cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Riccardo Giacconi
Satelit Uhuru
Ne treba zaboraviti da su 1967. godine radio astronomi otkrili pulsare, kompaktne neutronske zvijezde, što je bio daljnji veliki poticaj za razvoj rendgenske astronomije. Praćenjem pojedinih izvora pomoću Uhuru satelita otkriveno je da emisija X-zraka može biti, katkad, vrlo nagla i silovita, a da ima izvora s periodičnim promjena emisije. Mnogi su izvori prepoznati na snimkama zvjezdanog polja što je dalje omogućilo detaljna astrofizička istraživanja. Ubrzo je otkriveno da su u pravilu jaki izvori X-zraka dvojni sustavi zvijezda u kojima materija struji s (normalne) zvijezde na pratioca koji je kolabirajuća zvijezda, bijeli patuljak, neutronska zvijezda ili crna rupa. Naročito su jaki izvori oni kod kojih je kolapsar neutronska zvijezda ili crna rupa, jer je i potencijalna jama (gravitacijsko polje) mnogo dublja i materija se ubrzava do vrlo velikih brzina.
Satelit Einstein
Uhuru je ipak imao jedan veliki nedostatak - a to je nemogućnost “snimanja”. Uređaji su omogućavali samo brojanje rendgenskih fotona, ali ne i njihova fokusiranja u sliku. Još ranije, Giacconi je s fizičarom Brunom Rossijem, predložio konstrukciju rendgenskog teleskopa. Rendgenske su zrake izuzetno prodorne, tako da se pod uobičajenim kutovima ne reflektiraju od metalnog zrcala, već prodiru u njega. Zbog toga ih je potrebno reflektirati pod vrlo malim kutom, tek toliko da “okrznu” metalnu površinu zrcala. Međutim, izrada zrcala za rendgenski teleskop, vrlo je zahtjevna. Zahvaljujući divovskom uspjehu Uhuru satelita, NASA prihvaća sljedeći Giacconijev projekt, izgradnju prvog rendgenskog teleskopa koji bi bio postavljen u orbitu oko Zemlje. S velikom financijskom potporom NASA-e osnovan je pri harvardskom sveučilištu poseban odjel u koji prelazi Giacconi sa svojim suradnicima - sada ih je već preko dvije stotine, od čega polovicu čine astronomi. To je zabilježeno kao najveći znanstveni prijelaz u povijesti američke znanosti. S poznatim menadžerskim sposobnostima, Giacconi i taj projekt dovodi do uspjeha. Rendgenski teleskop na satelitu Einstein omogućuje dobivanje prvih slika neba velike rezolucije i precizne položaje tisuće rendgenskih objekata; bijelih patuljaka, neutronskih zvijezda, crnih rupa, međuzvjezdanih udarnih valova nastalih eksplozijama supernova, jezgrama galaksija, i vrućim plinom koji ispunjava prostor među galaksijama.
Chandra opservatorij rendgenskih zraka
Izbor Riccarda Giacconija za direktora Hubble Space Telescope Science Institute pri Sveučilištu Johns Hopkins u Baltimoru, iz kojeg se upravlja sa svemirskim teleskopom Hubble (HST), bilo je potpuno očekivano i prirodno. Novi izazov Giacconi prihvaća izborom za generalnog direktora European Southern Observatory sa sjedištem u Garchingu kraj Münchena i opservatorijima u čileanskim Andama, planinama La Silla i Paranal. Giacconijevim dolaskom započela je realizacija sigurno najvećeg projekta u astrofizici – postavljanje četiri 8-m teleskopa na Paranlu kraj Aftonagaste, te njihovo povezivanje u interferometar, poznate pod nazivom VLT i VLTI (Dugobazična interferometrija). Kada je Giacconi 1998. godine otišao na novu rukovodeću funkciju predsjednika Associate Universities u SAD-u, europski su astrofizičari započeli opažanja na najmoćnijim “strojevima” u svijetu. Sudjelovao je i na Chandra opservatoriju rendgenskih zraka, koji je lansiran 23. srpnja 1999., a to je najsloženiji opservatorij rendgenskih zraka do sada izgrađen, a radi i danas. Dobitnik je mnogih prestižnih nagrada i priznanja.
Ultraljubičasto zračenje
thumbnail|200px|[[Ultraljubičasta svjetlost je nevidljiva (zato se svjetlost koju emituje UV lampa naziva crno svjetlo), ali pošto se u spektru javlja odmah ispod ljubičaste podesća na nju.]] mini|desno|300px|[[Crno svjetlo ili UV flourescentna svjetiljka]]
Ultraljubičasto zračenje (skraćeno UV prema ) obuhvata elektromagnetno zračenje sa talasnim dužinama manjim od vidljivog zračenja, ali većim od onih koje imaju meki X-zraci. Deli se na blisko (380-200 nm, NUV), daleko ili vakuumsko (200-10 nm, skraćenica FUV ili VUV) i ekstremno (1-31 nm, skraćenica EUV ili XUV) ultraljubičasto zračenje.
Kada se ispituje njegovo delovanje na ljudsko zdravlje i okolinu, ultraljubičasto zračenje se obično deli na UVA (400-315 nm) ili dugotalasno, UVB (315-280 nm) ili srednjetalasno i UVC (<-280 nm) ili kratkotalasno (germicidno).
U spektru Sunčevog zračenja na ultraljubičasto zračenje otpada samo 10% energije. UVC-zraci ne prodiru do površine Zemlje, pa tako ni do naše kože, jer se apsorbuju u ozonskom sloju atmosfere. UVA i UVB zraci prodiru kroz spoljni sloj kože i izazivaju oštećenja: opekotine, rak kože, alergiju i sl. Oštećenju ćeliju kože naročito su izloženi ljudi svetle puti.
Otkriće
Otkriće ultraljubičastog zračenja je povezano sa promatranjem srebrnih soli (AgBr, AgCl i AgI), koje potamne kad su izložene Sunčevim zrakama. 1801. njemački fizičar Johann Wilhelm Ritter je primijetio da postoje nevidljive zrake svjetlosti, u blizini ljubičaste svjetlosti, koje su kemijski djelovale na papir, umočen u srebrni klorid, da potamni.
Podjela
Elektromagnetski spektar ultraljubičastog svjetla se može podijeliti na veliki broj načina. Sljedeća podjela je prema prijedlogu međunarodnog standarda, koji određuje Sunčevo zračenje (ISO-DIS-21348):
Izvori ultraljubičastog zračenja
mini|desno|300px|right|Provjera novčanica sa crnim svjetlom mini|desno|180px|Svjetlo antimikrobne svjetiljke
Prirodni izvori
Sunce zrači ultraljubičasto zračenje u području UVA, UVB i UVC. Zemljin ozonski omotač zaustavlja 97 % – 99 % Sunčevog ultraljubičastog zračenja, u području UVA i UVB, da stigne do površine Zemlje. Od ultraljubičastog zračenja koje stigne do površine Zemlje, gotovo sve otpada na UVA zračenje.
Obično prozorsko staklo je 90 % prozirno za UVA zrake, ali zaustavlja 90 % manje valne duljine. Silikatno ili kvarcno staklo je prozirno za sve ultraljubičasto zračenje, pa čak i za vakuumsko UV zračenje.
Vakuumsko UV zračenje označava područje od 100 do 200 nm, u kojem je zrak potpuno neproziran za to područje. Ta neprozirnost se javlja zbog snažne apsorpcije ili upijanja kisika u zraku. U proizvodnji poluvodiča se koristi svjetlost valne duljine manje od 200 nm, pa se mora raditi u plinu koji nema kisika u sebi.
Ekstremno UV zračenje je karakteristično za snažnu reakciju sa atomima: valne duljine iznad 30 nm izbacuju valentne elektrone i ioniziraju atome, dok fotoni valne duljine manje od 30 nm reagiraju sa elektronima u unutrašnjim energetskim razinama i sa jezgrom.
Crno svjetlo
Crno svjetlo zrači svjetiljka koja emitira u dugovalnom UV svjetlu (dužina vala oko 360 nm) i vrlo malo vidljive svjetlosti. Naziva se i UV flourescentna svjetiljka. Koriste se da bi pobudile fluorescenciju, kao da otkrije UV boje (provjera novčanica) ili recimo da otkrije urin. Koristi se i kod uređaja za privlačenje komaraca. Neke svjetiljke ne koriste fluorescentnu tvar, nego vrlo skupo staklo, poznato kao Woodovo staklo, koje služi kao filter. Crno svjetlo se emitira sa malom snagom i u području UVA zračenja, te ne uzrokuje opekotine na koži i rak kože.
Antimikrobna fluorescentna svjetiljka
Živa pod niskim pritiskom emitira 65% od ukupnog zračenja, na 254 nm liniji i 10 – 20% na liniji 185 nm.Ova svjetiljke nemaju florescentni premaz. Ona zasniva svoje djelovanje na činjenici da UV ultraljubičasto zračenje ubija većinu mikroorganizama ili mikroba. Takve svjetiljke ne sadrže uopće fluorescentnu tvar, tako da više liče na tinjalicu. Cijevi se sastoje od amorfnog (rastopljenog) kvarca, koji propusta UV zrake dobivene od emisije žive. Takve svjetiljke ne samo da ubijaju mikroorganizme, nego pretvaraju dio kisika u ozon. Mogu oštetiti oči i kožu, pa je obavezna zaštita kod rada sa antimikrobnom fluorescentnom svjetiljkom. Geolozi ih koriste za otkrivanje nekih vrsta minerala. Koriste se i kod nekih EPROM brisača. Te svjetiljke imaju oznaku G (engl. germicidal lamps).
Ultraljubičasta svjetleća diode (UV LED)
Svjetleće diode se mogu proizvesti da rade u ultraljubičastom području, iako su ograničene za valne duljine ispod 365 nm. U industriji se koriste za sušenje i otvdnjavanje, te za digitalne printere.
Plinske svjetiljke
Argon i deuterij svjetiljke sa električnim pražnjenjem, koriste se kao izvor ultraljubičastog zračenja, sa ili bez otvora.
Ultraljubičasto zračenje i zdravlje ljudi
mini|250px|desno|Riba je izvrstan izvor vitamina D mini|250px|desno|Opekotine od Sunčevog zračenja mini|250px|desno|Ultraljubičasti fotoni oštećuju DNA molekule kod živih organizama, na razne načine. Najčešći oblik oštećenja je kada se baze timina vežu međusobno, umjesto na različite strane lanca. Taj “timin dimer” stvara ispupčenja, koja iskrivljuju DNA molekulu, pa ona ne može raditi normalno. mini|250px|desno|Psorijaza na leđima mini|250px|desno|Vitiligo mini|250px|desno|Maligni melanom mini|250px|desno|Zaštitne naočale za zavarivanje mini|250px|desno|Zaštitne naočale za Sunce mini|250px|desno|Akvarel je vrlo osjetljiv na UV zračenje
Vitamin D
Vitamin D ili kalciferol je antirahitični vitamin, a često ga nazivaju i vitaminom Sunca. Zajedno sa paratireoidnim hormonom regulira koncentraciju kalcijevih iona u krvnoj plazmi. Skupina vitamina D obuhvaća 7 vitamina, ali kad se govori o vitaminu D u užem smislu misli se na smjesu vitamina D2 (ergokalciferol) i D3 (kolekalciferol). Ergosterol (provitamin ergokalciferola) je biljnog porijekla, dok je 7 - dehidrokolesterol (provitamin kolekalciferola). Najčešće su to bijeli kristali. Vitamin D praktički je netopiv u vodi, ali se otapa u alkoholu, kloroformu i eteru, te u biljnim uljima. Nije stabilan u kristaličnom stanju pa ga često nalazimo u uljnim otopinama koje su stabilne.
Vitamin D se u tijelu može sintetizirati u koži pod utjecajem Sunčevih ultraljubičastih zraka iz provitamina. Ali se može unositi i hranom. Najviše ga ima u ribljem ulju i mesu, mlijeku i mliječnim prozvodima i žumanjku, te gljivama. Dnevni zahtjevi za vitaminom D relativno su mali i odrasli ga nadoknađuju izlaganjem Suncu ili hranom. Preporučena dnevna količina (RDA) iznosi 5 - 10 μg.
Primarna je uloga vitamina D održavanje homeostaze i konstantne koncentracije kalcija i fosfata u plazmi. Potiče njihovu apsorpciju iz probavnog trakta. Pridonosi jačim kostima i zdravim zubima, te je vrlo učinkovit u razvoju djece. Nedostatak vitamina D očituje se klinički hipokalcijemijom, hipofosfatemijom ili općom demineralizacijom kosti, bolovima u kostima, spontanim frakturama i slabošću mišića. To je uzrokovano nedovoljnom resorpcijom kalcija i fosfata. Tako može doći i do bolesti koja se zove rahitis. To je metabolička bolest kostiju. Kosti postaju mekane i naginju deformacijama dok zubi postaju defektni. Najčešća je kod djece pa je njima vitamina D najviše potreban. U odraslih se javlja rijetko.
Izlaganje Suncu
Iako ultraljubičasto zračenje ima važnu korisnu ulogu u stvaranju vitamina D, nužnog za ravnotežu kalcija u organizmu, ima i svojih štetnih djelovanja. Pozornost na moguće štetno djelovanje Sunčeva zračenja na ljudsku kožu valja obratiti kad je posrijedi ultraljubičasto zračenje tipa UVA i UVB, a UVC apsorbira ozon u gornjim slojevima atmosfere i uglavnom ne dopire do površine Zemlje, osim kod bitno oštećenog ozonskog sloja (tzv. ozonske rupe).
Tako ultraljubičasto zračenje UVB, koje ne prodire u dublje slojeve kože, izaziva akutno oštećenje kože (eritem - crvenilo) u obliku opeklina, koje dovodi do degeneracije kože, njezina starenja, a može izazvati i rak kože zbog oštećenja gena za obnovu stanica kože.
Ultraljubičasto zračenje tipa UVA stvara spontanu i neposrednu pigmentaciju kože povećanom proizvodnjom melanina. Prodire u dublje slojeve kože uzrokujući oštećenja i mogući razvoj raka kože u kasnijoj fazi života.
El Trapiche, Tamuín
El Trapiche je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Tamuín.
Ultraljubičasto zračenje
Izlaganje Suncu
Intenzitet ultraljubičastog zračenja i njegova sastava ovisi o mnogim čimbenicima, koji uključuju i duljinu puta kroz atmosferu, što je ovisno o godišnjem dobu, dijelu dana, geografskoj širini, nadmorskoj visini te o oblačnosti i čistoći zraka. Kako ultraljubičasto zračenje UVB znatno ovisi o kutu Sunčeva svjetla, znatno je slabije zimi, zatim ujutro i kasno poslijepodne, a najjače ljeti i u podne. Ultraljubičasto zračenje UVA zbog veće valne duljine manje je ovisno o položaju Sunca i drugim utjecajima, pa tako, primjerice, i 83 % oblačnosti umanjuje UVA zračenje samo za 50 posto. Staklo i neke vrste plastike potpuno blokiraju UVB zračenje, a uopće ne smetaju UVA zračenju.
El Trapiche, Tamuín
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 31 m.
Ultraljubičasto zračenje
Izlaganje Suncu
Ne zaboravite:
Gotovo 80 posto sredstava za zaštitu kože od UV zračenja su u obliku emulzija na osnovi vodenih, alkoholnih ili uljnih otopina, a ostala su sredstva u obliku krema i gelova. Zaštitne tvari u tim sredstvima apsorbiraju, a u nekim slučajevima raspršuju i reflektiraju UV zrake. Najčešće primjenjivane tvari su one koje apsorbiraju UV zračenje valnih duljina oko 300 nm (tj. UVB zračenje) radi zaštite od sunčanih opeklina (crvenila), a dopuštaju prolaz UVA zračenja zbog pigmentacije kože.
Široko primjenjivane kemijske tvari u sredstvima za zaštitu su organski UVB filtri (esteri cinamične kiseline, metil-benziliden kamfor i u vodi topiv benzimidazol). One nisu dovoljne za zaštitu kože od mogućeg kasnijeg razvoja raka, jer ne djeluju na UVA zračenje, pa treba posebnu pozornost obratiti na zaštitu kože od UVA zračenja. Kemijsko sredstvo za filtriranje UVA zračenja je butil-dibenzolmetan, a poznat je i kao fotonestabilan spoj koji se na Suncu brzo razgrađuje.
Osim kemijskih organskih tvari, koriste se i druge zaštitne tvari, kao što su titanov i cinkov oksid. Cinkov oksid povoljniji je za UVA, a titanov za UVB zračenje. Mogu se koristiti u ograničenim količinama, jer inače ne dopuštaju pigmentaciju kože, pa ona ostaje bijela. Optimalan zaštitni učinak postiže se samo ako su čestice tih oksida iznimno sitne i ako se mogu potpuno ravnomjerno rasporediti po koži.
Zaštitni faktor - većina sredstava za zaštitu kože od ultraljubičastog zračenja deklarirana su tzv. zaštitnim faktorom - SPF. Zaštitni faktor nekog sredstva govori koliko vremenski dugo izlaganje UVB zračenju izaziva određeni stupanj eritema (crvenila) kože u usporedbi s vremenom za isti stupanj eritema na nezaštićenoj koži.
Većina proizvoda na tržištu ima zaštitne faktore između 15 i 25, a u nekim se zemljama pojavljuju i sredstva s većim zaštitnim faktorima. Oni iznad 40 nemaju smisla, jer već zaštitni faktor 33 filtrira 97 posto UVB zračenja.
Zaštita od UVA zračenja jednako je važna kao i zaštita od UVB zračenja, ali kako je štetno djelovanje UVA zračenja neprimjetno (jer ne izaziva crvenilo kože kao UVB), to je opasnost od njega zapravo veća. Međutim, za tu vrstu ultraljubičastog zračenja (UVA), koja u kasnijoj dobi također izaziva rak kože, ne postoje metode mjerenja djelotvornosti zaštite. Zasad na tržištu ima vrlo malo testiranih i odobrenih učinkovitih tvari za zaštitu od UVA zračenja, pa kod izbora treba obratiti pozornost na stupanj zaštite od UVA zračenja.
Medicinska primjena UV zračenja
UV zračenje se koristi za liječenje kožnih bolesti, kao što je psorijaza i vitiligo. Psorijaza je reativno česta kožna bolest i od nje boluje od 1-5% populacije. Najčešće ne stvara veće probleme oboljelom. Ono što je važno u terapiji psorijaze je izlaganje UV zračenju, bilo prirodnim izvorima - Sunčeva svjetlost ili umjetnim izvorima - UV svjetiljke. Izlaganje suncu je u većini slučajeva učinkovito i poznato je liječilište kod nas u Velom Lošinju.
PUVA-terapija ili fotokemoterapija podrazumijeva lokalno ili sistemsko nanošenje fotosenzibilizatora psoralena, a potom obasjavanje kože UVA zrakama. Nakon otkrića uskospektralne fototerapije rjeđe se primjenjuje u liječenju vitiliga. Naime, smatra da je do postizanja estetski prihvatljivog uspjeha prosječno potrebno 150-200 seansi obasjavanja, što može biti povezano sa povećanim rizikom od nastanka prekanceroza i karcinoma kože. Od otkrića uskospektralne (engl. narrow-band, 311 nm) UVB fototerapije, ona postaje najčešći oblik liječenja generaliziranog vitiliga te zamjenjuje do tada najčešće primjenjivanu PUVA-terapiju (fotokemoterapiju. Trajanje pojedine terapije je vrlo kratko, u početku tek dvadesetak sekundi, nakon čega se vrijeme obasjavanja postepeno povisuje do nekoliko minuta. Uskospektralna fototerapija u liječenju vitiliga provodi se 2 do 3 puta na tjedan, liječenje traje od 6 mjeseci do godine dana, a ponekad i više. Ukoliko ne dođe do početne repigmentacije unutar prva 3 mjeseca od početka fototerapije smatra se da fototerapija nije učinkovita te se sa istom prekida. Za vrijeme obasjavanja bolesnik nosi zaštitne naočale koje sprečavaju iritaciju oka. Nakon terapije može se pojaviti blago crvenilo kože što je pokazatelj da je primijenjena primjerena terapijska doza UVB zračenja. Ukoliko dođe do jačeg crvenila kože, savjetuje se smanjenje doze obasjavanja. Kod oko 50% bolesnika dolazi do ponovnog vraćanja većeg dijela pigmenta, iako je potpuna repigmentacija rijetka.
Štetno djelovanje UV zračenja
Preveliko izlaganje UVB zračenju može izazvati akutno oštećenje kože (eritem - crvenilo) u obliku opeklina, koje dovodi do degeneracije kože, njezina starenja, a može izazvati i rak kože, zbog oštećenja gena za obnovu stanica kože. Ultraljubičasto zračenje tipa UVA prodire u dublje slojeve kože uzrokujući oštećenja i mogući razvoj raka kože u kasnijoj fazi života. UVC zračenje ima najveću energiju i zato je najopasnija vrsta UV zračenja. Prije se vrlo malo pažnje posvećivalo UVC zračenju, jer atmosfera upija gotovo sve što nam stigne sa Sunca. Međutim, neki uređaji (sterilizacija) koriste tu vrstu zračenja i treba biti vrlo oprezan kod rukovanja s njima.
Koža i UV zračenje
UV zračenje vrlo brzo djeluje na našu kožu. Tek je nekoliko minuta izlaganja suncu dovoljno za nastanak neposredne pigmentacije. Isto je tako i za sintezu vitamina D u našoj koži potrebno pet minuta dnevno, dok je za pojavu solarnog crvenila na koži dovoljno nekoliko sati. Ako su u pitanju mjeseci i godine izlaganja Suncu, utjecaj UV zračenja je najnepovoljniji – koža stari, gubi elasticitet i može doći do nastanka karcinoma kože. Štetni učinci UV zračenja ne ovise samo o količini izlaganja Suncu, već i o osjetljivosti kože pojedinca. "Najosjetljiviji na UV zrake su oni ljudi koji imaju crvenu kosu, koji su pjegavi, sa svijetlim, zelenim ili plavim očima, svijetle puti. Oni nikad ne dobiju lijepu brončanu boju, a najčešće "izgore". Osobe bijele kože sa tamnom kosom i smeđim očima, također su osjetljivi, a najmanje osjetljivi su i nateže dobiju opekline ljudi tamne, smeđe kože i kose, sa smeđim očima.
U kronična djelovanja UV zračenja ubraja se fotostarenje koje zapravo počne s našim rođenjem. Zatim su tu kronični aktinični dermatitis, razne prekanceroze, lentigo solaris, keratosis actinica, tumori kože (karcinoma basocellulare i spinocellulare), mezenhimalni tumori kože, limfom kože i najopasniji, najmaligniji od njih – melanoma.
Maligni melanom je najzloćudniji tumor kože i sluznica. Nastaje malignom preobrazbom melanocita bazalnog sloja našeg epiderma i za njegov nastanak najvažniji su okolišni čimbenici, odnosno UV zračenje i genetska komponenta. U 50 posto slučajeva razvija se na klinički nepromijenjenoj koži, a u 35-50 posto slučajeva zloćudnih melanoma nastaje preobrazbom madeža na našoj koži. U cijelom svijetu u porastu je i broj slučajeva oboljelih od melanoma, ali i broj smrtnosti od melanoma.
Oči i UV zračenje
UVA zračenje može doprijeti do mrežnice oka, stoga dugotrajno izlaganje može uvelike povećati opasnost od degeneracije žute pjege. Šteta od UVA-zračenja je kumulativna, pa se preporuča nošenje sunčanih naočala.
UVB zračenje čini tek 10% od ukupnog ultraljubičastog zračenja koje dolazi do Zemlje, no upravo ono predstavlja najveću opasnost za zdravlje čovjeka te može uzrokovati najveću štetu vašim očima. Preveliko izlaganje UVB-zračenju može oštetiti rožnicu i izazvati bolno stanje, vrstu upale rožnice koja se naziva fotokeratitis.
UVC zračenje blokira ozonski omotač i trenutno ne predstavlja neposrednu prijetnju.
Umjereno ili produženo izlaganje očiju ultraljubičastom zračenju može uzrokovati brojna oštećenja dijelova oka, te biti glavnim uzrokom nekih od bolesti oka, poput katarakte ili sive mrene (zamagljenja očne leće) ili degeneracije žute pjege, što eventualno može dovesti i do gubitka vida. Pretpostavlja se da je otprilike 10% slučajeva katarakte ili sive mrene uzrokovano UVB-zračenjem, koje reagira s bjelančevinom iz leće. Katarakta predstavlja zamagljenje leće, koja mora biti prozirna za jasan vid.
Stvaranjem mrene, zaustavlja se i reflektira svjetlo koje ulazi u oko, što zablješćuje. Napredovanjem mrene, vid postaje sve slabiji i zamućeniji, kao da gledate kroz izmaglicu. Mrene predstavljaju glavni uzrok slabijeg vida u starijoj dobi, no operacijom se u većini slučajeva može povratiti izgubljeni vid. Degeneracija očne pjege također je jedan od vodećih uzroka gubitka vida, čiji napredak može biti ubrzan prekomjernim izlaganjem ultraljubičastom zračenju.
Zaštita očiju se možete postići na više načina, primjerice nošenjem šešira sa širokim obodom koji štiti oči od izravnog sunčevog svjetla, zatim nošenjem sunčanih naočala ili pak kontaktnih leća koje imaju zaštitu od ultraljubičastog zračenja. Naravno, šeširi ne predstavljaju potpunu zaštitu od UV-zračenja, već mogu smanjiti izlaganje očiju Suncu za otprilike 50%. Danas su dostupne kontaktne leće koje štetno zračenje mogu smanjiti i do 90%, dok kvalitetne sunčane naočale mogu garantirati čak i stopostotnu zaštitu od UV-zraka. Prilikom izbora sunčanih naočala koje mogu kvalitetno i efikasno blokirati štetno ultraljubičasto zračenje, treba imati na umu nekoliko stvari:
Sunce se zimi nalazi u nižem položaju na nebu u odnosu na položaj tijekom ljeta. To može uzrokovati još veću izloženost štetnim UV zrakama, posebice ako vani provodite mnogo vremena ili se bavite nekim sportom. Zbog reflektivne prirode snijega, prema nekim procjenama čak do 85% sunčevih UV zraka biva reflektirano od njegove površine. U vrlo kratkom roku, te UV-zrake mogu uzrokovati sunčane opekotine na površini oka koje se još nazivaju i sniježno sljepilo, a predstavljaju velik problem skijašima i ostalim sportašima na snijegu.
Propadanje i razgradnja polimera, pigmenata i bojila
Mnogi polimeri blijede, propadaju i razgrađuju se pod utjecajem UV zračenja i zato je potrebno staviti dodatno UV apsorbere da štite polimere. Osim toga, mnogi pigmenti i bojila upijaju UV zračenje, te mijenjaju boju, tako da umjetničke slike (posebno akvarel) i tekstil trebaju isto dodatnu zaštitu od Sunčevog zracenja, ali i fluorescentnih svjetiljki.
Primjena UV zračenja
mini|desno|250px|Ptica se pojavljuje na VISA kreditinim karticama pod UV svjetiljkama mini|desno|250px|Ksenonova svjetiljka mini|desno|250px|Maglica NGC 6543, poznata i pod imenom Mačje oko mini|desno|250px|Entomolog koristi UV svjetiljku za skupljanje kukaca [[Kornjaši|kornjaša]] mini|desno|250px|Kolekcija minerala pod UV svjetlom mini|desno|250px|Dezinfekcija vode Sunčevim ultraljubičastim zračenjem u [[Indonezija|Indoneziji]] Primjena UV zračenja prema valnim duljinama:
Osiguranje
Za spriječavanje krivotvorenja važnih dokumenata (kreditne kartice, vozačke dozvole, putovnice), dodatno se stavlja vodeni žig, koji je vidljiv samo pod UV svjetiljkama. Vize i naljepnice, koje se stavljaju u putovnicu, sadrže mnoge detalje koji su nevidljivi kod vidljive svjetlosti, ali vrlo dobro se uočavaju pod UV svjetiljkama. Novčanice imaju uglavnom dodatna vlakna u boji, vidljiva samo pod UV svjetiljkama.
Gornji Streoc
Gornji Streoc je selo u opštini Dečani na zapadu Kosova i Metohije. Nalazi se u Metohiji slivu između Dečana i Peći duž planinske granice sa Albanijom. Većina stanovnika su danas Albanaci, bez srpske i ostalih manjina koji su proterani od strane albanskih terorista tokom ratova 90-ih godina 20. veka.
Ultraljubičasto zračenje
Fluorescentne svjetiljke
Fluorescentne svjetiljke stvaraju UV zračenje ioniziranjem žive pod niskim tlakom, koja ima valnu duljinu od 253,7 nm i 185 nm. Te fotone zatim upijaju elektroni u fluorescentnom sloju, na unutrašnjoj strani cijevi, koji emitiraju fotone u vidljivom području za ljudsko oko. Fluorescentne svjetiljke koje nemaju fluorescentni sloju ili je oštećen, vrlo su opasne za zdravlje ljudi. Ostali izvori UV zračenja su ksenonove elektrolučne svjetiljke, deuterij elektrolučne svjetiljke, živa-ksenon elektrolučne svjetiljke, metal-halidne elektrolučne svjetiljke i volfram-halogene žarne svjetiljke.
Gornji Streoc
Demografija
Naselje ima albansku etničku većinu. Broj stanovnika na popisima:
Ultraljubičasto zračenje
Astronomija
U astronomiji, vrlo topli objekti prvenstveno emitiraju UV zračenje (vidi Wienov zakon pomaka). Budući da ozonski omotač zaustavlja veći dio UV frekvencija, znatan broj UV opservatorija se nalazi u svemiru.
Barrio Colorado, Santiago del Río
Barrio Colorado je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santiago del Río.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 31 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1662 m.
Opština Purísima del Rincón, Guanajuato
Purísima del Rincón je opština u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato.
Prema proceni iz 2013. godine u opština je živelo 12983 stanovnika. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 1783 m.
Ultraljubičasto zračenje
Biološka promatranja i kontrola epidemija
Neke životinje, kao što su ptice, gmazovi i insekti (pčele), mogu vidjeti u bliskom UV području (300 – 400 nm). Mnoge voćke, cvijeće i sjemenke su osjetljivije na UV zračenje od ljudskog oka. Škorpioni svijetle pod UV svjetiljkom. Neke ptice imaju perje koje se bolje vidi u UV području. Urin i ostale tjelesne tekućine kod nekih životinja, kao kod psa, mačaka, pa i ljudi, se bolje vidi pod UV svjetiljkama. Tragovi urina glodavaca se mogu pratiti pod UV svjetlom, kako bi se spriječilo njihovo širenje u ljudskim naseljima. Leptiri koriste ultraljubičaste oznake kod prepoznavanja suprotnih spolova.
Spektrometrija
Spektroskopija vakuumskog UV zračenja koristi ultraljubičasto zračenje kratke valne duljine, znano kao vakuumsko ultraljubičasto zračenje (200 nm–100 nm), kao medij proučavanja. Ovo zračenje uzrokuje pubuđenje elektrona u visoka energijska stanja: tzv. Rydbergove orbitale. Ova spektroskopija se koristi za proučavanje visokopobuđenih molekula. Objekti koji emitiraju ultraljubičasto zračenje moraju biti zagrijani na ekstremno visoke temperature, pa se koristi u astronomiji za proučavanje vrućih zvijezda, zvjezdanih korona i vrućih maglica.
Higijena i UV zračenje
UV svjetiljke se koriste za otkrivanje organskih taloga, gdje čišćenje sanitarija nije dobro obavljeno. Urin i fosfati se lako otkrivaju. Koristi se u bolnicama, hotelima, javnim sanitarijama i u industriji.
Otkrivanje minerala
UV svjetiljke se koriste kod otkrivanja minerala i dragog kamenja, koji često drukčije svijetle pod vidljivom svjetlošću, a drukčije pod UV svjetiljkama (fluorescencija).
Lily Lake, Illinois
Lili Lejk je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Simon Newcomb
Simon Newcomb (Wallace, Nova Škotska, 12. ožujka 1835. – Washington, 11. srpnja 1909.), američki astronom kanadskog podrijetla. Bio je profesor astronomije i matematike na Sveučilištu Johns Hopkins. Istraživao gibanje Mjeseca i odredio točne vrijednosti niza osnovnih astronomskih konstanti. Poznat je po vrlo točnim tablicama gibanja planeta, Mjeseca i zvijezda. Zajedno s A. A. Michelsonom mjerio je brzinu svjetlosti. Godine 1879. pokrenuo je časopis Astronomical Paper u kojem je objavio većinu radova. Bavio se finacijama i političkom ekonomijom, napisao znanstvenofantastični roman i autobiografiju.
Lily Lake, Illinois
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 993, što je 168 (20,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Silvestre, Tecomán
Silvestre je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Colima, u opštini Tecomán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 46 m.
Newton, Iowa
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 15.254 stanovnika, što je 325 (2,1%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Ultraljubičasto zračenje
Fotolitografija
UV zračenje se koristi u fotolitografiji, koja se primjenjuje u proizvodnji poluvodiča, integriranih krugova i tiskanih pločica.
Provjera električne izolacije
UV svjetiljke mogu otkriti koronalno pražnjenje na električnim aparatima, što obično oštećuje izolaciju kod električnih vodiča.
Sterilizacija
Sterilizacija ultraljubičastim zračenjem - oštećuje stanične nukleinske kiseline i na taj način djeluje germicidno. Koristi se za sterilizaciju prostorija. Štetno djeluje na vid, pa se nesmije koristiti u prostorijama u kojima se nalaze ljudi.
Sterilizacija vode za piće
Učinkovita i sigurna alternativa kemijskim metodama dezinfekcije vode je sterilizacija vode ultraljubičastom svijetlošću.
Davne 1878. primjećeno je da Sunčeva svjetlost djeluje antibakterijski. Kasnija ispitivanja pokazala su da antibakterijski učinak Sunčeve svjetlosti ne dolazi od vidljive već od nevidljive svjetlosti valnih duljina od 100 do 400nm, a najbolji rezultate postižu UVC zrake pri valnoj duljini od 254 nm. UVC zrake navedene valne duljine mijenjaju genetski DNA materijal ćelija tako da bakterije, virusi, alge i drugi mikroorganizmi gube sposobnost reprodukcije. Prisutni mikroorganizmi ugibaju, a s tim i rizik od bolesti koje oni mogu izazvati. Upravo ova činjenica iskorištena je kod UV sterilizatora gdje se UVC zrake dobivaju umjetnim putem pomoću kvarcnih lampi sa živinim parama.
Centralni dio UV sterilizatora je UV svjetiljka, koju čini kvarcna cijev u kojoj se nalazi određena količina žive. Stavljanjem lampe pod napon dolazi do stvaranja električnog luka koji kontinuirano pobuđuje atome žive koji emitiraju energiju valne duljine 254 nm. Sterilizacija vode se odvija tako da voda teče u tankom sloju oko kvarcne cijevi u kojoj se nalazi UV lampa pri čemu voda prima određenu količinu energije.
Proizvodnja hrane
Kod proizvodnje hrane zahtjev je da se što manje koristi toplinska obrada hrane, kako bi ona ostala što svježija. Osim toga, veliki je strah javnosti od trovanja hranom. Zbog toga, sve se više koristi, na primjer, pasterizacija sa UV svjetiljkama.
Uređaji za otkrivanje plamena
UV uređaji za otkrivanje plamena su osjetljivi na većinu plamena, uključujući ugljikovodike, sumpor, vodik, amonijak itd. Uređaji za otkrivanje plamena koji imaju i UV i infracrvene davače, su puno sigurniji u radu.
Šalovci
Stanovištvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine Šalovci su imali 462 stanovnika.
António Guterres
António Manuel de Oliveira Guterres (António Manuel de Oliveira Guterres) je portugalski političar i diplomata koji je krajem 2016. godine izglasan za devetog generalnog sekretara Ujedinjenih nacija. Mandat na položaju generalnog sekretara UN-a započinje mu 1. januara 2017. godine.
Guterres je od 1995. do 2002. bio premijer Portugala iz redova Socijalističke partije, a bio je i predsednik Socijalističke internacionale u periodu od 1999. do 2005. godine. Od juna 2005. do decembra 2015. služio je kao Visoki komesar Ujedinjenih nacija za izbeglice. U oktobru 2016. Opšta skupština Ujedinjenih nacija aklamacijom ga je izglasala za naslednika Ban Ki-moona na mestu generalnog sekretara UN-a.
Rane godine
António Guterres rođen je i odrastao u portugalskom glavnom gradu Lisabonu kao sin Virgílija Diasa Guterresa (1913–2009) i njegove supruge Cândide de Oliveira (rođene 1923. godine). Pohađao je i 1965. godine završio Liceu de Camões, prestižnu srednju školu na kojoj je osvojio i nagradu Prémio Nacional dos Liceus za najboljeg učenika u zemlji. Nakon srednje škole započeo je studij fizike i elektroinženjeringa na Tehničkom institutu Univerziteta u Lisabonu. Fakultet je završio 1971. godine nakon čega se zaposlio kao asistentski predavač na fakultetu pre nego što će ući u politički život.
Politička karijera
Guterresova politička karijera započela je 1974. godine kada se pridružio Socijalističkoj partiji. Nedugo nakon toga će da prekine dotadašnju akademsku karijeru i u potpunosti se posveti politici. U periodu Karanfilske revolucije 25. aprila 1974. kojom je oboren režim eksrtemno desne (po mnogima i fašističke) Caetanove diktature, Guterres je ušao u vodstvo Socijalističke partije i obnašao više visokih funkcija. U kasnim 70-im godinama bio je deo tima koji je pregovarao o uslovima ulaska portugala u tadašnju Evropsku ekonomsku zajednicu, preteču današnje Evropske unije. Guterres je bio jedan od osnivača Portugalskog izbegličkog saveta 1991. godine. 1992. godine postao je generalni sekretar Socijalističke partije, treći u svega šest godina, i lider opozicije. Za zamenika predsednika Scijalističke internacionale izabran je 1992. godine.
Premijer Portugala
Nakon mandata Aníbala Cavaca Silve, Socijalistička partija odnela je pobedu na izborima 1. oktobra 1995. godine nakon čega je Guterres postao portugalski premijer. Njegova predizborna kampanja temeljila se na platformi zadržavanja čvrste kontrole nad budžetskim rashodima u nameri da zemlja ispuni uslove za ulazak u eurozonu pri njezinom osnivanju 1. januara 1999. Guterres se u tome trenutku pridružio kao sedmi socijalistički premijer na vlasti u zemljama Evropske unije (Španija, Danska, Finska, Švedska, Grčka i Holandija). Sa stilom koji se razlikovao od prethodnika po otvorenosti prema dijalogu i diskusiji, Guterres je uživao visoku potporu u prvim godinama premijerskog mandata. Budući da je portugalska ekonomija bila u uzlaznoj putanji, vlada je u isto vreme uspela da ispuni cilj smanjenja budžetskog deficita dok je u isto vreme povćala potrošnju i pokrenula nove uslovljene programe socijalne pomoći. Kao premijer Guterres je predsedao izložbom Expo '98 u Lisabonu na kojoj se obeležavala i 500-ta godišnjica putovanja moreplovca i istraživača Vasca de Game.
U međunarodnoj politici vlada je inzistirala na intervenciji Ujedinjenih nacija u Istočnom Timoru 1999. godine, bivšoj portugalskoj koloniji uništenoj u indonezijskoj okupaciji i ratu nakon izglasavanja neovisnosti. Guterres je 1999. godine ponovo izabran za premijera i od januara do juna predsedavao je Vijećem Evropske unije, međutim unutarnji partijski sukobi i usporavanje ekonomije, zajedno sa katastrofom sa urušavanjem Hintze Ribeiro mosta 4. marta 2001. godine narušili su autoritet i popularnost vlade.
Nakon katastrofalnih rezultata Socijalističke partije na lokalnim izborima u decembru 2001. Guterres je odstupio sa mesta premijera izjavljujući "odstupam kako bih sprečio da se zemlja uruši u političku močvaru". Parlament je raspušten i raspisani su novi izbori. Socijalistička partija izgubila je sledeće izbore pred Socijaldemokratskom partijom predvođenom Joséom Manuelom Barrosom.
Jenalöbnitz
Jenalebnic je opština u njemačkoj saveznoj državi Tiringija. Jedno je od 93 opštinska središta okruga Zale-Holcland. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 155 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 16074043.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Zale-Holcland Jenalebnic se nalazi u saveznoj državi Tiringija u okrugu Zale-Holcland. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 208 metara. Površina opštine iznosi 3,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 155 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 39 stanovnika/km².
Donji Streoc
Donji Streoc je selo u opštini Dečani na zapadu Kosova i Metohije. Većina stanovnika su danas Albanci, bez srpske i ostalih manjina koji su proterani od strane albanskih terorista tokom ratova 90-ih godina 20. veka.
Demografija
Naselje ima albansku etničku većinu. Broj stanovnika na popisima:
Ca' Ghetto, Venezia
Ca' Ghetto je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.
Făgețel, Remetea
Făgețel je naselje u Rumuniji u okrugu Hargita u opštini Remetea.
Ca' Ghetto, Venezia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 26 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2 m.
Făgețel, Remetea
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 836 m.
Zeleno
Zelena boja se registruje na talasnim dužinama od 570 do 590 nm. Asocira na daleko i hladno. Ne utiče bitnije na fiziološke funkcije čoveka. Deluje umirujuće i nešto malo utiče na povećanje radne sposobnosti na radnom mestu.
Zelena boja je boja islamske religije, pravoslavlja i ekologije. Ekološki pokreti se drugačije nazivaju „zeleni“ jer tom bojom označavaju svoju borbu za zaštitu prirode. Kao znak, zelena boja predstavlja da je nešto dopušteno (primer: semafor), ili slobodno (primer: taksi-vozilo), za razliku od crvene koja predstavlja zabranu. Zelena je boja prirode. Ljudima sa oštećenim vidom se preporučuje da gledaju u nju.
Zelena boja ima u RGB-u vrijednost (0, 255, 0) decimalno ili 00FF00 heksadecimalno
Kršćanstvo
Jedna od liturgijskih boja. Znakom je nade. Upotrebljava se u nedjeljama Duhova te u ostalim običnim nedjeljama. Nakon silaska Duha Svetoga "nastupa vrijeme Crkve koja je na putu te živi u nadi, očekujući 'slavni dolazak Gospodinov' ".
Zelena boja kao simbol
mini|Novčanica od jednog [[Američki dolar|američkog dolara.]] Zelena se boja koristi u opisivanju ljudi koji su neiskusni, ljubomorni, ili bolesni. U Sjedinjenim Američkim Državama, zelena je sleng izraz za novac. Kulturološki, zelena nosi široka i ponekad kontradiktorna značenja. U nekim kulturama, zelena simbolizira nadu i rast, dok je u drugima ona povezana sa smrću, bolešću, zavišću, ili đavlom. Ipak se zelena boja najviše povezuje s prirodom. Na primjer, Islam slavi zelenu boju jer očekuje da raj bude prepun zelenila. Zelena je također povezana s regeneracijom, plodnošću i ponovnim rođenjem zbog svoje veze s prirodom. Nedavno su političke skupine u kampanjama počele uzimati zelenu boju kao simbol zaštite okoliša i bioraznolikosti, ali i socijalne pravde. To je dovelo do sličnih kampanja u oglašavanju proizvoda, pa tako poduzeća prodaju zelene ili ekološki prijateljske odnosno prihvatljive proizvode (posebice bio-hrana).
Zelena boja u prirodi
mini|[[Grašak u rukama indijskog uličnog prodavača.]] Životinje, kao što su žabe, gušteri i ostali gmazovi i vodozemci, ribe, kukci i ptice, pojavljuju se zeleni zbog mješavine slojeva plave i zelene boje na njihovoj koži. Daleko najveći doprinos „zelenosti“ u prirodi je klorofil, pomoću kojeg biljke obavljaju fotosintezu. Mnogi minerali sadrže pigmentime zelene boje pa se stoljećima koriste za dobivanje zelene boje. Ogroman je broj minerala koji imaju zeleni pigment zbog mnogih različitih kemijskih elemenata koje sadrže. Među njima najviše se ističe smaragd koji je obojen zeleno zbog kroma, a ponekad i vanadija. Krom (III) oksid (Cr2O3) naziva se krom zeleni,ali kada se koristi za proizvodnju boje naziva se Viridian ili institucionalno - zelena. Jako dugo godina izvor boje amazonita je bila misterija. Vjerovalo se da je zelen zbog bakar jer bakrovi spojevi često imaju plave i zelene pigmente. Amazonit je plavo-zelene boje ipak zbog male količine olova i vode. Rani slikari su također koristili bakar pomiješan s voskom (i još nekim tvarima) kako bi dobili zelenkastu boju. Mješavine oksidiranog kobalta i cinka su također su se korisli za stvaranje zelene boje, i to već u 18. stoljeću. Za stvaranje zelene iskre u vatrometu koriste se soli barija, kao što su barijev klorat, kristali barijeva nitrata, ili barij klorida, a oni se koriste i za zelenu boju vatre u kaminima bogataša.
Zelena boja i umjetnost
U 15. stoljeću "Saint Wolfgang and the devil", Michaela Pachera, vrag je zelen. Pjesnici poput Chaucera također misle da postoji veza između zelene boje i đavla. U mnogim folklorima i književnosti, zelena je tradicionalno bila korištena za simbole prirode, to jest života, plodnosti i ponovnog rođenja. Zelena je simbol uskrsnuća i besmrtnosti u drevnom Egiptu (bog Oziris je prikazan sa zelenom kožom). Zelena se koristi za opisivanje nekoga tko mlad, neiskusan, naivan (po analogiji na nezrelo voće). Zelena je tradicionalna boja nosili lovci u 19. stoljeću, pa se jedna nijansa zelene zove „hunting green“, odnosno lov - zelena. U 20. stoljeću je većina lovaca počela nositi boje masline, također nijansu zelene, a ne „hunting green“ boju.
Zelena se također koristi za označavanje vračanja, vragolija i zla zbog svoje povezanosti sa vilama i duhovima ranog Engleskog folklora. Također je imala povezanosti s propadanjem i toksičnosti. Glumac Bela Lugosi nosio je zelenu odjeću i šminku za ulogu u Drakuli. Zelena boja kože povezana je s mučninom i bolesti. U kombinaciji sa zlatom, smatra se da pomlađuje. U keltskoj tradiciji, zelena se izbjegava u odjeći zbog svoje povezanosti s praznovjerjem. Zelena se smatrala da je nesretna boja u britanskoj kulturami, gdje zeleni automobili, vjenčanice, i kazališni kostimi nose nesreću zbog praznovjerja. Stoga su i u Čovjeku-pauku zlikovci često bili obojeni zeleno predstavljajući razliku od junaka crvene boje.
Vallestura, Alessandria
Vallestura je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 35 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 251 m.
Oppilo, Massa e Carrara
Oppilo je naselje u Italiji u provinciji Massa e Carrara, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 390 m.
El Limón, Villa Guerrero
El Limón je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Villa Guerrero.
Rancho San Martín, Cochoapa el Grande
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 93 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2437 m.
NGC 1146
NGC 1146 je otvoreni skup u zviježđu Perzeju.
Ovčar (film, 1971)
Ovčar je jugoslavenski igrani film snimljen 1971. godine u režiji Bakira Tanovića. Protagonisti su grupa pastira sa planine koja svoja stada nastoje dovesti na ispašu u dolinama, gdje ih neprijateljski dočekuje tamošnje stanovništvo.
Aumont-en-Halatte
Omon an Alat je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Oaza koja pripada prefekturi Sanlis.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 482 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 70 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,83 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 99 metara (maksimalnoj 143 m, a minimalnoj 65 m).
NCPE Conquista Agraria, La Paz
NCPE Conquista Agraria je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Baja California Sur, u opštini La Paz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 160 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 63 m.
Aeroflot
Aeroflot - Ruske Avionlinije  (IATA: SU, ICAO: AFL) je nacionalna avio-kompanija Rusije i bivša nacionalna avio-kompanija Sovjetskog Saveza kada je ujedno bila i najveća avio-kompanija na svetu. Sedište kompanije je u Moskvi i ona leti ka 116 destinacija u 52 zemlje. Aerodrom Šeremetjevo je glavna baza kompanije.
Коњска Река
Коњска Река је насеље у Србији у општини Бајина Башта у Златиборском округу, на планини Тара. Према попису из 2002. било је 112 становника (према попису из 1991. било је 134 становника).
Демографија
У насељу Коњска Река живи 98 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 47,6 година (47,7 код мушкараца и 47,5 код жена). У насељу има 34 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 3,29.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године), а у последња три пописа, примећен је пад у броју становника.
Aeroflot
Istorija
mini|"Krilati [[srp i čekić" je najprepoznatljiviji simbol Aeroflota.]] Kompanija je osnovana 9. februara 1923. pod imenom Dobrolet. Počela sa letovima 15. jula 1923. godine na liniji između Moskve i Nižnjeg Novograda.
levo|200p|mini|Zastava Aeroflota. Ime menja u Aeroflot 1932. godine. Međunarodni saobraćaj ka Nemačkoj se uspostavlja 1937. U to vreme kompanija postaje najveća kompanija na svetu i taj epitet zadržava sve do raspada Sovjetskog Saveza.
Tokom 1940-ih godina glavni avion u kompaniji bio je Lisunov Li-2, u stvari DC-3 koji je sa licencom proizvođen u Sovjetskom Savezu. Kasnije su ti avioni postepeno bili zamenjeni Iljušinima Il-12 i Il-14.
15. septembra 1956. Aeroflot u saobraćaj uvodi prvi mlazni putnički avion u Sovjetskom Savezu Tupoljev Tu-104 na liniji između Moskve i Irkutska. Prvi međunarodni let ovim avionim bio je između Moskve i Praga. U 1962. kompanija uvodi avione Tupoljev Tu-124. 1967. godine kompanija uvodi male regionalne avioe Tu-134 i prve sovjetske dugolinijske mlazne avione Iljušin Il-62 na liniji između Moskve i Montreala.
U 1976. godini Aeroflot je prevezao ukupno 100 miliona putnika oborivši sve rekorde do danas. Poređenja radi, avio-kompanija sa najvećim brojem putnika danas, Ameriken erlajns, prevozi 80 miliona putnika godišnje.
1980. u flotu uvode prvi putnički širokotrupni avion sovjetske proizvodnje, Iljušin Il-86.
Godine 1992. kompanija kupuje prvi avion zapadne proizvodnje, Erbas A310, a 1993. kreće sa letovima između Moskve i Njujorka novim modernim širokotrupnim avionima Iljušin Il-96-300.
Posle raspada Sovjetskog Saveza, Aeroflot se raspao na više od 300 regionalnih kompanija (mnoge od njih su imale samo 1-2 aviona) koje su postale ili nacionalne kompanije novonastalih država ili su privatizovane. Jezgro kompanije je opstalo i pod imenom Aeroflot RIA (Russian International Airlines) je obavljalo uglavnom međunarodne linije iz Moskve. Aeroflot RIA je 1994. godine proglašen deoničarskim društvom i 49% akcija je podeljeno zaposlenima. Iste godine kompanija po prvi put kupuje američke avione, Boinge 767. Nešto kasnije kompanija uzima u najam Boinge 737 i 777 kao i teretne verzije aviona DC-10.
mini|Aeroflot [[Boing 767-300ER (2006)]] Godine 2000. kompanija menja ime u Aeroflot – Ruske Avionlinije (Rossiйskie avialinii, Aeroflot – Russian Airlines) i menja strategiju okrećući se domaćim linijama koje je do tada uglavnom prepuštala drugim kompanijama.
Iako je vizuelni identitet kompanije potpuno promenjen i zamenjen izuzetno lepim i modernim rešenjem zaštitni znak, srp i čekić sa krilima, iako komunistički simbol, zadržan je do dana današnjeg posle ankete koja je sprovedena među putnicima koja je pokazala da su ljudi ubedljivo za zadržavanje starih obeležja.