cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Napoleon I Bonaparte
Početak vojne karijere
Jug Francuske i grad Toulon bili su kraj u kom je izbila pobuna protiv Francuske Republike, koju su svesrdno pomagala britanske, talijanske i španjolske snage sa svojim brodovima, koje je pozvao novoproglašeni kralj toga kraja - Luja XVII. (sin Luja XVI). I Napoleon, tada samo mladi poručnik, sudjelovao je u opsadi Toulona (1793.) i istaknuo se borbama kao komandant artiljerije, koja je odigrala presudnu ulogu u zauzimanju Toulona i istjerivanju stranih brodova, - nakon te bitke dobio je čin brigadnog generala i postao zvijezda francuske revolucionarne vojske sa samo 24 godine.
Nakon tog je imenovan za komandanta francuske vojske u Italiji. U borbama protiv Austrijanaca porazio je čak četiri austrijska generala koji su u svakoj borbi bili brojčano nadmoćniji. Uz to su se Napoleonovi vojnici približili Beču na sto kilometara, što je prisililo Austrijance na potpisivanje Mirovnog ugovora u Campoformiju (1797.) Napoleon je ukinuo Mletačku Republiku. Njen je teritorij predao Austriji u zamjenu za austrijski teritorij na području Belgije i vlast nad Milanom.
Prvi konzul
Veliki protivnik Francuske bila je Velika Britanija. Stoga je Napoleon odlučio uništiti britansku trgovinu s Indijom osvajanjem Egipta i time ekonomski oslabiti Engleze. Godine 1798. došao je u Kairo. Porazio je Turke u bitci kod piramida i zavladao Egiptom. No, kod Abu Qira [Abukir], u bitci na Nilu, francusku je flotu uništio britanski admiral Horatio Nelson. Napoleon je u Egipat doveo oko 150 znanstvenika koji su napravili zemljopisne karte, proučavali biljke i životinje. Pomoću kamena iz Rozete koji je pisan hijeroglifima, demotskim i grčkim slovima Jean-François Champollion uspio je 1824. godine dešifrirati hijeroglife.
U Francuskoj je izbila politička kriza, a Austrija je ponovno zavladala sjevernom Italijom. Stoga je Napoleon potajno napustio Egipat i priključio se uroti protiv Direktorija. Proveden je državni udar i urotnici su 1799. uspostavili novu vlast koju su činila trojica konzula – Konzulat. Napoleon je imenovan Prvim konzulom i postao je neograničeni vladar.
U zemlji je uspostavljena vojna diktatura, vlast je centralizirana, a uloga parlamenta bila je neznatna. Također su centralizirane financije i osnovana je državna banka (Banque de France). Građanima su osigurana prava i slobode stečene u doba revolucije. Svi su bili jednaki pred zakonom i imali su pravo na slobodu vjeroispovijesti. Zakonom o školstvu otvarane su gimnazije za koje su postojale stipendije. Cilj školovanja bio je obrazovanje sposobnih činovnika i vojnih dužnosnika. Ono što je mnogima bilo najvažnije bilo je uspostavljanje mira i reda u državi. Godine 1802. Ustav je promijenjen te je Napoleon imenovan doživotnim konzulom.
Carski ratovi
Kao izabrani doživotni konzul Napoleon se 1804. godine proglasio carem. U travnju 1803. Britanija je, isprovocirana Napoleonovim agresivnim ponašanjem, nastavila rat s Francuskom na moru. Dvije godine kasnije Britancima su se pridružile Austrija, Rusija, Švedska i Napulj. Zbog poraza u pomorskoj bitci kod Trafalgara, rta na jugu Španjolske, Napoleon je napustio planove o napadu na Britaniju. Svoju je vojsku usmjerio protiv austrijsko-ruskih snaga te ih 1805. porazio u bitkama kod Ulma i Austerlitza.
Naredni Napoleonov korak bio je nametanje kontinentalne blokade Velikoj Britaniji. Europskim državama pod njegovom kontrolom naredio je bojkot britanske robe. Zbog tih je događaja Pruska sklopila savez s Rusijom i napala je Rajnsku konfederaciju. No, Napoleon je kod Jene i Auerstädta porazio Pruse. Sljedeće je godine (1807.) u Tilsitu sklopio mirovni sporazum s ruskim carom Aleksandrom I. Svome je carstvu pridodao dvije nove države: Vestfaliju, u kojoj je za kralja postavio brata Jérômea [Žeroma], i Varšavsko Vojvodstvo.
Poluotočki rat
Godine 1807. Napoleon je osvojio Portugal koji nije poštivao kontinentalnu blokadu, a 1808. Španjolsku u kojoj je za kralja postavio brata Josepha (Josip I. Bonaparte). Josephov dolazak u Španjolsku potakao je ustanak protiv Francuza, poznat pod nazivom Poluotočki rat. Napoleon je došao u Španjolsku i ugušio pobunu, no nakon njegova odlaska borbe su se nastavile. Budući da su Britanci podupirali Španjolce u pobuni u Poluotočkom ratu, Francuzi su s vremenom izgubili 300 000 vojnika i velika novčana sredstva. To je utjecalo na slabljenje Napoleonova carstva.
Bitka kod Austerlitza
Bitka kod Austerlitza poznata je i pod nazivom "trocarska bitka" jer su se u njoj sukobili francuski car Napoleon, austrijski car Franjo i ruski car Aleksandar. Za manje od osam sati, otkako je Napoleon rukavicom dao znak za početak bitke, Austrijanci i Rusi bili su potučeni. Izgubili su 35 000 vojnika, 15 generala, 150 topova i 42 zastave. Napoleon je učvrstio svoju vlast u Europi.
Zaraćene vojske kretale su se prema Brnu u Češkoj. Napoleon je protivnicima postavio stupicu kod Austerlitza (današnji Slavkov kod Brna). Odglumio je da se povlači prema zapadu i sačekao je neprijateljsku vojsku na terenu koji je sam odabrao. Da se njegova vojska ne bi obeshrabrila, Napoleon je vojnicima objasnio plan bitke što inače nije bilo uobičajeno. "Dok neprijatelj bude marširao da opkoli moje desno krilo, izložit će mi svoju bočnu stranu". Bitka se odvijala prema Napoleonovu planu. Rusi i Austrijanci pokušali su mu presjeći put prema Beču i Napoleon je namjerno oslabio svoje desno krilo da ga tu napadnu.
Francuski se logor nalazio na sjevernoj strani uzvisine Santon, a južnije je uzvisina Zurlan s koje je prema jugu tekao potok Goldbach okružen zamrznutim baruštinama. Napoleon je Lannesov korpus razmjestio na lijevo krilo. Iza uzvisine Zurlan sakrio je Muratovu konjicu i grenadire. U podnožju Zurlana bio je 4. korpus. Kao pojačanje tek je trebao doći 1. korpus. Na Goldbachu se malo ljudi moralo oduprijeti nadmoćnom protivniku. Između Francuza s jedne strane, i Austrijanaca i Rusa s druge strane, bili su brežuljci Pratzena, uzvisine koja se proteže oko pet kilometara, visoke do 300 metara s blagim padinama. Napoleon ih je ostavio slobodne, kao "mamac" protivniku.
Rusku vojsku vodio je već ostarjeli general Kutuzov. Rusi i Austrijanci odlučili su s glavninom vojske napasti francusko desno krilo, upravo kako je Napoleon želio. Pri tome su morali podijeliti svoju vojsku da bi napali i druge francuske jedinice. Upravo je to bila glavna greška. Rusi i Austrijanci radi glavnog udara na francusko desno krilo oslabili su svoj centar gdje je Napoleon imao glavninu vojske.
Večer uoči bitke Napoleon je bio siguran u svoju pobjedu. Veselo je objedovao sa svojim časnicima i jeo svoje, kako se pričalo, omiljeno jelo – pečene krumpire i crveni luk. Malo se odmorio, a onda je još jednom provjerio položaje. Francuska trublja za ustajanje oglasila se u 4 sata 2. 12. 1805., na prvu godišnjicu carske krunidbe. Bojno polje prekrivala je gusta magla. U 7 sati saveznici su napali Goldbach i polako napredovali. Vjerovali su da je bitka već odlučena. U međuvremenu se magla razrijedila, otkrivajući kolone ruske vojske koja se kretala prema jugu. Austrijsko-ruski centar je slabio. Oko 9 sati francuska se vojska poput klina zabila u protivnički centar i razdvojila im lijevo i desno krilo. U 9 sati i 30 minuta slabi je austrijsko-ruski centar bio u potpunom rasulu i Francuzi su im napali desno krilo. Rusi su bili potučeni. Izgubili su 500 grenadira i 200 članova plemičke viteške garde, osobne careve pratnje.
Istodobno je oko 8 sati pobjedu izvojevalo i francusko lijevo krilo. Oko 14 sati, kad su desno krilo i ruski centar bili slomljeni, Napoleon je naredio uništenje neprijateljskog lijevoga krila. Francuzi nisu htjeli imati zarobljenike i uslijedio je pokolj Rusa. Rusi su se pokušali spasiti bijegom prema jugu, prema zamrznutim baruštinama. Napoleon je naredio da velika baterija od dvadeset pet topova puca po ledu na baruštinama. Pod udarima topova led je pucao i oko 2 000 Rusa ugušilo se propavši u baruštinu. Nakon bitke iz baruština je izvučeno 38 topova i 130 konjskih trupala. U pet sati poslije podne trublje su označile završetak bitke. Dan kasnije austrijski je car osobno došao Napoleonu s molbom za primirje, a potom je zaključen mir u Bratislavi (26. prosinca), bez prisustva Rusa. Austrija je izgubila Veneciju, Dalmaciju i Tirol.
Napoleon se vratio u Pariz sa 120 austrijskih i ruskih zastava. Od bronce zarobljenih topova izlijevan je stup Velike armije koji i danas ukrašava pariški trg Vendome. Najvišim časnicima Napoleon je podijelio dva milijuna zlatnih franaka, udovice su dobile trajnu mirovinu, a djeca poginulih mogla su svojim imenima dodati ime Napoleon.
Pohod na Rusiju i slom
Sumnjajući da Rusija planira savez s Engleskom Napoleon je napao Rusiju s 610 000 vojnika. U lipnju 1812. Francuzi su ušli na ruski teritorij, no Rusi su se povlačili paleći sela. Mnogobrojna francuska vojska često je bila bez hrane, počele su se širiti bolesti, a često su ugibali i konji. Do prve, i jedne od najkrvavijih bitaka toga doba, došlo je kod Borodina. Napoleon je do te bitke već izgubio polovinu svoje vojske. Rusi su se odlučili povući i francuska je vojska ušla u Moskvu. No, ruski su vojnici zapalili grad i Napoleon se morao povući. Nakon povlačenja iz Moskve glad, ruska zima i povremeni gerilski napadi ruske vojske uništili su francusku vojsku od koje je ostalo samo 5000 ljudi. Napoleon je otišao u Pariz i s novom se vojskom vratio na područje Saske.
Godine 1813. porazio je protivničke vojske kod Lützena, Bautzena i Dresdena, ali je izgubio bitku kod Leipziga. Vratio se u Francusku, a budući da su se njegovi maršali odbili boriti, pobjednička ga je koalicija prisilila da abdicira. Protivnici su ga 1814. prognali na otok Elbu koji mu je dan na upravu. Na vlast u Francuskoj postavljen je Luj XVIII. iz dinastije Burbon (brat Luja XVI koji je za vrijeme Revolucije napustio Francusku). Napoleonova supruga Marija Lujza i sin Napoleon stavljeni su pod skrbništvo Marijina oca, austrijskoga cara Franje I. Napoleon nikada više nije vidio ni suprugu niti sina.
Vladavina od 100 dana
Napoleon je iskoristio nezadovoljstvo vladavinom Luja XVIII. te se u martu 1815. vratio u Francusku. Trupe koje su poslane da ga zarobe pridružile su mu se i preuzeo je vlast 20. 3. 1815. (vladavina od 100 dana). Budući da su protivnici odbili sklapanje mira, odlučio ih je napasti. Do bitke je došlo kod Waterlooa u Belgiji 18. 6. 1815. Pobjedu su izvojevale engleska vojska generala Wellingtona i pruska vojska pod vodstvom generala Blüchera. Nakon bitke Napoleon je pobjegao u Pariz. Budući da su mu političari uskratili podršku, Napoleon je abdicirao i po drugi put pokušao prenijeti vlast na četverogodišnjeg sina Napoleona II. što je francuski parlament ovaj put i potvrdio. Potom je pobjegao u Rochefort i tamo se predao kapetanu britanskog bojnog broda Bellerophon. Britanci su ga prognali na Svetu Helenu, otočić u južnom dijelu Atlantskog oceana.
Napoleonova smrt
S Napoleonom je u progonstvo pošlo i dvadesetak njegovih najvjernijih ljudi (posluga i nekoliko generala). Vrijeme je provodio diktirajući memoare i igrajući bilijar. Maštao je o bijegu s otočića površine tek nešto veće od 100 km2. Umro je 5. 5. 1821. od raka na želucu i pokopan je na imanju Longwood House u Svetoj Heleni. Na zahtjev kralja Luja-Filipa 1840. njegovi su ostaci preneseni u Pariz i pokopani u Domu Invalida, gdje se i danas nalaze.
Zanimljivosti
Ludwig van Beethoven, njemački kompozitor i jedan od najvećih umjetnika u historiji čovječanstva, bio je oduševljeni pristaša Francuske revolucije. Godine 1804. izvedena je njegova Treća simfonija u Es-duru. Prvotno ju je nazvao Bonaparte, no budući da se razočarao što se Napoleon proglasio carem, poderao je posvetu i simfoniju nazvao Eroica.
Prezime Bonaparte
Napoleonovi preci živjeli su na području Italije. Jedan predak je u 13. vijeku uzeo prezime Buonaparte. Time je želio pokazao da se u sukobu između njemačkog cara i pape svrstao na pravu stranu (buona parte) uz igibeline i cara, a protiv guelfa i pape.
U 16. vijeku Francesco Buonaparte došao je živjeti na Korziku, tada koloniju Genove.
Kokoš à la Marengo
Nakon bitke za Marengo u Italiji Napoleon je ogladnio i tražio da mu spreme večeru. Budući da su kola s kuhinjom zaostala za vojskom, kuhar je na brzinu pronašao jednu kokoš, nekoliko potočnih rakova i dva jaja. Kokoš je ispekao na maslinovu ulju, dodao ostale sastojke i sve prelio konjakom iz Napoleonove čuturice. Jelo je nazvao Kokoš à la Marengo. Priča se da je Napoleon toliko uživao u jelu da je tražio da mu ga spremaju poslije svake bitke.
U vrijeme Napoleonovih ratova i najmanje ranjavanje bilo je opasno po život. Zbog velike nehigijene prijetila je opasnost od inficiranja rana. Mnogi su ranjenici umrli zbog infekcija. Anestetika nije bilo, pa su ranjenicima davali rum ili rakiju da im umanje bolove. Ozbiljnije rane "liječile" su se amputacijom.
Napoleon je naredio da se na rukavima vojničkih odora prišiju gumbi da bi odvikao vojnike da rukavom brišu nos.
Motilin
Motilin je 22 aminokiseline dug polipeptidni hormon iz motilinske familije, koji je kod ljudi kodiran -{MLN}- genom.
Motilin luče endokrine M ćelije koje su zastupljene u kriptama tankih creva, posebno u duodenumu i jejunumu. Motilin nije srodan sa drugim hormonima po aminokiselinskoj sekvenci. Nazvan je motilin, jer ima sposobnost stimulacije gastrične aktivnosti. Osim ljudi, motilinski receptori su prisutni u gastrointestinalnim traktovima svinja, pacova, krava, i mačaka, i u centralnom nervnom sistemu zečeva.
San Giorgio in Alga
Na otoku je već oko 1000. godine bio smješten benediktinski samostan. Kasnije, godine 1397. tu je ustanovljen augustinski samostan u kojem su odgojeni dvoje papa, Eugen IV. i Grgur XII. Početkom 1717. godine, desio se veliki požar u kojem je izgorio veći dio samostana, nakon čega je počelo napuštanje otoka. Od 1799. godine tu je bio zatvor za političke osuđenike koji je napušten nakon Drugog svjetskog rata. Danas je San Giorgio in Alga vlasništvo grada Venecije. Otok je bio korišten 1944. godine kao tajna baza za uvježbavanje njemačkih ronioca za polaganje mina.
Giudecca
Giudecca je otok u Venecijanskoj laguni. To je ujedno dio venecijanske gradskog kvarta (sestiere) Dorsoduro. Administrativno je frazione Venecijanske općine.
Geografija
Giudecca leži južno od glavnog venecijanskog otoka Venecije od kojeg je odvojena Kanalom Giudecca, otok San Giorgio Maggiore nalazi se istočno od Giudecce.
Historija
Pretpostavlja se da se otok u ranom srednjem vijeku zvao Vigano, a nešto kasnije nazvan je Spinalunga (riblja kost) zbog svog oblika i taj naziv nosio je dugo. Naziv Giudecca je najvjerojatnije venecijanska izvedenica od latinske riječi Judaica (židovska), a taj naziv otok je dobio jer se na njemu nalazio židovski kvart (geto). Velik dio srednjovjekovnih gradova u južnoj Italiji i Siciliji imao je posebne gradske kvartove zvane Giudecca ili Judeca.
Po jednoj od teorija, prvi venecijanski geto bio je u kvartu Cannaregio na sjeveru grada, ali za tu teoriju nema nikakvih materijalnih dokaza, već izgleda vjerojatnijim da su Židovi živjeli slobodno do 16. vijeka po cijelom gradu, pa tako i na Giudecchi. Ono što je se pouzdano zna to je da je mletački patricij Giorgio Emo 1515. predložio Senatu Mletačke Republike da se gradski Židovi nasele isključivo na Giudeccu. Godinu dana kasnije, 29. marta 1516. mletački senat usvojio je prijedlog Zaccarije Dolfina da se Židovi iz Venecije presele na izolirani otok na periferiji grada koji se mora zatvarati noću, da im se ograniči kretanje. Tako je Giudecca ispala vjerojatno prvi pravi židovski geto u Italiji. Postoji i jedno drugo objašnjenje za porijeklo imena otoka Giudecca, a ono je povezano s maloljetnim osuđenicima (tal. giudicati) za razna kaznena djela. Oni su navodno kao zatvorenici u ranom srednjem vijeku bili prisiljeni živjeti na tom izoliranom otoku i tako je otok dobio ime. thumb|left|250px|Položaj Giudecce u Veneciji Giudecca kao kvart ima odavnina brojne velike palače s vrtovima. Na početku 19. vijeka otok je postao središte venecijanske industrije s brodogradilištem i drugim tvornicama, a tu je bio i filmski studio. Velik dio industrije propao je ili se preselio na druga mjesta nakon Drugog svjetskog rata, tako da je Giudecca još jedaput postala ekskluzivna stambena zona. Na Giudeccu pristaju veliki putnički brodovi jer ona ima velike dokove. Giudecca ima dosta crkava i reprezantivnih palača od kojih je najpoznatija Il Redentore (Spasitelj), izgrađena između 1577. i 1592. po projektu Andrea Palladija. U sakristiji crkve nalaze se vrijedne slike Paola Veronesea. Giudecca ima vrlo luksuzni hotel Hilton, smješten u bivšem mlinu (Molino Stucky) iz 1895. godine, ali i omladinski hostel, internet cafe i nekoliko trgovina živežnim namirnicama u kojima je još uvijek moguće kupiti jeftino vino.
Metil hidroksihalkon
Metil hidroksihalkon je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 238,281 Da.
Vignole
Vignole je otok od 0,0253 km² u Venecijanskoj laguni, sjevernoistočno od Venecije, u pravcu puno poznatijeg i većeg otoka Sant Erasmo. Otok je podijeljen na dva dijela prokopanim kanalom preko kojeg je izgrađen most. Na otoku danas živi vrlo malo ljudi, kao i na susjednom i nešto sjevernijem Sant Erasmu. Stanovnici Vignole bave se povrtlarstvom. Veći sjeverni dio otoka je rezerviran za vojsku i tamo se nalazi historijska utvrda Sant Erasmo, kasarna pukovnije talijanskih marinaca Lagunara, te njihova pomorska baza. Iz Venecije se do Vignole može doći vaporetom (linija 13).
Historija
thumb|left|240px|Karta otoka Vignole U prošlosti je otok zvan Biniola ili Otok sedam vinograda, a Mlečani su ga osobito cijenili kao otok pogodan za ladanje, kao i Rimljani prije njih. U to vrijeme otok su još oplakivale vode Jadranskog mora jer se tad pješčana sprud Punta Sabbioni još nije toliko proširila i zatvorila Venecijansku lagunu za jadranske vode. U 7. vijeku u Vignolima su dva tibuna iz Torcella podigli malu crkvicu u slavu sv. Ivana Krstitelja i sv. Justine. Od toga je preostala mala slikovita kapela sa zvonikom uz kanal, posvećena sv. Eroziji.
Sezze Scalo, Latina
Sezze Scalo je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2865 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 44 m.
Lazzaretto Vecchio
Povijest
Godine 1423. Senat Mletačke Republike odlučio je da se taj usamljeni otočić upotrijebi za karantenu u kojoj bi se držali ljudi i roba nakon povratka iz sumnjivih krajeva u kojem su epidemije teških zaraznih bolesti česte. Troškove za rad hospicija pokrivala je Mletačka Republika. Od 1468. lazaret je imao zadatak da prima bolesnike upućene iz Lazzaretto Nuovo, koji je tad otpočeo sa radom, a za koje su oni kao prva instanca posumljali da su oboljeli. Lazaret je isprva bio podijeljen u dva dijela, kanalom preko kojeg je vodio most. U manjem su bili naoružani stražari, a u većem dijelu kvadratnog oblika, nalazila se bolnica, isprva od drva, a kasnije od opeke.
Zgrade lazareta bile su poredane uz mali trg i dva dvorišta. Na trgu je bio ured upravnika (priora) i njegovog pomoćnika, skladišta, trgovine, vodosprema i sobe za smještaj putnika u karanteni. Oko prvog dvorišta, koje je izvorno pripadalo klaustru samostana, bile su smještene sobe nadzornika i upravitelja karantene, koji su poslije posla išli kući u Veneciju. Oko drugog dvorišta, bilo je sto soba za zaražene. Godine 1564. bolnica u lazaretu je proširena na zemljište dobiveno zatrpavanjem lagune. thumb|left|250px|Lazzaretto Vecchio viđen sa Lida Od 1846 do 1965 otok je služio kao vojarna raznih vojski: francuske, austrijske i talijanske. Tokom ovog perioda srušena su dva krila samostanskog klaustra, crkva sa zvonikom, salon i drugi objekti. Nakon toga lazaretom upravlja grad Venecije koja je ispočetka dala lazaret na korištenje jednoj udruzi za zaštitu životinja, kao azil za napuštene pse. Od 2004. godine otpočeli su radovi na restauraciji i adaptaciji lazareta za budući Nacionalni muzej za arheologiju Venecije i Venecijanske lagune. Prilikom tih radova iskapani su ostatci (kosti) više od 1500 žrtava kuge koji su pokopani na otoku. DNK analiza dat će mnoge informacije o životu u Veneciji za 15. stoljeća.
Markovci (općina)
Općina Markovci (slovenski: Občina Markovci) je jedna od 212 slovenskih općina od 4.015 stanovnika. , administrativni centar općine je selo Markovci.
Geografske karakteristike
Općina Markovci prostire se istočno od Ptuja, u Ptujskom polju na površini od 29.8 km², na kojoj leži 9 naselja.
Naselja Općine Markovci
Borovci, Bukovci, Markovci, Nova vas pri Markovcih, Prvenci, Sobetinci, Stojnci, Strelci, Zabovci
3-Alilfentanil
3-Alilfentanil je opioidni analgetik koji je analog fentanila.
3-Alilfentanil ima slično dejstvo sa fentanilom. Nuspojave fentanilnih analoga su slične nuspojavama fentanila, što obuhvata svrab, mučninu i potencijalno ozbilju respiratornu depresiju koja može dovesti do smrtnog slučaja.
Scranton, Kansas
Skranton je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 710, što je 14 (-1,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bik Koji Sjedi
Tatanka Iyotanka ili Bik Koji Sjedi (1831. - 15. 12. 1890.) je indijanski vrač i poglavica plemena Hunkpapa Siouxa koji je godine 1876. (25. 6. ) vodio Cheyenne i Sioux ratnike protiv američke 7. konjičke pukovnije u bitci kod Little Bighorna. Iako su Indijanci pobijedili, poslije su bili prisiljeni na bijeg u Kanadu odakle se Bik Koji Sjedi vratio nekoliko godina kasnije, dobio amnestiju od američke vlade. Ostatak života je proveo u cirkusu Buffalo Billa, a na kraju je ubijen u rezervatu kada ga je vlada pokušala uhapsiti, misleći da je povezan s Plesom duhova.
Sommaval I, Belluno
Sommaval I je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 553 m.
Међународна комисија за слив реке Саве
thumb
Међународна комисија за слив реке Саве (ISRBC) успостављена је за потребе имплементације Оквирног споразума о сливу реке Саве (FASRB) односно, да омогући сарадњу страна FASRB у реализацији три главна циља: кроз низ активности које укључују: ISRBC је међународна организација која се састоји од 4 државе чланице (Босна и Херцеговина, Хрватска, Србија и Словенија) основана 2005. године. Са циљем имплементације FASRB, ISRBC је дат мандат за доношење одлука у области пловидбе и препорука у области управљања речним сливом.
Amanzé
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 203 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 17 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,29 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 380 metara (maksimalnoj 463 m, a minimalnoj 289 m).
Moorhead, Mississippi
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.405, što je 168 (-6,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Orden rada
Orden rada bilo je odlikovanje Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije, Savezne Republike Jugoslavije i Državne zajednice Srbije i Crne Gore u tri reda.
Zakonom o izmenama i dopunama Zakona o odlikovanjima FNRJ od 1. marta 1961. izvršena je izmena naziva ordena, pa je od tada orden imao sledeće redove:
Dodeljivanje Ordena rada počelo je u julu 1945. godine. Od osnivanja do kraja 1985. godine, dodeljeno je 7,096 Ordena rada sa crvenom zastavom, 36,000 Ordena rada sa zlatnim vencem, 182,910 Ordena rada sa srebrnim vencem, te 133,233 Medalja rada. Do 1971. godine, Ordenom rada sva tri reda odlikovano je 1,546 omladinskih radnih brigada.
Posle raspada SFRJ, odlikovanje se nije dodeljivalo sve do 4. decembra 1998. godine, kada je donošenjem Zakona o odlikovanjima SRJ, ponovo uvršteno u odlikovanja Savezne Republike Jugoslavije, a kasnije i Državne zajednice SCG.
Lovrenc na Pohorju
Lovrenc na Pohorju (njemački: Sankt Lorenzen am Bachern) je gradić u Sloveniji od 1.971 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Lovrenc na Pohorju.
Geografske karakteristike
Lovrenc na Pohorju leži na sjevernim padinama Pohorja ispod Rogle, udaljen 27 km zapadno od Maribora, u kotlini potoka Radoljna.
Historija i znamenitosti
Čitav taj kraj u to vrijeme znan kao Radimlje bio je oko 1091. feud benektinskog samostana sv. Pavla iz Lavanttala u Koruškoj. Današnje naselje se počelo oblikovati u 12. vijeku ispod tada izgrađene podružnice samostana - sv. Lovro u pustinji (Sv. Lovrenc v puščavi). Benediktinci su 1214. osnovali župu, pa je naselje do 1222. izraslo u trgovište sa sajmenim danom svakog ponedjeljka. Tako da se Lovrenc na Pohorju već 1381. navodi kao grad.
Lovrenc se zahvaljujući bogatsvu okolnih šuma i brojnim potocima, vrlo rano razvio kao zanatsko - manufakturno naselje mlinova, pilana, kovačnica, staklarna, krznarija i talionica željezne rude. Talionicu su zatvorili sredinom 19. vijeka, ali je iz malih zanatskih kovačnica izrasla Tvornica kosa i srpova (koja uspješno radi još i danas) a nakon Drugog svjetskog rata i pogon Marlesa - tvornica montažnih kuća.
Znamenitosti
Lovrenc na Pohorju ima tri crkve; župnu crkvu sv. Lovrenca iz 1766. , koja je izvorno podignuta kao romanička građevina sredinom 12. vijeka, zatim crkvu sv. Križa, na centralnom trgu iz 17. vijeka i crkvu sv. Radegunde na južnom kraju naselja.
Ozark, Arkansas
Ozark je grad u američkoj saveznoj državi Arkanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.684, što je 159 (4,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Levitacija
Levitacija ( – lakoća, nl. levitatio – lebdenje) je proces pri kome neko tijelo ne reaguje na djelovanje privlačne sile u čijem je polju smješteno. Odsutnost nužne reakcije – pojave akceleracije (padanja), ka središtu privlačne sile, ili pojave težine – odsutnost, dakle, takve reakcije, tj. levitacija, koliko je poznato, može biti uzrokovana specifičnim, orbitalnim, tj. kružnim kretanjem levitirajućeg tijela u polju privlačne sile.
Levitacija može biti uzrokovana i djelovanjem neke repulzivne, odbojne sile: elektriciteta ili magnetizma.
Levitacija je lebdenje u odnosu na nešto: nekakvo polje, čvrstu podlogu, čvrstu površinu Zemlje, masu ili površinu nekog drugog nebeskog tijela. Levitacija se nužno pojavljuje i u tzv. dubokom svemiru, tj. daleko od velikih masa nebeskih tijela, gdje je vektorski skup djelovanja svih sila na neko tijelo jednak nuli. Nasuprot naučno-fizičkom poimanju levitacije, ima mišljenja da i nekakva duhovna snaga može uzrokovati levitaciju. Razni mađioničarski, optički ili filmski trikovi impliciraju levitiranje predmeta i ljudi i služe za zabavu.
Lanzarote
Lanzarote je španjolski otok i naj sjeverozapadniji otok Kanarskog otočja. Pretežno planinski otok vulkanskog podrijetla prostire se na 845,94 km2. Na otoku živi 139.506 ljudi. Lanzarote se nalazi oko 140 kilometara zapadno od marokanske obale. 1993. godine UNESCO je proglasio cijeli otok rezervatom biosfere.
Dimenzije otoka su 60 km od sjevera prema jugu i 25 km od zapada prema istoku. Lanzarote ima 213 km obale, 16,5 km od kojih su pješčane plaže a ostatak su stjenovite plaže.
Turizam
Lokalno gospodarstvo uglavno živi od prihoda od turizma. Glavna mjesta rekreativnog turizma su Playa Blanca, Arrecife, Puerto del Carmen.
Gouhelans
Guelan je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Du koja pripada prefekturi Bezanson.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 116 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 18 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,17 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 280 metara (maksimalnoj 438 m, a minimalnoj 265 m).
3,4-Dihidroksistiren
3,4-Dihidroksistiren (DHS) je centralno delujući inhibitor enzima fenilalaninska hidroksilaza (PH). DHS i drugi PH inhibitori verovatno neće ući u kliničku upotrebu zbog njihove sposobnosti da indukuju hiperfenilalaninemiju i fenilketonuriju.
Mancini, Chieti
Mancini je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Opština Ljig
Opština Ljig je jedna od opština u Republici Srbiji. Nalazi se u Centralnoj Srbiji i spada u Kolubarski okrug. Centar opštine je grad Ljig. Opština Ljig se sastoji od 27 naselja.
Okružen je obroncima planina Rajac i Rudnik koji mu daju pečat brdsko-planinskog naselja. Ipak, Ljig spada u privredno nerazvijene krajeve Srbije.
Opština se prostire na površini od 279 km2, i broji 15.924 stanovnika. Po podacima iz 2002. godine u opštini je živelo 14.629 stanovnika, a prirodni priraštaj je iznosio -9,7 %. Po podacima iz 2004. broj zaposlenih u opštini iznosi 2.676 ljudi. U opštini se nalazi 22 osnovne i 2 srednje škole. Po podacima iz 2004. opština zauzima površinu od 279 km² (od čega na poljoprivrednu površinu otpada 18.295 ha, a na šumsku 7.918 ha).
Na teritoriji današnje opštine Ljig se 1917. godine odigrala poznata Kolubarska bitka. O tome danas svedoči 'spomenik 1.300 kaplara na Rajcu i brojna spomen obeležja.
Mesne zajednice u opštini Ljig su: Ivanovci, Kozelj, Lalinci, Veliševac, Babajić, Ba, Kalanjevci, Kadina luka, Jajčić, Liplje, Moravci, Štavica, Gukoš, Milavac, Brančić, Poljanice, Latković, Slavkovica, Paležnica, Belanovica, Bošnjanović, Donji Banjani, Dići, Cvetanovac, Živkovci i Šutci.
1870
Godina 1870 bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom odn. redovna godina koja počinje u četvrtak po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.
Mart/Ožujak
mini|180px|[[Bugarska egzarhija (crveno)]]
Jul/Juli/Srpanj
mini|180px|[[Kanada 1870-71]]
Septembar/Rujan
mini|left|180px|"Predaja Napoleona III" mini|150px|Proglas [[Treća Francuska Republika|Treće Republike]] mini|180px|[[Zauzimanje Rima: Porta Pia i breša (desno)]]
Decembar/Prosinac
mini|200px|[[Un atelier aux Batignolles]]
Kroz godinu
mini|100px|[[Orden Svetog Petra Cetinjskog]]
Karte
Die Generalkarte der europäischen Türkei und des Königreiches Griechenland (1860-70)
Up Close & Personal
Up Close & Personal je američki igrani film snimljen 1996. godine u režiji Džona Evneta sa Mišel Fajfer i Robertom Redfordom u glavnim ulogama. Po žanru je ljubavna drama smještena u milje američke televizijskih novinara, te opisuje odnos mlade TV-voditeljice i njenog mentora.
Scenarist Džon Gregori Dan je 1997. godine objavio knjigu Monster: Living Off the Big Screen u kojoj opisuje transformaciju scenarija pod pritiskom studija.
Na prostoru bivše Jugoslavije je distribuiran pod naslovima Nešto posve osobno i Nešto sasvim lično.
Metil hipohlorit
Metil hipohlorit je organsko jedinjenje, koje sadrži 1 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 66,487 Da.
Božidar Boki Milošević
Božidar - Boki Milošević (Prokuplje, 31. 12. 1931. - Beograd, 15.04.2018.), bio je eminentni srpski i jugoslovenski klarinetista.
Biografija
thumb|left|140px| Slika iz ranog detinjstva, Božidar sa sestrom Paraskevom.
Rođen je u Prokuplju u kući oca zemljoradnika Krste (1892. – 1968.) i majke domaćice Vidosave (1896. – 1971.). Po završetku osnovne škole, 1947. godine, počinje samouk da svira klarinet. Dolazi u Beograd 1950. gde na Filološkom fakultetu upisuje studije engleskog jezika i ujedno radi u Narodnom orkestru Radio-televizije Beograd, koji je vodio čuveni Vlastimir Pavlović – Carevac. Od te godine počinje njegova uspešna muzička karijera. Iste 1950. godine u Muzičkoj školi Josip Slavenski u Beogradu, kod profesora Franje Partlića, polože I razred pripremne i automatski upisuje II razred. Biva član seksteta Duška Radetića, od njegovog osnivanja 1951. godine u Radio-Beogradu.
Muzički urednik Radio-Beograda, Đordje Karaklajić, 1951. osniva Veliki narodni okestar RTB (i biva njegov prvi dirigent) koji je na seriozni način obrađivao jugoslovenske narodne melodije. Orkestrom su dirigovali i Dušan Skovran, rektor Muzičke akademije u Beogradu, i Đura Jakšić, direktor Muzičke škole Josip Slavenski u Beogradu. Božidar Milošević i u tom orkestru redovno svira.
thumb|right|240px|Božidar Milošević је 30 godina redovno svirao predsedniku [[Tito|Titu i Jovanki Broz, kao i državnicima celog sveta koji su dolazili kod predsednika u zvaničnu posetu. Svirao im je na: Brionima, Belom dvoru, Saveznom izvršnom veću, Bledu, Karađorđevu, Starom dvoru...]]
Od 1952. do1956. nastavlja muzičko školovanje u Srednjoj muzičkoj školi Josip Slavenski u klasi prof. Franje Partlića. U periodu od 1955. – 1958. svira i u Gudačkom orkestru RTB pod upravom Ilije Genića - Baćka.
Posle smrti Carevca, 1956. godine, violinista Rade Jašarević postaje novi šef Narodnog orkestra Radio-televizije Beograd. Božidar Boki Milošević i dalje svira u tom orkestru kao solista na klarinetu.
Lumbalna punkcija
Lumbalna punkcija je medicinsko tehnička radnja koja ima za cilj uzimanje likvora u dijagnostičke i terapijske svrhe.
Mesto punkcije:
Božidar Boki Milošević
Turneje i koncerti
Kao solista, izvođač, imao je turneje i koncerte po celom svetu. Pedesetih godina po Izraelu, u Londonu, Beču, Berlinu, po Americi, Kolumbiji, Gvatemali, Kanadi, Meksiku i ... Turnejom po Sovjetskom Savezu 1971. godine obilazi više od pola Sovjetskog Saveza. Tu komponuje svoju prvu kompoziciju Vlaška oluja.
Snimci, ploče, CD-ovi i kritike
Sa sekstetom Duška Radetića, Narodnim orkestrom Radio-televizije Beograd, Velikim narodnim okestrom RTB i drugim, snimio je mnoge trajne i vredne snimke jugoslovenske narodne baštine.
Kao instrumentalni solista, snimio je bezbroj emisija u radio i televizijskim programima mnogih evropskih zemalja, kao i u Njujorškoj NBC televiziji. Kod nas su, pored redovnih nastupa, ostala zapamćena njegova dva specijalna TV šou-programa u kojima se predstavio kao kompletan muzičar izvodeći na zavidnom nivou klasičnu, jazz, evergreen i narodnu muziku.
Snimio je mnogo ploča i CD-ova, uglavnom za Muzičku kuću PGP RTB.
I domaći i strani muzički kritičari davali su vrlo visoke ocene i mišljenja o Miloševićevom muziciranju.
3-Jodotirozin
3-Jodotirozin je reversibilni inhibitor enzima tirozinska hidroksilaza.
Božidar Boki Milošević
Festivali, kompozicije i nagrade
Božidar Milošević je višestruki pobednik na mnogim festivalima u zemlji i inostranstvu. Gotovo da nema takve muzičke manifestacije, a da mu publika ili stručni žiri nije dodelio prvu nagradu:
Muttontown, New York
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.497, što je 85 (2,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Kardiomiopatija
mini|400p|Kardiomiopatija Kardiomiopatija je taksonomska kategorija koja označava bolesti miokarda idiopatskog (nepoznatog) porekla kojima nije prethodilo autoimunsko, inflamatorno ili infektivno oboljenje srca. Obolele osobe su najčešći kandidati za transplantaciju srca.
Opis
Promene na miokardu su obično spore i često bez simptoma. Teku progresivno i vremenom dovode do teških posledica kao što su: srčana insuficijencija, aritmija, iznenadna srčana smrt, tromboza ili embolija.
Prema morfološkim i funkcionalnim promenama na miokardu, klasifikuju se na:
Dilatativna kardiomiopatija
To je najčešća forma. Učestalost je oko 40-50 na 100 000 stanonika. U jednoj trećini slučajeva postoji genetička predispozicija. Muškarci oboljevaju češće. Dilatativna kardiomiopatija može biti idiopatska, ali može imati i druge uzroke. To su:
Simptomi
Prvi znaci su najčešće znaci srčane insuficijencije: zastoj krvi u venama vrata, povećana jetra, otoci nogu-sve su to zanci takozvane ratrogradne insuficijencije. Takođe prisutni su i znaci anterogradne insuficijencije: osećaj hladnoće na ekstremitetima, periferna cijanoza, sinkopa-kratkotrajni gubitak svesti, vrtoglavica.
Često se sreću i poremećaji srčanog ritma-aritmije. Pacijent oseća preskakanje srca, lupanje srca, vrtoglavicu, gubitak svesti. Može nastati i iznenadna srčana smrt.
Zbog povećanja komora i pretkomora, mogu u njima nastati trombi. Oslobađanjem tromba nastaje embolija. Posledice su šlog, infarkt creva, periferna embolija ekstremiteta.
Gotovo uvek se javlja angina pektoris-bol u predelu srca u toku aktvinosti, naprezanja.
Patologija
Karakteričtično je proširenje leve, desne ili obe komore. Ovde se prvenstveno misli na povećanje volumena, a ne zida. Zid (miokard) može buti zadebljan (hipertrofija), ali moze biti i stanjen (hipotrofija, atrofija). Prisutna je sistolna disfunkcija. Srčana ejekciona frakcija je smanjena, smanjen je i minutni volumen srca, a povećan dijastolni volumen. Više krvi ostaje u srcu, a manje se ispumpa.
Hipertrofična kardiomiopatija
Hipertrofična kardiomiopatija nastaje usled zadebljanja srčanog mišića-miokarda. Srčane komore nisu proširene-nema dilatacije, već je samo njihov zid zadebljan. Mogu biti:
Hipertrofična kardiomiopatija je druga po učestalosti, posle dilatativne. Učestalost im je otprilike 1 na 500 odraslih osoba. Za bolest postoji genetička predispozicija (autozomno-dominantno nasleđivanje vidi gore u opštem delu).
Simptomi
Uglavnom pacijenti ne osećaju tegobe, tek se u kasnoj fazi mogu javiti tegobe. Najčešće se lako zamaraju, gube vazduh u toku aktivnosti-dispneja. Angina pektoris se sreće kod 75% pacijenata. Moguće su i sinkope, osećaj preskakanja srca...
Patologija
Uglavnom se sreće ekscentrična(asimetrična) hipertrofija. Dolazi do hipertrofije srčanih mišićnih ćelija-kardiomiocita. Poremećena je pretežno dijastolna funkcija. Dijastola je faza relaksacije u kojoj se srce puni krvlju. Usled zadebljanja srčanog mišića ovde je otežana upravo relaksacija. Takođe dijastola je i faza u kojoj se srce hrani, jer je prolazak krvi kroz srčane (koronarne) arterije moguć samo u dijastoli, tako da se javljaju znaci slabe prokrvljenosti srca (ishemija, hipoksija), a to je ništa drugo nego angina pektoris.
Kod 25% pacijenata usled zadebljanja septuma dolazi do stenoze (suženja) aortong ušća. Naime aortno ušće se nalazi u blizini septuma. Ukoliko se masa septuma poveća, onda on može prekriti aortno ušće. To je takozvana Hipertrofična obstruktivna kardiomiopatija (HOKM (en:HOCM)).
Restriktivna kardiomiopatija
Kod restriktivne kardiomiopatije su srčane komore krute, volumen im je smanjen i nedovoljno se opuštaju, tako da je punjenje srca krvlju otežano-poremećaj dijastolne funkcije.
Retko se sreće. Najčešći oblik je idiopatska fibroza miokarda. Idiopatska fibroza miokarda može biti praćena eozinofilijom (povećanje eozinofilnih leukocita), ili bez eozinofilije često u Africi.
Simptomi
Biventrikularna insuficijencija, ali pretežno je desna komora zahvaćena. Često se javljaju tromboembolije, angina pektoris. Znači bol u grudima, zameranje, dispneja...
Patofiziologija
Komore su krute, volumen je smanjen usled gomilanja vezivnog tkiva. Komore nisu proširane, a nisi prisutni ni znaci hipetrofije miokarda. Moze se javiti i trikuspidna i mitralna insuficijencija.
Aritmogena hipertrofija desne komore
Uglavnom je desna komora zahvaćena. Uzrok je masno-vezivna degeneracija miokarda. Promene u sprovodnom sistemu srca uzrokuju aritmije. Postoji genetička predispozicija. Terapija se sastoji u usađivanju pejsmejkera, antiaritmici.
Ostale kardiomiopatije
Postoji još nekoliko vrsta kardiomiopatija koje u uglavnom posledica drugih bolesti, dakle sekundarno nastaju. To su: Valvula je srčani zalistak.
Edneyville, North Carolina
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Severna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.367.
Patrijarh srpski Lukijan
Biografija
Lukijan (svetovno ime Lazar) Bogdanović je rođen 1867. godine u Baji u Ugarskoj. Njegov otac Aleksandar rođen je u Baranji u Pečvaru, a u Baju se preselio kao trgovac, gde je držao malu radnju. Mati Milica rođ. Letić bila je bliska rođaka patrijarha Georgija Brankovića. Lukijan Bogdanović se školovao u rodnoj Baji, Sremskim Karlovcima i u Jegri
Godine 1912. mađarska vlada Ištvana Tise je ukinula srpsku crkvenu autonomiju. Srpska štampa je zbog nastale situacije okrivila patrijarha Bogdanovića.
Iste godine zbog hirotonisanja Georgija Zubkovića za novog episkopa budimskog izazvao je veliko nezadovoljstvo kod mađarskog premijera Ištvana Tise.
Posle svih ovih nemilih događaja patrijarh Bogdanović je 1. septembra 1913. godine u austrijskom gradu Bad Gaštajnu pod nerazjašnjenim okolnostima nestao. Njegovo nago telo pronađeno je u reci Ahe. Odsečena glava patrijarha Bogdanovića nikada nije pronađena. Prema izveštajima tadašnje srpske štampe u Austrougarskoj, postoji sumnja da je poglavar Srpske pravoslavne crkve pao kao žrtva politike mađarskog premijera Ištvana Tise.
Patrijarh Lukijan se isticao velikim godišnjim prilozima Srpskom privrednom društvu Privrednik i bio je jedan od osnivača Patronata Privrednikovih dobrotvora i njegov aktivan član.
St. Louis Cardinals
St. Louis Cardinals je naziv za profesionalni bejzbol klub Major League Baseballa kojemu je sjedište u St. Louisu. Trenutno igraju u Centralnoj diviziji Nacionalne lige. Poslednji naslov prvaka World Seriesa osvojili su 2011 godine.
Anaheim Ducks
Anaheim Ducks je hokejaški klub iz Anaheima u američkoj saveznoj državi Kaliforniji.
Natječe se u NHL ligi od 1993./1994. godine.
Domaće sklizalište:
Klupske boje: purpurna, žad, srebrna i bijela
Boston Red Sox
Glavni suparnici Boston Red Soxa su New York Yankees; ta dva kluba imaju jednog od najstarijih tradicija suparništva u sjevernoameričkom i svjetskom sportu.
Varzo, Verbano-Cusio-Ossola
Varzo je naselje u Italiji u provinciji Verbano-Cusio-Ossola, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1839 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 580 m.
Sezze, Latina
Sezze je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16071 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 234 m.
Marc Chagall
Marc Chagall zapravo Мойшe Захарович Шагалов na ruskom (* Vitebsk, 7. jul 1887. - † Saint-Paul-de-Vence / okolica Nizze, 28. mart 1985. ) bio je neobično cijenjeni rusko - francuski nadrealistički-ekspresionističkički slikar i grafičar, židovskog porijekla, koji je veći dio svog života proživio u Francuskoj.
Od velikih radova Chagall je izveo murale za parišku Operu (1963-64) i odmah nakon toga i za newyorški Metropolitan (1966); kao i vitraje za katedrale u Metzu (1959-68) i Reimsu (1974).
Mladost i školovanje
Chagall je rođen u tada malom gradiću Vitebsku na krajnjem zapadu Ruskog Carstva (danas je to dio Bjelorusije), nedaleko od poljske granice. U Vitebsku je tad živjelo čak 20 000 židova, a njegova brojna porodica (on je bio najstariji od devetoro djece) bila je tipična za to vrijeme, duboko religiozna i skromna (otac mu je radio na ribarnici a majka u maloj porodičnoj trgovini živežnih namirnica. Mladi Chagall završio je židovsku osnovnu školu (Heder), a nakon tog lokalnu javnu srednju školu, na ruskom. U srednjoj školi savladao je elemente crtanja, koje je produbio u studiju lokalnog realističkog slikara Jehuda Pena, 1907. otišao je na studij slikarstva na Likovnu akademiju u Sankt Peterburg gdje je s prekidima proveo tri godine, u klasi scenografa Léona Baksta.
Karakteristična djela iz tog razdoblja tad mladoga Chagalla je jezovita slika Mrtvi čovjek (1908), sa likom violinista na krovu (koji mu je kasnije postao omiljeni motiv), i Moja zaručnica s crnim rukavicama (1909), u kojoj je iskoristio portret za eksperimentiranje s crno-bijelim kontrastima.
Uz pomoć svog mecene Maxa Vinavera otišao je 1910. u Pariz. Nakon godinu i pol dana provedenih na Montparnassu, preselio se u atelje na rubu grada, u trošni kvart gdje su tad živjeli umjetnici boemi zvanom - La Ruche (Košnica). Tamo se upoznao sa avangardnim pjesnicima Blaisom Cendrarsom, Max Jacobom i Guillaume Apollinairom, kao i brojnim mladim talentiranim slikarima - koji su bili predodređeni da postanu poznati: ekspresionistom Chaim Soutinom, apstraktnim koloristom Robertom Delaunayom i kubistima Albertom Gleizesom, Jeanom Metzingerom, Fernandom Légerom i André Lhotom. To šarenoliko društvo ohrabrivalo je svaki likovni eksperiment, a to je poticajno djelovalo na Chagalla, koji je razvio isti poetsko nadrealistički iracionalni svijet svojih motiva, koji je već počeo razvijati ​​u Rusiji, jedino što je prihvatio od Pariza, bila je promjena palete - koja je postala življa.
Zrelost
Te četiri godine prvog boravka u Parizu, mnogi drže za najbolju Chagallovu fazu. Tad je naslikao Autoportret sa sedam prsta (1912), Ja i selo (1911), Hommage à Apollinaire (1911-1912), Kalvarija (1912), Guslač (1912) i Pariz kroz prozor (1913).
Nije regrutiran, već je nastavio slikati, istina nešto realističnije zbog ukusa sredine, slikao je lokalne scene i niz studija o starcima; Molitva Židova (ili Rabin iz Vitebska, 1914), Židov u zelenom (1914)... Na početku rata - 1915. oženio se za ljubav iz svog djetinstva Bellu Rosenfeld, kćer bogatog lokalnog trgovca, ona je postala njegov stalni motiv, bilo sama ili sa njim kao u slici Rođendan (1915.-1923.) gdje su njih dvoje leteći ljubavnici i Dvostrukog portreta s čašom vina (1917).
Chagall je u početku bio oduševljeni sljedbenik Oktobarske revolucije, čak je postao i komesar za umjetnost u Vitebškoj oblasti, inicijator je ambicioznih projekata, osnivanja lokalne umjetničke akademije i muzeja. Ali se nakon dvije i pol godine intenzivnog rada, zamorio se neprekidnim svađama i sukobima sa kolegama na akademiji i gradskim rukovodiocima o estetskim i političkim pitanjima, zbog tog je digao ruke od Vitebska i preselio se u Moskvu i bacio na posao scenografa i kostimografa u Kamernom teatru popremajući predstave za prijatelja, židovskog pisca Sholema Aleichema, za isti taj teatar oslikao je veliki mural. Ipak se njemu kao velikom individualcu nije dopadao život u sovjetskoj Rusiji pa ju je 1922., preselivši se u Berlin, te ubrzo nakon toga 1923, ovaj put sa suprugom i kćeri u Pariz.