cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Radoslav Katičić
Biografija
Diplomirao je 1954. klasičnu filologiju na Filozofskom fakultetu u Zagrebu i iste godine počeo raditi kao knjižničar na Odsjeku za klasičnu filologiju na tom fakultetu. Njegovi prvi znanstveni radovi bili su s područja starogrčke filologije i bizantologije. Kao stipendist grčke vlade posjetio je Atenu 1956-1957. godine, a 1958. izabran je za asistenta na Katedri za indoeuropsku poredbenu gramatiku na Filozofskom fakultetu u Zagrebu. Tu je 1959. i doktorirao s disertacijom Pitanje jedinstva indoevropske glagolske fleksije. Akademske 1960-1961. godine kao stipendist Fondacije Alexandra von Humboldta boravi u Tübingenu. Nakon povratka na zagrebački Filozofski fakultet postao je docent za indoeuropsku i opću lingvistiku. Ubrzo potom utemeljio je Katedru za opću lingvistiku i indologiju i postao njen prvi pročelnik. Za vanrednog je profesora imenovan 1966. a za redovnog 1977. godine. Pored opće i indoeuropske lingvistike, predavao je i drevnu iransku i staroindijsku filologiju. Godine 1977. postao je redovni profesor slavenske filologije na Sveučilištu u Beču.
Za dopisnog člana Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti (današnje Hrvatske akademije znanosti i umjetnosti) izabran je 1973, a za redovnog člana 1986. godine. Za dopisnog člana Austrijske akademije znanosti izabran je 1981, a za redovnog člana 1989. godine. Od 1984. član je Akademije znanosti Bosne i Hercegovine, od 1987. član Norveške akademije znanosti, a od 1991. član Europske akademije (Academia Europaea). Godine 1989. dodijeljen mu je počasni doktorat Sveučilišta u Osijeku, a 1999. počasno zvanje profesora na Sveučilištu u Budimpešti.
Katičić je bio predsjednik Vijeća za normu hrvatskoga standardnog jezika sve dok ga Ministarstvo znanosti Republike Hrvatske 2012. nije ukinulo.
Znanstveno djelo
Katičićev znanstveni korpus, koji obuhvaća više od 150 naslova (knjiga i članaka), može se podijeliti na četiri područja:
Kritike
Bernhard Gröschel navodi da Katičić, baveći se jezičnopovijesnim temama vezanim za područje današnje Hrvatske, umjesto za znanstveno utemeljenim konstruktivističkim pristupom narodima i nacijama kao produktima novog doba, poseže za teorijom po kojoj su Hrvati kao etnička grupa oformljeni prije više od tisuću godina, čime se približiva pozicijama nacionalističke ideologije u Hrvatskoj.
Druga se kritika odnosi na Katičićevu Sintaksu hrvatskoga književnoga jezika, čijeg se pisanja poduhvatio, a da prethodno, prema nekim kritičarima, nije dovoljno istraživao na tom području. Koncipirao ju je na prvoj fazi transformacijsko-generativne teorije, koja je u trenutku objavljivanja Katičićeve Sintakse napunila četvrt stoljeća otkako su je se njeni osnivači odrekli. Stoga je Katičićeva Sintaksa doživjela i ozbiljnu kritiku od strane nekih hrvatskih sintaktičara. Osim zastarjele metode i brojnih pogrešaka, zamjeren mu je i stil pisanja neprimjeren znanstvenom djelu kao i korpus primjera, jer je uvrstio brojne koji su stari više stoljeća, a više se ne koriste. Ujedno su i prekobrojni primjeri rečenica najviše utjecali na opseg Sintakse.
Osim toga, Katičić se pojavljuje kao promotor purifikacije lingvističke terminologije u Hrvatskoj, čime, prema njegovim kritičarima, postiže još veću izoliranost domaće sredine od međunarodne akademske zajednice. Takva njegova nastojanja nailaze na otpor kod nekih kroatista, posebice Ive Pranjkovića i Snježane Kordić.
U kasnijoj fazi Katičić istupa u javnosti i kao stručnjak koji se zalaže za to da se u Hrvatskoj piše rastavljeno ʻne ću’, što je protivno praksi pisanja većine govornika hrvatskog jezika. Stoga mu je u nekim medijima predbačeno da je, uz podršku konzervativnih političkih krugova, doprinio destabiliziranju već ustaljene pravopisne prakse u Hrvatskoj.
Zagovornik je i teze da Hrvati i Srbi govore različitim jezicima, što mu zamjera Predrag Matvejević prisjećajući se da je nekada zastupao suprotan stav:
O toj promjeni stava izriču kritiku i neki njemački lingvisti:
Dubravko Škiljan također upućuje kritiku baveći se argumentacijom koju Katičić iznosi o jezičnom identitetu:
Katičić je privukao pozornost medija i izjavom da srpski jezik nije štokavski:
Katičićevu sklonost mitovima kritizira i Peter Kuzmič:
Jerome, Arizona
Jerome je gradić u američkoj saveznoj državi Arizona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 444 stanovnika.
Dallol (woreda)
Dallol je jedna od 31 worede u regiji Afar Etiopije. Ova woreda je ime dobila po bivšem rudarskom naselju Dallol, u kome je zabilježen rekord za najtoplije naseljeno mjesto na Zemlji, s prosječnom temperaturom od 34° C.
Prema podacima objavljenim od Centralne statističke agencije u 2005. godini, ova woreda je imala procijenjenih 58.277 stanovnika, od čega 27.026 muškaraca i 31.251 žena. Ne postoje informacije o površini Dallola, pa se ne može izračunati gustoća stanovništva.
Bannes (Gornja Marna)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 392 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 42 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 9,16 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 350 metara.
Pantanelle, Frosinone
Pantanelle je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 141 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 32 m.
Petar Zimonjić
Petar (svetovno Jovan Zimonjić; 24. jun 1866 — oko 1941) je srpski svetitelj.
Bio je mitropolit zahumsko-hercegovački (27. maj 1903 — 7. novembar 1920) i mitropolit dabrobosanski (7. novembar 1920 — 1941). Odlikovan je Ordenom Svetog Save -{I}- stepena, Belim orlom -{II}- reda i Karađorđevom zvezdom.
Detinjstvo i školovanje
Mitropolit Petar je rođen 24. juna 1866. godine u Grahovu pod imenom Jovan. Rođen je kao najmlađi sin Mare i vojvode Bogdana Zimonjića, sveštenika i učesnika Nevesinjske bune, 1875. godine. Jovan Zimonjić je prvo obrazovanje stekao u kući svoga oca. Zatim se upisao u Bogosloviju u Reljevu 1883/4. godine i završio je 1887. godine. Školovanje je nastavio na Pravoslavnom bogoslovskom fakultetu u Černovicu (danas Ukrajina), jedinoj takvoj visokoj školi u tadašnjoj Austrougarskoj monarhiji. Diplomirao je 1892. godine sa odličnim uspehom, a potom je jednu godinu proveo na Bečkom univerzitetu. Godine 1893. postavljen je za suplenta a 1895. godine za profesora u Bogoslovskom učilištu u Reljevu, gde je ostao do kraja školske 1900/1. godine.
Monašenje
Jovan se zamonašio i dobio monaško ime Petar. Zamonašio se kao profesor, u manastiru Žitomisliću 6. septembra 1895. godine, a već 7. i 8. septembra rukopoložen je za jerođakona odnosno jeromonaha od mitropolita zahumsko-hercegovačkog Serafima (Perovića). Za sinđela je imenovan 1898, a sledeće 1899. godine mitropolit dabrobosanski Nikolaj (Mandić) proizveo ga je za protosinđela. Za arhimandrita je imenovan 1903. godine. Od 1899. pa do oktobra 1900. godine bio je privremeni upravitelj Bogoslovskog učilišta u Reljevu. Istakavši se radom, 20. jula 1901. godine postavljen je za konzistorijalnog savetnika Dabrobosanske mitropolije.
Mitropolit zahumsko-hercegovački
Dek se nalazio na mestu konzistorijalnog savetnika izabran je za mitropolita Zahumsko-Hercegovačkog. Vaseljenski patrijarh u Carigradu, Joakim Treći (1901—1912), sa svojim Sinodom, uoči hramovnog praznika Đurđevdana 1903. godine, u Patrijaršijskoj crkvi Svetog Đorđa, između tri kandidata izabrao je za hercegovačkog vladiku Petra Zimonjića. Posle potvrde izbora od Bečkog dvora 8. maja, Konzistorija srpsko-pravoslavne mitropolije zahumsko-hercegovačke objavila je 18. maja sveštenstvu, crkveno-školskim odborima, pevačkim društvima i blagočestivom narodu ove eparhije da će hirotonija i ustoličenje novog mitropolita biti na Duhovski utorak, 27. maja 1903. godine u Sabornoj crkvi u Mostaru. Skoro sva srpska štampa Zimonjićev izbor pozdravila je kao srećan i spasonosan za crkvu. Na Duhovski utorak, 27. maja, posvećen je i na tronu Zahumsko-Hercegovačke eparhije, ustoličen Petar Zimonjić. Na njegovoj episkopskoj hirotoniji sveštenoslužili su sva tri bosanska mitropolita (mitropolit dabrobosanski Nikolaj, zvorničko-tuzlanski Grigorije i banjalučko-bihaćki Evgenije). Na svečanosti je bilo preko 50 sveštenika, 300 narodnih izaslanika iz srpskih pravoslavnih crkvenoškolskih opština i preko tri hiljade ljudi iz čitave Hercegovine.
Posle Liturgije, izaslanik vaseljenskog patrijarha Joakima III, mitropolit dabrobosanski Nikolaj (Mandić), predao je vladičanski žezal novom mitropolitu Petru Zimonjiću.
Na Eparhiji zahumsko-hercegovačkoj mitropolit je radio svesrdno. Trudio se da podigne što više crkava u Hercegovini. Tako je 1904. godine osvetio hramove Sv. arhanđela Mihaila u Baljcima kod Bileća; Sv. apostola Petra i Pavla u Lukavici kod Nevesinja; Sv. Georgija u Brveniku (Bravenik) na Zupcima; godine 1906: Sv. Joakima i Ane u Vrpolju na Ljubomiru; godine 1907: Sv. Vasilija Ostroškog u Ulogu na Neretvi; Sv. Vaznesenja Gospodnjeg u Ljutom Dolu u Dabru; godine 1908: Sabornu crkvu Sv. Preobraženja u Trebinju; Sv. Petra i Pavla u Zgonjevu kod Trebinja i Sv. Vasilija Ostroškog u Avtovcu kod Gacka; godine 1910: Sv. cara Konstantina i Jelene u Pridvorcima kod Trebinja i Sv. kneza Lazara Kosovskog u Vlahovićima. Mitropolit Petar je rukopoložio četrnaestoricu novih sveštenika. U njegovo vreme podignut je Mitropolitski dvor u Mostaru.
Za vreme dok je mitropolit Petar upravljao Zahumsko-hercegovačkom eparhijom odigralo se nekoliko bitnih događaja. Aneksijom Bosne i Hercegovine 1908. godine potopljene su sve nade da će se Bosna i Hercegovina uskoro biti samostalna. Zatim dolaze balkanski ratovi. Prvi svetski rat počinje hapšenjem, ubijanjem i progonom pravoslavnih sveštenika. Za vreme rata u Zahumsko-Hercegovačkoj eparhiji je ubijeno ili obešeno 4 sveštenika, dok je u logorima ili po povratku kući od posledica preminulo još nekoliko sveštenika.
U Bosanskom saboru 1912. godine mitropolit Petar je prvi potpisao poznatu Deklaraciju Srba poslanika u Saboru, od 2. septembra 1912. godine, povodom sukoba austrougarske monarhije i Kraljevine Srbije zbog izlaska Srbije na Jadransko more, protiv čega je bila Austrija. Posle Sarajevskog atentata 1914. godine, uoči objave rata Srbiji od moćne Austrougarske, kada su za Srbe u Bosni i Hercegovini nastupili teški dani, mitropolit Petar je imao hrabrosti da u mostarskoj Sabornoj crkvi održi besedu i da u prisustvu austrougarskog generala i političkih vlasti kritikuje državne vlasti, protestujući protiv progona Srba. Od prisutnog generala je tražio da državna vlast prestane s progonima i da zaštiti Srbe; u protivnom, on će se obratiti caru za intervenciju ili će pozvati srpski narod na ustanak. Tom prilikom je, između ostaloga, rekao:
Zbog gladi za vreme rata mitropolit Petar je preko svojih sveštenika skupljao decu i slao u Vojvodinu.
Završetak Prvog svetskog rata mitropolit Petar dočekao je u Mostaru. Odmah po oslobođenju aktivno se uključio u rad na ujedinjenju Srpske pravoslavne crkve i obnovi Patrijaršije. Na tronu Zahumsko-Hercegovačkih mitropolita dočekao je ujedinjenje i uspostavljanje Srpske patrijaršije, a onda je po potrebi Crkve premešten na katedru dabrobosanskih mitropolita.
Mitropolit dabrobosanski
Sveti arhijerejski sabor ujedinjene Srpske pravoslavne crkve izabrao je Petra za mitropolita dabrobosanskog sa sedištem u Sarajevu, a zvanično je na taj položaj, prema tadašnjoj crkveno-pravnoj praksi postavljen, ukazom kralja od 7. novembra 1920. godine. Po odluci Sabora, i dalje je administrirao Zahumsko-hercegovačkom eparhijom do izbora njenog novog episkopa. U Sarajevu je brzo postao omiljen među narodom. Stekao je ugled i poštovanje i kod Hrvata i kod Bošnjaka. Tako, kada je došao na ustoličenje novog reisu-l-uleme u Sarajevu, okupljeni muslimani su mu priredili prave ovacije. Svakog Božića išao je nadbiskupu Šariću da čestita veliki hrišćanski praznik.
Za njegovo vreme u Mitropoliji dabrobosanskoj podignuti su i osvećeni hramovi u Kaknju, Brezi, Mokrom kod Pala, Hadžićima, Turbetu i Kiseljaku, crkvena zvona u Rudom, u novosagrađenoj crkvi u Brezi, crkveni toranj u Bugojnu, zvona i kapela u Osojnici kod Zenice. Pred rat, u Novom Sarajevu podignut je Hram Preobraženja Gospodnjeg koji je 8. septembra 1940. godine osvetio patrijarh srpski Gavrilo, uz sasluženje mitropolita Petra, vladike žičkog Nikolaja i drugih srpskih arhijereja. Prema podacima iz 1935. godine u eparhiji je bila 81 crkva i kapela. Samo 1935. godine sagrađene su 3 crkve i 2 kapele, a opravljeno je 9 kapela i 4 crkve. Izrađivani su novi ikonostasi, obraćena je pažnja na škole i na katihizacije.
Mitropolit Petar je često posećivao časove veronauke u osnovnim i srednjim školama. Uspeo je da zgradu Bogoslovije u Reljevu, sa zemljištem, vrati u vlasništvo Srpske pravoslavne crkve. Pripremao je zidanje bogoslovije u sklopu Stare crkve u Sarajevu na Baščaršiji, da bi Reljevsku bogosloviju pretvorio u monašku školu, ali ga je Drugi svetski rat omeo u tome. Isto tako propala su nastojanja da se osnuje crkvena pojačka škola.
U krilu Crkve pokrenute su dobrotvorne akcije. Krajem 1929. godine Sarajevska crkvena opština je osnovala tri humane socijalne ustanove: Dečji dom, Dečje zabavište i Sirotinjsku kuhinju. Crkvena opština je davala novčanu pomoć sarajevskoj sirotinji, za odevanje siromašne dece sarajevskih osnovnih škola, šegrtskom domu, „Prosvjeti”, pevačkom društvu „Slogi” i mnogim drugim ustanovama.
Posebna pažnja posvećena je ženskom monaštvu u mitropoliji. Sređena je crkvena administracija, koju je Prvi svetski rat u mnogim mestima uništio. Obraća se pažnja na bogosluženja, litije, na crkvene utvari, odeću. Služi se u bolnicama i zatvorima. U crkvama se neguje propoved i horsko pevanje.
Posle smrti patrijarha srpskog Varnave mitropolit Petar je bio jedan od kandidata za patrijarha.
Početak Drugog svetskog rata, hapšenje, mučenje i smrt
Napad nacističke Nemačke na Jugoslaviju 6. aprila 1941. godine zatekao je mitropolita Petra u Sarajevu. Posle nemačkog bombardovanja Sarajeva, na Veliku Sredu 1941, u pratnji protojereja Stevana Petrovića, sekretara Crkvenog suda, mitropolit se privremeno sklonio u manastir Svete trojice kod Pljevalja. Po kazivanju očevidaca, mitropolit je došavši u manastir bio potišten i ljutio se na protu Stevana što ga je nagovorio da napusti Sarajevo, „jer bi bolje bilo da sam ostao sa svojim narodom”. Na Uskrs je služio u manastiru Svete trojice. Drugog dana Uskrsa 21. aprila 1941. godine vratio se u Sarajevo. Želeo je da bude sa svojim narodom bez obzira što su ustaše po Sarajevu hapsile, mučile i ubijale Srbe. Svakodnevno je slao u grad svog ličnog momka Ristu Glušca da se obavesti o hapšenju i ubijanju Srba.
Jednoga dana doznao je Risto Glušac od svog prijatelja Hrvata Božića da je episkop banjalučki Platon ubijen. Božić je savetovao Glušca da sa mitropolitom napusti Sarajevo dok se situacija ne sredi. Obavestivši o ovome mitropolita, Glušac ga je savetovao da se privremeno sklone u Crnu Goru ili Srbiju. Mitropolit Petar je to odbio, odgovorivši da je sada „narodni pastir pa ga veže dužnost da mora se sa narodom da deliti sudbinu i da ostane na svome mestu“.
Nedelju dana po povratku mitropolita u Sarajevo (27. aprila 1941. godine) došli su u mitropoliju nemački oficiri gestapovci da izvrše pretres. Ponašali su se drsko prema mitropolitu, a jedan oficir u civilu ga je vređao i pretio smrću. Istog dana posle podne posetio je mitropolita poznati profesor dr Pero Slijepčević. Mitropolit ga je o ovome obavestio napomenuvši da očekuje da ga zatvore. Profesor Slijepčević mu je savetovao da se negde skloni iz Sarajeva na šta mu je mitropolit odgovorio: ''„Ne mogu i neću da ostavljam svoju pastvu. Hoću da s njom dijelim dobro i zlo.”''
Početkom maja 1941. godine ustaški poverenik za Bosnu, rimokatolički župnik sarajevski, Božidar Brale, zatražio je od mitropolita Petra telefonom: „pošto je ćirilica stavljena van zakona” u NDH, da on istog dana naredi svojim sveštenicima i crkvenim opštinama da više ne pišu ćirilicom i da pečate zamene latinicom. Ako u određenom roku ovo ne izvrše, biće pozvani na odgovornost. Mitropolitov odgovor bio je kratak: „Ćirilovo se pismo ne može ukinuti za 24 sata, a osim toga rat još nije završen.” Brale je ljut, predao slušalicu svome povereniku za prosvetu Vučku da pred njim, kao još jednim svedokom, ponovi ono što je rekao. Mitropolit Petar je to i učinio.
Pošto je odbio da drži blagodarenje za Pavelića i da u zvaničnoj prepisci upotrebljava latinicu, mitropolit Petar je očekivao svakog trenutka da ga uhapse. Pozvao je obližnje parohijsko sveštenstvo i dao im određena uputstva u tom teškom vremenu. Neki sveštenici su tražili od mitropolita da im dozvoli da se sklone u Srbiju. Mitropolit je, kao i obično, kratko, odgovorio: „Ostanite na svojim parohijama, pa šta bude narodu neka bude i vama.” Sveštenici su ga poslušali i doživeli hapšenja, progone i ubijanja. Neki su i preživeli.
Posle podne 12. maja 1941. godine došli su ustaški policijski agenti u Mitropoliju i odveli mitropolita u „ravnateljstvo”, ne dozvolivši da ga neko prati. Iz policijske uprave mitropolit Petar je odveden u opšti zatvor Beledija.
Čim je mitropolitov brat Aćim doznao da je mitropolit Petar uhapšen, otišao je u policiju da se raspita za njega. Rečeno mu je da je mitropolit u policijskom zatvoru i da mu se može odneti postelja, što je odmah učinjeno. Nije bio moguć nikakav kontakt sa mitropolitom.
Posle tri dana (15. maja) dvojica policijskih agenata doveli su mitropolita u Mitropoliju gde je uzeo neke svoje stvari. U stvari, pred dvojicom ustaša otvorena je velika čelična kasa, zapisano nađeno stanje i odnete panagije, odlikovanja i vrednosni papiri. U Zagreb je doveden 17. maja 1941. godine i smešten u zatvor zagrebačke policije.
Iz Zagreba mitropolita su odveli u Kerestinac kod Samobora. Tu je obrijan, skinuta mu je mantija, maltretiran je i mučen, kako su posvedočili očevici. U Kerestincu je bio do 15. juna, kada je logor rasformiran, a mitropolita su sa grupom zatvorenika istog dana odveli u zagrebačku policiju. Iz Zagreba je noću sproveden u zloglasni ustaški logor Gospić. Tamo su ga mučili i maltretirali: po kiši i pljusku izvodili su ga u dvorište logora, tukli kundacima i terali da „drži pridike kako je pridikovao Srbima u Sarajevu.” Po naredbi ustaša morao je držati propovedi zatvorenim Srbima, nositi cepanice na leđima i čistiti dvorište.
U Gospiću se gubi trag mitropolitu Petru. Episkop zvorničko-tuzlanski Nektarije Krulj obavestio je 7. jula 1941. godine patrijarha Gavrila, privremeno zatočenog od Nemaca u manastiru Rakovici o hapšenju mitropolita Zimonjića. Pošto je mitropolit Petar uhapšen i tako sprečen da vrši svoju arhijerejsku dužnost, Sveti arhijerejski sinod na sednici od 26. juna do 9. jula 1941. godine umolio je episkopa zvorničko-tuzlanskog Nektarija da vodi brigu o Dabrobosanskoj eparhiji i po potrebi zamenjuje nadležnog arhijereja u svim poslovima.
Srpska crkva je pokušavala na sve načine da nešto sazna o mitropolitu Zimonjiću i, ako je još živ, da ga oslobodi iz zatvora, ali nije uspela u tome.
Godine 1942. proneo glas da je mitropolit Petar nervno oboleo i da se nalazi u bolnici u Stenjevcu u Zagrebu, međutim Nemci su to demantovali.
Danas ima više verzija o smrti mitropolita Petra Zimonjića. Po jednoj od tih verzija, iz Gospića je odveden u Koprivnicu, a zatim prebačen u zagrebačku bolnicu u Stenjevcu. Po drugoj verziji, iz logora u Gospiću odveden je u logor Jadovno na Velebitu, gde je ubijen maljem u glavu i bačen u jednu provaliju, najverovatnije u Šaranovu jamu. Po trećoj verziji, koja se zasniva na svedočanstvu Jove Furtule i Jove Lubure koje su dali Komisiji za prikupljanje podataka o stradanju Srba u Drugom svetskom ratu, mitropolit Petar je posle mučenja ubijen u logoru Jasenovcu i bačen u užarenu peć za pečenje cigle. Tačno mesto gde se nalazi grob mitropolita Petra Zimonjića i danas nije poznato.
Svetitelj
Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve je 1998. godine mitropolita Petra Zimonjića proglasio za sveštenomučenika. U Zahumsko-hercegovačkoj eparhiji u Danićima kod Gacka kao i u Vojkovićima u Eparhiji dabrobosanskoj u izgradnji su hramovi posvećeni sveštenomučeniku Petru. U Srpskoj pravoslavnoj crkvi je već slikan kao svetitelj u Pećkoj patrijaršiji, Ljubljani i Kragujevcu. Srpska crkva ga proslavlja treće nedelje u mesecu septembru.
Stadtsteinach
Štatštajnah je grad u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 22 opštinska središta okruga Kulmbah. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 3.348 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9477156.
Šinjelj
Šinelj (ruski: Шинель), u prijevodu Kabanica, je satirička pripovijetka Nikolaja Gogolja o činovniku Akakiju Akakijeviču Bašmačkinu koja na kritički način prikazuje rusku birokraciju i društvo. Prvi put izdana 1842., Gogoljeva pripovijetka ušla je u sam vrh svjetske književnosti, a izvršila je i snažan utjecaj na rusku književnost, podebice na onu visokoga realizma. Predstavljala je svojevrsni prijelaz između romantizma i kritičkog realizma, a Fjodor Dostojevski je jednom prilikom rekao: "Svi smo mi izašli iz Gogoljeve 'Kabanice'".
Stadtsteinach
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Kulmbah Štatštajnah se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Kulmbah. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 351 metra. Površina opštine iznosi 39,8 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.348 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 84 stanovnika/km².
Šinjelj
Djelo je u nekoliko navrata adaptirano na filmu i pozornici.
Kompozicija
Kompozicija se odvija hronološki, a pripovetka spada u nefabularnu prozu, odnosno prozu u kojoj nema puno događanja i u kojoj fabula nije na prvom mestu. Šinjel započinje uvodom u kojem se opisuje Akakijev lik i život, a zatim dobijanjem novog šinjela radnja se zapliće i kulminira krađom istog. Smrću glavnog lika pripovetka se raspliće i završava epilogom (dodatkom), koji za razliku od prethodnih delova pripovetke dobija fantastičnu dimenziju i u kojem se pojavljuje duh protagoniste u obliku Akakijevog mrtvog tela. Pomoću Akakijevog duha vrši se osveta, pravda biva zadovoljena, a za Akakija život počinje tek nakon smrti.
Коритник
Коритник може да буде:
Geta
Geta može označavati:
Rimsko prezime
Geta je bilo porodično ime ovih znamenitih Rimljana:
Succasunna-Kenvil, New Jersey
je grad u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Рас
Рас се може односити на:
Eugen Kvaternik
Eugen Kvaternik (Zagreb, 31. listopada 1825. - Ljubča klanac kod Rakovice, 11. listopada 1871.), hrvatski političar, pravnik, pisac i revolucionar.
Životopis
Eugen Kvaternik rodio se u Zagrebu 1825. godine u obitelji Romualda Josipa Kvaternika, profesora povijesti na zagrebačkoj Pravoslovnoj akademiji i Marije Antonije Kvaternik, učiteljice u zagrebačkoj ženskoj pučkoj školi. Gimanziju je pohađao u Zagrebu i Rijeci, 1840.-1842. Bio je školski kolega Anti Starčeviću. Dugogodišnju suradnju i prijateljstvo s njim započeo u gimnazijskim danima kada mu je 'Stari' povremeno držao kućne poduke jer je Kvaternik bio boležljive naravi. Studirao je teologiju u Senju, Zagrebu i Pešti, ali je nije završio te je prešao na pravo (u Pešti) a u isto vrijeme slušao je i višu pedagogiju. U Hrvatsku se vratio 1847. godine i završio studij prava te je položio i učiteljski ispit. 1848. godine bio je, po naredbi bana Josipa Jelačića, sa skupinom od 22 mladića upućen u Požešku i Virovitičku županiju vježbati u oružju dragovoljce i suzbijati rad madžarskih emisara. Po povratku u Zagreb položio je odvjetnički ispit te radio kao koncipijent i registrator Banskoga vijeća a kad je isto ukinuto prešao je u financijsku službu. Od rujna 1851. godine bavio se odvjetništvom u Brodu na Kupi. Uz dr. Antu Starčevića, svojim je državnopravnim spisima i saborskim govorima položio ideološke i borbeno-političke temelje Stranke prava i pravaškog svjetonazora. Po njihovim zamislima, Stranka prava je od 1861. godine bila na čelu hrvatskog narodnog pokreta protiv Austrije i Ugarske.
Znao je ili poznavao mnoge strane jezike: francuski, talijanski, njemački, ruski, mađarski, slovački, slovenski te latinski jezik.
Rakovički ustanak
mini|200px|Spomenik Eugenu Kvaterniku u Rakovici.
Ne vidjevši drugog rješenja za oslobođenje Hrvatske od tuđinske vlasti, on 8. listopada 1871. godine staje na čelo narodnog ustanka u Rakovici, poznatog kao Rakovička buna. U želji da ne kompromitira Stranku prava, kao i dr. Antu Starčevića, Eugen Kvaternik preuzima potpunu odgovornost za taj ustanak, premda mu je cilj bio dovođenje stranke na vlast u nezavisnoj Hrvatskoj. Pri tom su mu aktivno pomogli Ante Rakijaš, Vjekoslav Bach, Petar Vrdoljak, Ante Turkalj, braća Čuić... Ustanku su pristupili i pravoslavci iz zahvaćenog područja, a proglašeni politički ciljevi ustanka bili su:
Buna nije uspjela i većina je ustanika poginula, kao i sam Eugen Kvaternik.
Godine 1921., o pedesetogodišnjici ustanka, kosti Eugena Kvaternika i njegovih suboraca Rakijaša i Bacha prenesene su u zagrebačku katedralu i pokopane uz Petra Zrinskoga i Franu Krstu Frankopana.
Posmrtno
Izvor za djela
CAR-226,086
CAR-226,086 je organsko jedinjenje, koje sadrži 21 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 343,460 Da.
Hawker Hurricane
mini|Motor Rolls-Royce Merlin ugrađen na avion Hoker hariken Hoker hariken je jednosedi lovac konstruisan tokom 1930-tih, koji je intenzivno koristio RAF (Kraljevke Vazdušne Snage ) tokom Drugog svetskog rata.
Razvoj
Godine 1933, britanska lovačka odbrana je bila snabdevena avionima razvijenim u Prvom svetskom ratu, koji su kasnije prepravljeni i poboljšani. Od trinaest lovačkih grupa, osam je bilo naoružano avionima Bristol Buldog, tri avionima Hoker fjuri i dve Hoker dimonima. Svi ovi avioni bili su naoružani sa po dva fiksna mitraljeza Vikers puščanog kalibra. Pošto je tradicionalni Vikers bio zastareo, za nove avione RAF-a je tražen odgovtarajući mitraljez koji bi bio na dohvatu pilotu, jer samo je tako bilo moguće otkloniti prekide u paljbi. Specifikacija F7/30 koja je raspisana 1930. označila je veliki napredak jer je zahtevala brzinu od 402 km/h i četiri mitraljeza. Ipak, tokom narednih godina bombarderi su se tako naglo razvijali da već 1933. tražene performanse nisu bile dovoljne.
Konstruktorska ekipa vazduhoplovne kompanije Hoker pod rukovodstvom Sidnija Kama (Sudneu Camm) odlučila je zbog toga da stvori jednokrilni avion. Uz to, za taj avion je bio predviden novi motor Rols Rojs PV 12 koji je mogao da razvija 60 % veću snagu od motora Kestrel V koji se dotle koristio.
Da maja 1934. godine, projekat novog lovca bio je grubo izrađen ali je prilično odstupao od originalnog aviona Fjuri. U konstrukcionom birou bio je poznat kao interseptor monoplan - jednokrilni lovac presretač. Početkom 1934. projektanti su morali da donesu još jednu bitnu odluku. Dotle su korišćena svega četiri mitraljeza, a sada je odlučeno da se umesto Vikersa odaberu američki mitraljezi Kolt koji bi se proizvodili po licenci, kao Brauninzi kalibra 7,7 mm.
Druga važna činjenica bila je odluka ministarstva da se Hokerov projekat interseptor monoplana odbije uz zahtev da mu se ugradi šest do osam brauninga. Prema toj novoj specifikaciji — F-36/34 — do januara 1935. izgrađena je maketa novog aviona koju je ministarstvo prihvatilo i naručilo prototip. Do avgusta avion je već bio napravljen i to sa prvim motorom PV 12 koji je nazvan merlin C. Oktobra meseca je avion drumom dovezen do Bruklendsa i 6. novembra je Džorž Balmen (Georges Bulman) prvi put poleteo tim jednokrilnim avionom, koji još nije imao ugrađene mitraljeze.
Probe i proizvodnja
Kako je motor Merlin C pravio neke teškoće, odlučeno je da se koristi poboljšani Merlin G (mark II). a ujedno se krenulo u pregovore za serijsku proizvodnju novog lovca. Hokerovi direktori nisu čekali konačnu odluku i krenulo se u izradu proizvodnih crteža i pripremu alata i materijala za 100 aviona. Trećeg juna 1936. naručeno je prvih 600 aviona, a ministarstvo vazduhoplovstva je odabralo i zvanično ime novog aviona — Hariken. U međuvemenu izvršene su neke nebitne izmene na prototipu koji se temeljito isprobavao u Marlespejmu i konačno, avgusta meseca, ugrađeno je i osam mitraljeza brauning. Novi motor Merlin još uvek nije stizao, a sa starim se postizala najveća brzina od 512 km/h na visini od 4.725 m. Kada je, konačno, početkom 1937. stigao novi motor Nerlin II pokazalo se da je neminovno da se nosni deo aviona promeni, što je donekle usporilo serijsku proizvodnju. Ipak, prvi »pravi« hariken (L 1574) sa Filipom Lukasom (Philip Lucas) za komandama, poleteo je 12. oktobra 1937.
Uvođenje u operativnu upotrebu
desno|mini|250p|Si Hariken u formaciji decembar 1941. god Prema planovima iz 1936, Lovačka komanda je trebalo da ima 500 Harikena i 300 Spitfajera do marta 1939. Ti su se planovi možda i mogli ostvariti — barem što se tiče Harikena - da nije bilo teškoća oko motora Merlina C. Prvi avioni su tek polako pristizali u jedinice i prva koja je počela da se privikava na moderne harike bila je 111. lovačka grupa u Northoltu, pod komandom majora Džona Gilana (John Gillan). Do januara 1938. Gilan je sve svoje dvokrilne avione tipa Gontlet zamenio Harikenima i već 10. fabruara 1938. pokazao je koje su mogućnosti novog aviona. Od Tornhauza kod Edinburga do Northolta, stigao je za 48 minuta prevalivši put od 562 km što znači brzinom od 655 km/h. U euforičniin reporterskim napisima u štampi o postizanju ovog odličnog rezultata nije pak bilo ni reči o vetru koji mu je za vreme leta duvao u leđa brzinom od skoro 100 km/h. Sledeća lovačka grupa koja je dobila Harikene, bila je 3. grupa u Kenliju. Kako se više pilota žalilo da je avion prilično teško izvući iz kovita, Harikenu je povećano kormilo pravca sa fiksnim dodatkom ispod zadnjeg dela trupa. Ova modifikacija je bila izedena nakon pedesetak proizvedenih harikena.
U vreme Minhenske krize septembra 1938, i treća jedinica je snabdevena Harikenima, i to 56. lovačka grupa u Nort Jeldu. a proizvodnja u Bruklendu dostigla je osam aviona nedeljno. Uprkos hitnom prenaoružavanju Lovačke komande, Hoker je uspeo da dobije dozvolu od vlade da Harikene izvozi, pa su isporuke vršene za Belgiju, Poljsku, Jugoslaviju, Rumuniju i Tursku. Prvi su ih dobili Jugosloveni. 12 aviona već krajem 1938, a 1940. još 12. Jugoslavija je kupila i licencu za proizvodnju u fabrikama Zmaj i Rogožarski. No potražnja Harikena je zbog neizbežnog rata sa Nemačkom stalno rasla. Kako Hoker više nije mogao da udovolji narasloj potražnji, uključila se i fabrika Gloster u Haklekatu koja je već pred kraj 1939. izradila 2.750 harikena. Proizvodnja po licenci bila je ugovorena i sa kanadskom korporacijom Harend Foundri, koja je trebalo da proizvodi avione pre svega za potrebe kanadskog vazduhoplovstva (RCAF). Hoker je u to vreme otvorio novu fabriku u Lengliju. a probni piloti Balmen (Bulman), Lukas (Lucas), Hindmarč (Hindmarch) i Set-Smit (Seth-Smith) testirali su čitav niz poboljšanih Harikena. Prvo je motor Merlin II zamenjen Merlinom III, gde je mogla da se koristi bilo Rotalova bilo Havilendova univerzalna elisa sa promenljivim korakom. Avioni iz početne proizvodnje bili su naime opremljeni tradicionalnim drvenim dvokrakim elisama Vats. Već pred kraj 1938. pojavile su se prve trokrake elise, sa dva položaja za postavljanje kraka elise, da bi uskoro usledila elisa sa promenljivim uglovima kraka u vazduhu. Kam se ubrzo odlučio i za krila sa metalnom oblogom — dotle su bila prekrivena platnom. Prvi Hariken sa metalnim krilima poleteo je već 28. aprila 1938, no zamene na tekućim trakama izvršene su prilično kasnije. Samostalne izduvne cevi postepeno su zamenjivane sa po tri trostruke sa svake strane motora. Još pre rata leteli su i prvi Harikeni sa dva topa Erlikon kalibra 20 mm, kao i primerci sa prorezom na krilima, u prednjem rubu, i sa raznim vrstama motora Merlin. Kada je izbio rat, Lovačka komanda je imala 18 grupa lovaca Hariken.
Borbena upotreba
Kada je počeo rat u britanskim lovačkim grupama bilo je više Harikena no svih ostalih tipova lovaca. I u vazduhoplovnim jedinicama Britanskog ekspedicionog korpusa u Francuskoj, nalazile su se četiri grupe Harikena: 1, 73, 85. i 87. Na dan 30. oktobra 1939. njihovi mitraljezi oborili su prvog neprijatelja: potporučnik Muld (Mould) iz 1. grupe oborio je jedan nemački dornije Do 17 blizu Tula. A inače, Harikeni su u Francuskoj proveli prilično mirno prvih osam meseci rata. U međuvremenu, 12 ih je upućeno finskom vazduhoplovstvu tokom zimskog rata i ti su avioni bili stalno u akciji tokom šest poslednjih nedelja toga rata
Za to vreme u Ujedinjenom Kraljevstvu Harikenima i Spitfajerima su prenaoružane i one grupe koje su još imale zastarele dvokrilne avione. U drugoj polovini bitke za Norvešku, maja 1940, 46. grupa, pod komandom majora Krosa ukrcana je na nosač aviona i prebačena u Narvik, na aerodrom Bardufos. Njenih 18 Harikena je obavilo svega oko 200 borbenih letova uz oborenih desetinu neprijateljskih aviona.
Od 3. juna, kada je naređena evakuacija britanskih snaga iz Norveške, do 7. juna Harikeni su štitili ukrcavanje britanskih jedinica, a onda su piloti sleteli na nosač aviona Glorijus iako tako nešto nikada nisu uvežbavali. Ipak to ih nije spasilo, jer već 12 sati kasnije nosač aviona su potopili nemački ratni brodovi Šarnhorst i Gnajzenau. Nakon više časova provedenih u arktičkom moru preživela su svega dva pilota 46. grupe, Gros (Gross) i kapetan Džejmson (Jameson).
U međuvremenu. nemačka armija je krenula u svoj veliki napad ka zapadu i RAF je u Francusku poslao još 1, 3, 79, 504. i 501. grupu Harikena, a tim avionima su prenaoružane i 607. i 615. grupa. koje su dotle letele sa lovcima Gloster Gladijator. Sve te jedinice su učestvovale u žestokim borbama, pretrpevši velike gubitke, pre nego što su preživeli konačno povučeni preko Lamanša u Britaniju. Tokom bitke za Francusku pokazalo se koliko je Hariken dobar u akciji, pogotovu tokom borbi sa svojim glavnim protivnikom Meseršmitom Bf-109E koji su nemački piloti veoma hvalili dok su Harikene smatrali drugorazrednim avionima. Činjenica je, da je Hariken u mnogočemu bio slabiji od Bf-109E koji je bio i brži za 50 km/h. Spitfajeri su jedini bili dorasli meseršmitima, no oni su tek u manjem broju učestvovali u bitkama za Francusku i kod Denkerka. Harikeni su pak bili u stalnim akcijama u toku 37 dana, njihovi piloti su uništili više od 220 neprijateljskih meseršmita i skoro isto toliko bombardera. Kasnija istraživanja su pokazala da su ove brojke bile preuveličane, ali Lovačka komanda je tada izgubila približno trećinu Harikena i petinu pilota. Za britanske lovce je bilo važno i to da su u Francuskoj stekli iskustvo i tako barem donekle stigli Nemce koji su već imali Španiju i Poljsku iza sebe. Britanski piloti se više nisu tako kruto pridržavali predratnih taktičkih formacija koje su zahtevale isuviše pažnje tokom borbi. No, tokom tih borbi pokazale su se i dobre strane Harikena. Bio je bolje naoružan i pokretljiviji. Najvažnije je bilo to da je Hariken bio jako izdržljiv avion koji je uspevao da se vrati u bazu i sa oštećenjima koje ni Meseršmit ni Spitfajer ne bi mogli da prežive.
Kada je bitka za Francusku okončana, maršal Dauding je raspolagao sa 30 grupa Harikena, znači sa oko 500 aviona među kojima je većina imala metalnu oblogu na krilima. Novoizgrađeni avioni su bili opremljeni modernijim elisama Rotal stalnog broja obrtaja, a na stare su ih postepeno ugrađivale specijalne radne jedinice koje je fabrika jednostavno poslala na matične aerodrome grupa, kako bi taj vrlo važan posao bio što pre obavljen.
Bitka za Britaniju
mini|desno|300px|Jedini očuvani primerak Harikena Mk I iz Bitke za Britaniju, još uvek u letnom stanju 2006. god. U vreme bitke za Britaniju Hariken je bio najbrojniji britanski lovac i štaviše oborio je više neprijateljskih aviona no svi drugi lovci zajedno. Iako su njegovi nedostaci u odnosu na Bf-109E bili poznati, pokazala se još jedna njegova dobra osobina. Naime, njegova klasična konstrukcija bila je mnogo jednostavnija od Spitfajerove i monteri RAF-a su mogli na samim aerodromima da poprave mnoge avione, a njegov širi stajni trap omogućavao mu je da sleće na veći broj aerodroma no Spitfajer sa uskim stajnim trapom. Ove dve karakteristike Harikena bile su razlog što su komandanti pukova češće selili jedinice Harikena sa aerodroma na aerodrom. Već na početku bitke za Britaniju pokazala se prednost grupa sa iskustvom iz Francuske, nad jedinicama koje su se tek privikavale na borbe, često i ne hajeći za iskustva drugih. Pogotovu je opasna bila taktika 32. i 111. grupe koje su se specijalizovale za čeone napade protiv neprijateljskih bombarderskih formacija. Teško bi mogle da se izdvoje neke određene borbe u kojima su se Harikeni posebno iskazali, jer su na zadatke mahom poletali zajedno sa Spitfajerima. Možda se može izdvojiti odgovor 111. grupe na čuveni napad meseršmita 210. eksperimentalne grupe na Krojdon 15. avgusta 1940. kada su Harikeni uništili gotovo čitavu štapsku eskadrilu Meseršmita Bf 110. Tokom mnogih napada štuka Ju 87 na englesku južnu obalu, piloti Harikena su postigli najviše uspeha u obaranju neprijateljskih aviona. Jedini Viktorijin krst stečen u bici pripao je pilotu Harikena Džejmsu Brindliju Nikolsonu, koji je 16. avgusta, iako je njegov avion buknuo u požaru ostao u avionu, napao neprijatelja i tek onda iskočio padobranom iznad Sauthemptona. Uprkos svim svojim uspesima u bici za Britaniju, Harikeni su teško stradali u njenoj kritičnoj fazi koja je trajala tokom avgusta i početkom septembra. Tada je Luftvafe slala velike formacije meseršmita nad južne predele Engleske, tempirane tako da uhvate engleske lovce pri povratku u svoje baze kada su bili na kraju sa gorivom i municijom. Za svega jedanaest dana uništeno je 140 Harikena — ekvivalent od oko osam eskadrila — a više od 80 % rafalima neprijateljskih lovaca. Ubrzavanje proizvodnje lovačkih aviona u toku ovih grozničavih dana bitke odnosilo se pre svega na Harikene, jer su bili srazmerno jednostavne konstrukcije, a i mreža radionica za opravke tih aviona bila je izuzetno razvijena. U njima su tokom 1940. popravljena 973 Harikena. Uz to, piloti bi se na Harikena navikli brže no na Spitfajera, što je bilo izuzetno značajno, jer u kritičnim trenucima bitke osećao se veći nedostatak pilota no aviona. Tako da su sve jedinice formirane u to vreme dobile Harikene, među njima i nebritanske grupe: 302. i 303. poljska, zatim 310. i 312. čehoslovačka i 1. (kasnije 401) kanadska grupa. Pri kraju bitke za Britaniju nastala je 171. grupa. »američki orao«.
U ofanzivi
Kada su nemački napadi na Englesku sredinom 1941. postali manje intenzivni, grupe Harikena počele su da iznad zapadne Evrope preuzimaju tri osnovna zadatka: dnevne napade duž obale Lamanša, noćne napade na nemačke aerodrome u okupiranoj Francuskoj i noćno presretanje iznad Britanije. Uvodenje topovskog naoružanja aviona tokom 1941. uveliko je povećalo efikasnost njihovih napada ali u noćnoj odbrani Harikeni se nisu tako dobro pokazali. Još izvesno vreme odlazili su na zadatke udruženi sa dvomotornim Daglas Havocima koji su bili opremljeni jakim reflektorima kojima su tražili nemačke avione, a Harikeni je trebalo da ih obaraju. No, ova taktika nije dala neke posebne rezultate. Uprkos svojim donekle skromnim mogućnostima, Hariken se zadržao sve do kraja 1943. na ratištu u severozapadnoj Evropi, iako su Nemci na front slali svoje najmodernije avione. Marta 1943. proizvodnja Harikena je dostigla svoj vrhunac i samo iz Hokerove fabrike svakog dana izlazilo je osam novih aviona. Proizvodili su ih inače u fabrici Gloster, a 1941. 300 primeraka je izgrađeno u fabrici automobila Ostin u Longbridžu. Hariken je, osim tokom bitke za Britaniju, najviše priznanja stekao u borbama u Sredozemlju. No, kako su Nemci okupirali skoro celu Evropu, na to ratište Harikeni su stizali veoma komplikovańim rutama. U sanducima su ih brodovima prevozili do Takoreda na Zlatnoj obali (današnja Gana), gde bi ih sastavili, a onda bi odleteli preko Nigerije, Francuske Ekvatorijalne Afrike i Sudana u Egipat. To putovanje iznad Afrike trajalo je nedelju dana. U severnoj Africi se pak ubrzo pokazalo da su najveći Harikenovi neprijatelji prašina i pesak koji su izuzetno brzo kvarili motore, pa su ih morali opremiti specijalnim filterima. Kada su Italijani početkom 1940. počeli da prodiru preko granice u Egipat, Britanci su tamo raspolagali svega jednim Harikenom, a onda se položaj popravio, iako su ti avioni slati i kao pojačanje na grčko-italijanski front. Novembra 1941. na Bliskom istoku nalazio se 581 Hariken, što se i te kako osetilo na egipatsko-libijskom ratištu i oni su bili glavna britanska lovačka zaštita. Tek kada su novi Meseršmiti Bf 109F počeli u suviše velikom broju da ih obaraju, pristigli su hitno u pomoć u akcijama prema nemačkim lovcima Spitfajeri, a Harikeni su učestvovali u borbama na zemlji.
Protivtenkovski lovac
Krajem 1940. ministarstvo vazduhoplovstva se zainteresovalo za mogućnost da se ispod harikenovih krila montiraju dva protivtenkovska topa. Kam je ostvario ovu zamisao i već 18. septembra 1941. poleteoje prvi Hariken Mk II D sa dva vikers topa kalibra 40 mm u gondolama ispod krila. Zadržana su samo dva mitraljeza za vizuelno trasiranje putanje zrna ka cilju. Hariken Mk II D je bio težak 3.564 kg sa najvećom brzinom od 496 km/h na visini od oko 3.000 m.
Poslednja verzija
U Africi i Sredozemlju Harikeni su korišćeni i kao meteorološki avioni, skinuli bi mu naoružanje i opremili ga psihrometrom za merenje vlage. Na visini od preko 9.000 metara oni bi sakupljali meteorološke podatke za saveznike.
U Kanadi su počeli da izrađuju i Hariken Mk X i Mk XI sa pakardovim motorom merlin izrađenom po licenci. A 14. marta 1943. probni pilot Lias (Lueas) prvi put je poleteo na prototipu nove i poslednje verzije Harikena, Harikenom Mk IV na koji je moglo da se montira bilo koje od postojećih tipova naoružanja, a imao je motor Merlin 24 i 27. Izrađeno je 520 primeraka te verzije. Pored navedenih, nastajali su i drugi tipovi tog u borbama sa uspehom isprobanog aviona. ali oni nisu dostigli serijsku proizvodnju. Takav je bio. npr. Hariken Mk V sa vrlo snažnim motorom Merlin 32 i četvorokrakom elisom ili Hariken u neobičnoj verziji hidroaviona koji je počeo da se planira kada su Nemci upali u Norvešku. Možda je najneobičniji od svih zadataka što su ih izvršavali harikeni bio zadatak harikena na trgovačkim brodovima koji su 1940. trpeli ogromne gubitke na Atlantskom okeanu od nemačkih velikih četvoromotoraca Fw 200 Kondor. Da bi konvoje branili od tih napada, na nekoliko trgovačkih brodova montiran je, na sam pramac, katapult na koji je postavljen Hariken. Čim bi se na horizontu pojavio neprijateljski Foke vulf, Hariken bi sa svojim pilotom bio poslat u vazduh. Nakon borbe trebalo je da odleti do kopna, ako bi bio dovoljno blizu, ili da se spusti na more među brodove u nadi da će neki od njih uspeti da ga pokupi.
Kasnije su Harikeni na moru korišćeni na manje samoubilački način. Prerađeni su kako bi mogli da se ukrcaju na manje prateće nosače aviona tipa MAC. Prvo je 25 Harikena Mk IIA opremljeno kukom za sletanje, a krajem 1941. još 190 Si Harikena MK IB, naoružanih sa osam mitraljeza, i Mk IC, sa četiri topa. I jedni i drugi poletali su sa nosača aviona Argus, Igl, Formidabl, Avendžer i Viktorijus, a marta 1942. počeli su da im se pridružuju i prvi od 200 za tu svrhu preradenih Harikena Mk IIC koji su zatim nazvani Si Hariken Mk IIC. Tokom rata se na 15 britanskih nosača aviona nalazilo preko 600 Si Harikena, ali od 1944. korišćeni su jedino za uvežbavanje pilota. Harikeni su u RAF-u služili od početka do kraja rata, a nakon toga još uvek su ih kupovali Irci, Iranci, Francuzi i Portugalci. Na kraju da pomenemo i jugoslovenske harikene. Pre rata kupljeno ih je 24, a dvadesetak primeraka je po licenci izradeno u Fabrici aviona Zmaj a 1941. godine još 18 primeraka u fabrici aviona Rogožarski. Oko 40 ih je bez nekog naročitog uspeha učestvovalo u Aprilskom ratu. Od oktobra 1944. lovci-bombarderi Hariken sa našim pilotima su opet leteli iznad Jugoslavije u sklopu 351. grupe RAF-a (tadašnja Druga eskadrila NOVJ) koja je sa svojim jako naoružanim Harikenima Mk IV postigla značajne uspehe prilikom napada na nemačke i ustaške jedinice pre svega u Dalmaciji i Bosni i Hercegovini.
Zemlje koje su koristile ovaj avion
desno|mini|250px|Hoker Hariken izložen u Nacionalnom vazduhoplovnom i kosmičkom muzeju
Olovo(II) oksid
Olovo(II) oksid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 223,199 Da.
Horjul (općina)
Općina Horjul (slovenski: Občina Horjul) je jedna od 212 slovenskih općina od 2.937 stanovnika. , administrativni centri općine je gradić Horjul.
Geografske karakteristike
Općina Horjul prostire se zapadno od Ljubljane po istoimenoj dolini na obroncima Kamniških Alpi. Ukupna površina općine iznosi 32.5 km² na kojoj leži 9 naselja.
Naselja Općine Horjul
Horjul, Koreno nad Horjulom, Lesno Brdo, Ljubgojna, Podolnica, Samotorica, Vrzdenec, Zaklanec, Žažar.
Autokefalna crkva
Autokefalna crkva (grč. autos = sam, kefale = glava) naziv je u pravoslavnim i u istočnim pravoslavnim Crkvama, za samostalnu Crkvu koja ne ovisi o nekoj drugoj Crkvi. Riječ je o mjesnoj Crkvi koja predstavlja narod Božji sabran u jednom mjestu poradi prinošenja otajstva Euharistije kao svjedočanstva života te Crkve u Kristu, pod vodstvom biskupa koji ima apostolsko nasljedstvo.
215
Godina 215. (CCXV) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Leta i Sule (ili, rjeđe, godina 968. Ab urbe condita). Oznaka 215. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Autokefalna crkva
Neka Crkva priznaje se autokefalnom ako ima sabor mjesnih biskupa (episkopa) koji su njezina jedina kanonska vlast, ako bira svoga poglavara (arhiepiskopa ili patrijarha), ako ima određeni teritorij pod svojom jurisdikcijom, ako posvećuje sveto ulje (sveto miro) za sakrament miropomazanja. Takva Crkva postaje autokefalnom tek kada joj takav status priznaju ostale pravoslavne crkve. U novije vrijeme spore se Carigradski patrijarhat i Ruska pravoslavna Crkva oko toga daje li autokefalnost nekoj Crkvi Carigradski patrijarhat ili Crkva majka od koje se dotična Crkva odjeljuje.
Anđelko Klobučar
Anđelko Klobučar (Zagreb, 11. srpnja 1931. – Zagreb, 7. kolovoza 2016.), bio je jugoslavenski i hrvatski skladatelj, orguljaš i akademik.