cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Operacija Frühlingserwachen (1944)
Drugi protivnapad Drugog udarnog korpusa NOVJ
Četvrta sandžačka sa potčinjenim jedinicama uz mnogo napora priručnim sredstvima prebacila se tokom 24. i 25. aprila sa leve na desnu obalu Tare i potisnula četničke i nemačke snage iz Kosanice, nastupajući dalje prema Pljevljima. Nemci su se suprotstavili povremenim brzim protivnapadima napadnih oklopnih grupa sa četničlkom pešadijom u cilju uzmemiravanja i odbacivanja od grada.
3. proleterska brigada nastupala je preko Kovrena i Graba. U oštrim borbama protiv kombinovane grupe Nemaca i muslimanske milicije, protivnik je odbačen prema Biovu Grobu. U tim borbama između ostalih poginuo je i lokalni vođa muslimanske milicije Husein Rovčanin, a iz 3. proleterske komandant 2. bataljona Savo Cvijović.
3. proleterska izbila je sa tri bataljona noću 1/2. maja na Vukovo Brdo, gde se nalazila Mileševska četnička brigada. Po lošem vremenu i uz slabu vidljivost bataljoni su izvršili obuhvatni napad. Tom prilikom naneti su četnicima teški gubici od 82 poginula, 30 ranjenih i 4 zarobljena. Među poginulima se nalazio i zamenik komandanta brigade poručnik Jovan Šaranović. Pavle Đurišić, koji je sa štabom boravio kod ove brigade, spasio se bekstvom. Nakon ovog uspeha, 3. proleterska izbila je na važnu komunikaciju Prijepolje - Pljevlja.
Obred iz Yorka
Jorčki obred ili Obred iz Yorka (engleski York Rite) je naziv za hijerarhiju masonskih stepeni (činova) koji se koristi u Sjevernoj Americi. On se razlikuje od mnogo poznatijeg škotskog obreda, a ime je dobio po engleskom gradu Yorku gdje su se, po legendi, prvi put sreli masoni.
Operacija Frühlingserwachen (1944)
Drugi protivnapad Drugog udarnog korpusa NOVJ
Nemačko-četnički protivnapad iz Pljevalja usledio je 7. maja. Na severnom krilu, nemačka formacija bataljonske jačine uspela je sa pridodatim četnicima da se privuče jedinicama 3. sandžačke na jurišno odstojanje, i da ih jurišom potisne prema selu Kamena Gora. Južna formacija, sastavljena od četnika sa manjim brojem Nemaca, u okolini sela Kozice nije imala uspeha.
Tokom noći 8/9. maja 3. proleterska brigada izvršila je po teškom strmom i šumovitom terenu protivnapad na Nemce koji su uspostavili utvrđene položaje za zaštitu komunikacije. Napad je uspeo, ali uz značajne gubitke. Između ostalih, poginuli su komandant 1. bataljona 3. proleterske Radomir Rakočević (proglašen za narodnog heroja 1953.) i zamenik komandanta istog bataljona Andrija Rvović.
Na taj način su protivofanzivom NOVJ poništeni svi dobici koje su nemačke i četničke snage ostvarile aprilskom ofanzivom, uz izvesno popravljanje pozicija NOVJ.
Piana, Macerata
Piana je naselje u Italiji u provinciji Macerata, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 226 m.
Rakovec Tomaševečki
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 141 stanovnika te 45 obiteljskih kućanstava.
Popis najpoznatijih viđenja NLO-a
Slijedi pregled najpoznatijih viđenja, promatranja i zapažanja NLO-a koji se često eksploatiraju u raznim TV serijama i filmovima.
Menandar Protektor
Menandar Protektor (grč. Μένανδρος, druga polovina 6. veka) bio je vizantijski pisac, pravnik i član garde cara Mavrikija (vladao 582–602), odakle mu i nadimak Protector.
Menandar je napisao savremenu Istoriju, u kojoj je obradio period od 558. do 582. godine. Ua opšti uzor uzeo je Agatiju, pa i svoje delo započinje tamo gde se završava Agatijina istorija. Menandar je jedini opširan izvor za ovaj period vizantijske istorije, pa kasniji pisci uzimaju podatke od njega za to doba. Sačuvani su samo fragmenti kod Suide i u Excerpta de egationibus Konstantina Porfirogenita. Menandar je pisao i pesme, od kojih je sačuvan samo jedan epigram u Palatinskoj antologiji.
Po pouzdanosti vesti i po geografskim i etnografskim podacima koje daje, Menandar spada među najznačajnije vizantijske izvore 6. veka i među najdragocenije vizantijske izvore uopšte. Kako i sam kaže, on je više pazio na tačnost podataka koje daje, nego na književnu formu vesti. Izvori su mu bili: usmena pričanja, izveštaji poslanstava i dokumenti do kojih je lako dolazio zahvaljujući svom visokom položaju na dvoru. Neke događaje i sam je proživeo, a nije isključeno da je išao i u provincije, gde je mogao na licu mesta da upozna odnose između Vizantinaca i varvara.
Eksterni linkovi
Istorijska biblioteka: Menandar Protektor
Melbourne, Kentucky
Melburn je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 401, što je 56 (-12,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
La Mucchia, Arezzo
La Mucchia je naselje u Italiji u provinciji Arezzo, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 42 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 253 m.
Los Cedazos, Tepatitlán de Morelos
Los Cedazos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tepatitlán de Morelos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2007 m.
Rogletimid
Rogletimid je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 218,252 Da.
Au Gres, Michigan
O Gre je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 889 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 889 stanovnika, što je 139 (13,5%) stanovnika manje nego 2000. godine.
La Soledad, Encarnación de Díaz
La Soledad je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Encarnación de Díaz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1854 m.
Coșani, Frâncești-Mânăstireni
Coșani je naselje u Rumuniji u okrugu Valča u opštini Frâncești-Mânăstireni.
San Luis el Alto, Acala
San Luis el Alto je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Acala.
Coșani, Frâncești-Mânăstireni
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1514 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 240 m.
Servije Sulpicije Galba (konzul)
Servije Sulpicije Galba (Servius Sulpicius Galba, 2. vijek pne.) bio je rimski vojskovođa i političar. Karijeru je započeo za vrijeme trećeg makedonskog rata 168. pne. kao vojni tribun pri čemu je došao u sukob s Emilijem Paulom Makedoncem. Godine 151. pne. je postao pretor te poslan u Hispaniju da uguši ustanak Keltibera. Nakon što je to učinio krenuo je na zapad protiv Luzitanaca, koji su ga porazili njegovu nediscipliniranu vojsku i natjerali je da se skloni u zimske kvartire.
San Luis el Alto, Acala
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 429 m.
Servije Sulpicije Galba (konzul)
Galba je, međutim, na proljeće 150. pne. krenuo u novi pohod te je opustošio zemlju Luzitanaca. Oni su tada Galbi poslali izaslanstvo, obećavši da će ubuduće poštovati sporazume sklopljene s Rimom i moleći mir. Galba se tada pravio da razumije njihovu situaciju, odnosno opravdanja kako ih je na pljačkaške pohode protiv rimskih teritorija tjerala neimaština. Stoga im je predložio da napuste svoje domove odnosno presele se na plodna područja koja će im Galba udijeliti. Oni su to prihvatili, okupivši se u tri velike grupe zajedno sa ženama i djecom. Galba je, međutim, to iskoristio da sve tri grupe opkoli s vojnicima te ih je masakrirao. Jedan od rijetkih luzitanskih vođa koji je izbjegao masakru bio je Virijat koji će godinama kasnije biti uspješni vođa ustanika protiv Rima.
Vijesti o Galbinom činu su došle do Rima, gdje su izazvala zgražanje zbog krajnje podlosti. Protiv Galbe je istupio državnik Katon Stariji, a tribun Lucije Skribonije Libon organizirao suđenje pred narodnom skupštinom. Galba se uopće nije branio od optužbe nego dovođenjem žene i djece htio izazvati samilost kod sugrađana. Na kraju je oslobođen optužbe, što antički izvori tumače masovnom i bezočnom potkupljivanju.
El Castaño, Tila
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 36 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 72 m.
Agnimitra
Prema Kalidasi u Mālavikāgnimitramu, Agnimitra je pripadao porodici Baimbika(Baimbika-kula). Za vrijeme očeve vladavine je bio potkralj Vidise. . Isti izvor navodi kako je Agnimitra ratovao protiv Vidarhbe - kraljevstva koje je nastalo otcjepljenjem od nekadašnjeg Maurijskog Carstva - te njegove vladare natjerao da ga priznaju kao sizerena.
Agnimitrina vladavina je završila godine 141. pne. Tada ga je naslijedio ili sin Vasujyeshtha (prema Matsya Purani) ili Sujyeshtha (prema Vayu, Brahamānda, Vishnu i Bhagavata Puranama).
Remshalden
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Rems-Mur Remshalden se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Rems-Mur. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 271 metra. Površina opštine iznosi 15,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 13.461 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 889 stanovnika/km².
Cistercitski samostan Kostanjevica
Cistercitski samostan Kostanjevica (lokalno Grad Kostanjevica, službeno 'Studenec svete Marije, latinski: Fons sanctae Mariae) je bivši samostan u slovenskom gradiću Kostanjevica na Krki. Samostan se nalazi oko 2 km od centra Kostanjevice, kod izvora potoka Obrha.
Historija
Samostan je 1234. dao izgraditi koruški vojvoda Bernard Spanheim. Nova ustanova mu je trebala poslužiti da učvrsti svoju ekonomsku moć, ali i da služi kao porodična grobnica. Zbog toga ga je obdario velikim zemljištem i dugo vremena je bio jedan od najbogatijih subjekata u Kranjskoj. Na vrhuncu je u njemu živjelo do 86 redovnika. thumb|left|260px| Pogled na Grad Kostanjevica Samostan je temeljno obnovljen u prvoj polovici 18. vijeka u baroknom stilu, kada su mu izgrađene brojne arkade u klaustru, a oslikao ga je Franc Jelovšek. Cistercite je zajedno s drugim redovima 1786. ukinuo car Joseph II. Tada je ugašen i njihov samostan, arhiva je predana državi, inventar prodan na dražbi, a u njegove prostorije se uselio lokalni sud, uprava šumarije i škola, a od 1929. i novoosnovana vinarska zadruga. Samostan je najgore stradao za Drugog svjetskog rata 1942. i 1943. kad je popaljen i djelomično razrušen. Nakon Drugog svjetskog rata prostorije samostana su koristila brojna poduzeća, između ostalog i Agrokombinat, Labod i Iskra. Prvi pokušaj obnove samostana izvršen je 1930-ih, ali je prava restauracija započela tek od 1957. jer se je tad urušio crkveni zvonik. Od 1974. u samostanu stalno djeluje Galerija Božidar Jakac, a od 1989. samostan ima status republičkog spomenika kulture, čiji se rad i održavanje financira iz državnog budžeta. Pored galerije, samostan je poznat i po kiparskom simpoziju Forma Viva koji se održavao u samostanskom parku.
Srpski ožiljci
Srpski ožiljci ili Serbian Scars je američko-srpski igrani film snimljen 2008. godine u režiji Brenta Huffa. Scenario za film su napisali Gary M. Lumpp i Vladimir Rajčić.
Zaplet
Radnja filma se dešava u Beogradu, Čikagu i na Kosovu. Centralna tema vrti se oko "zabranjene ljubavi" izmedju srpskog vojnika i Muslimanke.. Takođe se prati i sudbina dva brata koji na prevaru bivaju uvučeni u zaveru i obračun sa teroristima, koji veruju da jedan od braće - Petar - poseduje razorno hemijsko oružje koje je njihov otac razvijao u toku hladnog rata. U zaplet se uključuje i američka obaveštajna služba CIA, koja pomaže braći.A za to vreme,saznaju da je Aleksova devojka (muslimanka) odala identitet njih dvojice. Rasplet se dešava na Kosovu,gde uspevaju da oslobode taoce i sakriju formulu koju teroristi traže.
Mulino
Mulino ima više značenja:
United Parcel Service
United Parcel Service Inc. (nyse: UPS), za koga se često koristi jednostavna skraćenica UPS, je najveća svjetska kompanija za dostavu pošiljki, loja u više od 200 država i teritorija svakodnevnio dostavlja 14 miliona paketa. Nedavno je svoju djelatnost proširla na logistiku i druge oblasti vezane uz transport. Sjedište joj je u gradu Sandy Springs u SAD.
UPS je dobro poznata po svojim smeđim kamionima, interno poznatim kao dostavna vozila (zato je i nastao nadimak za kompaniju "Velika smeđa mašina," a isto tako se, zbog reklama vezanih za NASCAR, koristi i "Kola #88"). Smeđa boja koju UPS koristi na svojim vozilima i uniformama je poznata kao UPS smeđa, a odabrana je jer se prije toga koristila na vagonima za spavanje kompanije Pullman te smatrala profesionalnom i elegantnom. Smeđa boja također krije prljavštinu i ne privlači pažnju. UPS-ovi poslovni klijenti nisu htjeli privlačitri pažnju na činjenicu da UPS dostavlja njihov namještaj i drugu skupocjenu robu, a ne njihov vlastiti transport. UPS je smeđu boju registrirao kao zaštitni znak, čime se ostale dostavljačke kompanije sprečavaju da je koriste kao vlastiti brend. UPS također vodi vlastitu aviokompaniju sa sjedištem u Louisvilleu.
U aprilu 2003. godine UPS je otkrio novi logo, zamijenivši sada već legendarni paket i štit originalno dizajniran godine 1961. od strane Paula Randa. Novi logo sadrži velika slova "U" i 'S" s ironično malenim "p" u sredini. Također je skratio svoj naziv s "United Parcel Service" na jednostabno "UPS."
Robeson County, North Carolina
je okrug u američkoj saveznoj državi Severna Karolina.
United Parcel Service
Najveći konkurenti su mu Poštanska služba SAD (USPS), FedEx i DHL. Kroz historiju je UPS imao konkurenciju samo od strane USPS na jeftinom tržištu kopnene dostave. Međutim, godine 2000. je FedEx prodro na to tržište s akvizicijom RPS-a (originalno Roadway Package System) i davši mu brend FedEx Ground. Uz to je godine 2003. DHL uzeo i Airborne Express. Ove akvizcije su znatno pojačale prisutsvo DHL-au SAD, što je povećalo konkurenciju i u oblasti kopnene dostave.
UPS je ušao u poslove prijevoza teškog tereta s kupovinom Menlo Worldwide Forwardinga, bivše podružnice Menlo Worldwidea, kojoj je dat novi brend UPS Supply Chain Solutions. Kupovina je najavljena 20.12. 2004; cijena je iznosila 150 miliona US$ i preuzimanje 110 miliona US$ dugoročnog duga. Menlo Worldwide je bio nasljednik Emery Worldwidea. Emery je ostao bez dozvole za letove nakon što se 13.8. 2001. DC-8-71F srušio u Sjevernoj Kaliforniji.
5.8. 2005. UPS je objavio dovršetak akvizicije Overnite Transportationa za 1,25 milijarde US$. To su FTC i Overniteovi akcionari odobrili 4.8. 2005. Dana 28.4. 2006, Overnite je službeno postao UPS Freight.
UPS također posjeduje Mail Boxes Etc. koji bpdo lance trgovina UPS Store and Mail Boxes Etc.
Muoio
Muoio ima više značenja:
1613
thumb|250px|[[Zemski sobor bira cara Mihajla I (sl. iz 1673)]]
Godina 1613 (MDCXIII) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u petak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).
Mura (razvrstavanje)
Mura ima više značenja:
Ilbono, Ogliastra
Ilbono je naselje u Italiji u provinciji Ogliastra, u regiji Sardinija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2071 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 422 m.
Bocachahue, Cuautepec
Bocachahue je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Cuautepec.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 56 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 187 m.
Palijativna skrb
Općenito
Cilj je palijativne skrbi smanjiti bol i neugodne simptome bolesti kako bi pacijent koji je u posljednjim stadijima neizlječivih bolesti ili ima kroničnu tešku bolest, što kvalitetnije živio. Zajedno surađuju liječnici, farmaceuti, socijalni radnici, medicinske setre i volonteri u suradnji s obiteljima pacijenata. Palijativna skrb odvija se u nekim bolnicama, u posebnim ustanovama hospicijima i u liječenju kod kuće. Palijativnom medicinom nastoji se pomoći pacijentu na tjelesnom, duševnom i duhovnom planu. Najčešće se radi o oboljelima od karcinoma i SIDE. Palijativna medicina u suprotnosti je s eutanazijom i asistiranim samoubojstvom. Nastoji se pomoći pacijentu da živi što kvalitetnije i sa što manje boli do njegove prirodne smrti. Cicely Saunders jednom prigodom je izjavila: "Ako pacijent traži da ga se ubije, podbacili smo u pružanju skrbi."
Lijekovi i tretmani imaju palijativni učinak ako ublažavaju simptome bez uklanjanja uzroka bolesti. To uključuje liječenje mučnine prouzrokovane kemoterapijom ili nečeg jednostavnog poput morfija koji se upotrijebio za liječenje prijeloma noge, te ibuprofena za liječenje boli izazvanom gripom. Iako pojam palijativne skrbi nije nov, većina liječnika su koncentrirani na liječenje pacijenata. Tretmani za ublažavanje simptoma se smatraju opasnim zbog stvaranja ovisnosti i drugih neželjenih nuspojava. Usredotočenost na kvalitetu pacijentova života je uvelike povećana tokom posljednjih dvadesetak godina. U SAD-u trenutno 55% bolnica s više od 100 kreveta nude programe palijativne skrbi te gotovo jedna petina javnih bolnica ima takve programe. To predstavlja temelj zdravstvenih timova koji su se posvetili isključivo palijativnoj skrbi.
Palijativna skrb je specijalizirana zdravstvena skrb za osobe oboljele od teških bolesti. Usmjerena je na olakšavanje simptoma, boli i stresa od teške bolesti - bez obzira na prognozu. Cilj je poboljšati kvalitetu života, kako pacijenta, tako i njegove obitelji.
• osigurava smanjenje bolova, olakšava disanje, uklanja mučninu i druge stresne simptome;
• zagovara život te umiranje prikazuje kao normalan proces;
• nema namjeru niti ubrzati niti odgoditi smrt;
• integrira psihološke i duhovne aspekte pacijentove skrbi;
• nudi sustav potpore kako bi se obitelj lakše nosila s bolešću;
• koristi timski pristup kako bi se ispunile potrebe pacijenata i njihovih obitelji;
• poboljšava kvalitetu života;
• primjenjuje se rano tokom bolesti, u kombinaciji s drugim terapijama kojima se namjerava produžiti život, poput kemoterapije ili zračenja.
Iako se smatra da palijativna skrb nudi široki spektar usluga, ciljevi palijativnog liječenja su jasni: smanjenje patnje, uklanjanje boli te drugih neugodnih simptoma, psihološka i duševna skrb, podrška pojedincu kako bi živio što aktivnije, te podrška obitelji.
U Sjedinjenim Američkim Državama, usluge za neizlječive pacijente i programi palijativne skrbi imaju slične ciljeve; osiguravanje smanjenja simptoma i kontrola boli. Nehospicijska palijativna skrb je prikladna za svakog pacijenta s teškom, složenom bolešću, bez obzira da li se očekuje potpuni oporavak kako bi pacijent živio dulje s kroničnom bolešću, ili progresija bolesti. Nasuprot tome, iako je hospicijska skrb isto palijativna, izraz hospicij odnosi se na pacijente s prognozom do 6 mjeseci života. Filozofija i multidisciplinarni timski pristup su slični i kod hospicija i kod palijativne skrbi pružajući programe obuke. Najveća razlika između hospicija i palijativne skrbi je pacijent: gdje se njihova bolest posebno odnosi na prognozu i ciljeve/želje u odnosu na liječenje.
Povijest
Palijativna skrb je utemeljena tokom hospicijskog pokreta te se trenutno široko koristi izvan tradicionalne hospicijske skrbi. Hospiciji su prvotno bila mjesta odmora za putnike u 4. st. U 19. stoljeću redovnici su u Irskoj i Londonu osnovali hospicije za umiranje. Moderni hospicij je relativno nedavno definiran, a nastao je i raširio se u Velikoj Britaniji nakon osnivanja Hospicija sv. Kristofora. Osnovao ga je 1967. godine Dame Cicely Saunders, čovjek koji se smatra osnivačem modernog hospicijskog pokreta.
Hospicijski pokret se raširio u posljednjih nekoliko godina. U Velikoj Britaniji tokom 2005. godine bilo je nešto manje od 1700 hospicijskih ustanova koje su se sastojale od 220 bolničkih jedinica za odrasle osobe s 3156 kreveta, 33 stacionarne jedinice za djecu s 255 kreveta, 358 usluga kućne njege, 104 hospicijskih usluga kod kuće, 263 dnevnih usluga, te 293 bolničkih timova. Ove usluge su zajedno pomogle više od 250.000 pacijenta u 2003. i 2004. godini. Financiranje varira od potpunog financiranja od strane Nacionalne zdravstvene službe do gotovo potpunog financiranja iz donacija, ali usluga je uvijek pristupačna pacijentu.
Hospicij u SAD-u se razvio od volonterskog pokreta kako bi se poboljšala skrb za osobe koje umiru same i izolirane, do bolnica kao bitan dio zdravstvenog sustava. U 2005. godini više od 1,2 milijuna ljudi i njihovih obitelji koristilo je hospicijsku skrb. Hospicij je jedina olakšica Medicare-a koja uključuje lijekove, medicinsku opremu, cjelodnevnu njegu i podršku voljenima prije smrti. Većina hospicijske skrbi obavlja se kod kuće. Hospicijska skrb je također dostupna ljudima u hospicijskim rezidencijama, staračkim domovima uz pomoć pravog osoblja, bolnicama te zatvorima.
Prvi programi palijativne skrbi u bolnicama SAD-a počeli su tokom kasnih 1980-ih na nekoliko institucija kao što je Cleveland Clinic Medical College u Wisconsinu. Od tada je došlo do značajnog povećanja broja programa palijativne skrbi po bolnicama, koji sada broje više od 1400. 80% američkih bolnica s više od 300 kreveta koriste takve programe. Istraživanje iz 2010. godine o dostupnosti palijativne skrbi u 120 američkih onkoloških bolnica pokazalo je sljedeće: samo 23% takvih bolnica ima krevete koji su namijenjeni palijativnoj skrbi, 37% pruža bolničke hospicijske usluge, 75% ima srednje vrijeme upućivanja na palijativnu skrb od 30 do 120 dana; istraživačke programe, zadruge palijativne skrbi i obvezne rotacije za nove onkološke pacijente su rijetkost.
Rezultati istraživanja iz 2010. godine u The New England Journal of Medicine pokazali su da su pacijenti koji boluju od raka pluća i kojima je rano pružena palijativna skrb manje depresivni, povećana im je kvaliteta života te prežive 2,7 mjeseci duže od onih koji koriste standardnu onkološku njegu. Bolnice s programima palijativne skrbi danas brinu za neterminalne pacijente jednako kao i za hospicijske pacijente. “Zaštita pacijenta i pristupačna njega” (PPACA) trenutno raspravlja u Senatu o proširenju palijativne skrbi u SAD-u.
Prvi europski centar posvećen poboljšanju palijativne i terminalne skrbi pacijenta osnovan je u Trondheimu (Norveška) 2009. godine. Centar je utemeljen na medicinskom fakultetu NTNU i u sv. Olavs bolnici/Trondheim sveučilišnoj bolnici te nadzire djelovanja između skupina i pojedinih istraživača diljem Europe, osobito iz Škotske, Engleske, Italije, Danske, Njemačke i Švicarske, uz SAD, Kanadu i Australiju.
Procjena simptoma
Metoda za procjenu simptoma u pacijenta kojima je pružena palijativna skrb je Edmontonska skala procjene simptoma (ESAS), koja se sastoji od osam vizualnih analognih razina (VAS) od 0 do 10, te koje ukazuju na razinu boli, aktivnosti, mučnine, depresije, tjeskobe, pospanosti, gubitka apetita te osjećanja, a ponekad i otežanog disanja. Na ljestvici 0 označava odsutnost simptoma, a 10 najgore moguće stanje. U stvaranju te ljestvice nisu sudjelovali samo pacijenti, već i medicinske sestre te rođaci oboljelih.
Ublažavanje simptoma
Lijekovi koje koriste bolesnici pri palijativnoj skrbi koriste se drugačije od standardnih lijekova, što je utvrđeno na temelju brojnih dokazanih ispitivanja. Primjeri su antipsihotici za suzbijanje mučnine, antikonvulzivi protiv boli, morfij za liječenje [dispneje. Načini primjene mogu se razlikovati od akutne ili kronične skrbi, jer mnogi pacijenti gube sposobnost gutanja. Zajednička alternativna primjena je potkožna, jer nije toliko traumatična i teška kao intravenska primjena. Ostali načini primjene su podjezična, potkožna, intramuskularna i transdermalna. Lijekovi se koriste uglavnom kod kuće uz pomoć članova obitelji ili pomoć medicinskih tehničara.
Suočavanje s problemima
Ključ učinkovitosti palijativne skrbi je sigurnost u rješavanju fizičke i psihičke boli pojedinca, tj. njegove sveukupne patnje. Takav koncept je izmislio Cicely Saunders, a sada se naširoko primjenjuje, na primjer od strane ljudi kao što su Twycross ili Woodruff. Suočavanje s cjelokupnom patnjom uključuje mnoge probleme, počevši od liječenja fizičkih simptoma kao što su bol, mučnina i otežano disanje. Timovi za palijativnu skrb postali su vrlo vješti u propisivanju lijekova za tjelesne simptome te u demonstriranju kako se lijekovi poput morfija mogu sigurno koristiti u svrhu održavanja potpune sposobnosti i funkcije pacijenta. Međutim, kada pacijent ima fiziološke simptome, često postoje i psihološki, socijalni ili duševni simptomi.
Interdisciplinarni tim, koji u pravilu uključuje i socijalnog radnika ili savjetnika te svećenika, može imati bitniju ulogu u pomaganju pacijentu i obitelji kako bi se nosili s posljedicama nego same medicinske/farmakološke intervencije. Najčešći problem pacijenta pod palijativnom skrbi su bol, strah za budućnost, gubitak samostalnosti, briga za svoju obitelj te osjećaj sputavanja. Dok jedni pacijenti žele razgovarati o psihološkim ili duševnim problemima a drugi ne žele, bitan je individualni pristup svakom pojedincu te njihovim partnerima i obitelji u ovoj vrsti pomoći. Onemogućavanje pojedincu i njegovoj obitelji da dokuče psihološke ili duhovne probleme je jednako štetno kao i prisiljavati ih da se bave problemima koje nemaju ili problemima s kojima se ne žele suočavati.
Pružanje usluga
Budući da palijativna skrb ima sve širi raspon djelovanja kod pacijenta s različitim stadijima bolesti, slijedi da tim za palijativnu skrb nudi čitav niz skrbi. To može varirati od upravljanja fizičkim simptomima u pacijenta koji primaju terapiju za rak, za liječenje depresije u pacijenta s uznapredovalom bolesti te na brigu o pacijentima u terminalnoj fazi bolesti. Velik dio rada uključuje pomoć pacijentima sa složenim ili teškim fizičkim, psihološkim, socijalnim i duševnim problemima. U Velikoj Britaniji u više od polovice pacijenta je poboljšanje dovoljno da se vrate kući. Većina hospicijskih organizacija pruža savjetovanje pacijentovom partneru ili obitelji u terminalnom stadiju bolesti. U SAD-u hospicij i palijativno skrbništvo predstavljaju dva aspekta njege sa sličnom filozofijom, ali različitim sustavima plaćanja i smještaja usluge.
Usluge palijativne skrbi su najčešće smještene u bolnicama za akutnu skrb tako da su organizirane oko interdisciplinarnog savjetovanja s ili bez akutne bolničke palijativne skrbi štićenika. Palijativna skrb se može osigurati u pacijentovu domu kao poveznica između tradicionalnih američkih programa kućne njege i hospicijske skrbi ili osigurati u objektima dugoročne njege. Usporedbe radi, više od 80% hospicijske skrbi u SAD-u provodi se u pacijentovoj kući podsjećajući da neki oboljeli borave u objektima dugoročne njege a neki u samostalnim hospicijskim stambenim objektima. U Velikoj Britaniji hospicij se smatra jednim dijelom specijalizirane palijativne skrbi te nema razlike između 'hospicija' i 'palijativne skrbi‘.
Al Jadlah, Hajjah
Al Jadlah je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 703 m.
Palijativna skrb
Pružanje usluga
U Velikoj Britaniji palijativna skrb nudi bolničku skrb, njegu u kući, dnevnu skrb i ambulantne usluge te usku suradnju s glavnom uslugom. Hospiciji često nude cijeli niz usluga te stručnjaka i za male i za odrasle pacijenate.
U SAD-u palijativna skrb se može ponuditi svakom pacijentu bez ograničenja s obzirom na vrstu bolesti ili prognozu. No, hospicijska skrb pod okriljem “Medicare Hospice Benefit-a” zahtijeva da dvojica liječnika potvrde kako pacijent ima manje od šest mjeseci života ako će biti podvrgnut njihovom tretmanu. Ali to ne znači da će pacijent biti otpušten iz hospicija ako još uvijek živi nakon tih šest mjeseci. Takva ograničenja ne postoje u drugim zemljama poput Velike Britanije.
Osoblje
U većini zemalja hospicij i palijativnu skrb osigurava interdisciplinarni tim sastavljen od liječnika, medicinskih sestara, registriranih suradnika, socijalnih radnika, hospicijskih svećenika, farmaceuta, fizioterapeuta, radnih terapeuta, komplementarnih terapeuta, volontera i, što je najvažnije, obitelji. Cilj tog tima je optimizirati udobnost pacijenta. Među dodatnim članovima tima nalaze se i asistenti s ovjerenim skrbničkim vještinama ili kućni zdravstveni suradnici, zatim volonteri (uglavnom neobučeni, ali neki predstavljaju vješto medicinsko osoblje) te kućepazitelji. U SAD-u je podspecijalizacija hospicija i palijativne medicine osnovana 2006. godine, kako bi se omogućila stručnost u njezi pacijenta s ograničenim životom, uznapredovalom bolešću te ozbiljnim ozljedama; popuštanje neugodnih simptoma, koordinaciju interdisciplinarnih pacijenata i obitelji u središtu skrbi u različitim situacijama, korištenje specijaliziranih sustava skrbi, uključujući hospicije, nadziranje neposredno umirućeg pacijenta te donošenje pravnih i etičkih odluka u terminalnoj skrbi.
Skrbnici, i obitelj i volonteri, su ključni za sustav palijativne skrbi. Skrbnici i pacijenti često tvore trajna prijateljstva tokom njege. Kao posljedica se može pojaviti emocionalno i fizičko naprezanje skrbnika. Kako bi njegovatelji predahnuli tu su neke od usluga koje pružaju hospiciji za promicanje skrbničkog blagostanja. Zamjena može trajati od nekoliko sati do nekoliko dana (potonji se obično osigurava ostavljanjem pacijenta u staračkom domu ili u hospicijsku ustanovu na nekoliko dana).
U američkom odboru certificianja liječnika palijativne skrbi “Američka uprava za hospicij i palijativnu medicinu” je nedavno to promijenila kroz neku od 11 različitih specijalizacija kroz postupak odobren od strane ABMS-a. Više od 50 stipendijskih programa pruža jednu do dvije godine specijaliziranog treninga nakon primarne rezidencije. Palijativna skrb je u Velikoj Britaniji zasebna specijalizacija od 1989. i osposobljavanje podliježe istim propisima “Royal College of Physicians” kao i druge medicinske specijalnosti.
Sredstva
Financiranje hospicija i usluga palijativne skrbi se razlikuju. U Velikoj Britaniji i mnogim drugim zemljama svi oblici palijativne skrbi se nude besplatno pacijentima i njihovim obiteljima, bilo putem nacionalnog zdravstvenog sustava (kao u Velikoj Britaniji) ili dobrotvornog rada u suradnji s lokalnim zdravstvenim službama. Usluge palijativne skrbi u SAD-u plaćaju dobročinitelji, mehanizmi za naknadu usluga ili bolnice izravno, a hospicijska skrb je osigurana kao “Medicare benefit”, slične hospicijske pogodnosti koje nudi “Medicaid” i većina privatnih zdravstvenih osiguravatelja.
Pod Medicare Hospice Benefit (MHB) pacijent potpisuje “Medicare part B” (hitno bolničko plaćanje) i upisuje u MHB putem “Medicare part B” s izravnom skrbi koju osigurava hospicijska agencija ovlaštena od Medicare-a. Pod uvjetima MHB-a hospicijska agencija je odgovorna za plan skrbi i ne može naplatiti pacijentu usluge. Hospicijska agencija, zajedno s pacijentovim liječnikom, odgovorna je za utvrđivanje plana skrbi. Svi troškovi u vezi s terminalnom bolesti isplaćuju se po cijeni bolnoopskrbnog dana (~ US $ 126/dan) koju hospicijska agencija dobiva od Medicare-a - to uključuje sve lijekove i opremu, skrb, socijalnu službu, svećeničke posjete i druge usluge koje agencija smatra prikladnima. Medicare ne plaća skrbničku njegu. Pacijenti se također mogu povući iz MHB-a i vratiti u “Medicare Part A” te se kasnije ponovno upisati u hospicij.
Palijativna skrb u BiH
Univerzitetski klinički centar Tuzla - Centar palijativne njege
PZU za zdravstvenu i palijativnu njegu " SPITEX " - Brčko  ( Hospicij Brčko sa mobilnim palijativnim timovima )
PZU za zdravstvenu i palijativnu njegu " SPITEX " - Domaljevac ( Orašje )  ( Hospicij Domaljevac sa mobilnim palijativnim timovima )
Palijativna skrb u Hrvatskoj
Hrvatska vlada je u decembru 2013. usvojila Strateški plan razvoja palijativne skrbi u Republici Hrvatskoj za razdoblje 2014.-2016.
Vilim Korajac
Rodio se u Kaptolu kod Požege. U obližnjoj Požegi je završio srednju školu kod franjevaca, a potom odlazi u sjemenište u Đakovo. 1862. se zaredio, a već iduće godine je predavao na istom sjemeništu.
U njegovim djelima se provlačila humoristična crta. Jedan je od utemeljitelja hrvatske humoristično-satirične proze.
Umro je 1899. u Zemunu.
Djela
(izbor)
Whitaker, Pennsylvania
Vitaker je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.271, što je 67 (-5,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Roman
Roman je najopširnija prozna književna vrsta, a u današnje vrijeme i najpopularnija. Prvotno se tako nazivao svaki spis koji je pisan pučkim (romanskim) jezikom (za razliku od latinskog).
Romanom se kolokvijalno nazivaju i neka druga umjetnička djela. Tako se svaki strip čija je radnja činila koliko-toliko zaokruženu cjelinu nazivao crtanim romanom. Odnedavno se za stripove koji po svojoj strukturi, sadržaju i opsegu odgovaraju romanu koristi izraz grafički roman (graphic novel). Za televizijske sapunice koje čine zaokruženu narativnu cjelinu se ponekad koristi izraz teleroman, što je doslovan prijevod španskog izraza telenovela.
Antički roman
Nastao je još u staroj Grčkoj u 2. stoljeću i povezan je sa razvojem filozofije. Tematika privatnog života i intimnih osjećaja obrađuje novi oblik, koji su antički teoretičari nazvali "pripoviješću o osobama", a koja je danas dobila naziv roman.
Od grčkih romana sačuvani su uglavnom oni koji obrađuju ljubavnu tematiku: obično se opisuju izmišljeni likovi, i to zaljubljeni par koji se mora rastati, a zatim nakon mnogih pustolovina i muka ponovo nalaze jedno drugo i nastavljaju sratan život. Najvažniji od sačuvanih antičkih grčkih romana jesu Haritonova (Χαρίτων, 2. stoljeće) Povijest o Hereji i Kaliroji (Τὰ περὶ Χαιρέαν καὶ Καλλιρρόην) te Efeske priče (Ἐφεσιακά) Ksenofonta iz Efesa (Ξενοφῶν, 2. stoljeće). Sredinom 2. stoljeća, roman postaje jedan od oblika sofističke proze, kako se najbolje vidi iz djela Longa (Λόγγος, 2–3. stoljeće), autora pastirskog ljubavnog romana Dafnis i Hloja (Δάφνις καὶ Χλόη). Novina u prikazu ljubavnih zgoda sastoji se tu u tome što je za pozadinu radnje uzeta pastirska sredina i što se umjesto uobičajenih lutanja i pustolovina opisuju etape otkrivanja ljubavnih osjećaja. Među sofističke romane pripadaju još Heliodorove (Ἡλιόδορος, 3. stoljeće) Etiopske priče o Teagenu i Harikleji i Priče o Leukipi i Klitofontu Ahileja Tatija (Ἀχιλλεὺς Τάτιος, 3. stoljeće).
Srednjovjekovni roman
U srednjem vijeku postoji roman u stihu, obično antičke ili viteške, uzvišene tematike. Neki od njih su: Roman o Tristanu i Izoldi, Aleksandrida (Roman o Aleksandru Velikom), Rumanac Trojski (Roman o Troji). Pojavljuju se i viteški i pikarski roman. Viteški roman opisivao je djela slavnih viteza i plemenitost njihovih dama, te njihov život put romantike, čarobnih događaja i slično. U pikarskom romanu, glavni lik bio je nešto prizemniji, picaro - sitni lopov, obješenjak ili slično, koji se lukavstvom provlači kroz život (popularna tema do današnjih dana).
Klasični roman
U renesansi roman dolazi do većeg izražaja, te se u potpunosti razvija onakav kakvog danas poznajemo kao klasični roman. Najpoznatiji renesansni roman je Bistri vitez Don Quijote od Manche, kojeg je napisao Miguel de Cervantes Saavedra 1605. godine. Roman je zapravo parodija na viteške romane koji su tada bili popularni.
Moderni roman
Moderni roman se javlja u 20. stoljeću i vuče korijene u djelu Zločin i kazna, a prvi pravi moderni roman je ciklus U traganju za izgubljenim vremenom Marcela Prousta. On u svom djelu stvara posebnu vrstu romana (monološko-asocijativni roman - roman esej i roman struje svijesti), ulazi u svijet podsvijesti te razvija tehniku solilokvija (unutarnji monolog, govor o sebi objektivno i hladno). Također, uvodi psihološko vrijeme (unutarnje, različito od stvarnog).
Suvremeni roman
Suvremeni ili postmoderni roman nastaje 60-ih i 70-ih godina 20. stoljeća. Djelo se počinje tretirati kao promjenjivo, višeznačno, struktura koja je potpuno otvorena čitatelju i njegovoj interpretaciji. U postmodernom romanu ukida se povijesni tok, a sama priča se gradi iz fragmenata te iz drugih priča i žanrova, spajaju se razni prijašnji stilski pravci. Izbjegava se apsolutni kraj, gube se granice, priča stoji između realnog i imaginarnog. Tako nastaju mnogi sitniji, obično nacionalni pravci, ovisno o izboru žanrova i stila.
Svetleća dioda
Svetleća dioda (, skraćeno LED) je posebna vrsta poluprovodničke diode koja emituje svetlost kada kroz nju teče struja.
Poluprovodnici imaju svojstvo da emituju svetlost kada kroz njih teče struja. Ta svetlost je obično vrlo slaba i samo u infracrvenom delu spektra. Svetleća dioda poseban je tip poluprovodnika, isključivo za emitovanje svetlosti. LED ima iste osobine kao obična dioda, ali podnosi samo vrlo slabu struju.
Za svetleće diode navode se najveća dozvoljena struja i vršna struja. Vršna struja je apsolutno maksimalna struja koja se može propustiti kroz LED diodu u vrlo kratkom vremenu (reda veličine milisekundi). Bitno je ne mešati maksimalnu struju s vršnom strujom.
Razvoj svetlećih dioda je započeo sa diodama od galijum arsenida koje su emitovala infracrvenu i crvenu svetlost. Napredak u nauci o materijalima je omogućio izradu dioda sa sve kraćim talasnim dužinama, koje su emitovale svetlost raznih boja.
Istorija
thumb|right|LED kontrolna tabla
Elektroluminiscencija je fenomen koji je 1907. otkrio britanski istraživač H. Dž. Raund, koristeći kristal silicijum karbida i kristalni detektor. Rus Oleg Losev je 1927. prijavio izradu prve svetleće diode. Njegova istraživanja su objavljena u sovjetskim, nemačkim i britanskim naučnim žurnalima, ali nekoliko decenija nije bilo praktične primene njegovog pronalaska. Rubin Braunstejn iz Radio korporacija Amerike je 1955. prijavio infracrveno zračenje od galijum arsenida (GaAs) i drugih poluprovodničkih legura. Braunstejn je primeto infracrveno zračenje koje su emitovale proste diode koje su koristile legure galijum antimonida (GaSb), GaAs, indijum fosfida (InP) i silicijum-germanijuma (SiGe) na sobnoj temperaturi i na 77 K.
Američki istraživači Džejms R. Bajard i Gari Pitman su 1961. otkrili da GaAs emituje infracrveno zračenje kada se priključi u električno kolo. Njih dvojica su uspeli da dokažu prvenstvo svog rada na osnovu inženjerskih beleški i dobili su prvi američki patent za svetleću diodu (iako je emitovana svetost bila infracrvena). Prvu praktičnu svetleću diodu u vidljivom delu spektra (crvenu) je 1962. razvio Nik Holonjak, dok je radio za Dženeral elektrik. Holonjak je prvi put prijavio svoje otkriće u žurnalu Applied Physics Letters 1. decembra 1962. Holonjak se smatra „ocem svetleće diode“. M. Džordž Kroford, bivši Holonjakov student, je 1972. izumeo prvu žutu svetleću diodu i za oko deset puta poboljšao sjajnost crvenih i cvrvenkasto-narandžastih svetlećih dioda. T. P. Persal je 1976. stvorio prvu svetleću diodu visoke efikasnosti za komunikaciju optičkim vlaknima izumevši nove poluprovodničke materijali posebno prilagođene talasnim dužinama komunikacije optičkim vlaknima.
Tehnologija laserske diode istražena je 1980-ih, i to je bilo ogromno poboljšanje izlazne jačine svjetlosti. Zbog relativno male potrošnje, LED se na tržištu tokom 1990-ih usmjerava prema tržištu ekrana, automobilske i prometne signalizacije. Veoma važno otkriće slijedi u 1993. god. od Shuji Nakamura, koji radi za Nichi-a, to je bio plavi LED, sa kojim je završio polazni raspon primarnih boja LED-a, ali je bio i prvi korak koji je na kraju doveo do proizvodnje bijele LED diode kakvu znamo danas.
Na prelazu u 21. vijek LED tržište je bilo odvedeno do novog nivoa izumom u Luxeonu, koji je ponudio 10 puta jaču izlaznu svjetlost od postojećih. Ključ uspjeha je patentirana metoda prenosa topline što je dozvoljavalo LED diodi daleko veće snage nego što je prethodno bilo ostvarivo. Od samog početka su i drugi proizvođači uvedeni u razvijanje diode visoke snage i iskoristivosti. Lumileds je također razvio proizvodnju 'toplo bijele' diode sa temperaturom boje od 3200 °K.
Razvojem proizvodnje visoko-učinkovite rasvjete, naročito u 2006. i 2007. godini na tržištu je sve više visoko efikasnih izvora LED rasvjete bilo da su to LE diode, LED komponente, LED sklopovi ili LED svetiljke, efikasnost LED izvora raste, te u kombinaciji sa malim dimenzijama omogućava LED svjetiljki izuzetnu efikasnost i kontrolu emitovane svjetlosti.
Princip rada
thumb|Delovi LED diode.
Svetleća dioda se sastoji od čipa napravljenog og poluprovodnog materijala koji je dopiran nečistoćama kako bi se napravio p-n spoj. Kao i kod običnih dioda, električna struja teče od p-strane ili anode ka n-strani ili katodi, ali ne i u suprotnom smeru. Nosioci nalektrisanja, elektroni i šupljine teku u spoj sa elektroda između kojih postoji električni napon. Kada se elektron sudari sa šupljinom, on pada na niži energetski nivo i oslobađa energiju u vidu fotona.
Fotoni svetla se emituje prilikom rekombinacije para elektron-šupljina. Takvo svojstvo imaju poluprovodnici: galijum-fosfid (GaP), galijum-arsenid (GaAs), galijum-nitrid (GaN), galijum-arsenid-fosfid (GaAsP), cink-selenid (ZnSe), dijamant (C), aluminijum-nitrid (AlN), safir (Al2O3), silicijum-karbid (SiC), itd.
Valna dužina emitovane svetlosti, a time i njena boja, zavisi od energetske barijere materijala koji čine p-n spoj. Kod silicijumskih i germanijumskih dioda, elektroni i šupljine se rekombinuju ne-zračećom tranzicijom, koja ne daje vidljivu emisiju, jer su oni materijali sa indirektnom energetskom barijerom. Materijali koji se koriste za izradu svetlećih dioda imaju direktnu energetsku barijeru sa energijama koje odgovaraju skoro infracrvenoj, vidljivoj i skoro-ultraljubičastoj svetlosti.
Karakteristike
thumb|right|I-V dijagram [[dioda|diode. LED počinje da emituje svetlost kad se premaši njen on-napon. Do toga tipično dolazi pri naponima od 2-3 volta.]]
Karakteristike svetleće diode su male dimenzije, te izuzetno jednostavno upravljanje i regulacija. Nemaju problema sa niskim temperaturama, a noviji sastavi imaju vrlo visoku trajnost – 60.000 sati za 50% održanja svjetlosnog toka. Mnoge zemlje razmatraju promjene klasične rasvjete, u korist LED rasvjeta. Klasične sijalice (žarulje) sadrže žarnu nit koja se usijava i na taj način svijetli te je iskoristivost svjetlosnog dijela sijalice samo 5%, a 95% otpada na toplotu. LED rasvjeta ima efikasnost veću od 95%, znači da sijalica od 100 W ima istu efikasnost kao dioda od 6 W. Budući da nema žarnu nit koja bi pregorela ili staklo koje bi puklo, LED diode su vrlo pouzdane, jednostavno se povezuju s digitalnim sklopovima i za svoj rad ne zahtijevaju visoke napone. Ušteda energije je očigledna, tehnologija proizvodnje LED-a se razvila, i u svakom modernom uređaju ih nalazimo.
LED koja koja je crvene boje, emituje svjetlost s frekvencijom od oko 65 0nm. Zelena LED emituje spektar s frekvencijom od oko 600nm, a plava LED emitira svoju svjetlost sa oko 400nm.
Upotreba otpornika
Ako kroz svetleću diodu prođe struja jača od maksimalno dozvoljene, trenutačno će pregoreti. Za ograničavanje struje koja protiče kroz diodu koristi se otpornik. Može se koristiti otpornik veće otpornosti, što samo znači da će LED slabije svetleti. U tabeli nalaze se vrednosti otpornika za najčešće korišćene svetleće diode:
Da bi izračunali vrednost otpornik, morate znati direktan pad napona kroz diodu i maksimalnu struju te diode. Većina standardnih LED ima direktan pad napona od oko 1,5 volti. Novije, ultrasjajne LED diode imaju pad napona koji može biti i preko 3,5 volti. Jednačina glasi:
gde je
Na primer, kolo se napaja naponom od 6 V a direktan pad napona kroz diodu je 1,2 V. Treba nam direktna struja od 40 mA (odnosno 0,04 ampera). Kada te vrednosti unesemo u jednačinu, dobijamo:
Što daje R od 120 oma. Znači, da bismo kroz ovu LED diodu propustili direktnu struju od 40 mA kada je napajanje 6 volti, koristimo otpornik od 120 oma.
Primjene
Prvi prodor LED dioda je postignut u signalnoj rasvjeti za vozila (pozicijska svjetla, štop svjetla i pokazivači smjera), a sada se širi na akcentnu rasvjetu malih djelova u trgovinama te na dekorativnu i scensku unutrašnju i spoljašnju rasvjetu.
Carpena, Forlì-Cesena
Carpena je naselje u Italiji u provinciji Forlì-Cesena, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 953 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 32 m.
Dănulești, Buda
Dănulești je naselje u Rumuniji u okrugu Buzau u opštini Buda.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 255 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 367 m.
Ratkovec
Ratkovec je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Zlatara, Krapinsko-zagorska županija.
Muraglie
Muraglie ima više značenja:
Ratkovec
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 130 stanovnika te 42 obiteljskih kućanstava.
Usluga tačna i solidna
Usluga tačna i solidna je jugoslavenska TV drama u produkciji RTV Zagreb emitirana 1964. godine. Režirao ju je Ivan Hetrih, a scenario je napisao Milan Grgić.
Renquishausen
Renkvishauzen je opština u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 34 opštinska središta okruga Tutlingen. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 739 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8327041.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Tutlingen Renkuishauzen se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Tutlingen. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 898 metara. Površina opštine iznosi 7,7 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 739 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 96 stanovnika/km².
Rockingham County, North Carolina
je okrug u američkoj saveznoj državi Severna Karolina.
Portir
Portir (od starofrancuske: Portier= čuvar vrata, vratar, u naše krajeve prenešeno od istoimene austrijske riječi koja se inače ne upotrebljava po njemačkim zemljama, već oni koriste riječ pförtner) je profesionalno zanimanje - vratar, čuvar.
Portire obično imaju hoteli, moteli, važnije javne i državne ustanove, poduzeća i luksuzne zgrade za stanovanje. Njihova zadaća je da kontroliraju tko ulazi u povjereni im objekt.
Historija
To zanimanje potječe još iz vremena Plauta i Rimske Republike a tad se je zvalo ianitor (od latinske riječi za vrata ianua, isti korijen ima i riječ januar).
Al Ḩushnays, Hajjah
Al Ḩushnays je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 916 m.
Manfred von Richthofen
Manfred Albreht Frajher fon Rihthofen (Breslau, 2. maj 1892 — Vo sir Som, 21. april 1918) je bio nemački pilot u Prvom svetskom ratu. Sa ukupno 80 priznatih vazdušnih pobeda i danas se smatra „asom nad asovima“.