cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tiger II
Razvoj
Razvoj teškog tenka je započet 1937. godine. Ugovor za dizajniranje novog teškog tenka je dodijeljen tvrtki Henschel. Drugi ugovor je dodijeljen 1939. poznatom njemačkom dizajneru, Ferdinandu Porscheu. Oba su prototipa imali ugrađenu istu kupolu koju je dizajnirao i proizvodio Krupp. Razlike između dva tenka su se odnosili na izgled tijela, korištenu transmisiju i suspenziju i vozne mogućnosti.
Verzija koju je predstavio Henschel je koristila konvencionalni dizajn tijela sa zakošenim oklopom kao na Panther tenku. Motor je bio ugrađen straga i korišteno je devet međusobno preklapanih čeličnih kotača sa svake strane pričvršćenih na poprečne torzijske poluge slično kao i na originalnom Tigeru.
Tijelo tenka kojeg je dizajnirao Porsche je imalo kupolu postavljenu na stražnji dio tijela i motor ugrađen u sredinu tijela. Suspenzija je bila ista kao i na Jagdpanzer Elefantu, sa šest kotača sa svake strane tenka. Jedna Porscheova verzija je imala hibridni benzinsko-električni pogonski sustav. Taj hibridni pogonski sustav je bio povezan: benzinski motor - generator električne struje - elektromotor - pogonski prijenos. Ovakvo rješenje je bilo i prije predloženo za Tiger (P) (kasnije prototipovi Elefanta) i u nekim američkim konceptima, ali nikada nije ušao u proizvodnju. Porscheova suspenzija je korištena kod nekoliko kasnijih Jagdtiger lovca tenkova. Drugi prijedlog je bio uporaba hidrauličnog pogona. Neobični koncepti dr. Porschea su imali jako malo koristi.
Dizajn
mini|lijevo|250px|Model koji prikazuje zaobljeni prednji dio tzv. "Porscheove" kupole mini|lijevo|250px|Jasni prikaz kupole sa necentriranim topom, koji je pomaknut više udesno. Može se vidjeti i ravna ploča na prednjem dijelu tzv. "Henschelove" kupole. Slika je fotografirana tokom Operacije Panzerfaust u Budimpešti, 15. 10. 1944.
Epsilon ćelije
Epsilon ćelije (ξ-ćelije), su endokrine ćelije smeštene u Langerhansovim ostrvcima pankreasa (gde čine manje od 1% ćelija ostrvaca) i endokrinim ćelijama u gastroenteropankreatičnom sistemu (zidu želuca), koje u krvotok luče hormon grelin.
Tiger II
Dizajn
Henschel je dobio ugovor i svi tenkovi Tiger II su proizvedeni u toj tvrtki. U proizvodnji su korištena dva različita dizajna kupole. Prvotni dizajn se katkada naziva "Porscheova" kupola što je zabuna. Ta kupola je bila dizajnirana za Porscheov prototip, ali je kupolu za oba prototipa (Porscheov i Henschelov) dizajnirala tvrtka Krupp. Ta je kupola imala zaobljeni prednji dio sa kosim bočnim stranama i zaobljenom izbočinom na lijevoj strani kupole kako bi na krov stala zapovjednikova kupola. Pedeset takvih kupola je u početnoj fazi proizvodnje montirano na Henschelovo tijelo tenka, ali su ove kupole bile komplicirane za proizvodnju. Mnogo češća kupola, katkad zvana "Henschelova" kupola, je bila pojednostavljena (prednji dio više nije bio zaobljen) sa ravnom i debljom prednjom pločom. Zaobljena prednja strana kupole je na prvim proizvodnim primjercima proizvodila efekt koji se naziva "shot trap" (sh. pucajuća zamka) koja bi kada projektil udari kupolu doveo do promjene putanje projektila i odbio ga u tijelo tenka na kojem je oklop manje debljine. Bočne stranice također nisu bile toliko zakošene što je maknulo potrebu za izbočinom kako bi stala zapovjednikova kupola. Primjerci sa obje verzije kupole su korišteni u borbama.
Kupola je dizajnirana kako bi se u nju mogao ugraditi 88 mm KwK 43 top kalibra 71. U kombinaciji sa Turmzielfernrohr 9d (njem. teleskopski vizor kupole) monokularni vizor kojeg je proizvodio Leitz bilo je to veoma precizno i ubojito oružje. Tokom testnih vježbi, vjerojatnost da prva granata pogodi metu visoku 2 metra i 2,5 metara široku je pala ispod 100% samo kada je udaljenost bila veća od 1000 metara. Na udaljenosti od 1500 metara vjerojatnost je pala na 95-97 posto, a na 2000 metara na 85-87 posto, ovisno o vrsti granate. Zabilježene preciznosti u borbi su bile manje, ali i dalje više od 80% na 1000 metara, 60% na 1500 metara i oko 40% na 2000 metara. Penetracija ploče oklopa nagnute za 30o je bila 202 i 132 mm na udaljenostima od 100 i 2000 metara za Panzergranate 39/43 (sh. tenkovska granata) i 238 i 153 mm za Panzergranate 40/44 projektil na istim udaljenostima. Visokoeksplozivna granata (HEAT) Sprenggranate 43 se koristila za "meke" mete ili Hohlgranate (katkad zvana Hohlgeschoss 39) koja je mogla probiti 90 mm oklopa na bilo kojoj udaljenosti, a koristila se kao višenamjenska granata za "meke" i oklopne ciljeve.
Epsilon ćelije
Istraživanja sprovedena na miševima sugerišu da je genetska komponenta u osnovi ravnoteže između insulina i grelina u regulisanju nivoa glukoze u metaboličkim procesima.
Primarni efekat grelina - „hormona gladi“ je regulacija apetita.
Cerro Lumbre, San Miguel Coatlán
Cerro Lumbre je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini San Miguel Coatlán.
Tiger II
Dizajn
Za okretanje kupole je bio zadužen Boehringer-Sturm L4S hidraulični motor koji je pokretan sa glavnog motora preko odvojene osovine. Topniku su na raspolaganju bile dvije različite brzine okretanja kupole preko ručice mjenjača koja se nalazila desno od njega. Kupola se mogla okrenuti za jedan puni krug unutar 60 sekundi u nižoj brzini ili za 19 sekundi u višoj brzini u stanju mirovanja i u 10 sekundi pri maksimalnoj brzini motora. Smjer i brzinu okretanja je kontrolirao topnik preko nožnih papučica ili preko poluge za upravljanje blizu njegove lijeve ruke. Sustav je radio dovoljno glatko i točno za konačno pozicioniranje topa tako da topnik nije trebao koristiti ručne komande za precizno podešavanje. Većina ostalih tenkova u tom vremenskom razdoblju je zahtijevalo precizno podešavanje. Ako bi motor otkazao ili bio oštećen, kupola se polako mogla pomicati ručno uz pomoć punitelja koji je imao pomoćni kotač.
mini|desno|250px|Dva auspuha na stražnjem dijelu tijela
Kao i svi njemački tenkovi u to vrijeme, imao je benzinski motor. Isti je motor snage 700 KS V-12 Maybach HL 230 P30 pokretao mnogo lakše tenkove kao Panther i Tiger I. Tiger II je pokretao preslab motor s obzirom na težinu vozila kao i mnoge druge teške tenkove u Drugom svjetskom ratu i trošio je mnogo goriva s čijim se manjkom njemačka borila kroz cijeli rat. Ugrađeni prijenos je bio Maybach OLIVAR EG 40 12 16 Model B, koji je imao osam brzina za kretanje naprijed i četiri za kretanje unatrag. Mjenjač Henschel L 801 je bio podložan čestim kvarovima. Poprečne torzijske šipke su nosile šasiju, sa 9 preklapanih kotača promjera 800 mm sa gumenim jastučićima i čeličnim gumama unutar gusjenica na obje strane.
Kao i Tiger I, svaki tenk je imao dva seta gusjenica: normalne "borbene gusjenice" i uže "transportne" koje su korištene prilikom transporta željeznicom. Transportne gusjenice su smanjile gaznu površinu i povećale pritisak na tlo pa su se mogle koristiti samo za manje udaljenosti na čvrstom tlu. Posada je trebala promijeniti transportne u borbene gusjenice čim je tenk istovaren. Pritisak na tlo je bio 0,76 kg/cm2
Zapovjedna inačica
Zapovjedna verzija Tigera II je označena kao 'Panzerbefehlswagen Tiger Ausf''. B'''. Imala je dvije verzije, Sd.Kfz. 267 i Sd.Kfz. 268. Nosili su samo 63 granate kako bi imali mjesta za dodatni radio i prateću opremu, i imali su dodatni oklop na stražnjem dijelu (za zaštitu motora). Sd.Kfz. 267 je koristio FuG 8 i FuG 5 radio setove, sa najvećom vizualnom razlikom dvometarskom antenom postavljenom na krov kupole i Sternantenna D antena postavljena na izoliranu bazu koja je bila zaštićena velikim oklopnim cilindrom. Oprema je bila smještena u stražnji dio gdje je originalno bila oprema za prelaženje preko rijeka (tj. zaranjanje). Sd.Kfz. 268 je koristio FuG 7 i FuG 5 radio setove sa dvometarskom štapnom antenom postavljenom na krov kupole i 1,4 metara visokom antenom postavljenom na kraj tenka.
Proizvodnja
Tiger II je dovršen u kasnijoj fazi rata i proizveden je u relativno malom broju primjeraka. Naručeno je 1500 Tigera II, ali proizvodnja je jako ometana savezničkim bombardiranjima. Između ostalog, u pet napada između 22. 9. i 7. 10. 1944. je uništen veliki dio tvornice Henschel. Procjenjuje se da je to bombardiranje uzrokovalo gubitak u proizvodnji od oko 657 Tigera II. Samo 492 primjerka su proizvedena: 1943. samo 1, 1944. 379 primjeraka i 112 u zadnjoj godini rata. Puna proizvodnja se odvijala od sredine 1944. do kraja rata.
Tamburaši
Tamburaši je jugoslavenska televizijska miniserija u produkciji RTV Zagreb i premijerno emitirana 1982. godine. Scenario je napisao Ivo Štivičić. Sastoji se od dvije epizode, a radnja se događa pred kraj Drugog svjetskog rata, odnosno u Slavoniji u travnju 1945. godine, neposredno prije nego što će partizanske snage probiti Srijemsku frontu. Protagonisti su grupa putujućih glazbenika na čelu sa Stipom Baburom (čiji lik tumači Rade Šerbedžija) koji susreću niz različitih likova - ustaša, folksdojčera, domobrana, dezertera, švercera - koji se nastoje ukrcati u vlak koji će odvesti na zapad.
Uloge
Ostale uloge ▼
Tiger II
Proizvodnja
Tiger II je poslužio kao baza za jednu proizvodnu inačicu, lovca tenkova Jagdtigera i predložen je kao osnova za Grille 17/21/30/42 samohodni top koji nikada nije ušao u proizvodnju.
Miroslav Varžić
Miroslav Varžić, kulturni animator i pjesnik slavonskog izričaja iz Valpovštine. Idejni je tvorac i oživotvoritelj dviju manifestacija: Vatre na konjari (od 2002. godine) i Šokački korijeni (u Zelčinu od 2004).
Tiger II
Predložene nadogradnje
Verzija sa ugrađenim Maybach HL230 motorom sa ubrizgavanjem goriva i unaprijeđenim cijelim pogonskim sklopom koji je osmišljen kako bi povećao snagu na oko 986 KS (736 kW). Henschel je predložio ovaj motor za buduću proizvodnju i ugradnju u postojeći Tiger II, ali pogoršanjem ratne situacije ova nadogradnja je ostala samo na papiru. Druge preložene nadogradnje su uključivale novi glavni top (105 mm KwK L/68), stabilizirani nišan i top, automatski punjač topa, Zeiss stereoskopski mjerač udaljenosti, grijanje odjeljka za posadu, mjesto za dodatnih 12 granata i filtri zraka kako bi posada bila zaštićena od otrovnih plinova, ali nijedan od ovih prijedloga nije ušao u proizvodnu varijantu tenka.
Cerro Lumbre, San Miguel Coatlán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 17 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1729 m.
Trigolo, Cremona
Trigolo je naselje u Italiji u provinciji Cremona, u regiji Lombardija.
Mansoura, Tlemcen
Mansoura (arapski: المنصورة) je općina od 49,150 stanovnika na sjeverozapadu Alžira u Pokrajini Tlemsen.
Danas je poznata kao arheološko nalazište.
Geografske karakteristike
Mansoura se nalazi udaljena svega 2.4 km od centra Tlemsena pa je zapravo samo kvart toga grada.
Historija
left|thumb|260px| Pogled na [[arheološko nalazište]]
Tiger II
Organizacija
Osim za razvoj, trening i pet tenkova dodjeljenih Panzer Lehr (najelitnija postrojba), Tigeri II su dodijeljeni teškim oklopnim bojnama (schwere Panzer Abteilung) njemačke vojske (Heer) ili postrojbama Waffen SS.
Mansoura, Tlemcen
Historija
Mansouru je pod imenom - Al-Mahala al-Mansura ((prevedeno Pobjednički logor), podigao je marinidski sultan Abu Jakub Jusuf, neposredno pored Tlemsena 1299. kao utvrdu iz koje je opsjedao prijestolnicu abdalvadidskog Sultanata Tlemsen. Još na samom početku u njoj je izgrađena džamija, i počela izgradnja palače. left|thumb|160px| Ruševine [[toranj|tornja]] Utvrda je brzo izrasla u pravi grad kog je arapski historičar Ibn Haldun negdje oko 1302. opisao kao mjesto sa hamam, karavansarajem, bolnicom i jako visokim minaretom pored džamije. Sve to bilo je smješteno unutar bedema širokih 1,5 i visokih 12 metara, osnaženih sa 80 tornjeva čije su ruševine vidljive i danas. U međuvremenu je grad postao poznat pod imenom Tlemcen al-Jadid.
Trigolo, Cremona
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1676 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 71 m.
Tiger II
Organizacija
mini|desno|250px|Tigeri II 503. teške oklopne bojne u formaciji "pozdravljajući" s uzdignutim topovima
Mazeppa, Minnesota
je grad u američkoj saveznoj državi Minesota.
Mansoura, Tlemcen
Historija
Opsada Tlemsena potrajala je punih 8 godina, sve dok Abu Jakub Jusuf nije je ubijen 13. maja 1307.
Mazeppa, Minnesota
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 842, što je 64 (8,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Mansoura, Tlemcen
Historija
Nešto kasnije Marinidi su napustili Mansouru, pa je grad nakratko zapušten počeo propadati. Kad su obnovili snage pod novim sultanom Abu al-Hasanom, vratili su se pod Tlemsen 1335. i obnovili i dogradili svoju Mansouru. Ovaj put im je opsada isplatila pa su uspjeli zauzeli Tlemsen, pa je Mansoura nakratko postala i marinidska prijestolnica. Propast Marinidske dinastije doveo je i do propasti grada.
Miroslav Varžić
Djela
Godine 1996. izdao je u Zelčinu, u vlastitoj nakladi, zbirku pjesama:
Tiger II
Organizacija
Osnovna bojna (Abteilung) sastoji se od 45 tenkova:
Jedinice koje su koristile Tiger II tenkove s slijedeće:
Marcelino, pan y vino
Marcelino, pan y vino je španski crno-bijeli film snimljen 1955. u režiji Ladislaoa Vajde, poznat kao jedno od najuspješnijih ostvarenja španske kinematografije. Naslovni protagonist, koga tumači Pablito Calvo, je šestogodišnji dječak koji je kao siroče odrastao u katoličkom samostanu iz koga izlazi u obližnji grad kako bi se igrao sa vršnjacima, i koji zbog toga zapada u niz neprilika. Film je doživio ogroman komercijalni uspjeh, ne samo u Španiji, nego i u nizu drugih država. Prikazan je na Kanskom festivalu gdje je dobio nagradu OCIC, kao i posebno priznanje za Pablita Calva. Marcelino, pan y vino je kasnije obrađen kao remake na Filipinima, u Italiji i Meksiku.
Mansoura, Tlemcen
Historija
Od nekadašnjeg velelepnog grada malo je tog ostalo čitavo, zemljani bedem sa kvadratnim tornjevima još je uvijek vidljiv, ali je malo tog ostalo čitavo unutar bedema, osim amorfnih ostataka palače, tragova nekad popločenih ulica i polovice velikog kamenog minareta koji se uzdizao iznad gradskih vrata. Ostatci fasade tornja visokog 36.5 m izvedeni u finoj čipkastoj keramici jedno je od najlješih djela umjetnosti Magreba 14. vijeka.
Mramorni stupovi i kapiteli nekadašnje džamije, danas se nalaze po muzejima u Tlemsenu i Alžiru.
Porte
Porte ima više značenja:
Tiger II
Pouzdanost i pokretljivost
mini|desno|250px|Tiger II sa proizvodnom kupolom u Njemačkom muzeju tenkova ([[Njemački|njem. Deutsches Panzermuseum), Munsterm, Njemačka]]
Postojala su dva glavna mehanička problema oko početne nepouzdanosti Tigera II, propuštanje brtve i preopterećenje pogonskog sklopa koji je bio namijenjen lakšim vozilima. Izuzetno sklon kvarovima je bio mjenjač brzine. Nedostatak dovoljnog treninga posade je još više naglašavao ovaj problem; vozači koji su imali ograničenu obuku na nekom drugom tenku su često slani direktno na tenk koji je bio transportiran na bojište.
501. teška oklopna bojna (s.H.Pz.Abt. 501) stigla je na Istočni front sa samo 8 od 45 tenkova spremnih za uporabu, većinom zbog otkazivanja pogonskog sklopa. Prvih pet Tigera II predanih postrojbi Panzer Lehr su se pokvarili prije nego što su se mogli koristiti u borbi i uništeni su kako bi se spriječilo njihovo zarobljavanje.
Ukupno gledano, Tiger II je bio strašan tenk usprkos problemima koje je imao. Njegov 88 mm top je mogao uništiti bilo koje savezničko borbeno oklopno vozilo u službi tokom rata daleko izvan dometa protivničkog tenka. Iako je imao problema sa pouzdanošću, Tiger II je bio izvanredno agilan za tako teško vozilo. Tadašnja njemačka testiranja i bilježenja pokazuju da je njegova pokretljivost bila ista ili čak bolja od većine ostalih njemačkih i savezničkih tenkova.
Borbena povijest
Prva borbena upotreba novog tenka je bila u redovima 1. satnije 503. teške oklopne bojne (s.H.Pz.Abt. 503) tokom Bitke za Normandiju, protiv kanadske Operacije Atlantik između Troarna i Demouvillea 18. 7. 1944.; gubici su bili dva Tigera II u borbi i jedan zapovjedni tenk satnije koji je postao neupotrebljiv nakon što je upao u krater od bombe tokom britanske ofenzivne Operacije Goodwood.
mini|lijevo|250px|Tiger II 503. teške oklopne bojne i mađarske trupe na ulicama Budimpešte, rujan 1944. godine.
Dana 15. 10. 1944. Tigeri II 503. teške oklopne bojne su igrali ključnu ulogu tokom Operacije Panzerfaust, pružajući potporu trupama Ottoa Skorzenya u zauzimanju mađarskog glavnog grada Budimpešte, što je omogućilo da zemlja ostane unutar Sila Osovine do kraja rata. 503. teška oklopna bojna je sudjelovala i u Bitki za Debrecen. 503. bojna je ostala u Mađarskoj 166 dana, tokom kojih je uništila barem 121 sovjetski tenk, 244 protutenkovskih topova i artiljerije, pet zrakoplova i vlak. Jedinica je u tim borbama izgubila 25 Tigera II: deset su ih uništile sovjetske jedinice, dva su poslana u Beč za tvornički popravak, dok ih je trinaest uništeno od strane svojih posada iz različitih razloga, najčešće kako ne bi upali u ruke neprijatelja. Kurt Knispel, najbolji tenkovski as svih vremena (162 uništenih protivničkih oklopnih vozila) je također služio u 503. bojni i ubijen je u akciji 29. 4. 1945. u Tigeru II.
Tiger II je bio prisutan i u bitki u Ardenima tokom decembra 1944., u sovjetskoj Vistula–Oder ofenzivi i Istočnopruskoj ofenzivi u januaru 1945. u njemačkoj operaciji Frühlingserwache (sh. proljetno buđenje) u Mađarskoj u martu, u bitki Seelow Heights u aprilu i konačno u završnoj bitki za Berlin na samom kraju rata.
103. SS teška oklopna bojna (s.SS Pz.Abt. 503) je objavila da je uništila približno 500 tenkova u periodu od januara do aprila 1945. godine na Istočnom frontu uz gubitak od 45 Tigera II od kojih je većina bila napuštena i uništena od strane svojih posada zbog mehaničkih kvarova ili manjka goriva.
Performanse oklopa i topa
mini|desno|200px|Municija za 88 mm KwK L/71 top ugrađenog kao glavno oružje Tigera II
Debeo oklop i snažan dalekometni top dao je Tigeru II značajnu prednost u borbi protiv tenkova zapadnih saveznika i sovjetskih tenkova. Ova prednost je bila osobito izražena na zapadnom fontu, gdje do dolaska nekoliko M26 Pershinga 1945. godine, britanske i američke snage nisu imale u svojim jedinicama teške tenkove. Samo je britanski QF 17 pounder (76,2 mm) top koristeći kao municiju APDS projektile (vrsta kinetičkog penetratora) bio teoretski sposoban probiti prednji oklop Tiger II tenka na udaljenosti do 1000 metara. Saveznici su Tigera II uvijek pokušali napasti s boka kako bi ga mogli gađati u oklop na bočnim stranama ili straga koji je bio gotovo duplo tanji i s manjim zakošenjem. Ono što je najvažnije, glavni top Tigera II je mogao probiti prednji oklop bilo kojeg savezničkog tenka na udaljenosti od 2,5 kilometara. Saveznički tenkovi na toj udaljenosti nisu imali takvu preciznost i domet svojih topova.
Sovjetsko testiranje
Tokom augusta 1944., nekoliko Tigera II je zarobila Crvena armija blizu Sandomierza i ubrzo su transportirani do testnog poligona u Kubinki. Sovjetski tim je objavio da tenk ima nekoliko mana: prijenos i suspenzija su s često kvarili, a motor je bio sklon pregrijavanju i konstantnim otkazivanjem. Dodatno, Sovjeti su našli nedostatke u oklopu kada bi se ispalilo mnogo protutenkovskih granata u isto mjesto. Ne samo da su zaključili da je čelik bio loše kvalitete (problem koji je pratio kasnije tenkove zbog nedostatka sirovina, jer kako je vrijeme prolazilo, Nijemci su trebali tražiti zamjenu za neke metale), nego je i zavarivanje bilo izvedeno doista slabo. Kao rezultat toga, iako projektil nije uspio probiti oklop, on je popucao, pa bi pod brojnim udarcima projektila oklop pukao i došlo bi do oštećenja bitnih dijelova tenka.
Lutsen, Minnesota
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Minesota.
Tiger II
Jagdtiger
Jedina prenamjena Tiger II tenka je bila njegova protutenkovska varijanta imena Jagdtiger (sh. Lovački tigar) bez kupole i s jačim topom 128 mm PaK 44 L/55. Top promjera 128 mm kalibra 55 tog 70 tonskog lovca tenkova mogao je uništavat sve protivničke tenkove na udaljenosti do 3500 m. Prednji oklop ovog ratnog vozila je bio debljine 250 mm tako da je većina ovih vozila uništeno zračnim napadima ili od strane posade zbog mehaničkih kvarova. Bio je najteže borbeno oklopno vozilo koje je sudjelovalo u borbama u Drugom svjetskom ratu.
Lutsen, Minnesota
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 190.
Livezi, Livezi, Vâlcea
Livezi je naselje u Rumuniji u okrugu Valča u opštini Livezi.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 2586 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 254 m.
Félix Faure
François-Félix Faure (Pariz, 30. siječnja 1841. – Pariz, 16. veljače 1899.) je bio francuski političar koji je od 1895. do svoje smrti 1899. bio predsjednik Francuske. Njegov predsjednički mandat obilježen je diplomatskim konfliktima s Britanijom, obnovi odnosa s Rusijom i vrhuncem kontroverzne Dreyfusove afere.
Faure je rođen 1841. u Parizu kao sin izrađivača namještaja. U mladosti se etablirao kao trgovac u Le Havreu i stekao prilično bogatstvo, a izabran je i za dogradonačelnika. Dana 21. kolovoza 1881. izabran je u Zastupnički dom gdje se kao umjereni republikanac interesirao za pitanja ekonomije, željeznica i pomorstva. Bio je doministar za kolonije u Ferryjevoj vladi, a 1894. je u Dupuyjevoj vladi postao ministar pomorstva.
Dana 17. siječnja 1895., Faure je neočekivano izabran za predsjednika republike nakon ostavke Jeana Casimira-Periera. Glavni razlog ovog izbora bila je odluka velikog dijela republikanskih frakcija da isključe Henrija Brissona, koji je imao relativnu većinu u prvom krugu, ali ne i apsolutnu. Kako bi se ostvario ovaj cilj, valjalo je ujediniti stranku, a to je bilo moguće samo kroz kandidaturu nekog tko se nikome nije zamjerio. Faure je savršeno odgovarao kriteriju.
Kao predsjednik, Faure je 1895. amnestirao anarhiste i omogućio im povratak iz egzila u Engleskoj. Sljedeće godine primio je Nikolu II u Parizu, a 1897. je on posjetio Rusko Carstvo. Nakon potonjeg sastanka, javno je objavljena Francusko-ruska alijansa. Posljednje godine njegova mandata bile su obilježene eskalacijom krize oko Dreyfusove afere. Faure se, kao otvoreni protivnik Dreyfusova oslobođenja, našao na udaru brojnih intelektualaca, među kojima su bili Georges Clemenceau i Émile Zola. Upravo je potonji 13. siječnja 1898. u časopisu L'Aurore, čiji je urednik bio Clemenceau, objavio svoje slavno otvoreno pismo J'accuse koje je uputio Faureu osobno. Oštro protivljenje ponavljanju postupka protiv Dreyfusa dodatno je miniralo njegovu popularnost, koja je već bila na klimavim nogama zbog incidenta u Fashodi, u kojem je francuska doživjela neuspjeh. Faure je tako posljednju godinu svoga mandata dočekao s malom podrškom.
Faure je iznenada preminuo 16. veljače 1899. od apopleksije u Elizejskoj palači. U trenutku smrti je imao seksualne odnose s tridesetogodišnjom Marguerite Steinheil, za koju se vjeruje da ga je u kritičnom trenutku oralno zadovoljavala. Nakon njegove smrti, u javnost su izašli navodni zapisi iz njegovih privatnih dnevnika koji su se bavili francuskom politikom.
Selank
Selank je organsko jedinjenje, koje sadrži 33 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 751,874 Da.
Portella
Portella ima više značenja:
El Llano de Plascencia, Cuquío
El Llano de Plascencia je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Cuquío.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 196 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1782 m.
Luogosanto, Olbia-Tempio
Luogosanto je naselje u Italiji u provinciji Olbia-Tempio, u regiji Sardinija.
HGSNAT
Heparan-α-glukozaminid N-acetiltransferaza (acetil-KoA:heparan-α-D-glukozaminid N-acetiltransferaza, acetil-KoA:alfa-glukozaminid N-acetiltransferaza) je enzim koji je kod čoveka kodiran HGSNAT genom.
Luogosanto, Olbia-Tempio
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1277 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 350 m.
HGSNAT
Ovaj enzim učestvuje u degradaciji glikozaminoglikana i glikana. Mutacije gena koji kodira ovaj enzim izazivaju mukopolisaharidozu IIIC.
Santa Fe, Platón Sánchez
Santa Fe je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Platón Sánchez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 61 m.
La Lomita, Panindícuaro
La Lomita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Panindícuaro.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 11 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1812 m.
Schwendi
Švendi je opština u njemačkoj saveznoj državi Baden-Virtemberg. Jedno je od 45 opštinskih središta okruga Biberah. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 6.253 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 8426108.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Biberah Švendi se nalazi u saveznoj državi Baden-Virtemberg u okrugu Biberah. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 544 metra. Površina opštine iznosi 49,2 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 6.253 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 127 stanovnika/km².
Portici
Portici ima više značenja:
El Contrabando, Altamira
El Contrabando je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Altamira.
Portico
Portico ima više značenja:
Nemaha County, Nebraska
je okrug u američkoj saveznoj državi Nebraska.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 7.248, što je 328 (-4,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Escape from Alcatraz (film)
Escape from Alcatraz (preveden kao Bijeg iz Alcatraza) je američki filmski triler snimljen 1979. godine u režiji Dona Siegela. Radnja se temelji na istoimenoj knjizi J. Campbella Brucea, odnosno istinitim događajima vezanim uz jedini uspješni bijeg zatvorenika iz zloglasne američke kaznionice Alcatraz 1962. godine.
Источно хришћанство
Источно хришћанство је термин који обухвата православне, древноисточне, источно-католичке и остале хришћанске цркве Истока.
Често се користи у пару са термином западно хришћанство, којим се означавају традиције хришћанског Запада.
Kosmos-221
Kosmos-221 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Kosmos-221 je lansiran sa kosmodroma Kapustin Jar, SSSR, 24. maja 1968. Raketa-nosač R-12 Dvina (8K63, NATO oznaka SS-4 Sandal) sa dodatim stepenom je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 400 kilograma. Kosmos-221 je bio satelit namijenjen za vojno i naučno istraživanje.
Западно хришћанство
Западно хришћанство термин који обухвата католичке, протестантске, англиканске и остале хришћанске цркве Запада.
Често се користи у пару са термином источно хришћанство, којим се означавају традиције хришћанског Истока.
Borra, Modena
Borra je naselje u Italiji u provinciji Modena, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 87 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 932 m.
La Manzana, Ciudad del Maíz
La Manzana je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini Ciudad del Maíz.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1139 m.
Algol
Algol, skraćeno od ALGOrithmic Language, je imperativni, proceduralni, strukturirani programski jezik čije su verzije izlazile 50-ih i 60-ih godina prošlog veka. . Prva verzija algola je nastala 1958. godine. Algol je dizajniran da bi se izbegli neki problemi sa Fortranom. Imao je i dosta uticaja na ostale programske jezike kao što su C, paskal, simula i mnoge druge.
Verzije algola
Postoje tri glavne verzije algola: algol 58, algol 60 i algol 68. Postoji i još jedna verzija koju je razio Niklaus Virt, algol W, kao naslednika algola 60. Druge verzije su: algol Y, algol N, 68C, 68G
Istorija
Razvoj algola 58 je počeo sastankom informatičara iz Evrope i Amerike u institutu tehnologije u Cirihu. Algol 58 se prvobitno zvao IAL, internacionalna algebarska logika. O algolu 60 su raspravljali u Parizu na sastanku, 1960. godine sledeći programeri: Fridrih Bauer, Peter Naur, Hajnc Rutišauzer, Klaus Samelson, Adrian Van Vijngarden, Majkl Vudžer i Bernard Vakvis (iz Evrope), DŽon Bakus, DŽulijan Grin, Čarls Kac, DŽon Makarti, Alan Perlis i DŽozef Henri Vegštajn (iz Amerike). Algol 68 je poslednji put prerađen 1973. godine.
Kosmos-222
Kosmos-222 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Algol
Primer koda
Uprošćena verzija programa 'Zdravo svete!' u algolu 60:
Georgije Sinkel
Ova hronika, kako sugeriše i njen naslov, više je tabelarni hronološki pregled sa beleškama nego prava istorija. Georgije je nastavio hronološku strukturu Julija Afrikanca, striktno raspoređujući događaje prema vremenu u kojem su se odigrali te ih nazivajući prema godini u kojoj su se dogodili. Georgije ređa događaje suvoparno, hronološkim redom, a naročito je oskudno opisao događaje posle Hristove smrti. Cilj mu je bio da usaglasi hronologiju s podacima u Bibliji, na osnovu godine 5500. kao godine Hristovog rođenja. Delo sadrži mnoge protivrečnosti i nije dovršeno, pa je stoga kasnije malo korišćeno.
Tekst stalno prekidaju dugačke vremenske tablice, tako da je Krumbacher za ovo delo rekao da "predstavlja pre veliki istorijski popis [Geschichtstabelle] sa dodatim objašnjenima nego svetsku istoriju". Georgije se pokazuje kao nepokolebljivi branitelj hrišćanske ortodoksije te citira velike crkvene oce kao što su Grigorije Nazijanski i Jovan Hrizostom. Međutim, uprkos religijskoj pristrasnosti te suvoparnom i nezanimljivom karakteru ovoga dela, ono je veoma značajno jer donosi fragmente starogrčkih pisaca i apokrifnih knjiga. Na primer, uz pomoć ovog Georgijevog dela rekonstruisani su značajni delovi Evsevijeve hronike. Glavni izvori kojima se služio jesu Anijan iz Aleksandrije i Panodor iz Aleksandrije (monasi koji su pisali početkom 5. veka), od kojih je Georgije stekao najveći deo svoga znanja o Manethonovoj istoriji. Takođe se veoma mnogo oslanjao na Evsevije, Deksipa i Julija Afrikanca.
Sinkelovu hroniku je nakon njegove smrti nastavio njegov prijatelj Teofan Ispovednik. Papski bibliotekar Anastazije je na latinskom sastavio Trodelnu istoriju (Historia tripartita) od dela Sinkela, Teofana i patrijarha Nikifora. Ovo delo, napisano između 873. i 875. godine, proširilo je po Zapadu Sinkelovo datiranje raznih događaja. Na istoku je u međuvremenu Georgijevu slavu potamnila Teofanova.
Montagnano, Arezzo
Montagnano je naselje u Italiji u provinciji Arezzo, u regiji Toscana.
Corozil Viejo, Tila
Corozil Viejo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Tila.
Montagnano, Arezzo
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 876 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 250 m.
Socijaldemokratska stranka Bosne i Hercegovine
Socijaldemokratska stranka Bosne i Hercegovine je bila socijaldemokratska politička stranka koja je u junu 1909. godine osnovana u Bosni i Hercegovini, tada u sastavu Austro-Ugarske. Nastala je od predstavnika sindikata i radničkih grupa, a većinu članstva su joj na početku činili strani radnici dovedeni iz drugih dijelova Austro-Ugarske. Zbog toga je uglavnom bila marginalizirana, a za službenu ideoologiju uzela austromarksizam.
Nakon raspada Austro-Ugarske i formiranja Kraljevine SHS dio njenih članova se priključio novostvorenoj Komunističkoj partiji Jugoslavije.
Corozil Viejo, Tila
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 94 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 135 m.
Ar Raşā‘īyah, Hajjah
Ar Raşā‘īyah je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Sapci
Sapci je naseljeno mjesto u Republici Hrvatskoj u sastavu općine Garčin u Brodsko-posavskoj županiji.
La Escondida, Tequila
La Escondida je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tequila.
Sapci
Zemljopis
Sapci se nalaze na županijskoj cesti Slavonski Brod - Vrpolje 2 km istočno od općinskog središta Garčina i 2 km zapadno od naselja Staro Topolje.
Ar Raşā‘īyah, Hajjah
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 484 m.
La Escondida, Tequila
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1454 m.
Sapci
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Sapci su imali 504 stanovnika.
Barbati, Avellino
Barbati je naselje u Italiji u provinciji Avellino, u regiji Kampanija.
Seletracetam
Seletracetam je organsko jedinjenje, koje sadrži 10 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 232,227 Da.
Пржојне
Пржојне је насеље у Србији у општини Власотинце у Јабланичком округу. Према попису из 2002. било је 52 становника (према попису из 1991. било је 80 становника).
Демографија
У насељу Пржојне живи 50 пунолетних становника, а просечна старост становништва износи 61,2 година (59,3 код мушкараца и 63,1 код жена). У насељу има 26 домаћинстава, а просечан број чланова по домаћинству је 2,00.
Răutăciosul adolescent
Răutăciosul adolescent je rumunjski igrani film snimljen 1969. godine u režiji Gheorghea Vitanidisa. Po žanru je drama, a protagonist, koga tumači Iurie Darie je ugledni ljekar koji tokom liječenja mlađem kolegi prepričava kako je sa mladom bolničarkom (čiji lik tumači Irina Petrescu) imao ljubavnu vezu. Petrescu je za svoj nastup osvojila nagradu za najbolju glumicu na Moskovskom filmskom festivalu.
Porto (razvrstavanje)
Porto ima više značenja:
Fortran
Povijest razvoja
Predvodilac razvojne grupe John W. Backus je također bio i jedan od glavnih inženjera i dizajnera računala IBM 704, računala na kojem je razvijena prva inačica FORTRANA. Uz Backusa u razvojnoj grupi su sudjelovali su sljedeći programeri :
Razvojni tim FORTRANA nije razvio princip programa-prevodilaca te prevođenje složenog programskog jezika u objektni kod, ali oni su prva grupa koja je razvila uspješan složeni programski jezik.
Programski primjer
!     This program calculates the area of a tank, !     excluding the bottom. !     The variables are assigned as follows: !                                                                      !          R  =  RADIUS !         H  =  HEIGHT !         PI =  3.14159 !         A  =  AREA !                                                                      !      They are declared with the REAL statement below. REAL R, H, PI, A !     The OPEN command associates the data file, "PANDAT.DAT", !     in folder "DATA" with logical device 5. If there is an         !      error, statement 900 is executed. OPEN (5, FILE = 'C:\DATA\PANDAT.DAT', ACCESS = 'SEQUENTIAL',     &      STATUS = 'OLD', ERR = 900) !     This following section accumulates the sum of                    !      the input variables. !     The first command reads the data record and !     stores it in memory. DO READ (5, FMT = 1, END = 99) R, H !     The next command describes the form and location !     of the data to be read. 1 FORMAT   (F4.2,F4.2) !     The next statements assign values to the variables. PI = 3.14159 A = PI * R**2 + 2 * PI * R * H !     The next section writes the sums to the screen. !     The first command, PRINT, denotes which FORMAT !     statement is to be used, and the variables to be printed. PRINT 11, H, R, A !     The following FORMAT statement describes how the !     data field is to be written. Notice the semicolon in column 6 !     which is used to denote continuation of the previous line. 11 FORMAT   (1X,'RADIUS= ',F6.2,10X,'HEIGHT= ',F6.1,10X,'AREA= ',   &     &           F8.1) !     The following statement completes the loop. END DO !     The next section prints if the input data is invalid. 900 PRINT 21 21 FORMAT   (1X,'INVALID DATA') !     Now we close the file and end program execution. 99 CLOSE (5) STOP END
Collalto, Udine
Collalto je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 350 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 192 m.
Tepozonalco, Chilapa de Álvarez
Tepozonalco je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Chilapa de Álvarez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 593 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1673 m.
Lawrence, Michigan
Lorens je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen.
Lindavista, Altamirano
Lindavista je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Altamirano.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 74 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1218 m.
Dobar, loš, zao
Dobar, loš, zao (eng. The Good, the Bad and the Ugly; tal. Il buono, il brutto, il cattivo) je talijanski epski špageti-vestern Sergia Leonea iz 1966. s Clintom Eastwoodom, Lee Van Cleefom i Elijem Wallachom u glavnim ulogama. Scenarij su napisali Age i Scarpelli, Luciano Vincenzoni i Leone, a temelji se na priči Vincenzonija i Leonea. Slavni soundtrack za film skladao je Ennio Morricone. To je treći film iz "dolarske trilogije", koju još čine filmovi Za šaku dolara (1964.) i Za dolar više (1965.). Film govori o trojici revolveraša koji tragaju za zakopanim zlatom vojske Konfederacije u kaosu obračuna, vješanja, Građanskog rata i zatvoreničkog logora.
Premijerno prikazan u Italiji 23. prosinca 1966., a u SAD-u 29. prosinca 1967., film je zaradio oko 6 milijuna dolara, ali je često bio kritiziran zbog prikaza nasilja. Leone je to objasnio ovako: "Ubijanja u mojim filmovima su pretjerana jer sam htio napraviti poluhumornu satiru vesterna koji govore o potrazi za blagom... Zapad je nastao na nasilju koje su provodili priprosti muškarci, a ja sam tu snagu i jednostavnost htio pretočiti u svoje filmove." Dobar, loš, zao opisivan je u europskim kinima kao najbolji predstavnik vestern žanra, a Quentin Tarantino ga je nazvao "najbolje režiranim filmom svih vremena".
Radnja
Film govori o trojici muškaraca koji traže, često na račun onog drugog, informacije o lokaciji gdje je zakopan novac vojske Konfederacije za vrijeme Američkog građanskog rata. Prvi lik s kojim se upoznajemo je Tuco Benedicto Pacifico Juan Maria Ramirez (Loš) - zvan Tuco (Elli Wallach), za kojim je raspisana tjeralica s nagradom zbog raznih zločina. Tuco je u partnerstvu s Blondiejem (Dobar - Clint Eastwood), koji ga dovodi šerifu, uzima nagradu, koju dvojica podijele nakon što Blondie spasi Tuca od vješanja u zadnji trenutak. U međuvremenu, treći čovjek (Zao), zvan Angel Eyes (Lee Van Cleef), saznaje o skrivenoj škrinji zlata koja je u rukama vojnika vojske Konfederacije, Billa Carsona. Angel Eyes kreće u potragu za blagom.
Angel Eyes i njegov kolega Wallace pretuku i muče Tuca sve dok ovaj ne otkriva ime groblja. Kad Angel Eyes shvaća kako jedino Blondie zna u kojem se grobu nalazi blago, mijenja taktiku. Ponudi partnerstvo, i zajedno s pet ili šest drugih ubojica, polazi u potragu za blagom. Tuco bježi iz vlaka kojim je trebao biti prebačen iz logora i ubija Wallacea. U najbližem gradu, Tuco nailazi na lovca na glave (Al Mulock), kojeg je ranio na početku filma, a koji traži osvetu. Dok Tuco ubija lovca, Blondie, koji se nalazi u istom gradu s Angel Eyesom, prepoznaje zvuk Tucova pištolja, pronalazi ga, te dvojica obnavljaju staro partnerstvo. Zajedno ubijaju Angel Eyesovu bandu ubojica, ali sami Angel Eyes pobjegne.
Blondie tada odvodi trojicu muškaraca na prazno središte groblja. Napisavši ime pravog groba, stavlja kamen u sredinu groblja.
U konačnom obračunu trojice muškaraca, Blondie upuca Angel Eyesa, a Tuco shvaća kako mu je pištolj prazan, jer ga je Blondie ispraznio noć prije. Blondie tada otkriva kako na pravom grobu piše "Neoznačeno", odmah do groba Archa Stantona. Tuco počinje kopati plijen iz groba i shvaća kako Blondie stoji do njega držeći omču. Nakon što je stavio omču na Tucov vrat, razapinje uže na obližnje stablo, a Tuco stoji na nestabilnom drvenom križu jednog od grobova. Blondie uzima polovicu plijena i odlazi na konju dok Tuco preklinje za pomoć. U dramatičnom završetku, Blondie se okreće i opuca prerezavši uže iznad Tucove glave, kao što je to radio u vrijeme dok su bili partneri, oslobodivši ga tako zadnji put. Odlazi dok ga Tuco bijesno proklinje.
Razvoj
Nakon uspjeha filma Za dolar više, šefovi United Artistsa su ponudili scenaristu filma Lucianu Vincenzoniju da potpiše ugovor za prava na film i onaj sljedeći. On, producent Alberto Grimaldi i Sergio Leone nisu imali planova, ali uz njihov blagoslov Vincenzoni je prionuo na ideju o "filmu o tri razbojnika u potrazi za blagom iz Američkog građanskog rata." Studio je pristao, ali je htio znati koliko će koštati sljedeći film. Grimaldi je u to vrijeme htio sklopiti svoj posao, ali posao s Vincenzonijem je bio povoljniji. Dvojica su se dogovorila sa studijom za budžet od milijun dolara s akontacijom od 500 000 dolara i pedeset posto ukupne zarade izvan Italije. Ukupni budžet popet će se na 1,3 milijuna dolara.
Leone se nadovezao na scenaristov originalni koncept "prikazivanja apsurdnosti rata... Građanski rat u kojem se likovi nađu, je po mom mišljenju, neopotreban, glup: 'nema povoda.'" Leone je rekao, "Pročitao sam da je negdje oko 120 000 ljudi umrlo u južnjačkim kampovima kao što je Andersonville. I nisam ignorirao činjenicu da su ti kampovi bili na Sjeveru. Uvijek slušaš o sramotnim postupcima gubitnika, nikad pobjednika." Logor Betterville gdje Blondie i Tuco bivaju zarobljeni sagrađen je u Andersonvilleu. Mnogi kadrovi iz filma nastali su po uzoru na arhivske fotografije Mathewa Bradyja.
Iako je Leone pretočio Vincenzonijevu ideju na film, scenarist je preporučio da na njemu, zajedno s Leoneom i Sergiom Donatijem, porade i komičarski scenaristi Agenore Incrucci i Furio Scarpelli. Prema Leoneu, "Nisam mogao iskoristiti nijednu jedinu stvar koju su napisali. Bio je to priprosti opis mog života." Donati se složio, rekavši, "U konačnoj verziji scenarija od njih nije ostalo skoro ništa. Napisali su samo prvi dio. Samo jednu rečenicu." Vincenzoni tvrdi da je napisao scenarij u 11 dana, ali je ubrzo napustio projekt zbog zategnutih odnosa s Leoneom. Sva tri glavna junaka imaju neke Leoneove osobine. U intervjuu je rekao, "Sentenza nema duha, on je profesionalac u najbanalnijem smislu te riječi. Kao robot. To nije slučaj s ostalom dvojicom. S moje metodičnije i opreznije strane, bio bih najsličniji Blondieju: ali moja najdubokoumnija simpatija uvijek ide na Tucovu stranu... On može biti dirljiv uz svu tu nježnost i ranjenu humanost."
Radni naslov filma bio je Veličanstvene skitnice, a promijenjen je malo prije početka snimanja kad se Vincenzoni dosjetio naslova Dobar, loš, zao, koji se svidio Leoneu. Talijanski naslov, Il Buono, il brutto, il cattivo u prijevodu znači Dobar, zao, loš.
Produkcija
Film je snimljen u Španjolskoj uz odobrenje Francova režima i uz tehničku asistenciju španjolske vojske. U filmu se pojavljuje 1500 članova lokalne policije.
Wallach se zamalo otrovao tijekom snimanja kad je slučajno popio kiselinu koju su filmski tehničari stavili uz bocu vode. Wallach je spomenuo ovo u svojoj autobiografiji i prigovorio kako je Leone bio briljantan redatelj, ali nije osiguravao sigurnost svojim glumcima tijekom snimanja opasnih scena. Wallach se našao u još jednoj opasnoj situaciji. U sceni u kojoj njega vješaju na konju koji bježi nakon pucnja, konj se prestrašio i prešao oko milje dok je Wallach bio na njemu ruku svezanih iza leđa i s omčom oko vrata. Treći put je Wallachu život bio ugrožen na snimanju scene u kojoj iskače iz jurećeg vlaka zavezanih ruku. Skok je prošao dobro, ali opasni dio bio onaj u kojem je morao prerezati lance koji ga vežu za mrtvog čuvara. Tuco postavlja tijelo na prugu, kako bi kotači prerezali lanac. Wallach, i cijela ekipa, nisu bili svjesni čvrstih željeznih stepenica koje se nalaze na izbočini svakog vagona. Da je Wallach podigao tijelo u pogrešno vrijeme, jedna od stepenica mogla mu je odrubiti glavu.
Španjolska vojska morala dva puta graditi most koji Blondie i Tuco dižu u zrak. Prvi put je talijanski kamerman signalizirao da je spreman za snimanje, što su Španjolci protumačili kao znak da mogu dignuti most u zrak. Srećom nitko nije ozlijeđen. Naravno, vojska je morala opet sagraditi most dok su se snimale druge scene. Kako je most bio masivan i težak, bilo je potrebno mnogo eksploziva kako bi ga se dignulo u zrak. Leone je rekao kako je ova scena dijelom bila inspirirana nijemim filmom Bustera Keatona, General.
Glumci su bili iz svih dijelova svijeta, a razgovarali su na materinskom jeziku. Eastwood, Van Cleef i Wallach govorili su na engleskom, što je sinkronizirano na talijanski za potrebe premijere u Rimu. Za američku verziju, njihovi glasovi ostavljeni su u originalu, dok su ostali sinkronizirani na engleski. Zamjetljivo je kako su glasovi sinkronizirani s pokretima usana. Zapravo, dijalozi uopće nisu bili snimani na terenu, jer je Leone rijetko (gotovo nikad) snimao i zvuk zajedno sa slikom. Jedan od razloga je taj da je volio puštati Morriconeovu glazbu za vrijeme scene (a često je vikao na glumce) kako bi oraspoložio glumce; Leone se više brinuo o vizualnom dojmu nego o dijalozima (nije najbolje govorio engleski); uz sve to, tehnička ograničenost u kombinaciji s malim budžetom onemogućavali su snimanje zvuka u kadrovima totala koje je Leone često koristio. Što god bili stvarni razlozi, svi dijalozi u filmu snimani su u post-produkciji. Veza između Eastwooda i Leonea ostala je zategnuta još od prijašnjih suradnji, a samo se pogoršala tijekom sinkroniziranja zvuka za američku verziju jer su glumci dobili drukčiji scenarij od onoga po kojem su snimali. Eastwood je odbio je čitati iz novog scenarija, inzistirajući na onom originalnom.
Leone nije uspio naći pravo groblje za scenu konačnog obračuna na Sand Hillu, pa je španjolski zapovjednik pirotehničara unajmio 250 vojnika da izgrade groblje u Carazu, koje su dovršili u dva dana.
Premijera
Film u Americi nije prikazan sve do 29. prosinca 1967., a u nekim američkim kinima sve do siječnja 1968. Originalna talijanska verzija trajala je 2 sata i 57 minuta, ali je američka srezana na 2 sata i 41 minutu. Kako su scene odrezane prije sinkroniziranja na engleski, materijal je bio rijetko prikazivan u Sjevernoj Americi.
Kritike
Od 2007. se nalazi na 4. poziciji IMDb-ove liste 250 najboljih filmova svih vremena kao najbolje ocijenjeni vestern i strani (neamerički) film po izboru gledatelja. 2002. ga je Quentin Tarantino proglasio najboljim filmom svih vremena u izboru časopisa Sight & Sound.
DVD izdanje
Film je na DVD-u prvi put objavio MGM 1998. U specijalnim dodacima nalazi se 18 minuta scena koje su izrezane iz verzije objavljene u Sjevernoj Americi, uključujući scenu koja objašnjava kako je Angel Eyes došao u logor vojske Sjevera. Kako su izrezane, scene nisu bile sinkronizirane na engleski pa su na DVD-u postale dostupne na talijanskom.
Film je 2002. restauriran s 18 minuta scena izrezanih iz američke verzije. Clint Eastwood i Eli Wallach su sinkronizirali svoje rečenice nakon više od 35 godina od originalne premijere filma. Glasovni glumac Simon Prescott zamijenio je Lee Van Cleefa koji je umro 1989. Drugi glasovni glumci su zamijenili one glumce koji su također preminuli. 2004. je MGM objavio dvostruko specijalno izdanje.
Na prvom disku se nalazi audiokomentar scenarista i kritičara Richarda Schikela. Na drugom disku se nalaze dva dokumentarca, "Leone's West" i "The Man Who Lost The Civil War", uz kratki film "Restoring 'The Good, the Bad, and the Ugly'"; animiranu galeriju izbačenih scena nazvanu "The Soccorro Sequence: A Reconstruction"; produžena scena Tucova mučenja; kratki film nazvan "Il Maestro"; audio film nazvan "Il Maestro, Part 2"; francuski foršpan; i galerija postera.