cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Epiretinalna membrana
frame|right|Amslerova karta, kakvu ju može vidjeti osoba koja ima teški poremećaj makularnog nabiranja [[macular pucker. U većini slučajeva, bolesnici koji boluju od epiretinalnih membrana ipak vide blaže zakrivljene linije.]] Bolest epiretinalnih membrana je bolest oka koja nastaje kao odgovor oka na promjene u staklovini ili rjeđe, u dijabetesu. Bolest je poznata i kao makularno nabiranje macular pucker. Ponekad, kao rezultat imunog odgovora da bi se zaštitila retina, makularne stanice se postupno približavaju kako staklovina stari i povlači se prema unutra (ablacija stražnje staklovinske membrane). Ablacija stražnje staklovinske membrane može uzrokovati mala oštećenja retine potičući eksudativni, upalni i leukocitni odgovor. Ove stanice mogu postepeno formirati prozirni sloj i, kao i sva ožiljna tkiva, kontrahirati se i dovesti do ispupčenja i nabiranja makule (npr. macular pucker), ili čak uzrokovati oticanje makule tj. makularni edem. Ove promjene rezultiraju poremećajima vida koje se očituju bočnim uvijanjem i zamagljivanjem slike kad se gledaju karte s pravilnim mrežastim uzorcima tj. Amslerove karte Amsler grid) koje služe za ispitivanje makularnog područja, točnije centralnih 10o mrežnice. Obično te promjene ispočetka zahvaćaju samo jedno oko pa ta izobličenja vida mogu rezultirati dvoslikama.Zbog pojave izobličenja vida može se dogoditi da se krivo procjenjuje veličina pojedinih objekata, obično se čine većimamacropsia), osobito u centralnom dijelu vidnog polja, gdje se stvara lokalizirano polje aniseikonia koje ne može biti ispravljeno optičkim pomagalima. Ipak parcijalne korekcije često mogu poboljšati binokularni vid. U osoba mlađih od 50 godina ,ove stanice se ponekad same raspadnu, ali u većine bolesnika (starijih preko 60 godina) je ovo stanje nepromjenjivo. Fotoreceptorske stanice, čunjići i štapići, koji se nalaze ispod epiretinalnih membrana, obično nisu zahvaćene osim ako membrane ne postanu znatno deblje i tvrđe, tako da obično ne nalazimo u ovih bolesnika makularnu degeneraciju((macular degeneration]].
Kirurško liječenje epiretinalnih membrana
Kirurzi mogu odstraniti ili odljuštiti membrane kroz skleru i poboljšati vid za 2 ili više Snellenovih linija. Obično se i staklovina zamijeni u isto vrijeme sa bistrom tekućinom, u vitrektomiji. Kirurško liječenje se obično ne preporučuje osim ako su poremećaji i izobličenja vida toliko teški da utječu na normalan život, budući da može doći do uobičajenih kirurških komplikacija kao što su infekcije i moguća retinalna ablacija. Nešto češća komplikacija je povećani intraokularni tlak,krvarenje u oko i katarakta,koja je zapravo najčešća komplikacija vitrektomija. Mnogi pacijenti će razviti kataraktu unutar nekoliko godina nakon operacije. Zapravo, ponekad vidna izobličenja i dvoslike uzrokovana kataraktom se mogu zamijeniti s epiretinalnim membranama.
Prevencija
Ne postoje dokazi da se bolest može spriječiti budući da se radi o prirodnom odgovoru na promjene u staklovini koje se događaju svima prilikom starenja. Potrebno je naglasiti da je izračunato da se ablacija stražnje staklovinske membrane javlja u više od 75 posto populacije iznad 65 godina, da je PVD primarno neopasno stanje premda s nekim uznemiravajućim simptomima i da normalno ne ugrožava vid. Međutim, kako se čini da su epiretinalne membrane zaštitni odgovor na PVD, gdje dolazi do upale, eksudacije i formiranja ožiljaka, moguće je da NSAID mogu smanjiti upalni odgovore,tako da uzimanje NSAID može pomoći. Obično bljeskovi i pojava lelujanja vida nagovješćuju da je došlo do promjena u staklovini puno prije nego što se formiraju epiretinalne membrane.
Znanstvena podloga
Ovu očnu patologiju je prvi put opisao Iwanoff 1865 godine,i pokazalo se da se javlja u 7% populacije. Češće se javlja u starijoj populaciji gdje posmrtne studije pokazuju da su prisutne u 2% populacije starije od 50 godina i 20% populacije starije od 70 godina.
Incidencija udruženih PVD varira između 75-93%, and PVD je prisutno u prividno svim očima sa retinalnim prekidima ili odvajanjima i posljedičnim ERM formacijama. PVD može dovesti do retinalnog prekida koji može osloboditi RPE stanice koje iniciraju stvaranje membrana.Mali prekidi u unutarnjoj graničnoj membrani ILM nakon PVD također mogu omogućiti ulazak retinalnim astrocitima u unutrašnjost staklovine gdje mogu posljedično proliferirati. Mnogo ERM također imaju ILM fragmente koji se mogu odljuštiti zasebno Konačno,krvarenja u staklovinu, upala, ili oboje udružene sa PVD također mogu stimulirati nastajanje ERM formacija.
Oba spola su, čini se, jednako zahvaćena.
Hiller, Pennsylvania
Hiler je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.155, što je 79 (-6,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Lamont
Lamont se može odnositi na
Vazokonstrikcija
Vazokonstrikcija je medicinski pojam koji označava sužavanje krvnog suda.
Posljedica vazokonstrikcije jeste direktan rast krvnog pritiska. Suprotna pojava vazokonstrikciji jeste vazodilatacija.
Vazokonstriktori
Vazokonstriktori su sredstva koja se u medicini koriste za liječenje hipotenzije (niskog krvnog pritiska).
OR2AK2
Olfaktorni receptor 2AK2 je protein koji je kod ljudi kodiran OR2AK2 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Cullison, Kansas
Kalison je grad u američkoj saveznoj državi Kanzas.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 101, što je 3 (3,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Loton
Loton se može odnositi na
Lansing (razvrstavanje)
Lansing se može odnositi na
Lejnsboro (razvrstavanje)
Lejnsboro se može odnositi na
Liraglutid
Liraglutid (NN2211, Victoza) dugotrajni je agonist glukagonu sličnog peptida-1 (GLP-1 agonist) koji je razvilo preduzeće Novo Nordisk za lečenje tip 2 dijabetesa. Evropska medicinska agencija je odobrila ovaj produkt jula 2009, a FDA januara 2010.
Nazarje
Nazarje (njemački: Altenburg) je gradić u Sloveniji od 872 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Nazarje.
Geografske karakteristike
Nazarje leži oko 3 km južnije od Mozirja u Savinjskoj dolini, na ušću rijeke Drete u Savinju, pa je zapravo samo predgrađe tog većeg mjesta.
Historija
Za historiju mjesta bila su bitna dva objekta burg i samostan, jer se mjesto prvi put spominje 1248. upravo zbog prvog objekta, pod imenom Altenburg (današnji Vrbovec). On je tokom svoje historije promjenio brojne vlasnike (Akvilejska patrijarhija, Celjski grofovi, [Habsburg]]zi...) sve dok ga 1615. nije kupila Ljubljanska biskupija, čije je vlasništvo bio sve do kraja Drugog svjetskog rata. Svoj današnji oblik burg je dobio - 1480., oštećen je za Drugog svjetskog rata, ali je danas potpuno obnovljen i služi za reprezentativne svrhe i kao muzej drvodjelstva.
Drugi značajni objekt - franjevački samostan sa crkvom Marije Nazaretske podigli su bosanski fratri izbjegli pred Turcima između 1632. - 1661. Od 1752. samosatan ima i biblioteku, a od 1786. pa sve do Drugog svjetskog rata u samostanu je djelovala osnovna škola, a tokom 17. vijeka i apoteka koja je bila na glasu.
Uza sve to Nazarje je još pred početak Drugog svjetskog rata bilo malo selo, broj stanovnika i opće prilike popravili su mu se nakon rata razvojem industrije.
NGC 720
NGC 720 je galaksija u zviježđu Kit.
OR2AP1
Olfaktorni receptor 2AP1 je protein koji je kod ljudi kodiran OR2AP1 genom.
Olfaktorni receptori formiraju interakcije sa molekulima mirisa u nosu, čime se inicira neuronski respons koji izaziva percepciju mirisa. Oni su odgovorni za prepoznavanje i G proteinima posredovanu transdukciju mirisnih signala. Proteini olfaktornih receptora su članovi velike familije G protein spregnutih receptora (GPCR). Poput mnogih receptora za neurotransmitere i hormone, olfaktorni receptori imaju strukturu 7-transmembranskog domena. Oni su kodirani genima sa jednim eksonom. Geni olfaktornih receptora su najveća familija genoma. Nomenklatura gena i proteina olfaktornih receptora je nezavisna od drugih organizama.
Lorvil
Lorvil se može odnositi na
Univerzitet Fordham
Fordham University je privatni, besprofitni, koedukacijski istraživački univerzitet u New Yorku. Osnovala ga je Katolička biskupija New York 1841. godine pod imenom St. John's College, i nedugo nakon dala na upravu Družbi Isusovoj; otada je postao nezavisna institucija pod upravom laičkog odbora povjerenika, koji za Univerzitet govore da je "u jezuitskoj tradiciji."
Fordham se sastoji od deset konstitutivnih koledža, od kojih su četiri predstavljaju više škole (undergraduate) a šest fakultete. Pohađa ga oko 15.000 studenata na tri kampusa u Državi New York: Rose Hill u Bronxu, Lincoln Center na Manhattanu i Westchester u West Harrisonu. Uz te kampuse, Univerzitet drži i inozemni nastavni centar u Ujedinjenom Kraljevstvu i terenske urede u Španiji i Južnoj Africi. Na Fordhamu se mogu dobiti diplome Bachelor of Arts, Bachelor of Science i Bachelor of Fine Arts kao i različiti magisteriji i doktorati.
Fordham Preparatory School, četvorogodišnja pripremna škola za dječake, je svojevremeno bila dio Univerziteta i bila zajedno sa snjim osnovan. Godine 1972. je postala nezavisna i zgrade premjestila u sjeverozapadni dio kampusa Rose Hill; sa Univerzitetom je, međutim, ostala povezana na mnoge načine.
Carennac
Karanak je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Lot koja pripada prefekturi Gurdon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 373 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 19 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 19,00 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 177 metara (maksimalnoj 340 m, a minimalnoj 110 m).
Guasapar
Guasapar (Guazapar), ogranak Varohío (Guarijío) Indijanaca (Swanton), ili Tarahumara (Hodge), šire skupine Taracahitian, porodica Uto-Aztecan, u kolonijalno doba naseljeni između rijeka Río Oteros ili Chinipa i Río Urique u meksičkoj državi Chihuahua. Godine 1622. među njih i Témori Indijance dolazi misionar Pier Gian Castani i vrši prva pokrštavanja. Otac Giulio Pasquale (1626) utemeljuje dvije misije, jednu za njih, Santa Inés de Chínipas blizu sela Santa Teresa de Guazapares, a drugu za Varohío Indijance, Nuestra Señora de Varohíos. Kroz nekoliko godina (1632) doći će do ustanka Guasapara i Varohíja, nakon čega će misionari krenuti u pokrštavanje Tarahumara (1639). Sljedeći ustanak Guasapari podižu 1703. zajedno sa plemenom Batopilillas. Povijest Guasapara završit će u 18. stoljeću njihovim stapanjem u Tarahumare koji među Guasapare dolaze kao imigranti. Od ovih Tarahumara, kaže dr. William L. Merrill, preuzet će ime i identificirati se sa njima. Glavno selo Guazapares nalazi se blizu Arteage na zapadu Chihuahue, 542 stanovnika (1900). prema Hodgeu obuhvaćaju i pleme Temori iz sela Santa María Magdalena, Nuestra Señora del Valle Humbroso i Cerocahui.
Gornja Stubica
Gornja Stubica je naselje i sjedište istoimene općine u Hrvatskoj, u Krapinsko-zagorskoj županiji.
Geografija
Općina Gornja Stubica prostire se u pojasu od doline rijeke Krapine do vrhova Medvednice. Najnaseljenija su područja u središnjem dijelu općine.
Tu se u dolini sastaju potoci koji se slijevaju s Medvednice: Slani potok, Piškorica i Burnjak.
Stanovništvo
Po posljednjem popisu stanovništva iz 2001. godine, općina Gornja Stubica imala je 5.726 stanovnika, raspoređenih u 20 naselja:
Waynesburg University
thumb|right|250px|Hanna i Miller Halls, dvije najstarije zgrade univerziteta
NGC 721
NGC 721 je galaksija u zviježđu Andromeda.
Waynesburg University
Waynesburg University je privatni univerzitet smješten u gradu Waynesburg u američkoj državi Pennsylvania. U njemu se predaje preko 70 različitih tečajeva, a pohađa ga preko 2500 studenta,a od čega su 1500 učenici viših škola (undergraduates).
Waynesburg University je godine 1849. osnovala Cumberlandska prezbiterijanska crkva, te je član Vijeća za kršćanske koledže i univerzitete. Waynesburg University je danas smješten na kampusu u brdima jugozapadne Pensilvanije, dok se tri posebna centra nalaze u Pittsburghu, u oblastima Southpointe, North Hills i Monroeville.
Loun Rok
Loun Rok se može odnositi na
Aleksandar Loma
Aleksandar Loma (Valjevo, 2. mart 1955) klasični filolog i indoevropeist, etimolog, onomastičar, profesor Filozofskog fakulteta u Beogradu, akademik SANU. Bavi se istorijom religija i mitologija, toponimijom i istorijskom geografijom. Suprug klasičnog filologa Svetlane Loma.
Život i rad
Naučno se obrazovao na Odeljenju za klasičnu filologiju Filozofskog fakulteta u Beogradu. Diplomirao 1978., magistrirao 1986. (Značaj konteksta onomastičkih podataka u izučavanju reliktnih jezika), doktorirao 1988. (Problemi izučavanja supstrata u toponimiji Srbije), sve pod mentorstvom prof. dr Ljiljane Crepajac. Od 1979. radi na Odeljenju za klasičnu filologiju. Izabran za redovnog profesora tog odeljenja 2001. Predaje pretežno grecistiku (Istorijsku gramatiku grčkog jezika I i II; Istoriju religija).
Stručna znanja sticao je na Univerzitetu u Minhenu (1989—1991) kao Humboltov stipendist, na Univerzitetu u Solunu (2000) kao stipendist grčkog ministarstva obrazovanja.
Sudelovao je u mnogim naučnim skupovima u Srbiji, bivšoj Jugoslaviji, Nemačkoj, Austriji, Francuskoj, Rusiji, Poljskoj, Češkoj, Slovačkoj i Bugarskoj.
Predavao je po pozivu na univerzitetima u Minhenu, Solunu, Budimpešti, Monpeljeu i Beču. Od 1994. sarađuje na izradi Etimološkog rečnika srpskog jezika pri Institututu za srpski jezik SANU, od 2000. voditelj je izrade i glavni urednik dosad izašlih svezaka (I/2003, II/2006, III/2008).
Objavio je oko 250 radova na srpskom, engleskom, nemačkom, francuskom, ruskom, bugarskom i ukrajinskom jeziku. Bavio se i prevođenjem umetničke i naučne književnosti sa starogrčkog, latinskog, Aveste, nemačkog, engleskog i francuskog.
Dobitnik je nagrade «Aleksandar Belić» za najbolji članak mladog lingvista 1987., Nagrade Vukove zadužbine za najbolju naučnu knjigu 2002.
Član je Etimološke komisije Međunarodnog slavističkog komiteta (2003—2008. bio je njen predsednik), Izdavačkog odbora Evropskog lingvističkog atlasa (Atlas linguarum Europae) i Morfonološke komisije Opšteslovenskog lingvističkog atalasa (Общеславянский лингвистический атлас). Član je redakcija više domaćih i stranih naučnih časopisa i njihov recenzent. Glavni je urednik Onomatoloških priloga u izdanju SANU.
Tonka Štetić
Počeci
Tonka Štetić rođena je u 1923. godine. u Splitu. Karijeru započinje kao članica Zbora i Baleta splitskog Hrvatskog narodnog kazališta. Nakon završetka Drugog svjetskog rata pridružila se Narodnom kazalištu gdje je sudjelovala u baletnim predstavama kao što su "Priče moravskog sela" i "Grob u žitu".
Karijera
Tijekom karijere ostvarila je veliki broj opernih uloga u kojima se iskazala i kao vokalna umjetnica i kao glumica. Nastupala je u zlatnom dobu splitske opere, a kao vrhunac njenog umjetničkog dosega smatra se uloga Ortrud u Wagnerovoj "Lohengrin". Zapaženiju ulogu ostvarila je i u Čajkovskovoj "Pikovoj dami".
Godine 1954. postaje solistica u splitskoj Operi, gdje su se redale znamenite uloge u "Lijepoj Heleni", "Havajskom cvijetu". Pohvale publike i kritike stekla je ulogama Marice u "Spli'skom akvarelu" i Silve u "Kneginji čardaša". Nastupala je i kao Đula u Gotovčevom "Eru s onoga svijeta". Televizijskoj publici predstavila se epizodnim ulogama u hrvatskim serijama "Velo misto" i "Ča smo na ovon svitu".
Posljednji je put nastupala 1999. godine na 45. Splitskom ljetu u ulozi Jovane u "Spli'skom akvarelu".
Le Grand
Le Grand se može odnositi na
Loun Tri
Loun Tri se može odnositi na
Ospitale di Cadore, Belluno
Ospitale di Cadore je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 202 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 499 m.
Foton
Foton (od grčke reči φωτός - svetlost) je elementarna čestica, kvant elektromagnetnog zračenja ili svetlosti u širem smislu. To je čestica bez mase mirovanja i naelektrisanja.
Fotonu kao elementarnoj čestici je svojstven valno-čestični dualizam, tj. on istovremeno poseduje svojstva elementarne čestice i talasa. Niz autora ubraja foton u kvazičestice zbog mase mirovanja jednakoj nuli. Foton nema masu mirovanja, slično kvazičesticama, ali ipak ne traži sredinu za svoje prostiranje, slično elementarnim česticama, u koje većina autora ubraja foton. Fotoni se obično obeležavaju slovom ~\gamma, zbog čega ih često nazivaju gama-kvantima (fotoni visokih energija). Sa tačke gledišta standardnog modela foton je bozon. Virtuelni fotoni su prenosioci elektromagnetne interakcije koji na taj način obezbeđuju mogućnost uzajamnog delovanja između dva naelektrisanja.
Uvođenje pojma fotona je doprinelo stvaranju novih teorija i fizičkih instrumenata, a takođe je pogodovalo razvoju eksperimentalne i teorijske osnove kvantne mehanike. Na primer, otkriven je laser, Boze-Ajnštajnov kondenzat, formulisana kvantna teorija polja i data statistička interpretacija kvantne mehanike. U savremenom standardnom modelu fizike elementarnih čestica postojanje fotona je posledica toga da su zakoni fizike invarijantni u odnosu na lokalnu simetriju u bilo kojoj tački prostor-vremena (pogledati detaljnije objašnjenje u odeljku Foton kao bozon). Ovom simetrijom su određena unutrašnja svojstva fotona kao što su naelektrisanje, masa i spin.
Temori
Témori, pleme Taracahitian Indijanaca, jezična porodica Uto-Aztecan, nastanjeno u prvoj polovici 17. stoljeća krajevima između rijeka Río Chinipa ili Oteros i Río Urique u meksičkoj državi Chihuahua. Mason i Johnson ih označavaju kao ogranak uže skupine Varohia. Osvajanje i evangelizacija započinje 1620. Nestali su.
Foton
Naziv i oznaka
Foton je prvobitno od strane Alberta Ajnštajna nazvan „svetlosnim kvantom“. Naziv foton, na osnovu grčke reči (phōs) je uveden 1926. godine na inicijativu hemičara Gilberta Luisa, koji je objavio teoriju u kojoj je fotone predstavio kao nešto što se ne može ni stvoriti ni uništiti. Luisova teorija nije bila dokazana i bila je u protivurečnosti sa eksperimentalnim podacima, dok je taj naziv za kvante elektromagnetnog zračenja postao uobičajan među fizičarima.
U fizici foton se obično obeležava simbolom ~\gamma (po grčkom slovu „gama“). To potiče od oznake za gama zračenje koje je otkiveno 1900. godine i koje se sastojalo iz fotona visoke energije. Zasluga za otkriće gama zračenja, jednog od tri vida (α-, β- i γ-zraci) jonizujuće radijacije, koje su zračili tada poznati radioaktivni elementi, pripada Polu Vilardu, dok su elektromagnetnu prirodu gama-zraka otkrili 1914. godine Ernest Raderford i Edvard Andrejd. U hemiji i optičkom inženjerstvu za fotone se često koristi oznaka ~h \nu, gde je ~h — Plankova konstanta i ~\nu (grčko slovo „ni“ koje odgovara frekvenciji fotona). Proizvod ove dve veličine je energija fotona.
Gradski park u Zemunu
mini|desno|220px|Mapa Gradskog parka Gradski park u Zemunu nalazi se na obodu starog jezgra grada. Oivičen je ulicama: Nemanjinom, 22. oktobra, Vrtlarskom, Savskom i Nikolaja Ostrovskog i zauzima površinu od 7,72 -{ha}-. Pokriven je listopadnim i zimzelenim drvećem, od kojeg je 15 stabala pod zaštitom države.
Foton
Istorija
Savremena teorija svetlosti zasniva se na radovima mnogih naučnika. Kvantni karakter zračenja elektromagnetnog polja postulirao je Maks Plank 1900. godine sa ciljem objedinjenja svojstava toplotnog zračenja. U godinama između 1905. i 1917. Albert Ajnštajn je objavio niz radova posvećenih protivurečnosti rezultata eksperimenata i klasične talasne teorije svetlosti, fotoefektu i sposobnosti supstance da bude u toplotnoj ravnoteži sa elektromagnetnim zračenjem.
Gradski park u Zemunu
Istorija
mini|desno|120p|Plan kontumca iz 1830. Na mestu današnjeg parka, od 1730. do 1871. godine, kada je Zemun dobio status kraljevskog slobodnog grada, nalazio se takozvani kontumac, odnosno karantin u kojem su bili smešteni putnici koji bi doputovali s druge strane reke Save u tadašnju Austrougarsku. Preuređivanje prostora kontumca u park trajalo je do otvaranja 1886. godine, a idejni tvorac i rukovodilac radova bio je Ivan Perković.
Foton
Istorija
Postojali su pokušaji da se objasni kvantna priroda svetlosti poluklasičnim modelima, u kojima je svetlost i dalje opisivana Maksvelovim jednačinama, bez uzimanja u obzir kvantovanja, a predmetima koji emituju i apsorbuju svetlost pripisana su kvantna svojstva. Bez obzira što su poluklasični modeli uticali na razvoj kvantne mehanike (što dokazuje to da neka njihova tvrđenja i posledice istih i dalje mogu naći u savremenoj kvantnoj teoriji ), eksperimenti su potvrdili teoriju Ajnštajna o kvantnoj prirodi svetlosti (pogledati fotoefekat).
Čestična teorija
U većini teorija razrađenih do XVIII veka, svetlost je posmatrana kao mnoštvo čestica. Jedna od prvih teorija te vrste bila je izložena u „Knjizi o optici“ Ibna al Hajtama 1021. godine. U njoj je taj naučnik posmatrao svetlosni zrak u vidu niza malenih čestica koje ne poseduju nikakva kvalitativna čestična svojstva osim energije. Pošto slični pokušaji nisu mogli da objasne pojave kao što su to refrakcija, difrakcija i dvostruko prelamanje zraka, bila je predložena valna teorija svetlosti, koju su postavili Rene Dekart (1637), Robert Huk (1665), i Kristijan Hajgens (1678). Ipak modeli zasnovani na ideji čestične prirode svetlosti ostali su dominantni, uostalom zbog autoriteta onih koji su je zastupali, kao što je Isak Njutn.
Gradski park u Zemunu
Istorija
Park je jedno vreme nosio naziv Elizabet-park (po carici Elizabeti Bavarskoj), a današnji naziv je dobio posle Prvog svetskog rata.
Foton
Valna teorija svetla
mini|[[Eksperiment Tomasa Janga u vezi sa interferencijom svetlosti na dva otvora 1805. godine je pokazao da se svetlost može posmatrati kao val.]]
Na početku 19. veka Tomas Jang i Ogisten Žan Frenel su jasno demonstrirali u svojim ogledima pojave interferencije i difrakcije svetlosti, posle čega su sredinom 19. veka valni modeli postali opštepriznati. Zatim je to učinio Džejms Maksvel 1865. godine u okviru svoje teorije, gde navodi da je svetlost elektromagnetni val. Potom je 1888. godine tu hipotezu potvrdio eksperimentalno Hajnrih Herc, koji je otkrio radio-valove.
Gradski park u Zemunu
Gradski park danas
Danas se u Gradskom parku nalaze: osnovna škola „Majka Jugovića“, Zemunska gimnazija, Poljoprivredni fakultet, sportski centar „Pinki“, kao i dve crkve: pravoslavna crkva svetog arhangela Gavrila i katolička crkva svetog Roka (takozvane Kontumacke crkve), koje su 1966. godine proglašene kulturnim dobrima. Obe ove crkve su bile izgrađene u stilu umerenog baroka, a za potrebe osoba koje su provodile propisani vremenski period u kontumcu.
Lejton
Lejton se može odnositi na
Foton
Valna teorija svetla
Valna teorija Maksvela ipak nije mogla da objasni sva svojstva svetlosti. Prema toj teoriji, energija svetlosnog talasa zavisi samo od njegovog intenziteta, ne i od frekvencije. U stvari rezultati nekih eksperimenata su govorili obrnuto: energija predata atomima od strane svetlosti zavisi samo od frekvencije svetlosti, ne i od njenog intenziteta. Na primer neke hemijske reakcije mogu se odvijati samo u prisutstvu svetlosti čija frekvencija iznad neke granice, dok zračenje čija je frekvencija ispod te vrednosti ne može izazvati začetak reakcije, bez obzira na intenzitet. Analogno, elektroni mogu biti emitovani sa površine metalne ploče samo kada se ona obasja svetlošću čija je frekvencija veća od određene vrednosti koja se naziva crvena granica fotoefekta, a energija tih elektrona zavisi samo od frekvencije svetlosti, ne i od intenziteta.
Gradski park u Zemunu
Crkva svetog Arhanđela Mihaila i Gavrila
mini|desno|120p|Crkva sv. Arhangela Mihaila i Gavrila
Foton
Foton kao kvant svetlosti
mini|[[Maksvelove jednačine|Valna teorija Maksvela koja je elektromagnetno zračenje posmatrala kao val električnog i magnetnog polja 1900. godine se činila konačnom. Ipak, neki potonji eksperimenti nisu objašnjeni u okviru ove teorije. To je dovelo do ideje da se svetlost emituje i apsorbuje u vidu kvantova energije.]]
Istraživanja svojstava zračenja apsolutno crnog tela, koja su vršena tokom skoro četrdeset godina (1860—1900), završena su formulisanjem hipoteze Maksa Planka o tome da energija bilo kog sistema pri emisiji ili apsorpciji elektromagnetnog zračenja frekvencije ~\nu može biti promenjena samo za veličinu koja odgovara energiji kvanta ~E = h\nu, gde je ~h — Plankova konstanta. Albert Ajnštajn je pokazao da takva predstava o kvantovanju energije treba da bude prihvaćena, kako bi se objasnila toplotna ravnoteža između supstance i elektromagnetnog zračenja. Po istom osnovu je teorijski objašnjen fotoefekat, opisan u radu iz 1905. godine za koji je Ajnštajn kasnije dobio Nobelovu nagradu za fiziku.
Gradski park u Zemunu
Crkva svetog Arhanđela Mihaila i Gavrila
Srpskopravoslavna crkva svetog Arhanđela Mihaila i Gavrila izgrađena je 1786. godine, na mestu stare crkvice. Podigao ju je, svojim sredstvima, Teodor–Toša Apostolović, tadašnji predsednik zemunske crkvene opštine. Posle rasformiranja kontumca, crkva je izgubila značaj da bi se dvadesetih godina dvadesetog veka dolaskom značajnog broja ruskih izbeglica crkva aktivirala i sve do kraja drugog svetskog rata služila kao ruska crkva. U drugoj polovini dvadesetog veka je bila sasvim zapuštena.
Foton
Foton kao kvant svetlosti
Mnogi fizičari su prvobitno pretpostavljali da je kvantovanje energije rezultat nekog svojstva materije koja emituje i apsorbuje elektromagnetne valove. Ajnštajn je 1905. godine pretpostavio da kvantovanje energije predstavlja svojstvo samog elektromagnetnog zračenja. Priznajući tačnost Maksvelove teorije, Ajnštajn je primetio da mnoge nesuglasice sa eksperimentalnim rezultatima mogu biti objašnjene ako je energija svetlosnog vala lokalizovana u kvantima, koji se kreću nezavisno jedni od drugih, iako se val neprekidno prostire. U godinama između 1909. i 1916, Ajnštajn je pokazao, polazeći od tačnosti zakona zračenja crnog tela, da kvant energije takođe mora posedovati impuls . Impuls fotona je otkrio eksperimentalno Artur Kompton, za šta je dobio Nobelovu nagradu za fiziku 1927. godine. Ipak, pitanje usaglašavanja talasne teorije Maksvela sa eksperimentalnim činjenicama je ostalo otvoreno. Niz autora je utvrdio da se emisija i apsorpcija elektromagnetnih talasa dešavaju u porcijama, kvantima, dok je proces njihovog prostiranja neprekidan. Kvantni karakter pojava kao što su zračenje i apsorpcija dokazuje da je nemoguće da mikrosistem poseduje proizvoljnu količinu energije. Čestične predstave su dobro usaglašene sa eksperimentalno posmatranim zakonitostima zračenja i apsorpcije elektromagnetnih talasa, uključujući toplotno zračenje i fotoefekat. Ipak, po mišljenju predstavnika onih koji su zastupali taj pravac, eksperimentalni podaci su išli u prilog tome da kvantna svojstva elektromagnetnog talasa ne bivaju ispoljena pri prostiranju, rasejanju i difrakciji, ukoliko pritom ne dolazi do gubitka energije. U procesima prostiranja elektromagnetni val nije lokalizovan u određenoj tački prostora, ponaša se kao celina i opisuje Maksvelovim jednačinama. Rešenje je pronađeno u okviru kvantne elektrodinamike.
Gradski park u Zemunu
Crkva svetog Arhanđela Mihaila i Gavrila
Godine 1981, zapuštenu crkvu je preuzeo tadašnji jeromonah (sadašnji episkop) Filaret. Pod njegovom brigom, crkva je bila obnovljena, međutim, freske iz vremena njene izgradnje su uništene, a crkva je služila i kao skladište oružja. Godine 1990, protosinđel Filaret je bio ishodovao dozvolu za izgradnju hrama površine 3.000 kvadratnih metara na mestu crkve, ali je, naredne godine, novoustoličeni patrijarh Pavle tu dozvolu poništio. Ispred crkve se nalazi spomenik koji je narod Jermenije poklonio narodu Jugoslavije za pomoć koju su dobili prilikom zemljotresa u Jerevanu 7.12.1988. godine.
Bill Stern
thumb|Stern godine 1949.
Bill Stern (1. jul 1907 – 19. novembar 1971) bio je američki sportski novinar i spiker, poznat kao pionir radio-prijenosa sportskih događaja, odnosno kao spiker na prvim utakmicama bejzbola prenošenim na televiziji.
Gradski park u Zemunu
Crkva svetog Roka
I ona je, nakon preuređenja kontumca u park, a naročito nakon Drugog svetskog rata, izgubila na značaju i danas je samo povremeno u funkciji.
Foton
Pokušaji osporavanja
mini|Do [[1923. godine većina fizičara je odbijala da prihvati ideju da elektromagnetno zračenje poseduje kvantna svojstva. Umesto toga su bili skloni objašnjavanju ponašanja fotona kvantovanjem materije, kao na primer u Borovom modelu atoma vodonika. Mada su svi ovi poluklasični modeli bili samo približno tačni i važili samo za proste sisteme, doveli su do stvaranja kvantne mehanike.]]
Gradski park u Zemunu
Crkva svetog Roka
Godine 1933, između te dve bogomolje podignut je spomenik francuskom pesniku Alfonsu de Lamartinu koji je boravio u kontumcu 100 godina ranije. U parku su još podignuta dva spomenika koji oličavaju partizane („Bombaš“ i „Talac“, oba iz 1946. godine), kao i, 2004. godine, bista pesnika Branka Radičevića.
NGC 722
NGC 722 je galaksija u zviježđu Ovan.
Leupeptin
Leupeptin je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 426,554 Da.
Gradski park u Zemunu
Crkva svetog Roka
U neposrednoj blizini parka, nalaze se i: Kliničko-bolnički centar Zemun, osnovna škola „Svetozar Miletić“, Muzička škola „Kosta Manojlović“, franjevački samostan svetog Ivana Krstitelja i samostan sestara milosrdnica.
Foton
Pokušaji osporavanja
Predviđanja koja je Ajnštajn napravio 1905. godine su proverena eksperimentalno na nekoliko nezavisnih načina prve dve decenije 20. veka<ref name="Millikan1923"> Opublikovano 23 maя 1924 goda. . Ipak, do Komptonovog eksperimenta ideja kvantne prirode elektromagnetnog zračenja nije bila priznata među svim fizičarima, što je bilo povezano sa uspesima talasne teorije svetlosti Maksvela. Neki fizičari su smatrali da kvantovanje energije u procesima emisije i apsorpcije svetlosti posledica nekih svojstava supstance koja tu svetlost zrači ili apsorbuje. Nils Bor, Arnold Zomerfeld i drugi su razrađivali modele atoma sa energetskim nivoima koji su objašnjavali spektar zračenja i apsorpcije kod atoma i bili u saglasnosti sa eksperimentalno utvrđenim spektrom vodonika (ipak, ovi modeli nisu omogućavali dobijanje adekvatnog spektra drugih atoma). Samo rasejanje fotona slobodnim elektronima, koji po tadašnjem shvatanju nisu posedovali unutrašnju strukturu, nateralo je mnoge fizičare da priznaju kvantnu prirodu svetlosti.
Čak i posle Komptonovih eksperimenata, Nils Bor, Hendrik Kramers i Džon Slejter preduzeli su poslednji pokušaj spašavanja klasičnog modela talasne prirode svetlosti, bez uračunavanja kvantovanja, objavivši BKS teoriju. Za objašnjavanje eksperimenata predložili su dve hipoteze : Ta pretpostavka je objašnjavala stepeničastu promenu energije atoma (prelazi na energetskim nivoima) sa neprekidnošću promene energije samog zračenja.
Ipak eksperimenti Komptona su pokazali da se energija i impuls potpuno održavaju u elementarnim procesima, a takođe da se njegov račun promene učestalosti padajućeg fotona u komptonovskom rasejanju ispunjava sa tačnošću do 11 znakova. Ipak krah BKS modela inspirisao je Vernera Hajzenberga na stvaranje matrične mehanike.
Neki fizičari su nastavili da razrađuju poluklasične modele, u kojim elektromagnetno zračenje nije smatrano kvantnim, ali pitanje je dobilo svoje rešenje samo u okviru kvantne mehanike. Ideja korišćenja fotona pri objašnjavanju fizičkih i hemijskih eksperimenata postala je opštepriznata 1970-ih godina. Sve poluklasične teorije većina fizičara je smatrala osporenim u 70-im i 80-im godinama u eksperimentima. Na taj način, ideja Planka o kvantnim svojstvima elektromagnetnog zračenja i na osnovu nje razvijena Ajnštajnova hipoteza smatrane su dokazanim.
Fizička svojstva fotona
220px|mini|thumb|[[Fejnmanov dijagram na kojem je predstavljena razmena virtuelnim fotonom (označen na slici talasastom linijom) između pozitrona i elektrona.]]
Masa mirovanja fotona smatra se jednakom nuli, što se zasniva na eksperimentu i teorijskim principima. Zbog toga je brzina fotona jednaka brzini svetlosti. Ako fotonu pripišemo relativističku masu (termin polako izlazi iz upotrebe) polazeći od jednakosti vidimo da ona iznosi. Foton je sam svoja antičestica).
Spin fotona jednak je 1 (čestica je bozon), ali zbog mase mirovanja jednakoj nuli značajnijom karakteristikom se javlja projekcija spina čestice na pravac kretanja. Foton može biti samo u dva spinska stanja \pm1. Tom svojstvu u klasičnoj elektrodinamici odgovara elektromagnetni val.
Foton se ubraja u bozone. Učestvuje u elektromagnetnoj i gravitacionoj interakciji. Foton ne poseduje naelektrisanje i ne raspada se spontano u vakuumu, stabilan je. Foton može imati jedno od dva stanja polarizacije i opisuje se sa tri prostorna parametra koji sastavljaju valni vektor koji određuje njegovu talasnu dužinu ~\lambda i smer prostiranja.
Fotoni nastaju u mnogim prirodnim procesima, na primer, pri ubrzanom kretanju naelektrisanja, pri prelazu atoma ili jezgra iz pobuđenog u osnovno stanje manje energije, ili pri anihilaciji para elektron-pozitron. Treba primetiti da pri anihilaciji nastaju dva fotona, a ne jedan, pošto u sistemu centra mase čestica koje se sudaraju njihov rezultujući impuls jednak nuli, a jedan dobijeni foton uvek ima impuls različit od nule. Zakon održanja impulsa stoga traži nastanak bar dva fotona sa ukupnim impulsom jednakom nuli. Energija fotona, a, samim tim i njihova frekvencija, određena je zakonom održanja energije. Pri obrnutim procesima - pobuđivanju atoma i stvaranju elektron-pozitron para dolazi do apsorpcije fotona. Ovaj proces je dominantan pri prostiranju gama-zraka visokih energija kroz supstancu.
Ako je energija fotona jednaka E, onda je impuls \vec{p} povezan sa energijom jednakošću E=cp, gde je c — brzina svetlosti (brzina kojom se foton uvek kreće kao čestica bez mase). Radi upoređivanja za čestice koje poseduju masu mirovanja, veza mase i impulsa sa energijom određena je formulom, što pokazuje specijalna teorija relativnosti.
U vakuumu, energija i impuls fotona zavise samo od njegove frekvencije ~\nu (ili, što je ekvivalentno prethodnom, od njegove talasne dužine ):
Odatle sledi da je impuls jednak:
gde je
Talasni vektor \vec{k} određuje smer kretanja fotona. Spin fotona ne zavisi od njegove frekvencije.
Klasične formule za energiju i impuls elektromagnetnog zračenja mogu biti dobijene polaženjem od predstava o fotonu. Na primer pritisak zračenja postoji usled impulsa koji fotoni predaju telu pri njihovoj apsorpciji. Zaista, pritisak je sila koja deluje na jediničnu površinu, a sila je jednaka promeni impulsa u vremenu, pa se otuda javlja taj pritisak.
Valno-čestični dualizam
Svojstvo fotona je čestično-valni dualizam. Sa jedne strane foton pokazuje svojstva vala u pojavama difrakcije i interferencije, u slučaju da su karakteristične veličine barijere uporedive sa valnom dužinom fotona. Na primer, pojedini fotoni prolazeći kroz dvostruki otvor stvaraju na pozadini interferencionu sliku koja se može opisati Maksvelovim jednačinama. Ipak eksperimenti pokazuju da se fotoni emituju i apsorbuju u celini predmetima koji imaju dimenzije mnogo manje od valne dužine fotona, (na primer atomima) ili se uopšte mogu smatrati tačkastim (na primer elektronima). Tako fotoni se u procesu emitovanja i apsorpcije zračenja ponašaju kao čestice. Ali oni nisu samo čestice; predstava o fotonu kao tačkastoj čestici čija je putanja određena elektromagnetnim poljem je opovrgnuta korelacionim eksperimentima sa pomešanim stanjima fotona (pogledati Paradoks Ajnštajn-Podolskog-Rozena).
Princip neodređenosti
mini|desno|200p|[[Misaoni eksperiment Hajzenberga o određivanju mesta na kojem se nalazi elektron (obojen plavo) pomoću gama-zračnog mikroskopa visokog uvećanja. Padajući gama-zraci (prikazani zelenom bojom) rasejavaju se na elektronu i ulaze v aperturni ugao mikroskopa θ. Rasejani gama-zraci prikazani su na slici crvenom bojom. Klasična optika pokazuje da položaj elektrona može biti određen samo sa ograničenom tačnošću vrednosti Δx, koja zavisi od ugla θ i od talasne dužine λ upadnih zraka.]]
Ključni element kvantne mehanike je Hajzenbergov princip neodređenosti, koji ne dozvoljava da se istovremeno tačno odrede prostorne koordinate čestice i njen impuls. Važno je primetiti, kvantovanje svetlosti i zavisnost energije i impulsa od frekvencije neophodno je za ispunjavanje principa neodređenosti, primenjenog na naelektrisanu masivnu česticu. Za ilustraciju toga može poslužiti poznat misaoni eksperiment sa idealnim mikroskopom koji određuje prostorne koordinate elektrona obasjavanjem istog svetlošću i registrovanjem rasejane svetlosti (gama-mikroskop Hajzenberga). Položaj elektrona može biti određen sa tačnošću \Delta x, zavisnom od samog mikroskopa. Polaženjem od predstava klasične optike:
gde je \theta — aperturni ugao mikroskopa. Na taj način se neodređenost koordinate \Delta x može učiniti jako malom smanjenjem talasne dužine \lambda upadnih zraka. Ipak posle rasejanja elektron dobija neki dodatni impuls, pri čemu je njegova neodređenost jednaka \Delta p. Ako upadno zračenje ne bi bilo kvantno, ta neodređenost bi mogla postati jako mala smanjenjem intenziteta zračenja. Valna dužina i intenzitet upadne svetlosti mogu se menjati zavisno jedan od drugoga. Kao rezultat u odsutstvu kvantovanja svetlosti postalo bi moguće istovremeno sa velikom tačnošću odrediti položaj elektrona u prostoru i njegov impuls, što se protivi principu neodređenosti.
Nasuprot tome, Ajnštajnova formula za impuls fotona u potpunosti zadovoljava princip neodređenosti. S obzirom da se foton može rasejati u bilo kom pravcu u granicama ugla \theta, neodređenost peredatog elektronu impulsa jednaka je:
Posle množenja prvog izraza drugim dobija se: Na taj način ceo svet je kvantovan: ako supstanca podleže zakonima kvantne mehanike onda to mora biti slučaj i sa fizičkim poljem, i obrnuto.
Analogno, princip neodređenosti fotonima zabranjuje tačno mernje broja n fotona u elektromagnetnom talasu i fazu \varphi tog talasa:
I fotoni i čestice (elektroni, nukleoni, atomska jezgra, atomi itd.) koje poseduju masu mirovanja, pri prolasku kroz dva blisko postavljena uska otvora daju slične interferencione slike. Za fotone se ta pojava može opisati Maksvelovim jednačinama, dok se za masivne čestice koristi Šredingerova jednačina. Moglo bi se pretpostaviti da su Maksvelove jednačine samo uprošćen oblik Šredingerove jednačine za fotone. Ipak sa tim se ne slaže većina fizičara. S jedne strane te jednačine se razlikuju u matematičkom smislu: za razliku od Maksvelovih jednačina (koje opisuju polje tj. stvarne funkcije koordinata i vremena), Šredingerova jednačina je kompleksna (njeno rešenje je polje koje predstavlja kompleksnu funkciju). S druge stane pojam verovatnoće talasne funkcije koji ulazi u Šredingerovu jednačinu ne može biti primenjen na foton. Foton je čestica bez mase mirovanja, zato on ne može biti lokalizovan u prostoru bez uništenja. Formalno govoreći, foton ne možet imati koordinatno sopstveno stanje i na taj način običan Hajzenbergov princip neodređenosti  se na njega ne može primenti. Bili su predloženi izmenjeni oblici talasne funkcije za fotone, ali oni nisu postali opštepriznati. Umesto toga rešenje se traži u kvantnoj elektrodinamici.
Boze-Ajnštajnov model fotonskog gasa
Kvantna statistika primenjena na čestice sa celobrojnim spinom je predložena 1924. godine od strane indijskog fizičara Bozea za svetlosne kvante i proširena zahvaljujući Ajnštajnu na sve bozone. Elektromagnetno zračenje unutar neke zapremine može se posmatrati kao idealni gas koji se sastoji iz mnoštva fotona između kojih praktično ne postoji interakcija. Termodinamička ravnoteža tog fotonskog gasa dostiže se putem interakcije sa zidovima. Ona nastaje kada zidovi emituju onoliko fotona u jedinici vremena koliko i apsorbuju. Pritom se unutar zapremine postoji određena raspodela čestica po energijama. Boze je dobio Plankov zakon zračenja apsolutno crnog tela, uopšte ne koristeći elektrodinamiku, samo modifikujući račun kvantnih stanja sistema fotona u datoj fazi. Tako je bilo ustanovljeno da broj fotona u apsolutno crnoj oblasti, energija kojih se proteže na intervalu od do  jednak:
gde je ~V — njena zapremina, ~\hbar — Dirakova konstanta, ~T — temperatura ravnotežnog fotonskog gasa (ekvivalentna temperaturi zidova).
U ravnotežnom stanju elektromagnetno zračenje apsolutno crnog tela se opisuje istim termodinamičkim parametrima kao i običan gas: zapreminom, temperaturom, energijom, entropijom i dr. Zračenje vrši pritisak ~P na zidove pošto fotoni poseduju impuls. Veza tog pritiska i temperature izražena je jednačinom stanja fotonskog gasa: gde je ~\sigma — Stefan-Bolcmanova konstanta.
Ajnštajn je pokazao da je ta modifikacija ekvivalentna priznavanju toga da se dva fotona principijelno ne mogu razlikovati, a među njima postoji „tajanstvena nelokalizovana interakcija“, sada shvaćena kao potreba simetričnosti kvantnomehaničkih stanja u odnosu na preraspodelu čestica. Taj rad doveo je do stvaranja koncepcije koherentnih stanja i pogodovao stvaranju lasera. U istim člancima Ajnštajn je proširio predstave Bozea na elementarne čestice sa celobrojnim spinom (bozone) i predvideo pojavu masovnog prelaza čestica bozonskog gasa u stanje sa minimalnom energijom pri smanjenju temperature do nekog kritičnog nivoa (pogledati Boze-Ajnštajnova kondenzacija). Ovaj efekat je 1995. godine posmatran eksperimentalno, a 2001. autorima eksperimenta je uručena Nobelova nagrada. Po savremenom shvatanju bozoni, u koje se ubraja i foton, podležu Boze-Ajnštajnovoj statistici, a fermioni, na primer elektroni, Fermi-Dirakovoj statistici.
Spontano i prinudno zračenje
Ajnštajn je počeo da traži proste uzajamne veze među brzinom apsorpcije i emitovanja. U njegovom modelu brzina R_{ji} apsorpcije fotona frekvencije \nu i prelaza atoma sa energetskog nivoa E_{j} na nivo više energije E_{i} je proporcionalna broju N_{j} atoma sa energijom E_{j} i spektralne gustine zračenja \rho(\nu) za okolne fotone iste frekvencije:
Ovde je B_{ji} konstanta brzine apsorpcije. Za ostvarenje suprotnog procesa postoji dve mogućnosti: spontano zračenje fotona i vraćanje elektrona na niži energetski nivo usled interakcije sa slučajnim fotonom. U saglasnosti sa gore opisanim prilazom odgovarajuća brzina R_{ij}, koja karakteriše zračenje sistema fotona frekvencije \nu i prelaz atoma sa višeg energetskog nivoa E_{i} na nivo manje energije E_{j}, jednaka je:
gde je g_{i,j} — broj linearno nezavisnih rešenja koje odgovaraju datom kvantnom stanju i energiji energetskog nivoa i i j, E_{i,j} — energija tih nivoa, k — Bolcmanova konstanta, T — temperatura sistema. Iz rečenog sledi zaključak da i:
Koeficijenti A i B nazivaju se Ajnštajnovim koeficijentima.
Ajnštajn nije uspeo gustinom da objasni sve ove jednačine ali je smatrao da će ubuduće biti moguće da se pronađu koeficijenti A_{ij}, B_{ji} i B_{ij}, kada „mehanika i elektrodinamika budu izmenjene tako da će odgovarati kvantnoj hipotezi“. I to se stvarno dogodilo. Pol Dirak je 1926. godine dobio konstantu B_{ij}, koristeći poluklasični metod, a 1927. godine uspešno je našao sve te konstante polazeći od osnovnih principa kvantne teorije. Taj rad je postao osnovom kvantne elektrodinamike, tj. teorije kvantovanja elektromagnetnog polja. Dirakov pristup, nazvan metodom sekundarnog kvantovanja, postao je jednim od osnovnih metoda kvantne teorije polja. Treba primetiti da su u ranoj kvantnoj mehanici samo čestice supstance, a ne i elektromagno polje, smatrane kvantnomehaničkim.
Ajnštajn je bio uznemiren time da mu se teorija činila nepotpunom, još više pošto nije mogla da opiše smer spontanog zračenja fotona. Prirodu kretanja svetlosnih čestica sa aspekta verovatnoće najpre je razmotrio Isak Njutn u svom objašnjenju pojave dvostrukog prelamanja zraka (efekat razlaganja svetlosnog zraka na dve komponente u anizotropnim sredinama) i uopšteno govoreći pojave razlaganja svetlosnog zraka na granici dve sredine na odbijeni i prelomljeni zrak. Njutn je pretpostavio da „skrivene promenljive“, koje karakterišu svetlosne čestice određuju u koju od graničnih sredina će otići data čestica. Analogno se i Ajnštajn, počevši sa distanciranjem od kvantne mehanike, nadao nastanku opštije teorije mikrosveta u kojoj nema mesta slučajnosti. Treba primetiti da je Bornova interpretacija talasnih funkcija preko verovatnoće bila stimulisana poznim radom Ajnštajna koji je tražio opštu teoriju.
Sekundarno kvantovanje
mini|thumb|200px|Različiti elektromagnetni moduli (na primer označeni na slici) mogu biti posmatrani kao nezavisni [[kvantni harmonijski oscilatori. Svaki foton odgovara jediničnoj energiji E=hν.]]
Piter Debaj dobio je 1910. godine Plankov zakon zračenja za apsolutno crno telo polazeći od relativno jednostavne pretpostavke. On je razložio elektromagnetno polje na Furijeov red i pretpostavio da energija svakog modula celobrojni delilac veličine ~h\nu, gde ~\nu je odgovarajuća frekvencija. Geometrijska suma dobijenih modula predstavlja Plankov zakon zračenja. Ipak pokazalo se da je nemoguće korišćenjem datog prilaza dobiti tačan oblik formule za fluktacije energije toplotnog zračenja. Rešenje ovog problema pronašao je Ajnštajn 1909. godine.
mini|levo|U kvantnoj teoriji polja verovatnoća da dođe do nekog događaja izrčunava se kao kvadrat [[modul kompleksnog broja|modula sume amplituda verovatnoće (kompleksnih brojeva) svih mogućih načina na koji se dati događaj može realizovati kao na Fejnmanovom dijagramu, postavljenom ovde.]]
Pol Dirak je otišao još dalje. On je posmatrao interakciju između naelektrisanja i elektromagnetnog polja kao mali poremećaj koji izaziva prelaze u fotonskim stanjima menjajući broj fotona u modulima pri održanju celookupne energje i impulsa sistema. Dirak je pošavši od toga uspeo da dobije Ajnštajnoove koeficijente ~A_{ij} i ~B_{ij} iz prvih principa i pokazao da je Boze-Ajnštajnova statistika za fotone prirodna posledica korektnog kvantovanja elektromagnetnog polja (sam Boze se kretao u suprotnom smeru — on je dobio Plankov zakon zračenja za apsolutno crno telo postuliranjem statističke raspodele Boze — Ajnštajna). U to doba još nije bilo poznato da svi bozoni, uključujući i fotone podležu Boze-Ajnštajnovoj statistici.