cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laser
Uvjet je za stimuliranu emisiju, odnosno za rad lasera, je veći broj atoma u pobuđenom stanju od broja atoma u nepobuđenom stanju, N2 > N1. Laserski dobiveni fotoni imaju jednak smjer, frekvenciju (zbog međudjelovanja atoma u laseru frekvencije fotona nisu potpuno jednake, frekvencijski je opseg je manji od 1 kHz), polarizaciju i energiju. Time se dobiva monokromatsko elektromagnetsko zračenje uskoga paralelnog snopa praktički identičnih fotona i velike gustoće energije po širini spektralne linije. To znači da za razliku od svjetlosti koju emitiraju uobičajeni izvori, kao što su žarulje, laserska je svjetlost redovito gotovo monokromatična, to jest samo jedne valne duljine (boje) i usmjerena je u uskom snopu. Snop je koherentan, što znači da su elektromagnetski valovi međusobno u istoj fazi i šire se u istom smjeru.
Povijest
mini|desno|300px|Trostupanjski laser.
mini|desno|300px|Četverostupanjski laser.
mini|300px|Shema lasera: 1: laserski medij; 2: energija za pobuđivanje medija; 3: 100% reflektirajuće [[zrcalo; 4: 99% reflektirajuće zrcalo; 5: laserska zraka.]]
Induciranu stimuliranu emisiju predvidio je u svojim radovima već 1917. A. Einstein. Takvu emisiju u vidljivom području teorijski su obradili A. L. Schawlow, C. H. Townes i A. M. Prohorov 1958., a T. H. Maiman konstruirao je 1960. prvi laser kojemu je aktivna tvar bio kristal rubina stimuliran bijelom svjetlošću. Prvi plinski laser, sa smjesom helija i neona, bio je konstruiran 1961., prvi poluvodički 1962., a prvi tekućinski 1963.
Način rada
Laserska zraka se proizvodi pojavom stimulirane emisije. Kao prvi uvjet emisije fotona je Bohrov uvjet: laserski medij mora sadržavati energijske razine čija energija (razlika energija) odgovara energiji emitiranih fotona. Drugi uvjet je da većina atoma (ili molekula) bude u pobuđenom stanju. Moramo imati na umu da se u laserskom mediju mogu događati različiti procesi međudjelovanja elektromagnetskog zračenja i materije: najviše dolaze do izražaja apsorpcija i spontana emisija zračenja. Ako dovedemo dio atoma (ili molekula) laserskog medija u pobuđeno stanje, oni će emitirati fotone spontanom emisijom. Ti fotoni se dalje mogu apsorbirati na nepobuđenim atomima, ili izazvati stimuliranu emisiju na preostalim pobuđenim atomima. Laserska zraka se može proizvesti jedino ako stimulirana emisija dominira nad apsorpcijom i spontanom emisijom zračenja. To se postiže inverzijom napučenosti (inverzijom populacije) atoma u laserskom mediju: broj atoma u pobuđenom stanju mora biti veći od broja atoma u osnovnom stanju.
Inverzija napučenosti se može postići samo u posebnim slučajevima, pa se samo rijetke tvari mogu iskoristiti kao laserski mediji. Inverzija napučenosti se može postići ako u sustavu postoji metastabilno stanje. Metastabilno stanje je pobuđeno stanje u kojem se atom (ili molekula) zadržava puno dulje nego u normalnim pobuđenim stanjima. U laserskom mediju mora postojati još barem jedno pobuđeno stanje, što s osnovnim stanjem čini sustav od tri energijske razine - trostupanjski laser. U laserskom sustavu s tri razine, atomi (molekule) se određenim načinom pobuđuju u pobuđeno stanje. Pobuđeno stanje, traje vrlo kratko i brzo se spušta (relaksira) u nešto niže metastabilno stanje. Atomi (molekule) se ne mogu brzo relaksirati u osnovno stanje, pa laserskim medijem počinju dominirati atomi u metastabilnom stanju. Inverzija napučenosti se postiže između metastabilnog i osnovnog stanja, pa se lasersko djelovanje postiže prijelazom između ta dva stanja. Pobuđeno stanje koje se koristi za populiranje metastabilnog stanja ne mora biti jedno stanje, već se može koristiti niz energijskih stanja.
Postoje i laseri koji rade na principu četiri razine – četverostupanjski laser. Metastabilno stanje se napučuje na isti način kao i kod trostupanjskog lasera, ali inverzija napučenosti se postiže između metastabilnog i drugog pobuđenog stanja niže energije. Kako se niskoležeće pobuđeno stanje brzo relaksira i ostaje prazno, inverzija populacije je zajamčena čak i ako je pobuđen relativno mali broj atoma u laserskom mediju.
Za rad lasera je važna inverzija napučenosti. Povišenjem temperature pobuđena stanja se počinju populirati, što može narušiti inverziju populacije. Zagrijavanjem nije moguće postići inverziju populacije. Zbog toga je lasere često potrebno hladiti.
Laserski medij je smješten između dva paralelna zrcala, tako da zrake svjetla koje prolaze između dva zrcala tvore stojni val. Prostor između dva zrcala se naziva i laserska šupljina, rezonantna šupljina ili rezonator, po analogiji sa šupljinama koje se koriste u akustici prilikom rada sa zvučnim valovima. Fotoni koji nastaju spontanom emisijom u laserskom mediju emitiraju se u svim smjerovima, ali samo oni koji su emitirani u smjeru zrcala će se reflektirati između ta dva zrcala i biti zarobljeni u laserskoj šupljini. Ti fotoni, koji veliki broj puta prolaze kroz laserski medij, će izazivati stimuliranu emisiju, prilikom prolaska blizu atoma u metastabilnim stanjima u laserskom mediju. Stimuliranom emisijom nastaju skupine fotona koji su u istom kvantnom stanju. Takvi fotoni imaju istu valnu duljinu, smjer i usmjerenje i ponašaju se kao jedan foton. Jedno od dva zrcala se obično naprave tako da nisu 100% reflektirajuća već propuštaju određenu količinu svjetla (obično manje od 1%), pa koherentni fotoni mogu izaći iz laserske šupljine. Kako se svi ponašaju kao jedan, izaći će ili svi (u skupini) ili nijedan. Na taj način laserska zraka sadrži skupine koherentnih fotona, što joj daje veliki intenzitet. (Vidi: Građa lasera)
Laserska zraka je jedan od rijetkih primjera prikaza kvantne mehanike u makroskopskim sustavima: u kvantnoj mehanici razlikuju se dvije vrste čestica: Fermi-Diracove čestice – fermioni i Bose-Einsteinove čestice – bosoni. Fotoni se ponašaju kao bosoni. Fermioni ne mogu biti u istom kvantnom stanju, dok bosoni to mogu. Štoviše, što je više bosona u istom kvantnom stanju, već je vjerojatnost da će im se pridružiti još njih.
Podjela lasera
Po načinu rada razlikuju se neutralni atomski laseri, kod kojih spektralni prijelazi nastaju na neutralnim atomima, ionski laseri, kod kojih se koriste spektralni prijelazi na ioniziranim atomima plina, plinski molekularni laseri, koji rade u području molekularnoga spektra, laseri s Blumleinovom pobudom, kod kojih se na laserski plin djeluje izbojem pločastoga kondenzatora i time dobiva impulsno elektromagnetsko zračenje, plinsko-dinamički laseri, kod kojih inverzija populacije nastaje ekspanzijom vrućega plina ili plazme kroz mlaznicu brzinom većom od brzine zvuka i drugo. Po vrsti optički aktivne tvari laseri se dijele na plinske, tekućinske, poluvodičke i općenito lasere s čvrstim tvarima, na primjer staklo, prirodni ili umjetni kristali. Danas laseri pokrivaju valne duljine zračenja od dalekoga ultraljubičastoga pa sve do dalekog infracrvenoga područja, a radi se i na konstrukciji lasera u području rendgenskoga zračenja. Posebna su vrsta kemijski laseri, kod kojih se inverzija populacije postiže izravno ili neizravno za vrijeme egzotermne kemijske reakcije. Postoje i laseri (na primjer s titanijem dopiranim kristalom safira kao aktivnim medijem) koji mogu kontinuirano mijenjati valnu duljinu od 700 do 1000 nm, što se koristi u laserskoj spektroskopiji. Osim lasera koji zrače kontinuirano, konstruirani su i laseri koji zrače u kratkim impulsima trajanja od 10–16 do 10–9 sekundi, i time vrlo velike snage od nekoliko petavata (1015 W) u pulsu.
Pulsni laseri
Umjesto jednog nepropusnog, i jednog slabo propusnog zrcala, moguće je koristiti potpuno neprozirna zrcala, od kojih se jedno periodički pomiče izvan optičkog puta lasera. Kada je zrcalo na svom mjestu, ono zarobljava lasersku zraku unutar rezonatora, gdje se ona pojačava zahvaljujući stimuliranoj emisiji zračenja. Kada se zrcalo ukloni, iz lasera izlazi kratki puls intenzivnog laserskog zračenja. Pulsevi se kod lasera mogu proizvesti i stavljanjem određenog bojila u rezonator. Bojila apsorbiraju zračenje zahvaljujući apsorpciji zračenja pri čemu se molekule bojila pobuđuju u pobuđeno stanje. Kada su sve molekule pobuđene, više ne mogu apsorbirati, pa propuštaju zračenje. Na taj način se spriječava prolazak fotona kroz lasersku cijev, dok se uspostavi potpuna (ili gotovo potpuna) inverzija napučenosti u laserskom mediju. Laserski medij se na taj način puni energijom do trenutka kada bojilo postaje prozirno. U tom trenutku se energija pohranjena u laserskom mediju pretvara u lasersku zraku. Ovi načini proizvodnje laserskih pulseva se nazivaju Q-prekidanje (eng. Q-switching).
Ako se rezonator pažljivo izradi, moguće je u rezonatoru zarobiti određeni broj valnih duljina laserskog zračenja. U tom slučaju, laser će početi pulsirati u vrlo kratkim pulsevima – čak i u trajanju od oko jedne femtosekunde (u jednoj sekundi ima toliko femtosekundi, koliko ima sekundi u 30 000 godina). Pulsni laseri mogu postići jako velike snage u pojedinim pulsevima, iako je prosječna snaga lasera relativno mala. Danas se mogu napraviti laseri koji odašilju 20 - 50 pulseva u sekundi, a pojedini pulsevi traju oko jedne femtosekunde. To znači da će se energija, koja bi se oslobodila tijekom jedne sekunde, osloboditi u dvadesetak vrlo kratkih pulseva.
Laseri s čvrstom jezgrom
Laseri s čvrstom jezgrom imaju jezgru, napravljenu od kristala ili amorfne tvari, često u obliku štapića. Zrcala mogu biti tanki slojevi srebra napareni na krajeve štapića. Na taj način štapić čini lasersku šupljinu. Pobuđivanje atoma od kojeg se sastoji jezgra se obično provodi nekim snažnim izvorom svjetla. U tu svrhu se često koriste ksenonske bljeskalice, a u novije vrijeme LED diode, ili poluvodički laseri, čime se povećava energetska učinkovitost lasera. Prvi laser koji je davao vidljivu svjetlost je bio rubinski laser. Rubinski laser koristi štapić od rubina kao lasersku jezgru. Rubinski laser daje crvenu svjetlost valne duljine 694,3 nm. Danas se često koristi YAG laser, koji se sastoji od štapića itrij-alumijevog granata (YAG), dopiranog atomima neodimija. Nd:YAG daje infracrveno zračenje.
Plinski laseri
mini|300px|[[Helij-neon laser.]] Plinski laseri imaju laserski medij u plinovitom stanju. Plinski laseri se obično sastoje od cijevi ispunjene plinom ili smjesom plinova, pod određenim tlakom. Krajevi cijevi opremljeni su zrcalima kako bi tvorili lasersku šupljinu. Pobuđivanje atoma plina se obavlja električnim pražnjenjima kroz plin u cijevi. Plinski laseri se često hlade strujanjem plina kroz cijev. Najčešće korišteni plinski laseri su: He-Ne laser (helij-neon), argonski laser ili CO2 laser.
Poluvodički laseri
Poluvodički laser ili diodni laser predstavlja sićušni kristal, proizveden atomskom toćnošću, podjeljen u dva osnovna područja, s različitim električnim svojstvima. Na takozvanoj n-strani višak elektrona predstavlja nosioce struje. Na takozvanoj p-strani prevladavaju šupljine koje predstavljaju nedostatak elektrona. Kad se na p-stranu primijeni pozitivan napon, a na n-stranu negativan, elektroni i praznine poteknu jedni prema drugima. Čestice se sretnu u ultratankom prostoru koji se naziva kvantna jama, gdje se rekombiniraju pri čemu dolazi do emisije fotona. Ako su krajevi diode ujedno i visokoreflektirajuća zrcala dolazi do laserskog učinka, emitiranja istovrsnih koherentnih fotona. Energija fotona (boja svjetlosti) određena je svojstvima poluvodičkog spoja, iznosom energijskog rascjepa (engl. Band-gap) 	. Npr. za GaAs lasere taj energijski rascjep iznosi 1,45 eV, što odgovara emisiji fotona valne duljine 885 nm. Plavi laser je pojam (sintagma) koji označava poluvodičke lasere u području 400 - 450 nm, a čije bi ostvarenje predstavljalo značajan napredak u razvoju laserskih displeja i povećanju kapaciteta optičkih memorija.
Kemijski laseri
Jedna vrsta kemijskih lasera koristi ekscimere. Ekscimer je molekula koja je stabilna samo u pobuđenom stanju. Laser se sastoji od smjese plinova kroz koje se narine visoki napon, slično kao kod plinskih lasera. Električna struja stvara mnoštvo iona i pobuđenih atoma u laserskoj šupljini, koji mogu reagirati i stvoriti ekscimer. Nakon što ekscimer doživi laserski prijelaz, on se raspada jer ne može postojati u osnovnom stanju. To je i razlog inverzije napučenosti u ovom laserskom mediju.
mini|300px|Laser s [[bojilom rodamin G5; ovaj laser se pobuđuje pomoću argonskog lasera pri 514 nm (zeleno), a ugođen je na 580 nm (žuto-narančasto).]]
Laseri s bojilima
Laseri s bojilima koriste određene organske spojeve, koji služe kao aktivni laserski medij. Molekule, za razliku od atoma imaju vrpčaste spektre, koji se sastoje od mnogo spektralnih linija. Kod ovih spojeva, energijskim nivoima se može manipulirati (električnim poljem, magnetskim poljem, temperaturom). Na taj način je moguće ugoditi laser na određenu valnu duljinu. Pobuda molekula se obavlja pomoću nekog drugog lasera.
Primjene lasera
mini|desno|300px|Primjer [[Lasersko čišćenje umjetnina|laserskog čišćenja kamena, detalj sa propovjedaonice katedrale u Pratu, Italija.]]
mini|desno|300px|FASOR (eng.Frequency Addition Source of Optical Radiation) [[lidar koji koristi natrijeve D2 linije  za pobudu i otkrivanje natrija u gornjoj Zemljinoj atmosferi.]]
U tehnologiji se laser koristi za finu obradu metalnih površina i za precizno zavarivanje. U telekomunikacijama se koristi modulirano lasersko zračenje za prijenos podataka. Pritom se modulacija može postići promjenom amplitude (intenziteta) zračenja (što se najčešće koristi zbog jednostavnosti), promjenom frekvencije ili promjenom polarizacije zračenja. Prijenos je moguć izravnim zračenjem ili vođenjem kroz svjetlovode (na primjer u telefonskim vodovima). U medicini laser služi ponajviše kao kirurški instrument za precizne operacije (na primjer oka) ili dermatološku obradu, uklanjanje površinskih tumora ili tetovaže, u stomatologiji za obradbu zuba, u meteorologiji za mjerenje udaljenosti i brzine gibanja oblaka (lidar), u optičkoj astronomiji u uređaju za računalnu korekciju deformacije slike izazvane atmosferskim utjecajima, u holografiji, za precizne mjerne instrumente (na primjer daljinomjere), u građevinarstvu za poravnanje terena pri gradnji cesta, kod protuprovalnih alarmnih uređaja, u optičkim čitačima zvučnih zapisa kod CD-a i DVD-a, kod laserskih pisača i kopirnih uređaja i tako dalje. Zbog niske cijene, osobito poluvodičkoga lasera, koristi se na primjer i u dječjim igračkama.
Posebno značenje laser ima u vojnoj industriji, kao dio daljinomjera, označivača cilja, u telekomunikacijama i za stvaranje zaprečnih polja. U najrazvijenijim zemljama (osobito u SAD-u) radi se na izradbi štita od balističkih raketa koji bi se sastojao od satelitâ na stacionarnim putanjama opremljenih laserima velike snage, koji bi mogli uništiti nadolazeće rakete daleko od branjenoga položaja. Također se u astronautici razmatra mogućnost izradbe svemirske letjelice s reflektirajućim jedrom koja bi sa Zemlje bila ubrzavana jakim laserskim snopom. Za sada je izrađen superlaki zrakoplov obložen fotoćelijama, kojemu električni motor pokreće energija predana laserskim snopom.
Laseri, zbog kvalitete svjetla, koje daju danas primjenjuju u gotovo svim ljudskim djelatnostima. Laseri s krutom jezgrom (posebno Nd:YAG) se koriste za rezanje, bušenje i zavarivanje. Zbog kolimiranosti laserske zrake, moguće je postići veliku preciznost prilikom obrade materijala, pa se često laseri koriste u kirurgiji; npr. moguće je laserom obraditi kapilaru u oku bez oštećenja okolnog tkiva i bilo kakve operacije na oku. Laserima se može liječiti i kratkovidnost i dalekovidnost, obradom očne leće. Laserima se je moguće i spaliti tintu na papiru, a ostaviti papir neoštećen. Stoga se laser danas u sve većoj mjeri koristi i za čišćenje umjetničkih djela poput slika, skulptura od kamena ili metala.
Zbog svoje monokromatičnosti, laseri su iskorišteni i za novu definiciju metra. Metar je prije bio definiran preko valne duljine spektralne linije u atomskom spektru kriptona. Pokazalo se da laseri imaju neusporedivo oštrije spektralne linije od spomenute linije kriptona, koja je odabrana jer je to najoštrija poznata spektralna linija u prirodi, a primjenom lasera, pokazalo se da ta linija nije simetrična, pa je nastao problem: koji dio linije uzeti kao definiciju metra. Danas je metar redefiniran kao udaljenost koju svjetlost prijeđe u sekundi. Brzina svjetlosti se mjeri pomoću lasera: laseru se određenim metodama odredi valna duljina i frekvencija njegovog zračenja. Njihov umnožak daje brzinu svjetlosti (zapravo je dogovorno uzeto da je brzina svjetlost jednaka točno 299 792 458 m/s, a metar je definiran preko te vrijednosti i definicije sekunde).
Laseri se upotrebljavaju za označavanje položaja na nekom udaljenom mjestu, u mjeriteljstvu, a čak i prilikom predavanja predavači pokazuju na ploču ili platno laserskim pokazivačima. Za tu svrhu se koriste poluvodički laseri, jer su relativno jeftini. Za preciznije namjene koriste se plinski laseri, jer poluvodički laseri pokazuju veće širenje zrake od ostalih lasera. Na taj način izmjerena je udaljenost od Zemlje do Mjeseca s preciznošću od nekoliko milimetara! Astronauti iz jedne od misija Apollo su postavili jedno zrcalo na površini Mjeseca. Znanstvenici su usmjerili laser prema tom zrcalu i mjerili vrijeme potrebno laserskoj zraci da sa površine Zemlje dođe do zrcala na površini Mjeseca i natrag. Prilikom povratka za Zemlju, laserska zraka je imala promjer od oko 2 km, što je uglavnom uzrokovano rasipanjem zrake u Zemljinoj atmosferi.
Laseri se koriste u spektroskopiji, kao intenzivni izvori monokromatičnog svjetla. Najčešće se koriste: argonski laser u ramanovoj spektroskopiji i laseri s bojilima u spektroskopiji visokog razlučivanja. He-Ne laseri se koriste u Michaelsonovim interferometrima, za precizno mjerenje položaja zrcala.
Pulsni laseri se koriste za proučavanje super-brzih procesa. U femtosekundnoj spektroskopiji se na objekt proučavanja istovremeno pošalju dvije laserske zrake iz pulsnog lasera vrlo kratkog pulsa. Jedna zraka se pošalje direktno na uzorak, a drugoj se poveća put za nekoliko centimetara s pomoću zgodno postavljenih zrcala. Ta zraka će zakasniti za nekoliko femtosekundi, jer je svjetlosti potrebno određeno vrijeme da prijeđe taj put. Prva laserska zraka (eng. Pump Pulse) će uzrokovati reakciju u uzorku, a drugom (eng. Probe Pulse) se može gledati što se u tom trenutku događa u uzorku. Pomicanjem zrcala, moguće je kontrolirati kašnjenje druge laserske zrake i na taj način dobiti sliku o procesu unutar uzorka. Na taj način se istražuju najbrže kemijske reakcije u prirodi.
Jako veliki laseri se koriste za istraživanja materije u uvjetima ekstremnih tlakova i temperatura. Pomoću takvih lasera moguće je provesti nuklearnu fuziju na malenim količinama vodika. Takvi laseri su najčešće kruti laseri sa jezgrom napravljenom od stakla u koje su stavljene određene tvari koje služe kao aktivni laserski medij.
mini|750px|središte|Pokus s femtosekundnim laserom.
Liberty, South Carolina
Liberti je grad u američkoj saveznoj državi Južna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.269, što je 260 (8,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Valdichiesa, Asti
Valdichiesa je naselje u Italiji u provinciji Asti, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 51 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 258 m.
San Pietro in Volta, Venezia
San Pietro in Volta je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1140 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 0 m.
The Longest Yard (film, 1974)
The Longest Yard, u Jugoslaviji prikazan pod naslovom Zatvorski krug, je američki igrani film snimljen 1974. godine u režiji Roberta Aldricha. Po žanru predstavlja kombinaciju zatvorskog filma, sportske drame i crne komedije. Protagonist, čiji lik tumači Burt Reynolds je Crewe, bivši profesionalni igrač američkog fudbala, koji u nastupu pijanstva izazove sukob sa policijom poslije koga će biti osuđen na kraću zatvorsku kaznu koju će izdržavati u kaznionici Citurs. Radnja prikazuje kako ga tamo sadistički upravnik (čiji lik tumači Eddie Albert) nagovara da oformi i vodi zatvorenički tim koga bi njegovi čuvari mogli dodatno poniziti u utakmici.
Film je nastao po ideji producenta Alberta S. Ruddyja čiji je poznanik, nekoć perspektivna sportska zvijezda, završio kao siromah. Snimanje je, između ostalog, obavljeno u stvarnoj kaznionici u državi Georgia, čiji je guverner, budući američki predsjednik Jimmy Carter producentima maksimalno izašao u susret. Glumačku ekipu su velikim dijelom činili bivši igrači američkog fudbala, bilo na univerzitetskoj, bilo na profesionalnoj razini. Nakon premijere je postigao izuzetan uspjeh, što se tumači izuzetnom popularnošću Burta Reynoldsa, ali još više antiestablišmentskim tonom filma koji je tada korespondirao sa raspoloženjem američke publike, nakon Watergatea neprijateljski nastrojene prema vlastima i autoritetu općenito. Sljedeće godine je nagrađen Zlatnim globusom za najbolju komediju ili mjuzikl.
Tri decenije kasnije je snimljeno nekoliko remakeova - istoimeni film u SAD 2005. godine sa Adamom Sandlerom u glavnoj ulozi. Prije toga je u Britaniji 2001. snimljen film Mean Machine sa Vinniejem Jonesom u glavnoj ulozi, a 2005. godine u Egiptu Kapetan Masr sa Mohamedom Imamom u glavnoj ulozi; u oba filma je američki fudbal zamijenjen tamošnjoj publici razumljivijim "običnim" fudbalom.
The Devil-Ship Pirates
The Devil-Ship Pirates je britanski pustolovno-historijski film snimljen 1964. godine u režiji Dona Sharpa. Radnja se događa 1588. godine kada nedugo nakon poraza Španske armade jedan od njenih brodova sklonište pronalazi u izoliranom naselju na engleskoj obali gdje kapetan (koga tumači Christopher Lee) žiteljima laže da su Španci pobijedili i da su im Englezi sada dužni služiti. The Devil-Ship Pirates je bio jedan od nekoliko gusarskih filmova u produkciji Hammer Films; u njemu, kao i u ostalima, većina radnje se događa na kopnu, a za kulise i rekvizite je recikliran materijal iz prethodnog filma The Crimson Blade.
Loma Bonita Choteco, Axtla de Terrazas
Loma Bonita Choteco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Axtla de Terrazas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 57 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 107 m.
Aelfric Grammaticus
Ælfric od Eynshama (Ælfrīc; Alfricus, Elphricus) (cca. 955 – cca. 1010) bio je engleski opat, poznat kao izuzetno plodan pisac hagiografija, homilija i biblijskih komentara. Poznat je i kao Ælfric Gramatičar (Alfricus Grammaticus), Ælfric od Cernea i Ælfric Homilist.
Corbezzi, Pistoia
Corbezzi je naselje u Italiji u provinciji Pistoia, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 24 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 445 m.
Raztez
Raztez je naselje u Općini Krško u istočnoj Sloveniji. Raztez se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Donjoposavskoj.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Raztez je imao 101 stanovnika.
Platón, Tempoal
Platón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Tempoal.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 81 m.
Río Águila, Santo Domingo Nuxaá
Río Águila je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santo Domingo Nuxaá.
El Saltón, Villaflores
El Saltón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 639 m.
Opština Ulieș, Harghita
Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 691 m.
Munteni, Belcești
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1271 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 106 m.
Through the Looking-Glass
Ovaj nastavak znatno je mračniji i kompleksniji od prve Alice (što je rezultat Carrollovih privatnih turbulencija), zbog čega nikada nije stekao ugled svog prethodnila.
Radnja
220px|minijatura|lijevo|Alice ulazi u Zemlju s onu stranu ogledala Igrajući se sa svojim mačićima, Alice se počinje zapitkivati kakav je svijet s druge strane ogledala. Znatiželjna, popne se na kamin u sobi i dotakne ogledalo koje postane tekućina kroz koju Alice prolazi i, doista, završava s druge strane ogledala. Tamo uspije pronaći knjigu koja sadrži poeziju koja je napisana naopako, tako da Alice mora usmjeriti knjigu prema ogledalu kako bi ju pročitala. U tom trenutku nailazi na besmislenu pjesmu "Jabberwocky", koju baš i ne razumije, ali koja priča o dvama opasnim stvorenjima koji obitavaju o tom svijetu - krvoločnom zmaju Jabberwocku i opasnoj ptici Jubjub.
Shvativši kako želi dalje istraživati, Alice napusti kuću i otkrije vrt kog želi posjetiti, ali nekoliko puta, nakon što prevali put, samo završi na početku puteljka, ispred kuće (što je prvi očiti primjer poigravanja s prostorom). Nakon što uspije doći do vrta, tamo susreće cvijeće koje govori i koje je različito raspoloženo prema njoj. Nakon kratkog razgovora, cvijeće se povuće kada dođe Crvena Kraljica (koji je Alice već vidjela u kući, ali je bila veličine šahovske figure), koja je sada normalne veličine.
Crvena Kraljica uspije impresionirati Alice svojim izrazito brzim trkom (što je refernca na šahovsko pravilo da se figura kraljice može pomicati u bilo kojem smjeru neograničen broj polja), a onda joj ponudi titulu kraljice ukoliko Alice uspije doći do osmog polja (ranije joj je pokazala kako je krajolik Zemlje s onu stranu ogledala zapravo podijeljen na velika polja kao na šahovskoj ploči). 220px|minijatura|desno|Crveni Kralj spava (ova scena pokazat će se izrazito bitnom na samom kraju knjige). Prihvativši izazov, Alice kreće svoje putovanje po šahovskim poljima, susrećući razne likove kao što su Tweedledee i Tweedledum, Humpty Dumpty, Morž i Stolar, Lav i Jednorog, Crveni Kralj, Bijela Kraljica, Bijeli Skakač te od ranije poznati Haigha i Hatta, koji su zapravo Ludi Šeširdžija i Ožujski Zec, ali ih Alice ne prepoznaje. Svaki od likova imao je svoju neobičnu priču i pokazao je maštovitost Lewisa Carrolla, kao i sposobnost pisanja čudnih ili besmislenih pjesama, koje su bile prisutne u gotovo svakom poglavlju.
Nakon što, uz pomoć Bijelog Skakača konačno dođe so osmog polja i dobije krunu, Alice se susreće s Bijelom i Crvenom Kraljicom, koje svojim smicalicama konstantno remete njezine pokušaje za normalnim razgovorom. U konačnici, pozivaju ju na zabavu u njezinu čast (jer ipak je ona nova kraljica), ali zabava se ubrzo pretvori u opći kaos. Smatrajući nju krivom za cijeli nered, Alice ugradbi Crvenu Kraljicu i počinje ju tresti, nakon čega se konačno probudi u svojoj kući (naime, Alice je, nesvjesno tako "pojela" Crvenu Kraljicu i izvela šah mat na Crvenom Kralju, čime je partija gotova, a Alice se probudila). Shvativši da je sve bio san, zaključi kako su njezine mačke bile Crvena i Bijela Kraljica. Na kraju, ipak, razmišlja o ideji koju su predložili Tweedledee i Tweedledum, a to je da je sve što je Alice iskusila zapravo bio san Crvenoga Kralja, a ne nje same. Carroll priču završava pjesmom u kojoj predlaže u pravo to - Što je život, nego san? (Life, what is it but a dream?).
Pjesme
thumb|[[The Walrus and the Carpenter|Morž i Tesar]]
Glavni likovi
Za ostale likove vidi: Lista sporednih likova iz priče Through the Looking Glass thumb|Zmaj Jabberwock, ilustracija [[John Tenniel|Johna Tenniela za priču Through the Looking Glass Lewisa Carrolla]]
Stari likovi
Od starih likova, pojavljuju se Hatta i Haigha (na engleskom se izgovaraju kao "hatter" i "hare") te su ilustrirani (od strane Tenniela, ne Carrolla) da izgledaju kao svoji prethodnici iz Zemlje čudesa, Ludi Šeširdžija i Ožujski Zec. Ipak, Alice ih ne prepoznaje kao takve.
Aliceina mačka Dinah također se ponovo pojavljuje, ovaj put sa svojim mačićima, Kitty (crna) i Snowdrop (bijela). Na kraju knjige, Alice ih povezuje i zaključuje kako su one utjelovile Crvenu i Bijelu Kraljicu.
Iako se ni u jednom nastavku ne pojavljuje, Aliceina sestra također je spomenuta. Također, u obe knjige možemo čuti naklapanja o dvama nepostojećim likovima, Nikomu (Nobody) i Nekomu (Somebody). Također zanimljivo, gnat naziva Alice starom prijateljicom, mada lik nije spomenut u Zemlji čudesa.
Osa u vlasulji
Lewis Carroll je odlučio izbaciti jednu scenu koja je sadržavala radnju vezanu uz "osu u vlasulji" (što je moguće igra s popularnom frazom "bee in the bonnet"). U biografiji koju je napisao njegov nećak, Stuart Dodgson Collingwood, sugerira kako je jedan od razloga izbacivanja bio prijedlog njegova ilustratora, Johna Tenniela. U pismu Carrollu napisanom 1. lipnja 1870., Tenniel je napisao:
"...Moram reći da me poglavlje s 'osom'  ni najmanje ne zanima i ne mogu pronaći sliku. Ako želiš skratiti knjigu, ne mogu si pomoći da ne kažem – uz dužno poštovanje – da je to tvoja šansa."
Dugo godina nitko nije imao pojma o čemu se radi u izbačenom dijelu i je li on uopće preživio. Godine 1974., dokument koji navodno predstavlja dokaz o izbačenom dijelu prodan je na aukciji u kući Sotheby's. Ponudu je dobio John Fleming, knjižničar iz Manhattan, a iznosila je £1,700. Sadržaj dokumenta naknadno je objavljen u knjizi The Annotated Alice: The Definitive Edition Martina Gardnera te u tvrdom uvezu pod naslovom The Wasp in a Wig: A Suppressed Episode....
Novootkriveni dokument otkriva epizodu u kojoj Alice upoznaje osu sa žutom vlasuljom i sadrži jednu novu, još neobjavljenu pjesmu. Ukoliko se uklopi u knjigu, uslijedila bi nakon ili bi bila dio osmog poglavlja u kojem Alice susreće Bijelog Skakača. Iako se otkriće generalno smatra autentičnim, neki su izrazili svoje sumnje. Dokazi još uvijek nisu podvrgnuti metodama za utvrđivanje starosti i autentičnosti.
Fin de siècle
mini|"Povrijeđeni anđeo", Hugo Simberg, 1903. Fin de siècle ( fra. "kraj vijeka", također fin-de-siècle), je društveni izraz koji se koristi u kulturi i historiji ideja za opis specifičnog mentaliteta s kraja 19. vijeka, često korišten i za opis neoromanike koja se u umjetnosti i književnost bavila tjeskobom kraja vijeka, umorom društva, nervozom i dosadom. Ovaj mentalitet se obično povezuje i sa simbolizmom.
Through the Looking-Glass
Motiv šaha
thumb|Carrollov prikaz priče u obliku šahovske partije. Dok su lajtmotiv prve knjige karte, u Ogledalu je lajtmotiv šah, odnosno prikaz priče kao šahovske partije po svijetu koji izgleda kao šahovska ploča. Većina likova utjelovljena je u obliku šahovskih figura ili životinja, a Alice je dobila ulogu pijuna.
Fin de siècle
Izraz je vjerojatno prvi koristio Paul Bourget a koji se brzo širi kroz društvene debate o tadašnjem vremenu. Arthur Schopenhauer i Eduard von Hartmann su bili poznati filozofi tog doba i utjecali su na pesimističko raspoloženje u književnim i umjetničkim krugovima.
Puebla de Zaragoza
Puebla je grad u istoimenoj meksičkoj saveznoj državi. Po popisu iz 2005. ima 1.485.941 stanovnika i četvrti je grad po veličini u Meksiku. thumb|200px|left|Katedrala u Puebli
Fin de siècle
Poznati fin de siècle umjetnici bili su Edvard Munch i Gustav Klimt. U arhitekturi je Otto Wagner bio predstavnik ovog izraza. Pjesnici i književnici Charles Baudelaire, Paul Verlaine, Arthur Rimbaud, Joris Karl Huysmans i Oscar Wilde također se povezuju s fin de siècle.
Puebla de Zaragoza
Grad je osnovan 16. aprila 1531. kao „Puebla de los Anheles“, na trgovački značajnom putu od Grada Meskika ka luci Verakruz. Danas je popularno ime grada Anhelopolis (La Angelópolis).
U Puebli se susreću kolonijalna arhitektura stara 400 godina i moderne četvrti. Stari centar grada je pod zaštitom UNESKO-a. Tiskara je osnovana 1640. godine.
Cuarta Sección, Yauhquemehcan
Cuarta Sección je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tlaxcala, u opštini Yauhquemehcan.
Tapalehui, Puente de Ixtla
Tapalehui je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Morelos, u opštini Puente de Ixtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 77 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1040 m.
Game of Death II
Game of Death II je hongkonški film borilačkih vještina, poznat kao jedno od bruceploitation ostvarenja koje se temeljilo na Zmajevoj igri smrti, nedovršenom filmu Bruce Leeja. Protagonist, koga tumači Kim Tai-chung, je Booby Lo, brat ubijenog Billyja Loa (čiji lik u arhivskim snimkama tumači Bruce Lee). Radnja prikazuje kako pronalazi počinitelja u liku poludjelog majstora borilačkih vještina Lewisa (koga tumači Roy Horan), a kome se suprostavi u "tornju smrti". Game of Death II, koji je ponekad reklamiran kao nastavak Zmajeve igre smrti, je napravljen u nekoliko različitih verzija.
Puebla
Puebla jedna je od 31 saveznih država Meksika, smještena u središnjem dijelu zemlje, istočno od federalnog distrikta glavnog grada zemlje Ciudad de México. Država se prostire na 34.251 km², u njoj živi 5.624.104 stanovnika (2009), a glavni grad je Puebla.
Puebla je okružena saveznom državom Veracruz na istoku, na zapadu federalnim distriktom glavnog grada Ciudad de México, te državama Tlaxcala i Morelos, na jugu državama Guerrero i Oaxaca na jugu. Najveći gradovi su Pebla glavni grad i Tehuacán.
U gradu Čolula nalazi se, po zapremini, najveća piramida na svetu. Visoka je 60 metara, a osnova joj se prostire na 16 hektara. Kada su Španci stigli u Meksiko, ova piramida je već bila obrasla rastinjem i podsećala je na obično brdo.
La Providencia, Lagos de Moreno
La Providencia je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Lagos de Moreno.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1866 m.
Ravni Dol (Sodražica, Slovenija)
Ravni Dol je naselje u slovenskoj Općini Sodražici. Ravni Dol se nalazi u pokrajini Dolenjskoj i statističkoj regiji Jugoistočnoj Sloveniji.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine naselje je imalo 15 stanovnika.
Busdorf
Busdorf je opština u njemačkoj saveznoj državi Šlezvig-Holštajn. Jedno je od 134 opštinska središta okruga Šlezvig-Flensburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.989 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 1059018.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Šlezvig-Flensburg Busdorf se nalazi u saveznoj državi Šlezvig-Holštajn u okrugu Šlezvig-Flensburg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 18 metara. Površina opštine iznosi 5,4 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.989 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 372 stanovnika/km².
Modrište
Modrište je naselje u Republici Makedoniji, u središnjem delu države. Modrište pripada opštini Makedonski Brod.
Prirodni uslovi
Naselje Modrište je smešteno u središnjem delu Republike Makedonije. Od sedišta opštine, gradića Makedonski Brod, naselje je udaljeno 20 km severno.
Reljef: Modrište se nalazi u oblasti Poreče, koja obuhvata središnji deo slika reke Treske. Dato područje je izrazito planinsko. Selo se nalazi u dolini reke Treske. Istočno od naselja uzdiže se planina Dautica, a zapadno planina Pesjak. Nadmorska visina naselja je približno 490 metara.
Klima u naselju je kontinentalna.
Istorija
Početkom 20. veka, kao i Poreče, stanovništvo Modrišta je bilo naklonjeno srpskoj narodnoj zamisli, pa se mesno stanovništvo u izjašnjavalo Srbima.
Stanovništvo
Po popisu stanovništva iz 2002. godine, Modrište je imalo 39 stanovnika.
Većinska veroispovest u naselju je pravoslavlje.
Palos Altos, San Miguel Totolapan
Palos Altos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini San Miguel Totolapan.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 255 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2565 m.
Atički kalendar
Atički kalendar je kalendar koji je korišćen u staroj Atici, prvobitnoj teritoriji starog Atinskog polisa. Ovaj članak u središtu pažnje ima 5. i 4. vek pne., klasični period koji je proizveo neka najznačajnija dela stare grčke književnosti. Zbog relativnog bogatstva dokaza iz Atine, njega najbolje razumemo od svih helenskih kalendara. Viđeno sa tačke gledišta modernog gregorijanskog kalendara, ovaj stari kalendarski sistem ima neobične osobine. Zbog toga i jeste zanimljiv: kao kulturni artefakt, on nam otvara prozor u mentalitet onih koji su ga koristili.
Iako relativno obilni, dokazi o atičkom kalendaru su još šaroliki i često protivrečnog tumačenja. Nijedan savremeni izvor ne opisuje sistem u celini, jer im je bio očigledan i svima poznat. Pored toga, u pomenutom periodu došlo je do promena, koje nisu sve dobro shvaćene. Zbog toga, svaki opis može biti samo neizvesna rekonstrukcija. Uzmite u obzir da su u ovom kontekstu "atinski" i "atički" sinonimi.
Lokalni fokus kalendara
Atički kalendar je bio isključivo lokalni fenomen, korišćen da reguliše unutrašnje poslove Atinjana, s malo značaja za spoljni svet. Recimo, odmah preko granice, u Beotiji, ne samo da su meseci imali drugačija imena, već je i godina počinjala zimi, oko kratkodnevice. U Atini je godina počinjala šest meseci kasnije, malo posle dugodnevice. Pored toga, grčki meseci su trebali početi prvim viđenjem mladog Meseca, ali ovo je bilo određivano lokalno i ne baš istovetno. U mnogim godinama bi se meseci u dve zajednice manje-više poklapali, ali nema znakova da su pokušavali da potpuno usklade dane u mesecu: oni nisu videli razloga za to. Razlike između ovih susednih kalendara su verovatno odražavale tradicionalno neprijateljstvo između dva naselja. Da su Beoćani govorili jonskim dijalektom, kao Atinjani, možda bi bar bilo preklapanja u imenima meseci. Primer ovoga je jonsko ostrvo Delos, gde su se četiri od dvanaest meseci zvala isto kao u atinskom, ali nisu bila na istom mestu u godini. I tamo je godina počinjala oko kratkodnevice, kao u Beotiji, uprkos Atinske dominacije od oko 479. do 314. pne.
Više od jednog kalendara
Atinjani su zapravo živeli pod nekoliko istovremenih kalendara, koji su korišćeni za utvrđivanje dana u razne svrhe. Koliko je neki kalendar značio pojedincu, moralo je zavisiti od njegovog načina života i mesta u društvu. Mogli bi smo ih ovako izložiti:
Spisak meseci
Nije sačuvan nijedan spisak u kome bi bila navedena imena svih dvanaest meseci po redu, ali sledeća rekonstrukcija je izvesna. Uzmite u obzir i da je ovde sugerisana korelacija između atinskih i gregorijanskih meseci uopštena i da se u nekim godinama mogla razlikovati i više od jednog meseca.
Lunisolarni kalendar
Godina je trebala početi prvim viđenjem (opažanjem) mladog meseca posle letnjeg solsticija tj. dugodnevice. Solsticij ("suncostaj") je kada Sunce, koje je od zime bilo sve više iznad horizonta u trenutku podneva, kao da zastane dva-tri dana pre nego što počne da se spušta nazad ka obzorju. Dugodnevica bi se u idealnom slučaju dogodila tokom zadnjeg meseca u godini. Prvi dan nove godine bi onda bio dan posle one večeri kada bi prvi put bio viđen (stvarno ili pretpostavljeno) tanki srp mladog meseca. Pošto je odnos između solsticija i mladog meseca promenljiv, nova godina bi se šetala u opsegu od jednog meseca u odnosu na datum po gregorijanskom kalendaru. Ovo povezivanje Sunca i Meseca znači da je kalendar bio lunisolaran
Dvanaest lunarnih meseci traje oko 354 dana, oko jedanaest dana kraće od solarne godine. Po čisto lunarnom kalendaru kakav je islamski, meseci klize unazad tokom godina i svaki mesec može pasti u bilo koje godišnje doba. Pošto Grčka ima izražena godišnja doba, ovo nije prihvatljivo. Vezivanjem početka godine sa dugodnevicom, Atinjani su omogućili da meseci budu u vezi sa godišnjim dobima, uz izvesnu elastičnost. Da bi se rešilo pitanje razlike od jedanaest dana između lunarne i solarne godine, morao je biti umetan dodatni mesec oko svake treće godine, čime je nastajala prestupna godina od 384 dana. Tako bi godine uobičajeno imale 12 lunarnih meseci (ciklusa) a kada bi bilo procenjeno da su meseci otklizali dovoljno unazad, bila bi upotrebljena godina od 13 meseci kako bi se opet složile lunarna i solarna godina. Ovaj dodatni mesec je bio ponavljanje postojećeg meseca tj. isto ime meseca je upotrebljeno dvaput zaredom. Obično se pominje šesti mesec Poseidon kao ponovljeni mesec, ali zabeleženi su i primeri nekih drugih meseci. (Hannah 2005: 43).
Postojali su razni ciklusi za određivanje kojim godinama treba trinaesti mesec. Ciklus od 19 godina, poznat kao Metonski ciklus (ili Metonov ciklus) kojeg su u Atini u 5. veku pne. razvili astronomi Meton i Euktemon, je mogao biti korišćen za precizno usklađivanje lunarne i solarne godine, ali nema znaka da je tako i bilo. Kalendarom se izgleda upravljalo na ad hoc bazi.
Imena meseci
Prva svrha ovog kalendara je bila određivanje dana za religijske festivale. Oni su obuhvatali mnogo širu lepezu aktivnosti nego što reč "religijski" sugeriše i bili su okosnica gradskog života. Atinski meseci su imenovani po bogovima i festivalima. Po ovome se kalendar razlikovao od mesopotamskog uzora koji leži iza svih grčkih lunarnih kalendara. Npr. u sumerskom i babilonskom prototipu, meseci su imenovani po glavnoj poljoprivrednoj aktivnosti u tom mesecu. Mnogi atinski festivali su zaista imali veze sa raznim fazama poljoprivrednog ciklusa, poput festivala setve i žetve. Verovatno je ovo doprinosilo potrebi da se usklađuju lunarna i solarna godina, mada to nije uvek postizano. Ipak, farmerska godina nije bila prioritet kalendara. Jane Ellen Harrison je analizirala atičke festivale u Prolegomena to the Study of Greek Religion (1903) i odmah primetila da su neki festivali dali ime mesecu u kojem su obeležavani i da sa izuzetkom Dionizije nijedan festival nije direktno nazvan po nekom olimpijskom ili nekom drugom božanstvu. (Harrison p 30).
Šesti mesec u Atini, Poseidon, je ime dobio direktno od boga Posejdona. Bogovi se češće pojavljuju pod kultnom titulom (imenom ili aspektom pod kojim se bog poštuje na pojedinom festivalu). Primeri su Maimakterion, nazvan po Zeusu "Gnevnom" i Metageitnion po Apolonu kao pomagaču kolonista. Od svih meseci samo je osmi, Antesterion, nazvan direktno po velikom festivalu koji se slavio u tom mesecu (Antesterija). Iako su neki festivali po kojima su nazvani meseci bili relativno važni, kao Pyanepsia, Thargelia i Skira, neke od najvećih proslava u životu grada nisu priznate nazivom meseca. Primeri su Dionizija održavana u Elaphebolion-u (9. mesec) i Panatenaja, indirektno priznata u 1. mesecu Hekatombaion-u, nazvanom po "hekatombi", žrtvovanju "stotine volova" održavanom poslednje noći Panatenaje. Češće je mesec nazvan po nekom manjem ili zastarelom festivalu. Npr. pomenuti mesec, Metageitnion, drugi po redu, je nazvan po Apolonovoj kultnoj tituli, ali nema traga od festivala tog imena. Isto važi i za 5. i 6. mesec, Maimakterion i Poseidon.
U Atini je bilo oko 80 godišnjih proslava i jedan broj mesečnih svetih dana grupisanih na početku svakog meseca. To su često bili rođendani bogova, jer su se za Grke rođendani ponavljali mesečno a ne godišnje:
Dani u mesecu
Otrilike su se smenjivali meseci od 29 i 30 dana, jer sinodički mesec (period između istih mena) traje oko 29,5 dana. Ipak, umesto da sledi utvrđeni obrazac (kao u gregorijanskom kalendaru), trajanje svakog meseca je bilo objavljivano pred njegov kraj, u pokušaju da se prvi dan sledećeg meseca veže sa dolazećim mladim Mesecom. Kratki meseci od 29 dana su nazivani "šupljim" a oni od 30 "punim".
Svaki mesec je deljen u tri faze od po deset dana povezanih sa rastućim, punim i opadajućim mesecom. Imenovanje ovih dana je bilo komplikovano. Prvi dan meseca je jednostavno bio noumenia ili mladi mesec, što je ime korišćeno u svim grčkim kalendarima. Odatle su dani numerisani do 20-og dana. U poslednjoj trećini meseca brojanje se okretalo i odbrojavalo se unazad od 10-og do poslednjeg dana. Samo je srednji period imao brojeve dane iznad 10 a i ovi su često nazivani u stilu "treći preko deset" itd. U "krilima" meseca, numerisani dani su išli od 2 do 10 pa od 10 do 2. Dani u ovim delovima meseca su nazivani participom "rastući" i "opadajući" uz ime meseca. U središtu meseca su brojevi bili nedvosmisleni pa nije bilo potrebe za ovim, mada je kasnije korišten izraz "sredina meseca". Poslednji dan meseca je nazivan hena kai nea tj. "stari i novi". Ovo ime je osobito za Atinu i predstavlja ovaj dan kao most između dva meseca ili dve Mesečeve mene. Drugde u Grčkoj ovaj dan je obično prosto nazivan tridesetim.
Umesto da misli o mesecu kao o prostom trajanju od 30 dana, ovaj trodelni obrazac numerisanja se fokusira na sam Mesec. Naročito opadajući dani 10-2. i rastući dani 2-10. uokviruju ključni trenutak u kome Mesec nestaje i zatim se opet pojavljuje.
Dan je po ovom obrascu mogao biti nazvan: "treći (dan) Targeliona opadajućeg", što označava 28. meseca Targeliona.
Da sažmemo dane sa posebnim imenom: Ova čudna jukstapozicija dva deseta dana treba da naglasi prelaz u opadajuću Mesečevu fazu.
Kada mesec traje 29 umesto 30 dana ("šuplji" mesec), poslednji dan meseca ("Stari i novi") se premeštao na prethodni dan, čime imamo "2. dan opadajućeg meseca" (29. po redu) preimenovan u kraj meseca.
Državni kalendar
Atinjani su, kao i ostali Jonci, bili podeljeni u četiri plemena (tribe). Iako ove tribe nikada nisu ukinute, jedna od ključnih reformi prilikom nastanka demokratije iza 506. pne. bilo je raspoređivanje građana po novom sistemu deset triba, čime je trebalo obezbediti jednako učešće cele zajednice. Od tog trenutka broj deset će postati neka vrsta simbola demokratije, jer je mnogo građanskih aktivnosti obavljano kroz ovih deset triba (10 generala je vodilo 10 regimenti, 10 skupova javnih sudija, 10 rizničara Delijske lige...).
Ovo decimalno uređivanje se proteglo i na stvaranje dodatnog kalendara sa deset meseci. Svake godine je svaka triba slala 50 članova u veće 500 (Bulu) koje je igralo važnu ulogu u upravljanju gradom. Svaka tribalna pedesetorica je bila na dužnosti deseti deo godine, jedna trećina od njih neprekidno u komori veća kao izvršni komitet za državu. Njihov period službe se nazivao pritanija ili državni mesec.
Ovaj kalendar se u 5. stoleću pne. zasnivao na Suncu i koristio godinu od 365 ili 366 dana i nije obraćao pažnju na Mesečeve mene. Deset pritanija je verovatno bilo raspodeljeno u šest meseci od 37 dana a zatim u četiri meseca od po 36 dana. Ovo bi bilo paralelno aranžmanu iz 4. veka, datom dole.
Iz nekoliko sačuvanih sinhronizovanih datiranja je očigledno da politička i festivalska godina nisu morale početi ili se završiti istog dana. Politička nova godina se mogla razlikovati za 15 dana u oba smera od početka festivalske godine. Ovaj stanje je poznato od 420-tih, nije jasno da li je tako bilo od početka 10-omesečnog sistema.
Ipak, od 407. pne. dva kalendara su počinjala i završavala se istog dana. Od tada, kako je opisano u Atinskom ustavu iz 4. veka, građanska godina je ovako izgledala:
U mesecima u kojima je u festivalski kalendar bio umetnut dodatni mesec, politički meseci su verovatno produženi na 39 ili 38 dana, čime bi bila održana ravnoteža između triba. Ali za to nema dokaza.