cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IPv6
Zaglavlje HOP BY HOP Opcija
Zaglavlje Hop-by-Hop opcija nosi fakultativne informacije koje, ukoliko je ovo polje prisutno, moraju biti ispitane od strane svakog rutera koji se nalazi na putanji. Ovo polje se sastoji od sledećih polja : U stvari koriste se najnižih pet bitova da bi se opisala neka određena opcija. Najviša dva bita ukazuju na to koja će se akcija primeniti od strane čvora koji koji ne prepoznaje ovaj tip opcija, to su sledeće akcije: • 00 – Preskoči ovu opciju i nastavi sa obradom zaglavlja. • 01 – Odbaci paket. • 10 – Odbaci paket i pošalji ICMP poruku o problemu sa parametima peketovoj izvorišnoj adresi, pokazujući na ne prepoznavanje tipa opcija. • 11 – Odbaci paket i samo ako odredišna adresa nije multicast adresa, pošalji ICMP poruku o problemu sa parametrima izvorišnoj adresi paketa, pokazujući na neprepoznatljiv tip opcija. Treći najviši bit specificira da li se polje Opcija Podataka ne menja (0) ili se može menjati (1) na ruti od izvorišta do odredišta. Podaci koji se mogu menjati moraju biti isključeni iz računanja autentičnosti. Dogovor za Tip Opcija se odnosi i na zaglavlje Destinacionih Opcija. Četiri hop-by-hop opcija je trenutno određeno:
Zaglavlje Fragmenta
U IPv6, fragmentaciju mogu odraditi samo izvorišne tačke, a ne ruteri koji se nalaze na putu paketa. Da bi iskoristila kompletne prednosti međuumrežavanja, izvorišna tačka mora primeniti algoritam za otkrivanje puta, koji joj omogućava da sazna koja je najmanja maksimalna transmisiona jedinica (Maximum Transmission Unit – MTU), koju podržava neka od mreža na putu paketa. Znajući koja je najmanja MTU izvorišna tačka će fragmentovati, kao što se od nje traži, za svaku datu odredišnu mrežu. U suprotnom, izvorište mora da ograniči sve pakete na 1280 bajtova, koji je maksimalni MTU koji mora da podrži svaka mreža. Zaglavlje fragmenta se sastoji od sledećih polja (slika 4.4): Algoritam fragmentacije je isti kao što je opisano ranije.
Zaglavlje rutiranja
Zaglavlje rutiranja sadrži listu jednog ili više usputnih čvorova koje treba posetiti na putu do odredišta paketa. Sva zaglavlja rutiranja počinju 32-bitnim blokom koji se sastoji od četiri 8-bitnih polja, praćena od strane podataka rutiranja koji su specifični za određeni tip rutiranja. Četiri 8-bitna polja su sledeća: Jedino specifično zaglavlje rutiranja koje je definisano RFC-om 2460 je zaglavlje rutiranja Tip 0. Kada se koristi Tip 0 zaglavlja rutiranja, izvorišna tačka ne postavlja krajnju odredišnu adresu u IPv6 zaglavlje. Umesto toga, adresa je ona koja je poslednja u listi adresa u zaglavlju rutiranja, a IPv6 zaglavlje sadrži adresu prvog željenog rutera na trasi. Zaglavlje rutiranja neće biti ispitivano dok paket ne dođe do tačke koju je navedena od strane IPv6 zaglavlja. U tački, sadržaji zaglavlja rutiranja i IPv6 zaglavlja se ažuriraju i paket se prosleđuje dalje. Ažuriranje se sastoji od postavljanja sledeće adrese koju treba posetiti u IPv6 zaglavlje i dekrementiranju polja Ostalo Segmenata u zaglavlju rutiranja.
Zaglavlje odredišnih opcija
Zaglavlje Odredišnih Opcija, nosi fakultativne informacije koje, ukoliko je zaglavlje prisutno, ispituje samo odredišna tačka paketa. Format ovog zaglavlja je isti kao i format zaglavlja Hop-by-Hop opcija.
Reveane, Belluno
Reveane je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Larson, North Dakota
Larson je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Severna Dakota.
Reveane, Belluno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 106 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 454 m.
Larson, North Dakota
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 12, što je 5 (-29,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bouziès
Buzje je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Lot koja pripada prefekturi Kaor.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 70 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 8 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,20 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 148 metara (maksimalnoj 348 m, a minimalnoj 120 m).
Birin
Birinus ili Birin (cca. 600–649) je bio kršćanski misionar poznat po pokrštavanju Zapadnih Saksonaca i po tome što je postao prvi biskup Dorchestera,. Osim što je stekao naslov "Apostol Zapadnim Saksoncima", kasnije se počeo slaviti i kao svetac.
Birin je bio rodom Franak. Na misiju pokrštavanja Zapadnih Saksonaca ga je poslao papa Honorije I; prije dolaska u Britaniju ga je u Genovi Asterije imenovao biskupom. Na obalu tadašnjeg kraljevstva Wessex se iskrcao 634. godine u luci Hamwic (današnja četvrt St Mary's u Southamptonu). Tamo je sagradio prvu crkvu. Godine 635. mu je tada paganski kralj Cynegils dozvolio da propovijeda kršćanstvo u njegovom kraljevstvu. Nešto kasnije je Cynegils nastojao protiv suparničkog kraljevstva Mercija sklopiti savez sa nortumbrijskim kraljem Oswaldom; nakon što se ispostavilo da Oswald, kao kršćanin, ne želi savez sa paganinom, Cynegils se pristao pokrstiti. Birin je nakon Cynegilsove smrti nastavio misionarsku djelatnost pod kraljem Cenwalhom, a zabilježeno je i da je bio krsni kum Cynegilsovom sinu Cwichelmu.
Murasaki Shikibu
Murasaki Šikibu (oko 973 — 1014. ili 1025) je bila spisateljica, pesnikinja i počasna dvorska dama carskog dvora u Japanu, tokom perioda Hejan. Njeno pravo ime je danas nepoznato, mada postoje pretpostavke da bi moglo biti Fudživara Takako. Njen dnevnik svedoči da je nadimak Murasaki dobila na dvoru, po liku iz dela „Priča o Gendžiju“. Šikibu verovatno potiče od naziva funkcije njenog oca na carskom dvoru (Šikibu-šo).
Biografija
Rođena je 973. godine u Kjotu, u porodici koja je pripadala nižem plemstvu severnog ogranka moćnog klana Fudživara. Njena majka je umrla dok je ona još bila dete. Odrasla je uz oca (Fudživara Tametoki), što je bilo veoma neuobičajeno u to vreme. Naime, tokom perioda Hejan perioda, bračni parovi su živeli odvojeno, a deca su odrastala u porodici majke. I njeno obrazovanje je bilo neuobičajeno za to doba: njen otac (oficir na carskom dvoru) joj je pružio obrazovanje koje je u to doba bilo rezervisano isključivo za muškarce. Naime, mladići su se edukovali na kineskom jeziku (zvaničnom jeziku carskog dvora), a devojke su učile kana (japansko pismo) i bavile se poezijom. Njen otac je cenio njenu inteligenciju i sposobnosti, ali je žalio što je rođena kao žensko.
Udala se u svojim ranim dvadesetim. Imala je jedno dete. Bila je pratilja princeze Akiko na carskom dvoru. Umrla je 1014. godine (postoji zapis o iznenadnom dolasku njenog oca sa dvora u Kjoto, ali se ne zna razlog) ili u periodu između 1025. i 1031. godine (tada bi bila u svojim pedesetim godinama, što je u to doba bila pristojna starost).
Luivil (razvrstavanje)
Luivil se može odnositi na
Murasaki Shikibu
Dela
Pripisuju joj se tri dela: „Priča o Gendžiju“, „Dnevnik Murasaki Šikibu“ i „Zbirka Murasaki Šikibu“. Prvo („Priča o Gendžiju“) je njeno najpoznatije delo. Napisano je između 1000. i 1008. godine i ubraja se među najstarije i najpoznatije novele u ljudskoj istoriji. Druga dva dela su izdata posle njene smrti.
Schoharie, New York
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 922, što je 108 (-10,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Operacija Chastise
Operacija Chastise (, doslovno "operacija kazna") je bila serija koordiniranih zračnih napada koju je u noći 16/17. maja 1943. za vrijeme Drugog svjetskog rata izvelo britansko Kraljevsko ratno zrakoplovstvo na tri brane u zapadnom dijelu nacističke Njemačke. Izvela ga je eskadrila br. 617 pod komandom Guya Gibsona sa 19 posebno adaptiranih bombardera Avro Lancaster opremljenih sa specijalnim tzv. odskakujućim bombama koje je bio razvio britanski naučnik Barnes Wallis. Prilikom napada su brane Möhne i Edersee uništene, a što je izazvalo katastrofalnu poplavu u dolini Ruhra i selima doline Eder; brana Sorpe je bila tek lakše oštećena. Uslijed napada su dvije hidroelektrane uništene, a još nekoliko je oštećeno, uz tvornice i rudnike. Procjenjuje se da je u poplavama stradalo 1600 ljudi. Šteta nanesena napadima je, međutim, relativno brzo sanirana te se proizvodnja u pogođenim područjima vratila na prethodno stanje već u septembru. Uspkros toga, operacija Chastise je vješto iskorištena od saveznika u propagandne svrhe, a godinama i decenijama kasnije je bila predmet brojnih članaka, knjiga, TV-emisija kao i popularnog filma The Dam Busters te se zato smatra jednim od najpoznatijih zračnih napada u historiji.
Wang Bo
thumb|250px|Wang Bo
Wang Bo (, cca. 649–676), kurtoazno ime Zi'an (子安), bio je kineski pjesnik iz doba dinastije Tang. Poznat je kao jedan od Četiri književne eminencije Ranog Tanga (kineski:初唐四杰). Njegovo najpoznatije djelo je pjesma Tengwang Ge Xu, dovršena nedugo prije nego što se utopio prilikom brodoloma na putu u današnji sjeverni Vijetnam.
Izraelske obrambene snage
Izraelske obrambene snage (hebrejski צְבָא הַהֲגָנָה לְיִשְׂרָאֵל, Tzva Hahagana LeYisra'el; arapski جيش الدفاع الإسرائيلي,‎ Jaysh ad-Difāʻ al-Isrāʼīlī), znane i pod skraćenicom IDF i Tzahal, je vojska Izraela. Sastoji se od kopnene vojske, zračnih snaga i mornarice. IDF predvodi načelnik generalštaba koji je podređen ministru obrane.
David Ben-Gurion izdao je 25. svibnja 1948. naredbu za osnivanje obrambenih snaga od ostataka paravojske Haganah, a uključila je militantne skupine Irgun i Lehi. IDF je sudjelovao u dvadesetak sukoba od svojeg nastanka: Arapsko-izraelski rat 1948., Sueska kriza, Šestodnevni rat, Jomkipurski rat, Libanonski rat 1982., Intifada, Druga Intifada, Izraelsko-libanonski rat 2006., Rat u Gazi 2008.-2009., Operacija Orchard i drugi. IDF se isprva borio na tri bojišnice - na sjeveru (Libanon, Sirija), istoku (Jordan, Irak) i jugu (Egipat) - ali nakon mirovnog sporazuma sa Egiptom 1979., koncentrirao je svoje napore protiv južnog Libanona i palestinskih područja.
IDF se razlikuje od ostalih vojnih formacija na mnogo načina. Jedna od razlika je i novačenje žena, obvezni vojni rok za svakog izraelskog građanina u trajanju od tri godina (dvije za žene) te bliski odnosi između vojske, mornarice i zračnih snaga. IDF je također kroz povijest utjecao na izraelsko društvo, kulturu i političku scenu. Također koristi veliki broj tehnologija koje su razvijene u Izraelu, kao što je Merkava borbeni tenk. 2012., proračun IDF-a bio je 14,5 milijardi $. Nakon 1967., IDF je imao blisku suradnju sa američkom vojskom, pogotovo u razvoju novih oružja i tehnologija.
Građani arapskog podrijetla su često izuzeti iz obveznog služenja vojnog roka, a zanimljiva je činjenica da vojska veganima daje posebne dozvole kako bi kupili vlastitu hranu, te također čizme od umjetne kože.
Doktrina
Glavna doktrina IDF sastoji se od sljedećih pretpostavki:
Nitrozamin
Upotreba
Nitrozamini se koriste u prozvodnji pojedinih kozmetičkih proizvoda, pesticida, i većine gimenih proizvoda.
Zastupljenost
Nitrozamin se javlja u lateks proizvodima kao što su baloni, i u mnogim tipovima hrane i drugim potrošnim materijalima. Za nitrozamine iz kondoma se smatra da nemaju znatnu toksičnost.
U hrani, nitrozamini se formiraju iz nitrita i sekundarnih amina, do čega često dolazi u obliku proteina. Do njihovog formiranja može doći samo pod određenim uslovima, uključujući jako kisele uslove kao na primer u ljudskom želudcu. Visoke temperature, kao prilikom prženja, takođe mogu da uvećaju stepen formiranja nitrozamina. Prisustvo nitrozamina se može identifikovati putem Libermanove nitrozo reakcija.
Malonil-KoA
Malonil-KoA je organsko jedinjenje, koje sadrži 24 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 853,580 Da.
Tauširanje
thumb|Brončana boca sa srebrnim umecima, Kina,3. stoljeće p.n.e.
Tauširanje ili damasciranje je zlatarska tehnika ulaganja mekanog i drukčije obojenog metala u udubljenja na tvrđem metalu. Ova tehnika bila je posebno razvijena u Damasku (po kome je i dobila ime).
Kao osnovni metal najčešće se koristi čelik, bronca ili cinkova legura, a umeci su najčešće od srebra, zlata, bakra ili mesinga. Osim umetanja, metal se može na drugi metal i zalemiti mekim ili tvrdim lemom, ili se pak osnovni metal može odgovarajućim alatima pripremiti kako bi na sebe prihvatio tanki lim ili foliju od umetnutog metala.
Zlatari su ovu skupu tehniku koristili za ornamentiranje svih dijelova hladnog i vatrenog oružja, a motivi su bili oznake vjere, podaci o majstoru ili naručiocu, te vrijeme izrade.
Historija
Najraniji primjeri tehnike potječu iz bončanog doba, primjerice, ploča s prikazom neba iz Nebre (oko 1600. p.n.e.), ili Sunčeva kola iz Trundholma (oko 1400. p.n.e.). Kasnije se ova tehnika proširila i u Aziji, a u Evropi se opet javlja u merovinško doba, posebice u 7. stoljeću kod Alemana, Franaka i Tiringijaca.
Danas ovu staru tehniku prakticira vrlo malen broj zlatara.
Linč (razvrstavanje)
Linč se može odnositi na
Makvil
Makvil se može odnositi na
La Senter
La Senter se može odnositi na
Medisonvil
Medisonvil se može odnositi na
Li Po
Mladost
Li Po je rođen 1. godine Čang-an ere carice Vu C’-tijen (701. godine n.e.) u mjestu Sui-je (碎叶, Suìyè) u današnjem Kirgistanu.
Poezija
thumb|222px|right|Svitak Na terasi, jedina sačuvana originalna Li Poova kaligrafija. Li Po je jedan od najplodnijih kineskih pjesnika, i do danas je sačuvano preko hiljadu njegovih pjesama.
Avrieux (Savoja)
Avrije je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Savoja koja pripada prefekturi Sen Žan de Morjen.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 340 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 8 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 37,85 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 1098 metara (maksimalnoj 3.506 m, a minimalnoj 1.094 m).
Pollino, Verbano-Cusio-Ossola
Pollino je naselje u Italiji u provinciji Verbano-Cusio-Ossola, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 132 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 774 m.
Trimble, Tennessee
Trimbl je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 637, što je 91 (-12,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Srđan Dragojević
Srđan Dragojević je srpski filmski režiser. Rođen je 1. januara 1963. u Beogradu. Po obrazovanju je klinički psiholog i reditelj. Izdao je i tri zbirke pesama, a za jednu od njih "Knjiga akcione poezije" je 1986. dobio nagradu "Branko Radičević".
Kao mlad reditelj snimio je film Mi nismo anđeli, tinejdžersku komediju kojom je postao priznati reditelj. Sledeći njegov film, Lepa sela lepo gore je ratna drama po tekstu Vanje Bulića, koja govori o proteklom ratu na prostorima bivše Jugoslavije. Sledeći njegov film Rane govori o posledicama rata i stanju društva utonulog u kriminal. Nekoliko godina je pokušavao snimiti film u Holivudu, ali se zbog različitosti mentaliteta vraća u Srbiju. Poslednjih godina radi producentske poslove usput pokušavajući da snimi i novi film. Prvo je pokušao da snimi "Bodljikavo prase" po romanu Džulijana Barnsa, potom "After - postholokaustnu dramu", adaptaciju romana Melvina Bukea te film "Sveti Georgije ubiva aždahu" po drami Dušana Kovačevića. Snimio je nastavak prvog filma pod nazivom Mi nismo anđeli 2 i napisao scenario za treći nastavak koji je snimljen pod nazivom Mi nismo anđeli 3.
Padjuka
Padjuka se može odnositi na
Lelantski rat
Lelantski rat moderni je naziv za vojni sukob između Halkide i Eretrije, dva starogrčka polisa na ostrvu Eubeji, do koga je došlo tokom ranog arhajskog razdoblja, negde između 710. i 650. pne. Prema antičkoj predaji, uzrok rata bio je sukob oko plodne Lelantske doline na ostrvu Eubeji. Zbog velike ekonomske važnosti Halkide i Eretrije sukob se proširio i na druge grčke države, pa su se brojni polisi pridruživali jednoj ili drugoj zaraćenoj strani te se veliki deo Grčke našao u ratu. Grčki istoričar Tukidid kaže da je Lelantski rat bio poseban po tome što je to bio jedini vojni sukob u razdoblju između trojanskog rata i grčko-persijskih ratova u kome su međusobno ratovali gradovi udruženi u koalicije, a ne tek pojedinačni polisi. Antički autori ovaj sukob obično nazivaju "ratom između Halkiđana i Eretrijaca" (πόλεμος Χαλκιδέων καὶ Ἐρετριῶν):
Datiranje rata
U antičkim izvorima ne postoje neposredna obaveštenja koja bi pomogla u datiranju ovog rata. Tukididova posredna obaveštenja ukazuju na vreme oko 705. pne., što bi taj rat smeštalo u sferu polulegende. Upravo u to doba dolazi do postepenog napuštanja lokaliteta Lefkandija, možda upravo zbog komešanja prouzrokovanih ratnim sukobom. Priče o osnivanju zajedničke eubejske kolonije na Ishiji navode na zaključak da su sredinom 8. veka pne. Halkida i Eretrija još uvek sarađivale. Osim toga, pesnik Teognid možda implicira da je polovinom 6. veka pne. postojao neki sukob između Eretrije i Halkide. Nekoliko naučnika iznelo je tezu da Teognid tu aludira na lelantski rat, no verovatnije je da on zapravo misli na neki drugi, neznatniji i još manje poznati lelantski rat: "Tu se svakako ne radi o nekom 'stogodišnjem lelantskom ratu'", primećuje Robin Lane Fox.
Posredna obaveštenja o ovom ratu nalaze se možda i u Hesiodovim Poslovima i danima. Ovaj pesnik, naime, kazuje da je u nekom pesničkom nadmetanju u Halkidi na Eubeji osvojio tronožac kao nagradu na igrama priređenim povodom sahrane nekog Amfidamanta. Plutarh je tog Amfidamanta identifikovao s halkidskim junakom koji je poginuo u bici tokom lelantskog rata, te je zaključio da taj deo pesme predstavlja kasniju interpolaciju smatrajući da je Hesiod živeo pre lelantskog rata. Moderni ispitivači prihvatili su Plutarhovu identifikaciju Amfidamanta, ali su odbacili njegov zaključak. Naime, ako se taj rat zaista vodio u nekom razdoblju tokom poslednje trećine 8. veka pne., to bi se dobro uklapalo u danas prihvaćenu hronologiju za Hesioda. U tom slučaju, Hesiod je pobednički tronožac možda dobio upravo za izvođenje svoje Teogonije, pesme za koju se čini da bi mogla biti namenjena aristokratskoj publici kakva se bi se okupila na pogrebnim svečanostima u Halkidi. Odatle verovatno potiče i izmišljena priča o Hesiodovom pesničkom nadmetanju s Homerom, ovekovečena u spisu Nadmetanje Homera i Hesioda (Ἀγὼν Ὁμήρου καὶ Ἡσιόδου, često se citira i na ili samo Certamen), gde se opisuje kako je grčka publika prvenstvo dala Homeru, ali je kralj Paned, koji je vodio nadmetanje, pobedu dosudio Hesiodu, jer ovaj opeva zemljoradnju i mir, a Homer pokolj i rat.
Pisani izvori
Ne postoje nikakvi zapisi o lelantskom ratu iz doba kad je on vođen ― kakva je, na primer, Tukidivova Istorija peloponeskog rata ― budući da se grčka istoriografija razvila tek nekih dve stotine godina kasnije, počev od Herodotovog dela. I sama grčka književnost ne počinje pre kraja 8. veka pne., kad se obično smešta uobličavanje Homerovih epova. Stoga se jedinim koliko-toliko savremenim izvorima o lelantskom ratu mogu smatrati samo drevni grčki pesnici Hesiod i Arhiloh. U istorijskim delima taj se rat prvi put spominje tek u 5. veku pne., dakle nekih dve stotine godina kasnije, no i ti su spomeni tek uopšteni i kratki.
U uvodu svoje Istorije peloponskog rata Tukidid (oko 460–oko 395. pne.) daje kratak pregled najstarije grčke istorije i pri tom napominje da Grci nisu preduzimali veće vojne akcije u razdoblju između trojanskog rata i grčko-persijskih ratova. Kao izuzetak navodi rat između Halkiđana i Eritrejaca, tokom kojega se veći deo Helade svrstao uz jednu od zaraćenih strana:
Ovo Plutarhovo kazivanje često se povezivalo s pesničkim nadmetanjem za koje Hesiod u Poslovima i danima kaže da je održano u čast pokojnog Amfidamanta i da je u njemu i on sam učestvovao, ali ne spominje Homera niti Amfidamanta povezuje s lelantskim ratom:
Strabon (oko 63. pne.–23. naše ere) u svojoj Geografiji kaže da su ta dva polisa, Halkida i Eretrija, nekada održavali prijateljske odnose te da su se zbog tog svog nekadašnjeg prijateljstva po izbijanju rata obe strane sporazumele oko nekih uslova ratovanja, posebno oko toga da se neće služiti bacačkim spravama.
Na sličan sporazum ukazuje i pesnik Arhiloh iz 7. veka pne., drugi savremenik koji aludira na lelantski rat. On kazuje kako "ratnoborni gospari eubejski" u predstojećoj bici neće koristiti luk i strele ili praćke, nego samo mačeve:
Naučnici su na temelju ovih pisanih izvora i čitavog niza različitih arheoloških nalaza rekonstruisali opšte konture lelantskog rata.
Arheološki nalazi
Arheološka su istraživanja pokazala da su prve sahrane ratnikâ u oblasti kasnijeg heroona u Eretriji održane negde oko 710–705. pne. Poslednja takva sahrana datira se otprilike u 690. pne. Lokalitet Halkide, koji je i danas naseljen, nije bio predmet značajnijih arheoloških iskopavanja, no na slične sahrane ratnikâ ukazuju pisani izvori, posebno u vezi s Amfidamantom. Oko 680. pne. iznad grobova ratnika podignuta je jedna trouglasta građevina u kojoj su se potom ostavljali zavetni darovi palim herojima. To je možda bilo povezano s obnovom neprijateljstava između dva grada nakon perioda zatišja ili primirja, zbog čega su se Eretrijci za pomoć obratili svojim umrlim herojima. Naselje Kseropol napušteno je, a groblje na lokalitetu Lefkandija, smeštenog između Halkide i Eretrije, prestalo je da se koristi otprilike u doba lelantskog rata, kad se i Eretrija pojavljuje kao važan lokalitet. Arheolozi su izneli tezu da je Lefkandi možda bio prethodnik Eretrije i da je napušten nakon pobede Halkiđana u ovom ratu.
Opšte prilike
thumb|250px|[[Halkida i Eretrija u odnosu na Lelantsku dolinu. Ägäisches Meer = Egejsko more; Euböa = Eubeja; Lelantische Ebene = Lelantska dolina; Golf von Euböa = Eubejski zaliv; Attika = Atika.]] Halkida i Eretrija su gradovi i luke na zapadnoj obali Eubeje. Oba grada želela su kontrolisati Lelantsku dolinu, a prvobitno su možda kao prirodnu granicu uzimali reku Lelant, koja preseca tu dolinu pravcem sever ‒ jug. Premda se, strogo uzev, Eretrija nalazi izvan okvira same doline, taj je polis iz istorijskih razloga polagao pravo na nju. Razlog leži u tome što je najverovatnije Eretrija prvobitno služila kao luka nekog svog matičnog grada koji se nalazio istočno od nje. Taj je grad bio lociran na ušću reke Lelanta, blizu modernog Lefkandija. Antičko ime grada nije nam poznato, pa se danas i on uglavnom naziva "Lefkandi", po imenu današnjeg obližnjeg naselja. Lefkandi je doživeo teška razaranja negde oko 825. pne., nakon čega je veći deo njegove populacije najverovatnije prešao u Eretriju.
Eretrijci i Halkiđani nekada su bili u savezništvu s Atinjanima, budući da su pripadali jonskom plemenu. Kao dokaz tome može poslužiti činjenica da su dva mesta za Jonjane u delfskoj amfiktioniji bila data Atini i eubejskim Jonjanima, tj. Halkiđanima i Eretrijcima. No ova dva grada brzo su se okrenula obližnjim Kikladskim ostrvima i udaljenijim zemljama za osnivanje naseobina i razvijanje trgovine.
U 8. veku pne. Eubeja je spadala među ekonomski najnaprednije helenske oblasti. Dva vodeća grada na tom ostrvu, Halkida i Eretrija, bila su među najaktivnijim grčkim polisima u osnivanju novih naseobina širom Sredozemlja i u tome su dugo vremena delovali u međusobnoj saradnji. Polovinom 8. veka pne. zajedno su osnovali koloniju Al Minu, koja je trebalo da služi kao istureno mesto za trgovinu sa zemljama istočnog Sredozemlja. Otprilike u isto vreme ta dva grada započela su i sa osnivanjem naseobina na zapadu. Zajedno s Kerkirom Eretrija je osigurala pristup zapadnom Sredozemlju. Počev od druge četvrtine 8. veka pne. eubejski trgovci bili su prisutni na lokalitetu Pitekusa na ostrvu Ishiji u Tirenskom moru, na severnom kraju Napuljskog zaliva, odakle su razvili snažne trgovačke veze s Etrurcima. Nekoliko decenija kasnije osnovane su Kume, prva grčka kolonija na italskom kopnu. Oko 735. pne. Halkida je osnovala prvu grčku koloniju na Siciliji, što je Tukidid smatrao istinskim početkom grčke kolonizacije. Uskoro potom, osnovani su Regij i Zankle, svaka na po jednoj strani strateški važnog Mesinskog moreuza.
Uzroci rata
Prema antičkoj predaji, lelantski rat izazvan je sukobom oko Lelantske doline. Ta veoma plodna oblast dugo je korišćenja za poljoprivredu, uključujući vinogradarstvo. Kako u Grčkoj nema mnogo plodnog zemljišta, ratovi oko obradive zemlje nisu bili retki u antici, posebno u arhajskom razdoblju, npr. između Megare i Atine. No, ipak je nejasno zašto je između Halkide i Eretrije odjednom izbio sukob oko Lelantske doline, nakon što su dugo vremena, kako se čini, tu oblast oba grada zajednički koristila.
Izbijanje sukoba moglo bi se povezati s nekom prirodnom katastrofom. Krajem 8. veka pne. Atiku, Eubeju i druga obližnja ostrva pogodila je teška suša. Sasvim je moguće da je to za posledicu imalo i napuštanje eretrijske naseobine na ostrvu Androsu. Ova suša i prateća glad možda su doveli do toga da su i Halkida i Eretrija istakle svoje pravo na isključivo korišćenje Lelantske doline.
Vojske
Eretrija je na svom vrhuncu (koji se završio ovim ratom) mogla opremiti 3.000 pešaka, 600 konjanika i 60 bojnih kola. To implicira da je do rata došlo u doba prelaza s homerskih "ratnika pojedinaca", koji su ulazili u borbu na bojnim kolima i s neprijeteljem se borili kao heroji opisani u Ilijadi, na klasičnu hoplitsku borbu. Opseg i brojno stanje halkidskih snaga nisu poznati. Znamo jedino to da je njihova pešadija bila bolja od eretrijske, a konjica slabija.
Savezništva i opseg sukoba
Polis na ostrvu Egini uglavnom se bavio trgovinom s Egiptom i u tome mu je glavni suparnik bio Samos. Samos je bio u savezu s Halkidom, što bi značilo da se Egina borila na strani Eretrije. Korint i Megara međusobno su ratovali praktično tokom celog arhajskog doba, pre svega zbog toga što je Korint zauzeo poluostrvo Perahoru (oko 750–725. pne.), koje je ranije pripadalo Megari. Delovanje Halkide i Korinta u kontekstu kolonizacije zapadnog Sredozemlja ukazuje na savezništvo ili makar prijateljstvo između ta dva grada; Halkida je ranije sprečila koloniste iz Megare da se učvrste kod Leontine na jugoistoku Sicilije, dok je Korint, sa svoje strane, oterao koloniste s Eretrije s Kerkire. Analogijom se pretpostavlja da je takvo prijateljstvo postojalo i između Megare i Eretrije. Herodot kaže da je Hios podržao Milet u jonskom ustanku, jer je Milet ranije pomogao Hijanima protiv maloazijske Eritre. Stoga se, na temelju takve lojalnosti Milećana, može pretpostaviti savezništvo Hiosa i Eretrije, kao i savezništvo Eritre i Halkide.
Većina naučnika danas smatra da savezništva između tako udaljenih gradova nisu mogla postojati u 8. veku pne. Umesto toga, možda su postojale određene bliskosti zasnovane na ličnim odnosima između pripadnika aristokratije, pa bi se za sigurne učesnike lelantskog rata mogli uzeti samo Eritreja, Halkida i tesalski plemić Kleomah iz Farsala sa svojim vojnim odredom. Nemački istoričar Detlev Fehling veruje da ceo lelantski rat predstavlja čistu fikciju koja je nastala u kasnijim vekovima na temelju čitavog niza "pseudo-vesti" (Pseudo-Nachrichten). No ovakva hiperkritična teza uglavnom je odbačena.
Oko 700. pne. eretrijska matica kod Lefkandija definitivno je razorena, za šta su verovatno bili odgovorni Halkiđani. To je preseklo vezu Eritrejaca sa Lelantskom dolinom. Otprilike u isto vreme eretrijski saveznik Milet poharao je grad Karist na jugu Eubeje. U to doba Milet postaje najdominantnija država u istočnom delu Egejskog mora. Lelantski rat (možda isprekidan primirjima) potrajao je do sredine 7. veka pne. Možda je završen, u korist Halkide, intervencijom tesalske konjice pod vodstvom Kleomaha iz Farsala, iako nije sasvim jasno da li je ta bitka bila odlučujuća i da li je Halkida zaista iz rata izašla kao pobednik.
Park Hils
Park Hils se može odnositi na
Nort Midltaun
Nort Midltaun se može odnositi na
Urotenzin-II receptor
Urotenzin-II receptor (UT, hipokretinski receptor) je G-protein spregnuti receptor koji vezuje peptidni hormon urotenzin-II.
Mentor (razvrstavanje)
Mentor se može odnositi na
Ruska revolucija (razvrstavanje)
Ruska revolucija može označavati:
Barbara Celjska
Naslijeđe
Barbarin je savremenik, humanist Enea Silvio Piccolomini, opisivao njen život kao razuzdan i poročan, a historičari su je nazivali spletkaricom, ali je na političkom djelovanju pokazivala oštroumnost i političko umijeće.
Srbi u Americi
Srbi u Americi su građani Sjedinjenih Američkih Država koji se izjašnjavaju da su srpskog porijekla.
Broj Srba u Americi
Prema proceni iz 2005. 1.023.993 Amerikanaca se izjasnilo kao Srbi. U metropolitanskom području Čikaga živi najveći broj Srba u Sjedinjenim Američkim Državama. Ovo se može videti u velikom broju crkvenih kompleksa, kao što je crkva svetog Simeona Mirotočivog koja se nalazi u istočnom delu Čikaga i manastir Nova Gračanica koji se nalazi u gradiću Treće jezero. Ostale bitne zajednice Srbo-Amerikanaca se nalaze u Milvoki (Viskonsin), Bafalu, Klivlendu, Detroitu, Indijanapolisu, Pitsburgu, Los Anđelesu kao i u Južnoj Kaliforniji (u gradu San Dijegu), Finiksu (od osamdesetih godina dvadesetog veka, te u Grinsboru od devedesetih godina dvadesetog veka. Mnogi Srbi u Americi su se izjasnili kao Jugosloveni. U Americi ima 359.254 koji se izjašnjavaju kao Jugosloveni.
Srbi u Klivlenda
Srbi u Klivlend dolaze u dva navrata, početkom 20. veka i posle Drugog svetskog rata. Lazar Krivokapić, koji je bio Srbin iz Crne Gore, koji je ovde došao 1893.je ostao zapamđen kao prvi Srbin u Klivlendu.
Srbi u Kaliforniji
U drugoj polovini 19. veka, većina Srba u Kaliforniji je živeo u manjim gradovima, ali su se kasnije počeli seliti u veće gradove.
Srbi u Kaliforniji su formirali društveno-kulturne organizacije, crkve i škole, zajednice i parohije. Oni su u početku bili ujedinjeni sa Rusima i Grcima i na taj način su bili deo mešovite pravoslavne parohije. Ruskim duhovnicima nije smetalo to što je srpska parohija imala različite običaje os njih kao npr. jezik, tradiciju, krsnu slavu i sl.
Danas, najveći broj Srba u Kaliforniji živi u Los Anđelesu.
Srbi u Čikagu
Čikago se smatra srpskim uporištem u Americi.
1872. u Čikago stiže prvi Srbin, Ivan Vučetić. Prva srpska organizacija u Čikagu, „Obilić“, je osnovana davne 1878. Već 1893. je održana prva srpska parada u Čikagu na aveniji Mičigen. Mihajlo Pupin je živeo u Čikagu.
1930. je u Čikagu živelo 40.000 – 60.000 Srba, dok ih danas po nekim procenama ima i do 130.000.
Pauderli
Pauderli se može odnositi na
Veliki vodenjak
Veliki vodenjak (Triturus carnifex) je vodozemac rasprostranjen u listopadnim šumama pa sve do područja sredozemne klime gdje postoje stalno prisutne vodene površine ili vodotokovi.
Stanište
Staništa obuhvaćaju Apeninski poluotok, jadransku strana Balkanskog poluotoka te južni dio središnje Europe. Države u kojima ih se može pronaći su Grčka, Makedonija, Albanija, Crna Gora, Srbija, Bosna i Hercegovina, Hrvatska, Mađarska, Slovenija, Italija, Austrija, Njemačka, Češka, Francuska i Švicarska.
Kinsley, Kansas
Kinsli je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Veliki vodenjak
Stanište
Obitava od razine mora pa sve do 2140 m nadmorske visine. Pripadnici ove vrste vrijeme provode izvan vode, osim u sezoni parenja.
Kinsley, Kansas
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.457, što je 201 (-12,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Veliki vodenjak
Zakonska zaštita
Triturus carnifex je zaštićen Bernskom konvencijom (Appendix II, strogo zaštićena vrsta) i europskom direktivom o zaštiti staništa i vrsta. U Europskoj uniji nezakonito je loviti, posjedovati ili rukovati velikim vodenjacima bez posebne dozvole. Isto tako, zabranjeno je njihovo ubijanje ili nanošenje štete njima ili području u kojem žive.
Veliki vodenjak može se naći u Turopolju i na popisu je zaštićenih vrsta u Republici Hrvatskoj. Štiti ga Pravilnik o proglašavanju divljih svojti zaštićenim i strogo zaštićenim (NN 07/06), gdje je naznačen kao "strogo zaštićena svojta".
Rekesvint
Rekesvint je bio vizigotski kralj u Hispaniji u periodu od 649. do 672. godine. Vladao je zajedno sa svojim ocem između 649. i 653. Zajedno sa svojim ocem, Hindasvintom stvorio je Knjigu zakona koja se još naziva i Rekesvintov kodeks i koji su poštovali i Hispanorimljani i Goti. Do tada su se jedni i drugi ravnali prema dva različita zakonika.
Istorija
thumb|left|220px|Izborna kruna Rekesvinta, deo [[Blago Gvarazara|Blaga Gvarazara nađenog u Gvadamuru kod Toleda]]
Augustin
Aurelije Augustin, isto tako poznat kao Augustin iz Hippoa, a najpoznatji kao '''sv. Augustin''' (13.11. 354. - 28.8. 430.) je rimski pisac, filozof i teolog koji je ostao upamćen kao jedna od najvažnijih ličnosti u historiji kršćanstva.
Rođen kao sin poganina i majke kršćanke, Augustin je u mladosti prihvatio maniheizam i živio razuzdanim životom, poslije opisanim u svojim Ispovijestima. Godine 386. je prešao na krščanstvo, da bi poslije postao biskupom Hippoa i ostao na tom položaju do svoje smrti.
Njegovo najvažnije djelo je Civitas dei (Država Božja).
Život
Aurelije Avgustin je rođen 13. novembra 354. godine u Tagasti u Numidiji (današnji Alžir), od oca paganina i majke hrišćanke (sveta Monika). Avgustin je studirao retoriku u Kartagini. U mladosti, oko svoje 23. godine, se oduševljava učenjem Manija, koji je nastojao da učenja Zaratuštre, Bude i Isusa uključi u jedinstven filozofski sistem, te narednih deset godina provodi kao manihejac. Po završetku studija, jedno vreme je bio predavač gramatike i retorike u Rimu i Milanu. Pored manihejstva, takođe je izučavao skepticizam i neoplatonizam.
Preminuo je u sedamdeset šestoj godini života u Hiponu. Godine 1303. papa Bonifacije VIII ga je proglasio svecem. Pravoslavna crkva slavi ga 15. juna po julijanskom, a 28. juna po gregorijanskom kalendaru.Ima dobar flow
Učenje
thumb|right|220px|"Confessiones" na latinskom; [[Venecija 1752]] Sv. Avgustin je prvi, i za doba latinske patristike najveći sistematizator hrišćanskog učenja. Osim ranijih crkvenih otaca i Sv. Pisma, posebno je cenio Platona.
Rekesvint
Istorija
S druge strane, na tom istom saboru, prigrabio je imanja koja su njegovi prethodnici zadobili ilegalnim putem i nije slušao biskupe koji su mu predlagali da ta imanja budu imovina krune, a ne kralja. Ovo je prouzrokovalo mnogo kontroverzi, i biskupi, koji nisu mogli mnogo da učine po tom pitanju pred kraljevom moći, svoje neslaganje su izrazili u aktima sabora.
Augustin
Učenje
Doba u kom Avgustin živi je doba propadanja Rimskog carstva i robovlasničkog sistema. Hrišćanstvo je državna religija i dok država sve više propada, crkva sve više jača. Između njh još nema većih sukoba. Crkva teži da sačuva autonomiju u duhovnim stvarima, što oslabljena država prihvata. Crkva se, sa svoje strane, potpuno pokorava državi u svetovnim stvarima. U to vreme aktuelniji je sukob između pagana i hrišćana.
Rekesvint
Istorija
Rekesvint je takođe imao i vrhovnu zakonodavnu i izvršnu vlast. Od tada pa na dalje, monarhija se rukovodila zakonskim normama i sva politička pitanja su se rešavala putem zakona.
Augustin
Učenje
U svojoj filozofiji Avgustin polazi od sigurnog postojanja jedino subjektivne svesti. Jedina sigurna istina je istina o sopstvenom psihičkom životu (mišljenju, osećanju, postojanju). Iz te istine se mogu izvući sve ostale istine. U tom pogledu Avgustin je neka preteča Dekarta.
Rekesvint
Istorija
Rekesvint je umro 672. godine u selu Gertikos blizu Valjadolida. Na tom istom mestu proglašen je njegov naslednik, Vamba, 21. septembra 672. protiv volje samog Vambe. Od tada Gertikos je promenio ime u Vamba koje i dan danas nosi.
Augustin
Učenje
Delo ‘‘O Božjoj državi’‘ je nastalo nakon što je Rim prvi put u svojoj istoriji pao u ruke neprijatelja. Rim je do tada smatran neosvojivim, tako da je njegov pad ostavio ogroman utisak na tadašnju društvenu svest. Pagani su počeli optuživati hrišćanstvo kao uzrok pada Rima, pa je Avgustin svojim delo pokušao da objasni taj događaj u skladu sa hrišćanskim učenjem, stvorivši tako prvu filozofiju istorije i prvo hrišćansko učenje o državi. U prvih 10 knjiga akcenat je na apologetici (odbrani hrišćanstvo od paganstva, a u sledećih 12 na dogmatici (izlaganju osnovnih postavki hrišćanskih doktrina).
Rekesvint
Istorija
Neki izvori tvrde da je Rekesvint takođe i sahranjen u istom mestu, u sarkofagu koji se i danas tamo nalazi. Prema naređenju Alfonsa X Mudrog, njegovi posmrtni ostaci su prebačeni u Toledo, u crkvu Santa Leokardija.
Augustin
Učenje
Glavna misao je učenje o predestinaciji, tj. učenje da je tok istorije čovečanstva unapred određen voljom Božjom. Bog je biće koje ima beskonačno moćnu volju koja je uzrok sama sebi i koja samu sebe određuje. U tome se ogleda Avgustinov misticizam i iracionalizam. Njegova filozofija je puna fantastike i nema veze sa naučnim pogledom na svet. Cela istorija se objašnjava dramatičnim akcijama Boga bez realnih uzroka.
Bazilika sv. Ivana Lateranskog
thumb|300px|Pročelje Bazilike Sv. Ivana Lateranskog Bazilika Svetog Ivana Lateranskog (talijanski: Basilica di San Giovanni in Laterano) rimska je katedrala, službeno crkveno sjedište rimskog biskupa, tj. pape. Službeni naziv na latinskom glasi: Archibasilica Sanctissimi Salvatoris et sancti et Iohannes Baptista Evangelista in Laterano (sh. Arhibazilika Presvetog Spasitelja, Svetog Ivana Krstitelja i Svetog Ivana Evanđeliste na Lateranu). To je najstarija i prva po važnosti (kao rimska katedrala) među četiri velike (papinske) bazilike u Rimu, i nosi počasni naslov Omnium urbis et orbis ecclesiarum mater et caput (lat. majka i glava svih crkava u Rimu i u cijelom svijetu).
Augustin
Učenje
Istorija se deli na 6 epoha:
Ono što je od značaja za političku teoriju je uzrok pada Rima, a razlog je volja Božja. Rim je pao jer je bio nepravedna država, a nepravedna je zato što je zasnovana na bratoubistvu. Hrišćani se moraju radovati padu Rima, jer je to znak da se ispunjava volja Božja. Rim nije bio prava, tj. Božja država, već zemaljska država koja je plod ljudskog greha. Božja država je zasnovana na ljubavi Božjoj i čine je anđeli i vernici, a zemaljska je zasnovana na ljubavi prema samom sebi i čine je nevernici i zli duhovi. Prva je apsolutno dobro, druga apsolutno zlo. Prava država se bori sa zemaljskom i na kraju pobeđuje. Konačnom pobedom dobra uspostavlja se Božje carstvo na zemlji.
Avgustin je razlikovao državu u užem smislu od države kao mističko–religijskog pojma. To se vidi u drugim delima gde on državu određuje kao ‘‘ljudsku grupu vezanu društvenim vezama’‘. Crkva je državi potčinjena pravno, a država crkvi moralno.
Za ropstvo kaže da je opravdano, jer je posledica prvobitnog greha i trajaće koliko i svet(do Strašnog suda). Tek u nebeskom carstvu ljudi će se izjednačiti. Ovo kršenje hrišć. načela jednakosti, Avgustin opravdava time što, iako je ropstvo protivno prirodnom pravu, ono odgovara pozitivnom pravu i mora se poštovati.
Avgustin razlikuje pravedan i nepravedan rat. Pravedan je rat (justum bellum) vernika protiv nevernika.
Avgustinove ideje o 2 države i smislu ljudske istorije su duboko odredile istoriju katoličanstva i protestantizma. Njegovo učenje je osnov stanovišta o prvenstvu crkve nad državom i vere nad pravom.
Serilia liburnica
Istraživanjem antičke luke rimske Enone (Nina) u mjestu Zaton pronađeni su ostaci dvaju liburnskih brodova. Sama luka je u antičko doba služila kao pristanište brodova, a kasnije u rimsko doba luka se proširila te je služila za prihvat velikih rimskih galija.
Radikarbonskom analizom ostataka, brodovi su datirani u II. st. pr. Kr.. Jedinstvenost ovih brodova je da su izgrađeni bez metalnih dijelova. Naime svi dijelovi broda (rebra, kobilica, oplatne daske) spojeni su šivanjem, bez metalnih spojeva koristeći samo konopce i drvene klinove. Istraživanjem brodova ustanovljeno je da su bili dužine 9 do 10 metara, a jedan od brodova imao je i dvostruki jarbol s najvjerojatnije kvadratnim kožnim jedrom. Tijekom plovidbe dodatnu čvrstoću brodovi su dobivali povezivanjem krmene i pramčane statve jakim konopom.
Marko Verije Flak, gramatičar iz Augustovog vremena donosi riječ SERILIA (SERILLA) opisujući liburnska plovila koja se spajaju lanenim i žukovim konopcima. Dalje navodi Pakuvija (240. - 130. god. pr. Kr.) koji u svojoj drami Niptra kaže: ˝I nikakav tesarski klin ne drži na okupu sklop brodskog trupa nego je on šivan lanenom i žukovom užadi.˝ Na osnovu toga brodovi su nazvani Seliria liburnica.
Ostaci brodova nalaze se u Muzeju ninskih starina.
Kondura
mini|250px|Condura croatica (replika) Godine 1966. na ulazu u ninsku luku slučajno su pronađeni ostaci dvaju brodova, koji su 1974. izvađeni i preneseni u Zadar gdje je započela njihovo odslanjivanje, konzervacija i restauracija. Metodom radiokarbonske datacije pomoću ugljika C 14, datirano je da su brodovi plovili krajem XI. st. i početkom XII. st.. Pretpostavlja se da odgovaraju kondurama koje car Konstantin Porfirogenet spominje kada govori o starohrvatskoj ratnoj mornarici. Ovo je i jedan razlog zasto su pronađeni brodovi nazvani Condura Croatica.
Brodovi su dužine 7-8 metara, rađeni klasičnim načinom s rebrima i oplatom spojenom drvenim i željeznim čavlima. Nemaju kobilicu, već se na krmi i pramcu nalaze ojačanja u obliku krmene i pramčane statve. Umjesto kobilice na kondurama se nalaze dvije gredice koje teku paralelno s dnom broda, a spojene su izvana na rebra preko oplate. Funkcija ovih gredica može se pretpostaviti na temelju konstrukcije broda odn. njegove krme, koja je jako plitka i slična krmi grčkih brodova. Plitkoća krme i te dvije paralelne gredice dokaz su izvlačenja kondura krmom na kopno kada nisu bile u uporabi. Tako su u svako vrijeme bile spremne za pokret u slučaju potrebe. Brodovi po svom obliku spadaju u uske brodove, te su se koristili kao brze veslarice, a u slučaju povoljnog vjetra podizalo bi se četvrtasto jedro i tada se funkcija paralelnih gredica na dnu mijenja i one postaju stablilizatori broda.
Pronađene Condure Croatice danas se nalaze u Muzeju ninskih starina u posebnom paviljonu.
Tlak elektromagnetskog zračenja
mini|desno|300px|[[Komet Hale-Bopp: utjecaji tlaka elektromagnetskog zračenja i sunčevog vjetra na repove prašine i plina jasno se vide.]] mini|desno|300px|[[Sunčeva jedrilica je predlagan oblik pogona svemirskih letjelica, gdje bi tlak elektromagnetskog zračenja Sunca služio za pogon]]
Tlak elektromagnetskog zračenja ili tlak svetlosti je tlak koji pritišće površinu izloženu elektromagnetskom zračenju. Svetlost vrši fizički pritisak na predmete na svom putu. Ovaj fenomen se može izvesti iz Maksvelovih jednačina, mada se može jednostavnije objasniti čestičnom prirodom svetlosti: fotoni se sudaraju sa materijom i prenose svoj momenat.
Usled velike magnitude brzine c, efekat pritiska svetlosti je zanemarljiv u kontekstu svakodnevnih objekata. Na primer, laserski pointer snage jednog milivata vrši silu od oko 3,3 piko njutna na osvetljeni objekat; stoga je u principu moguće podignuti novčič od jedne US cente pomoću laserskih pointera, ali je za to neophodno upotrebiti oko 30 milijardi pointera snage 1 mW. Za razliku od toga, u aplikacijama na nanometarskoj skali, kao što su nanoelektromehanički sistemi (NEMS), efekat pritiska svetla može da bude značajan, i stoga se istražuje moguća eksploatacija pritiska svetlosti kao pogonske sile NEMS mehanizama i fizičkih prekidača nanometarske veličine u integrisanim kolima.
Na većim razmerama, pritisak svetlosti može da uzrokuje ubrzavanje obrtanja asteroida, putem delovanja na njihove iregularne oblike poput lopatica na vetrenjači. Mogućnost pravljenja solarnih jedara koja bi pokretala svemirske brodove se takođe istražuje.
Otkriće
Svetlosni pritisak je prvi opisao J. Kepler (1619.) tumačeći zašto je rep kometa uvijek usmjeren poprečno (radijalno) od Sunca. Efekat da elektromagnetsko zračenje vrši tlak na izloženu površinu je teoretski predvidio James Clerk Maxwell 1871. Ruski fizičar P. N. Lebedev prvi je pokusom dokazao postojanje postojanje tlaka zračenja (1899.) i izmjerio njegovo djelovanje na molekule plina (1909.), a potom i drugi znanstvenici. Tlak je jako slab, ali se može otkriti sa osjetljivim i uravnoteženim vjetrokazom, koji se sastoji od reflektivnog metala u Nicholsovom radiometru.
Mada je kretanje Kruksovog radiometra originalno pripisivano pritisku svetlosti, ta interpretacija nije korektna; karakteristična Kruksova rotacija je posledica nepotpunog vakuuma. S druge strane, kod Nikolsovog radiometra gde je je blago pomeranje uzrokovano momentom (mada je to nedovoljno za potpunu rotaciju uz prevladavanje sile trenja) je direktna posledica pritiska svetlosti.
Osnove formule
Kod toplinskog zračenja crnog tijela, kada je u ravnoteži sa ozračenom površinom, gustoća energije je prema Stefan-Boltzmannovom zakonu jednaka to 4σT4/c; gdje je 'σ - Stefan-Boltzmannova konstanta, c je brzina svjetlosti u vakuumu i T je apsolutna temperatura.
Tlak u međuplanetarnom prostoru
Tlak elektromagnetskog zračenja je oko 4,6 x 10-6 Pa, na udaljenosti Zemlje od Sunca i smanjuje se kvadratom udaljenosti od Sunca. Iako je taj tlak vrlo malen u usporedbi sa kemijskim raketnim pogonima, on se ipak može primjeniti i nije potrebno gorivo. Ako bi se primjenio na putovanju od Zemlje do Plutona, trebalo bi samo 25 – 50 % više vremena od kemijskih svemirskih letjelica.
Tablica pokazuje da je sila ubrzanja dosta velika u blizini Sunca, a u blizini Jupitera vrlo slaba. Većina sondi koje su putovale u blizinu Sunca su bile gurane prema vani zbog tog tlaka. Osim toga, smatra se da je tlaka elektromagnetskog zračenja dosta utjecao na razvoj vanjskih prstenova na Saturnu.
Iznos tlaka elektromagnetskog zračenja
Prosječni iznos elektromagnetskog zračenja na neku površinu, podijeljen sa brzinom svjetla daje iznos tlaka elektromagnetskog zračenja:
U unutrašnjosti zvijezda
U jezgri zvijezda superdivova je temperature oko 1 GK, pa tlaka elektromagnetskog zračenja je prilično značajan za oblikovanje zvijezda.
Sunčeva jedrilica
Sunčeva jedrilica je predlagan oblik pogona svemirskih letjelica, gdje bi tlak elektromagnetskog zračenja Sunca, služio za pogon. Ideju je predlagao ruski znanstvenik Friedrich Zander 1924. Svemirska letjelica Cosmos 1 je trebala koristiti taj pogon. Japanska svemirska agencija JAXA je uspjela razviti Sunčevo jedro i koristila ga je na letjelici IKAROS.
Muzej ninskih starina
Muzej ninskih starina arheološki je muzej u sastavu Arheološkog muzeja Zadar.
Povijest muzeja
Prvi postav uredio je i složio don Luka Jelić u crkvi Sv. Križa 1910. godine po nazivom Starinska zbirka. U njoj su se nalazili pretežno ulomci iz srednjovjekovnog razdoblja, dijelovi namještaja iz ninskih crkvi te brojni nadgrobni spomenici iz rimskog razdoblja. Godine 1960. zbirka obogaćena novom građom preselila se u današnje prostorije na trgu Kraljevac. Zbirka je još jednom obnovljena i dopunjena 1970. godine. Današnji postav zbirke je definiran 1998. godine kada su odgrađeni novi paviljoni tako da se sada muzej sastoji od šest prostorija u kojima je kronološki izložena građa iz povijesti Nina i okolice.
Građa
Prapovijest:
Razni ulomci kamenog oružja, oruđa, predmeti iz svakodnevne uporabe, prilozi iz grobova...
Rimsko razdoblje od kraja 1. st. pr. Kr. do 4. st:
Predmeti iz svakodnevne uporabe, keramika, staklo, nakit, ulomci nađeni na forumu, kamene i keramičke urne, kopija kipa božice plodnosti Anzotike s kipom Prijapa, rekonstrukcija grobova...
Ranokršćansko razdoblje od 4. st do 7. st: