cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sima Guang
U međuvremenu je Sima Guang stekao reputaciju vođe konzervativne frakcije na carskom dvoru, odnosno glavnog protivnika reformatorske frakcije koju je vodio Wang Anshi. Zbog tog sukoba je 1071. napustio carski dvor, ali historičari smatraju da se upravo zahvaljujući tome mogao umjesto politike koncentrirati na historiografski rad.
Leo Lemešić
Sportom se počeo baviti 1921., kao 13–godišnjak, kada je sudjelovao u jednoj jedriličarskoj regati. Iste godine počeo se baviti i atletikom, a igrao je i ragbi. Nemirni duh odveo je 13–godišnjaka u HVK Gusar, gdje je u osmercu veslao i Luka Kaliterna, koji ga je doveo na "stari plac" i ubrzo postao igrač prve omladinske momčadi Hajduka, a potom je punih 16 godina nosio dres prve momčadi "bilih", s kojima je dva puta (1927. i 1929.) osvajao državno prvenstvo. Za Hajduk je odigrao 491. utakmicu i polučio 455 zgoditaka. Deveti je igrač u povijesti "majstora s mora" po broju odigranih utakmica i drugi najbolji strijelac odmah nakon legendarnog Frane Matošića.
Sima Guang
Sima Guang se također bavio leksikografijom, te je 1066. objavio rječnik Leipian (類篇; "Klasificirana poglavlja", temeljen na Shuowen Jieziju.
Vanjske veze
jinshi 1038.
Leo Lemešić
U sezoni 1935, na 18 prvenstvenih utakmica polučio je 18 zgoditaka i bio najbolji strijelac lige. Odigrao je i pet utakmica za jugoslavensku reprezentaciju i postigao 3 zgoditka. Prestao je aktivnim igranjem u prosincu 1940. Međutim, drugi svjetski rat ponovo ga vraća nogometu, kada je na Visu na Dan svetog Duje 1944. ponovno obnovljen rad Hajduka, a Leo Lemešić je tada izabran u najuže klupsko vodstvo.
Nogometni sudac postao je slučajno, upravo na Visu, 13. svibnja 1944., kada je obnovljeni Hajduk odigrao svoju prvu utakmicu protiv momčadi Queen's Regiment (7-1 za Hajduk). Nije bilo suca pa je utakmicu vodio Leo Lemešić, na opće zadovoljstvo svih.
Ispit za nogometnog suca položio je 1946., a već 1948. sudio je na Olimpijskim igrama u Londonu gdje je bio glavni i pomoćni sudac, potom Svjetska prvenstva Brazil 1950., Švicarska 1954., te Švedska 1958. Na listi međunarodnih sudaca bio je punih 12 godina (od 1948. do 1960.). Ukupno je sudio 337 utakmica, dok je na 101 bio pomoćni sudac. Sudio je 12 međudržavnih i 43 klupske međunarodne utakmice. Od suđenja se oprostio u Beogradu, 12. lipnja 1960. na prvenstvenoj utakmici FK Crvena zvezda - FK Radnički Niš (5-4).
Pored svih zadaća Leo Lemešić je bio i dugogodišnji i to vrlo uspješni trener. Treniro je igrače NK Solina, NK Splita i prvu momčad Hajduka. Imao je zvanje športskog trenera I. razreda.
Bio je i član FIFA International Boarda, tijela koje sugerira izmjene i dopune pravila nogometne igre.
Dobitik je više nagrada, među kojima i Orden zasluga za narod 1970.
Dotsero, Colorado
je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Kolorado.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 705.
Svjetska baština
150px|lijevo| mini|desno|300px| [[Šibenska katedrala je od 2000. godine svjetska baština prema kriterijima I, II i IV.]] mini|desno|300px| [[Manastir Sopoćani u Srbiji]] mini|desno|300px| [[Most Mehmed-paše Sokolovića u Višegradu (BiH)]] Svjetska baština UNESCO-a sastoji se od Svjetske kulturne baštine i Svjetske prirodne baštine. Popis sadrži ukupno 936 spomenika u 153 države, od čega 725 spomenika kulture, 183 spomenika prirode, te 28 spomenika koji su istovremeno obuhvaćeni u oba popisa.
Podorganizacija UNESCO-a, Odbor za svjetsku baštinu, potpomaže zaštitu i/ili obnovu objekata s popisa pružanjem stručne i materijalne pomoći. Osim toga, Odbor vodi još i listu Svjetske dokumentacijske baštine, koja se sastoji od određenih knjiga, rukopisa, partitura, unikata, te slikovnih, zvučnih i filmskih dokumenata.
Od rujna 2006. godine svjetska baština UNESCO-a postala je i nematerijalna baština o čijemu popisu i upravljanju vodi računa Međudržavni odbor za očuvanje nematerijalne svjetske baštine. Nematerijalnu svjetsku baštinu čini nematerijalna kulturna baština kao što je: usmena tradicija, umjetničke izvedbe, društveni običaji, rituali, festivali, znanja i običaji vezani za prirodu i svemir, te znanja i umijeća tradicionalnih obrta.
Kriterij za upis
Kako bi bio upisan na UNESCO-v popis svjetske baštine, lokalitet mora imati jedinstvenu vrijednost i ispunjavati barem jedan od kriterija za upis. Ovi kriteriji su opisani u "Operativnim smjernicama za provedbu Konvencije o svjetskoj baštini", koja je vodeći instrument za upravljanje svjetskom baštinom. Reviziju kriterija redovito obavlja Odbor kako bi odražavao evoluciju samog koncepta svjetske baštine.
Država prvo mora sastaviti popis značajnih kulturnih i prirodnih mjesta. Ovo je popis kandidata (eng. Tentative List). Ne smije se predlagati mjesta odnosno objekte koji prije toga nisu bili na kandidatskom popisu. Tek kad sastavi kandidatski popis, država može izabrati mjesto odnosno objekt s ovog popisa da bi ih mogla nominirati za svjetsku baštinu (eng. Nomination File).
Danas postoji deset kriterija za upis: mini|desno|300px| Svjetska kulturna baština prema državama mini|desno|300px| Svjetska prirodna baština prema državama mini|desno|300px| Svjetska i kulturna i prirodna baština prema državama
Svjetska baština na Balkanu
Srednjovjekovni nadgrobni spomenici stećci uvršteni su na popis svjetske baštine 15. 7. 2016., kao zajedničko blago Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Srbije i Crne Gore.
Morehouse, Missouri
Morhaus je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Vodovodne cijevi
250px|thumb|right|Rimska vodovodna cijev izrađena od olova
Vodovodne cijevi su cijevi, najčešće napravljene od bakra, posebnih vrsta lijevanog željeza, te u novije vrijeme, polivinil klorida ili polietilena, a čija je svrha dovođenje pročišćene, odnosno pitke vode radi korištenja u naseljima i zgradama. Zajedno sa rezervoarima, cisternima, pumpama i drugim oblicima infrastrukture vodovodne cijevi čine vodovod.
Piton (satrap)
Piton (grčki: Πείθων or Πίθων, cca. 355 - 314. pne.) bio je makedonski plemić, sin Krateja iz Eordaje na zapadu Makedonije. Bio je jedan od tjelohranitelja Aleksandra Velikog, a kasnije satrap Medije te jedan od dijadoha.
Tjelohraniteljem je imenovan 325. pne. a satrapom Medije je postao podjelom u Babilonu nakon Aleksandrove smrti 323. pne. Znajući koliko je Medija strateški važna, regent Perdika je tu satrapiju podijelio, tako da je Piton dobio južni dio, a sjeverni dio je preuzeo Atropat po kome će kasnije ime dobiti država Azerbejdžan. Perdika je na samom početku vladavine morao gušiti pobunu makedonskih veterana u istočnim satrapijama koji su, nezadovoljni životom u udaljenim kolonijama, htjeli na silu da se vrate u domovinu. Piton je to uspio, ali su njegovi vojnici masakrirali pobunjenike, oslabivši tako makedonsku vlast. Zbog toga je Piton pao u Perdikinu nemilost.
Za vrijeme Prvog rata dijadoha Piton je sudjelovao u Perdikinom pohodu na Ptolemejev Egipat. Nakon neuspjelih pokušaja da se forsira Nil, Piton je zajedno s još nekoliko oficira u ljeto 320. pne. ubio Perdiku. Tada mu je ponuđeno da postane regent, ali su ostali dijadosi odlučili da regentom postane Antipater.
Kada je nakon Antipaterove smrti 319. pne. izbio Drugi rat dijadoha, Piton se morao boriti protiv istočnih satrapa koji su stali na stranu Eumena i Poliperhona. U tom se ratu stavio na stranu pobjedničkog Antigona i postao jedan od najmoćnijih satrapa među dijadosima. Uplašen da bi se Piton mogao okrenuti protiv njega, Antigon je Pitona pozvao na svoj dvor i tamo ga mučki dao ubiti.
Šahrabaraz
250px|thumb|Kovanica sa Šahrabarazovim likom Farukan († 630.), poznatiji pod imenom Šahrabaraz, što otprilike znači „kraljevski vepar“, je bio perzijski general iz 7. stoljeća, koji se u doba kralja Hozroja II. uspješno borio protiv Bizanta. Tako je godine 613. osvojio Damask, a 614. Jeruzalem pri čemu je došlo do krvavih borbi sa stanovništvom.
No car Heraklije ga je 622. pobijedio; Šahrabaraz je 626. poveo veliku vojsku na Carigrad kojega su već opsjedali Avari no Bizantinci su uspjeli spriječiti ujedinjenje perzijske i avarske vojske te obranili grad. Sljedećih godina Šahrabaraz nije sudjelovao u perzijsko-bizantskom ratu ponajviše zato jer ga je Hozroje II. okrivljavao za neke perzijske neuspjehe. Nakon pobjede Bizanta, Perzija je mirovnim ugovorom 628. odnosno 629. morala Bizantu vratiti sva osvojena područja. Godine 630. Šahrabaraz je ubio kralja Ardašira III. te se sam proglasio velikim kraljem Perzije što je bilo karakteristično za tadašnje kaotično stanje u Perziji. Šahrabaraz je dobio potporu bizantskoga cara Heraklija obećavši mu da će ubrzati povlačenje perzijske vojske iz osvojenih područja, ali u samoj Perziji nije imao podrške jer nije pripadao dinastiji Sasanida tako da je nakon tromjesečne vladavine (od travnja do lipnja 630.) ubijen. Vjerojatno je nešto prije toga prešao na kršćanstvo te bi on u tom slučaju bio jedini perzijski kralj kršćanin.
Njegov sin grčkoga imena Niketa služio je nakon ubojstva svoga oca neko vrijeme u bizantskoj vojsci te i zapovijedao jednim dijelom bizantske vojske u skorašnjem bizantsko-arapskom ratu. Arapi su ga nakon pobjede i pogubili.
Vedran Đipalo
! colspan="4" | Natjecatelj za 🇭🇷 HRV Hrvatsku
Vedran Đipalo (Sinj, 22. rujna 1977.), hrvatski boksač.
Živi u malom mjestu Lučane nekih desetak kilometara od Sinja. Svoje najbolje rezultate u karijeri ostvario je tijekom 2004. i 2005. godine kada se uspio kvalificirati i na Ljetne Olimpijske igre u Ateni. Na Olimpijskim igrama je izbačen u prvom krugu od strane australskog predstavnika Adam Forsytha u teškoj kategoriji (91 kg).
Najvrijednija medalja koju je Đipalo ostvario je brončana medalja sa Europskog prvenstva 2004. godine koje se održalo u Puli te medalja sa Svjetskog Univerzitetskog boksačkog prvenstva iste godine. Član je splitskog boksačkog kluba "Pauk" koji je ostvario odlične rezultate zadnjih godina. Ujedno je i na funkciji boksačkog trenera u klubu borilačkih sportova "Joker Split", koji se nalazi unutar istoimenog, poslovno-trgovinskog kompleksa.
Solana
thumb|right|250px|Solana u Il de Reu, [[Francuska]]
Solana je pogon za industrijsko dobivanje morske soli. Morska so se iz vode izdvaja isparavanjem u sistemu velikih plitkih bazena. Proces isparavanja započinje u prvom bazenu u kojem je koncentracija -{NaCl}- najmanja, a završava u zadnjem, u kojem je morska voda toliko prezasićena da se so taloži na dnu bazena. Proces se započinje u proljeće, a završava u jesen kada se so kupi u procesu koji se zove berba soli.
Industrija soli
Industrija soli je industrijska djelatnost koja se bavi istraživanjem, eksploatacijom, preradom, proizvodnjom i distribucijom soli, kao i proizvodnjom srodnih začina. U Crnoj Gori se nalaze dvije solane, kod Ulcinja i Tivta. U Hrvatskoj postoje solane kod Stona (jedna od najstarijih u ovom dijelu Evrope), Nina i na Pagu. U Bosni i Hercegovini se nalazi kraj Tuzle rudnik kamene soli, tj. solana, kako se na ovim prostorima najčešće naziva. Na obalama Albanije, Grčke, Bugarske i Rumunije, postoje brojna polja soli. Među najpoznatijim solanama na svijetu spadaju one u San Francisku, zatim na obali Mrtvog mora i „Jusles Lup“ u Australiji.
Izokoproporfirin
Izokoproporfirin je organsko jedinjenje, koje sadrži 36 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 654,709 Da.
Ivan Filipović Grčić
Don Ivan Filipović Grčić, (Sinj, prije 1660. - Klis?, nakon 1715.) svećenik, književnik i protuosmanski ratnik.
Spominje ga se na početku Morejskog (Bečkog) rata, 1685., kao uglednog vođu velike skupine Cetinjana s kojom je napustio tursko podaništvo i prešao u Solin. Sudjeluje u tadašnjim borbama na hrvatskom jugu, a nakon oslobođenja Sinja od Turaka, 1686., vraća se u Sinj, gdje mu brat Mate uskoro postaje harambaša jedne od bandira. Zbog svojih zasluga od mletačkog dužda prima orden Reda sv. Marka, te postaje vitezom (kavalirom).
God. 1704. u Veneciji, ponovno izdaje Divkovićeve Besjede, no u ikavskom obliku (Beside), a također i vlastitu liturgijsku pjesmu "Pisma koja se piva iliti kanta po epistoli na misi svake nedilje četvrte u misecu, što u jedni strana zovu Mladu nedilju". Na njenom kraju nalazi se zaziv: "Svagda nam bilo Ime Isusovo u pomoć, i ob dan i ob noć, i Prisveto Trojstvo i Divica Marija naša pomoćnica i Sveti Jerolim, Sveti Juraj Mučenik, Sv. Ilija, naše zemlje protekturi, Bosne, Ercegovine, Hrvata i svega slavnoga slovinskoga naroda i jezika hrvatskoga, molite se za nas".
U Bitci pod Sinjem 1715., kao izaslanik, pred turskim predstavnicima odbija predaju grada. Pokopan je vjerojatno na Klisu.
Filip Grabovac ga su svom Cvitu razgovora spominje kao istaknutog ratnika. Također, Andrija Kačić Miošić ga u Razgovoru ugodnom, u pjesmama o sinjsko-cetinskim vitezovima i junacima uvijek stavlja na prvo, počasno mjesto, a o njemu ima i posebnu pjesmu. Ušao je i u pučku predaju pa ga se u pjesmama Bože-Bojana Domnjaka, poznatog guslara s kraja 19. i poč. 20. st., naziva Manuelom Grčićem.
Napili-Honokowai, Hawaii
Napili-Honokovaj je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Havaji. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 7.261 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 7.261 stanovnika, što je 473 (7,0%) stanovnika više nego 2000. godine.
Gonneville-sur-Scie
Gonvil sir Si je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Djep.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 348 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 39 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,73 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 132 metara (maksimalnoj 142 m, a minimalnoj 72 m).
Solistička kadenca
thumb|desno|210px|Kadenca u C-Duru.
thumb|centar|550px|Primer solističke kadence u [[kompozicija (muzika)|kompoziciji za klarinet i orkestar autora R. Lazića - V. Peričića: Thema e Variazioni'. Nastup solističke kadence je radi preglednosti markiran crvenom bojom.]]
thumb|center|600px|Kadenca u klarinetskom [[solo-štimu za kompoziciju Introduzione, Thema e Variazioni, R. Lazića - V. Peričića.]]
Solistička kadenca se obično javlja na koroni i često se završava trilerom, koji priprema ponovni ulazak klavira ili orkestra.
Izvori
Cadens (muziektheorie)
Crni labud
Crni labud (Cygnus atratus) je velika vodena ptica koja je uglavnom rasprostranjena u području jugoistočne i jugozapadne Australije. Ranije su crni labudovi svrstavani u monotipski rod Chenopis. Mogu živjeti u grupama od više stotina ili čak tisuća jedinki.
Opis
Crni labudovi uglavnom imaju crno perje, sa crtama bijelih letači pera na krajevima krila koja se nekad mogu primjetiti kada miruju. Kljun je jarko crven, sa tamnim rubom i vrhom. Noge i stopala su sivo-crna. Mužjaci su neznatno veći od ženki. Mladunčad je sivo-smeđa sa perjem tamnijih rubova.
Odrasli crni labud može narasti od 1,1 do 1,4 metra a može biti težak 6-9 kg. Raspon krila u letu može iznositi od 1,6 do 2 metra.
Louis XII od Francuske
Louis XII (Dvorac Blois, 27. jun 1462. - Pariz, 1. januar 1515.) bio je od 1465. do 1498. Vojvoda od Orléana, a od 1498. do svoje smrti francuski kralj.
Biografija
Louis je rođen kao dijete vojvode od Orléana Charlesa i Marie od Clevesa, - 1465. naslijedio je svog oca na vojvodskom tronu. Zbog pritisaka se 1476. oženio pobožnom ali hendikepiranom Jeanne od Francuske, kćerkom svog rođaka kralja Louis XI.. Mladi Louis bio je pravdoljubiv, pa je podigao bunu protiv kralja Charlesa VIII., nakon čeg je uhapšen i zatvoren - 1488. Pomilovao ga je sam kralj i postavio za komandanta snaga koje su zauzele Asti u vrijeme njegove invazije na Apeninski poluotok i Napuljsko kraljevstvo od 1494. do 1495.
Nakon smrti kralja - Charlesa VIII., postao je francuski kralj kao predstavnik grane Valois-Angoulême iz Dinastije Valois. Prva stvar koju je učinio nakon ustoličenja, bila je da je poništio svoj dotadašnji ​​brak, kako bi se mogao oženiti sa udovicom kralja Charlesa - Anom od Bretanje i time osnažili personalnu uniju njezinog Vojvodstva i svog kraljevstva.
Njegov slijedeći potez bio je proširenje vlasti na Milansko Vojvodstvo, na osnovu nasljednih prava koje su mu preko oca kao vojvode od Orléana pripadala. Provalio je u Sjevernu Italiju sa vojskom koja je namjerno terorizirala krajeve kroz koje je prolazila i istjerao u ljeto 1499. iz Milana svog suparnika Ludovica Sforzu, ali ga je Sforza već sljedeće zime ponovno zauzeo.
I on se zanio idejama svog predhodnika - Charla VIII. da mu Napuljsko kraljevstvo pripada po anžuvinskoj liniji, zbog tog je 1500. sklopio sporazum sa Fernandom II. Aragonskim u Granadi o podjeli Napuljskog kraljevstva. Oni su ga 1501. i zauzeli, ali su se već godinu dana kasnije, posvadili i zaratili oko podjele, na kraju tih sukoba u martu 1504. Francuzi su protjerani iz Napulja.
Na poticaj svoje žene Ane, Louis je sklopio novi sporazum u septembru 1504. u Bloisu sa habsburgškim carem Maksimilijanom I., ovaj put se ponovno radilo o Milanskom Vojvodstvu. Dogovor je bio slijedeći - Louis će biti milanski Vojvoda uz obećanje da će Milansko Vojvodstvo i Burgundija pripasti Maksimilijanovom unuku (budućem caru Charlesu V) i njegovoj zaručnici Claude od Francuske (koja je bila kći Louisa i Ane), osim ako Louis ne dobije u međuvremenu - sina. Claude je prirodna nasljednica Bretanje, uz to su se Francuzi naljutili i na samu pomisao da bi mogli izgubiti Bretanju. Zbog tog je organiziran novi sastanak u Toursu u maju 1506. na kom je presjedao Louis, uz prisustvo sve tri strane, na njemu se uglavnom inzistiralo da se Claude mora zaručiti sa Louisovim budućim nasljednikom - Françoisom Angoulêmom kako bi Bretanja ostala Francuska.
Nakon tog dogovora je Louis ponovno krenuo u invaziju Apeninskog poluotoka, nakon prelaska Alpa zauzeo je Genovu. U nedalekoj Savoni se u junu 1507. sastao sa Fernandom II. i dogovorio novu koaliciju protiv Mletačke Republike, koja je 1508. formalizirana kao - Cambrajska liga. U nju su ušli i Maksimilijan I. i papa Julije II..
Opatija Sankt Gallen
Kneževska opatija St. Gallen (njemački: Fürstabtei Sankt Gallen) je vjerski kompleks u gradu St. Gallen u Švicarskoj.
Louis XII od Francuske
Biografija
Iako nije uspio u svojim talijanskim ambicijama, Francuzi su ga ipak voljeli, tako su ga od povjesnog sastanka u Toursu (1506. zvali - otac naroda (francuski: Père du peuple). Bio je omiljen i među običnim narodom, jer je pojednostavio i poboljšao sudsku praksu, nastojeći time zaštititi upravo najniže slojeve društva od ugnjetavanja, uz to je sve svoje ratove financirao sve do 1509., bez povećanja izravnih poreza (što je u to doba bilo pravo čudo). Njegova vladavina protekla je i bez građanskih ratova i buna, a nitko je nije ni napao - što je opet u ono vrijeme bilo rijetko.
Opatija Sankt Gallen
Zadužbena knjižnica opatije St. Gallen je jedna od najstarijih i najbogatijih u Europi, te posjeduje mnoge vrijedne rukopise i, između ostalog, najstariji arhitektonski crtež na svijetu. Od 1755. do 1768. godine Opatija je obnovljena u baroknom stilu izvanredne arhitekture, a 1983. god. upisana je na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Europi.
Povijest
thumb|left|<Karta područja utjecaja opatije St. Gallen koji je kasnije postao [[kanton St. Gallen]] thumb|Plan opatije St. Gallen iz 816.-30. godine je najstariji arhitektonski crtež na svijetu
Opatiju je osnovao Sveti Otmar 719. godine, za vladavine Pipina Malog, na mjestu gdje je irski pustinjak Sveti Gall (- 646.) imao svoju pustinju (isposničko sklonište). Za vrijeme opata Walda iz Reichenaua (740.-814.) škola St. Gallena je postala središte umjetnosti, humanizma i znanosti, a prepisivanjem iluminiranih rukopisa zasnovana je slavna knjižnica. Po zahtjevu Karla velikog, papa Hadrijan I. mu je poslao u st. Gallen istaknute pjevače koji su proširili gregorijanski napjev.
Slijedeća stoljeća obilježilo je rivalstvo s obližnjom njemačkom opatijom Reichenau na Bodenskom jezeru. Kada su Mađari zaprijetili opatiji 924. do 933. godine, većina rukopisa je bila sklonjena u opatiju Reichenau, te su se poslije vratili u St. Gallen.
Tijekom 13. stoljeća je postala središte neovisne kneževine Svetog Rimskog Carstva, kojoj su kneževi bili njeni opati. Za vijeme opata Pia (1630.-74.) izgrađena je tiskara, a 1712. godine opustošili su je Švicarci odnijevši većinu knjiga u Zurich i Bern. Uslijedilo je vrijeme kaosa i St. Gallen je postao biskupskom rezidencijom, i obnovljena je u baroknom stilu od 1755. do 1768. godine. Stoljećima je bila vodeća benediktinska opatija u Europi sve do sekularizacije 1805. godine.
Zadužbena knjižnica St. Gallen
Zadužbena knjižnica opatije St. Gallen (Stiftsbibliothek St. Gallen) je prepoznata kao jedna od najbogatijih knjižnica na svijetu. U njoj se nalazi najpotpunija kolekcija ranosrednjovjekovnih rukopisa na njemačkom govornom području Europe. God. 2005., prebrojano je oko 160.000 knjiga od kojih su 2100 rukopisi, polovica je iz srednjeg vijeka, a 400 ih je staro više od 1000 godina.
Interijer knjižnice dizajnirao je arhitekt Peter Thumb u rokoko stilu s izrezbarenim drvenim pokrovom i oslikanim štuko zidovima.
Cadelverzo di Sopra, Belluno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1308 m.
Kanjon
right|thumb|[[Grand Canyon, Arizona]] Kanjon ili klanac je riječna dolina čija dubina premašuje polovinu raspona (raspon je udaljenost između vrhova strana). To su jako duboki dijelovi riječnih dolina, formirani u planinskim područjima. Nagib strana kanjona u cjelini dostiže 60 °. Presijeca platoe ili planinske predjele. Najkarakterističniji je za vapnenačke i bazaltne terene.
Najveći kanjon na svijetu je Grand Canyon u SAD (dužine više od 320 km, dubine do 1800 m).
Drugi po veličini u svijetu i najveći u Europi — kanjon rijeke Tare u Crnoj Gori (dužine 82 km, dubine do 1333 m).
Srpsko narodno pozorište
Istorijat
Krajem 1860. godine, u Srpskom dnevniku, Jovan Đorđević počinje da objavljuje svoje poznate članke u prilog osnivanja Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu, tada centru srpske kulture u Austro-Ugarkoj monarhiji. U to vreme, na teritoriji bivše Jugoslavije, nije delovalo ni jedno pozorište na jezicima jugoslovenskih naroda. Godinu dana kasnije, 28. jula (16. jula po starom kalendaru) 1861, na sednici Srpske čitaonice u Novom Sadu, kojom je predsedavao Svetozar Miletić, osnovan je prvi profesionalni teatar pod imenom Srpsko narodno pozorište.
Za prvog upravnika SNP-a je postavljen Jovan Đorđević, a predstave je davalo po celoj Vojvodine i to uglavnom u kafanama, Prva zgrada SNP-a je »pozorište Dunđerskih« koja se nalazila u dvorištu sadašnjeg hotela »Vojvodina« u centru Novog Sada sve do 1928, kada zgrada trada u požaru.
Godine 1868, SNP gostuje u Beogradu. Knez Mihajlo, oduševljen novosadskim glumcima, poziva Jovana Đorđevića da i u Srbiji osnuje stalno pozorište. Prihvatajući poziv kao čast i izazov, upravnik sa sobom odvodi i polovinu novosadskog ansambla i sedam godina posle nastanka SNP-a, u Beogradu se osniva Narodno pozorište.
Srpsko narodno pozorište se održalo jer je zaista bilo narodno. NJegovi glumci nisu bili samo umetnici, nego i kulturni misionari koji su samporegorno i postojano, životnom rečju sa pozornice bitno uticali na svest naroda. U pozorištu je, u prvim danima svoga rada, najveći deo vremena provodilo na gostovanjima, izrasla grupa velikana glumišta: Dimitrije Ružić, Draginja Ružić, Laza Telečki, Miša Dimitrijević, Ilija Stanojević, Dimitrije Spasić, Draga Spasić, Milka Grgurova, a među njima i najveći umetnik srpskog glumišta, čarobnjak koji je na pozornici mogao sve, Pera Dobrinović, čiji se i spomenik, uz spomenik Jovana Sterije Popovića, nalazi ispred nove zgrade SNP-a. To je prvi spomenik koji je podignut jednom glumcu u bivšoj Jugoslaviji.
Nakon što je »pozorište Dunđerskog« izgorelo, pozorište se seli u tadašnji »Memorijalni Dom kralja Aleksandra«, kasnije »Dom kulture« i današnje »Pozorište mladih« u ulici Ignjata Pavlasa. U periodu od nastanka do Drugog svetskog rata, pozorište je menjalo svoje ime: »Leteće diletantsko pozorište«, »Novosadsko-osječko pozorište«, »Dunđersko pozorište«, »Narodno pozorište Dunavske banovine«.
Nakon Drugog svetskog rata, u pozorište dobija ime »Vojvođansko narodno pozorište«. U njemu se osnivaju nove umetničke jedinice, Opera i Balet. Od novembra 1951., vraća mu se prvobitno ime, a od 1956. se u njemu odigrava i Sterijino pozorje, festival domađeg dramskog stvaralaštva, koje je osnovano na inicijativu koja je potekla iz SNP-a.
I u posleratnom periodu Drama Srpskog narodnog pozorišta je održala svoju slavu. Najistaknutiji među glumcima tog perioda svakako su bili:, Stanoje Dušanović, Petar Vrtipraški, Vitomir Ljubičić, Siniša Ravasi, LJubica Ravasi, Stevan Šalajić, Ivan Hajtl, Miodrag Lončar, Petar PetkovićTihomir Pleskonjić, Mira Banjac, Milica Radaković, Velimir Životić, Rade Kojadinović, Zaida Krimšamhalov, Dobrila Šokica, Jelica Bjeli, Stevan Gardinovački, Vladislav Kaćanski...
Tokom svoje istorije, nakon Jovana Đorđevića, pozorište su vodili mnogi upravnici, među kojima je najznačajniji Miloš Hadžić, čiji se period naziva i »zlatnim periodom SNP-a«.
Godine 1981, u 120. sezoni, pozorište dobija novu zgradu u koju je ušlo 28. marta i taj dan je ustanovljen kao »Dan SNP-a« kada se sumiraju jednogodišnji umetnički rezultati i nagrađuju najbolja individualna i kolektivna umetnička ostvarenja. thumb|Nova zgrada SNP-a Nova zgrada, belo mermerno zdanje u centru Novog Sada, na Pozorišnom Trgu, se prostire na preko 20 000 kvadratnih metara i ima najveću pozorišnu scenu u Srbiji i Crnoj Gori. Poseduje tri scene, Veliku scenu »Jovan Đorđević« sa 940 mesta, Malu scenu »Pera Dobrinović« sa 373 mesta i Kamernu scenu. Opremljena je sa probnim salama za hor i orkestar, baletskom salom i velikim brojem scensko-tehničkih radionica.
Umetničke jedinice
Srpsko narodno pozorište ima tri umetničke jedinice: Dramu, Operu i Balet. Ove tri umetničke jedinice opslužuju Radne jedinice Tehnika, Marketing, kao i zajedničke službe.
Branislav Nušić
Branislav Nušić (pravo ime Alkibijad Nuša) (Beograd, 20. oktobra 1864. – Beograd, 19. januara 1938.), srpski pisac romana, drama, priča i eseja i začetnik retorike u Srbiji. Takođe je radio kao novinar i diplomata.
Biografija
Nušić je rođen u Beogradu kao Alkibijad Nuša u cincarinskoj porodici Đorđa i Ljubice Nuše. Njegov otac je bio ugledni trgovac žitom, ali je ubrzo posle Nušićevog rođenja izgubio bogatstvo. Porodica se preselila u Smederevo, gde je Nušić proveo svoje detinjstvo i pohađao osnovnu školu i prve godine gimnazije. Preselio se u Beograd, gde je maturirao. Kad je napunio 18 godina,zakonski je promenio svoje ime u Branislav Nušić. Diplomirao je na pravnom fakultetu u Beogradu 1884. godine. Tokom studija je proveo godinu dana u Gracu.
Nušić se borio u Srpsko-bugarskom ratu 1885. godine, koji ga je zatekao na služenju redovnog vojnog roka. Nakon rata je objavio kontroverznu pesmu "Dva roba" u Dnevnom listu, zbog koje je osuđen na dve godine robije. Pesma je ismevala srpsku monarhiju, a posebno kralja Milana.
Državnu službu Nušić je dobio 1889. godine. Kao zvaničnik Ministarstva spoljnjih poslova, postavljen je za pisara konzulata u Bitolju, gde se i oženio 1893. godine. Na jugu Srbije i u Makedoniji proveo je celu deceniju. Njegova poslednja služba u tom periodu bilo je mesto vicekonzula u Prištini.
Godine 1900. Nušić je postavljen za sekretara Ministarstva prosvete, a ubrzo posle toga postao je dramaturg Narodnog pozorišta u Beogradu. 1904. godine postavljen je za upravnika Srpskog narodnog pozorišta u Novom Sadu. 1905. godine, napustio je ovu funkciju i preselio se u Beograd, gde se bavio novinarstvom.Pisao je pod pseudonimom "Ben Akiba".
Vratio se 1912. godine u Bitolj kao državni službenik, ali je tokom balkanskih ratova, u februaru 1913 godine smenjen, jer je smatran isuviše umerenim, a na njegovo mesto je postavljen službenik bliži nazorima vojne frakcije i Crne ruke. 1913. godine osnovao je pozorište u Skoplju, gde je živeo do 1915. Napustio je zemlju sa vojskom tokom Prvog svetskog rata i boravio je u Italiji, Švajcarskoj i Francuskoj do kraja rata.
Posle rata, Nušić je postavljen za prvog upravnika Umetničkog odseka ministarstva za prosvetu. Na ovoj poziciji je ostao do 1923. godine. Posle toga je postao upravnik Narodnog pozorišta u Sarajevu, da bi se 1927. godine vratio u Beograd.
Izabran je za redovnog člana Srpske kraljevske akademije 10. februara 1933.
Studena Alta, Udine
Studena Alta je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Branislav Nušić
Biografija
Branislav Nušić je bio plodan pisac, poznat po svom upečatljivom humoru. Pisao je o ljudima i njihovoj, često duhovitoj, prirodi.
Studena Alta, Udine
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 71 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 804 m.
Grdobina žutulja
Grdobina žutulja (lat. Lophius budegassa) riba je iz porodice grdobina (lat. lophidae). Ime grdobina i grdobine došlo je od njihovog izgleda, koji je zaista grdan, karakterističan za sve ribe iz ove porodice. Kao i mrkulja i žutulja ima glavu koja joj znatno nadmašuje polovicu veličine tijela, te malo i relativno vitko tijelo pravilnog oblika, blago spljošteno na trbušnom dijelu. Usta su enormno velika u odnosu na tijelo, a oko njih je velik broj manjih izraslina, oči se nalaze na vrhu glave, te imaju dobar pregld uokolo. Tijelo je žućkasto-smeđe boje, bez ljuski, sa šarama koje joj davaju kamuflažni izgled na muljevitom dnu gdje najčešće obitava. Na vrhu glave ima nekoliko lovki, kojima se koristi pri lovu na manje ribe. Vrstan je grabežljivac, živi na dubinama do 1000 m, a naraste do 100 cm duljine i oko 10 kg težine, a doživi i preko 20 godina. Ima vrlo ukusno meso, malo kostiju, te je zbog toga vrlo poželjna za prehranu djece. Priprema se na razne načine, kao juha, pržena, brudet, a kao posebna poslastica smatra se pohovana grdobina.
Rasprostranjenost
Grdobina žutulja je rasprostranjena u Atlantiku i to na području od Britanije pa sve do Senegala, kao i u Mediteranu.
Frankfort, Illinois
Frankfort je grad u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 17.782, što je 7.391 (71,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Cariba Heine
Kariba Hajn je australijska glumica, rođena 1. oktobra 1988. u Južnoafričkoj Republici. Najpoznatija je po ulozi Riki Čedvik u tinejdžerskoj i dečjoj televizijskoj seriji H2O: Samo dodaj vodu.
Karijera
Rođena je u JAR, ali se 1991. godine preselila u Australiju. Već sa tri godine, počela je da se bavi plesom, u plesnom studiju svoje majke. Kariba je najmlađa osoba koja je ikada plesala u poznatoj operi Stargazes Convention u Sidneju, Australija. Tokom 2004. godine, sa plesnom trupom je išla na turneju, uključujući i mnogobrojne uspešne nastupe po SAD. Pojavila se i u nekoliko muzičkih spotova.
Izokumarin
Izokumarin je organsko jedinjenje, koje sadrži 9 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 146,143 Da.
Cariba Heine
Karijera
Australijska javnost ju je upoznala 2005. godine, kada je učestvovala u emisiji Plesom do snova. Ipak, najpoznatija je postala ulogom Riki Čedvik u televizijskoj seriji H2O: Samo dodaj vodu. Zajedno sa Kler Holt i Fibi Tonkin, Kariba je postala jedna od najpoznatijih mladih glumica u Australiji, a njena uloga je postala najomiljenija.
2007. godine, imala je gostujuću ulogu u popularnoj TV seriji Glupi glupi čovek, 2008. se pojavila u trećoj sezoni popularne serije Blue Water High.
Vazduhoplovna medicina
Vazduhoplovna ili zrakoplovna medicina je grana preventivne medicine i medicine rada i značajna komponenta vazduhoplovne bezbednosti i kosmičkih istraživanja.
Vazduhoplovna medicina proučava, uticaj letenja vazduhoplova i sredine u kojoj se ono obavlja na organizam pilota, astronauta pratećeg vazduhoplovnog osoblja, padobranaca, putnika u vazdušnom transportu, i u praksi primenjuje specifične metode preventivno medicinske zaštite u sprečavanju negativnog uticaja letenja i boravka u svemiru na život i zdravlje čoveka i nastanak vanrednih događaja i katastrofa, koje karakteriše veliki gubitak ljudskih života, materijalnih dobara i poremećaj ekoloških sistema.
I pored postojanja mnogih problema, i visoko rizičnih situacija, sa kojima se svakodnevno, u svom okruženju, susreću pripadnici avijacije i astronauti za vreme boravka u zemljinoj atmosferi i svemiru, lekari vazduhoplovne medicine su samo deo mnogih visoko obučenih pojedinca koji rade na minimiziranju mnogih nuspojava u vazduhoplovstvu i svemirskim istraživanjima, tako da čovek može i dalje da ima nadmoć u vazdušnom prostoru.
Zahtevi i zadaci
Atmosfera zemlje i kosmos, u kojima se obavlja letenje jako je negostoljubiva sredina za čoveka i može ispoljiti negativan uticaj na njegov organizam, bez obzira na vrstu i tip vazduhoplova.
Iz ovih i mnogih drugih zahteva, nastala je vazduhoplovna medicina kao potreba savremenog razvoja vazduhoplostva i astronautike sa težišnim zadacima;
Da odgovori, na brojne biološke, psihološke i fizičke stresove kojima su u svojoj radnoj sredini (unutar i iznad atmosfere zemlje ) izloženi piloti, padobranci, astronauti i drugo osoblje profesionalno vezano za letenje i opsluživanjem letenja. , Jasno je, da na sva ova pitanja vazduhoplovna medicina može da odgovori samo primenom metodologije naučnog rada, koji mora da ima svoje mesto u sveukupnim fundamentalnim i aplikativnim istraživanjima u vazduhoplovstvu.
Da spreči pojavu nepovoljnih fizioloških i psiholoških promena, u organizmu osoba, profesionalno uključenih u proces letenja, ali i brojnih putnika u toku komercijalnih letova vazduhoplovima. Vazduhoplovna medicina to može postići samo pravilnim prikupljanjem informacija, preko kojih se ostvaruje njena ključna uloga u blagovremenom otkrivanju polimorfnih simptoma koji se odražavaju na fizičko, intelektualno i psihičko stanje pilota.
Da pomogne, konstruktorima letjelica, svemirskih „brodova „ i druge vazduhoplovne opreme, u konstruisanju, ovih skupocenih mašina, zaštitnih sredstava i drugih elemenata zaštite u vazduhoplovstvu i astronautici. Na prekomerna fiziološka opterećenja, koja se mogu javiti u organizmu pilota, uvođenjem u svakodnevnu upotrebu savremenih tehničkih rešenja brojnih konstruktora vazduhoplova i vazduhoplovne opreme, pravovremeno treba da ukaže vazduhoplovna medicina i na taj način zaštiti zdravlje i živote pilota.
Da reši probleme, kao što su održavanje života astronauta u svemiru, štetnih uticaja letenja na zdravlje pilota i ostalog letačkog osoblja i probleme pružanja medicinske podrške brojnim zdravim i bolesnim putnicima avio-kompanija. Obaveza vazduhoplovne medicine zajedno sa ergonomijom, je da u kabini vazduhoplova stvori što povoljnije uslove za život i rad pilota, imajući u vidu da je pilot „zarobljen“ u sopstvenoj letačkoj opremi i pritešnjen uz izbacivo sedište, i pomalo podseća na fetus smešten u ljusci jajeta. Zato su dobri uslovi u kabini vazduhoplova preduslov za efikasnost pilota u izvršenju zadataka.
Da normativno (medicinskim propisima) reguliše, vazduhoplovno-kosmičku preventivno medicinsku zaštitu u astronautici, profesionalnom (civilnom i vojnom) i komercijalnom vazduhoplovstvu i normativno reguliše, rad medicinskog osoblja u vazduhoplovstvu, kako u oblasti selekcije ljudstva (izrada kriterijuma), tako i u oblasti medicinskog obezbeđenja letenja i svemirskih istraživanja.
Da vrši selekciju (izbor) ljudstva, neposredno angažovanog (piloti, kosmonauti itd) ili posredno uključenog (kabinsko osoblje vazduhoplova, avio-mehaničari, kontrolori letenja radarista itd), u proces letenja. Primenom selekcije, vazduhoplovna medicina treba pre svega da utvrdi individualne psihofiziološke sposobnosti, ili kapacitete, svakog kandidata koji se uključuje u proces letenja, za mešoviti (manuelni i mentalni) rad u uslovima izlaganja visini (hipoksiji), ekstremnoj brzini i ubrzanju specifičnom zamoru i drugim naprezanjima, koja su povezana sa letenjem i boravkom u atmosferi i kosmosu. Posebnim metodama selekcije (kao što su npr. hiposični test u barokomori, test tolerancije na ubrzanje u centrifugi, specifični psihološki testovi itd) lekari vazduhoplovne medicine, treba da otkriju funkcijsku insuficijenciju i eventualne organske mane, koje se pod uobičajenim ekofiziološkim uslovima ne isponjavaju, ali se mogu javiti u toku letenja i ozbiljno ugroziti radne i životne funkcije pilota i astronauta i izazvati udes (katastrofu).
Da školuje lekare i psihologe u oblasti vazduhoplovene i kosmičke medicine (kursevi, specijalizacija, poslediplomske studije). Za uspešan rad vazduhoplovne medicine potrebni su adekvatni kadrovi. Samo visoko stručno obučeni kadrovi mogu da odgovore složenom zadatku vazduhoplovne medicine da bude dragocena i nezaobilazna karika u pripremi pilota za njihovo kvalitetno i dugotrajno izvršavanje letačkih zadataka.
{|
Fiziološka trenaža i edukacija iz vazduhoplovne medicine
centar|180px
Klix.ba
Klix.ba je internet portal u Bosni i Hercegovini koji je nastao 2000. godine pod imenom Sarajevo-x.com. Klix.ba svakodnevno donosi informacije i vijesti iz Bosne i Hercegovine i svijeta. Autor i vlasnik internet portala Klix.ba je web development firma iz Sarajeva InterSoft d.o.o. Sarajevo.
Vazduhoplovna medicina
Medicinsko zbrinjavanje
centar|180px
Vazdušni transport p/o
centar|180px
Uloga vazduhoplovnih lekara
Vazduhoplovna medicina, koja svojim mnogobrojnim aktivnostima, treba da očuva zdravlje, bezbednost i psihofizičku sposobnost lica uključenih u brojne aktivnosti vezane za boravak u zemljinoj atmosferi i svemiru, zahteva i visokostručan medicinski kadar. Zato se lekari vazduhoplovne medicina mogu naći širom sveta u vojsci, komercijalnim avio-kompanijama, vladinim agencijama, privatnim i nezavisnim agencijama i klinikama za medicinsku selekciju i izdavanje sertifikata (dozvola) pilotima i drugom vazduhoplovnom osoblju, ili u brojnim institutima, laboratorijama i akademskim (školskim) ustanovama.
Operativna uloga lekara vazduhoplovne medicine, može biti prilično različita, što najčešće zavisi od ustanove i oblasti u kojoj obavljaju delatnost;
Vazduhoplovna medicina u svetu
Postoje stare legende o ljudskom letu, kao što je legenda o Ikaru, a kasnije, nešto realnije tvrdnje o letovima ljudi na kratkim rastojanjima, kao što su letovi s krilima - (810–887),  - (810 - 887), (u 11. veku ) i sa naduvanom pasarolom (1685 - 1724).
Pravi razvoj vazduhoplovstva a sa njim i vazduhoplovna medicina nastaje u ranom 18. veku sa prvim fiziološkim studijama lekara balonista. Tokom 1784. godinu dana nakon prvog leta balonom, od strane francuskog fizičara Žan-Fransoa Pilatr de Rozjea, i bostonskog fizičara, dr Džona Džefriza , sačinjena je prva studija visinskog sastava atmosfere uz pomoć balona.
Klix.ba
Servisi
Osnovni servisi portala su Infocentar (vremenska prognoza, stanje na putevima i kursna lista), TV program, repertoar kina, gradski vodič, Mediabase i download. Od interaktivnih servisa tu su forum, chat, blog i oglasi.
Claire Holt
Kler Holt je australijska glumica, najpoznatija po ulozi Eme Gilbert u televizijskoj seriji za decu i tinejdžere H2O: Samo dodaj vodu.
Kler je rođena 1988. godine u Brizbejnu, Australija. Postala je medijska zvezda u Australiji 2006. godine, u seriji H2O: Samo dodaj vodu, zajedno sa Karibom Hajn i Fibi Tonkin. U budućnosti, Kler bi volela da završi univerzitet, ali da i dalje glumi Emu, jer kaže da se jako puno zabavlja dok snima ovu seriju.
U slobodno vreme, Kler voli da pliva, da igra odbojku i tenis, kao i da se druži s porodicom i prijateljima. Kada nije preterano fizički aktivna, voli da provodi vreme vežbajući da svira klavir, gitaru i pevajući.
Doudeville
Dudvil je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Gornja Normandija, u departmanu Primorska Sena koja pripada prefekturi Ruan.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 2526 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 174 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 14,51 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 120 metara (maksimalnoj 156 m, a minimalnoj 85 m).
Divine Secrets of the Ya-Ya Sisterhood (film)
Božanstvene tajne Ja-Ja sestrinstva je američka drama iz 2002. godine sa Sandrom Bulok i Elen Berstin u glavnim ulogama. Film je snimljen po istoimenom romanu Rebeke Velš, a kao producent filma se potpisuje Bet Midler. Glavna tema filma je složen odnos između majke i kćerke.
Vazduhoplovna medicina
Vazduhoplovna medicina u svetu
Prvu sveobuhvatnu studiju uticaja letenja na zdravlje, sproveo je francuski lekar Pol Ber, koji je objavio svoja istraživanja o uticaju promene sastava i pritisak vazduha, sa porastom visine na ljude, 1878. pod naslovom „Barometarski pritisak“.
Između 1870. i 1878. Ber je sproveo 670 pojedinačnih istraživanja i uspeo je da dokaže odnos vazduha, gasova, pritiska vodene pare, krvi i probleme pri letenju, što je u suštini osnova vazduhoplovne medicine.
Bečki fiziolog Herman fon Šreter, 1894. dizajnirao je kiseoničku masku sa kojom meteorolog Artur Berson postavlja rekord i dostiže visinu od 9.150 metara leteći u balonu, i time omogućio dalji razvoj zaštitne letačke opreme i konstruisanje vazduhoplova za letova na velikim visinama u uslovima snižene koncentracije kiseonika.
Od poletanja prvog aviona 17. decembara 1903. do današnjih dana došlo je do burnog razvoja vazduhoplovne tehnike i tehnologije, koji je pratio i ubrzan razvoj vazduhoplovne medicine. Prva medicinska istraživanja u vazduhoplovstvu počinju 1907., samo 4 godine od prvog leta aviona.
Nemci su 1910. prvi objavili posebne medicinske propise vezane za izbor pilota, a prvi propisi za vojne pilote, koje su oni morali da poštuju u izvršenju letačkih aktivnosti, donele su i SAD 1912. zatim Engleska 1916. i Francuska 1917. Prema dr Armstrongu, ovi standardi bili su ignorisani u prvim godinama Prvog svetskog rata, što je imalo katastrofalne posledice. Nemci zato naknadno revidiraju svoje standarde, objavljuju i u praksi primenjuju novu verziju medicinskih propisa za pilote od 1915.
Vojska SAD, vrlo brzo shvata, da pažljivo izvršen medicinski izbor kandidata za pilote, smanjuje troškove obuke i povećava bezbednost letenja i zato revidira način vršenja medicinskih pregleda i maja 1917. u praksu uvodi izmenjenu verziju pravilnika „Obrazac 609“. Lekarski pregled po ovom „obrascu“ je sveobuhvatan i on se ne menja sve do kraja Drugog svetskog rata. Značajan doprinos na tom području dao je lekar Teodor Lister, američki pionir vazduhoplovne medicine, koji je i otvorio prvu istraživačku laboratoriju u oblasti vazduhoplovne medicine 1918. u Njujorku. Sledeće godine otvorena je i prva škola za vazduhoplovnu medicinu.
Vazduhoplovna medicine na prostoru Jugoslavije i Srbije
Dr Petrović i dr Nikolić bili su prvi rodonačelnici savremene vazduhoplovne medicine u Kraljevini Jugoslaviji, ali je Drugi svetski rat i odlazak u zarobljeništvo prekinuo njihov rad ali i dalji razvoj ove grane medicine. Nakon rata, iz nepoznatih razloga, oni se nisu priključili daljem radu u ovoj grani medicine. Od novembra 1944. do marta 1945. formira se Jugoslovensko ratno vazduhoplovstvo (JRV) sa dve divizije koje su u svom sastavu imale po tri puka. Njihovo formiranje prati i razvoj sanitetske službe JRV, koje se u početku razvija po uzoru na sovjetsko vazduhoplovstvo, imajući u vidu značajan doprinos SSSR u početnom periodu njegovog nastanka. Pri komandi Ratnog vazduhoplovstva s proleća 1945. formira se prva sanitetska služba JRV koja između ostalog ima i zadatak da obavlja izbor kandidata za letačku obuku ali i da vrši zdravstveni nadzor nad obučenim letačima i daje mišljenje o njihovoj zdravstvenoj sposobnosti za letenje.
Novembra meseca 1945. sa radom počinje i prva komisija za letače (LLK koja kasnije prerasta u VLKL), sa pravom samostalnog odlučivanja i donošenja odluka o zdravstvenoj sposobnosti letača za obavljanje letačke profesije. U svom sastavu ova komisija je imala lekare sledećih specijalnosti; hirurga, internistu, neuropsihijatra, otorinolaringologa, oftalmologa i psihometristu. Prvi predsednik komisije bio je pukovnik dr Viktor Đakov, a komisija je radila u Zemunu u Komandi vazduhoplovstva.
Svoj puni zamah razvoja na prostoru FNRJugoslavije, vazduhoplovna medicina započinje formiranjem Vazduhoplovnomedicinskog instituta (VMI) 11. novembra 1945.
Godine 1947. institut dobija i oblik naučne ustanove jer započinje sa istraživanjima iz oblasti vazduhoplovne medicine. Do 1955. vazduhoplovni lekari su se usavršavali u evropskim zemljama i Sjedinjenim američkim državama, a nešto kasnije i u Sovjetskom Savezu. Te godine počinje i primena savremene fiziološke trenaže za letače, na osnovu iskustava stečenih u SAD i SSSR.
U 1949. Vazduhoplovnomedicinski institut formira prvu laboratoriju za aviofiziologiju radi ispitivanja uticaja visine i laboratoriju za aviohigijenu koja se bavi problematikom ishrane letača, zaštitne letačke opreme i štetnim faktorima letenja. Tokom 1954. institut započinje sa prvom obukom pilota iz vazduhoplovne medicine i psihologije i fiziološkom trenažom koja se sastojala iz teoretske nastave i praktičnog dela koji je sprovođen u barokomori, na izbacivom sedištu, a kasnije i na pilotskoj centrifugi i uređaju za demonstraciju ilizija u toku leta.
Sledi nabavka za ono vreme savremene opreme;
Od 1964. Vazduhoplovnomedicinski institut i njeni lekari, pored praćenja zdravstvenog stanja letača preuzimaju i kontrolu i praćenje zdravstvenog stanja ljudstva izloženog radarskom zračenju.
U znak priznanja dostignutom razvoju vazduhoplovne medicine u Jugoslaviji i njenim lekarima, Svetska organizacija za vazduhoplovnu i kosmičku medicinu jedan od Svetski kongres vazduhoplovne i kosmičke medicine održava u Sava centru 1986. i okuplja u Beogradu preko 500 eminentnih stručnjaka sveta u ovoj oblasti.