cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zadobarje
Povijest
Karlovački povjesničar iz 19. stoljeća Radoslav Lopašić u svom djelu Oko Kupe i Korane kaže da se za kraj oko rijeke Dobre tamo već u srednjem vijeku nalazi slobodna općina zadobarska, oštrovrška, stativsku, završku i tomašničku te kaže da su već u 16. stoljeću ove općine spadale pod vlastelinstvo Ozalj. Ozljem i okolicom kao i velikim dijelom Hrvatske tada vladaju ugledne hrvatske plemićke obitelji knezova Zrinskih i Frankopana. Na čelu općina bio je sudac, kod nekih nazivan rihtarom, dok je u Zadobarju kao i u Draganiću nazivan županom. Ove su slobodne plemenske općine imale svoje običaje i uredbe, bile su vrlo samostalne i neovisne, radnje koje su imale obavljati bile su namijenjene općem dobru, a poglavito obrani od neprijatelja. No to se s vremenom mijenjalo.
U uvodnici Zagrebačkog kaptola iz 1441. godine spominje se da su Fabijana Šafara od Doljana u Gackoj, kaštelana grada Ozlja u dvor Tomašnicu na Dobri uveli plemići Ivan Grdunski (de Gardo), Franjo Dobranski (de Dobrijan), Luka Ivanković Stativski (Ztathauich), Matija Fabijanov od Zadoborja (Zadobran) i Juraj Miklić, župan u Zadobarju, dok je svjedok bio vlastelin Juraj sin Mateja od Zvečaja.
Stjepan Frankopan je 1566. godine podijelio starinskom plemiću Ivanu Mogoriću iz Like imanje i sela u Zadoborju koja su se nalazila u opsegu novogradske gospoštine.
Kende
Kende ili kündü je bio jedan od kraljeva u dvojnoj monarhiji ranih Ugara zajedno s gyulom ili ratnim poglavarom. Vjeruje se da je funkcija kendea bila vjerska («sakralni princ»). Za vrijeme seobe Mađara u Panoniju kende se zvao Kurszán. Nakon Kurszánove smrti u pohodu otprilike 904. godine, dužnost je preuzeo gyula Árpád, stvarajući jednoglavu monarhiju nad Mađarima.
Zadobarje
Povijest
U ovo doba nastanjeni su u Zadobarju i rođaci Petra Kružića, istaknutog hrvatskog vojskovođe i branitelja utvrde Klis, koji su se još 1533. godine sklonili u tada frankopanski grad Kladušu. Potomci ove obitelji, od koje potječe Ivan Kružić koji je 1650. godine bio sudac zagrebačke županije, cijelo su to vrijeme održali prezime i svijest o svom podrijetlu, iako su stoljećima živjeli kao obični seljaci. Legenda govori da je središte Zadobarja, Klistra, nazvana tako upravo u spomen na junačku obranu Klisa i njegovog zapovjednika Petra Kružića. Po njima se naziva i jedan od zadobarskih zaselaka koji se često isticao kao zasebno naselje.
Župa Sv. Križa je poznata po tome što se u njoj dugo održalo glagoljaštvo i glagoljsko hrvatsko pismo, a vizita župe 1686. godine kaže da u župi nema latinskog misala, već samo glagoljski. O očuvanosti glagoljske tradicije u tom kraju govore i nedavno otkrivene bogate freske i glagoljski natpisi u kapeli Sv. Antuna Pustinjaka u Zadobarju, čiji je najstariji dio sagrađen još u srednjem vijeku. Bogate glagoljske freske su također pronađene u susjednoj crkvi Bl. Dj. Marije Marije u Novigradu na Dobri. U oporuci plemkinje Barbare Peranski iz 1696. se spominje crkva Sv. Antuna u Zadobarju koja je ober Tomašnice.
Zadobarska kapela sv, Antuna Pustinjaka je izgrađena još u srednjem vijeku, a u njoj su pronađene bogate freske.
Godine 1933./34. godine u mjestu je proradila osnovna škola, a nakon Drugog svjetskog rata je sagrađena i suvremena školska zgrada. Osnovno je obrazovanje do tada bilo vrlo otežano zbog udaljenosti najbližih škola.
U Drugom svjetskom ratu i poraću te Domovinskom ratu stradalo je i nestalo 48 mještana.
Kapela sv. Antuna Pustinjaka
Jedna je od najstarijih kapela župe Sv. Križ - Završje. Sagrađena je u srednjem vijeku, a u 17. stoljeću spominje se da ima svođenu apsidu. Predvorje je naknadno prezidano i pripojeno lađi. Današnja sakristija se spominje 1757. godine. Pod od dasaka zamijenjen je klesanim pločama 1771. godine, a svetište opekom. U 19. stoljeću kapela je doživjela višestruke obnove. Krovište je promijenjeno 1871, te je dotadašnji oslikani tabulat zamijenjen drvenim bačvastim svodom. Zidan je zvonik koji je izbočen kao plitki rizalit na pročelju, dok je ispod njega masivno pjevalište. Glavni oltar je posvećen Svetom Antunu Pustinjaku, a u lađi su manji oltari Svete Ane i Blažene Djevice Marije. Uz glavni kip nalaze se i pokrajni Svetog Antuna Padovanskog i Svete Marije Magdalene. Kip ove svetice prenesen je ovamo iz napuštene kapele u zaselku Šišnovići čiji ostatci još i danas postoje.
Prije nekoliko godina u kapelici Svetog Antuna Pustinjaka otkrivene su dotad nepoznate freske. One su, kako je procijenjeno, nastale krajem 15. stoljeća u prostoru najstarijeg dijela crkve, a radi se o bogatim oslicima za koje se pretpostavlja da imaju veze s blizinom pavlinske crkve i samostana u Sveticama te da se radi o zrinsko-frankopanskom posjedu. Kapelica je inače građena u tri dijela, a za taj najstariji pretpostavlja se da je oslikan i izvana, ali to će pokazati daljnja istraživanja. Otkrivene freske živih su boja, a prikazuju razne biblijske motive te apostole koji su nalikani na način da drže predmet od kojeg su poginuli i žrtvovali se za vjeru. Iznad njih je Isus Krist te zaštitnik mjesta Sveti Antun Pustinjak.
Adolfo Ruiz Cortines, Tecpatán
Adolfo Ruiz Cortines je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tecpatán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 590 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 236 m.
La Laguna, León
La Laguna je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini León.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1902 m.
Zadobarje
Kapela sv. Antuna Pustinjaka
Iza kapele nalazi se mjesno groblje.
Kultura
Jedna od posebnosti Zadobarja je običaj igre kotačkanja koji se tradicionalno održava na Uskrsnu nedjelju.
U Zadobarju djeluje Kulturno-umjetničko društvo Zadobarje osnovano 1995. godine na inicijativu Mjesnog odbora Zadobarje. Aktivno je započelo s radom 2001. godine, a na smotrama izvornog folklora prikazuje običaje, pjesme i plesove svoga kraja. Djelovanjem ovog Društva obnovljeni su običaji Jurjeva, krijesnica, pranja na Dobri, žetve, rada u vinogradu i božićnih običaja. Neki od ovih običaja prikazani su na lokalnoj karlovačkoj postaji TV 4 rijeke. KUD aktivno djeluje na očuvanju hrvatske narodne baštine karlovačkog, dobranskog kraja.
KUD Zadobarje surađuje s istarskim glazbenikom Livijom Morosinom koji je uglazbio izvornu pjesmu "Jutros sam se rano stala". S tom pjesmom su zajedno nastupili na Međunarodnom etno festivalu u Neumu i humanitarnom koncertu u Koprivnici krajem 2007. godine te u TV emisiji Bingo. Društvo je izdalo dvostruki album Kud Dobrica bistra teče sa 64 glazbena zapisa krajem 2006. godine. Početkom 2007. godine izdali su DVD Lipa naša svetokriška fara s pučkim crkvenim pjesmama uz pratnju crkvenih orgulja. Vrlo aktivna glumačka sekcija u Zadobarju osvojila je prvo mjesto na Županijskoj smotri kazališnih amatera s predstavom Sirotica i bogataš.
Godine 2005. Mjesni odbor Zadobarje u suradnji s KUD-om Zadobarje inicirao je postavljanje spomen ploče i križa za 48 poginulih i nestalih mještana u Drugom svjetskom ratu i poraću te Domovinskom ratu. Tradicionalno se svake godine na Cvijetnicu održi sveta misa u spomen žrtvama.
Obrazovanje
U mjestu djeluje područna osnovna škola sa četiri razreda koju pohađaju djeca iz Zadobarja te susjedne Tomašnice. Područna škola Zadobarje je u sklopu Osnovne škole Dubovac iz Karlovca.
Promet
Preko dva drvena mosta na rijeci Dobri prometuje se kroz Zadobarje prema Tomašnici, Grdunu, Ozlju, Netretiću i Sloveniji. Cesta kroz Zadobarje je dosta uska, što otežava prometovanje.
Gospodarstvo
Mještani Zadobarja od davnine su bili seljaci koji su obrađivali zemlju, uzgajali vinograde i voćnjake. Zadobarci su bili i vrsni tesari i građevinski radnici koji su izrađivali krovišta kuća u svojim selima i okolici. Također su izrađivali tzv. "buturice" tj. tesane luči koje su nosili u grad kako bi građani imali s čime ložiti vatru.
Rijeku Dobra je u prošlosti često plavila taj kraj pa je zemlja bila močvarna i neobradiva. Nakon iskapanja kanala od Dobre prema Zadobarje se preporodilo. Kod velikih oborina nema više poplava, a ljudi imaju kvalitetne oranice. Zadobarje se u gospodarskom smislu razvija nakon 1991. godine. U ovaj zapostavljani kraj uvedena je telefonska linija, rekonstruirana električna mreža, postavljene nove električne podstanice, stupovi javne rasvjete. Mnogi su seoski putevi asfaltirani po prvi puta. Izgrađena je mjesna mrtvačnica, a oobnovljena kapelica. Zadobarje i okolica su posebno prepoznati među ljudima željnih odmora, rekreacije i kupanja pa je tako u zadnje vrijeme niknulo pravo vikendaško naselje duž obale Dobre prema Grdunu. Broj vikendaša ljeti gotovo dostiže broj domaćeg stanovništva.
Mlađe stanovništvo danas pretežito odlazi raditi u Karlovac.
Vandini, Verona
Vandini je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Dos Ríos Viejo, Hueytamalco
Dos Ríos Viejo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Hueytamalco.
Vandini, Verona
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 179 m.
Dos Ríos Viejo, Hueytamalco
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 51 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 161 m.
Al Majakhah, Ma'rib
Al Majakhah je naselje u Jemenu u pokrajini Marib.
Slavko Cvitković
Slavko Cvitković (Karlovac, 13. lipnja 1950.) - hrvatski športski komentator
Al Majakhah, Ma'rib
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1799 m.
Slavko Cvitković
Životopis
Rodio se u Karlovcu 13. lipnja 1950. Igrao je košarku u karlovačkom "Željezničaru" 1967. i 1968. godine s kojim je bio juniorski prvak Hrvatske u košarci. Pisao je za Karlovački vjesnik i bio dopisnik Večernjeg lista.
Postao je dio športske redakcije HTV-a nakon Olimpijskih igara u Münchenu 1972. godine. Milka Babović i Boris Mutić bili su mu mentori.
Najpoznatiji je po osebujnom dugogodišnjem komentiranju košarkaših utakmica.
Pera, Rieti
Pera je naselje u Italiji u provinciji Rieti, u regiji Lazio.
Potrero del Sauz, Cotija
Potrero del Sauz je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Cotija.
Pera, Rieti
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 25 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 598 m.
Potrero del Sauz, Cotija
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1607 m.
Saltillo de Abajo, Acatic
Saltillo de Abajo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Acatic.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 191 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1753 m.
Stazione Sant'Angelo-Cinigiano, Siena
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 185 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 109 m.
2K6 Luna
2K6 Luna (, NATO oznaka: "FROG-3/5") je sovjetski raketno-artiljerijski sistem razvijen kasnih 1950-ih godina od strane kompanija NII-1 i TsNII-58. Dvije osnovne verzije projektila su 3R9 (NATO oznaka: "FROG-3") s visokoeksplozivnim punjenjem i dometom od 12 do 44,6 km, te 3R10 (NATO oznaka: "FROG-5") s nuklearnom bojevom glavom i dometom od 10 do 32,1 km. Raketa je pogonjena krutim gorivom, a za mobilni lanser (TEL) koristio se gusjeničar SPU 2P16 (modificirani PT-76). Od 1965. godine, 2K6 Luna je zamijenjena uspješnijim sistemom 9K52 Luna-M (NATO oznaka: "FROG-7").
Korisnici
mini|desno|305px| Trenutni korisnici označeni plavom i bivši označeni crvenom
Sânmihaiu Almașului, Sânmihaiu Almașului
Sânmihaiu Almașului je naselje u Rumuniji u okrugu Salaž u opštini Sânmihaiu Almașului.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 1758 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 314 m.
Vrbanićev perivoj
Vrbanićev perivoj je perivoj u Karlovcu. Najvjredniji je perivoj u gradu parkova Karlovcu zahvaljujući pejsažno-oblikovnoj osmišljenosti.
Nalazi se u sklopu rekreacijskog dijela Karlovca koji se nalazi na lijevoj obali Korane, na jugoistoku, između Zvijezde i rijeke Korane.
Inicijativa za uređenje ovog parka došla je od Društva za proljepšavanje grada. Josip Vrbanić, tadašnji karlovački gradonačelnik i ljekarnik prihvatio je inicijativu. U prvim je planovima park trebao biti mali botanički vrt na otvorenom. Gradonačelnik se svesrdno založio za park. Dao je urediti nasad drveća i ukrasnog bilja. Sadnice su nabavili iz Dubovca iz Vranyczanyjevog rasadnika, iz Nadbiskupskog vrta te iz Beča i Trsta. Otvoren za javnost 1896. godine.
Perivoj je napravljen u tri dijela. To su engleski perivoj, zatim središnji dio perivoja koji je uređen kao francuski perivoj a crnogorična smreka i jela čine treću cjelinu. Perivoj su resili brojni kipovi od terakote sve do prvog svjetskog rata. Perivoj je bio mjestom gdje su se održavale izložbe skulptura na otvorenom. Napravljen je mali zoološki vrt i pušteni su pauni da se slobodno šeću perivojem.
Izvori
Vrbanićev perivoj
La Cañada, Doctor González
La Cañada je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nuevo León, u opštini Doctor González.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 282 m.
Peter Woodthorpe
Peter Woodthorpe (25. septembar 1931 – 12. august 2004) bio je britanski glumac, poznat po nizu karakternih uloga. Među njima se ističe lik ciničnog mrtvozornika Maxa u popularnoj kriminalističkoj seriji Inspector Morse.
Gone Baby Gone
Gone Baby Gone je američki kriminalistički film snimljen 2007. godine u režiji Bena Afflecka, kome je to predstavljao režijski debi. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Dennisa Lehanea. U njemu se Affleck također pojavljuje u glavnoj ulozi, odnosno tumači lik bostonskog privatnog detektiva koji dobije angažman pronaći nestalu djevojčicu za koju se vjeruje da je postala žrtvom pedofila. Radnja prikazuje kako ga istraga, koju vodi zajedno sa partnericom i djevojkom (čiji lik tumači Michelle Monaghan), vodi u bostonsko narko-podzemlje, odnosno ukazuje na njegovu spregu sa korumpiranom lokalnom policijom.
Gone Baby Gone, koji je Affleck bio režirao velikim dijelom i zbog toga što je kao stanovnik Bostona bio zainteresiran za temu, je dobio brojna priznanja i pohvale od strane kritičara. Zbog toga se ponekad navodi da je Afflecku velikim dijelom preporodio karijeru, koju su prethodnih godina bili obilježili veliki komercijalni promašaji filmova s njim u glavnoj ulozi.
Periquillos, Mazatlán
Periquillos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Mazatlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 98 m.
Las Golondrinas, El Higo
Las Golondrinas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini El Higo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 66 m.
Al Qābil, Ma'rib
Al Qābil je naselje u Jemenu u pokrajini Marib.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1918 m.
Santos Degollado, Tecpatán
Santos Degollado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tecpatán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 713 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 112 m.
Via Foscolo, Como
Via Foscolo je naselje u Italiji u provinciji Como, u regiji Lombardija.
Coltaro, Parma
Coltaro je naselje u Italiji u provinciji Parma, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 841 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 29 m.
Rancho Nuevo Calderón, Acatic
Rancho Nuevo Calderón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Acatic.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 215 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1626 m.
Via Foscolo, Como
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 318 m.
Brickerville, Pennsylvania
Brikvil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.309, što je 22 (1,7 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Charco Largo, Atoyac de Álvarez
Charco Largo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Atoyac de Álvarez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 13 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 23 m.
El Huizache, León
El Huizache je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato, u opštini León.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 32 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2251 m.
Glâmbocelu, Bogați
Glâmbocelu je naselje u Rumuniji u okrugu Arđeš u opštini Bogați.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 828 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 261 m.
Bernard Mihalić
Bernard Mihalić (Karlovac, 23. travnja 1969.), hrvatski glazbenik, tonmajstor i glazbeni producent.
Životopis
Bernard Mihalić je pohađao Osnovnu školu Bogumila Tonija u Samoboru, gradu u čijem je Tamburaškom društvu »Ferdo Livadić« već tada mnogo naučio o glazbi, glazbalima i glazbenicima. Ovladavši umijećem sviranja tambura, kasnije je vrlo brzo naučio svirati i električnu gitaru te omiljenu mu bas gitaru. Srednjoškolsko obrazovanje završio je u CUO »Ruđer Bošković« (danas Tehnička škola Ruđera Boškovića) u Zagrebu, a potom je na zagrebačkom Fakultetu strojarstva i brodogradnje studirao strojarstvo. No glazbeni talent i zanimanje za elektroniku, a posebice znatiželja o suvremenim mogućnostima snimanja zvuka, ipak su presudno utjecali na njegovu profesionalnu i glazbeničku karijeru. Tako je, još kao student, bio angažiran kao tonski snimatelj u diskografskoj kući Croatia Records (tadašnjem Jugotonu), u kojoj je kasnije, od 1991. do 1998. godine, bio zadužen za t.zv. mastering svih izdanja Croatia Recordsa na gramofonskim pločama. 1995. utemeljio je vlastiti tonski studio i diskografsku kuću M.B. Podmornica.
Kao snimatelj ili majstor tona surađivao je i surađuje s brojnim poznatim hrvatskim glazbenim i estradnim umjetnicima, primjerice Pavicom Gvozdić, Dunjom Vejzović, Tomislavom Mužekom, Ljerkom Očić, Višnjom Mažuran, Darkom Petrinjakom, Ištvanom Römerom, Anom Vidović, Viktorom Vidovićem, Anđelkom Klobučarom, Zagrebačkim kvartetom saksofona, Zagrebačkim solistima, Terezom Kesovijom, Mišom Kovačom, Novim fosilima, Darkom Domijanom, Jacquesom Houdekom, rock grupama Psihomodo pop, Dorian Gray i Zadruga, zatim Tamburaškim orkestrom HRT-a, Hrvojem Majićem, Borisom Ćirom Gašparcem, tamburaškim sastavima Ex Panonia, Zlatni dukati, Lampaši i drugima.
Nagrade i priznanja
Do danas je Bernard Mihalić bio desetak puta nominiran za diskografsku nagradu Porin za najbolju tonsku snimku ili produkciju u raznim glazbenim vrstama i stilovima, a dobio je:
Bilješke
Mastering podrazumijeva završnu obradu uređenih (»izmiksanih«) tonskih zapisa i njihovo međusobno zvučno ujednačavanje, te potom presnimavanje istih na krajnji nosač zvuka - t.zv. master - od kojega se zatim izrađuju sve kopije kakvoga albuma, odnosno diskografskoga izdanja. B. Mihalić: »Reference«
Zancane, Mantova
Zancane je naselje u Italiji u provinciji Mantova, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 48 m.
La Soledad, Hueytamalco
La Soledad je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Hueytamalco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 46 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 252 m.
San Juan Uno, Pijijiapan
San Juan Uno je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Pijijiapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 136 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 27 m.
The Evil of Frankenstein
The Evil of Frankenstein je britanski horor film snimljen 1964. godine u režiji Freedieja Francisa. Predstavlja treći dio serije o baronu Victoru Frankensteinu u kojoj je naslovni lik tumačio Peter Cushing. Radnja prikazuje kako Frankenstein odlazi pronalazi svoje čudovište (koje tumači novozelandski bodibilder Kiwi Kingston) zarobljeno u ledu, ali i kako ga hipnotizer (čiji lik tumači Peter Woodthorpe), angažiran da bi ga oživio, koristi za svoje potrebe. The Evil je predstavljao prekid kontinuiteta s prethodna dva filma; zaplet trećeg je proturječio završnici filma The Revenge of Frankenstein, a čudovište je, za razliku od The Curse of Frankenstein (gdje se prvi put pojavljuje, i gdje ga je glumio Christopher Lee), pojavljuje u obliku nalik na klasičnu hollywoodsku verziju sa Borisom Karloffom u glavnoj ulozi. The Evil je dobio loše kritike te se često navodi kao jedan od slabijih naslova serije.
Toria, Cuneo
Toria je naselje u Italiji u provinciji Cuneo, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1324 m.
Al Mukhālifah, Ma'rib
Al Mukhālifah je naselje u Jemenu u pokrajini Marib.
Los Alisos Dos, Cotija
Los Alisos Dos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Cotija.
Al Mukhālifah, Ma'rib
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1544 m.
Los Alisos Dos, Cotija
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 23 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1325 m.
Caumi, Trento
Caumi je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Bilzen
Bilzen je grad i općina od 32,455 stanovnika. , na sjeveroistoku Belgije u Provinciji Limburg.
Pored samog grada Bilzena, u općini se nalaze i naselja; Beverst, Eigenbilzen, Grote-Spouwen, Hoelbeek, Hees, Kleine-Spouwen, Martenslinde, Mopertingen, Munsterbilzen, Rosmeer, Rijkhoven i Waltwilder.
Geografske karakteristike
thumb|left|240px| [[Gradska vijećnica]] Bilzen se prostire pored nizozemske granice i Albertovog kanala, na pola puta između Hasselta i Maastrichta, duž rijeke Demer.
Historija
Beverst je od Srednjeg vijeka pa sve do Francuske revolucije bio feud Teutonskih vitezova.
I Bilzen je startao kao feud u 11. vijeku, status grada dobio je oko 1386., kao dio Kneževine-biskupije Liège. I pored toga se nikada nije uspio profilirati kao trgovište ili zanatski centar. Grad je potpuno uništen 1483. u borbama za nasljeđe Kneževine-biskupije Liège. Kad se donekle oporavio ponovno je bio pljačkan i razaran tokom 16. i 17. vijeka, jer se nalazio preblizu utvrdi Maastricht.
Oporavio se tek nakon dolaska željeznice kad je povezan sa Hasseltom, Tongerenom i Maastrichtom.
Someș-Odorhei, Someș-Odorhei
Someș-Odorhei je naselje u Rumuniji u okrugu Salaž u opštini Someș-Odorhei.
Las Hildas, El Higo
Las Hildas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini El Higo.
Manilla, Iowa
Manila je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 776 stanovnika.
Someș-Odorhei, Someș-Odorhei
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 2993 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 178 m.
S-75 Dvina
S-75 Dvina (, NATO oznaka: "SA-2 Guideline") je sovjetski protuzračni sistem s raketom zemlja-zrak kojeg su između 1953. i 1957. razvile vojne kompanije Raspletin KB-1, Grušin MKB Fakel i NPO Lavočkin. U operativnu službu ušao je 1957. i vremenom je postao najkorišteniji antiavionski sistem u historiji, a koristi se i dan danas. Prvo uspješno rušenje neprijateljske letjelice S-75 je zabilježio 7. 10. 1959. kada je nad Kinom oboren tajvanski RB-57D (na 20 km visine). Ovaj uspjeh Kinezi su službeno pripisali svojoj avijaciji s ciljem prikrivanja moćnog sistema koji im je bio na raspolaganju. Međunarodnu slavu S-75 Dvina je stekla 1. 5. 1960. kada je nad sovjetskim nebom u Sverdlovskoj oblasti srušen CIA-in špijunski avion Lockheed U-2, te kada je 27. 10. 1962. tokom hladnoratovske raketne krize oboren još jedan avion takvog tipa nad Kubom. Sistem je kasnije aktivno korišten od strane Vijetkonga u Vijetnamskom ratu pri obrani Hanoja i Haiphonga, a korišten je i u drugim (uglavnom azijskim) ratovima. Tokom narednih dekada sistem je opetovano moderniziran i postoji više inačica među kojima su osnovne S-75 Dvina, S-75M-2 Volhov-M, S-75 Desna, S-75M Volhov i S-75M Volga. Uz SSSR, modificirane modele Dvine proizvodili su još Kina (HQ-1, HQ-2, HQ-3 i HQ-4) i Iran (Sajad-1), a kasnije i konvertirane modele zemlja-zemlja (CSS-8 i Tondar-69).
Manilla, Iowa
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 776 stanovnika, što je 63 (7,5%) stanovnika manje nego 2000. godine.
S-75 Dvina
Korisnici
mini|305px| Trenutni korisnici označeni plavom i bivši označeni crvenom
Ahdi
Ahdî ili Ahdî-i Bağdadî (Bagdad, fl. 1552 – 1573.) bio je turski pjesnik i biograf.
Život
Rođen u Bagdadu pravim imenom Ahmed bin Şemsî, bio je perzijskog porijekla. Njegov otac je bio Mevlânâ Şemsî, jedan od vodećih učenjaka u Bagdadu. Kao i većina bagdadskih pjesnika u 16. stoljeću, želio je živjeti u osmanskoj prijestolnici. Nakon što je stekao prvo obrazovanje, napustio je Bagdad sa svojim prijateljem pjesnikom Husrevom i poslije dugog putovanja između 1552 i 1553 doselio je u Istanbul, gdje je u poznim godinama vladavine sultana Sulejmana naučio osmanski turski jezik i stupio u kontakt sa mnogim uglednim pjesnicima i učenjacima toga doba. Sprijateljio je se s Pîrî-pašom, tada namjesnik u blizini Adane, i ušao je u krug Temerrüd Ali-paše, namjesnik Konyije od 1554. godine. Nakon jedanaest godina u carskom gradu, vratio je se 1564. u Bagdad. Tu je se pridružio pjesničkom krugu i oko 1585. se spomonje kao jedan od najpoznatijih arapskih pjesnika u Bagdadu. Umro je u Bagdadu pred kraj Selimove vladavine, dakle oko 1573.
Djela
Ahdî je jedan od prva četiri osmanska pjesnika koji su napisali biografski rječnik poezije (tezkire). Njegovo glavno djelo vodi se pod naslovom Gülşen-i Şuara (Pjesnikova postelja od ruža), napisao godine njegovog povratka kući (1564.) i posvećeno princu Selimu, koji će nešto kasnije (1566) postati sultan. Djelo je se razlikovalo od dotad napisanih tezkira jer je obuhvaćalo samo svoje suvremenike, sakupljivši podatke o 147 pjesnika iz Sulejmanovog doba.
Bajo de Paso Platanal, Cotaxtla
Bajo de Paso Platanal je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Cotaxtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 95 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 85 m.
Boquilla de Babisas, San Francisco de Conchos
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1185 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1274 m.
Costa Azul, Pijijiapan
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 139 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2 m.
Stainforth
Stainforth je rudarski grad od 6,454 stanovnika u sredini Engleske u Grofoviji South Yorkshire.
Geografske karakteristike
Stainforth koji administrativno podpada pod [[Doncaster (borough)|Metropolitanski borough
Doncaster]], leži udaljen 11 km sjeveroistočno od svog administrativnog centra Doncastera, i gotovo spojen sa Thorneom.
Historija
Između 1793 - 1802. prokopan je kanal Stainforth - Keadby, koji ga je povezao sa rijekom Don i Sjevernim morem.
Željeznica je došla do Stainfortha 1856., ali je lokalna stanica zatvorena 1866., odtad se grad služi zajedničkom stanicom Hatfield - Stainforth. Početkom 20. vijeka počeo se iskapati ugljen u rudniku Hatfield, koji je zatvoren u augustu 2001. Ponovno je otvoren 2006. za potrebe novopodignute Termoelektrane Hatfield snage 900 MW.
El Tecolote, Mazatlán
El Tecolote je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Sinaloa, u opštini Mazatlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 15 m.
Bujoi, Bogați
Bujoi je naselje u Rumuniji u okrugu Arđeš u opštini Bogați.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 472 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 338 m.
Juan Sabines Gutiérrez, Tecpatán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 748 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 219 m.
Stellino, Siena
Stellino je naselje u Italiji u provinciji Siena, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 52 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 393 m.
La Gloria Escondida, Hueytamalco
La Gloria Escondida je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Puebla, u opštini Hueytamalco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 41 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 138 m.
El Zapotillo, Cotaxtla
El Zapotillo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Cotaxtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 87 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 56 m.
Las Palmas, Doctor González
Las Palmas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Nuevo León, u opštini Doctor González.
El Potrerito, Atoyac de Álvarez
El Potrerito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Atoyac de Álvarez.
Las Palmas, Doctor González
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 348 m.
El Potrerito, Atoyac de Álvarez
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 14 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 992 m.
Vanon, Verona
Vanon je naselje u Italiji u provinciji Verona, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 89 m.
Bilokalnik
Bilokalnik je poduzeće u gradu Koprivnici. Osnovano je 1960. godine i bavi se papirnom industrijom. Ime poduzeća dolazi od dviju hrvatskih gora, Bilogore i Kalnika.
Peschieta, Rieti
Peschieta je naselje u Italiji u provinciji Rieti, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 152 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 788 m.
Inercijalni navigacioni sistem
desno|mini|300px|Uporedni pregled preciznosti navigacionih sistema, u praktičnoj primeni desno|mini|300px|Kod inercijalnog navigacionog sistema, [[senzori registruju signale od translacije duž sve tri ose i od rotacije, oko njih]] Inercijalni navigacioni sistem (INS), namenjen je za merenje parametara navigacije objekta u prostoru, sa korišćenjem računara i senzora. Promene „vektora stanja“ objekta u prostoru, detektuju se sa merenjem njegovog translatornog kretanja (akcelerometrima) i rotacije (žiroskopima). INS kontinualno preuzima pristigle signale iz senzora, na osnovu njih računa parametre navigacije i upoređuje dobijene rezultate, u odnosu na početno stanje mirovanja objekta, ili na neko novo uzeto referentno stanje. Na taj način kontinualno određuje orijentaciju i brzinu objekta (pravac i brzinu kretanja), u realnom vremenu. Parametre kretanja, slobodnog tela u prostoru, određuje bez potrebe za stalnim referentnim poređenjem, u odnosu na sopljno okruženje. Sistem funkcioniše, kao što se objekat kreće, tako što meri kinematske parametre za šest stepeni slobode, tri translacije (duž tri ose) i tri rotacije (oko njih). Koristi se za navigaciju na pokretnim objektima, kao što su brodovi, avioni, podmornice, vođene rakete i svemirske letelice.
Koncept inercijalnog navigacionog principa zasniva se na merenju ubrzanja u translatornom kretanju duž osa i ugaonih brzina, rotacije oko osa. Na osnovu poznate mase i izmerene sile inercije računar određuje ubrzanje i na osnovu sile precesije ugaonu brzinu. Veliki nedostatak INS su odstupanja u merenju, sa raspoloživim senzorima. U praksi se to prevazilazi sa kombinacijom INS i drugih navigacioh sistema. Na primer, u kombinaciji sa sistemom GPS, dobijaju se apsolutni podaci položaja svake sekunde, dok sam INS interpolira srednje vrednosti. Sa upotrebom Kalmanovog filtera, u odgovarajućoj petlji regulisanja greške merenja INS-a, svode se na minimum.
Za inercijalni navigacioni sistem, vezani su pojmovi: inercijalna referentna platforma, inercijalni instrument, inercijalna merna jedinica i mnoge druge varijacije naziva.
Generalni pregled
Inercijalni navigacioni sistem poseduje računar, platformu i modul sa senzorima: akcelerometrima, žiroskopima ili drugim uređajima za detekciju kretanja. INS odredi svoju početnu poziciju i brzinu, iz nekog drugog izvora (izmeri je čovek-operator, GPS sa satelitskim prijemnikom, itd), a zatim izračunava svoju poziciju i ažurira brzinu integrisanjem informacija dobijenih od senzora o kretanju. Prednost sistema je u tome što ne zahteva spoljašnje referentne objekte, kako bi se utvrdila sopstvena pozicija, orijentacija i brzina, sa relativnim poređenjem. Sadrži paket senzora, koji u kombinaciji daju informacije za izračunavanje inercilnih sila u tri linearne dimenzije (duž tri ose) i tri ugla rotacije oko tih osa. Specifičnost merenja je u odnosu na meru ubrzanja iz slobodnog pada. U rezultatu merenja uduzima se učešće gravitacionog ubrzanja, tako da ostaje samo relativno pokretnog objekta.
Pored kombinacije akcelerometara u linearnim pravcima i žiroskopa za signale ugaonog kretanja oko osa, sistem poseduje i procesorsku ploču, memoriju i senzor temperature. Obezbeđen je digitalni interfejs, za konverziju jedinica i primenu modula senzora kalibracije.
La Resolana, Acatic
La Resolana je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Acatic.
Inercijalni navigacioni sistem
Generalni pregled
Pošto INS samo povremeno koristi sponjno referentno poređenje, isti nije imun na greške. Bez obzira što je nezaobilazan u upotrebi za navigaciju sa brodovima, avionima, svemirskim letelicama i vođenim raketama.
Žiroskopi mere ugaonu brzinu sistema u odnosu na inercijalni referentni okvir. Ako se koristiti orijentacija sistema u odnosu na inercijalni referentni okvir, kao početno stanje i kontinualno integrisanje ugaona brzina, trenutna orijentacija sistema poznata je u svakom trenutku.
La Resolana, Acatic
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 218 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1723 m.
Inercijalni navigacioni sistem
Generalni pregled
Brzina se meri preko translatornog ubrzanja sistema u odnosu inercijalni referentni okvir, ali samo u pravcima osa koordinatnog sistema, u kojima samo i mogu biti mereni u odnosu na pokretni sistem (jer su akcelerometri fiksirani u sistemu i rotiraju se zajedno, ali to ne utiče na njihovo merenje).
Pored navedenih nedostataka INS ima i prednosti, primer su kod pretovara brodova u lukama i kod podmornica u nekim slučajevima. Brodovi povremeno prolaze u lukama pored prepreka, kao što su metalne dizalice i tada je GPS signal nejasan. U tim situacijama INS je pouzdaniji. Takođe na podmornicima korišćeni je dodatni GPS sonar. Pri potapanju njegove antene u vodu gubi se signal.
Istorija
Inercijalni navigacioni sistemi su prvobitno bili razvijeni za navigaciju raketa. Američki pionir raketne tehnike Robert Godard, eksperimentisao je sa elementarnim žiroskopskim sistemima. Njegovi sistemi, bili su od velikog interesa za nemačkog konstruktora Vernera fon Brauna, pred Drugi svetski rat. Sistem je ušao u širu upotrebu sa pojavom letelica, vođenih raketa, kao i komercijalnih aviona.
Početkom Drugog svetskog rata, na raketi V-2 primenjena je varijanta sistema sa kombinacijom dva žiroskopa i akcelerometra za bočno ubrzanje sa jednostavnim analognim računarom za podešavanje azimuta letelice u letu. Analogni signali iz računara, korišćeni su za pomeranje četiri spoljna krmila na perajima repa, za upravljanje sa letom. Kasnije je tehnologija inercijalnih senzora usavršena u eminentnim institucijama, stvarani su prvi inercijalni navigacioni sistemi. Razvijena tehnologija inercijalnih navigacionih sistema, omogućila je realizaciji veliki programa svemirskog letenja, kao što su program Apolo.
Do pojave MEMS tehnologije, inercijalni senzori sastojali su se od preciznih mehaničkih žiroskopa i akcelerometara. Zbog svoje visoke cene, inercijalna tehnologija za detekciju, bila je rezervisana za vrhunske avijacijske aplikacije. Kako je tehnologija inercijalnih senzora MEMS tokom godina sazrela, sa niskim fiksnim cenama čipova, postala je dostupna kao alternativa starijim mehaničkim inercijalnim senzorima. Bez obzira što novi MEMS senzori daju niže ukupne performanse, u odnosu na svoje mehaničke alternative, oni imaju prednost u drastičnom smanjenju zapremine, troškova i u zahtevima za integraciju.
U ranim pedesetim godinama, prošlog veka američka vlada želela je da se oslobodi zavisnosti od nemačkih naučnika, u domenu vojne tehnologije. Među oblastima koje su Amerikanci samostalno razvijali bila je vođena raketa. Tada je doneta odluka za samostalan razvoj rezervnog navigacionog sistema „atlas“, za novu interkontinentalnu balističku raketu. Navigacioni sistem „atlas“, trebalo je da bude kombinacija autonomnog navigacionog i komandnog sistema. To je bio početak filozofske polemike, koja u nekim oblastima, ostaje nerešena. Konačno je prevagnula koncepcija balističke rakete sa sopstvenim navigacionim sistemom, iz razumljivih tehnoloških razloga.
U leto 1952. godine, započeto je intenzivno istraživanje principa navigacije, zasnovano na računarskim principima i rezultatima. Započet je razvoj algebarskog programskog jezika (MAC), za računar IBM 650, koji je završen i postao operativan u rano proleće 1958. godine. (MAC) je postao radni „konj“ laboratorije. (MAC) je veoma čitljiv jezik, sa tri linije formata, vektorskom matricom i sa indeksiranim oznakama. Današnji jezik Spejs šatla, direktan je ogranak/potomak od (MAC).
Početni navigacioni sistem „delta“, procenjuje razliku položaja objekta od referentne trajektorije. Brzine koje se dobijaju proračunom, koriguju se sa ciljem da se razlika trenutnog položaja i referentne trajektorije postepeno pomera prema nuli. Ovaj matematički pristup u suštini je pouzdan, ali nije prošao kompletan princip zbog nedovoljne preciznosti inercijalnog vođenja i zbog nedostataka tadašnje analogne računarske tehnologije. Problemi, sa kojima se suočavao „delta“ sistem, prevaziđeni su sa uvođenjem „Q sistema“, prvenstveno primenjenim za balističke rakete. Novina je da „Q sistem“ prinudi usmeravanje rakete, saglasno jednačinama kretanja, izraženih preko matrice Q. Matrice Q predstavljaju parcijalne izvode vektora stanja po brzini. Ključna funkcija ovakvog pristupa omogućila je primenu izvoda komponenti vektora stanja kao podatak za oformljenje ulaza u autopilot, za upravljanje. „Q sistem“ je predstavljen na prvom tehničkom simpozijumu o balističkim raketama, održanom u Los Anđelesu 21. juna 1956. godine. Derivacije ovog principa, koriste se i za današnje rakete.
Čovekova orijentacija u svemiru
U februaru 1961. godine, NASA je sa podugovoračima sklopila ugovore za idejni projekat i proučavanja koncepcije za navigacioni sistem Apoloa. General motors grupacija, dobila je ukupni ugovor za projektovanje i proizvodnju sistema za vođenje i navigacioni sistem za „Apolo“, za komandni i lunarni modul.
Compiano, Parma
Compiano je naselje u Italiji u provinciji Parma, u regiji Emilia-Romagna.
Al Aghwāl, Ma'rib
Al Aghwāl je naselje u Jemenu u pokrajini Marib.
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1839 m.
Inercijalni navigacioni sistem
Čovekova orijentacija u svemiru
Za Spejs šatl, otvorena je petlja (bez povratne informacije) sistem se koristi da vodi šatl od lansiranja do razdvajanja od čvrste veze sa raketnim nosačem. Nakon odvajanja, primarni sistem vođenja šatla dobio je oznaku PEG4. On se zasniva na „Q sistemu“ i poseduje korektorne atribute originalnog „delta sistema“. Navigacioni sistem šatla je pretrpio veliki broj izmena i modifikacija, za poslednjih 30 godina. Međutim, ipak današnji navigacioni sistem za vođenje šatla ima sasvim male razlike od početnog rešenja. U okviru sistema navigacije objekata sa ljudskom posadom, postoji interfejs sa posadom, potreban za navigacioni sistem. U tome kontekstu, rigorozna je selekcija astronauta za korišćenje sistema, mnogo novih timova se formiraju da se obučavaju za upotrebu sistema navigacije, a na kraju izaberu se malobrojni, samo najsposobniji.
Compiano, Parma
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 125 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 519 m.
Inercijalni navigacioni sistem
Osnovni princip
Polazna tačka je detekcija ubrzanja i rotacije, pomoću inercijalnih senzora. Ubrzanje tela u prostoru, određenog intenziteta i pravca, poznato je preko signala iz senzora. Uzimaju se u određenim trenucima, po „koracima“, pa se u tome procesu i integrišu tokom vremena. Rezultati integracije je brzina, promena položaja s(t) i ugaona pozicija tela. Promena pređenjnog puta (dužna pozicija) s(t), dobija se posle druge integracije signala iz akcelerometra (prva daje brzinu). Princip je zasnovan na Njutnovom zakonu mehanike, i to:
Proračuni ukupnog ubrzanja letelice (uključujući i gravitaciju zemljine teže) mogu biti izvedeni na direktan način.
Sa poznatim početnim uslovima, početna brzina i polazni položaj letelice (ili bilo koga drugog objekta), sledi integracija tokom vremena, između dva trenutka predaje podataka senzora.
Isto važi i za ugaone brzine, koje se mogu konvertovati putem utvrđivanja ugaone precesije senzora (žiroskopa), sa jednostavnom integracijom tokom vremena u ugao nagiba u inercijalnim prostoru. INS daje ukupno simultano merenje šest promenljivih, u tri međusobno ortogonalna pravca u prostoru. Oni se odnose, na tri translatorna stepena slobode sa tri ubrzanja i tri rotacije sa tri ugaone brzine.
U poslednjoj jednačini je \ \text{s} položaj letelice, a \ \text{v} vektor brzine u odnosu na inercijalni referentni okvir. Vektor ubrzanja letelice, definisan je kao posleda razlike između potiska i otpora letelice. Vektor ukupnog ubrzanja predstavlja zbir i \ \text{g}. Jednostavan algoritam proračuna položaja i brzine letelice, zasniva se na jednačinama razlika prvog reda, koje imaju oblik:
Vektor, dobijen je integralenjem, bez uzimanja u obzir uticaja komponente sile od gravitacionog ubrzanja. Vektor gravitacije je funkcija položaja u vremenu. Pošto se brzina ažurira pomoću prosečne vrednosti gravitacije u jednom intervalu za vremenski korak, ovaj metod se naziva „prosečni \ \text{g} metod“. Pažljivom analizom grešaka kretanja letelice u orbiti Zemlje, pokazalo se da ovaj algoritam daje grešku, za pređeni put od 100 m i u brzinu od 0,2 m/s, za period leta od 35 minuta, koristeći vremenski korak integracije od 2 sekunde. Poredeći to sa tipičnom greškom akcelerometra, greška od računarskog algoritma je za nekoliko redova veličine manja.
Upotreba u avijaciji
Jedan od primera popularnih INS, za komercijalne avione, je „Delko karusel“, koji je obezbeđivao delimičnu automatizaciju plovidbe u periodu pre nego što je sa kompletnim letom upravljao navigacioni sistem, kao stalni standard. „Delko karusel“ je omogućavao pilotu vođenje aviona između niza poznatih tačaka, a zatim i za vođenje aviona sa jedne putanje na sledeću, koristeći i instrumente za dopunsko određivanje položaja i brzine aviona. Boing korporacija, naručila je proizvodnju INS „Delko karusel“. Dženeral motors je određen za projektovanje i proizvonju prvog sistema „Delko karusel“, za prve tipove aviona (B-100, B-200, B-300) i za poznati B-747. Boing 747 koristi trostruki sistem „Delko karusel“, koji rade paralelno, sa povećanom pouzdanošću. INS „Delko karusel“ i njegovi derivati, kasnije su usvojeni za korišćenje u mnogim drugim komercijalnim i vojnih avionima. Američka ratna avijacija opremila je prvi vojni avion C-141 starlifter, koji je koristio dvostruki INS „Delko karusel“, zatim C-5 galaksija koji koristi trostruki sistem, slično kao i Boing 747. Boing KC-135 flota, opremljena je sa dvostrukim „Delko karusel“ sistemom, koji radi uz pomoć dopler radara.
Detalji inercijalnog navigacionog sistema
desno|mini|250px|Francuski inercijalni navigacioni sistem, za balističku raketu srednjeg dometa S3 INS poseduje inercijalnu mernu jedinicu, koja meri ugaono i linearno ubrzanje (za proračun promene pozicije), neke jedinice uključuju i žiroskopski element (za održavanje apsolutne ugaone reference).
Rotaciju letelice u prostoru meri ugaoni brzinomer. Generalno, postoji barem jedan senzor za svaku od tri ose: propinjanje (vrh trupa ide gore i dole), skretanje (nos ide levo i desno) i rotacija (u smeru kazaljke na satu ili suprotnom smeru kazaljke na satu, gledano iz kabine).
Linearni brzinomer meri ubrzanje letelice, bez doprinosa gravitacije. Budući da se može pomerati duž osa (gore i dole, levo i desno, napred i nazad), postoji linearni akcelerometar za svaku osu.
Računar kontinualno računa trenutni položaj letelice. Prvo, za svaki od šest stepeni slobode (x, y, z i uglove θx, θy, θz), on integriše tokom vremena registrovano ubrzanje, zajedno sa procenom gravitacije, za računanje trenutne brzine. Tada integriše brzinu, da izračuna trenutnu poziciju, tkođe sa integraciom ugaonih brzina određuje uglove položaja tela.
Inercijalna navigacija se teško može ostvariti bez računara. Želja za korišćenje inercijalnog navođenja u projektilima, kao projekat „Apolo“ doveo je do pokušaja smanjenja računara.
Inercioni navigacioni sistemi, danas se obično kombinuju sa satelitskim navigacionim sistemom, preko sistema digitalnog filtriranja, sa uvođenjem Kalmanovog filtra. Inercijalni sistem obezbeđuje kratkoročne podatke, dok satelitski sistem ispravlja akumulirane greške inercijalnih sistema.
Inercioni navigacioni sistem koji radi blizu površine Zemlje mora imati ugrađeno podešavanje, to jest modifikacije elektronskog sistema upravljanja, pa platforma nastavlja da se reperiše na centar Zemlje pri kretanju letelice od mesta do mesta.
Kardanska žiroskopska stabilisana platforma
desno|mini|250px|Kardanski mehanizam, sa tri slobodna prstena Kod nekih sistema postavljaju se i linearni akcelerometri na stabilisanu platformu, sa kardanskim žiroskopima. Kardanski mehanizmi su sklop od tri prstena (vidi desno), svaki sa parom ležaja, pod pravim uglom. Oni omogućuju platformi da se obrće oko sve tri ose rotacije (ili, bolje rečeno, dozvoljava platformi da zadrži istu orijentaciju dok se vozilo okreće oko njega). Na platformi se obično udvajaju žiroskopi, u funkciji neutralisanja njihove precesije. Precesija je tendencija žiroskopa da se zaokrene pod pravim uglom prema ulaznoj sili poremećaja. Pri ugradnji para žiroskopskopa za jednu osu (iste rotacione inercije i pri istoj brzini obrtanja) pod pravim uglom se neutrališe precesija, a platforma se opire obrtanju.