cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aljuantzintla, Tancanhuitz
Aljuantzintla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tancanhuitz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 36 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 163 m.
Tekući dušik
right|thumb|225px|Tekući dušik Tekući dušik (LN2, LIN, LN, UN broj 1977) je dušik u tekućem stanju na izuzetno niskoj temperaturi. Proizveden je industrijski destilacijom tekućeg zraka. Prilikom skladištenja u određenim uvjetima ima temperaturi od -196 °C.
Najviše se koristi u medicini za spaljivanje bradavica.
Qawdī as Sahal, Hajjah
Qawdī as Sahal je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 2 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1378 m.
Știubei, Râmnicelu
Știubei je naselje u Rumuniji u okrugu Buzau u opštini Râmnicelu.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 600 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 73 m.
Jun'ya Itō (fudbaler, rođen 1993.)
Junya Ito (9. mart 1993.) je japanski nogometaš.
NGC 2027
NGC 2027 je otvoreni skup u zviježđu Zlatnoj ribi.
Cuctiepa, Tumbalá
Cuctiepa je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tumbalá.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 781 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 195 m.
NGC 2024
NGC 2024 ili Maglica Plamen je difuzna maglica u zviježđu Oriona. Udaljena je oko 1500 ly.
Izvor sjaja maglice je sjajna zvijezda Alnitak (ζOri), najistočnija u Orionovom pojasu. Alnitak je snažan izvor zračenja u ultraljubičastom dijelu spektra. Ovo zračenje izbija elektrone iz velikih oblaka vodika koji čine maglice. Sjaja maglice dolazi od zračenja do kojeg dolazi usljed rekombinacije elektrona i protona. Nekoliko oblaka vodika nalaze se između nas i ovog oblaka i oni se vide kao mreža tamnih silueta u središnjem dijelu maglice.
Maglica je dio kompleksa molekularnih oblaka u Orionu, regije u kojojse stvaraju zvijezde,koja uključuje i poznatu maglicu Konjsku glava.
La Matilla, San Juan de los Lagos
La Matilla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini San Juan de los Lagos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1969 m.
Pezzeit, Udine
Pezzeit je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 503 m.
Vallata
Vallata ima više značenja:
Countryside, Illinois
Countryside je град u američkoj saveznoj državi Ilinois. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 5.895 stanovnika.
Douglas County, Oregon
je okrug u američkoj saveznoj državi Oregon.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 107.667, što je 7.268 (7,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Kosmos-785
Kosmos-785 je lansiran sa kosmodroma Tjuratam, Bajkonur, SSSR, 12. decembra 1975. Raketa-nosač je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje.
Tehnecijum (99mTc) sestamibi
Tehnecijum (99mTc) sestamibi je organsko jedinjenje, koje sadrži 36 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 782,993 Da.
Sant'Antonio d'Anniata, Cremona
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 27 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 40 m.
Kosmos-784
Kosmos-784 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, SSSR, 3. decembra 1975. Raketa-nosač R-7 Semjorka (8K71, NATO oznaka SS-6 Sapwood) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 4000 kilograma. Kosmos-784 je bio osmatrački satelit.
Tomašanci
Tomašanci su naselje u sastavu Općine Gorjani, u Osječko-baranjskoj županiji.
El Tirón, San Francisco de los Romo
El Tirón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini San Francisco de los Romo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1903 m.
Vallate
Vallate ima više značenja:
Sputnjik
Sputnjik (rus. Спутник [ˈsputnʲɪk]: satelit; suputnik, pratilac), naziv za svemirske letjelice u sklopu sovjetskog svemirskog programa, odnosno seriju umjetnih satelita koje je SSSR lansirao krajem 1950-ih u svrhu ispitivanja mogućnosti istraživanja gornje atmosfere uz pomoć umjetnih satelita. Ukupno je lansirano pet satelita, od kojih je najpoznatiji Sputnjik 1, čije je uspješno lansiranje 4. listopada 1957. označilo početak svemirske ere.
Ciudad de Huitzuco, Huitzuco de los Figueroa
Ciudad de Huitzuco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Huitzuco de los Figueroa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 17475 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 942 m.
Kedar
Kedar (Cedrus) je rod četinara iz porodice borova (Pinaceae). Obuhvata 2 vrste, rasprostranjene u visokoplaninskim oblastima Mediterana i zapadnih padina Himalaja. Rod kedar je srodan rodu jela (Abies), što se može uočiti u građi šišarki.
Opis
Biljke rod kedar su visoko zimzeleno drveće, sa širokom i nepravilnom krošnjom kod starijih stabala. Povijenost vrha stabla je karakteristika ovog roda. Četine traju 2—6 godina, mogu biti različitih boja (od žuto-zelene do pepeljast plave), različito raspoređene na kratkim i dugim izdancima. Kratki izdanci (kratkorasti) poseduju do 40 četina sakupljenih u pramenove, dok su na dugim izdancima četine pojedinačne i spiralno raspoređene. Fiziološku starost kedrovi dostižu oko tridesete-četrdesete godine. Cveta u jesen. Muški cvetovi se javljaju u vidu uspravnih šišarki žute boje.
Klasifikacija
Rod kedrova obuhvata pet taksona:
Različiti autori različito dele rod Cedrus na vrste. Gore prikazana podela na dve vrste, od kojih jedna sadrži četiri varijeteta, je savremeno gledište botaničara. U hortikulturi, ali i u nekim botaničkim radovima , sreće se podela roda na četiri vrste:
Höhenland
Hehenland je opština u njemačkoj saveznoj državi Brandenburg. Jedno je od 45 opštinskih središta okruga Merkiš-Oderland. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.063 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 12064222.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Merkiš-Oderland Hehenland se nalazi u saveznoj državi Brandenburg u okrugu Merkiš-Oderland. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 115 metara. Površina opštine iznosi 53,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.063 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 20 stanovnika/km².
El Saucito, Burgos
El Saucito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Burgos.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 151 m.
La Providencia, Penjamillo
La Providencia je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Penjamillo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1868 m.
Вратна (Неготин)
Вратна је насеље у Србији у општини Неготин у Борском округу. Према попису из 2002. било је 316 становника (према попису из 1991. било је 451 становника). У близини села се налази манастир Вратна (XIV век), иза кога почиње кањон реке Вратне, познат по својим природним прерастима.
Географске одлике
Вратна је сточарско-ратарско сеоско насеље збијеног типа удаљено 33 km северозападно од Неготина. Смештено је на 120 метара надморске висине, на реци Вратни, десној притоци Дунава. Северна географска ширина насеља је 44°22’40”, источна географска дуж 22°22’21”, а површина атара 2.696 хектара. До овог насеља се може стићи асфалтним путем од Неготина преко насеља Јасеница, Штубик и Јабуковац, односно преко насеља Слатина и Уровица.
Историја
Насеље је свој назив добило по природним каменим мостовима који се налазе у његовом атару, по њима назив носи и река која протиче испод њих, као и истоимени манастир посвећен Вазнесењу Господњем који потиче из 14. века. Први помен насеља налазимо у турским пописима 1530. године као насеље са 19 кућа, односно 1586. године као насеље са 2 куће. У време аустријске управе 1723. године имало је 90 кућа.
Привреда
Земљорадничка задруга у Вратни основана је 1946. године, електричну расвету добија 1953. године, док задружни дом (за чију је изградњу урађен план 1948. године, а изградња започета 1986. године) ни до дана данашњег није завршен. Асфалтни пут Вратна добија 1974, а телефонске везе са светом 1985. године.
Демографија
У насељу Вратна живи 268 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 48,2 година (47,0 код мушкараца и 49,3 код жена). У насељу има 113 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,80.
Ово насеље је у углавном насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Данашње насеље обједињује више махала које носе називе по фамилијама. Након Првог светског рата ово насеље је имало следеће фамилије: Страинешти или Ангелоњи (слава Петковица), Иконешти (слава св. Никола), Гогешти и Добросав (слава Митровдан), Динуловићи (слава св. Никола), Ивуце (слава св. Врач), Иринешти (слава Петковица), Погоцињи (слава св. Никола), Ртанешти (слава св. Стефан), Јајицешти (слава св. Никола), Карлани (слава св. Арханђео), Првујеви (слава Петковица), Несторешти (слава св. Алимпије), Његулешти (слава Петковица), Николај (слава св. Стеван), Царан (слава Мала Госпојина), Недељкоњи (слава св. Арханђео), Унгурјани (слава св. Стеван), Стефани (слава св. Никола), Црношоњи (слава св. Никола), Прашке (слава св. Никола), Стојановићи (слава св. Никола), Буљика (слава Петковица), Милићи (слава св. Никола), Миљковићи (слава Петковица), Његоцешти (слава св. Арханђео), Никешти (слава Петковица), Мађар (слава св. Никола), Капуђештени (слава св. Никола), Рабуловићи (слава св. Никола), Јонашоњи (слава Мала Госпојина), Вељкови (слава Петковица), Стојкови (слава Петковица), Барбулешти (слава Петковица), Јоновићи (слава Петковица), Сфија (слава Петковица), Бербек (слава Петковица) и Дејанови (слава Петковица).
Антропогеографским и етнолошким изучавањима насеље је сврстано у влашка насеља. Манастирска слава и заветина насеља је Спасовдан.
Становништво Вратне је православно, приликом пописа национално се изјашњава као српско и углавном се бави сточарством и ратарством. Године 1921. Вратна је имала 100 кућа и 366 становника, године 1948. – 136 кућа и 567 становника, а 2002. године 187 кућа и 327 становника. По попису 1981. године на привременом раду у иностранству из овог насеља је било 89 становника.
Четвороразредна основна школа у насељу постоји од 1894. године (од 1957/58. године као подручно одељење школе у Јабуковцу). Школске 2006/2007. године има 15 ученика.
Casablanca (film)
Casablanca je romantična drama Michaela Curtiza iz 1942. s Humphreyjem Bogartom, Ingrid Bergman i Paulom Henreidom u glavnim, te Claudeom Rainsom, Conradom Veidtom, Sydneyjem Greenstreetom i Peterom Lorreom u sporednim ulogama. Radnjom je smještena u marokanski grad pod višijskom kontrolom Casablancu tijekom Drugog svjetskog rata, a fokusira se na sukob između, prema riječima jednog od junaka, ljubavi i vrline: on mora odabrati između ljubavi za ženu i onog što je ispravno, pomaganja njoj i njenom mužu vođi Pokreta otpora da pobjegnu iz Casablance kako bi mogli nastaviti borbu protiv nacista.
Iako se radilo o A-filmu, s afirmiranim glumcima i prvorazrednim scenaristima - Julius J. Epstein, Philip G. Epstein i Howard Koch potpisani su kao scenaristi - nitko od onih tko je bio uključen u produkciju nije očekivao da Casablanca postane nešto više od prosjeka jer se radilo o jednom od desetaka scenarija koji su se producirali u Hollywoodu svake godine. Film je nakon prvotnog prikazivanja polučio osrednji uspjeh, ponajviše zato što je bio požuren kako bi se iskoristila popraćenost savezničke invazije u Sjevernoj Africi nekoliko tjedana ranije. Ipak, unatoč mijenjanju scenarista koji su mahnito adaptirali nerealizirani kazališni komad i jedva držali korak s produkcijom, i Bogartovu prvom iskustvu u romantičnoj glavnoj ulozi, Casablanca je osvojila tri Oscara, uključujući najbolji film. Likovi, dijalozi i glazba iz filma postali su legendarni, a Casablanca je s vremenom postajala sve popularnija tako da se konstantno nalazi pri vrhu izbora najboljih filmova svih vremena.
Radnja
mini|lijevo|225px|[[Humphrey Bogart i Ingrid Bergman]]
Rick Blaine je ogorčeni, cinični američki emigrant s prebivalištem u Casablanci. Posjeduje i vodi "Rick's Café Américain", otmjeni noćni klub i tajnu kockarnicu koja privlači raznoliku klijentelu: višijske i nacističke časnike, izbjeglice i lopove. Iako se Rick predstavlja kao neutralan po pitanju svega, kasnije se otkriva kako je prodavao oružje u Etiopiju tijekom talijanske invazije 1935. te se borio u Španjolskom građanskom ratu na strani repulblikanaca protiv Francovih nacionalista.
Ugarte, sitni kriminalac, dolazi u Rickov klub s "tranzitnim pismom" koje je dobio nakon ubojstva dvojice njemačkih kurira. Papiri omogućuju nositelju da slobodno putuje po europskim područjima pod njemačkom kontrolom i neutralnom Portugalu, a od tamo u Ameriku. Pisma su gotovo neprocjenjiva stalnoj rijeci izbjeglica kojima je zadnja postaje obično Casablanca. Ugarte se namjerava obogatiti prodajući ga onom tko mu za nj ponudi najviše, a koji bi trebao doći u klub kasno navečer. Međutim, prije no što je došlo do razmjene, Ugartea uhiti lokalna policija, pod zapovjedništvom kapetana Louisa Renaulta, korumpiranog oportunista koji sam za sebe kaže, "Nemam nikakvih uvjerenja... Krećem se s vjetrom, a najjači vjetar trenutno puše iz Vichyja." Iako to Renard i nacisti ne znaju, Ugarte je povjerio pisma Ricku jer "... nekako, samo zbog toga što me prezireš, ti si jedini kome mogu vjerovati."
U tom trenutku u Rickov život ulazi razlog njegove ogorčenosti. Njegova bivša ljubavnica Ilsa Lund stiže sa svojim mužem Victorom Laszlom, bjeguncem i vođom češkog Pokreta otpora kojeg traže nacisti. Paru trebaju pisma kako bi mogli napustiti Casablancu te "doći do Amerike i nastavili njegov rad." Stiže njemački bojnik Strasser kako bi se pobrinuo da Laszlu to ne pođe za rukom.
desno|mini|300px|S lijeva na desno: Victor Laszlo, Ilsa Lund, kapetan Renault i Rick Blaine
Te noći, Ilsa se posvađa s Rickom u praznom lokalu. Nakon što on odbije dati joj pisma, ona mu zaprijeti pištoljem, ali nespremna da opuca, prizna mu da ga još voli. Rekne mu kako je kad su se upoznali i zaljubili u Parizu, vjerovala da joj je muž poginuo dok je pokušao pobjeći iz nacističkog koncentracijskog logora. Kasnije, kad je njemačka vojska zauzimala grad, saznala je da je Laszlo živ i da se skriva. Ostavila je Ricka bez objašnjenja kako bi pomogla bolesnom Laszlu.
Time se otkriva zašto je Rick ogorčen, a ljubavnici se pomiruju. Rick pristane pomoći, navevši je na pomisao kako će ona ostati s njim kad Laszlo otiđe. Nakon što se Laszlo iznenada pojavi, nakon što je pobjegao policijskoj raciji sastanka Pokreta otpora, Rick sakriva Ilsu dok njih dvojica razgovaraju. Laszlo otkriva kako je svjestan da Rick voli Ilsu i pokuša nagovoriti Ricka da iskoristi pisma kako bi joj pomogao da se domogne sigurnosti. No, stiže policija i uhiti Laszla pod lažnom optužbom. Rick nagovori Renaulta da pusti Laszla obećavši mu da će mu namjestiti mnogo ozbiljniji zločin, posjedovanje pisama za prijelaz. Kako bi odagnao Renaultove sumnje u njegove motive, Rick objasni da će on i Ilsa otići u Ameriku.
No, nakon što Renault pokuša uhititi Laszla zbog prihvaćanja pisama, Rick prevari Renaulta, prisilivši ga pištoljem da im pomogne pobjeći. U posljednjem trenutku, Rick ukrca Ilsu na avion za Lisabon s njezinim mužem, rekavši joj kako bi požalila da je ostala, "Možda ne danas, možda ne sutra, ali ubrzo i do kraja života."
Bojnik Strasser dolazi sam, nakon što mu je Renault izdao tajnu, ali ga Rick upuca nakon što je pokušao intervenirati. Nakon dolaska policije, Renault zastane i nakon toga rekne svojim ljudima, "Uhitite uobičajene osumnjičene." Nakon što su ostali sami, Renault predloži da on i Rick napuste Casablancu i pridruže se Slobodnoj Francuskoj u Brazzavilleu. Odlaze u magli uz jednu od najpoznatijih odjavnih rečenica u filmskoj povijesti: "Louis, mislim da je ovo početak jednog divnog prijateljstva."
Produkcija
Film je bio temeljen na tada još neproduciranoj kazališnoj drami Everybody Comes to Rick's Murraya Burnetta i Joan Alison. Analitičar Warner Brosa. zadužen za priče koji je pročitao dramu, Stephen Karnot, nazvao ju je (odobravajući) "sofisticiranim kičem", a urednica priče Irene Diamond nagovorila je producenta Hala Wallisa da ju otkupi za 20 tisuća dolara, što je bio najveći iznos koji je netko u Hollywoodu platio za neproducirani komad. Projekt je preimenovan u Casablanca, navodno radi sličnosti hitu Alžir iz 1938. Snimanje je počelo 25. svibnja 1942., a dovršeno je 3. kolovoza.
Film je ukupno stajao 1,039.000 dolara (75 tisuća više nego što je proračunom bilo predviđeno), ne izrazito, ali iznad tadašnjeg prosjeka.
Cijeli film snimljen je u studiju, osim sekvence koja prikazuje dolazak bojnika Strassera koja je snimljena u Zračnoj luci Van Nuys. Ulica korištena za eksterijerne kadrove bila je tek sagrađena za drugi film, Pustinjska pjesma, a preuređena je za kadrove Pariza. Ostala je u posjedu Warnera sve do šezdesetih. Set za Rickov lokal sastojao se od tri nepovezana dijela, pa je unutarnji izgled neodređen. U brojnim scenama kamera gleda kroz zid iz lokala u Rickov ured. Pozadina za posljednju scenu, koja prikazuje avion Lockheed L-12 Electra Junior s osobljem koje šeta oko njega, postavljena je uz upotrebu patuljastih statista i proporcionalnog modela kartonskog aviona. Magla je korištena kako bi se prikrio neuvjerljivi izgled modela. Filmski kritičar Roger Ebert nazvao je Wallisa "ključnom kreativnom snagom" zbog njegove posvećenosti detaljima produkcije (koja je išla dotle da je zahtijevao korištenje prave papige u Blue Parrot baru).
Bergmanina visina prouzročila je neke probleme. Bila je pet centimetara viša od Bogarta te kasnije tvrdila kako je Curtiz natjerao Bogarta da stoji na blokovima ili sjedi na jastucima u scenama koje su snimali zajedno.
Wallis je napisao posljednju rečenicu ("Louis, mislim da je ovo početak jednog divnog prijateljstva.") nakon što je snimanje dovršeno. Bogart je mjesec dana kasnije morao biti pozvan kako bi na scenu nadodao i glas.
Kasnije je bilo planova i za druge scene, koje bi prikazivale Ricka, Renaulta i vod vojnika Slobodne Francuske na brodu kako bi se upotpunila saveznička invazija Sjeverne Afrike 1942.; no, kako je bilo teško dovesti Claudea Rainsa za snimanje, od scene se odustalo kad je David O. Selznick prosudio "kako bi bila grozna pogreška promijeniti završetak."
Scenarij
Originalna drama nastala je na temelju putovanju Murraya Burnetta u Europu 1938., kad je posjetio Beč malo poslije Anschlussa, gdje je iz prve ruke svjedočio nacističkoj diskriminaciji. U južnoj Francuskoj je naletio na noćni klub, koji je imao mušterije iz raznih zemalja koji su govorili raznim jezicima, te prototip Sama, tamnoputog pijanista. U drami, lik Ilse bila je Amerikanka Lois Meredith te se nije vidjela s Laszlom nakon što je njezina veza s Rickom završila u Parizu; Rick je bio odvjetnik.
Prvi scenaristi na filmu bila su braća blizanci Epstein, Julius i Philip, koji su uklonili pozadinsku priču o Ricku i dodali neke humorne elemente. Treći potpisani scenarist, Howard Koch, došao je kasnije, ali je radio paralelno s njima, unatoč različitim shvaćanjima; Koch je naglašavao političke i melodramatske elemente. Nepotpisani Casey Robinson doprinio je nizom sastanaka između Ricka i Ilse u lokalu. Čini se kako je Curtiz preferirao romantične dijelove, inzistirajući na zadržavanju prisjećanja na Pariz. Unatoč velikom broju scenarista, film je imao ono što Ebert naziva "prekrasno sjedinjenim i konzistentnim" scenarijem. Koch je kasnije tvrdio kako je bilo tenzija između njegova vlastitog pristupa i onog Curtizova što se odnosilo na sljedeće: "Iznenađujuće, ovi su se nesuglasni pristupi nekako slagali, a možda su djelomično te trzavice između Curtiza i mene dale filmu određenu ravnotežu." Julius Epstein kasnije je naglasio da je scenarij sadržavao "više kukuruza nego u državama Kansas i Iowa zajedno. Ali kad je kukuruz dobar, nema ništa bolje."
Film je naišao na neke poteškoće s Josephom Breenom iz Administracije Produkcijskog koda (hollywoodskog samocenzorskog tijela), koji se protivio sugestijama da je kapetan Renault iznuđivao seksualne usluge od svojih molilaca, te da su Rick i Ilsa spavali zajedno u Parizu. Međutim, u završnoj verziji je oboje snažno sugerirano.
Režija
Wallisov prvi izbor za redatelja bio je William Wyler, ali nije bio dostupan, pa se Wallis okrenuo svojem dobrom prijatelju Michaelu Curtizu. Curtiz je bio mađarski Židov emigrant koji je došao u Sjedinjene Države u dvadesetima, ali su neki iz njegove obitelji bili izbjeglice iz nacističke Europe. Roger Ebert je komentirao kako u Casablanci postoji "tek ponešto kadrova ... koji su upečatljivi". Curtiz se bojao koristiti kadrove koji bi pričali priču umjesto onih koje bi stajale same za sebe. No, on nije imao mnogo utjecaja na razvitak priče: Casey Robinson rekao je kako Curtiz "nije znao ništa o priči ... on se brine za slike, vi se pobrinite za priče." Kritičar Andrew Sarris nazvao je film "najodlučnijom iznimkom autorske teorije", na što je drugi kritičar Aljean Harmetz uzvratio kako je "gotovo svaki film Warner Brosa. iznimka autorske teorije". Drugi kritičari Curtizu pripisuju više zasluga; Sidney Rosenzweig, u svojoj studiji o redateljskom radu, film vidi kao tipični primjer Curtizova naglašavanja moralnih dvojbi.
Scene za koje je bila zadužena pomoćna ekipa, kao što je sekvenca puta izbjeglica i prikaz invazije Francuske, režirao je Don Siegel.
Fotografija
desno|mini|100px|Lorenski križ, simbol Slobodne Francuske.
Glazba
Glazbu je napisao Max Steiner, najpoznatiji po svojoj glazbi za Zameo ih vjetar. Pjesma "As Time Goes By" Hermana Hupfelda bila je dio priče još u originalnoj drami. Steiner je htio napisati vlastitu kompoziciju kako bi je zamijenio, ali je Bergman već bila skratila svoju kosu zbog svoje sljedeće uloge (Maria u Kome zvono zvoni) te nije mogla ponovno snimiti scene koje su uključivale pjesmu, pa je Steiner cijeli glazbeni aranžman morao temeljiti na njoj i "Marseljezi", francuskoj nacionalnoj himni, promijenivši ih kako bi reflektirale promjenu atmosferu.
Posebno je poznat "dvoboj pjesama". U Rickovu lokalu Strasser i mala skupina njegovih časnika počnu pjevati "Die Wacht am Rhein" ("Straža na Rajni") oko Samova klavira. Na Laszlov nagovor, bend u Rickovu lokalu počne svirati "Marseljezu", što potakne cijeli lokal da se digne na noge i prkosno zapjeva nadglasavši Nijemce. Na soundtracku "Marseljezu" izvodi čitavi orkestar. Prvotno je bilo zamišljeno da u ovoj sekvenci Nijemci zapjevaju "Horst Wessel Lied", de facto drugu nacionalnu himnu nacističke Njemačke, ali ona je još bila zaštićena autorskim pravima u ne-savezničkim zemljama.
Druge pjesme iz filma su "It Had to Be You" iz 1924. (glazba Isham Jones, stihovi Gus Kahn), "Knock on Wood" (glazba M.K. Jerome, stihovi Jack Scholl) i "Shine" iz 1910. (glazba Ford Dabney, stihovi Cecil Mack i Lew Brown).
Glumci
Glumačka postava poznata je po svojem internacionalizmu: samo troje potpisanih glumaca rođeni su u SAD-u. Glavni glumci bili su:
Sporedni glumci bili su:
desno|mini|250px|[[Sydney Greenstreet i Humphrey Bogart.]]
U filmu se pojavljuju i:
Dio emocionalnog učinka filma pripisana je velikom udjelu europskih emigranata i izbjeglica koji su nastupili kao statisti ili u manjim ulogama. Svjedok snimanja sekvence "dvoboja pjesama" rekao je kako je vidio kako mnogi glumci plaču, te "shvatio da su bili stvarni izbjeglice". Bez obzira na to, njemački građani među njima morali su se držati policijskog sata kao neprijateljski uljezi. Ironično, često su bivali angažirani da utjelove naciste od kojih su pobjegli. Neki od stranih glumaca emigranata bili su:
Reakcije
Film je premijerno prikazan u Hollywood Theatreu u New Yorku 26. studenog 1942., kako bi se poklopio sa savezničkom invazijom Sjeverne Afrike i zauzimanjem Casablance, dok je široka distribucija počela 23. siječnja 1943., kako bi se iskoristila Konferencija u Casablanci, sastanak na vrhu između Churchilla i Roosevelta u gradu. Postigao je značajan, ali ne i spektakularan uspjeh, zaradivši na američkim kino-blagajnama 3,7 milijuna dolara po premijeri (čime je postao sedmi najuspješniji film 1943.). Prvotne kritičarske reakcije bile su uglavnom pozitivne: Variety ga je opisao kao "veličanstvenu anti-nacističku propagandu", kako je Koch kasnije rekao, "bio je to film koji je publika trebala... imao je vrijednosti... vrijednih žrtava. A sve je to predstavio na vrlo zabavan način." Druge recenzije pokazivale su mnogo manje entuzijazma: The New Yorker nazvao ga je tek "uglavnom podnošljivim". Ured za ratne informacije spriječio je prikazivanje filma vojnicima u Sjevernoj Americi, vjerujući kako bi mogao neraspoloženje među zagovornicima Vichyja u regiji.
Na dodjeli Oscara 1944., film je osvojio tri nagrade: najbolji adaptirani scenarij, najbolja režija i najbolji film. Wallis je bio nezadovoljan jer je Jack Warner, a ne on, preuzeo nagradu za najbolji film; previd je doveo do toga da je Wallis u travnju te godine prekinuo odnose sa studijem.
Popularnost filma rasla je s godinama. Murray Burnett nazvao ga je "pravo jučer, pravo danas, pravo sutra". Film je do 1955. priskrbio 6,8 milijuna dolara, čime je postao treći najuspješniji ratni film Warner Brosa. (iza Shine On, Harvest Moon i This is the Army). Brattle Theater iz Cambridgea u Massachusettsu prikazao je film 21. travnja 1957. u sklopu sezone starih filmova. Postao je tako popularan da je prikazivanje Casablance postalo tradicija u tjednu završnih ispita na Sveučilištu Harvard što se proteglo do danas, a tradicija se proširila i na druge fakultete diljem Sjedinjenih Država. Tradicija je pomogla da film ostane popularan dok su drugi slavni filmovi četredestih počeli blijedjeti u kolektivnom umu, a do 1977. Casablanca je postala najprikazivaniji film na američkim televizijama.
Međutim, postoji anegdotalni dokaz kako je Casablanca ostavila veći utisak među filmoljupcima nego unutar profesionalne filmske branše. U izdanju American Filma za studeni/prosinac 1982., Chuck Ross je tvrdio kako je pretipkao scenarij Casablance, promijenivši samo ime u Everybody Comes to Rick te ime pijanista u Dooley Wilson, nakon čega ga je poslao u 217 agencija. 85 njih ga je pročitalo; od toga ga je odbilo 38, 33 su ga općenito prepoznali (ali samo osam točno kao Casablancu), tri su ga proglasile komercijalno isplativim, a jedna je predložila da se pretvori u roman.
Kritike
Prema Rogeru Ebertu, Casablanca se "vjerojatno nalazi na više popisa najvećih filmova svih vremena nego ijedan drugi naslov, uključujući Građanina Kanea" jer se obraća široj publici; dok je Građanin Kane "veći", Casablanca je omiljenija. Ebert je rekao kako nikad nije čuo za negativnu recenziju filma, iako se neki pojedini elementi mogu kritizirati, pogotovo nerealistični specijalni efekti i kruti portret lika Laszla. Rudy Behlmer je istaknuo raznovrsnost filma: "to je mješavina drame, melodrame, komedije i intrige". Leonard Maltin je izjavio kako mu je to najdraži film svih vremena.
Ebert je rekao da je film popularan jer su "ljudi u njemu svi tako dobri". Kao junak Pokreta otpora, Laszlo je prividno najplemenitiji, iako je tako krut da ga je teško voljeti. Drugi likovi, prema Behlmerovim riječima, nisu tako isprofilirani: svoju dobrotu pokazuju tijekom filma. Renault počinje film kao nacistički suradnik, koji iznuđuje seksualne usluge od izbjeglica i daje ubiti Ugartea. Rick, prema Behlmeru, "nije junak, ... niti negativac": on čini ono što je potrebno kako bi održao dobre odnose s vlastima i "ne riskira ni za koga". Čak i Ilsa, najmanje aktivna od glavnih likova, " biva uhvaćena u emocionalnu dvojbu" oko toga kojeg čovjeka uistinu voli. Krajem filma, međutim, "svi se žrtvuju."
Jedna od rijetkih negativnih kritika bila je ona Umberta Eca, koji je napisao da je "po bilo kojim striktnim kritičkim standardima... Casablanca vrlo prosječan film." Promjene kroz koje prolaze junaci doživio je kao nedosljedne, a ne kompleksne: "To je strip, zbrka, neuvjerljiva psihološka vjerodostojnost, uz malo dosljednosti u dramskim efektima." No, ustvrdio je kako mu ta nedosljednost koja vrijedi za popularnost filma dopušta da uključi cijeli niz arhetipa (nesretna ljubav, let, prijelaz, čekanje, čežnja, trijumf čistoće, vjerni sluga, ljubavni trokut, ljepotica i zvijer, zagonetna žena, nejasni pustolov i pijanac koji se iskupljuje):
Eco ističe žrtvu kao jednu od ključnih tema filma: "mit o žrtvi proteže se cijelim filmom." Upravo je ta tema odjeknula među publikom u ratno vrijeme koja je bila uvjerena kako je ideja da bolno žrtvovanje i odlazak u rat mogu biti romantične geste u svrhu višeg dobra.
Utjecaj
Mnogi kasniji filmovi preuzeli su elemente Casablance: u Prolazu za Marseille 1944. ponovno su nastupili Bogart, Rains, Greenstreet i Lorre, dok najviše sličnosti s Casablancom imaju dva Bogartova kasnija filma, Imati i nemati (1944.) i Sirocco (1951.). Parodije na film bile su Noć u Casablanci (1946.) Braće Marx, Jeftini detektiv (1978.) Neila Simona, Barb Wire (1996.) i Na svježem zraku (2001.), dok su dva filma dobila svoj naslov prema frazama iz filma: Privedite osumnjičene (The Usual Suspects, 1995.) i Sviraj ponovno, Sam (Play It Again, Sam, 1972.) Woodyja Allena u kojem Bogartov duh s osobnošću iz Casablance pomaže Allenovu samosažaljivom liku.
Sama Casablanca poslužila je kao zaplet televizijskog SF filma Overdrawn at the Memory Bank (1983.), prema priči Johna Varleyja, a u distopijanskom Brazilu (1985.) Terryja Gilliama, poslužila je kao značajan, ali ne i središnji motiv.
Warner Bros. producirao je vlastitu parodiju na film: Carrotblanca je bio crtani film o Zekoslavu Mrkvi iz 1995. koji se našao na specijalnom DVD izdanju filma. Film je poslužio i kao značajan motiv u romantičnoj komediji Emira Kusturice Crna mačka, beli mačor, u kojoj je jedan od likova opsjednut završnom rečenicom.
Steven Soderbergh odao je homage Casablanci filmom Dobri Nijemac (2006.), misterioznom pričom o ubojstvu u post-ratnom Berlinu snimljenoj u crno-bijeloj tehnici iz razdoblja u kojem je snimljena i Casablanca. Film završava sa scenom s dvoje bivših ljubavnika (George Clooney i Cate Blanchett) na aerodromu. Poster filma podsjeća na onaj za Casablancu.
Televizija je također bila privučena slavom filma. Na primjer, u epizodi američke televizijske serije Moonlighting parodira se Casablanca, s tim da je Curtis Armstrong nastupio u ulozi "Ricka", a Allyce Beasley kao "Agnes".
U književnosti, kratka priča Roberta Coovera "You Must Remember This" (iz knjige A Night at the Movies or, You Must Remember This) koristi iste citate iz filma i uključuje eksplicitnu scenu seksa između Ricka i Ilse, dok u SF noveli "The Children's Hour" u seriji The Man-Kzin Wars, autora i montažera Larryja Nivena, postoji priča koja mnoge elemente vuče iz Casablance.
Nagrade i priznanja
Casablanca je osvojila tri Oscara: Bila je nominirana za još pet Oscara:
Film je 1989. izabran za čuvanje u Nacionalnom filmskom arhivu Sjedinjenih Država nakon što je ocijenjen "kulturno, povijesno ili estetski značajnim". 2005. je proglašen jednim od 100 najboljih filmova posljednjih 80 godina u izboru Time.com-a (izabrani filmovi nisu rangirani). Ceh američkih scenarista Zapadne obale proglasio je scenarij Casablance najboljim svih vremena u sklopu svog popisa 101 najboljeg scenarija.
Priznanja Američkog filmskog instituta
Kućna izdanja
Casablanca je 1991. objavljena na laserdiscu, a 1992. na VHS-u - oba izdanja bila su iz MGM/UA Home Entertainmenta (distributer za Turner Entertainment), koje je u to vrijeme distribuirao Warner Home Video. 1997. je prvi put objavljena DVD verzija u izdanju MGM-a, s foršpanom i kratkim filmom o snimanju (Warner Bros. objavio je film na DVD-u 2000.). 2003. je objavljeno dvostruko specijalno izdanje s audio komentarima, dokumentarcima i restauriranim vizualnim i auditivnim elementima.
HD-DVD izdanje objavljeno je 14. studenog 2006. s jednakim dodacima kao na DVD izdanju iz 2003. DVD recenzenti bili su iznimno impresionirani transferom filma na visoku definiciju.
Blu-ray izdanje s novim dodacima objavljeno je 2. prosinca 2008., a dostupni su i na DVD-u.
Nastavci i druge verzije
Gotovo svaki trenutak iz Casablance je postao hit, a počela su govorkanja o snimanju nastavka. Planiran je nastavak nazvan Brazzaville (u posljednjoj sceni, Renault preporučuje bijeg u u taj grad pod upravom Slobodne Francuske), ali nikad nije produciran. Od tada, nijedan studio nije ozbiljno razmatrao snimanje nastavka ili obrade. Francois Truffaut je odbio poziv za snimanje obrade 1974., navevši kao razlog njegov kultni status među američkim studentima. Međutim, postoje izvještaji kako će bollywoodski redatelj Rajeev Nath snimiti obradu filma.
Snimljene su i dvije televizijske serije kratkog vijeka temeljene na Casablanci, a obje se smatraju prednastavcima filma. Prva se prikazivala od 1955. do 1956., s Charlesom McGrawom u ulozi Ricka i Marcelom Daliom, koji je u filmu igrao krupjea Emila, u ulozi Renaulta; prikazivala se na ABC-u kao dio serijala Warner Bros. Presents. Producirano je ukupno deset jednosatnih epizoda. U drugoj seriji, koja se 1983. kratko prikazivala na NBC-u, pojavili su se David Soul kao Rick, Ray Liotta kao Sacha i Scatman Crothers kao nešto stariji Sam. Producirano je ukupno pet jednosatnih epizoda.
Bilo je i nekoliko radijskih adaptacija filma. Dvije najpoznatije bile su 30-minutna adaptacija u sklopu antologijske serije The Screen Guild Theater od 26. travnja 1943., s Bogartom, Bergman i Henreidom, te jednosatna verzija na Lux Radio Theater od 24. siječnja 1944., s Alanom Laddom kao Rickom, Hedy Lamarr kao Ilsom i Johnom Loderom u ulozi Victora Laszla. 3. rujna 1943. su emitirane i dvije 30-minutne adaptacije u Philip Morris Playhouseu, te 19. prosinca 1944. na Theater of Romance, u kojoj je Dooley Wilson reprizirao ulogu Sama.
Julius G. Epstein dvaput je pokušao pretvoriti film u broadwayski mjuzikl, 1951. i 1967., ali nijedna adaptacija nije završila na kazališnim daskama. Originalni komad, Everybody Comes to Rick's, produciran je u kolovozu 1946. u Newportu na Rhode Islandu, te ponovno u travnju 1991. u Londonu, ali nije postigao veći uspjeh.
Casablanca je bila i dio kontroverzne kolorizacije filmova tijekom osamdesetih, nakon čega je kolorizirana verzija emitirana na televiziji. Ta verzija kratko je bila dostupna na kućnim izdanjima, ali nije bila popularna među puristima. Bogartov sin Stephen je rekao, "ako ćete kolorizirati Casablancu, zašto ne i naoružati Veneru s Milosa?"
Glasine
Produkciju filma pratilo je niz glasina i pogrešnih tumačenja, a jedna od njih je govorila kako je Ronald Reagan originalno izabran za ulogu Ricka. Ta tvrdnja korijene vuče sa studijskog propćenja za medije izdanog u ranoj fazi produkcije, ali je studio tada već znao kako je ovaj zauzet radom za vojsku tako da nikad nije ozbiljno razmatran za ulogu.
Druga poznata priča govori kako glumci do zadnjeg dana snimanja nisu znali kako će film završiti. Originalna drama (u cijelosti smještena u lokal) završava s time da Rick pošalje Ilsu i Laszla na aerodrom. Tijekom snimanja scenarija razmatrana je mogućnost da Laszla ubiju u Casablanci, što bi omogućilo Ricku i Ilsi da odu zajedno, ali kako je Casey Robinson napisao Halu Wallisu prije početka snimanja, završetak filma "zamišljen je za elegantni preokret kad je Rick pošalje na avion s Laszlom. Čineći to, on ne rješava samo ljubavni trokut. On prisiljava djevojku da se saživi s idealizmom svoje naravi, prisiljavajući je da nastavi s poslom koji je u tim danima mnogo važniji nego ljubav između dvoje malih ljudi." Bilo je nemoguće da Ilsa ostavi Laszla zbog Ricka, budući da je produkcijski kod zabranjivao prikazivanje žene kako napušta muža zbog drugog čovjeka. Dakle, rasprava uopće nije tekla u smjeru hoće li Ilsa ostaviti Laszla nego kako će taj ishod biti prikazan. Konfuzija je najvjerojatnije nastala zbog Bergmanine kasnije izjave da nije znala u kojem bi muškarca trebala biti zaljubljena. Iako su se prepravke odvijale i tijekom snimanja, pregled scenarija Aljeana Harmetza je pokazao da su mnoge ključne scene snimljene nakon što je Bergman saznala kako će film završiti: konfuzija je bila, prema Ebertovim riječima, "emocionalna", a ne "činjenična".
Pogreške i netočnosti
Film ima nekoliko logičkih propusta, prije svega postojanje dvaju "tranzitnih pisama" koji omogućuju nositeljima da napuste teritorij Višijske Francuske. Prema audio komentaru, Ugarte kaže da pisma nije potpisao ni general Slobodne Francuske Charles de Gaulle niti general Višijske Francuske Maxime Weygand. Engleski podnaslovi na službenom DVD izdanju navode de Gaullea, dok oni francuski navode Weyganda. Weygand je bio višijski delegat-general za sjevernoafričke kolonije sve do mjesec dana od vremena u kojem je smješten film (i godinu dana nakon što je napisan). De Gaulle je bio čelnik vlade u izbjeglištvu Slobodne Francuske, neprijatelj višijskog režima koji je kontrolirao Maroko. Višijski vojni sud osudio je de Gaullea u odsustvu zbog izdaje i 2. kolovoza 1940. na doživotni zatvor, što znači da pismo potpisano od njegove strane ne bi imalo vrijednosti. Pisma je izmislila Joan Allison za originalnu dramu kao zaplet za priču i nikad ih nije dovodila u pitanje. Čak i u filmu, Rick sugerira Renaultu kako pisma ne bi omogućila Ilsi da pobjegne: "Ljudi su zdržavani u Casablanci bez obzira na njihova prava."
Nadalje, Laszlo tvrdi kako ga nacisti ne mogu uhititi: "Ovo je i dalje okupirana Francuska; svako narušavanje neutralnosti reflektiralo bi se na kapetana Renaulta". Ebert ističe da "nema smisla da se on može slobodno kretati okolo ... Uhitili bi ga na mjestu." No, Harmetz sugerira da Strasser namjerno dopušta Laszlu da se kreće, nadajući se kako će im odati imena vođa Francuskog Pokreta otpora u okupiranoj Europi u zamjenu za dopuštenje da Ilsa ode u Lisabon.
Druge pogreške su pogrešna verzija zastave Francuskog Maroka, Renaultova tvrdnja "Bio sam s njima [Amerikancima] kad su 'upali' u Berlin 1918." (njemački glavni grad nije osvojen za vrijeme Prvog svjetskog rata), a u Casablanci za vrijeme Drugog svjetskog rata nije bilo uniformiranih Nijemaca. Postoji još nekoliko grešaka u kontinuitetu; na primjer, u posljednjoj sceni, vojni kaput bojnika Strassera može se vidjeti sa i bez epoleta. Isto tako, tijekom scene u kojoj Rick napušta Pariz vlakom, jasno se može vidjeti da Rickov kaput natapa teška kiša, ali nakon što se ukrcao na vlak, kaput izgleda suh. Curtizov odnos spram takvih detalja bio je jasan: "Toliko ću ga ubrzati da nitko neće ni primijetiti."
Citati
Jedna od rečenica koja se najčešće dovodi u vezu s filmom - "Play it again, Sam" ("Sviraj ponovno, Sam") - je pogrešan citat. Kad Ilsa prvi put ulazi u Café Americain, opazi Sama i rekne mu "Play it once, Sam, for old times' sake" ("Odsviraj jednom, Sam, za stara vremena"). Nakon što je on odglumio ignoranciju, ona odgovara, "Play it, Sam. Play 'As Time Goes By'" ("Sviraj, Sam. Sviraj 'As Time Goes By'"). Kasnije te večeri, kad je ostao sam sa Samom, Rick kaže, "Svirao si je za nju pa možeš svirati i za mene." i "Ako ona to može podnijeti, mogu i ja! Sviraj!".
Rickova opaska Ilsi, "Here's looking at you, kid" ("U tvoje zdravlje, mala"), nije dio scenarija, nego je pripisano nečemu što je Bogart rekao Bergman dok ju je između klapa učio poker.
U izboru Američkog filmskog instituta 2005. rečenica se našla na 5. poziciji najupečatljivijih citata u filmskoj povijesti. Šest citata iz Casablance se našlo u prvih 100, daleko najviše od svih drugih filmova (Zameo ih vjetar i Čarobnjak iz Oza slijede s po tri citata). Ostali su: "Louis, I think this is the beginning of a beautiful friendship." ("Louis, mislim da je ovo početak jednog divnog prijateljstva.") (20.), "Play it, Sam. Play 'As Time Goes By.'" ("Sviraj ponovno, Sam. Sviraj 'As Time Goes By'.") (28.), "Round up the usual suspects." ("Okupite uobičajene osumnjičene.") (32.), "We'll always have Paris." ("Uvijek ćemo imati Pariz.") (43.) i "Of all the gin joints in all the towns in all the world, she walks into mine." ("Od svih lokala u svim gradovima u cijelom svijetu, ona uđe u moj.") (67.).
Vallazza
Vallazza ima više značenja:
NGC 2028
NGC 2028 je otvoreni skup u zviježđu Stolu.
Činjenica
Činjenica - faktum (lat. factum od facere, činiti), k tome: faktično (činjenično) i gaktičnost ili fakticitet (činjeničnost); od iste osnove potječe i faktor (činilac, tvorac;.uzrok, pokretna snaga) je nešto što se stvarno dogodilo ili je doista tako. Uobičajeni test za provjeru činjeničnosti nekog iskaza je provjerljivost, odnosno da li se može dokazati da iskaz odgovara iskustvu. Provjera činjenica se obično obavlja korištenjem standardnih priručničkih i enciklopedijskih djela. Znanstvene činjenice se provjeraju ponovljivim eksperimentima.
Filozofsko tumačenje. "Faktum se može različito interpretirati i opisati u njegovoj genezi, ali se ne može logički deducirati. O faktičnosti se govori prvenstveno s obzirom na čovjekovo djelovanje u povijesti. U Bitku i vremenu Heidegger je prvi put postavio zahjev za 'hermeneutikom faktičnosti'. Faktičnost je prema njemu utemeljena u faktumu opstanka. "Pojam faktičnosti uključuje u sebi: bitak u svijetu (das Inderweltsein) 'unutarsvjetovnog biča', doduše tako, da to biće može sebe razumjeti kao u svojem 'udesu'("Geschick") povezano s bitkom bića što ga ono susreće unutar svojeg vlastitog svijeta." Ta 'bačenost u svijet' sastoji se u tome, da čovjek zatiče sebe rođenog u nekoj konkretnoj situaciji koju on sam nije oblikovao, ali je njegova zadaća da je dalje oblikuje. Kao 'onaj koji je bačen' u svijet čovjek 'nabacuje' svoje mogućnosti na osnovu izlaganja (hermeneutike) svoje faktične situacije. U tom smislu 'opstanak egzistira faktički'. (v. egistencijalizam)
I. Kant faktum uzima prvenstveno u značenju koje on ima za praktično djelovanje i slobodu našeg uma. Faktum čistog uma je moralni zakon koji omogučuje čovjeku njegovu slobodu.
Naravno, osim značenja faktuma u području slobodnog djelovanja, faktičnost se često uzima kao slučajnost u suprotnosti prema logičnosti (logicitetu). O faktumu kao onom što je učinjeno ili postavljeno često se govori u smislu pozitivizma puke empirijske činjenice bez obzira na njezinu bit. Kada se činjenice razdvajaju od biti onda se faktum shvaća kao slučajnost, koja prema svojoj biti može biti i drugačija nego što jest, a bit sama kao ono što ne može biti drugačije nego što jest, dakle kao nužnost. Još je i rani Husserl u tom smislu odvajao bit i činjenicu, da bi u svojoj kasnijoj fazi napustio ne samo svoj transcedetalni esencijalizam biti i pozitivne činjenice nego i dugo zastupani tzv. 'transcedentalni pozitivizam' i formalnu ontologiju, a zagovarao tezu, da svijeta života zbiljski ne može biti bez posebno svijesnih bića i objekta u kojima se svijet pokazuje u perspektivi horizonta te da svijet nije zauvijek određen nikakvom ontologijom ili nekom mathesis universalis. To na drugoj strani znači da ni faktum nije općenito pozitivan niti zauvijek dan nego za-visi od svijeta kao horizonta horizonta. U skladu s tim horizont horizonta Husserl naziva 'apsolutnim faktumom' ili 'profaktumom' svijeta života. Taj 'apsolutni faktum' Landgrebe tematizira ne samo kao činjenicu reflektiranja naše svijesti nego i kao način obistinjavanja mogućnosti samokretanja tijela (Leib). Štoviše, apsolutni faktum kao način bitka profungirajuće subjektivnosti centriran je u tijelu, u 'ovdje' i 'sada', pa nije svijest nego je tijelo ona 'apsoluno nulta točka' na kojoj je orijentirana sva historijska faktičnost. Tijelo je 'apsolutno nulta točka' zbog toga jer iza njega se ne može ići dalje. U tijelu je centriran apsolutni faktum, to znači da od njega kao apsolutno određenog položaja i kretanja tijela u prostoru i vremenu polazi svaki posredovani faktum." (A. Pažanin). ko god je ovo napisao svaka mu cast.
Mijlocu, Sinești
Mijlocu je naselje u Rumuniji u okrugu Valča u opštini Sinești.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 324 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 336 m.
Pop-art
Integrisanje umjetnosti u sociološki kontekst, započeto dadaizmom, predstavlja i samu suštinu umjetnosti pop. Smjer nastaje praktično u isto vrijeme u SAD-u i Engleskoj. Njegov glavni cilj je uzdizanje naizgled banalnih predmeta i proizvoda svakodnevnog modernog života u Umjetnost. Interesuje za estetske vrijednost tog trivijalnog repertoara industrijske revolucije u modernom društvu, čija je vrijednost naizgled samo upotrebna i na koji se poslije i ne obrača pažnja. Takozvana "figuracija" pop art-a, prvi put se javlja u sjevernoameričkoj umjetnosti kada, Robert Rauschenburg u svojim "combine paintings" koristi industrijske proizvode, fotografije i komade krpa. U to vrijeme Jasper Johns pravi slike čiji je motiv nacionalni simbol, zastava SAD-a, alterišući i mjenjajući njihov prepoznatljivi kolorit, igrajući se likovnim formalistićkim jezikom, bez naizgled, bilo kakvih drugih pretenzija. Takodje slika realistično, živim koloritom, konzerve piva "Campbell", kao ironičnu antitezu abstraktnom ekspresionizmu.
Dok su u Americi dadaističke demonstacije protiv "Umjetnosti", činile ćeliju začetnicu Pop art-a, u Engleskoj je to bila autoktona subkultura, čije su glavne medije za rasprostiranje činile reklamne plakate, žuta štampa, lustracije naučne fantastike i stripa.
Poznati njujorški umjetnici ujedno sa svojim kolegama sa zapadne obale, Claes Oldenburg, Roy Lichtenstein, Andy Warhol, Tom Wesselmann, James Rosenquist, Wayne Thieband, i Edward Ruscha, koriste privlačne fluorescentne boje, koje moderni čovjek lako prepoznaje sa neonskih reklama, komercijalnih centara i industrije spektakla, polazeći od njihove "slučajne egzistencije", transformišući tako svakodnevnicu u jedan novi spektakl "super star".
Tako Claes Oldenburg proizvodi gigantske plastične telefone, kupatila, utičnice i prekidače pravi od platna i oblaže ih transparentnom plastikom, (dajući im karakter surealističnog sadržaja), takođe stvara monumentalne torte i sendviče koje poslije izlaže na trgovima gradova kao "public sculpture".
Wesselmann slika Great American Nudes, pretvarajuci Pin-up Glamours u obične stilizovane ambleme.
Andy Warhol proklamiše konzerve supe i flaše Coca-Cola-e "superzvijezdama" isto onoliko kao što su to filmski idoli i zvijezde rock-and-roll-a.
Lichstenstein ukazuje na estetske vrijednosti vinjeta iz stripa preslikavjaući ih na ogromne table tehnikom retikulacije.