u komercijalnom smislu je predstavljao promašaj.
Arzano, Alessandria
Arzano je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 258 m.
Escárcega (razvrstavanje)
Escárcega ima više značenja:
Srpska narodna slobodoumna stranka
Srpska narodna slobodoumna stranka je bila politička stranka osnovana 1861. godine koja je okupljala Srbe u Vojvodini, tada pod vlašću Austro-Ugarske. Osnivač joj je bio sr:Svetozar Miletić, gradonačelnik Novog Sada i zastupnik u mađarskom Parlamentu i hrvatskom Saboru. Godine 1919. ujedinila se u Jugoslovensku demokratsku stranku Ljubomira Davidovića.
Бубањ (разврставање)
Бубањ се може односити на:
La Gloria, Reynosa
La Gloria je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Reynosa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 40 m.
Mauden
Mauden je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 119 opštinskih središta okruga Altenkirhen (Vestervald). Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 118 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7132068.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Altenkirhen (Vestervald) Mauden se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Altenkirhen (Vestervald). Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 400 metara. Površina opštine iznosi 1,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 118 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 68 stanovnika/km².
Osječka televizija
Osječka televizija (OSTV), gradska televizija grada Osijeka. S emitiranjem je započela 10. IX. 2007. godine. Trenutno je u njoj zaposleno 20-ak osoba.
Praćenje
Signalom sa odašiljača Belje i Borinci unutar multipleksa D na K21 UHF-a Osječka televizija se može pratiti na cijelom području digitalne regije D1 koji obuhvaća dio Osječko-baranjske županije, Vukovarsko-srijemske i dio Brodsko-posavske županije.
Osječka televizija započela je s emitiranjem programa 10. rujna 2007.godine na 65 UHF kanalu. 25 djelatnika televizije proizvodi 16 vlastitih emisija, dok je ostatak programa iz razmjene s drugim lokalnim televizijama u Hrvatskoj. Televizija od 25. svibnja 2010. signalom pokriva područje digitalne regije D1, odnosno županije Osječko-baranjsku, Vukovarsko-srijemsku, te dio Brodsko-posavske županije, s oko 600.000 potencijalnih gledatelja. Program televizije može se pratiti preko Iskon.TV-a, B.net-a, MaxTV-a i OptiTV-a. Prema najnovijim istraživanjima gledanosti agencije AGB Nielsen, Osječka televizija je najgledanija lokalna televizija u Slavoniji i Baranji.
Le Grazie, La Spezia
Le Grazie je naselje u Italiji u provinciji La Spezia, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1628 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1 m.
1,2-Dioksin
1,2-Dioksin je heterociklično, organsko, antiaromatično jedinjenje sa hemijskom formulom C4H4O2. On je izomerna forma 1,4-dioksina (ili p-dioksina).
Usled njegovih peroksidu sličnih karakteristika, 1,2-dioksin je veoma nestabilan i ne može se izolovati. Čak su i supstituisani derivati su veoma nestabilni, e.g. 1,4-difenil-2,3-benzodioksin. 3,6-bis(p-tolil)-1,2-dioksin je bio pogrešno proglašen prvim stabilnim derivatom 1990. godine.
Richard III (film, 1955)
Richard III je britanski igrani film snimljen 1955. u režiji Laurencea Oliviera, koji predstavlja adaptaciju istoimene historijske drame Williama Shakespearea, a u kome naslovnu ulogu - engleskog kralja Richarda III - tumači sam Olivier.
Iako je bio uspješan i u vrijeme premijere, još veći uspjeh je stekao nakon ponovnog izdanja 1966. godine, te se danas smatra najuspješnijom od svih Olivierovih adaptacija Shakespeareovog teksta.
Quinzano d'Oglio, Brescia
Quinzano d'Oglio je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 6062 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 62 m.
Моравац (Алексинац)
Моравац је приградско насеље у Србији у општини Алексинац у Нишавском округу. Према попису из 2002. било је 1785 становника (према попису из 1991. било је 1972 становника). До 2008. године Моравац се убрајао у села када добија статус приградског насеља. Заједно са приградским насељима Житковцем и Прћиловицом чини једну целину креирајући једно од најмногољуднијих алексиначких насеља од око 7000 становника.
HTMS Chakri Naruebet
HTMS Chakri Naruebet je tajlandski prvi i jedini nosač zrakoplova i kapitalni brod Tajlandske kraljevske mornarice. Izgrađen je na osnovi španjolskog nosača zrakoplova Príncipe de Asturias (R-11) u Španjolskoj. Najmanji je aktivni nosač zrakoplova na svijetu.
Моравац (Алексинац)
Положај
Моравац је смештен у Алексиначкој котлини са леве стране тока Јужне Мораве. Географски се налази на тромеђи између Крушевца, Ниша и Сокобање, а у непосредној је близини града Алексинца.
HTMS Chakri Naruebet
Nosač je opremljen sa 6 višenamjenskih Sikorsky S-70B Seahawk helikoptera, namijenjenih za protupodmorničku borbu. Uz 6 helikoptera, nosi i 6 bivši španjolskih Matador AV-8S STOVL aviona. Letna paluba je dimenzije 174,6 x 27,5 metara sa "ski-jump" dijelom koji je postavljen pod kutom od 12o što smanjuje potrebnu dužinu uzletne staze jer se zrakoplov praktički "lansira". U hangar nosača stane 10 helikoptera srednje veličine ili aviona veličine Harriera. Maksimalna brzina nosača je 26,4 čvorova, a krstareća brzina 16 čvorova. Najveći domet je 10.000 nautičkih milja pri brzini od 12 čvorova.
Моравац (Алексинац)
Положај
Удаљеност од:
Праисторија
Бројни археолошки налази у атару Моравца показују да је ово поднебље било насељено још у праисторији. Милутин Гарашанин у својој књизи „Праисторија на тлу Србије“ помиње и Моравац: "у атару овог села, на локалитету Коњарник, пронађена је камена секира са отвором за држаљу. Чува се у Завичајном музеју у Алексинцу, а припада Старчевачкој култури". Остаци глинених посуда који потичу из разних периода а најстарији међу њима се везују за старевачку културу, могу се наћи у великом броју у атару Моравца. Остаци се највише примећују у близини Житковца, у делу где је некада била обала изливене Јужне Мораве, а у непосредној близини Житковачке циглане, где је такође пронађено више урни.
По Тихомиру Ђорђевићу, сва села алексиначке општине са леве стране тока Јужне Мораве била су настањена у праисторији. Међутим, озбиљнија археолошка истраживања никада нису обављена, услед недостатка новца.
Римски период
Траса Римског војног пута или Via militaris а преко данашње територије општине Алексинац није поуздано позната. Неки од историчара, међу којима је био и Тихомир Ђоревић, су мишљења да је овај пут, који је грађен 33 године и који је повезивао Сингидунум са Константинопољем, пролазио кроз Моравац.
Средњи век
Данашње насеље Моравац је све до краја 19. века носило име Мрсољ. У 16. веку постојала су села Горњи и Доњи Мрсољ. Оба се први пут помињу 1516. године у попису који Турци спроводе на територији освојене Србије.
Године 1833. село Моравац као и цела територија данашње општине Алексинац ослобађају се од Турака и улазе у састав Милошеве Србије.
Током српско-турског рата 1876—1878 Делиград је бранио Србију док алексиначки крај постаје највеће поприште битака. Своју прву битку против Турака на тлу Србије, Николај Рајевски је водио управо за село Моравац 1876. године. Главни војсковођа српско руских снага био је генерал Михаил Черњајев. Током жестоке борбе село је неколико пута прелазило из „руке у руку“ да би га на крају Турци заузели и спалили до темеља. Ова битка је била претходница чувеној бици на Шуматовцу и победи српско руских снага. Током српско туског рата 1876—1878 бележи се већа миграција Мораваца ка северним деловима Србије.
Економија
Захваљујући плодном Јужном Поморављу Моравац је познат по својим пољопривредним производима, која се углавном пласирају на пијацама Ниша и Алексинца. Насеље је посебно познато по високом квалитету зелене паприке, која је једна од најбољих у Србији. Од укупно 527 домаћинства 329 поседују газдинство, а просечна површина земљишта по домаћинству је 3,6 хектара. 14,3% посто Моравчана се бави пољопривредом, док се 8,5% становништва бави искључиво овом делатношћу. 20,3% посто чине лица са приходом.
Године 1885 због изуетних одлика овдашњег земљишта, Влада Краљевине Србије доноси одлуку о изградњи Монопола за прераду сировог дувана. Исте године саграђена је и пруга Београд - Ниш.
Поред пољопривреде заступљена је и трговина на велико и мало као и конфекција.
Саобраћај и инфраструктура
У Моравцу саобраћају аутобуси „Ниш Еспреса“, који повезују Ниш са Алексинцем и Алексинац са јастребачким селом Вукањом. Моравац има два аутобуска стајалишта-станице, Моравац-Центар и Моравац-Млин.
Култура и образовање
Слава Моравца је Ђурђевдан. Уочи Ђурђевдана, традиционално мештани ноће поред сеоске цркве посвећене Светом Ђорђу, која је смештена на Моравачком брду. Поред Моравчана долазе и мештани околних села који се придружују слављу. Сваке године се бира „домаћин“ или „колачар“ славља.
Културно Уметничко Друштво „Ђурђевдан“ је културно друштво из Моравца које негује српски фолклор и подржава све локалне културне догађаје.
Моравац поседује основну школу "Вук Караџић" као и једну предшколску установу. Основна школа окупља Ђаке до 4 разреда. Школа је саграђена око 1919. године.
Говор Моравчана: Стари говор алексиначког јужног поморавља се умногоме разликије од данашњег. Језик је еволуирао услед великог броја српског живља са југа Србије који насељава ове крајеве након ослобођења од Турака 1833. године а посебно након Другог светског рата, шездесетих и седамдесетих година. Највећи број миграната долази из предела Сурдулице, Косова и Метохије и Прешева. Како су долазили колективно, Срби са Југа углавном задржавају своје обичаје, али и језик намећући га староседеоцима.
Са друге стране, стари моравачки говор се данас једино може чути код старије популације „домородаца“. Тај говор је посве специфичан и јединствен, и доста се разликује од познатог „нишког“ акцента, иако већина лингвиста погрешно Алексинац и Ниш сврставају у „исто говорно подручје“, повезујући их са Торлачким дијалектом
Спорт
Фудбалски клуб села Моравца је Морава Житковац који је заправо уједињени клуб моравачке Младости и житковачке Мораве.
Демографија
Према последњем попису становништва одржаног 2011. године, у Моравцу живи 1857 пунолетних становника у 506 домаћинстава од којих се 301-дно бави искључиво пољопривредом.
Ово насеље је скоро у потпуности насељено Србима (према попису из 2002. године).
Tunnelhill, Pennsylvania
Tanelhil je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 363, što je 46 (-11,2 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Charlos Heights, Montana
Čarlos Hajts je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Montana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 120.
Via Casilina, Caserta
Via Casilina je naselje u Italiji u provinciji Caserta, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 212 m.
Ciupercenii Vechi, Calafat
Ciupercenii Vechi je naselje u Rumuniji u okrugu Dolž u opštini Calafat.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 2577 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 38 m.
Macavare
Macavare je naselje u opštini Nikšić u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 91 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 105 stanovnika).
Ciurciumì, Messina
Ciurciumì je naselje u Italiji u provinciji Messina, u regiji Sicilija.
Macavare
Demografija
U naselju Macavare živi 84 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 52,9 godina (51,5 kod muškaraca i 54,4 kod žena). U naselju ima 34 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,68.
Ciurciumì, Messina
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 589 m.
Macavare
Demografija
Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Većina stanovnika su iz bratstava Mirković i Perović, čiji su preci dva brata, Mirko i Pero.
La Capilla, Mezquitic
La Capilla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Mezquitic.
Maria Ilona
Maria Ilona je njemački crno-bijeli historijski film snimljen 1939. u režiji Geze von Bolvaryja. Predstavlja adaptaciju romana Ilona Beck Oswalda Richtera-Tersika. Radnja se događa u Habsburškoj Monarhiji za vrijeme burnih događaja 1848. godine, a naslovna protagonistica, čiji lik tumači Paula Wessely je mađarska plemkinja rastrzana između ljubavi prema mužu, austrijskom carskom oficiru, i odanosti prema domovini koja se nastoji izboriti za nezavisnost.
Bilhères (Oloron Sen Mari)
Bijer je naselje i opština u jugozapadnoj Francuskoj u regionu Akvitanija, u departmanu Atlantski Pirineji koja pripada prefekturi Oloron Sen Mari.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 158 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 9 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 17 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 650 metara (maksimalnoj 1.817 m, a minimalnoj 480 m).
Orisivo, Uruachi
Orisivo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Uruachi.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 97 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1337 m.
Transept
thumb|300px|right| Tlocrt tipične katedrale, - transept je potamnjen Transept (je sintagma od latinskih riječi trans = preko, kroz, s one strane i saeptum =ograda ) zapravo je onaj dio nekog objekta koji leži poprečno od njegove glavne mase.
Ipak se ta riječ najviše koristi u crkvenom graditeljstvu, gdje transept označava poprečni brod položen okomito na uzdužne brodove crkve tako da razdvaja svetište (uključujući oltar, apsidu, kor, prezbiterij ili katedru) od ostalog dijela crkve. U tlocrtu transept i brod daju objektu oblik križa. Na sjecištu transepta i glavnog broda često se uzdiže kupola (u ranijim crkvama to je bio središnji toranj). Poput zidova uzdužnih brodova, i transept može imati prozore.
Historija primjene
thumb|right|300px| Rekonstrukcija izgleda crkve sa dva transepta u [[Opatija Cluny|Opatiji Cluny ]] Transept se kao arhitektonski oblik javio u ranokršćanstvu ali njegova česta primjena kreće od romaničke i gotičke arhitekture.
Ako se transept nalazi točno u sredini broda, nastaje tzv. centralna crkva s upisanim grčkim križem s kracima jednake dužine, taj oblik je češći u pravoslavnim crkvama. U katoličkim crkvama transept je obično bliži oltaru - tako da tlocrtno takvi objekti imaju oblik latinskog križa.
Transept imaju i svjetovne građevine, kao što je to imala izgorjela Kristalna palača na Svjetskoj izložbi u Londonu 1851 godine. Transeptom se zove i dugi prolaz između dvije građevine.
Vanjske veze
[http://www.treccani.it/enciclopedia/transetto/ Transetto, na portalu treccani.it, pristupljeno 13. 06. 2011.]
Univerzitet Bio-Bio
Univerzitet Bio-Bio (šp. Universidad del Bío-Bío) je univerzitet u Čileu u gradu Concepción sa 8.977 studenata. Univerzitet Bio-Bio je osnovan 9. aprila 1947. godine. Rektor je Héctor Guillermo Gaete Feres. Moto univerziteta je: La Universidad de la región del Bío-Bío, što na španskom znači: Univerzitet u Regije Bio-Bio. Univerzitet u Biobiu je sačinjen od šest fakulteta i poseduje sistem univerzitetskih biblioteka i računskih centara.
Bombardiranje Katir-Jurta
Bombardiranje Katir-Jurta je incident koji se zbio za vrijeme drugog čečenskog rata kada su ruske oružane snage 4.2. 2000. nesrazmjerno bombardirali i ubili čečenske civile u selu Katir-Jurtu u Čečeniji, uključujući i izbjeglički konvoj sa bijelim zastavama. Broj ubijenih se procjenjuje na između 170 i 363. Rusija je navela da je bombardiranjem sela pokušala "spriječiti povlačenje čečenskih boraca iz Groznog". Organizacije za zaštitu ljudskih prava ovaj događaj nazivaju ruskim ratnim zločinom.
Prilikom bitke za Grozni, kako bi izmamila čečenske borce van iz Groznog, ruska vojska im je dala do znanja da su mogući sigurnosni koridori za napuštanje grada. Borci su ruskoj vojsci platili za ovu informaciju i za siguran prolaz. Na putu prema planinskom jugu, čečenski borci su ušli u selo Katir-Jurt, oko 35 km jugozapadno od Groznog. U selu je bilo 25.000 ljudi, uključujući 15.000 raseljenih osoba. Oko 3.000 boraca je ušlo u selo 4.2. Kasnije tog dana, ruski borbeni zrakoplovi su bombardirali selo. Iako su borci tada napustili selo, bombardiranje je nastavljeno. Iduća tri dana, velik broj civila je ubijen a velik dio sela uništen. Ruska vojska je blokirala selo i tako spriječila velik dio civila da napusti mjesto bombardiranja. Katir-Jurt je trebalo biti selo u "sigurnoj zoni". Prilikom bombardiranja, korištene su "vakuum bombe".
Crustitán, Santiago Tuxtla
Crustitán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Santiago Tuxtla.
Bombardiranje Katir-Jurta
Novinar Guardiana, John Sweeney, je optužio Vladimira Putina da je "odgovoran za jedno od najbarbarskijih zvjerstava od Drugog svjetkog rata".
Crustitán, Santiago Tuxtla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 173 m.
Bombardiranje Katir-Jurta
presuda Europskog suda za ljudska prava
24.2. 2005., Europski sud za ljudska prava (ECHR) je u presudi zaključio da je Rusija kriva za smrt civila u Katir-Jurtu.
Potrero Salitrillo Lagunas, Rincón de Romos
Potrero Salitrillo Lagunas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Rincón de Romos.
Bombardiranje Katir-Jurta
presuda Europskog suda za ljudska prava
Amnesty International je kritizirao rusku vladu zbog sustavnog neuspjeha da pokrene bilo kakvu istragu povodom ove i drugih presuda koje se odnose na ratne zločine u drugom čečenskom ratu.
Potrero Salitrillo Lagunas, Rincón de Romos
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 12 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1927 m.
Permani
Permani su naselje u Hrvatskoj u sastavu općine Matulja. Nalaze se u Primorsko-goranskoj županiji.
Zemljopis
Istočno su Ružići i Breza, zapadno su Veli Brgud, Mali Brgud i Brešca, jugozapadno su Zaluki i Zvoneće, jugoistočno su Mučići i Jurdani.
Scott McClellan
right|thumb|Scott McClellan u sali za štampu [[Bijela kuća|Bijele kuće]]
Scott McClellan (rođen 14.2. 1968. u Austinu) je od 2003. do 2006. služio kao sekretar za štampu Bijele kuće u administraciji predsjednika Georgea W. Busha.
U proljeće 2006. ga je zamijenio Tony Snow.
Leônidas da Silva
Leônidas da Silva (Rio de Janeiro, 6. rujna 1913. – Cotia, 24. siječnja 2004.) je bio brazilski nogometaš i reprezentativac, a kasnije i sportski komentator. Leônidas se danas smatra jednim od najvažnijih i najboljih nogometaša prve polovice XX. vijeka. Bio je izrazitan tehničar i strijelac koji je cijelu igračku karijeru proveo u Južnoj Americi.
Za reprezentaciju je nastupio na dva Svjetska prvenstva, a sa sedam golova je bio i najbolji strijelac u Francuskoj 1938. godine. Nadimci su mu bili "Crni Dijamant" i "Gumeni Čovjek", zbog njegove izrazite agilnosti na terenu.
Elliott Abrams
Elliott Abrams (24.1. 1948.-) je američki advokat koji je služio kao diplomat mnogim američkim predsjednicima, uključujućiGeorge W. Busha. Za vrijeme Bushovog prvog mandata, imenovan je na dužnost specijalnog predsjedničkog pomoćnika i višeg direktora Vijeća za nacionalnu sigurnost za bliskoistočne i sjevernoafričke poslove. Na početku Bushovog drugog mandata (u februaru 2005.), Abrams je unaprijeđen na dužnost zamjenika savjetnika za nacionalnu sigurnost, zaduženog za provođenje Bushove strategije o širenju demokracije po inostranstvu. S obzirom da uživa reputaciju vodećeg neokonzervativca, Abramsovo imenovanje od strane Bijela kuća 2.12. 2002. se smatralo prilično kontroverznim jer je Abrams bio upetljan u Iran-Contra skandal, tokom kojeg je priznao krivnju za dva prekršaja - nezakonito prikrivanje informacija Kongresu.
Mauel
Mauel je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 235 opštinskih središta okruga Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 69 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7232267.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim Mauel se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Ajfelkrajs Bitburg-Prim. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 396 metara. Površina opštine iznosi 5,3 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 69 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 13 stanovnika/km².
San Miguel Balderas, México
San Miguel Balderas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México.
Prema proceni iz 2012. godine u naselju je živelo 4621 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2860 m.
Karen Hughes
right|150px|Karen Hughes
Karen Parfitt Hughes (27.12. 1956.-) je američka republikanska političarka iz države Teksas. Trenutno služi u administraciji predsjednika Georgea W. Busha kao podsekretar za javnu diplomaciju u rangu ambasadora.
Kao dugogodišnja prijateljica, suradnica i savjetnica trenutnog predsjednika smatra se jednom od najmoćnijih žena u Americi.
Mučići
Mučići su naselje u Hrvatskoj u sastavu općine Matulja. Nalaze se u Primorsko-goranskoj županiji.
Televizija Slavonije i Baranje
Televizija Slavonije i Baranje ili Slavonska televizija (STV) počela je s emitiranjem 7. X. 1992. godine. Tada je bila treća lokalna televizija u Hrvatskoj. Već u prvoj godini emitiranja proizvodilo se 20 sati vlastitog programa tjedno, a reemitiran je i inozemni satelitski program.
Prilagodba
Godine 1997. Slavonska televizija se prilagodila tada novom Zakonu o telekomunikacijama te je osnovana Televizija Slavonije i Baranje d.o.o., koja je dobila koncesiju za emitiranje za sedam idućih godina.
Мраморски Поток
Мраморски Поток је насељено место у градској општини Палилула на подручју града Ниша у Нишавском округу. Према попису из 2002. било је 312 становника (према попису из 1991. било је 331 становника). Ово насеље је са насељима Мрамор и Крушце до 31.12.1992 било у саставу општине Мерошина, 1.1. 1993. године улази у састав Града Ниша, да би од 2004. постало део градске општине Палилула.
Televizija Slavonije i Baranje
Mreža
Stoga je tadašnje vodstvo Slavonske televizije odlučilo, zajedno s još nekolicinom hrvatskih lokalnih televizija, stvoriti nešto novo u hrvatskom medijskom prostoru. Rođen je projekt razmjene programa nazvan "Mreža". Na taj je način Slavonska televizija dobila priliku neke svoje emisije prikazati gledateocima diljem Hrvatske.
Мраморски Поток
Демографија
У насељу Мраморски Поток живи 255 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 42,1 година (41,8 код мушкараца и 42,5 код жена). У насељу има 95 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 3,28.
Ово насеље је у потпуности насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Televizija Slavonije i Baranje
CCN
Nedugo zatim uslijedilo je osnivanje CCN-a (Croatian Cable Network), projekta umreženih lokalnih TV-stanica na nacionalnoj osnovi. Članovi CCN-a su, osim STV-a su: OTV Zagreb, ATV Split, VTV Varaždin, RI-TV Rijeka, TV NOVA Pula i TV Čakovec. STV u njemu značajno sudjeluje svojim prilozima u "Vijestima dana" CCN-a. Tu je i glazbeno-zabavna emisija Vodotop.
Stanje 2002. godine
U X. mjesecu 2002. godine Televizija Slavonije i Baranje krenula je s novom programskom shemom, a svoj program emitirala je s tri odašiljača ukupne snage 2.085 W, koji su svojim signalima pokrivali cijelu županiju:
Potencijalni broj gledalaca
Osim 326.000 potencijalnih gledalaca Osječko-baranjske županije, program STV-a mogu pratiti dijelom i gledaoci susjednih županija. U Osijeku, koji s okolicom broji više od 100.000 stanovnika, program STV-a emitiraju i kablovske televizije.
Live streaming
U X. mjesecu 2007. godine STV je obilježila 15 godina postojanja i uspješnoga djelovanja. Tim povodom predstavljene su nove web-stranice, kao i live streaming programa Televizije Slavonije i Baranje, od 0-24 sata, na internetu.
Digitalna regija D1
Danas je pokrivenost signala u digitaloj tehnici s odašiljača Belje i Borinci unutar multipleksa D na K21 UHF-a takva da se program Televizije Slavonije i Baranje može pratiti na cijelom području digitalne regije D1, koje obuhvaća dio Osječko-baranjske županije, Vukovarsko-srijemske i dio Brodsko-posavske županije.
Rukavac (Matulji)
Rukavac je naselje u Hrvatskoj u sastavu općine Matulja. Nalazi se u Primorsko-goranskoj županiji.
Zemljopis
Sjeverno su Kučeli, sjeveroistočno su Mučići, Jurdani, Jušići i Spinčići, istočno su Matulji i Trinajstići, jugoistočno su Mihotići i Pobri, južno su Bregi.
M/T Cres
M/T Cres je trajekt za lokalne linije u sastavu flote hrvatskog broadara Jadrolinije. Izgrađen je 2005. u splitskom BSO-u. Blizanac je trajekata M/T Supetar i M/T Sveti Krševan. Sva tri trajekta su građeni u Hrvatskoj. Cres najčešće održava linije riječkog okružja, primjerice liniju Valbiska-Merag ili Prizna-Žigljen. M/T Cres kapaciteta je 100 automobila i 600 putnika.
Esmeralda (razvrstavanje)
Esmeralda ima više značenja:
M/T Sveti Krševan
M/T Sveti Krševan je trajekt za lokalne linije u sastavu flote hrvatskog brodara Jadrolinije. Izgrađen je 2004. u brodogradilištu Kraljevica, za potrebe linija zadarskog okružja, gdje je i plovio do 2007. kada dolazi M/T Juraj Dalmatinac. Danas Sveti Krševan plovi na liniji Orebić-Dominče. M/T Sveti Krševan je kapaciteta 100 automobila i 600 putnika.
Ružići (Matulji)
Ružići su naselje u Hrvatskoj u sastavu općine Matulja. Nalaze se u Primorsko-goranskoj županiji.
Zemljopis
Sjeveroistočno je Breza. Zapadno su Veli Brgud, Mali Brgud i Permani, jugozapadno su Brešca, Zaluki i Zvoneće, južno su Mučići i Jurdani.
Los Ángeles (Čile)
Los Ángeles je grad od 143,563 stanovnika. na jugu Čilea u Provinciji Bío Bío, u kojoj je administrativni centar
Geografske karakteristike
Los Ángeles leži u Centralnoj čileanskoj dolini duž obala triju malih pritoka rijeke Biobío, udaljen 97 km jugoistočno od svog regionalnog centra - Concepcióna. Kako leži na trasi Panameričkog autoputa granice odlično je povezan sa ostalim gradovima, a do njega vodi i krak željezničke pruge dug 21km.
thumb|260px|left| Centar grada
Historija
Los Ángeles je službeno osnovan 1739. dekretom pod imenom - Nuestra Señora de Los Ángeles status grada dobio je 1852.
Francourville
Frankurvil je naselje i opština u centralnoj Francuskoj u regionu Centar (region), u departmanu Er i Loar koja pripada prefekturi Šartr.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 797 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 43 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 18,46 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 157 metara (maksimalnoj 157 m, a minimalnoj 137 m).
Los Ángeles (Čile)
Historija
Grad je 1820. pretrpio veliki požar, i nekoliko potresa, a trpio je i od napada plemena Araukanaca.
Novi Bolman
Novi Bolman (mađ. Újbolmány [ˈuːjbolmaːɲ], ćir. Нови Болман), naselje u Općini Jagodnjak Osječko-baranjske županije (Republika Hrvatska).
Kao malo naselje, od svog nastanka pa do danas, Novi Bolman je neraskidivo vezan za Bolman - geografski, historijski, privredno, kulturno, školski, vjerski...
Geografski položaj
Novi Bolman je smješten u zapadnom dijelu Baranje, u mikroregiji Baranjske nizine Istočnohrvatske ravnice. Udaljen je 4,8 km sjeverozapadno od sjedišta općine Jagodnjaka, 1,6 km istočno od Bolmana, 31,2 km (preko Bilja) odn. 34,1 km (obilaznicom) od Osijeka i 13,8 km od Belog Manastira. Nalazi se na županijskoj cesti Ž4041 (D517 - Bolman - Novi Bolman - Jagodnjak - Novi Čeminac - Uglješ - Švajcarnica /D7/). Autobusnim vezama povezan je s Belim Manastirom i Osijekom.
Grafikon (2021)
Napomene vezane za popise stanovništva
San Vincenzo, Livorno
San Vincenzo je naselje u Italiji u provinciji Livorno, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 6178 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 7 m.
Novi Bolman
Udruge
U Registar udruga Republike Hrvatske nije upisana ni jedna udruga sa sjedištem u Novom Bolmanu (stanje: XII/2019).
Arzello, Alessandria
Arzello je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Novi Bolman
Ulice
Novi Bolman ima samo jednu ulicu, koja je svoje ime dobila nakon Drugog svjetskog rata. Proteže se smjerom zapad - istok, s tim da na zapadu počinje kod bolmanskog groblja, a na istoku ima dva kraka. Cijelom dužinom i istočnim krakom poklapa se sa županijskom cestom Ž4041. Drugi krak odvaja se iza kućnog broja 46 u smjeru sjeveroistoka. Taj drugi krak prelazi u prteni put, koji vodi kroz nekadašnji zaselak Karaševo prema Sudaražu.
Arzello, Alessandria
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 41 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 178 m.
Irwin, Illinois
Ervin je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 74, što je 18 (-19,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Pol-e Dohtar (razvrstavanje)
Pol-e Dohtar (, dosl. Kćerin most) se može odnositi na:
Vernilli, Avellino
Vernilli je naselje u Italiji u provinciji Avellino, u regiji Kampanija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 73 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 396 m.
Spisak elemenata
Sledeća tabela sadrži spisak 118 poznatih hemijskih elemenata.
Rigo Garza, Reynosa
Rigo Garza je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Reynosa.
Canales, Turicato
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 54 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 875 m.
Cosoltiapa, Santiago Tuxtla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 17 m.
Limón de la Peña, Santa Catarina
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 321 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 905 m.
Mauschbach
Maušbah je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 84 opštinska središta okruga Jugozapadni Palatinat. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 282 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7340218.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Jugozapadni Palatinat Maušbah se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Jugozapadni Palatinat. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 238 metara. Površina opštine iznosi 4,4 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 282 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 63 stanovnika/km².
R-11 Split
R-11 Split bio je razarač u sastavu jugoslavenske ratne mornarice čija je izgradnja trajala od 1939. do 1958. Razlog tomu bio je Drugi svjetski rat koji ga je nedovršenog zatekao na navozima.
Po završetku, uvršten je u sastav JRM kao R-11 Split. Iz operativne uporabe povučen je 1985. i razrezan.
Valovi tvari
mini|desno|Prikaz valova tvari u [[ogibu (difrakciji) elektrona.]]
mini|desno|[[Ogib ili difrakcija elektrona je pokazala da se elektroni ponašaju i kao čestice i kao valovi (dualizam).]]
Valovi tvari ili valovi materije su kvantnomehanički valovi iznimno kratkih dužina koji se uočavaju jedino u ekstremnim uvjetima pokusa kada tvar uz čestična pokazuje i valna svojstva (dualizam). Prema teoriji L. de Brogliea, valna dužina λ tvari:
obrnuto je razmjerna masi m i brzini gibanja v te tvari, a razmjerna Planckovoj konstanti h. Tako se na primjer nakon prolaska elektrona kroz kristalnu rešetku na fluorescentnom zaslonu može vidjeti interferencijska slika njihova ogiba, što se primjenjuje na primjer u elektronskom mikroskopu.
De Broglieva hipoteza
Godine 1924. iznio je Louis de Broglie smionu tvrdnju da između zraka svjetlosti i elektrona postoji potpuna analogija s obzirom na korpuskularna i valna svojstva. Po Einsteinu imaju kvanti svjetlosti frekvencije ν impuls sile p:
Taj isti odnos treba protegnuti na katodne zrake. Homogene zrake elektrona, koji se kreću s impulsom p = m∙ν, možemo opisati ravnim valom valne duljine:
Valna duljina katodnih zraka obrnuto je proporcionalna impulsu elektrona p, a konstanta proporcionalnosti je Planckova konstanta h.
Što je rekao pokus o de Broglievoj hipotezi? Valna svojstva nekog gibanja možemo utvrditi interferentnim i ogibnim pojavama. Potaknuti de Broglieovom hipotezom, prvi su C. J. Davisson i L. H. Germer 1927. iznijeli nesumljive dokaze o valnim svojstvima katodnih zraka. U elektronskoj cijevi mogu se proizvesti samo homogene katodne zrake velike brzine, pa njihove valne duljine padaju u spektralno područje rendgenskih zraka. Prema tome treba, kao i kod rendgenskih zraka, interferentne i ogibne pojave katodnih zraka tražiti pri refleksiji (odbijanju) ili prolazu kroz kristale. Pokusima se pri refleksiji katodnih zraka na kristalima opaža, da pojačanje nastupa samo kod određenih kutova, koji odgovaraju Braggovu uvjetu za rendgenske zrake. Sve pokusne metode za mjerenje valne duljine, koje se vrše na monokromatskim rendgenskim zrakama, mogu se primijeniti i na homogene katodne zrake.
Da ta ogibna slika doista potječe od katodnih zraka, možemo vrlo lako dokazati. Djelovanjem magnetskog polja čitava se ogibna slika pomiče. Iz razmaka svijetlih i tamnih kružnica može se kao i kod rendgenskih zraka izračunati valna duljina katodnih zraka. Između valne duljine i brzine katodnih zraka pokusima se nalazi odnos λ = 7,25∙1/v što se točno slaže s de Broglievim izrazom.
Poznato je da svjetlost prolazeći pokraj sitnih čestica proizvodi na zastoru ogibne slike. Čestice s promjerom otprilike jednakim valnoj duljini svjetlosti djeluju kao ogibni centri. Isto tako mogu se atomi ili molekule upotrijebiti za ogib rendgenskih ili katodnih zraka. Ogib elektronskih zraka na molekula vrlo uvjerljivo dokazuje valnu prirodu katodnih zraka.
De Brogliev odnos između impulsa i valne duljine vrijedi za sve vrste materije. On je univerzalan zakon koji povezuje valna i korpuskulatorna svojstva. Kod iste brzine valna je duljina zraka materije to manja što je veća masa čestica. Kod jednake brzine valna je duljina protonskih zraka 2 000 puta manja od valne duljine elektrona. Prema tome, vrlo je teško mjeriti valna svojstva protonskih zraka, jer su njihove valne duljine još manje od elektronskih. Kod protona susrećemo se s istom teškoćom kao i kod katodnih zraka: vrlo je teško postići homogene zrake malih brzina. Valna svojstva lakše se mogu utvrditi i mjeriti za zrake atoma ili molekula. Zrake molekula (ili atoma) mogu se dobiti po Sternovoj metodi ako se materija ispari u zrakoprazni prostor. Valna duljina molekularnih zraka, koje prolaze kroz vakuum, može se mjeriti sličnim uređajima kao i kod katodnih zraka. Brzine takvih molekularnih zraka mnogo su manje od brzine katodnih, ali zato molekule imaju mnogo veću masu, pa dobivamo jednake valne duljine. Za zrake molekula žive, na primjer, dobiva se na sobnoj temperaturi valna duljina jednaka 0,08 AJ. Brzine molekula u zraci nisu homogene, već su razdijeljene po kanonskoj vrijednosti, i zato su interferentne slike molekularnih zraka nešto mutnije od interferentnih slika katodnih zraka.
Valni učinak opaža se i kod nuklearnih reakcija koje izazivaju spori neutroni. Vidjeli smo prije da broj razbijanja atomskih jezgri naglo raste kad brzina neutrona pada. Za male brzine udarni presjek može biti tisuće puta veći od geometrijskog presjeka atomske jezgre. Učestalost srazova ne da se više predočiti time da su jezgra i neutron male kugle s danim promjerima. Neutrone, koji padaju na jezgre, moramo prikazati valovima. Brzi neutroni imaju valnu duljinu manju od promjera jezgre, pa ne činimo velike pogreške ako ih predočimo česticama. No, valna duljina sporih neutrona može biti mnogo veća od promjera atomske jezgre, koja djeluje kao centar disperzije. Iz optike je poznato, da je raspršenje veće ako je valna duljina veća. Prema tome, neutroni bit će to jače smetani atomskim jezgrama što im je brzina manja. Pokusima se doista opaža obrnuta razmjernost (proporcionalnost) između udarnog presjeka i brzine neutrona. Kod određenih brzina opažaju se nagli maksimumi udarnog presjeka. Kod ovih rezonancija, energije neutrona podudaraju se s pobuđenim energetskim nivoima atomske jezgre. Na osnovu valne duljine, Brait i E. Wigner izračunali su udarni presjek neutrona, koji se vrlo dobro slaže s pokusima.