cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caracas
Privreda
Caracas je na mnogo načina bio globalni centar Venezuele za sve. To se osobito odnosilo na industriju i trgovinu do kraja 50-ih prošloga vijeka, kad je nacionalna vlada počela kampanju za industrijsku decentralizaciju. I pored toga Caracas je i danas vodeći industrijski centar zemlje, naročito u tekstilnoj i prehrambenoj industriji. Pored toga proizvode se duhanski proizvodi, papir, štampa, keramika, guma, staklo, kemikalije, lijekovi, artikli od drva, kože i kamena, kao i metalni i plastični proizvodi.
Ipak je najvažniji sektor u privrednom životu grada tercijar, koji uključuje trgovinu na veliko i malo, transport i komunalne usluge, obrazovanje, zdravstvo i naročito rad u državnoj administraciji. Caracas je sjedište većine financijskih i industrijskih kompanija Venezuele, uz banke, osiguravajuća društa i državne agencije, od stranih do domaćih. Gotovo sve zemlje svijeta imaju ambasade ili konzulate u gradu. I u Caracasu, kao u bilo kojem gradu dinamičnog rasta građevinarstvo je vrlo značajno.
Transport
Caracas je direktno povezan sa svim većim gradovima u svijetu, bilo avionskim ili brodskim linijama. Međunarodni aerodrom Simón Bolívar, udaljen 16 km od Caracasa kod Maiquetía na obali, pruža međunarodne veze, kao i domaće letove za sve dijelove republike. Pored toga tu su i dva manja aerodroma; La Carlota i Francisco de Miranda. Preko karipskih luka La Guaira i u manjoj mjeri Puerto Cabella odvija se najveći dio vanjskotrgovinske trgovine grada.
Moderni autoput sa dva dugačka tunela kroz planine, od Caracas do Maiquetía, La Guaire, te brojnih plaža i odmarališta duž obale, otvoren je 1953. kako bi zamijenio staru 34 km dugu cestu punu serpentina.
Javni transport unutar grada odvija se i danas velikikim brojem autobusa, privatnih automobila i taksijima, ali su zbog tog sve češći ogromni zastoji. Sistem javnog prijevoza, iako nedovoljan, uvelike je poboljšan inauguracijom metroa 1983., iako je to nedovoljno zbog malog broja linija. Gužve su donekle smanjene izgradnjom sistema gradskih autoputeva. Željezničke pruge, koje su nekad povezivale Caracas sa lukama i ostalim gradovima Venezuele, napuštene su u korist autoputa.
Salinelle, Brindisi
Salinelle je naselje u Italiji u provinciji Brindisi, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 67 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 88 m.
Syracuse, Nebraska
Syracuse je grad u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1,942 stanovnika.
Fanetizol
Fanetizol je organsko jedinjenje, koje sadrži 17 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 280,387 Da.
Chaumes-en-Brie
Šom an Bri je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 2.500, a gustina naseljenosti je iznosila 125 stanovnika/km².
Kinescope
Kinescope može označavati:
Pottsville, Pennsylvania
Potsvil je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 14.324 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 14.324 stanovnika, što je 1.225 (7,9%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Staufenberg (Niedersachsen)
Štaufenberg je grad u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 29 opštinskih središta okruga Getingen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 8.188 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3152026.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Getingen Štaufenberg se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Getingen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 288 metara. Površina opštine iznosi 77,6 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 8.188 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 106 stanovnika/km².
Table Rock, Nebraska
Table Rock je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 269 stanovnika.
Srpska revolucija (1804–1835)
Termin Srpska revolucija se u delu srpske istoriografije odnosi na period istorije Srbije od 1804. do 1835. godine, a prvi ga je upotrebio Leopold Ranke u svojoj knjizi Die Serbische Revolution. Od njega ga je kasnije prihvatio i Vuk Stefanović Karadžić.
2-dehidro-3-dezoksi-D-glukonat 5-dehidrogenaza
2-dehidro-3-dezoksi-D-glukonat 5-dehidrogenaza (, 2-keto-3-dezoksiglukonat 5-dehidrogenaza, 2-keto-3-dezoksi-D-glukonat dehidrogenaza, 2-keto-3-dezoksiglukonat (nikotinamid adenin dinukleotid (fosfat)) dehidrogenaza, 2-keto-3-dezoksi-D-glukonat (3-dezoksi-D-glicero-2,5-heksodiulosonska kiselina) dehidrogenaza) je enzim sa sistematskim imenom 2-dehidro-3-dezoksi-D-glukonat:NAD+ 5-oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Srpska revolucija (1804–1835)
Period na koji se termin odnosi obuhvata:
2-dehidro-3-dezoksi-D-glukonat 5-dehidrogenaza
2-dehidro-3-dezoksi-D-glukonatna 5-dehidrogenaza iz Pseudomonas deluje jednako dobro na NAD+ or NADP+, dok su enzimi iz Erwinia chrysanthemi i Escherichia coli specifičniji za NAD+.
Srpska revolucija (1804–1835)
Kao posledice ovih događaja smatraju se se oslobođenje Srbije od turske vlasti, ukidanje feudalizma i preporod u srpskom društvu koji je doneo Sretenjski ustav, mada je on ubrzo po donošenju bio ukinut.
Uvod
thumb|left|250px|Beogradski pašaluk pre Prvog srpskog ustanka Buduća srpska država je nastala na teritoriji Beogradskog pašaluka (zvanični turski naziv je bio Smederevski sandžak). Na čelu ovog pašaluka nalazio se beogradski vezir. Beogradski pašaluk je bio podeljen na 12 nahija, a svaka nahija se sastojala iz nekoliko knežina. Početkom 19. veka, na ovoj teritoriji je živelo oko 400.000 Srba, zatim Turci i nešto Rumuna, Roma i Jevreja. Turci su uglavnom živeli u gradovima sa utvrđenjima, a Srbi na selu.
Poslednji astrijsko-turski rat (1788-1791) je vođen najviše na teritoriji Beogradskog pašaluka. Srbi su masovno pristupali u dobrovoljačke odluke (frajkore) i ratovali su na strani Austrije. Ovaj period srpske istorije je poznat kao Kočina krajina, po Koči Anđelkoviću. Mnogi Srbi, među njima i Karađorđe, su tada sticali ratno iskustvo. Rat je završen Svištovskim mirom, koji Srbima nije doneo ništa osim amnestije.
Kada je u 18. veku ukinuta najvažnija srpska ustanova pod Turcima, Pećka patrijaršija, Srbi su se organizovali u knežinskoj samoupravi. Ona je postala značajna tek u drugoj polovini 18. veka. Turci su dozvolili Srbima da se organizuju u nahiji, knežini i selu. Starešine sela, knežine i nahije su bili kmet, knez i obor-knez. Oni su u ime turske vlasti sakupljali porez, održavali puteve i gonili hajduke. Knežinska samouprava je došla do izražaja u vreme vezira Hadži Mustafe-paše, kojeg su Srbi zbog blage uprave zvali "srpska majka". Posebnim pravnim aktiva (fermanima) sa kraja 18. veka je konačno uobličena knežinska samouprava.
Cohocton, New York
je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Srpska revolucija (1804–1835)
Uvod
Međutim grupa janičara-uzurpatora, poznata kao dahije, je 1801. ubila Hadži Mustafa-pašu i preuzela svu vlast u Beogradskom pašaluku. Četvorica dahija - Aganlija, Alija Kučuk, Jusuf Mula i Mehmed-aga Fočić - su podelile Beogradski pašaluk na četiri dela i zavele strahovladu. Kada je turski zulum dosegao granice neidrživosti, Srbi su tajno počeli da se spremaju za bunu. Doznavši namere Srba, dahije su organizovale pogubljenja viđenijih Srba, poznata kao "Seča knezova".
Cohocton, New York
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 838, što je 16 (-1,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Srpska revolucija (1804–1835)
Prvi srpski ustanak
thumb|Karađorđeva Srbija 1809. godine|250px thumb|Karađorđeva Srbija 1813. godine|250px Karađorđe je umakao Seči knezova i sa šumadijskim prvacima je februara 1804. organizovao zbor u selu Orašac, na kom je odlučeno da se podigne buna. Na ovom zboru Karađorđe je izabran za "vožda" (vođu). Buna je počela paljenjem turskih hanova po Šumadiji i proterivanjem Turaka iz hanova i sela u utvrđene gradove. Da bi smirio situaciju u Beogradskom pašaluku, turski sultan je jula 1804. poslao bosanskog vezira Bećir-pašu. Karađorđe je kao prvi uslov za uspostavljanje mira tražio likvidaciju dahija, koje je Milenko Stojković u noć između 5. i 6. avgusta, po Karađorđevom naređenju i uz saglasnost Bećir-paše, pogubio na ostrvu Ada-Kale.
Međutim, ovo nije smirilo situaciju u pašaluku. Sultan je 1805. poslao u Beograd za vezira Hafis-pašu, kog su ustanici dočekali na Ivankovcu i naneli mu težak poraz. Ovim je buna protiv dahija prerasla u ustanak protiv turske vlasti i srpsku nacionalnu revoluciju. Sledeće godine ustanici su porazili tursku vojsku kod na Mišaru i Deligradu i osvojili beogradsku varoš.
Ustanici su pokušali da uspostave mir sa Osmanskim carstvom. Pregovore sa Portom u ime srpske strane je vodio trgovac Petar Ičko i uspeo od nje da izdejstvuje Ičkov mir. Najvažnije odredbe Ičkovog mira su bile da se iz Srbije proteraju janičari i da Srbi obavljaju javne služne i čuvaju granicu. Mir nije ostvaren jer su Srbi nastavili rat kada je na njihovu stranu u rat ušla Rusija. Sledeće godine (1807), Srbi su zauzeli beogradsku tvrđavu, a udružena srpsko-ruska vojska je odnela pobede kod Štubika i Malajnice. U narednim godinama ustanici su ratovali radi oslobođenja srpskog naroda izvan Beogradskog pašaluka.
1808. godina je prošla bez većih okrašaja, a za sledeću godinu Karađorđe je planirao da se u Raškoj sastane sa vojskom crnogorskog vladike Petra -{I}- i odatle da se uputi u oslobađanje Stare Srbije. Karađorđe je odneo pobede nad Turcima kod Suvodola, Sjenice i Novog Pazara. Međutim, morao je da odustane od pohoda jer mu se crnogorski vladika nije pridružio i zato što su ustanici poraženi u bici na Čegru. Srpski ustanici su 1810. godine odneli pobede kod Loznice i Varvarina (zajedno sa ruskom vojskom).
Pohod Napoleona na Rusiju je prinudio jednog saveznika Srba da okonča rat sa Turskom. 1812. Rusija je sklopila sa Osmanskim carstvom Bukureški mir i povukla svoju vojsku iz ustaničke Srbije. Rusija je Bukureškim mirom pokušala da ustanicima osigura autonomiju i amnestiju za učešće u ratu. Ustanici su do tada ostvarili nezavisnost i nisu želeli da prihvate samo autonomiju i nastavili su da se bore. Ogromna turska vojska, predvođena velikm vezirom Hursid-pašom je opkolila ustaničku državu sa zapada, juga i istoka. Ustanička Srbija bila je pokorena do kraja oktobra 1813. Karađorđe je napustio Srbiju sa većim brojem ustaničkih starešina, a veliki broj Srba se iselio na teritoriju susedne Austrije.
Uređenje ustaničke države
Uporedo sa borbom protiv turske vlasti,srpski ustanici su organizovali sopstvenu vlast. Prvo su uređeni sudovi, svetovni i crkveni. Najvažnija ustanova ustaničke Srbije je bila Narodna skupština, koju su činili najistaknutiji narodni prvaci, vojskovođe i sveštenici. Na Skupštini su donošene najvažnije odluke: kupovina oružja i municije, sakupljanje poreza, usvajanje ratnih planova, pregovori sa Turcima i slično. 1805 godine ustanici su osnovali Praviteljstvujušči sovjet, čija delatnost u početku nije bila jasno određena. Od 1811, Sovjet je postao izvršni organ vlasti, sa 5 ministarstava (popečiteljstava). Predsednici Sovjeta su bili Prota Mateja Nenadović, Mladen Milovanović i Jakov Nenadović.
Sve ovo vreme Karađorđe je imao vrhovnu neograničenu vlast. Pokušaj da se njegova vlast ograniči je završio neuspehom. 1811. Karađorđe je proterao iz zemlje svoje najveće neprijatelje, Milenka Stojkovića i Petra Dobrnjca.
Zbog stalnog ratovanja ustanici nisu mogli da posvete neophodnu pažnju obrazovanju. O otvaranju osnovnih škola i radu učitelja pobrinuo se Dositej Obradović, posle prelaska u Srbiju. Osim njega, školi se posvetio i Ivan Jugović, koji je 1808. osnovao Veliku školu u Beogradu.
Tokom Prvog srpskog ustanka su ukinuti feudalni odnosi, a zemlja je pripala seljacima.
Hadži-Prodanova buna
Nakon pada Srbije, za beogradskog vezira je postavljen Sulejman-paša Skopljak, koji je dopustio osvetu nad pokorenim Srbima. On je zaveo strahovladu, koja je u nečemu bila i teža od dahijske.
U Srbiji su ostale tri značajne ličnosti iz Prvog ustanka - Stanoje Glavaš, Hadži Prodan Gligorijević i Miloš Obrenović. Stanoja Glavaša Turci su imenovali za nadzornika carigradskog druma, ali su ga brzo pogubili, jer im je bio sumnjiv. Hadži Prodan Gligorijević nije dozvolio Turcima da ga iznenade, pa je podigao bunu. Hadži-Prodanova buna (1814) je izbila spontano kod manastira Trnave, u Požeškoj nahiji, a potom se proširila na Kragujevačku nahiju. Miloš Obrenović je smatrao da buna nije podignuta u pravo vreme i nije učestvovao u njoj. On je čak pomogao vojsku beogradskog vezira u glavnoj bici kod Knića. Iako su odneli pobedu, pobunjenici su se povukli, a Hadži-Prodan je pobegao u Austriju. Pobuna je lako ugušena, a vezir je pojačao teror.
Drugi srpski ustanak
Kada su protiv pobunjenih Srba pošle još i dve sultanove vojske iz Bosne i Rumelije, Miloš Obrenović je započeo pregovore, uveren da ne može pružiti otpor na tri strane. Na Drini je započeo pregovore sa bosanskim vezirom Huršid-pašom, a nastavio je rumelijskim vezirom Marašli Ali-pašom. Sa Marašlijom je sklopio usmeni sporazum kojima je Srbima u beogradskom pašaluku osigurao poluautonomni položaj. Prema postignutom dogovoru, Srbi su imali pravo da skupljaju porez, da učestvuju u suđenju Srbima, da spahije ubiraju prihode po zakonima i da u Beogradu zaseda Narodna kancelarija sastavljena od srpskih knezova. Tako je okončan Drugi srpski ustanak, odnosno ratni period Srpske revolucije. Miloš Obrenović se odmah po završetku Drugog srpskog ustanka odrekao titule vožda, a prihvatio je titulu kneza.
Kneževina Srbija
thumb|left|Kneževina Srbija 1817. godine|250px U Beogradskom pašaluku je paralelno uspostavljena i srpska i turska vlast. Turci su imali svoje organe vlasti: vezira, divan (vezirov savet), alaj-bega (starešina spahija), muselima (vojvoda) i kadiju (sudija). Vezir je bio odgovoran Porti, a posredstvom kneza Miloša i srpskih organa vlasti je upravljao Srbima u Beogradskom pašaluku. Turska vlast se osećala sve do 1830, a tada je naglo oslabila.
Knez Miloš se upustio u pregovore sa Portom na osnovu odredaba Ičkovog i Bukureškog mira, uz podršku Rusije. Rezultati višegodišnjeg ratovanja, kneževa diplomatska umešnost i ruska podrška su bili presudni za sticanje autonomije. Na Narodnim skupštinama (1817. i 1827) narod ga je izabrao za naslednog kneza. Da bi ojačao srpsku vlast, Miloš je 1820. molbom zatražio od Porte samoupravna prava za Srbe.
Od 1820. godine knez Miloš vodi borbu da se Srbiji vrate šest nahija koje su bile u sastavu Karađorđeve Srbije, a koje su posle Drugog srpskog ustanka ostale i dalje izvan Miloševe Srbije. Hatišerifom iz 1830. godine predviđeno je da pitanje granica između Srbije i Turske reše ruski i turski komesari. Od ruske strane određen je Kocebu, a od turske Lebip-efendija. Sa njima su u određivanju granica pošli od strane Srba Milosav Zdravković-Resavac i Joksim Milosavljević. Posle utvrđivanja granica Kocebu je imao da izradi kartu Srbije, što je i učinio.
Kako su Turci pitanje povratka šest nahija stalno odlagali, to je knez Miloš iskoristio rat oko Sirije između sultana Mahmuda i vice kralja Egipta Mehmed Alije, da ustankom, koji bi izbio u otrgnutim nahijama, iste priključi Srbiji. Povod za ustanak dala je otmica devojaka iz sela Mozgova koju su učinili braća Vrenčevići. Podstaknut od Miloša, narod je, zbog te otmice, podigao ustanak tačno u granicama šest nahija i Miloš ih je prisajedinio Srbiji. Porta, stavljena pred svršen čin, priznala je prisajedinjenje šest nahija Srbiji. Ostalo je još da se izvrši razgraničenje između Miloševe Srbije i Turske. Određivanje granice izvršila je komisija koju su činili sa turske strane Ćešif-efendija a sa srpske Đorđe Protić i Jovan Veljković. Komisija je 28. decembra 1833. godine pošla iz Vidina i u toku 1833. i 1834. izvršila obeležavanje i primopredaju granica.
Kako je Rusija nakon poraza Napoleona imala dobar položaj u Evropi, nije joj bilo teško da uključi Srbiju u sve ugovore koje je sklapala sa Osmanlijskim carstvom. Podržavan od strane Rusije, uz podmićivanje, turskih državnika, knez Miloš se izborio za tri temeljna dokumenta o autonomiji: Hatišerif iz 1830, Berat iz 1830. i Hatišerif iz 1833. Ovim aktima Srbija je stekla prava na: slobodu veroispovesti, izbor starešina, nezavisnu unutrašnju upravu, povratak šest nahija koje je Karađorđe oslobodio tokom Prvog srpskog ustanka, a koje nisu bile deo Beogradskog pašaluka, slobodu trgovine, podizanje škola, bolnica i štamparija, zabranu naseljavanja Turaka u Srbiju i pravo na iseljavanje Turaka iz Srbije, osim u gradovima sa utvrđenjima. Porta je Beratom potvrdila kneza Miloša za naslednog kneza. Poreske obaveze koje su Srbi imali prema spahijama, veziru i Porti su procenjena na 2.350.000 groša. Ova sumu knez je isplaćivao Porti svake godine na Đurđevdan i Mitrovdan.
thumb|Keneževina Srbija 1833. godine|250px Prva vladavina kneza Miloša (1815-1839) je bila apsolutistička, pošto je sva vlast bila u njegovim rukama. Uz kneza su radile narodne skupštine, ali su one uglavnom korišćene za sakupljanje poreza i podnošenje zahteva Porti. Knez je imao svoju Kneževsku kancelariju, a od 1835. postao je Državni savet.
Kneževom apsolutističkom vladavinom bili su nezadovoljni i njegovi protivnici i njegovi prijatelji. Knez je oštro slamao sve otpore. Pogubio je Simu Markovića, Karađorđa, Petra Nikolajevića Molera, Mladena Milovanovića i mnoge druge istaknute ličnosti. Ugušio je mnoge buna kao što su bile buna Stevana Dobrnjca (1821) i buna Miloja Đaka, u kojoj su izneti i socijalni zahtevi. Najveću bunu je predvodio Mileta Radojković (1835). Pobunjenici su ustali sa namerom da ustavom ograniče kneževu vlast. Knez je bio primoran da u Kragujevcu, tadašnjoj prestonici Srbije, donese Sretenjski ustav. Ustav je napisao Dimitrije Davidović, koji se posebno istakao u radu na donošenju hatišerifa. Ustavom su kneževa prava ograničena i delimično preneta na Državni savet. Pod pritiskom Turske, Austrije i Rusije, koje nisu imale ustave, knez je rado stavio van snage Sretenjski ustav, posle samo dva meseca njegove primene.
Od 1815. do 1835. u Srbiji je postojao feudalni poredak. Spahije su i dalje naplaćivale feudalne namete od srpske raje. Za razliku od ranijih vremena, spahije su to sada radile bez zloupotrebe i uz kontrolu kneza i srpske vlasti. Kada su Srbi Hatom iz 1833. dobili pravo da sve dažbine isplaćuju u jednoj sumi, stekli su se uslovi za ukidanje feudalizma. Sretenjska skupština (1835) je procenila sve godišnje feudalne obaveze jednog seljaka u proseku na 6 talira. To je omogućilo knezu Milošu da na Đurđevdan, 5. maja 1835. u Srbiji prestaju sve feudalne obaveze i nameti. Ovim događajem završava se Srpska revolucija.
Jakov iz Edese
Jakov od Edese (cca. 640 – 5. jun 708) je bio sirijski pisac i monofizitski teolog. Rodio se u Alepu te se obrazovao u manastiru Ken-neshre (na lijevoj obali Eufrata), a kasnije u Aleksandriji. Po povratku je od strane svog prijatelja, antiohijskog patrijarha Atanasija II imenovan episkopom Edese. To je mjesto morao napustiti nakon sukoba sa Atanasijevim nasljednikom Julijanom, te se povukao u manastir Kaisum, a kasnije u Eusebonu te u Tel, gdje je revidirao Pešitu, sirijski prijevod Starog zavjeta. Episkopom je ponovno postao 708. ali je ubrzo nakon toga umro.
Aviano-Castello, Pordenone
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 5465 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 162 m.
Aspartat N-acetiltransferaza
Aspartat N-acetiltransferaza (, aspartatna acetiltransferaza, L-aspartatna N-acetiltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom acetil-KoA:L-aspartat N-acetiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Villa Breda, Pescara
Villa Breda je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 20 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 99 m.
Propil propanoat
Propil propanoat je organsko jedinjenje, koje sadrži 6 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 116,158 Da.
Farglitazar
Farglitazar je organsko jedinjenje, koje sadrži 34 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 546,612 Da.
Minhenski psaltir
mini|desno|250p|Stranica Srpskog psaltira Serbischer psaltir ili Srpski psaltir je nastao krajem XIV veka i prema mišljenju akademika Vojislava J. Đurića, to je najraskošnija srpska knjiga iz srednjeg veka. Rađen je ili za kneza Lazara (1371—1389) ili za njegovog sina Stefana (1389—1427) i ima preko dvesta stranica, dimenzija 28 x 19.5 cm, od čega se na njih 148 nalaze ilustrovane minijature. Pisan je srpskom redakcijom crkvenoslovenskog jezika, starom uncijalnom ćirilicom, a danas je deo kolekcije Bavarske državne biblioteke, iz Minhena.
Nije poznato kada je tačno nastao, ali je najverovatnije bio deo biblioteke Stefana Lazarevića. Kasnije je pripadao biblioteci Đurđa Brankovića (1427—1456) i smatra se da ga je neko od njegovih potomaka odneo u fruškogorski manastir Privina Glava .Srpski patrijarh Pajsije Janjevac (1614—1647) ga je pronašao u manastirskoj riznici i pozajmio ga, da bi psaltir ukoričio i prepisao 1629. godine. Ovaj prepis je kasnije završio u Narodnoj biblioteci Srbije i uništen je tokom nacističkog bombardovanja Beograda 06.04.1941. godine. Original psaltira je tokom Velikog bečkog rata, jedan bavarski oficir 1688. godine uzeo iz manastira i poneo sa sobom, da bi ga 1689. godine poklonio manastiru Gotescel, u Bavarskoj šumi. Knjiga 1782. godine prelazi u manastir svetog Emerama u Regenzburgu, a od 1810. godine se nalazi bavarskoj kraljevskoj biblioteci. Psaltir je prvi objavio Vatroslav Jagić, 1906. godine.
Chaintreaux
Šentro je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 674, a gustina naseljenosti je iznosila 28 stanovnika/km².
Estadens
Estadan je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornja Garona koja pripada prefekturi Sen Godan.
Kingpin (film)
Kralj svih glavonja (eng. Kingpin) američka je komedija iz 1996. koju su režirali braća Peter Farrelly i Bobby Farrelly prema scenariju kojeg su napisali Barry Fanaro i Mort Nathan. Radnja se odvija oko propalog kuglaša Royja Munsona (Woody Harrelson) koji je prestao igrati kada je dobio kuku umjesto ruke te krenuo trenirati mladog Amiša (Randy Quaid) kako bi se vratio u svijet kuglanja.
Iako nije imao osobitog uspjeha u kinima (u Hrvatskoj je, primjerice, tek igrao 1998., 2 godine nakon američke premijere), film je bio veliki hit na video tržištu a neki ga smatraju kultnim ostvarenjem: BRAVO ga stavlja i na 67. mjesto na listi "100 najsmiješnijih filmova". Redatelj Peter Farrelly je jednom izjavio: "Ja volim "Kralja svih glavonja". Taj je film bio najveće razočaranje u našim karijerama. Premijeru je doživio za vrijeme Olimpijade '96., imao je nula reklame tijekom Olimpijade a u kinima SAD-a je zaradio samo petinu od onoga što je naš prethodni film "Glup i gluplji". Bili smo shrvani. I onda počneš razmišljati, sranje, možda nije toliko smiješan. Tek negdje šest do osam mjeseci kasnije, kada je izašao na video tržište, je postao veliki hit. Danas mi se više ljudi obraća u svezi "Kralja svih glavonja" nego bilo kojeg drugog filma".
Radnja
Roy Munson je još kao dječak počeo vježbati kuglanje. 1979. pobijedi na amaterskom natjecanju u kuglanju u Iowi te si kupi kabriolet. No Ernie McCracken se ljuti na njega jer je on planirao pobijediti u tom natjecanju. Kada Royju ubrzo ponestane novca, Ernie ga u nekom restoranu nagovori da sudjeluje s njim u prijevari: praveći se da su obični prodavači leksikona, a ne profesionalci u kuglanju, krenu u klađenje sa lokalnim stanovnicima nekog sportskog centra. Roy naravno pobijedi u kuglanju, ali slučajno otkrije svoje pravo ime što razljuti ljude koji su shvatili da su izgubili hrpu novca u namiještenoj igri. Ernie pobjegne dok ljudi ulove Royja te mu stave ruku u stroj za povrat lopti za kuglanje. 17 godina kasnije Roy je ćelav i ima kuku umjesto desne ruke, zarađujući prodajući opremu za kuglanje. No onda primjeti nadarenog kuglaša Ishmaela Boorga te ga uspije nagovoriti da ga trenira kako bi nastupio u turniru, što je teško pošto je ovaj Amiš i religija mu zabranjuje kladiti se.
Kada pobijede u okladi sa gangsterom Stanleyjom, pobjegnu jer nisu igrali sa stvarnim novcem, ali usput upoznaju i njegovu djevojku Claudiju. Ishmael im pobjegne pa Roy i Claudia krenu u potragu da ga nađu, usput svrativši u Royjov rodni grad. Kada ponovno sretne Ernija, ovaj uvrijedi Royja što naljuti Ishmaela koji ga želi udariti, ali promaši te si slomi ruku, što ga onesposobi za kuglanje. Claudia im uza sve nevolje pobjegne s novcem. Ipak, Ishmael nagovori Royja da osobno igra sa svojom gumenom rukom. Iako mu pri prvom pokušaju gumena ruka „ispadne“ zajedno s loptom za kuglanje, Roy ipak dokaže da još uvijek ima talenta. Ipak, Ernie pobijedi u natjecanju i osvoji milijun dolara. Ipak, iako je izgubio, Royju se vrati Claudia sa novcem a on je dobio 500.000 $ za reklamu kondoma. Zajedno se vrate u zajednicu Amiša te im daju novac te prezentirau Ishmaela kao junaka koji ih je odgovorio od grijeha.
Kritike
Film je doživio podvojene ocjene kritičara. James Berardinelli je priznao da mu se film nije dopao: „''Šala za šalom, ovo je slab film. I doista mislim slab. Skoro svaka šala je predvidljiva“ a ni Dennis Schwartz nije bio oduševljen: „Scenarij za film su napisali sceanristi TV sitcoma Barry Fanaro i Mort Nathan, vjerojatno za publiku koja je dovoljno glupa da zagrize na sve ponuđene prizemne šale; svaki lik im je kao iz crtića, nesimpatićan i plitak''“.
S druge strane, Roger Ebert je zapisao da mu se film jako svidio i dao mu 3.5 od 4 zvijezde: „''U „Kralju svih glavonja“ stalno sam se smijao. Nema sumnje da je film vulgaran te da povremeno pokušava forsirati neke svoje šale; prisjetio sam se kako je Mel Brooks branio Producente („Ovaj film se uzdiže ispod vulgarnosti“). Neke šale ne rade, ali svejedno sam se smijao što su braća Farrelly imala hrabrosti pokušati ih“, kao i Marc Savlov: „Kralj svih glavonja“ nije klasik, ali moram priznati da nisam baš očekivao drugo pojavljivanje Stanlija i Olija nakon nenadahnutih foršpana za film. On to naravno nije, ali je za glavu iznad hrpe američkih komedija koje sam vidio prošle godine, a za mene, to govori puno''“.
Zanimljivo, Arsen Oremović, kritičar Večernjeg lista, je isprva dao slabu ocjenu filmu kada se pojavio na video tržištu (samo jedan od četiri 'prsta', tj. ocjena „gledljivo“), no kada se pojavio na DVD-u 2001. je začudo promijenio svoje mišljenje te zaključio da se radi o odličnom filmu, dajući mu tri od četiri 'prsta': „''Ljubiteljima zahodskog humora braće Farrelly „Kralj svih glavonja“ vjerojatno će zbog beskompromisnosti biti draži od njihovih razvikanih „Glup i gluplji“ i „Svi luduju za Mary“. U ovom filmu njih dvojica naprosto su si dopustila toliku dozu bezobraštine da je zafrkavanje na račun bezrukoga kuglaša, jednog od četiriju glavna lika koji žele prijevarama zaraditi novac na kuglanju i osvojiti nacionalni kup, među najbenignijim pojavama. Međutim, za razliku od niza drugih prostačkih komedija, razlika i talent njih dvojice osjeća se u vrlo pametnom vođenju priče, pa tragikomične junake uspijevaju čak ispuniti dosta efektnim melodramatskim štihom''“.
Molibdenum kofaktor citidililtransferaza
Molibdenum kofaktor citidililtransferaza (, MocA, CTP:molibdopterin citidililtransferaza, MoCo citidililtransferaza, Mo-MPT citidiltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom CTP:molibdenum kofaktor citidililtransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Faropenem
Faropenem je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 285,316 Da.
Steinau
Štajnau je grad u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 57 opštinskih središta okruga Kukshafen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 935 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3352051.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Kukshafen Štajnau se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Kukshafen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 1 metara. Površina opštine iznosi 36,1 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 935 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 26 stanovnika/km².
Drogo od Šampanje
Drogo je bio oženjen za Anstrudu, kćer neustrijskog majordoma Warratona i Ansflede, te udovicu majordoma Berthara. Sa njom je imao četvoro sinova: Huguesa, Arnulfa od Champagne (cca. 690 - cca. 721), Godfreya i Pepina. Drogo je nadživio svog oca; vojvodstvo je naslijedio Arnulf, jer je Hugues prije toga otišao u samostan. Sahranjen je u Metzu.
Montgomery, Ohio
Montgomeri je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 10.251, što je 88 (0,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Propilen karbonat
Propilen karbonat je organsko jedinjenje, koje sadrži 5 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 163,105 Da.
Mattydale, New York
Matidejl je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.446, što je 79 (1,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Steinhorst (Niedersachsen)
Štajnhorst je grad u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 41 opštinskog središta okruga Gifhorn. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 1.377 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3151029.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Gifhorn Štajnhorst se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Gifhorn. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 72 metra. Površina opštine iznosi 57,8 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.377 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 24 stanovnika/km².
Cléville (Kalvados)
Klevil je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Kalvados koja pripada prefekturi Kan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 269 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 31 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,53 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 26 metara (maksimalnoj 43 m, a minimalnoj 2 m).
Talmage, Nebraska
Talmage je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 233 stanovnika.
San Donaci, Brindisi
San Donaci je naselje u Italiji u provinciji Brindisi, u regiji Apulija.
Tamora, Nebraska
Tamora je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 58 stanovnika.
Chelles (Sena i Marna)
Šel je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Pariski region, u departmanu Sena i Marna.
Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 45.365, a gustina naseljenosti je iznosila 2,853 stanovnika/km².
Molibdenum kofaktor guanililtransferaza
Molibdenum kofaktor guanililtransferaza (, MobA, MoCo guanililtransferaza) je enzim sa sistematskim imenom GTP:molibdenum kofaktor guanililtransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim katalizuje guanilaciju molibdenskog kofaktora.
Fasiplon
Fasiplon je organsko jedinjenje, koje sadrži 13 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 273,290 Da.
Filolaj
Filolaj (grč. Φιλόλαος, oko 470 – oko 385. god. st. e.) bio je antički grčki filozof, pripadnik pitagorejske škole.
Životopis
Kao što je slučaj s većinom ostalih presokratskih mislilaca, o Filolajevom se životu veoma malo zna. Čini se da je boravio u Tebi negde 399. godine stare ere, a okvirni datumi njegovog rođenja i smrti ustanovljeni su na osnovu veza koje je održavao s drugim presokratskim filozofima, te na osnovu datuma spaljivanja središta pitagorejske škole (iz kojeg je morao bežati) oko 454. godine st. e. Filolaj je bio stariji savremenik Sokrata i Demokrita, verovatno nešto mlađi od Empedokla, te otprilike vršnjak Zenona iz Eleje, Melisa i Tukidida. Rođen je u Krotonu, Tarentu ili Herakleji, prema doksografskim zapisima Diogena Laertija.
Prema antičkim izvorima, održavao je bliske odnose sa Demokritom i možda bio jedan od njegovih učitelja. Filolaj je bio prvi od pitagorejskih mislilaca koji je ostavio pisana filozofska dela. Sastavio je jedan spis, čiji su oskudni fragmenti sačuvani u delima drugih filozofa i doksografa. Taj je spis tradicionalno nazvan O prirodi (Περὶ φύσεως), a koristio ga je Platon pri sastavljanju svog dijaloga Timaj.
Prema nekim obaveštenjima, Filolaj se nakon paljenja pitagorejskog središta u južnoj Italiji sklonio prvo u Lukaniju, a zatim u Tebu, gde su mu učenici bili Simija i Kebes, koji će kasnije biti uz Sokrata u trenutku njegove smrti 399. godine. Još pre toga Filolaj se vratio u Italiju, gde je bio učitelj Arhite. Filolaj je možda bio povezan i sa pitagorejskim izgnanicima u Flijuntu, koji se spominju u Platonovom Fedonu.
Filolaj je pisao na dorskom dijalektu i prvi je izneo učenje o kretanju Zemlje. Premda neki ispitivači to učenje pripisuju Pitagori, nema dokaza niti za autorstvo Pitagore niti mlađeg Hikete iz Sirakuze (oko 400–oko 335).
Kosmologija
Filolajeve ideje o kosmologiji znatno su se razlikovale od dotadašnjih shvatanja o položaju Zemlje u kosmosu: on je odbacio učenje o fiksiranom pravcu u prostoru, razvio jedan od prvih negeocentričnih koncepata univerzuma i anticipirao moderne ideje Issaca Newtona i Nikole Kopernika. Ta njegova nova shvatanja doslovno su se kretala oko jednog hipotetičnog astronomskog objekta koji je on nazvao centralnom vatrom.
Jedna od čestih zabluda o Filolaju jeste ta da je on pretpostavio da se jedna sfera – koju čine fiksirane zvezde, pet planeta, Sunce, Mesec i Zemlja – okreću oko centralne vatre, ali da je – pošto ovih tela ima devet, a u skladu s pitagorejskom teorijom brojeva po kojoj prirodu čini broj deset – izmislio deseto telo koje je nazvao Antizemljom. Ta zabluda većim delom potiče od Aristotelovog ismevanja pitagorejske kosmologije u Metafizici.
Zapravo, Filolajeve ideje nastale su nekih stotinu godina pre zamisli o sferama, a postavka o Antizemlji je data kako bi se pitagorejskoj zajednici objasnile njegove revolucionarne ideje o nepostojanju nečega što bi bilo "gore" i "dole" u prostoru. On sam nikada nije smatrao fiksirane zvezde bilo kakvom sferom ili objektom. Filolaj je Sunce zamišljao kao jedan stakleni disk koji reflektuje svetlo kosmosa. Prema njemu, lunarni mesec čini 29,5 dana, lunarnu godinu 354 dana, a solarnu godinu 365,5 dana. Njegove nove ideje o prirodi Zemljinog mesta u kosmosu uticale su na Aristarha sa Samosa. Nikola Kopernik u svom delu De revolutionibus kaže da je još Filolaj znao o Zemljinoj revoluciji oko neke centralne vatre.
Teorija brojeva
Filolaj se bavio pitagorejskom teorijom brojeva, a posebno je obrađivao karakteristike dekade – zbira prva četiti broja koja su činila tetraktis, koji je on nazvao "velikim, svemoćnim i sverodnim". Otkriće konveksnih poliedra nazvanih "Platonovo telo" Eudem pripisuje Pitagori, a Anaksimen je navodno bio prvi koji je tvrdio da postoje četiri tzv. osnovna elementa (prema drugima, to je bio tek Empedokle). Filolaj je, povezujući ove ideje, smatrao da osnovna priroda stvari zavisi od njihovog oblika, pa je tetraedar pripisao vatri, oktoedar vazduhu, ikosoedar vodi, a kocku zemlji. Dodekaedar je pripisao petom elementu, eteru ili, prema nekima, kosmosu. Ova teorija, koliko god površna s empirijskog stanovišta, pokazuje veliko poznavanje geometrije i uticala je na razvoj naučnih ispitivanja. Oslanjajući se na Parmenidovu filozofiju, Filolaj je dušu smatrao "mešavinom i harmonijom" delova tela. Takođe je pretpostavio samosvojenost duše, koja u telu obitava kao u nekoj vrsti izgnanstva.
Silverton, Colorado
Silverton je grad u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 637, što je 106 (20,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Tarnov, Nebraska
Tarnov je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 46 stanovnika.
Azienda Sperimentale F. Ricchieri, Pordenone
Azienda Sperimentale F. Ricchieri je naselje u Italiji u provinciji Pordenone, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 17 m.
Diacilglicerol O-aciltransferaza
Diacilglicerol O-aciltransferaza (, digliceridna aciltransferaza, 1,2-diacilglicerolna aciltransferaza, diacilglicerolna aciltransferaza, digliceridna O-aciltransferaza, palmitoil-KoA-sn-1,2-diacilglicerol aciltransferaza, acil-KoA:1,2-diacilglicerol O-aciltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom acil-KoA:1,2-diacil-sn-glicerol O-aciltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Palmitoil-KoA i drugi dugolančani acil-KoAs mogu da deluju kao donori.
Norton Center, Massachusetts
Nort Senter je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Masačusets.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.671, što je 53 (2,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Fakseladol
Fakseladol je organsko jedinjenje, koje sadrži 15 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 233,349 Da.
Gibel
Žibel je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornja Garona koja pripada prefekturi Tuluz.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 261 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 13 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 19,4 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 301 metar (maksimalnoj 343 m, a minimalnoj 215 m).
Goodland, Kansas
Gudland je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.489, što je 459 (-9,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Champagne (historijska provincija)
mini|desno|Šampanja u Francuskoj Šampanja je istorijska oblast na severoistoku Francuske, najviše poznata po proizvodnji penušavog belog vina koje nosi ime po ovoj oblasti. Nalazi se oko 160 kilometara zapadno od Pariza. Najznačajniji gradovi su: Troj, Rems i Epernej. Većina istorijske Šampanje je deo francuskog administrativnog regiona Šampanja-Ardeni, kome pripadaju četiri departmana: Ardeni, Ob, Gornja Marna i Marna.
Počev od X veka Šampanja je postala posed francuskih kraljeva, i to zahvaljujući braku Jovane od Šampanje i Filipa od Francuske. On će 1285. postati kralj pod imenom Filip IV Lepi. Do njegove smrti 1314. Šampanja je imala autonomiju, a onda ju je njegov sin Luj X definitivno priključio Francuskoj.
Taylor, Nebraska
Taylor je selo u američkoj saveznoj državi Nebraska. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 190 stanovnika.
Scagnane di Sopra, Pescara
Scagnane di Sopra je naselje u Italiji u provinciji Pescara, u regiji Abruzzo.
Walter Centeno
Wálter Centeno Corea (Palmar Sur, 6. listopada 1974.), umirovljeni kostarikanski nogometaš i reprezentativac koji se smatra jednim od najboljih kostarikanskih nogometaša svoje generacije. Kao redoviti član reprezentacije u razdoblju od 15 godina, Centeno je sa sa 137 (službeno 135) nastupa postao igrač s najviše nastupa za nacionalnu vrstu, pri čemu je postigao 24 pogotka. Od 2015. godine se bavi trenerskim poslom; trenutno vodi klub Municipal Grecia.
Super Mario Bros. (film)
Super Mario Bros. američka je fantastična komedija iz 1993. koja je labava ekranizacija istoimene videoigre. Film su režirali supružnici Rocky Morton i Annabel Jankel, koji nakon toga sljedeći film nisu režirali preko 10 godina, a scenarij su potpisali Parker Bennett, Terry Runte i Ed Solomon. Bob Hoskins glumi Super Marija. Radnja se odvija oko dvojice vodoinstalatera iz naslova koji uđu u drugu dimenziju kako bi spasili djevojku Daisy od zlog diktatora, kralja Koope.
To je bio prvi Hollywoodski film koji je snimljen po nekoj video igri, prva igrana prilagodba Super Mario Bros. igre te druga filmska prilagodba - prva je bila u obliku japanskog anime filma Super Mario Bros.: Velika misija spašavanja princeze Peach - ali je bio komercijalni promašaj jer je koštao 42 milijuna $ a zaradio samo 20.9 milijuna u kinima SAD-a, dok su ga kritičari negativno dočekali. 2009., časopis Time je stavio film na listu "10 najgorih filmskih adaptacija video igre". U Hrvatskoj Super Mario Bros. nije ni igrao u kinima, a 2007. se pojavio na DVD-u. Ipak, danas se smatra kultnim ostvarenjem a pjesma Roxette Almost Unreal je bila veliki hit.
Radnja
Brooklyn, New York. Mario i Luigi su dva brata vodoinstalatera kojima posao u zadnje vrijeme ne ide najbolje jer se pojavila nelojalna konkurencija koju vodi podli tajkun Scapelli. Mario je realističan i snalažljiv dok je Luigi pomalo nezreo i zanima se za paranormalne teme. Jednog dana im se pokvari kombi i stanu ispred jednog dućana gdje Luigi upozna Daisy, studenticu koja vodi iskapanje kosti dinosaura, te se zaljubi u nju. Nakon spoja, ona mu ispriča da je siroče te otiđu u spilju gdje se vodi iskapanje gdje primjete Scapellijeve ljude koji su sabotirali cijevi za dovod vode. Na sreću, Mario se pojavi i popravi štetu. Ipak, Daisy tada biva oteta od dvojice ljudi koji skoče u zid koji služi kao dimenzijski portal i nestane. Luigi i Mario su isprva zbunjeni, no odluče riskirati i također skoče u zid te bivaju transportiranu u drugu dimenziju gdje vladaju ljudi čiji su preci bili dinosauri. Otkriju da su u gradu zvanom Dinohattan u kojem vlada zli diktator kralj Koopa.
Ispostavi se da su ta dva svijeta jednom bili jedan, ali su razdvojeni u dvije dimenzije kada je pao meteorid na zemlju prije 65 milijuna godina. A Daisy ima dijelić tog meteorida u ogrlici koji bi se iskoristio od Koope da spoji dvije dimenzije u jednu te osvoji zemlju. Marija i Luigija uhiti Koopina policija i stavlja u sobu sa strojem za de-evoluciju koji de-evoluira ljude. Ipak, uspiju pobjeći u pustinju gdje sretnu Iggyja i Spikea, Koopine rođake, koji im odluče pomoći. Uz pomoć njih uspiju se dočepati meteorida i prodrijeti u Koopinu centralu gdje oslobađaju Daisy, no Lena sama upotrijebi kamen te započne proces stapanja dimenzija. Koopa i Mario se dezintegriraju i nađu u New Yorku, gdje Koopin toranj zamijeni World Trade Center. No zahvaljujući tome što Luigi uspijeva izvući kamen iz pukotine u spilji, proces krene unatrag te tako oni uspiju spriječiti spajanje dimenzija. Uz pomoć lasera za de-evoluciju, de-evolviraju Koopu u Tiranosaura pa u sluz. Daisy ostaje u tom svijetu dok se braća vrate natrag u Brooklyn. Par mjeseci kasnije, Daisy se pojavi u njihovom stanu i pozove ih ponovno za pomoć: ovog puta Mario odmah skače i sve vjeruje jer se naučio nevjerojatnih stvari.
Promjene u odnosu na video igru
Za razliku od vesele video igre za djecu, film ima tmurnu atmosferu i namijenjen je malo starijoj publici te je promijenio mnoge stvari u odnosu na igru, što su mu mnogi obožavatelji i otvoreno zamijerili. Za razliku od igre, Luigi u filmu nema brkove, Koopa je čovjek a ne ogromni gmaz, super moći koje braća dobivaju (cvijet za sposobnost vatre, list za sposbnost letenja, zvijezda za sposobnost nepobjedivosti) su eliminirane, svijet gljiva je zamijenjen svijetom propale civilizacije ljudi čiji su preci dinosauri, Toad je umjesto čovjeka-gljive postao običan čovjek, Goombe su umjesto malih bića postali veliki divovi, dok je ime princeze promijenjeno iz Toadstool (ili Peach u video igri) u Daisy. Uz to, Mario i Luigi tek u zadnjoj četvrtini filma obuku svoja zeleno-crvena odijela po kojima su znani u video igri.
Primjedbe ekipe
Također je u intervjuu sa Noelom Murrayjem 2. prosinca 2008. dodao:
Dodao je kako su redatelji Morton i Jankel isprva bili jako šarmantni i imali jako uljudne britanske naglaske, ali da je ubrzo osjetio "čelične šake unutar njihovih rukavica": snimili su scene sa striptizetama koje su na kraju izbačene u montaži; tjerali su ga da bude smiješniji a onda bi preokrenuli ploču i rekli da se ne ponaša kao klaun; a svađali su se stalno kao pravi bračni par.
Izbačene scene
Najpoznatija izbačena scena u filmu odvija se u sekvenci u kojoj Koopa dovede braću Mario po prvi puta u komoru za de-evoluciju, nakon scene u kojoj pjevač Toad biva transformiran u Goombu. U toj izbačenoj sceni Koopa drži dugi govor o važnosti čistoče i sanitarnih stanja, no dok to objašnjava braći, jedan od de-evolucijskih tehničara (kojeg glumi Alan McCoy) kihne. Na to se Koopa okrene i kaže mu da je bolestan. Ovaj uzvrati da je to samo prašina, no Koopa mu kaže da sjedne u stolicu i da će ga srediti. Na to ga gurne u stolicu za de-evoluciju i pritisne gumb. Tehničar biva transformiran u prethistorijsku sluz koja se prolije po podu. Pošto su producenti smatrali tu situaciju odveć mračnom, ona je izbačena, tako da odmah nakon što Toad postane Goomba, Mario gurne Koopu u stolicu za de-evoluciju, ali je tako nastala rupa u kontinuitetu jer se na podu jasno vidi neka zelena sluz koja nije objašnjena. McCoy je izrazio da mu nije žao što je njegova uloga eliminirana iz filma pošto je ionako bio slabo prihvaćen od kritike.
Na IMDb-u se nalazi i puni popis glumaca, u koji je i uključen popis nepotpisanih uloga koji se ne javljaju u filmu, među kojima je i "Konobar koji pjeva", "Luđak", "Prodavač" i "Student arheologije"
Neupotrijebljen scenarij iz 1991.
Uz scenarij za gotov film, postojao je još jedan iz 1991. koji nije bio upotrijebljen a potpisali su ga Tom S. Parker i Jim Jennewein (autori scenarija za filmske adaptacije Obitelj Kremenko i Richie Rich). Ta ranija verzija scenarija je više oslonjena na fantaziju te je mnogo vjernija originalnoj video igrici. Koristio je elemente iz prve četiri video igre iz serije (Super Mario Bros., Super Mario Bros. 2, Super Mario Bros. 3, Super Mario World) ali i razne stripove koje su obradili pustolovine Mario braće. Radnja se vrtila oko Kralja Kooope, u obliku gmaza kao što je predstavljen u video igri, koji otme djevojku Hildy kako bi ju prisilio na brak u svojem svijetu, a Mario i Luigi ga slijede kako bi ju spasili. Yoshi i Toad javljaju se u malim ulogama, a u jednoj sceni Luigi dotakne čarobni list i upotrijebi moć letenja. Na siteu SMBmovie.com objavljen je cijeli scenarij koji se može downloadati.
D-triptofan N-acetiltransferaza
D-triptofan N-acetiltransferaza (, D-triptofanska acetiltransferaza, acetil-KoA-D-triptofan-alfa-N-acetiltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom acetil-KoA:D-triptofan N-acetiltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Super Mario Bros. (film)
Kritike
Većina kritičara negativno je ocijenila film i odbacila ga kao nezrelu adaptaciju video igre. James Berardinelli mu je dao samo 1.5 od 4 zvijezde: "Super Mario Bros. nude 90 minuta besmislenih akcijskih sekvenci koje nemaju neke svrhe, osim da film ostane vjeran duhu igre. Ipak, s tim je počinio ogroman grijeh dosađivanjem publike." Hollis Chacona je isto prigovarao: „Bučan, frenetičan i površan“. U TV emisiji "Siskel & Ebert", kritičari Roger Ebert i Gene Siskel su mu jednoglasno dali "palac dolje".