cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kupidon i Psiha
Književnost
Sylvia Townsend Warner prenela je priču u viktorijansku Englesku u svom romanu Istinsko srce (The True Heart) (1929), mada je malo čitalaca napravilo tu vezu dok je ona sama nije istakla. Ostale književne adaptacije uključuju roman Razbojnički verenik (The Robber Bridegroom) Eudore Welty (1942); zatim delo Dok imamo lice (Till We Have Faces) C. S. Lewisa, gde je pripovedač jedna Psihina sestra; te pesmu Psiha: Ljubav ju je odvela u pakao (Psyche: Love drove her to Hell) Hilde Doolittle. Robert A. Johnson iskoristio je priču u svojoj knjizi Ona: Razumevanje ženske psihologije (She: Understanding Feminine Psychology), koju je 1976. godine objavio HarperCollinsPublishers.
Prevodi
Apulejevu priču o Kupidonu i Psihi na srpskohrvatski jezik preveli su Milivoj Šrepel, Apulejeva priča o Amoru i Psihi (Vienac, Zagreb, 1890) i Rastislav Marić, Pripovetka o Amoru i Psihi (Beograd, 1952). Ceo roman preveli su Albin Vilhar, Zlatni magarac (Beograd, 1952; Zagreb, 1969) i Viktorija Bauer, Zlatni magarac (Zagreb, 1996).
Narodna i dečja književnost
thumb|upright|[[Pan (mitologija)|Pan i Psiha (1872-1874), Edward Burne-Jones.]] Nemački filolog Ludwig Friedländer nabrojao je nekoliko varijanti pripovedaka o "životinjskom zaručniku" i "potrazi za izgubljenim mužem", prikupljenih ili napisanih u poznatim evropskim delima, kao deo ciklusa priča o "Kupidonu i Psihi", koji je kasnije postao poznat kao "potraga za izgubljenim mužem".
Bruno Bettelheim u knjizi Upotreba čarolija (The Uses of Enchantment) primećuje da bajka Lepotica i zver iz 18. veka predstavlja verziju Kupidona i Psihe. Apulejevi motivi javljaju se u nekoliko bajki, uključujući Pepeljugu i Rumpelstiltskin, u verzijama koje su sakupljali folkloristi s klasičnim obrazovanjem, kao što su Charles Perrault i braća Grimm. U verziji braće Grimm, Pepeljuga dobija zadatak da razdvoji sočivo i grašak od pepela, a pomažu joj ptice baš kao što mravi pomažu Psihi u sortiranju žita i mahunarki, što je bio zadatak koji joj je dala Venera. Poput Pepeljuge, Psiha ima dve zavidne sestre koje se takmiče sa njom za najpoželjnijeg muškarca. Pepeljugine sestre unakažavaju vlastita stopala da bi se ugledale na nju, dok se Psihine sestre bacaju u smrt s kamenite litice. U delu Mala sirena Hansa Christiana Andersena, Mala sirena dobija bodež od svojih sestara, koje je, želeći joj okončati sve pretrpljene patnje i pomoći joj da ponovo postane sirena, nagovaraju da tim bodežom ubije princa dok on spava s novom nevestom. Međutim, ona se ne može prisiliti da ubije princa. Za razliku od Psihe, koja postaje besmrtna, ona zauzvrat ne dobija njegovu ljubav, ali ipak na kraju dobija večnu dušu za kojom žudi.
Thomas Bulfinch napisao je kraću adaptaciju priče o Kupidonu i Psihi za svoje Dobu bajke (Age of Fable), pozajmljujući Tigheinu invenciju o Kupidonovom samopovređivanju, koga nema u originalu. Josephine Preston Peabody napisala je verziju za decu u svojim Ponovo ispričanim starogrčkim narodnim pričama (Old Greek Folk Stories Told Anew) (1897).
Roman Dok imamo lice (Till We Have Faces) C. S. Lewisa predstavlja pričanje Apulejevog Kupidona i Psihe iz perspektive jedne od Psihinih sestara. To je poslednje beletrističko delo C. S. Lewisa i na moderan način obrađuje Apulejevu priču.
Scenska umetnost
thumb|upright|right|Psyche et L'Amour (1889), [[William-Adolphe Bouguereau|Bouguereau.]] Thomas Heywood je 1634. pretvorio priču o Kupidonu i Psihi u maskaradu za dvor engleskog kralja Charlesa I. Jean-Baptiste Lully sastavio je baroknu francusku operu ("lirsku tragediju") pod naslovom Psyché (1678) na temelju Molièreove drame Psyché iz 1671. godine, koja je imala Lullijeve intermedije. Matthew Locke komponovao je poluoperu Psyche (1675), koja predstavlja labavu preradu produkcije iz 1671. godine. Ludwig Abeille je 1800. premijerno izveo svoju nemačku operu (singspiel) u četiri čina Amor und Psiche, sa libretom Franza Carla Hiemera temeljenom na Apulejevoj priči.
U 19. veku Kupidon i Psiha bili su izvor "transformacija", vizuelnih interludija koji su uključivali "žive slike" (tableaux vivants), prozirne zastore i scenske sprave, a koji su prikazivani između scena pantomime i nisu bili povezani sa zapletom. Tokom 1890-ih, kada su "žive slike" ili bile u modi kao deo vodvilja, Bouguereauov Psyché et l'Amour bio je 1889. među prikazanim umetničkim delima. Da bi kreirali ove "slike", kostimirani izvođači su se "smrzli" u svojim pozama pre nego što je pozadina bila pažljivo kopirana iz originala i uvećana u ogromnom okviru slike. Nagost je fingirana črapama u boji ljudskog tela koje su odgovarale standardima realizma, dobrog ukusa i morala. Tvrdnje o obrazovnoj i umetničkoj vrednosti omogućavale su da ženska nagost - popularna atrakcija - izbegne cenzuru. Psyché et l'Amour reprodukovali su scenski slikar Edouard von Kilanyi, koji je išao na turneju po Evropi i Sjedinjenim Državama počev od 1892. godine, i George Gordon u australijskoj produkciji, koja se počela prikazivati decembra 1894. Iluziju leta bilo je toliko teško održati da je ta "živa slika" nužno bila kratka. Izvođačica nazvana "Moderna Milošanka" specijalizovala se za rekreiranje ženskih skulptura, kako Psihe tako i svoje imenjakinje Venere Miloske.
Kordun
Gospodarstvo
Kordun je izrazito ruralno područje sa zemljištem relativno nepovoljnim za obradu. To je posebno izraženo u južnom dijelu (okolica Slunja) gdje prodiru dijelovi dinarskog krša. U povijesti je stanovništvo bilo vezano za vojnu službu u Vojnoj krajini, tako da nikada nije zavisilo isključivo o poljoprivredi. Nakon Drugog svjetskog rata, otvarani su manji industrijski pogoni u lokalnim centrima (Krnjak, Slunj, Vojnić), ali bez većeg učinka na razvoj kraja. Danas se mogućnost razvitka vidi u turizmu, posebno na slunjskom području zbog blizine Plitvičkih jezera.
Kupidon i Psiha
Psihologija
thumb|250px|Psiha sestrama pokazuje Kupidonove darove, [[Jean-Honoré Fragonard.]] Posmatrana s psihološke, a ne alegorijske tačke, priča o Kupidonu i Psihi pokazuje kako "promenljiva osoba ... sazreva unutar socijalnih konstrukta porodice i braka". U jungovskoj alegoriji Ericha Neumanna, priča o Psihi protumačena je kao "psihički razvoj ženskog roda".
Kupidon i Psiha analizirani su iz feminističke perspektive kao paradigma raspada rodnog jedinstva žena kroz rivalstvo i zavist, zamenjujući veze sestrinstva idealom heteroseksualne ljubavi. Ovu temu je Christine Downing razradila u Psyche's Sisters: Reimagining the Meaning of Sisterhood (1988), gde se koristi mit kao medij za psihologiju.
James Hillman je ovu priču uzeo za temelj svoje kritike naučne psihologije Mit o analizi: tri eseja iz arhetipske psihologije (The Myth of Analysis: Three Essays in Archetypal Psychology, 1983). Carol Gilligan koristi priču kao osnovu za veći deo svoje analize ljubavi i ljubavnih odnosa u Rođenju naslade (The Birth of Pleasure, Knopf, 2002).
Likovna i primenjena umetnost
Priča o Kupidionu i Psihi prikazana je u širokom spektru vizuelnih medija. Psiha je često predstavljena s leptirovim krilima, a leptir je njen česti atribut i simbol duše, iako Apulejeva priča Kupidon i Psiha nikada ne spominje da ona ima ili stiče krila. U antici je ikonografska tradicija postojala nezavisno od Apulejeve priče i uticala je na kasnije prikaze.
Antička umetnost
thumb|upright=1.3|Na ovom fragmentu sarkofaga s početka 4. veka, Kupidon i Psiha s leptirovim krilima uokviruju portret pokojnika, koga nosi orau sa [[rog izobilja|rogom izobilja i košarom punom voća, (Indianapolis Museum of Art)]] thumb|Eros i Psiha u gipsanom medaljonu (1. vek), pronađenom u Begramu, [[Nacionalni muzej Avganistana; izložen u Britanskom muzeju u Londonu. ]] Neki sačuvani primeri sugerišu da su u antici Kupidon i Psiha mogli imati religijsko ili mistično značenje. Prstenovi slični njima, od kojih nekoliko potiče iz rimske Britanije, možda su služili kao amajlije. Ugravirani dragulji iz Britanije prikazuju duhovne muke s likom Kupidona koji pali leptira. Par je prikazan i u visokom reljefu u masovno proizvedenim rimskim domaćim gipsanim proizvodima iz 1. i 2. veka nove ere pronađenim u iskopinama grčko-baktrijskih trgovačkih naselja na drevnom Putu svile u Begramu u Avganistanu. Alegorijsko uparivanje prikazuje savršenstvo ljudske ljubavi u integrisanom zagrljaju tela i duše (grčke "psihe"), pri čemu je leptir uzet za simbol transcendentnog besmrtnog života posle smrti). Na rimskim sarkofazima izgleda da par često predstavlja alegoriju ljubavi koja pobeđuje smrt.
Reljef Kupidona i Psihe prikazan je u mitreju (hramu Mitre) u Kapui, ali nije jasno da li on izražava mitraističku potragu za spasenjem ili je to jednostavno tema koja je privlačila pojedinca iz drugih razloga. Psiha se priziva zajedno s "Providnošću" (Pronoia) na početku takozvane Mitrine liturgije.
U poznoj antici, par je često prikazan u zagrljaju, što je čin "erotskog sjedinjenja" sa dugom istorijom. Ponovno otkriće samostojećih skulptura ovog para uticalo je na nekoliko značajnih dela iz modernog doba.
Među drugim prikazima sačuvanim iz antike nalaze se ilustracija papirusa iz 2. veka, možda ilustracija Apulejeve priče, te stropna freska u Trieru izrađena tokom vladavine Konstantina I.
Moderno doba
thumb|Kupidon i Psiha (1867), [[Alphonse Legros, slika kritikovana zbog predstavljanja ženske nagosti kao "banalne"]] Brojna umetnička dela nastajala su nakon ponovnog otkrića Apulejevog teksta, zajedno sa uticajem klasične skulpture. Sredinom 15. veka Kupidon i Psiha postali su popularna tema na italijanskim svadbenim sanducima (cassoni), naročito u porodici Medici. Taj je izbor najverovatnije bio podstaknut Boccacciovom hristijanizovanom alegorijom. Najraniji od ovih sanduka, datiran u vreme između 1444. i 1470, prikazuje narativ u dva dela: od Psihinog začeća do njenog napuštanja Kupidona; i njena lutanja i srećan kraj. Uz venčanje Peleja i Tetide, ova je tema bila najčešći izbor za predstavljanje gozbe bogova, što je bila popularna tema od renesanse do severnog manirizma.
Kupidon i Psiha predstavljali su bogat izvor za scenarija, a nekoliko umetnika je na osnovu ove priče proizvelo cikluse dela, uključujući freske u vili Farnesini (oko 1518), koje su izradili Raphael i njegova radionica; freske u Palazzo del Tè (1527–1528) Giulija Romana; gravure koje je izradio Majstor kocke (sredina 16. veka); te slike prerafaelita Edwarda Burne-Jonesa (u 1870–90-im). Burne-Jones je izradio i seriju od 47 crteža namenjenih kao ilustracije za Morrisovu pesmu. Kupidon i Psiha bili su predmet jedinog ciklusa grafika koji je izradio nemački simbolista Max Klinger (1857–1920) da bi ilustrovao jednu priču.
Izgleda da posebno zanimanje za svadbu kao temu severnog manirizma proizlazi iz velike gravure Hendrika Goltziusa iz 1587. godine u Haarlemu, na temelju crteža Bartholomeusa Sprangera (danas u Rijksmuseum) koji je Karel van Mander doneo iz Praga, gde je Spranger bio dvorski slikar Rudolfu II. Gozba bogova i svadba Kupidona i Psihe bila je tako velika, sa dimenzijama 43 x 85.4 cm, da je odštampana na tri različite ploče. Prikazano je preko 80 figura, postavljenih u oblacima iznad svetskog pejzaža koji se može nazreti ispod. Kompozicija pozajmljuje od verzija Rafela i Giulija Romana.
Najpopularniji predmeti za pojedinačne slike ili skulpture jeste sam par ili istraživanje lika Psihe, koja je ponekad prikazana u kompozicijama koje podsećaju na usnulu Arijadnu kakvu je pronašao Dionis. Upotreba nagosti ili seksualnosti u portretiranju Kupidona i Psihe ponekad je vređala savremeni osećaj. Tokom 1840-ih godina Američka akademija primenjih umetnosti zabranila je sliku Kupidon i Psiha Williama Pagea, nazvanu možda "najerotičnijom slikom u Americi devetnaestog veka". Klasična tematika može se predstaviti u smislu realistočne nagosti: 1867. ženska figura u Kupidonu i Psihi Alphonsea Legrosa kritikovana je kao "banalna gola devojka" (commonplace naked young woman). Ali tokom istog perioda, Kupidon i Psiha su prikazivani i na čedan način, kao u pastoralnim skulpturama Psiha (1845) Townsenda i Kupidon i Psiha (1846) Thomasa Uwinsa, koje su kupili kraljica Viktorija i njen suprug Albert, inače pasionirani kolekcionari aktova tokom 1840-ih i 1850-ih godina.
Prikazi same Psihe često nisu ograničeni na ilustraciju scene iz Apuleja, već se mogu oslanjati na širu platonsku tradiciju, u kojoj je Ljubav bila sila koja je oblikovala jastvo (sopstvo). Napuštena Psiha Jacques-Louisa Davida, verovatno temeljna na La Fontaineovoj verziji priče, prikazuje trenutak kada je Psiha, prekršivši tabu gledanja svog ljubavnika, napuštena sama na kamenu, pri čemu njena nagost izražava otuđenje, a paleta boja psihološko "oduzimanje". Delo je viđeno kao "emotivni izraz" umetnikove vlastite izolacije i očaja tokom zatvora, gde je dospeo zvog učešća u Francuskoj revoluciji i udruživanja sa Robespierreom.
Trpimirovići
Trpimirovići su hrvatska vladarska dinastija iz koje su u ranom srednjem vijeku birani hrvatski knezovi, kasnije kraljevi. Ime je dobila po rodonačelniku knezu Trpimiru koji je živio u prvoj polovici 9. stoljeća i za čije vladavine se bilježi prvo važno spominjanje hrvatskog imena (Dux Chroatorum).
Povijest
Trpimirovići su bili vladarska dinastija koja je u prvoj polovici 9. stoljeća zasjela na prijestolje Primorske Hrvatske. Patrimonijalni posjedi Trpimirovića (lat. terra regalis, territorium regale) nalazili su se na području između Trogira i Splita (danas Kaštela, solinsko područje i Klis odakle su vladali), te Splita i Omiša (u poljičkom primorju), a kasnije i u drugim krajevima. S tih posjeda vladari su ubirali prihode (tribatum) što su ih plaćali kmetovi.
Vladari iz dinastije isprva su vladali kao franački vazali. Sukobljavali su se s Mletačkom Republikom i Bizantom, a pretkraj 9. stoljeća ostvarili su veću samostalnost.
Kralj Tomislav je u 10. stoljeću ujedinio Panonsku i Primorsku Hrvatsku te stvorio Hrvatsko Kraljevstvo. Prema oskudnim povijesnim izvorima njegova za njegove vladavine, Hrvatska je bila moćna država. Borba s Bizantom i Mletačkom Republikom za dalmatinske gradove nastavljena je i u 10. i 11. stoljeću.
Poslije smrti kralja Stjepana Držislava o. 997. godine, naslijedila su ga tri sina; Svetoslav Suronja, Krešimir III. i Gojslav. Od Svetoslava i njegova sina Stjepana nastala je loza Svetoslavića, koji su upravljali Slavonijom, a Krešimirovi potomci činili su drugi ogranak, Krešimiroviće, koji su nastavili vladati Hrvatskim Kraljevstvom.
Ljetopis popa Dukljanina kaže da je postojala i pobočna linija koja potječe od kneza Petra mlađeg sina Trpimira II. i koja će trajati sve do 1422. godine vladajući najprije današnjom Dukljom, a potom i Srbijom.
Pobočna dinastička linija
Prema Ljetopisu popa Dukljanina Petar je bio brat kralja Krešimira. Tijekom 10. stoljeća prema tom rukopisu on će postati vladar Duklje. U doba makedonske i bizantske vrhovne vlasti njegovi potomci će prijeći na pravoslavnu vjeru. Tijekom stoljeća njegovi muški potomci će mijenjati ime svoje dinastije najprije u Vojislavljević, a potom u dinastija Nemanjić koja će izumrijeti 1422. godine nakon višestoljetnog vladanja Srbijom.
Nefertnesu
Princeza Nefertnesu ("kraljeva najljepša") bila je kćerka egipatskog faraona Sneferua iz 4. dinastije Egipta. Njezina je majka bila jedna od Sneferuovih supruga ili konkubina.
Njezin je polubrat bio faraon Keops od Egipta. Nije poznato tko je bio Nefertnesin suprug. Njezin je sin bio princ Kaemked.
Cucugnan
Kikinjan je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Langdok-Rusijon, u departmanu Od koja pripada prefekturi Narbon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 113 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 7 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 15,33 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 360 metara (maksimalnoj 822 m, a minimalnoj 218 m).
Progresu, Făcăeni
Progresu je naselje u Rumuniji u okrugu Jalomica u opštini Făcăeni.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 691 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 28 m.
Cappuccini I, Ragusa
Cappuccini I je naselje u Italiji u provinciji Ragusa, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 108 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 408 m.
Wulfgar od Lichfielda
Wulfgar (? - cca. 947) bio je srednjovjekovni biskup Lichfielda. Na mjesto biskupa je bio postavljen između 935. i 941. a umro je između 946. i 949.
Art film
Art film je obično ozbiljni, nekomercijalni nezavisno producirani film ili film na stranom jeziku koji može posjedovati ove kvalitete, ali može biti snimljen i od strane velike kompanije na njezinom domaćem teritoriju i doživjeti popularnost. Može biti usmjeren na posebno ciljanu publiku, a ne na onu masovnu, ili korištenje titlova u filmovima na stranom jeziku može ograničiti zanimanje publike.
Filmski kritičari i filmski stručnjaci obično definiraju "art film" koristeći "...filmski kanon i takve formalne kvalitete koje ih označavaju kao različite od mainstream hollywoodskih filmova." Povjesničar filma David Bordwell tvrdi da je "art kinematografija sama po sebi [filmski] žanr, sa svojim vlastitim konvencijama." Producenti art filma obično svoje filmove prezentiraju u posebnim kinima (repertoarnim kinima, ili u SAD-u "arthouse kinima") i filmskim festivalima. Pojam "art film" puno se više koristi u Sjedinjenim Državama nego u Europi, gdje je pojam "art film" više povezan s "autorskim" filmovima i "nacionalnom kinematografijom".
Domaći art filmovi ciljaju na posebnu malobrojnu publiku, što znači da rijetko mogu osigurati financijski okvir koji će omogućiti veliki produkcijski budžet, skupe specijalne efekte, slavne glumce ili velike marketinške kampanje, što je karakteristično za blockbustere namijenjene širokom krugu gledatelja. Redatelji art filmova u takvim okolnostima stvaraju drugačiji tip filma, u kojem se obično koriste manje poznati glumci (ili čak glumci amateri) i jeftiniji setovi kako bi se snimili filmovi koji će se fokusirati na sekvence dijaloga. Za promociju, art filmovi se oslanjaju na publicitet koji se stječe u recenzijama filmskih kritičara, diskusijama umjetničkih kolumnista, komentatora i blogera o filmu i usmenoj promociji od strane članova publike. Kako art filmovi imaju niske troškove produkcije, moraju privući samo mali udio publike kako bi postali financijski isplativi.
Historija
Među pionirska djela art filma ubrajaju se Netrpeljivost (1916.) D. W. Griffitha i radovi Sergeja Ejzenštejna. Na art filmove svoj su utjecaj izvršili filmovi španjolskih avangardnih umjetnika kao što su Luis Buñuel i Salvador Dali te Jean Coctaeu. U dvadesetima, filmska su društva počela zagovarati tezu da se filmovi mogu podijeliti na "...zabavne filmove usmjerene na masovnu publiku i ozbiljne umjetničke filmove namijenjene intelektualnoj publici". U Engleskoj, Alfred Hitchcock i Ivor Montagu su osnovali Filmsko društvo i uvozili filmove koje su smatrali "umjetničkim postignućima", kao što su "sovjetski filmovi dijalektičke montaže, te ekspresionističke filmove studija Universum Film A.G. (UFA) iz Njemačke."
Cinema pur, francuski avangardni filmski pokret dvadesetih i tridesetih također je izvršio utjecaj na ideju "art filma". Pokret je uključivao dadaističke umjetnike, kao što su Man Ray, Rene Clair i Marcel Duchamp. Dadaisti su koristili filmove kako bi srušili tradicionalne pripovjedačke tehnike i buržujske konvencije, te tradicionalne aristotelijanske pojmove vremena i prostora osmišljavajući fleksibilnu montažu vremena i prostora. Pure Cinema bio je pod utjecajem njemačkih "apsolutističkih" redatelja kao što su Hans Richter, Walter Ruttman i Viking Eggeling.
mini|lijevo|Američki fotograf i redatelj [[Man Ray bio je dio dadaističkog "cinema pur" filmskog pokreta, koji je utjecao na razvoj art filma.]]
U tridesetima i četrdesetima, hollywoodski filmovi mogli su se podijeliti u umjetničke aspiracije književnih adaptacija kao što su Doušnik (1935.) Seana O'Caseyja i Dugo putovanje kući (1940.) Eugenea O'Neilla, te komercijalne "filmove popularnog žanra" kao što su gangsterski trileri. William Siska tvrdi da se talijanski neorealistički filmovi iz sredine i kraja četrdesetih kao što su Rim, otvoreni grad (1945.), Paisa (1946.) i Kradljivci bicikla mogu smatrati još jednim "samosvjesnim art film pokretom".
Krajem četrdesetih, percepcija američke publike da su talijanski neorealistički i drugi ozbiljni europski filmovi drugačiji od hollywoodskih mainstream filmova ojačana je razvojem "arthouse kina" u većim američkim gradovima i kampusima. Nakon Drugog svjetskog rata, "...sve veći dio američke filmske publike bio je umoran od hollywoodskih mainstream filmova", te je htio otići u novostvorena art film kina da vidi "...alternative filmovima koji se prikazuju u kinima na glavnoj ulici". Filmovi prikazani u tim art kinima uključivali su "... britanske, strane i nezavisne američke filmove, kao i dokumentarce i ponovna prikazivanja hollywoodskih klasika." Filmovi kao što su Rossellinijev Rim, otvoreni grad i Mackendrickov Viskija napretek!, Kradljivci bicikla i Crvene cipelice prikazivani su imućnijoj američkoj publici.
Izraz "art film" puno je rašireniji u Sjedinjenim Državama nego u Europi. U SAD-u, pojam se često definira vrlo široko, kako bi uključio filmove na stranom jeziku (neengleske), "autorske" filmove, nezavisne filmove, eksperimentalne filmove, dokumentarce i kratke filmove. U šezdesetima "art film" je postao eufemizam u SAD-u za sadržajne talijanske i francuske B-filmove. U sedamdesetima pojam se koristio za opis seksualno eksplicitnih europskih filmova s umjetničkim strukturama kao što je Ja sam znatiželjna!. U SAD-u, pojam "art film" se ponekad koristi vrlo slobodno kako bi se referirao na široki spektar filmova prikazanih u repertoarnim kinima ili "arthouse kinima". S tim pristupom, u rubriku "art filma" spada široki spektar filmova, kao što su Hitchcockovi filmovi iz šezdesetih, eksperimentalni underground filmovi iz sedamdesetih, europski autorski filmovi iz osamdesetih i američki "nezavisni" filmovi iz devedesetih.
Devijacije od filmskih mainstream normi
Povjesničar filma David Bordwell odredio je 1979. akademsku definiciju "art filma" u članku nazvanom The Art Cinema as a Mode of Film Practice, koja art filmove suprotstavlja mainstream filmovima klasičnog Hollywooda. Mainstream filmovi u hollywoodskom stilu koriste jasnu pripovjedačku formu kako bi organizirali film u seriju "...uzročno povezanih događaja koji se odvijaju u prostoru i vremenu", s tim da svaka scena vodi prema cilju. Radnju mainstream filma pokreće jasno definirani protagonist ojačan "...logikom pitanja i odgovora, rutinama rješavanja problema, (i) strukturama radnje." Film onda biva povezan s brzim ritmom, glazbenim podlogama kako bi izazvao željene emocije kod publike, i čvrstom, neprimjetnom montažom. Mainstream filmovi teže tome da koriste malu paletu uobičajenih, općenitih slika, priča, verbalnih izraza i arhetipskih "nepromjenjivih" likova.
U suprotnosti s tim, Bordwell kaže da "...naraciju art filma pokreću dva principa: realizam i autorska ekspresivnost." Art filmovi razlikuju se od mainstream, "klasičnih" normi stvaranja filma po tome da se više bave epizodnim narativnim strukturama s "...olabavljenjem lanca uzroka i posljedice". Osim toga, art filmovi često se bave unutarnjom dramom koja se odvija u junakovoj psihi, kao što su psihološki problemi identiteta pojedinca, seksualni ili društveni problemi, moralne dvojbe ili osobne krize.
Mainstream filmovi također se bave moralnim dvojbama ili krizom identiteta, ali se ti problemi obično rješavaju na kraju filma. U art filmovima, dvojbe se obično dvojbe se istražuju na ozbiljan način, ali obično bez jasnog rješenja na kraju filma. Protagonisti u art filmovima često se suočavaju sa sumnjom, neskladom ili otuđenjem, a art filmovi često prikazuju njihov unutarnji dijalog misli, sekvence snova i fantazije. U nekim art filmovima, redatelj koristi prikaz apsurda ili naizgled besmislenih poteza kako bi izrazio filozofsko gledište kao što je egzistencijalizam.
Priča u art filmu često ima sekundarnu ulogu u razvoju lika i istraživanje ideja kroz duge sekvence dijaloga. Ako art film ima priču, to je obično besciljna sekvenca nejasno definiranih ili dvoznačnih epizoda. U filmu mogu postojati neobjašnjene pukotine, namjerno nejasne sekvence, ili nebitnih sekvenci koje nisu povezane s prethodnim scenama, što tjera gledatelja da subjektivno interpretira poruku filma. Art filmovi "...nose znakove jedinstvenog vizualnog stila" i autorskog pristupa redatelja. Art film često odbija pružiti "...čitljiv zaključak", nego umjesto toga pred gledatelja stavlja zadatak da razmišlja o tome "...kako je priča ispričana? Zašto ispričati priču na taj način?"
Bordwell tvrdi da je "sama art kinematografija [filmski] žanr, s vlastitim jedinstvenim konvencijama." Teoretičar filma Robert Stam isto tako tvrdi da je "art film" filmski žanr. Tvrdi da se film smatra art filmom na temelju umjetničkog statusa, na isti način na koji se filmski žanrovi mogu bazirati na aspektima filmova kao što su budžeti (blockbusteri ili B-filmovi) ili njihove zvijezde (filmovi Freda Astairea).
Kronologija poznatih filmova
Sljedeći popis je mali, djelomični uzorak filmova s "art film" kvalitetama, sastavljen kako bi dao općenito značenje za koje se redatelje i filmove smatra kako imaju "art film" karakteristike. Filmovi na ovom popisu demonstriraju jednu ili više karakteristika art filmova: ozbiljni, nekomercijalni ili nezavisno snimljeni filmovi koji nisu namijenjeni širokoj publici. Neki od filmova s ovog popisa smatraju se i "autorskima", nezavisnim ili eksperimentalnim filmovima. U nekim slučajevima, kritičari se ne slažu oko toga je li film mainstream ili ne. Na primjer, dok neki kritičari Moj privatni Idaho (1991.) Gusa Van Santa nazivaju "vježbom filmskog eksperimentiranja" "visoke umjetničke kvalitete", Washington Post ga je nazvao ambicioznim mainstream filmom.
Neki filmovi na ovom popisu imaju takve karakteristike; drugi filmovi su komercijalno producirani od strane mainstream studija koji bez obzira na to nose obilježja redateljskog "autorskog" stila, ili imaju eksperimentalni karakter. Filmovi na ovom popisu poznati su ili jer su osvojili glavne nagrade ili pobrali kritičke pohvale od utjecajnih filmskih kritičara ili su uveli inovativne narativne ili redateljske tehnike.
1920-e - 1940-e
U dvadesetima i tridesetima, redatelji nisu snimali "art filmove", a filmski kritičari nisu koristili pojam "art film". Međutim, bilo je filmova koji su imali razrađenije estetske ciljeve, kao što je nijemi film Stradanje Ivane Orleanske (1928.) Theodora Dreyera i nadrealni filmovi kao što su Andaluzijski pas (1929.) i Zlatno doba (1930.) Luisa Buñuela. Neke od ovih filmova financirali su bogati pojedinci, a ne kompanije. Krajem četrdesetih, britanski redatelj Michael Powell i Emeric Pressburger snimili su Crvene cipelice (1948.), film o baletu koji je odudarao o mainstream žanra te ere.
1950-e
U pedesetima, neki od najpoznatijih filmova s umjetničkim senzibilitetom bili su Cabirijine noći (1957.) Federica Fellinija, koji govori o neuspjelim pokušajima prostitutke da pronađe ljubav i njenim patnjama i odbijanjima, te Divlje jagode (1957.) Ingmara Bergmana, čija se priča odnosi na postarijeg liječnika i profesora čije noćne more ga tjeraju na preispita svoj život; i 400 udaraca Francoisa Truffauta. U Poljskoj je nakon Hruščovljeva preuzimanja vlasti došlo do olakšanja u pogledu kulturne politike, a produkcije kao što su Generacija, Kanal, Pepeo i dijamanti, Lotna (1954.-1959.), redatelja Andrzeja Wajde, prikazale su stil Poljske škole filma.
U Indiji je postojao art film pokret u bengalskoj kinematografiji. Najutjecajniji redatelj ovog pokreta bio je Satyajit Ray. Njegovi najslavniji filmovi bili su Apu trilogija (1955. - 1959.), koja govori o odrastanju siromašnog dječaka sa sela. Dva rala zemlje (1953.) Bimala Roya je priča o farmeru tijekom opće gladi u Bengalu. U bengalski filmski pokret ubrajaju se i Mrinal Sen i Ritwik Ghatak.
Japanski redatelji producirali su brojne filmove koji su rušili konvencije. Rašomon (1950.) Akira Kurosave, prvi japanski film koji se naveliko prikazivao na Zapadu, opisuje četiri kontadiktorne priče četvorice svjedoka o silovanju i ubojstvu. Kurosava je 1952. režirao Živjeti, film o tokijskom birokratu koji traži smisao života. Drugi japanski filmovi iz ove ere uključuju Tokijsku priču (1953.) Jasujiroa Ozua, Nobi (1959.) Kona Ichikave, te Ugetsu (1953.) i Sansho the Bailiff (1954.) Kenjija Mizoguchija.
1960-e
Rane šezdesete obilježne su izlaskom mnogih revolucionarnih filmova. Do posljednjeg daha (1960.) Jean-Luc Godarda koristio je inovativne vizualne i montažne tehnike kao što su brzi rezovi i kamera iz ruke. U Italiji, Michelangelo Antonioni je pomogao revolucionalizirati art filmove, s filmovima kao što su Noć (1961.), kompleksna obrada propalog braka koji se bavio s problemima kao što su anomija i sterilnost; Pomračenje (1962.), o mladoj ženi koja ne može uspostaviti stabilnu vezu s dečkom zbog svoje materijalističke prirode; Crvena pustinja (1964.), njegov prvi film u boji, koji se bavi temom prilagodbe modernom svijetu; i Uvećanje (1966.), Antonionijev prvi film na engleskom, koji obrađuje probleme percepcije i stvarnosti dok prati pokušaj mladog fotografa da otkrije je li uistinu snimio ubojstvo.
Slatki život (1960.) Federica Fellinija prikazuje slijed noći i zora u Rimu kojima svjedoči cinični novinar. 1963. je snimio 8½, istraživanje kreativnih, bračnih i duhovnih poteškoća snimljenih u raskošnoj crno bijeloj tehnici od strane snimatelja Giannija de Venanza. Last Year at Marienbad iz 1961. redatelja Alaina Resnaisa propituje percepciju i stvarnost, koristeći pružne kadrove koji su postali naširoko utjecajni.
mini|Talijanski redatelj Federico Fellini
Sretno, Baltazar (1966.) Roberta Bressona poznat je po svojem naturalističkom, eliptičnom stilu. Ljepotica dana (1967.) Luisa Bunuela šokirala je publiku mazohističkim fantazijama o bičevanju i vezivanju. Na kraju desetljeća, 2001: Odiseja u svemiru (1968.) Stanleyja Kubricka je zadivila publiku znanstvenim realizmom, pionirskim korištenjem specijalnih efekata i neobičnom slikovitošću. U sovjetskoj Armeniji, Boja nara Sergeja Parajanova zabranjena je od sovjetskih vlasti, dugo je bila nedostupna i na zapadu, bila je hvaljena od strane Mikhaila Vartanova kao "revolucionarno djelo", a početkom osamdesetih francuski filmski magazin Cahiers du cinéma uvrstio ga je među deset najboljih filmova. U Iranu, Krava (1969.) Dariusha Mehrjuija, o čovjeku koji poludi nakon smrt voljene krave, potaknula je novi val u i iranskoj kinematografiji.
1970-e
Početkom sedamdesetih, redatelji su šokirali publiku nasilnim filmovima kao što je brutalno istraživanje futurističkih mladih bandi Stanleyja Kubricka u Paklenoj naranči (1971.) te seksualnom eksplicitnošću i kontroverznim filmovima kao što je Posljednji tango u Parizu (1972.) Bernarda Bertoluccija. Bez obzira na to, drugi redatelji su snimali introspektivnije filmove, kao što je Solaris (1972.) Andreja Tarkovskog, meditativni SF film navodno zamišljen kao sovjetski odgovor na 2001, iako su redateljeve veze sa sovjetskim vlastima rijetko bile na visini. Tarkovski je 1975. snimio koji je zaradio pohvale kritike na drugoj strani svijeta, Zrcalo. Terrence Malick, koji je režirao Badlands (1973.) i Dane raja (1978.) dijelio je mnoge crte s Tarkovskim, kao što su njegovi dugi, spori kadrovi prirodne ljepote, evokativni prizori i poetski narativni stil.
Još jedan art film iz sedamdesetih bio je povratak isticanju bizarnih likova i prizora, koji vrve u izmučenom, opsjednutom naslovnom liku u filmu Aguirre, gnjev Božji (1973.) njemačkog redatelja Wernera Herzoga, te u kult filmovima kao što je psihodelična Sveta planina (1973.) Alejandra Jodorowskog o patuljku i alkemičaru bez ruku i nogu koji traže mitski Otok Lotus. Film Taksist (1976.) Martina Scorsesea nadovezuje se na teme koje je otvorila Paklena naranča: otuđeno stanovništvo koje živi u nasilnom, dekadentnom društvu. Sirovo nasilje i kipući bijes Scorseseova filma u kontrastu je s nadrealnim Korisnicima (1977.) Davida Lyncha.
1980-e
Redatelj Martin Scorsese šokirao je 1980. publiku koja je postala naviknuta na eskapističke putolovne blockbustere Stevena Spielberga i Georgea Lucasa sirovim, oporim realizmom svoga filma Razjareni bik. Robert De Niro podvrgnuo je svoju metodičnu glumu do ekstrema kako bi portretirao boksača koji lagano propada od mladog borca za nagrade do pretilog i propalog vlasnika noćnog kluba.
Občice
Občice je naselje u slovenskoj Općini Dolenjskim Topllicama. Občice se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Jugoistočnoj Sloveniji.
Art film
1980-e
Drugi redatelji su u osamdesetima izabrali intelektualniji pristup, obrađujući filozoske teme. Japanski redatelj Akira Kurosava koristio se realizmom kako bi prikazao brutalno, krvavo nasilje u ratovima samuraja iz 16. stoljeća u filmu Kaos (1985.), koji prati priču Kralja Leara; Shakespeare je često bio predložak za art film. Čovjek od željeza (1981.) Andrzeja Wajde je kritika poljske komunističke vlade koji je 1981. osvojio Zlatnu palmu na Filmskom festivalu u Cannesu. Drugi poljski redatelj, Krzysztof Kieślowski snimio je 1988. za televiziju Dekalog, uglavnom melankolični filmski serijal koji se bavi etičkim problemima i moralnim dvojbama. Dva od ovih filmova objavljena su u kinima kao Kratka priča o ljubavi i Kratka priča o ubijanju. Kieślowski nije bio jedini redatelj koji je prekoračio granicu između filma i televizije: Ingmar Bergman snimio je Fanny i Alexander (1982.), koji je dugo vremena smatran njegovim oproštajem od filma, a koji je prikazan na televiziji u produženoj petosatnoj verziji. U međuvremenu, u Ujedinjenom Kraljevstvu, Channel 4, novi televizijski kanal, financirao je u cijelosti ili djelomično mnoge filmove objavljene u kinima preko svoje podružnice Film 4 Productions.
Občice
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 56 stanovnika.
Katedrala u Burgosu
Gospina katedrala u Burgosu (španjolski: Catedral de Burgos) je gotičkog stila rimokatolička katedrala u Burgosu, Španjolska. Posvećena je Djevici Mariji i poznata je po svojoj ogromnoj veličini i jedinstvenoj arhitekturi. Katedrala u Burgosu prva je velika gotička katedrala u Španjolskoj, koja se počela graditi 1221. godine kao prkosni simbol kršćanstva i nadahnuće za vraćanje osvojenih krajeva (rekonkvista).
Živinje
Živinje je naselje u Republici Makedoniji, u severnom delu države. Živinje pripada opštini Kumanovo.
Katedrala u Burgosu
Katedrala je proglašena UNESCO-vom svjetskom baštinom 31. listopada 1984. godine kao jedina španjolska katedrala koja nije spojena s povijesnim središtem grada (kao katedrale u Salamanci, Santiago de Composteli, Ávili, Córdobi, Toledu ili Cuenci) ili spojena s drugima zgradama, kao katedrala u Sevilli.
Art film
1980-e
Drugi pristup koji su redatelji koristili u osamdesetima bio je stvoriti bizarne, nadrealne drugačije svjetove. U sitne sate (1985.) Martina Scorsesea je humorni triler koji opisuje zbunjujuće pustolovine čovjeka u nadrealnom noćnom svijetu koji se slučajno susreće s gomilom misterioznih likova. Plavi baršun (1986.) Davida Lyncha (1986.) je triler u film noir stilu ispunjen simbolizmom i metaforama o polariziranim svjetovima i uvrnutim likovima koji su skriveni u naizgled podzemni svijet malog grada. Kuhar, lopov, njegova žena i njezin ljubavnik (1989.) Petera Greenwaya je neobična fantastična crna komedija o kanibalizmu i esktremnom nasilju s intelektualnom temom: kritikom 'elitne kulture' u tačerijanskoj Britaniji.
Stibbio, Pisa
Stibbio je naselje u Italiji u provinciji Pisa, u regiji Toscana.
Živinje
Prirodni uslovi
Živinje je smešteno u severnom delu Republike Makedonije. Od najbližeg grada, Kumanova, selo je udaljeno 25 kilometara jugoistočno.
Katedrala u Burgosu
mini|lijevo| Plan katedrale
Stibbio, Pisa
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 247 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 88 m.
Atrixco, Lagos de Moreno
Atrixco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Lagos de Moreno.
Katedrala u Burgosu
Povijest
Njezina je izgradnja otpočela prema naredbi kralja Ferdinanda III. Kastiljskog 1221. godine, na mjestu starije romaničke crkve, prema stilu francuske gotike.
Atrixco, Lagos de Moreno
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 55 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1958 m.
Katedrala u Burgosu
Povijest
Doživjela je velike preinake u 15. i 16. stoljeću (tornjevi glavnog pročelja, kapela Condastable, te cimborij transepta, koji su joj dali oblik drugih naprednih gotičkih katedrala). Posljednja nadogradnja (sakristija ili kapela sv. Thecle) bila je tijekom 18. stoljeća kada su dotjerane i gotičke skulpture na portalu glavnog pročelja.
Na početku 20. stoljeća eliminirane su građevine koje su jednom stranom bile vezane za katedralu, kao što su arhepiskopalna palača i gornji kat klaustra.
Odlike
mini|245px| Grobnica obitelji Condestable mini|245px| Zlatno stubište Diega de Siloéa Katedrala je većinom izgrađena u gotičkom stilu, iako unutrašnjost ima odlike i renesanse i baroka. Glavna fasada je nadahnuta najčišćim francuskim gotičkim stilom koji možemo naći kod katedrala u Parizu i Reimsu. Iako je utemeljena na francuskom križnom tlocrtu, simetriju katedrale dražesno ometa mnoštvo razina na kojima se ona nalazi, te dodani klaustri, nadbiskupska palača i lijepe gotičke kapele sa strane.
Živinje
Prirodni uslovi
Naselje Živinje se nalazi u istorijskoj oblasti Sredorek. Selo je smešteno na na severnim visovima Gradištanske planine, na približno 420 metara nadmorske visine.
Katedrala u Burgosu
Odlike
Strmi tornjevi s čipkastim završecima zapadnih kapa, koji su dodani u 15. stoljeću, djelo su Hansa iz Kölna (Juana de Colonia), njemačkog arhitekta. Klesani ukrasi u interijeru uglavnom su španjolski, a cimborio, toranj u sredini, inkrustriran je pleterskim detaljima iz 16. stoljeća. „Zlatno stubište“ u obliku slova T u sjevernom transeptu sagradio je renesansni kipar Diego de Siloe 1567. godine, čime je dovršena katedrala.
Živinje
Prirodni uslovi
Mesna klima je kontinentalna.
Art film
1990-e
U devedesetima neki su redatelji osmišljavali bizarne, nadrealne svjetove, kao što je to u osamdesetima bio slučaj s filmovima Plavi baršun i Kuhar, lopov, njegova žena i njezin ljubavnik. Snovi Akira Kurosave iz 1990. prikazuju njegova maštovita sanjarenja u seriji vinjeta koje idu od idiličnih pastoralnih seoskih krajolika do užasnih vizija demona i poharanog krajolika nakon nuklearnog rata. 1991. je Barton Fink braće Coen osvojio Zlatnu palmu na Filmskom festivalu u Cannesu. Bila je to zagonetna priča o piscu koji se susreće s nizom bizarnih likova uključujući alkoholičara romanopisca i serijskog ubojicu. Izgubljena autocesta iz 1997. je psihološki triler Davida Lyncha koji isražuje fantastične svjetove, bizarne transformacije vremena i prostora i živčane slomove koristeći nadrealne prizore.
Živinje
Stanovništvo
Živinje je prema poslednjem popisu iz 2002. godine imalo 46 stanovnika.
Većinsko stanovništvo u naselju su etnički Makedonci (100%).
Pretežna veroispovest mesnog stanovništva je pravoslavlje.
Casa Roveda, Piacenza
Casa Roveda je naselje u Italiji u provinciji Piacenza, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 33 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 166 m.
Art film
1990-e
Drugi redatelji devedesetih su obrađivali filozofske teme kao što su identitet, šansa, smrt i egzistencijalizam. Filmovi Moj privatni Idaho i Chungking Express obrađivali su teme identiteta. Moj privatni Idaho (1991.) Gusa Van Santa je nezavisni film ceste o dvojici mladih uličnih prevaranata koji obrađuje teme potrage za domom i identitetom. Nazvan je "najvišim dostignućem nezavisnog filma u devedesetima", "odlučnim, poetskim premišljanjem" i "vježbom filmskog eksperimentiranja" "visoke umjetničke kvalitete". Chunking Express (1994.) Wong Kar-waija obrađuje teme identiteta, otuđenja, usamljenosti i izolacije u "metaforičnoj betonskoj džungli" modernog Hong Konga. Film koristi vizualni stil za koji se može reći kako je pod utjecajem glazbenih videospotova, a dijeli neke sličnosti s Francuskim novim valom. Iako ga je Britanski filmski institut nazvao jednim od najboljih azijskih filmova suvremene kinemtografije, smatra se kako je film za filmofile, jer je "većim dijelom mozgovno iskustvo" u kojem ćete uživati "jer poznajete film."
Nekoliko filmova iz 1990-ih je istraživalo egzistencijalističke teme povezane sa životom, slučajnošću i smrti. Kratki rezovi (1993.) Roberta Altmana obrađuju temu slučajnosti, smrti i nevjere prateći deset paralelnih i isprepletenih priča. Film je osvojio Zlatnog lava i Volpi Cup na Venecijanskom filmskom festivalu. Trilogija Tri boje (1993.-1994.) Krzysztofa Kieslowskog, njegovi posljednji filmovi, koje je napisao s Krzysztofom Piesiewiczom, nazvani su istraživanjem "...drskih duhovnih i egzistencijalnih tema" koje je stvorilo "istinsko transcedentalno iskustvo".
Ciklus Cremaster (1994.-2002.) Matthewa Barneyja je ciklus od pet simboličnih, alegoričnih filmova koji stvaraju samoobuhvatni estetski sustav koji pomaže pri istraživanju stvaralačkog procesa. Filmovi su ispunjeni aluzijama na reproduktivne organe i seksualni razvoj, a koriste narativne modele preuzete iz biografije, mitologije i geologije. Okus trešnje (1997.) Abasa Kijarostamija govori o čovjeku koji pokušava unajmiti osobu da ga pokopa nakon što se on ubije. Film je, sniman u minimalističkom stilu, s dugim prizorima, osvojio Zlatnu palmu na Filmskom festivalu u Cannesu.
2000-e
150 px|lijevo |mini| Redatelj [[Michel Gondry na obraćanju publici na premijeri filma.]]
Timecode (2000.), film redatelja Mikea Figgisa, koristi podijeljeni ekran kako bi pokazao stalne 90-minutne scene koje prate četiri priče. Ruska arka (2002.) Aleksandra Sokurova odveo je Figgisovu tehniku još dalje; poznat je po tome što je prvi film snimljen u jednom nemontiranom kadru.
Katedrala u Burgosu
Odlike
U katedrali se čuvaju djela izvanrednih umjetnika, kao što su arhitekti i kipari obitelji Colonia (Juan, Simon i Francisco), kipar Gil de Siloé, Felipe Vigarny i Juan de Anchieta, kipar i arhitekt Diego de Siloé i slikar Sebastiano del Piombo ("Putovanje Svete obitelji").
Opština Xalisco, Nayarit
Xalisco je opština u Meksiku, u saveznoj državi Nayarit.
Sremski front
minijatura|250px|[[Jugoslovenska armija na sremskom frontu.]] mini|250px|Delovi [[21. srpska divizija|21. divizije u proboju sremskog fronta.]]
Sremski front je bio deo šireg Istočnog fronta Trećeg Rajha u Europi. Svojim gornjim krakom nadovezivao se na dravski front od Virovitice do njenog ušća u Dunav, a donjim na drinski front od Zvornika do njenog ušća u Savu. Operacije na Sremskom frontu usko su povezane sa ofanzivom Crvene armije severno od Drave započetom forsiranjem Dunava kod Batine sa severne, i probojem Armijske grupe E iz Grčke sa južne strane.
Snage Vermahta u južnoj Panoniji bile su slabe, pa su Nemci nastojali da što pre dovedu delove Armijske grupe E sa juga. U prvoj fazi Nemci su raspolagali samo improvizovanim formacijama poput divizije Bether, pa su bili primorani na postepeno povlačenje. U januaru 1945. su dovedenim snagama Armijske grupe E uspeli da stabilizuju front na duže vreme.
Savezničke snage sastojale su se najvećim delom od delova NOVJ, odnosno Jugoslovenske armije. Ove snage bile su do kraja 1944. ojačane artiljerijskim i specijalističkim jedinicama Crvene armije, a tokom decembra 1944. i celovitim korpusnim sastavima Crvene armije i Bugarske armije. Od početka 1945. u borbama su učestvovale samo jedinice Jugoslovenske armije. uz sopstvenu vazdušnu podršku. Borbe su imale karakter dugotrajnih iscrpljujućih frontalnih rovovskih borbi sve do 12. aprila 1945. godine, kada je Sremski front probijen.
Nakon proboja sremskog fronta snage Jugoslovenske armije za nepun mesec dana oslobodile su čitavu teritoriju okupirane Jugoslavije, i Istru i Slovenačko primorje, a neke jedinice dospele su i do Trsta. Pred udarima Jugoslovenske armije kapitulirala je grupa armija "E" i zarobljen je general Aleksandar fon Ler, odgovoran za razaranje Beograd, aprila 1941. godiničice
Savezničke snage
thumb|Front u Europi [[15. 11. 1944.]]
Jugoslovenskim jedinicama na Sremskom frontu do 10. novembra komandovao je štab 12. korpusa, taktički potčinjen štabu 1. proleterskog korpusa, a zatim neposredno štab 1. proleterskog korpusa. Ovaj štab je 1. januara 1945. preformiran u štab Prve armije JA.
Snage Crvene armije, angažovane u početku, činile su artiljerijske i specijalizovane jedinice za podršku delovima NOVJ. Tokom decembarske ofanzive angažovani su 68. streljački korpus i Dunavska rečna flotila. Vazdušnu podršku pružala je vazduhoplovna grupa Vitruk, a kasnije 11. lovačka i 42. jurišna vazduhoplovna divizija JA. Bugarska Prva armija učestvovala je u borbama u drugoj polovini decembra sa 3. i 8. pešadijskom divizijom. Jugoslovenske jedinice, angažovane u borbama na Sremskom frontu, popunjavane su regrutima iz Srbije. Krajem 1944. i u zimu 1945. godine sprovedene su dve mobilizacije u oslobođenoj Srbiji. Sa mladim borcima održavani su kursevi, vojne obuke, a potom su upućivani u borbene jedinice. Oni su u velikoj većini činili sastav svih jedinica, kako srpskih, tako i crnogorskih, bosanskih i hrvatskih (sem makedonskih). Tokom novembra Prva proleterska, Peta krajiška i Šesta lička divizija su preoružane i potpuno opremljene sovjetskim naoružanjem, dok su ostale divizije preoružane tokom decembra. U sastavu divizija formirane su artiljerijske brigade.
Osovinske snage
Nemačke snage u Sremu u prvoj fazi sačinjavala je divizija Bether, na brzinu sklopljena formacija od raznorodnih policijskih delova i formacija iz sastava armijske rezerve Druge oklopne armije. U prvom periodu, te snage bile su potčinjene Armijskoj grupi Srbija. Nakon oslobođenja Beograda u sastav divizija Bether uključene su i snage borbene grupe Štefan koja se povukla iz Beograda, i sa njima su nemačke jedinice na Sremskom frontu brojale oko 15.000 ljudi.
27. oktobra komandu nad celim sektorom od Zvornika do Drave preuzeo je štab 68. korpusa, potčinjen komandi Druge oklopne armije. 2. novembra rasformiran je divizijski štab Bether, i nad grupacijom na Sremskom frontu, iako sastav nije promenjen, komandu je preuzeo štab 118. lovačke divizije. 12. novembra, nakon forsiranja Dunava od strane sovjetsko-jugoslovenskih snaga kod Batine, štab nemačkog 68. korpusa preuzeo je komandu nad sektorom severno od Drave, dok je komandu nad Sremskim frontom, frontom na ušću Drine i pozadinom preuzeo novoformirani štab Korpusne grupe Kibler, takođe pod komandom Druge oklopne armije.
2. decembra nad frontom na Dravi, Sremskim frontom i frontom u donjem toku Drine komandu je preuzeo štab 34. korpusa Armijske grupe E. Ovaj korpusni štab rukovodio je operacijama na Sremskom frontu do njegovog proboja.
U januaru 1945. nemačke snage na Sremskom frontu znatno su ojačane delovima Armijske grupe E. Umesto 118, na frontu je sad bila 117. lovačka divizija, zatim 11. vazduhoplovna poljska, 41. pešadijska i 7. SS divizija.
Selenča
Selenča je naselje u opštini Bač u Južnobačkom okrugu u Srbiji. Prema popisu iz 2002. bilo je 3279 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 3705 stanovnika).