cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liberalna demokracija Slovenije
LDS svoje korijene ima u Liberalnoj demokratskoj stranci koja je osnovana 1989. godine, a među čijim članstvom i osnivačima su dominirali vodeći liberalni intelektualci Slovenije, kao i reformski raspoloženo rukovodstvo tadašnjeg Saveza socijalističke omladine Slovenije.
LDS je sudjelovala na prvim demokratskim izborima u Sloveniji 1990. godine, ali je ostala u opoziciji. Nakon što se godine 1992. raspala vladajuća koalicija DEMOS, LDS je došla na vlast, na kojoj je, u raznim koalicijama, bila do 2004. godine.
Perzijski ustanak
Sukob
Perzija je bila vazalna kraljevina Medijske Monarhije od kraja 7. vijeka pne., kada su Medijci u savezu sa Babilonijom pokorili Novoasirsku Monarhiju te prigrabili njene vazalne teritorije, među kojima je bila i Perzija. Tokom medijske dominacije postojale su dvije perzijske kraljevine Anšan i Parsumaš, no bile su jako povezane u političkom i rodbinskom smislu. Godine 559. pne. na anšanski (perzijski) tron dolazi Kir II. Veliki, sin Kambiza I. Budući kako je prijenos krune Parsumaša sa Arsama (Arijaramnov sin) također prešao na Kira Velikog, on je objedinio dva perzijska kraljevstva pa ga se smatra prvim pravim perzijskim kraljem. Ipak, u početku Kirove vladavine Perzija je i dalje imala vazalni status pod dominacijom moćne Medijske Monarhije kojim je vladao Astijag.
Godine 553. pne. zbog neslaganja sa Astijagovom politikom Kambiz I. i Kir Veliki podižu perzijski ustanak protiv medijske dominacije nad Perzijom. Prema Nikolaju iz Damaska, pobunu je započeo Kirov otac Kambiz, dok je 24-godišnji Kir istovremeno boravio kod djeda na kraljevskom dvoru u Ekbatani. Astijag je višestruko odbijao unukove zahtjeve da posjeti roditelje u Perziji, no na nagovor perzijskog podanika Oebara ipak je Kiru dozvolio petomjesečno putovanje na jug. Prema Herodotu, odmah nakon Kirovog puta roditeljima u Perziju medijski general Harpag mu je u utrobi zeca poslao tajnu poruku o planu zavjere za svrgavanjem Astijaga, koju je Kir nosio predati svome ocu Kambizu. Astijaga su navodno prilikom zabave uznemirile riječi jedne pjesme koja je govorila o „divljoj zvijeri sa juga koja kreće u rat“, što ga je podsjetilo na Kira. Na nagovor dvorskih savjetnika, odlučio je poslati 300 konjanika za zadatkom da vrate Kira na kraljevski dvor živog ili mrtvog. Medijski konjanici sustižu Kira i predaju mu kraljevu zapovjed kako se mora vratiti u Ekbatanu, na što on prividno pristaje i poziva konjanike na banket. Idućeg jutra Kir je pobjegao i požurio se u do grada Hirbe gdje ga je čekao Oebar sa 5.000 perzijskih pješaka koje je Kiru postao otac Kambiz I. U bitci kod Hirbe perzijska vojska predvođena Kirom pobjeđuje medijsku konjicu pri čemu pogiba 250 Medijaca, dok se ostali požuruju informirati Astijaga o događaju. Bitka kod Hirbe bila je prvi veliki udarac Medijcima, te prvi njihov vojni poraz nakon dugo vremena. Također, bitka je nagnala medijskog kralja Astijaga da pokrene veliki vojni pohod protiv Perzijanaca, dok je Kir Veliki istovremeno pokušavao nagovoriti sjeverne satrapije na pobunu, odnosno na savez sa Perzijom.
Nakon btike kod Hirbe Kir Veliki povukao se do granice sa Medijom, dok je medijski vladar Astijag odlučio napasti Perziju sa više od 1.205.000 vojnika. Ipak, od tog golemog broja trupa samo je manji dio sudjelovao u bitkama, dok su Perzijanci koristili sve zaspoložive snage koje su imali. Nakon neuspješnih pregovora, došlo je do glavne bitke. U bitci kod perzijske granice Astijag je predvodio 20.000 svojih osobnih čuvara, dok je nasuprot njemu stajala perzijska vojska sa Atradatom na desnom krilu, Oebarom na lijevom, te Kirom na središtu koji je predvodio najhrabrije perzijske ratnike. Perzijanci su se hrabro obranili i pobili mnogo Medijaca, pa je Astijag navodno zaplakao na svom tronu i zavapio: „Kako se hrabro bore ti proždrljivci pistaccija“. Ipak, Perzijanci su bili neusporedivo brojčano nadjačani pa su se povukli u obiližnji utvrđeni grad. Kir i Oebar predložili su evakuaciju žena i djece na jug u Pasargad, te nastavak bitke sljedećeg dana. Idućeg jutra vrata grada su otvorena i svi Perzijanci su krenuli u ofenzivu, dok je Atradat (Kambiz I.) zajedno sa starcima ostao čuvati gradske zidine. Dok su se Kir i Oebar borili na bojištu, Astijag je poslao 100.000 vojnika da ih napadnu sa leđa, što je prisililo Perzijance na povlačenje. Kambiz I. je nakon bitke bio teško ranjen pa ubrzo umire, a Astijag ga je dostojno pokopao.
Nakon herojskog otpora u bitci kod perzijske granice, Kir Veliki i Oebar povukli su se u planine kod Pasargada, gdje su blokirali sve uske klance koje vode u Perziju. Sa sobom su poveli i sve perzijske muškarce, žene, djecu i starce. Oebar je odlučio branili prolaze sa 10.000 teških pješaka, a postavio je snage i na ceste koje su vodile u Perziju što je trebalo onemogućiti medijsko napredovanje. Istovremeno, medijski kralj Astijag odlučio je pronaći prolaz kroz planine i tako okružiti Perzijance, no to je bilo vrlo teško budući kako je planina visoka, litice strme, a prolazi blokirani velikim kamenim zidovima. Oko 100.000 Astijagovih medijskih vojnika odlučilo se penjati uz strmu planinu i tako iznenaditi Kira i perzijske civile. Medijci su potom okružili uzvisinu, nakon čega su napali prolaze koje su čuvali teško naoružani Perzijanci. Ipak, konfiguracija terena onemogućila je da medijska brojčana prednost dođe do izražaja. Istovremeno, ostatak medijskih trupa probijao se kroz gustu šumu hrastova i divljih maslina, te su nakon mukotrpnog proboja uspjeli dosegnuti perzijsku vojsku. U opsadi pasargadskog brda 10.000 vojnika (Perzijski besmrtnici) predvođenih Kirom i Oebarom uspješno se suprostavilo deseterostruko većoj medijskoj vojsci, pri čemu je navodno poginulo čak 60.000 medijskih vojnika. Perzijanci su potukli i ostatak medijskih trupa u bitci kod Pasargada, što je označilo kraj Astijagove dominacije monarhijom. Nedugo kasnije pada i medijski glavni grad Ekbatana, a Kir Veliki zarobljava Astijaga.
Posljedice
Ovaj prevrat uzrokovao je prijenos političke moći sa prije dominantnih Medijaca, na drugi iranski narod - Perzijance, koji su sada dominirali nad Medijcima. Kir Veliki velikodušno se ponio prema bivšem medijskom kralju; ostavio ga je na životu i obećao kako će se ponašati kao njegov legitimni nasljednik. Prema Kteziju i Ksenofontu, Kir se oženio Astijagovom kćeri, Amitisom. Ekbatana, dojučerašnji glavni grad Medije, zbog svoje velike strateške važnosti kontroliranja Centralne Azije postala je glavnim gradom nove, Ahemenidske Perzijske Monarhije.
Prijenos političke dominacije sa Medijaca na Perzijance doveo je do velikog preokreta na Bliskom istoku, jer se Kir Veliki nakon pokoravanja Medijske Monarhije morao obračunati sa svojim susjedima i nekadašnjim medijskim saveznicima; moćnom Lidijskom i Babilonijskom Monarhijom.
Liberalna demokracija Slovenije
Na slovenskim parlamentarnim izborima 2004. godine, stranka je izgubila značajnu podršku javnosti. Od 2005. godine, ima 23 (22.8%) zastupnička mjesta u donjem domu slovenskog parlamenta, te je druga po veličini stranka u parlamentu.
Perzijski ustanak
Značaj
Perzijska pobjeda nad Medijcima označava početak dominacije Perzijanaca nad ostalim iranskim narodima idućih 2500 godina; perzijski narod danas čini oko 2/3 populacije modernog Irana.
Liberalna demokracija Slovenije
Nakon izbora 2008. postala je dio lijeve koalicije Boruta Pahora, ali je nakon izbora 2011. ostala bez mjesta u Državnom zboru.
Parliamentarna zastupljenost:
Мрковица
Мрковица је насељено место града Лесковца у Јабланичком округу. Према попису из 2002. било је 14 становника (према попису из 1991. било је 27 становника).
Демографија
У насељу Мрковица живи 14 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 69,4 година (71,6 код мушкараца и 67,2 код жена). У насељу има 8 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 1,75.
Bitka za Miljevački plato
Bitka za Miljevački plato, znana i pod kodnim nazivom Operacija Miljevci, bila je kratkotrajna vojna operacija od 21. do 23.6. 1992. u kojoj je Hrvatska vojska (HV) pokušala vratiti teritorij Republike Srpske Krajine (RSK) u okolici Miljevaca natrag pod vlast Hrvatske. Bitka je bila kulminacija nekoliko okršaja HV-a i SVK-a u sjevernoj Dalmaciji, nakon što je na snagu stupio Vanceov plan i počelo razmještanje snaga UNPROFOR-a. Bitka se odigrala u tzv. ružićastim zonama - područjima pod kontrolom RSK-a, ali izvan zaštićenih zona UN-a predviđenih Vanceovim planom.
Kosmos-61
Kosmos-61 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Bitka za Miljevački plato
Uvod
Rat u Hrvatskoj privremeno je prekinut mirovnim sporazumom 1992., nakon čega je UNPROFOR razmiješten po području pod srpskom kontrolom kako bi nadzirao mirnu reintegraciju područja pod hrvatsku vlast i povratak izbjeglica. Usprkos primirju, povlačenju JNA te međunarodnom priznanje Hrvatske, javljali su se okršaji između Hrvatske vojske (HV) i Srpske vojske Krajine (SVK).
Preludij
thumb|225px|right|Hrvatski vojnik ispred ulaza u selo [[Širitovci, Miljevački plato]] Prije nego je UNPROFOR potpuno raspoređen, HV je imao okršaj sa Srpskom vojskom Krajine (SVK) u selu Nos Kalik, koje se nalazilo u ružićastoj zoni kraj Šibenika, te zauzeo selo u 4:45 ujutro 2.3. 1992. JNA, koja je još bila na području, stvorila je borbenu skupinu radi protunapada sljedećeg dana. Ta borbena skupina, koju su pojačali članovi 9. vojnog milicijskog bataljona, krenula je u 5:50 ujutro te se sukobila sa HV-om u Nosu Kaliku. Ipak, protunapad JNA nije uspio. HV je zarobio 21 RSK vojnika te ga planirao razmijeniti za zarobljene Hrvate u Kninu. Nakon pregovora, HV je prihvatio povući se 11.4., ali je kasnije to odbio, navodeći da je povlačenje spriječilo manjak sigurnosti na bojnom polju. Nekoliko srpskih kuća u selu je zapaljeno nakon što je HV zauzeo to područje.
Tijek bitke
thumb|225px|left|Uništeni RSK [[T-55 tenk u selu Širitovci]] 21.6. 1992., HV je napao položaje RSK kraj Miljevačkog platoa, koji se nalazio u ružićastoj zoni sjeverno od Šibenika. Tamošnje snage Teritorijalne obrane (TO) bile su podređene 1. brigadi TO-a, i pukovniku generalu Milanu Torbici. HV je poslao 250 vojnika, pripadnike 113. i 142. pješaštva, kojima je ztapovijedao brigadir Kruno Mazalin. HV je upao u ružićastu zonu sa tri pravca—iz Nosa Kalika, iz rijeke Čikole i ćamcem koji je išao uzvodno uz rijeku Krku. Borbe su započele oko 5 sati ujutro kada je HV zauzeo sedam sela na platou. U 8:00 ujutro, HV je zauzeo selo Ključ, te sav plato. Taj juriš proizveo je džep južno od Knina, dubok nekoliko kilometara. RSK je odgovorio bombardiranjem Šibenika a HV bombardiranjem Knina - oboje se odigralo 22.6..
Artiljerijska paljba intenzivirala se 23.6., dok je RSK mobilizirao i napao pozicije HV-a kraj Miljevačkog platoa. Ipak, mobilizacijom su dobivena tek 227 dodatna vojnika, te je protunapad bio neuspjeh. UNPROFOR je procijenio da bi situacija mogla eskalirati i obuhvatiti sve ružićaste zone. Njihov zapovjednik, pukovnik general Satish Nambiar sastao se sa premijerom Hrvatske, Milanom Ramljakom, i načelnikom generalštaba HV-a, generalom Antonom Tusom u Zagreb istog dana, kako bi raspravljao o situaciji. Okršaji su se nastavili i 24.6. Ipak, moral RSK-a je splasnuo zbog čega je postrojba TO-a napustila baraku kraj Trbounja.
Odjek
Tijekom sastanka sa Nambiarom, Ramljak i Tus su tvrdili da ofenzivu nije planirao niti naredio nitko iz Zagreba. Tvrdili su da je ofenziva nastala nakon nekoliko provokacija snaga SVK-a. Bačić je tvrdio da, makar nije dobio zapovijed napasti, mu je Tus svejedno dao naputak da odgovori agresivno i zauzme što više teritorija u slučaju teškog kršenja primirja RSK. Ipak, Bačića je pogrdio hrvatski predsjednik Franjo Tuđman zbog ofenzive. U RSK, Torbica je prisiljen dati otkaz te ga je zamijenio major general Mile Novaković.
Promatračka misija Europske zajednice (ECMM) i UNPROFOR su zatražili da se HV povuče sa područja prije ofenzive, ali je HV to odbio. Ipak, Hrvatska je prihvatila da UNPROFOR i promatrači ECMM-a mogu nastaviti biti u ružićastim zonama pod hrvatskom kontrolom. Taj je potez bio namijenjen da se srpsko stanovništo umiri jer bi im ružićaste zone davale sigurnost. Vijeće sigurnosti usvojilo je rezoluciju 762 u kojoj je, između ostalog, tražilo od HV-a da se povuče natrag na položaje prije 21.6. 113. brigada HV-a ostala je na platou usprkos tome. Rezolucija je preporučila i stvaranje zajedničkog povjerenstva sastavljeno od predstavnika UNPROFOR-a, vlade Hrvatske, mjesnih vlasti i ECMM-a kako bi se nadgledao povratak hrvatske kontrole ružićastih zona.
Zarobljenici SVK razmijenjeni su u 8. mjesecu, te su obavijestili UNPROFOR o tijelima u špilji Bačića i o smrti Subotića. Tijela su izvadile vlasti RH u prisutnosti UNPROFOR-a i drugih organizacija. Dva hrvatska vojnika kasnije su optužena zbog ubojstva Subotića 2011. Sudski postupak je u tijeku.
2012., dvadeset godina nakon bitke, hrvatski predsjednik Ivo Josipović odlikovao je i pohvalio zapovjednike vojne akcije. To je bio prvi takav potez od te bitke, što je obrat držanja hrvatske vlade koja je do tada imala stav da ofenziva HV-a nije bila autorizirana.
Woods Landing-Jelm, Wyoming
Vuds Landing-Dželm je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Vajoming.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 97, što je 3 (-3,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bridei IV
Bruide mac Der-Ilei (? - 706) bio je kralj Pikta od 697. do 706. Kraljem je postao nakon što je Taran svrgnut 697.
Bio je brat svog nasljednika Nechtana. Postoje sugestije da je Bruideov otac bio Dargart mac Finguine (u. 686) od Cenél Comgailla, klana u Dal Riati koji je kontrolirao Cowal i otok Isle of Bute. Porijeklo njegove majke Der-Ilei nije pouzdano ustanovljeno.
Bruide je bio jedan od važnih ličnosti Irske i Škotske koji je na skupu u Birru godine 697. zajamčio pošlovanje kodeksa Cáin Adomnáin (Lex Innocentium; Zakon nevinih).
Za godinu 698. je od strane irskih kroničara zabilježena bitka između Pikta i Saksonaca, u kojoj je poginuo Berhtred, sin Beornhaetha. Za godinu 704. je zabilježen poraz države Dál Riata, bilo kraj Loch Lomonda ili kraj Levena, iako je vjerojatnije da su je porazili Briti iz Alt Clut nego Pikti. Za godinu 701. je zabilježen sukob Skyeu, gdje je ubijen Conaing sin Dúnchada, a što se obično tumači kao unutrašnji sukob plemena Dál Riate. Za godinu 700. se u Chronicon Scotorum spominje da je zima bila tako hladna da se "more smrznulo između Irske i Škotske".
Bruide je umro 706. godine, a to spominju Anali Ulstera i Anali Tigernacha. Naslijedio ga je brat Nechtan.
Ranera, Lodi
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 233 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 72 m.
James (rijeka)
James ili Jim zvan i Dakota je rijeka u sredini Sjedinjenih Američkih Država, velika pritoka rijeke Missouri duga 1 140 km.
Geografske karakteristike
James izvire u okrugu Wells county u sredini Sjeverne Dakote, kod naselja Fessenden.
Od izvora teče prema jugoistoku preko Južnu Dakotu, sve do svog ušća u rijeku Missouri 8 kilometra ispod grada Yankton.
thumb|left|240px| Karta [[sliva Jamesa]] James sa svojim pritokama ima sliv velik oko 56 980 km², koji se proteže preko Sjeverne i Južne Dakote.
Ocumare del Tuy
Ocumare del Tuy je grad od 104,901 stanovnika u saveznoj državi Miranda, na sjeveru Venecuele.
Ocumare del Tuy je i administrativni centar Općine Tomás Lander u kojoj živi 144,947 stanovnika.
Geografske karakteristike
Ocumare del Tuy leži na desnoj (južnoj) obali rijeke Tuy, na nadmorskoj visini od 150 metara, udaljen sedamdesetak km južno od Caracasa, oko osamdesetak km od svog regionalnog centra Los Tequesa i svega dvadesetak od Cúa.
Historija
Ocumare je osnovan 1597. kao misionarsko naselje za pokrštavanje lokalnog indijanskog plemena Kirikires (Karibi). Od 1693. administrativni centar Provincije San Diego de Alcalá de la Sabana de Ocumare del Tuy, početkom 18. vijek dovršena je katedrala.
Za španjolskih kolonijalnih vremena grad je lijepo napredovao kao trgovačko - servisni centar velikih hacijendi na kojima se uzgajao kakao, indigo, šećerna trska, riža i povrće, tako da je 1835. imao 74 kavana.
Nakon stjecanja nezavisnosti od 1904. do 1927. Ocumara je bila administrativni centar Države Miranda, nakon tog je administracija preseljena u Petare pa nakraju u Los Teques.
Opava (Veľký Krtíš)
Opava je naseljeno mjesto u okrugu Veljki Krtiš, u Banskobistričkom kraju, Slovačka Republika.
Ocumare del Tuy
Historija
Današnji Ocumare je grad prehrambene industrije (kompanija Ponche Crema), poznat po velikoj bolnici koja služi za  gusto naseljenu dolinu rijeke Tuy.
Grad ima i aerodrom Metropolitano International Airport (ICAO: SVMP), koji leži na sjevernoj obali rijeke Tuy.
Skenderbeg
Đurađ Kastriot Skenderbeg (alb. Gjergj Kastrioti Skenderbeu) (1405. — 17. januar 1468) je bio albanski srednjevekovni plemić iz feudalne porodice Kastriota koja je od sredine 14. do sredine 15. veka kontrolisala delove centralne Albanije i istočne Makedonije. Poput ostalih plemića tog vremena, nastojao je da obezbedi sebi što veće prihode proširivanjem teritorije pod svojom kontrolom, sklapajući savezništva sa moćnijima od sebe i praveći ustupke da bi obezbedio pomoć i predah.
Opava (Veľký Krtíš)
Stanovništvo
Prema podacima o broju stanovnika iz 2011. godine naselje je imalo 129 stanovnika.
Skenderbeg
Rođen je u okolini grada Debra u pograničnom području između današnje Makedonije i Albanije, u jednom od dva sela pod kontrolom njegovog dede Pavla Kastriota, Osmanskog vazala. Sa osamnaest godina ga je otac Gjon, takođe osmanski vazal, poslao u Jedrene kao zalog svoje odanosti sultanu. Nakon školovanja, obuke i uspešne vojne karijere dostigao je poziciju subaše u Kroji (1437-8) a zatim sandžakbega Debarskog sandžaka 1440 godine. Odbio je poziv svojih rođaka da se pridruži anti-osmanskoj pobuni u Albaniji (1432-8) već je ostao lojalan sultanu što je zapravo bio lažni potez da uveri Sultana u lojalnost.
Dezertirao je kad je primetio da se stvara savez protiv Osmanlija i iskoristio priliku da se vrati u svoju domovinu Albaniju. Sa oko 300 svojih vojnika albanskog porekla, na prevaru, obmanuvši subašu Kroje falsifikovanim sultanovim pismom, preuzeo kontrolu nad Krojom u Albaniji, a zatim još nekoliko manjih tvrđava u Makedoniji i Albaniji. Tokom narednih 25 godina uspešno je ratovao protiv Osmanskog carstva u regionu koji danas pripada Albaniji i Makedoniji. Povremeno je ratovao i protiv Mletačke Republike ili u Italiji za račun Napuljskog kralja a i protiv Srbije koja je jednom prilikom izadala Skenderbega i Hunyadia u ratu protiv Osmanlija. Umro je 1468 u Lješu.
Zbog borbe protiv Osmanlija prvo ga je glorifikovala katolička crkva (iako je u delu svog života bio i musliman i pravoslavac) a ubrzo i slovenski narodi sa Balkana koji su ga smatrali svojim nacionalnim herojem. U svojim pismima Kastrioti se uvek potpisivao s titulom “Albanski knez”.
Počev od 15. veka (od dela Konstantina Mihajlovića i Martina Segona) Skenderbeg je bio predmet brojnih književnih i umetničkih dela.
Ime
U istorijskim dokumentima i objavljenim tekstovima se Skenderbegovo ime pojavljuje u različitim oblicima, poput Đurađ Kastrioti, Georgius Castriotus Scanderbegh or Zorzi Castrioti, ali veruje se da je izvorno ime “Gjergj Kastrioti Skënderbeu” ; Đurađ je srpski ekvivalent imenu Gjergj. Njegovo prezime se takođe javlja u više različitih oblika, kao Castrioti, Kastrioti, Kastriot, Kastriota, Castriota, Castriottis ili Castriot.
Poreklo i mladost
thumb|150px|Grb porodice [[Kastrioti.]] Skenderbeg potiče iz feudalne porodice Kastriota koja je od sredine 14 do sredine 15 veka kontrolisala delove centralne Albanije i istočne Makedonije. Bio je sin Jovana i Vojislave Kastriot. Prema Gibonu, Jovan Kastriot je bio princ Epira, koji je uključivao Mat, Kroju, Mirdita i okolinu Debra. Njegova majka Vojislava bila je princeza iz Pološke oblasti u Makedoniji.
Đurđev otac Jovan Kastriot je posle 1385 postao jedan od brojnih vazala Bajazita I sa teritorije Albanije koji su plaćali danak sultanu i učestvovali u vojnim pohodima njegovih trupa, poput Bitke kod Angore. Da bi osigurale Jovanovu vernost Osmanlije su prvo odvele njegovog sina Stanišu (1409), a zatim Đurđa (1423) u Jedrene da se školuju i služe sultanu.
Služba u otomanskoj vojsci
Đurađ Kastriot je tokom boravka u Jedrenu (1420-1423) prešao u islam i završio vojnu školu u Jedrenima (Adrijanopolj), te je ratovao u Otomanskoj vojsci i odneo mnoge pobede za Otomansko carstvo. Za svoje vojne zasluge, dobio je nadimak Iskander (tur. İskender - Aleksandar), čime se poredilo njegovo ratničko umeće sa Aleksandrom Velikim.
Borba protiv Otomanskog carstva
Vidi još: Opsada Kroje thumb|Skenderbegove trupe u borbi protiv Otomanske vojske
Kada je Janoš Hunjadi porazio vojsku Otomanskog carstva kod Niša 1443. godine, Skenderbeg je napustio sultanovu vojsku, vratio se u zavičaj i ponovo prihvatio hrišćanstvo. Na prevaru je preuzeo kontrolu nad Krojom iz koje je vodio borbu protiv Osmanskog carstva, Mletačke republike i neprijatelja Napuljskog kralja narednih 25 godina.
Shady Side, Maryland
Šejdi Sajd je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Merilend.
Schwarzwald
Švarcvald (nem. Schwarzwald, Crna šuma) je šumovita planinska oblast u jugozapadnoj Nemačkoj, u saveznoj državi Baden-Virtemberg. Sa zapada i juga okružena je dolinom reke Rajne. Najviši vrh je Feldberg (1.493 metara). Ime „Crna šuma“ potiče od tamne boje četinarskih šuma koje rastu u ovoj oblasti.
Shady Side, Maryland
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.803, što je 244 (4,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Schwarzwald
U oblasti Švarcvalda nalazi se izvor reke Dunav.
Švarcvald je poznat po satovima sa kukavicom, medu i Švarcvaldskoj torti sa trešnjama.
Skenderbeg
Borba protiv Otomanskog carstva
Pod pokroviteljstvom Venecije Skenderbeg je određen da komanduje vojnim savezom plemića iz severne Albanije i Zete u okviru Lješke Lige u martu 1444.
Osmanlijsko carstvo je od 1443. do 1478. četiri puta bezuspešno pokušalo da osvoji Kroju. U dva pohoda puta je sultan lično predvodio vojsku. 1450. je Otomanska vojska bezuspešno opsela Kroju, ali je Murat II morao da se povuče. 1457. se Skenderbeg povlaći u planine pred Otomanskom vojskom, koja je provalila preko Albanije u Zetu. Kroja je bez uspeha opsađivana i 1466. i 1467.
Katolička crkva je glorifikovala Skenderbegov otpor Osmanlijama a papa mu je dodelio titulu Athleta Christi. Najveći deo Epira je počev od 1385 godine bio pod kontrolom Osmanlija koje su formirale Albanski vilajet. Tokom 15. veka su Osmanlije osvojile Bosnu, Srpsku despotovinu i vizantijski Carigrad. Skenderbeg u Kroji je odolijevao sve do 1468.
Smrt
17. januara 1468. godine, u Lješu, Skenderbeg se razbolio od malarije od čega se nije uspio oporaviti te je umro.
Parco dei Principi
Parco dei Principi ima više značenja:
Lucije Pomponije
Lucije Pomponije, bio je rimski komediograf, čije je stvaralaštvo, prema Hijeronimu, na vrhuncu bilo 89. pne. Poticao je iz Bononije (današnje Bolonje), pa je imao i nadimak Bononiensis. Pisao je atelane, odnosno drame koje su on i njegov savremenik Kvint Novije iz sfere pučke improvizacije preneli u književnost dajući im umetničku stilizaciju. Glumci u atelani tako su prvi put dobili scenarij (pisan u grčkim metričkim oblicima) i unapred razrađen zaplet. Makrobije, Seneka i Velej Paterkul hvale Pomponijevu veštu upotrebu seljačkog, opscenog i svakodnevnog jezika, punog aliteracija i igre reči.
Skenderbeg
Smrt
Nakon Skenderbegove smrti Kroja potpada pod direktnu mletačku kontrolu sve dok je nije zauzela otomanska vojska 1478. godine. Kroja i teritorija koja je svojevremeno bila pod Skenderbegovom kontrolom je ostala u sastavu Otomanskog carstva sve dok ih 1912 godine, tokom Prvog Balkanskog rata, nije zauzela vojska Kraljevine Srbije.
Lucije Pomponije
U delima rimskih gramatičara, poglavito Nonija Marcela, sačuvalo se oko 200 stihova i oko 70 naslova, koji se prema tematici mogu ovako razvrstati:
Skenderbeg
Nasleđe
thumb|Skanderbegova utvrda u [[Kroja|Kroji]]
Opjevan je u narodnim pjesmama i obrađen u književnosti kao lik romantičnog borca za slobodu. Pored narodnih epskih pjesnika, i nekoliko europskih umjetnika u njegovom je liku pronašlo inspiraciju. Tako je Antonio Vivaldi napisao operu Skenderbeg.
Albanci su u njegovu čast grad na Kosovu nazvali Skenderaj,a snimljeno je i nekoliko filmova od kojih je svetski najpoznatiji albansko-sovjetski Veliki ratnik Skenderbeg, pobjednik međunarodna nagrada (ali ne Zlatna palma) festivala u Kanu 1954. godine.
Unterwaldhausen
Untervaldhauzen je opština u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 39 opštinskih središta okruga Ravensburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 288 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8436077.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ravensburg Untervaldhauzen se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Ravensburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 649 metara. Površina opštine iznosi 4,1 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 288 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 70 stanovnika/km².
Parco
Parco ima više značenja:
Kosmos-62
Kosmos-62 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-62 je lansiran sa kosmodroma Tjuratam, Bajkonur, SSSR, 15. marta 1965. Raketa-nosač R-14 Čusovaja (8K65, NATO oznaka SS-5 Skean) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 50 kilograma. Kosmos-62 je bio vojni komunikacioni satelit.
Gracie Allen
Grace Ethel Cecile Rosalie "Gracie" Allen (26. jul 1895 – 27. august 1964) bila je američka glumica i komičarka, najpoznatija kao partnerica i supruga poznatog komičara Georgea Burnsa sa kojim je činila popularan tandem koji je decenijama nastupao na filmu, radiju i televiziji.
Po njoj je dobila ime nagrada Gracie koja se dodjeljuje ženama koje su se istakle pozitivnim doprinosom razvoju elektronskih medija.
Morton County, North Dakota
je okrug u američkoj saveznoj državi Severna Dakota.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 27.471, što je 2.168 (8,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Sha‘b ash Sharīm, Hajjah
Sha‘b ash Sharīm je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1198 m.
El Plan, Cuquío
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1771 m.
Dekaprenilfosfo-beta-D-ribofuranoza 2-oksidaza
Dekaprenilfosfo-beta-D-ribofuranoza 2-oksidaza (, dekaprenilfosforil-beta-D-ribofuranozna 2'-epimeraza, Rv3790, DprE1) je enzim sa sistematskim imenom trans,oktacis-dekaprenilfosfo-beta-D-ribofuranoza:FAD 2-oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim, izolovan iz bakterije Mycobakterija smegmatis, učestvuje zajedno sa EC 1.1.1.333, dekaprenilfosfo-D-eritro-pentofuranozid-2-uloza 2-reduktazom, u epimerizaciji trans,oktacis-dekaprenilfosfo-beta-D-ribofuranoz do trans,octacis-dekaprenilfosfo-beta-D-arabinofuranoze, arabinozilnog donora za biosintezu arabinanskih polimera mikobakterijskog ćelijskog zida.
Parella
Parella ima više značenja:
Coyolar, Platón Sánchez
Coyolar je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Platón Sánchez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 41 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 58 m.
Cosson, Udine
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 145 m.
Chiliile, Chiliile
Chiliile je naselje u Rumuniji u okrugu Buzau u opštini Chiliile.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 774 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 606 m.
Reškovci
Reškovci je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu općine Kapela, Bjelovarsko-bilogorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 45 stanovnika te 12 obiteljskih kućanstava.
Napomena
<references group="Napomena"/>
Socijalni demokrati (Slovenija)
Socijalni demokrati (SD - Socialni demokrati) je socijaldemokratska politička stranka lijevog centra u Sloveniji. Trenutno je vodi Borut Pahor. Potječe od Saveza komunista Slovenije, a do 2005. godine je djelovala pod nazivomZdružena lista socijalnih demokrata (ZLSD - Združena lista socialnih demokratov).
Od 1996. je članica Socijalističke Internacionale, a od 2003. i Partije evropskih socijalista.
Kosmos-63
Kosmos-63 je lansiran sa kosmodroma Tjuratam, Bajkonur, SSSR, 15. marta 1965. Raketa-nosač R-14 Čusovaja (8K65, NATO oznaka SS-5 Skean) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 50 kilograma. Kosmos-63 je bio vojni komunikacioni satelit.
Cuartel de Emiliano Zapata, Ocampo
Cuartel de Emiliano Zapata je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Ocampo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 486 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2763 m.
Pareto
Pareto ima više značenja:
Giurgiuveni, Golești
Giurgiuveni je naselje u Rumuniji u okrugu Valča u opštini Golești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 186 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 371 m.
Pilotti, Macerata
Pilotti je naselje u Italiji u provinciji Macerata, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 499 m.
Manzana de Espinal, San Miguel Achiutla
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 163 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1966 m.
Pariana
Pariana ima više značenja:
España otra vez
España otra vez je španski igrani film snimljen 1969. godine u režiji Jaimea Camina. Protagonist, koga tumači Mark Stevens je sredovječni američki ljekar koji odlazi na konferenciju u Barcelonu, a koja je sticajem okolnosti isto mjesto gdje je prije trideset godina za vrijeme građanskog rata kao mladić u redovima Internacionalnih brigada borio na strani poražene Republike. Radnja prikazuje njegovo nastojanje da se ponovno sretne sa starim prijateljima i poznanicima, ali i kćeri svoje nekadašnje djevojke (čiji lik tumači Manuela Vargas).
Le Ville, Arezzo
Le Ville je naselje u Italiji u provinciji Arezzo, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 373 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 312 m.
El Consuelo, Altamira
El Consuelo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Altamira.
Galt, Iowa
Golt je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 32 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 32 stanovnika, što je 2 (6,7%) stanovnika više nego 2000. godine.
RTI-371
RTI-371 je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 392,921 Da.
Kosmos-64
Kosmos-64 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
2-hidroksiglutarat dehidrogenaza
2-hidroksiglutarat dehidrogenaza (, alfa-ketoglutaratna reduktaza, alfa-hidroksiglutaratna dehidrogenaza, L-alfa-hidroksiglutaratna dehidrogenaza, hidroksiglutarinska dehidrogenaza, alfa-hidroksiglutaratna oksidoreduktaza, L-alfa-hidroksiglutarat:NAD+ 2-oksidoreduktaza, alfa-hidroksiglutaratna dehidrogenaza (NAD+ specifična), (S)-2-hidroksiglutarat:(akceptor) 2-oksidoreduktaza) je enzim sa sistematskim imenom (S)-2-hidroksiglutarat:akceptor 2-oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Kenneth Anger
Kenneth Anger (rođen kao Kenneth Wilbur Anglemyer; 3. februar 1927 -) je američki filmski režiser i publicist, najpoznatiji po nizu eksperimentalnih art filmova koji su ga 1960-ih učinili vodećom ličnošću američke underground filmske scene i jednom od najznačajnijih ličnosti kontrakulture. Anger, na čiji je opus značajno uticala njegova homoseksulanost i zanimanje za okultizam, također je poznat po kontroverznoj knjizi Hollywood Babylon, svojevrsnoj tajnoj historiji Hollywooda, koja je usprkos historijske neutemeljenosti postala izvorom brojnih urbanih legendi.
Urbach (Baden-Württemberg)
Urbah je opština u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 31 opštinskog središta okruga Rems-Mur. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 8.525 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8119076.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rems-Mur Urbah se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Rems-Mur. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 275 metara. Površina opštine iznosi 20,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 8.525 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 411 stanovnika/km².
Loma Verde, Cerritos
Loma Verde je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Cerritos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1183 m.
Parigi
Parigi ima više značenja:
Operacija Floret
Operacija Floret (njem. Florett) je bila zajednička operacija Vermahta i snaga NDH protiv partizana u oblasti Mrkopalja (Gorski kotar). Vođena je od 30. jun do 2. jula 1944. godine.
Čovjek
Čovjek (ijek.) ili čovek (ek.) (Homo sapiens, prvenstveno ssp. Homo sapiens sapiens), živo biće koje ima visoko razvijen mozak sposoban za apstraktno razmišljanje, govor, rješavanje problema, introspekciju i sl. Današnji čovjek razvio se prije oko 200.000 godina na prostoru Afrike. Ljudska populacija je u 2011. godini premašila brojku od 7 milijardi stanovnika. Čovjek je misaono biće (može zaključivati, crtati, razmišljati), društveno biće (živi u društvu), duhovno biće (razlikuje dobro od zla) i prirodno biće (dio je žive prirode). Svi ljudi zajedno nazivaju se čovječanstvo ili ljudski rod.
Moderni ljudi su jedini preostali članovi homininskog klada, grane velikih čovekolikih majmuna karakterisanih uspravnim držanjem i dvonožnim kretanjem, spretnošću ruku i znatnom upotrebom oruđa, i generalnim trendom ka većim, kompleksnijim mozgovima i društvima. Rani hominidi, kao što su australopitecini čiji mozgovi i anatomija su u mnogim pogledima sličniji nečovekolikim majmunima, se ređe smatraju i nazivaju „ljudskim“ nego hominidima iz genusa Homo. Neki od kasnijih koji su koristili vatru, su zauzimali veći deo Evroazije, i od njih je postao anatomski moderan Homo sapiens u Africi pre oko 200.000 godina. Postoji evidencija da su oni počeli da ispoljavaju bihevioralni modernitet pre oko 50.000 godina, i da su migrirali u sukcesivnim talasima da bi zauzeli sve sem najmanjih, najsuvljih, i najhladnijih predela. U zadnjih 100 godina, ta tendencija je dalje proširena u obliku permanentno naseljenih baza u Antarktiku, naftnih platformi, i orbitovanja Zemlje. Širenje ljudi i njihove velike i rastuće populacije je imalo dubok impakt na velike oblasti životne sredine i milione prirodnih vrsta širom sveta. Prednosti koje obuhvataju taj evolucioni uspeh obuhvataju njihov relativno veliki mozak sa posebno dobro razvijenim neokorteksom, prefrontalnim korteksom i temporalnim režnjevima, koji omogućavaju visoke nivoe apstraktnog razmišljanja, jezika, rešavanja problema, društvenosti, i kulture putem društvenog učenja. Ljudi koriste alate u daleko većoj meri od bilo koje druge vrste, i jedina su postojeća vrsta koja rukuje vatrom i kuva svoju hranu, kao što su i jedina postojeća vrsta koja se oblači i kreira i koristi brojne druge tehnologije i umetnosti.
Ljudi su jedinstveno adaptirani u korišćenju sistema simbolične komunikacije, kao što je jezik i umetnost za samoizražavanje, razmenu ideja, i organizaciju. Ljudi kreiraju kompleksne društvene strukture sastavljene od mnogih sarađujućih i konkurentskih grupa, od familija i mreža srodstava do država. Socijalne interakcije između ljudi su uspostavile ekstremno široku raznovrsnost vrednosti, društvenih normi, i rituala, koji zajedno formiraju bazu ljudskog društva. Ljudska želja da shvati i utiče na životnu sredinu, i da objasni i manipuliše fenomenima, je bila fondacija za razvoj nauke, filozofije, mitologize, i religije. Naučnim istraživanjem ljudi se bave antropologija.
Ljudi su počeli da se bave sedentarnom poljoprivredom pre oko 12.000 godina, pripitomljavajući biljke i životinje, čime su omogućili razvoj civilizacija. Ljudi su naknadno uspostavili razne forme vlada, religija, i kultura širom sveta, ujedinjujući se unutar regiona, što je dovelo do razvoja država i carstava. Brz napredak naučnog i medicinskog razumevanja u 19. i 20. veku je doveo do razvoja tehonologija na bazi pogoniskih goriva i poboljšanja zdravlja, uzrokujući eksponencijalni rast ljudske populacije. Do 2014. globalna ljudska populacija je po proceni bila oko 7,2 milijardi.
Prenatalni razvoj
Da bi nastalo novo ljudsko biće potreban je spolni odnos između muškarca i žene, a u novije vrijeme moguć je nastanak i putem umjetne oplodnje. Do začeća dolazi spajanjem spermija i jajne stanice u tijelu majke. Nastaje oplođeno jajašce koje ima 46 kromosoma (23 od oca i 23 od majke). Prva ljudska stanica sadrži složen genetski nacrt svake pojedinosti poput spola, visine, boje kože itd. Na DNK-a zapisane su sve potrebne genetske informacije za daljni razvoj. Njih ima, toliko koliko bi stalo podataka u pet setova Enciklopædije Britannice. Jako mnogo podataka zapisano je u jako minijaturnom obliku. Kada bi se na jedno mjesto sakupili svi genetski podaci s DNK-a 5 milijardi ljudi, bili bi veličine samo dvije tablete. Postepenim razvojem od prve stanice nastaje embrij, a nakon tri mjeseca prerasta u ljudski plod ili fetus.
Od rođenja do starosti
Žena rađa dijete nakon obično devet mjeseci trudnoće, no moguće je i prijevremeno rađanje u sedmom ili osmom mjesecu, međutim to je razdoblje rizično za djetetov život jer mu nisu još potpuno razvijeni respiratorni organi. Djetetova pluća se razvijaju u 8. mjesecu trudnoće, pa ako se dijete tad rodi, obično dođe do komplikacija, dok ako se rodi u 7. mjesecu, dijete ide u inkubator i pluća se razvijaju bez šoka i prekida.
Zbog spontanog ili namjernog pobačaja, trudnoća se može prekinuti. Rađanje je proces ovisan o veličini djeteta i njegovoj sposobnosti prilagođavanja na porodni kanal za vrijeme spuštanja te o snazi i pravilnosti trudova te o otporu zdjelice i mekih tkiva dna zdjelice. Novorođenče je obično teško 3-4 kilograma i visoko 50-60 centimetara.
Nakon prve godine života, novorođenče prelazi u razdoblje djetinjstva. Rano djetinjstvo traje do 6. godine života, srednje djetinjstvo do 9. godine života, a kasno djetinjstvo do 12. godine života. Djetinjstvo je vrijeme početka školovanja.
Za vrijeme puberteta dolazi do tjelesnog, spolnog, psihičkog i drugih oblika sazrijevanja. Kod djevojčica događa se prva menstruacija i ovulacija. Razvijaju se spolni organi kod oba spola. Adolescencija je razdoblje nakon puberteta, tijekom kojeg dolazi do daljnjeg razvoja osobnosti, osamostaljivanja i sazrijevanja. Rast tijela uglavnom traje do 30. godine, a spolna zrelost doseže se od 12. do 15. godine života (pubertet).
U zrelom razdoblju života, čovjek se ostvaruje na poslovnom i obiteljskom planu. Zdrav i dobro uhranjen čovjek u prosjeku doživi 70-80 godina. Dokazano je da maksimalni životni vijek iznosi 120 godina. Smrt je prestanak bioloških funkcija. Visina većine odraslih ljudi iznosi između 150 i 200 centimetara, a težina između 50 i 90 kilograma. Jedna od vrlo bitnih osobina čovjeka je uspravan hod.
Biologija
Većina aspekata ljudske fiziologije je blisko homologna korespondirajućim aspektima životinjske fiziologije. Ljudsko telo se sastoji od nogu, torza, ruku, vrata, i glave. Odraslo ljudsko telo se sastoji od 100 biliona (1014) ćelija. Najčešće definisani telesni sistemi kod ljudi su nervni, kardiovaskularni, cirkulatorni, digestivni, endokrini, imunski, pokrovni, limfni, muskoskeletalni, reproduktivni, respiratorni, i urinarni sistem.
Ljudi, poput većine drugih čovjekolikih majmuna, nemaju ekterne repove, imaju nekoliko sistema krvnih tipova, imaju odvojene palčeve, i seksualno su dimorfni. Relativno male anatomske razlike između ljudi i šimpanzi su rezultat ljudskog bipedalizma. Konsekventno, ljudi su sporiji na kraćim rastojanjima, ali su među najboljim trkačima na duge staze u životinjskom carstvu. Ljudska tanja telesna dlaka i produktivnije znojne žlezde pomažu u izbegavanju toplotnog udara pri trčanju na duge staze.
Konsekvenca bipedalizma je da ljudske žene imaju uže porođajne kanale. Konstrukcija ljudske karlice i prstiju nogu se razlikuje od drugih primata. Negativni aspekat tih prednosti današnjeg ljudskog pelvisa je da je porođaj teži i opasniji nego kod većine druigh sisara, posebno imajući u vidu veću glavu ljudskih beba u poređenju sa drugim primatima. To znači da se ljudske bebe moraju okrenuti pri prolazu kroz porođajni kanal, do čega ne dolazi kod drugih primata, i to čini ljude jedinom vrstom čijim ženkama je neophodna pomoć pri porođaju radi smanjivanja rizika. Delimično evoluciono rešenje je da se ljudski fetusi rađaju manje razvijeni i da su ranjiviji. Bebe šimpanzi su kognitivno razvijenije od ljudskih do uzrasta od šest meseci, kad brz razvoj sinapsi ljudskog mozga prevazilazi šimpanze. Još jedna razlika između žena i ženki šimpanzi je da žene prolaze kroz menopauzu i postaju neplodne decenijama pre kraja njihovog života. Sve druge vrste čovekolikih majmuna mogu da rađaju do kraja života. Menopauza se verovatno razvila jer je pružala evolucionu prednost (duže vreme brige) za mlade srodnike.
Anatomija
Ljudsko tijelo sastoji se od glave, udova i trupa. Oni se sastoje od organa i različitih tkiva. Dopunjuju se čineći ljudski organizam. Kosti i mišići (koji pomoću antagonističkog stezanja i opuštanja pokreću kosti) čovjeku omogućuju kretanje. Glavni dio čovjekova kostura čini kralježnica, koja povezuje kosti udova, glave i trupa.
Ljudi se međusobno razlikuju po fizičkom izgledu i karakternim osobinama.
Fiziologija
Fiziologija je znanost o mehaničkim, fizičkim i biokemijskim funkcijama ljudi. Fiziologija se fokusira na organe i tkiva. Promatra tijelo kao skupinu sustava s međusobnom interakcijom, svaki s vlastitom kombinacijom funkcija i svrhom. Fiziologija čovjeka bliska je fiziologiji životinja pa je mnogo spoznaja dobiveno eksperimentima na životinjama. Anatomija i fiziologija usko su povezana područja: anatomija, istražuje oblike, a fiziologija proučava funkcije, uče se zajedno kao dio medicinskog kurikuluma. Mnoge fiziološke varijable (kao razina glukoze u krvi, tjelesna temperatura, pH krvi itd.) moraju se održavati u uskim granicama kako bi se održalo zdravlje. Prevladavajuća tema fiziologije je o homeostazi, održavanju stabilnog unutrašnjeg okruženja unatoč vanjskim flaktuacijama. Primarna funkcija mnogih organskih sustava jest održavanje homeostaze. Npr., mokraćni sustav pomaže kontroliranju količine vode u organizmu kao i održavanje pH vrijednosti krvi i različitih otpadnih produkata, a krvožilni sustav osigurava tkivima stalnu opskrbu kisikom i hranjivim tvarima i uklanja štetne produkte.
Proučavanje promjene fizioloških procesa u bolesti jest patofiziologija.
Fizičke osobine
Podaci za prosječnog čovjeka:
Čovjek ima spol, pa je ili žena ili muškarac. Za dijete je potreban spolni odnos između žene i muškarca. Žena rađa dijete nakon devet mjeseci trudnoće. Novorođenče je teško 3-4 kilograma i visoko 50-60 centimetara. Čovjek raste do 18-21. godine, a spolnu zrelost doseže oko 12-15. godine (pubertet). Zdrav i dobro prehranjen čovjek u prosjeku doživi 70-80 godina. Odrastao čovjek je visok između 1,5 i 2 metra, a teži između 50 i 90 kilograma.
Evolucijski razvoj čovjeka
mini|180px|[[Albrecht Dürer, Adam i Eva]] right|thumb|180px|Anatomski čovek
Danas je prihvaćena teorija evolucije, koja kaže da se čovjek razvio iz primata.
Marine City, Michigan
Marin Siti je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 4.248 stanovnika.
Čovjek
Evolucijski razvoj čovjeka
Raširen je i pogled na njegov razvoj kreacionizam, pseudoznanstveno-teološka teorija po kojoj je čovjek stvoren sa svrhom. Kako se jedna teorija bavi načinom, a druga uzrokom čovjekovog nastanka one se, na prvi pogled, nužno ne isključuju.
Marine City, Michigan
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 4.248 stanovnika, što je 404 (8,7%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Čovjek
Evolucijski razvoj čovjeka
Ljudska vrsta nastala je prije 3,5 milijuna godina u istočnoj Africi. Moderni čovjek nastao je prije 400.000 godina. Danas na Zemlji živi više od 7 milijardi ljudi. Znanstvenici su izračunom dobili podatak da je na Zemlji do sada ukupno živjelo oko 106 milijardi 400 milijuna ljudi (brojem 106.400.000.000). Većina živi u Aziji (61,3%). Zatim slijede obje Amerike (Južna Amerika ima 5,6%, a Sjeverna 7,7% svjetskog stanovništva), Afrika (13%) i Europa (11,9%) i Oceanija (0,5%). Čak 2,5 milijardi ljudi živi u gradovima. Nekad je ljudski životni prostor ovisio o vodi, životinjama i obradivoj zemlji. Zbog razvoja trgovine, danas ljudi žive praktički po cijelom planetu.
Jedini ljudima stalno nenaseljeni kontinent je Antarktika.
Čovjek prikuplja informacije kroz pet osjetila:
Opća skupština Ujedinjenih naroda proglasila je 1948. godine Opću deklaraciju o pravima čovjeka, a 1989. godine Konvenciju o pravima djeteta.
Biološki aspekt
Biološki, čovjek se klasifikuje kao vrsta homo sapiens (na latinskom, "mudri čovjek" ili "misleći čovjek"), iz roda homo (na latinskom, "čovjek"); Homo sapiens je dvonogi primat iz natporodice Hominoidea, u koju spadaju ostali čovjekoliki majmuni: čimpanze, gorile, orangutani i giboni. Od ostalih primata ih izdvajaju:
Čovjek ima uspravno tijelo, koje mu oslobađa gornje udove za baratanje predmetima, i veoma razvijeni mozak, koji je u stanju da vrši apstraktno mišljenje, govor, jezik i introspekciju. Čini se da se dvonožno kretanje evolucijski razvilo prije encefalizacije, tj. razvoja velikog mozga. Istraživanje o porijeklu dvonogog hoda i njegove uloge u evoluciji ljudskog mozga je još uvijek u toku.
Životni prostor
left|thumb|220px|Migracija čovjeka (pne)
Danas na Zemlji živi više od 6 milijardi ljudi. Većina (61%) živi u Aziji. Zatim slijede obje Amerike (14%), Afrika (13%) i Europa (12%). Čak 2,5 milijarde ljudi živi u gradovima.
Nekad je ljudski životni prostor ovisio o vodi, životinjama i obradivoj zemlji. Zbog razvoja trgovine, tehnologije,.., etc, danas ljudi žive praktički po cijelom planetu.
Humanističke znanosti
Humanističke znanosti su one znanosti kojima je predmet čovjek. To su:
Prirodne nauke
Nekim prirodnim znanostima također je predmet čovjek:
Parise
Parise ima više značenja:
Slovenska nacionalna stranka
Slovenska nacionalna stranka (SNS) je nacionalistička politička stranka. Formirana je u proljeće 1991. godine, a njen vođa je Zmago Jelinčič.
Godine 2008. je nekoliko zastupnika SNS u Državnom zboru istupilo iz stranke i formiralo novu stranku pod imenom Lipa.