cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Natalia Sánchez
Glumica
Svoje debi ostvarila je 2001. godine u filmu Klara i Elena. Pre nego što je dobila ulogu Tete u seriji Seranovi, imala je manje uloge u serijama Compañeros i Periodistas, 2002. godine. Ipak, postala je jedna od najpoznatijih mladih glumica u Španiji ulogom u seriji Seranovi, 2003. godine. Igrajući tinejdžerku Mariju Teresu Kapdevila, koju svi zovu Tete, glumila je uz neka od najpoznatijih glumačkih imena Španije, kao što su Antonio Resines, Belen Rueda i Hesus Bonilja. Tokom svoje karijere, snimila je filmove Hipnos (2004), Los Recuerdos de Alicia (2005), Los Aires Difíciles (2006) i Los Totewackers (2007), mada su to uglavnom bile manje uloge.
Pevačica
Tokom snimanja serije Seranovi, 2005. godine je nastala grupa Santa Husta Klan, skraćeno SHK. Članovi grupe su postali Natalija Sančez, Viktor Elijas, Adrijan Rodrigez i Andres de la Kruz. Snimili su dva albuma, A Toda Mecha (2005) i DPM (2006). Singlovi sa prvog albuma bili su "A Toda Mecha" i "De 1 Al 10", a sa drugog "Con Angelina Jolie Se Me Va La Olla". Oba diska su postigla platinast tiraž u Španiji, a svi koncerti bili su im rasprodati. Pesme koje Natalija sama peva su "Soy La Cana" i "Pienso En Ti" sa prvog albuma, kao i "Entre Munecas" i "Besame" sa drugog.
Trenutno, budućnost grupe je neizvesna. Naime, Viktor Elijas je osnovao novu grupu, The Folks. Takođe, postoje glasine da će Adrijan Rodrigez snimiti svoj solo album, i da to sve stavlja tačku na Santa Husta Klan.
Islam
thumb|desno|Bijeli polumjesec i zvijezda na zelenoj podlozi najčešći su simbol islama Islam (arapski: الإسلام; latinično: al-'islām, predanost Bogu), monoteistička svetska religija utemeljena je u Arabiji u VII. vijeku. Utemeljio ju je Muhamed, a njezini sljedbenici nazivaju se muslimani. Pripada tipu objavljene i pravne religije. Islam znači religiju (din), stav predanosti Bogu (iman) i civilizaciju (ovozemaljsko uređenje zajednice po islamskim zakonima). Islamska era počinje 622., kad se Muhamed sa svojim pristašama seli iz Meke (gdje su se tadašnji Arapi protivili širenju islama) u Medinu (hidžra).
Nastanak i izvori
''Glavni članak Historija islama
Islam se razvija u VII. stoljeću u polunomadskome politeističkom društvu Arabijskog poluotoka, gdje je već bilo gradova s trgovačkom elitom. Karavane iz Meke i Jathriba (Medina) prometuju sa Sirijom i Palestinom, koje su onda bile unutar kršćanskoga Bizantskog Carstva. Na sjeveroistoku je zarathustrističko Perzijsko Carstvo, na jugu nestorijanski Jemen, a na zapadu, s one strane Crvenog mora, monofizitska Etiopija. U Medini i nekim drugim arapskim gradovima živjele su dobro organizirane židovske zajednice.
Vjerovanje
Islamsko vjerovanje (akaid) sadrži šest temeljnih vjerskih istina, koje vjernik prihvaća dragovoljno, u njih čvrsto vjeruje i ispovijeda ih na arapskom jeziku, na slijedeći način:
Bog - Allah
thumb|left|180px|[[Alah|Allahovo ime, kaligrafski ispisano]] Prva i temeljna istina vjere glasi: Amentu-bilahi - Ja vjerujem u Alaha. Bez nje čovjek ne može biti musliman. Označava vjerovanje u jednoga Boga - Alaha, stvoritelja i nestvorena, svemogućeg i milosrdnog, koji je slao objave preko poslanika svim ljudima. Islam gaji strogi monoteizam, tako da je jedino Alah bog i jedino on ima božanska svojstva, dok pripisivanje tih svojstava bilo kome drugome (širk) predstavlja teški grijeh koji izravno izvodi iz vjere. Alah je stvoritelj i upravitelj svemira, oduvijek i zauvijek živi, nije rodio, niti je rođen, i nitko mu ravan nije. On sve zna, sve vidi i sve čuje. Alahov lik nikome nije poznat, ali će čast da vide njegovo lice i s njime razgovaraju imati samo oni vjernici najčvršćega vjerovaja, koji su zaslužili da budu na najvećoj, sedmoj razini Raja.
Meleci
Druga temeljna istina glasi: Ve melai-ketihi - I vjerujem u Njegove anđele (meleke), bezgrešna duhovna bića stvorena od svjetlosti (nur) kako bi služila Alahu, pokoravala mu se i izvršavala njegove naredbe. Njihova je dužnost veličati Boga i izvršavati zadatke koje im je on dao, a odnose se na održavanje svemira, navođenje ljudi na dobro i bilježenje njihovih djela, kažnjavanje nevjernika, nošenje Alahovog prijestolja i sl. Najpoznatiji meleki su: Džibril (Gabrijel), Mikail (Mihael), Azrail (Melek smrti) i Israfil (Rafael). Meleci su bezgrješni, ne jedu, ne piju, nisu muškog ni ženskog roda, stvoreni su o svjetla i žive od veličanja Alaha. Njihov broj poznat je samo Alahu. Ova ispovijest podrazumijeva i vjerovanje u ostale dvije skupine duhovnih bića, to su džini i njihovi zli pripadnici šejtani, koji su suprotnost od meleka, ljudima čine zlo i nagovaraju ih na grijehe i nevjerovanje, a njihov je vladar Iblis (Sotona).
Objave
thumb|right|250px|Prvih pet ajeta (stihova) Kura'na objavljenih Muhamedu Treća temeljna istina glasi: Ve kutubihi - I vjerujem u Njegove Knjige (Objave), to je vjerovanje u sve četiri pisane objave, koje su objavljene poslanicima: Pored velikih Alahovih objava, postoje i one male kojih ima mnogo, a to su: suhufi (svitci) - njih ima 100 (dakle ukupno postoje 104 Alahove pisane objave), i njih su primili vjerovjesnici Adem, Šit, Idriz, Nuh, Ibrahim, te risale(poslanice) i kelime (riječi), koje je Alah upućivao raznim narodima, preko njihovih vjerovjesnika.
Amity, Oregon
Amiti je grad u američkoj saveznoj državi Oregon.
Islam
Poslanici
Četvrta temeljna istina glasi:Ve rusulihi - I vjerujem u Njegove poslanike, to je vjerovanje u poslanike, ljude za koje se zna da su poslani od Boga, kako bi na pravi put izveli narode koji su zalutali, uzoholili se, postali bogohulni ili činili nered na Zemlji. U Kur'anu ih je spomenuto dvadeset pet, a najpoznatiji su: Adem (Adam), Nuh (Noa), Ibrahim (Abraham), Musa (Mojsije), Isa (Isus) i Muhamed. Muhamed je naveo da je najviše poslanika poslano Židovima, te da su oni većinu njih prognali ili ubili, i da je Alah ljudskom rodu poslao 124 000 poslanika. Svakom poslaniku Alah je dao mudžize, natprirodne sposobnosti, ako bi dokazali nevjernicima da su doista Božji poslanici. Muslimani su dužni poštovati i vjerovati u poslaničku misiju svih u Kur'anu spomenutih poslanika, a Muhameda moraju slijediti, poštovati i prakticirati sve ono što je on za života radio (sunnet), te čvrsto vjerovati u sve ono što mu je od Boga objavljeno. Muslimani nakon imena svakog poslanika dodaju i uzrečicu alejhi-s-selam (skraćeno: ), što znači: Neka je mir i spas Božji na njega.
Sudnji dan
Peta temeljna istina vjere glasi:Ve li-jevmil-ahiri - I vjerujem u Sudnji dan, odnosno kraj svemira i početak vječnog života. Postoje dva aspekta Sudnjeg dana:
Biniville
Binivil je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš koja pripada prefekturi Šerbur-Oktevil.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 89 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 29 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,98 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 35 metara.
Islam
Sudnji dan
O ova dva događaja najsažetije i najzornije su opisana 99. surom Kur'ana, El-Zilzal - Zemljotres. Muhamed navodi da je između ova dva dana razmak 40, međutim ne i čega (dana, godina, stoljeća...) Muslimani moraju vjerovati u ove događaje i tražiti od Alaha svakodnevno milost, spas i oprost na Sudnjem danu, te se uzdati u Muhamedov šefat.
Pet stupova islama
Po islamskom učenju čovjek je religiozno biće. To se očituje ukupnim životom vjernika, a na poseban način u bogoštovnim činima (ibadet). To čini i svjetovni život (muamalat), gdje svaki musliman mora imati dobre međuljudske odnose sa svim ljudima. Stoga, sve što je dobro i pozitivno islam prihvaća, a sve što je loše kategorički odbacuje. U islamu je pet bogoštovnih dužnosti, pet stupova (arkan) islama. Te dužnosti se dotiču svakog zdravog, pametnog i punoljetnog muslimana. To su islamski šarti, odnosno praktične dužnosti islama: thumb|right|250px|Grupno izvršavanje namaza (džemat) u džamiji
Recitiranje i proučavanje Kur'ana (Kiraet)
thumb|right|150 px|Indijski musliman uči Kur'an Recitiranje, odnosno čitanje i proučavanje Kur'anskog teksta (kiraet) jedno je od najvećih bogoštovnih čini. Ono predstavlja posebnu duhovnu aktivnost u životu svakog vjernika. Da bi vjernik mogao učiti Kur'an mora biti čist, dakle obaviti vjersko pranje (abdest), odjeven u čistu odjeću (vjernice moraju biti odjevene kao i za namaz, dakle pokriti sve osim lica, šaka i nogu do iza članaka), sjesti na lijepo mjesto, okrenuti se prema Kibli (Kabi u Meki), te lijepim i razgovijetnim glasom, smireno i skrušeno recitirati Kur'anski tekst. Vjernik mora biti koncentriran na recitiranje i nastojati razumjeti tekst, pa su zbog toga najčešće u uporabi Mushafi (zbirke Kur'anskog teksta) sa prijevodom na jezik kojim vjernik govori i tumačem nepoznatih pojmova. Također, postoji skup pravila recitiranja Kur'ana, koji se naziva tedžvid i koji bi svaki vjernik trebao poznavati, pored arapskog pisma (sufara). Iako bi recitiranje Kur'ana trebalo biti svakodnevna navika vjernika, oni to uglavnom čine za vrijeme svetog mjeseca Ramazana, blagdana i svetih noći, kada se ova vrsta ibadata višestruko nagrađuje. Postoji veliki broj vjernika koji znaju tekst cijelog Kur'ana napamet - hafizi. Muhamed je obećao vjernicima koji recitiraju i proučavaju Kur'an, da će se Sveta Knjiga zalagati za njih na Sudnjem danu. Muslimani se prema Kur'anu i njegovoj zbirci, Mushafu, nose s velikim poštovanjem, tako da je on postavljen na posebno mjesto u kući i umotan u čist i namirisan ubrus.
Blagdani
Islamski kalendar (koji se još naziva i Hidžretski kalendar, jer je za početak njegovog računaja uzet najvažniji događaj u povijesti islam - Hidžra) ima 12 lunarnih mjeseci, od kojih je najsvetiji Ramazan, 9. mjesec, mjesec duhovne obnove i preporoda i cijeli se obilježava kao mjesec ibadata (bogoštovlja), te se provodi u svečanom raspoloženju i duhovnom uzdizanju. Petak (jevmul-džuma) je molitveni dan, kad mujezin s minareta (danas preko razglasa) poziva vjernike u džamiju. Ondje imam predvodi zajedničko klanjanje i drži propovijed (hutba). Također, ponedjeljak (jevmul-isnejn) se smatra blagoslovljenim danom, kada je lijepo započinjati sve važnije i korisnije poslove. Najvažniji islamski blagdani su:
Osim ovih blagdana u životu svih muslimana veoma značajno mjesto zauzimaju i četiri svete noći, koje obilježavaju važne događaje za islam, i prilika su za iskupljenje grijeha kroz povećano slavljenje Boga: Lejletul - regaib ili Noć želja i nadanja - obilježava se prvog četvrtka u mjesecu Redžebu, Lejletul - miradž ili Noć uznesenja Muhameda - obilježava se 26. Redžeba, Lejletul- berat ili Noć čišćenja grijeha - obilježava se 14. Ša'bana i Lejletul - kadr ili Noć sudbine - najsvetija noć, službeno se obilježava 27. ramazana, ali nije izrijekom kazano koja je noć Kadr, sa sigurnošću se zna da je u posljednjoj desetini mjeseca ramazana.
Moral i pravo
Premda Kur'an sadrži osnovno načelo naravnog zakona (činiti dobro, a izbjegavati zlo) pa i postavku da ljudska djela vrijede po nakani (nijjet) i unutarnjem stavu, islam je tipično pravna religija. Obiteljske, društvene i bogoštovne odnose detaljno propisuje šerijatsko pravo. Šerijat znači put k Bogu, Božji zakon, a on ima četiri izvora (Kur'an, Sunnet, Idžma i Kijas). Šerijatsko pravo obuhvaća tri kategorije:
Šerijat regulira obveze i zabrane kojih ima nekoliko vrsta:
Pravo tumače uleme, a u praksi po njemu sude kadije. Od VII. do IX. stoljeća razvija se islamska pravna znanost (fikh) sa svoje četiri pravne škole (mezheb): malikitska (malikizam), hanefijska (hane-fizam), šafijitska (šafijizam) i hanbelitska (hanbelizam) škola. Muslimani u Hrvatskoj uglavnom pripadaju Hanefijskom mezhebu (školi). Sva četiri mezheba ubrajaju se u sljedbenike Sunneta- sunnite.
Islamska zajednica (Uma)
Uma se okuplja oko jedinstvenoga dogmatskoga, bogoštovnoga i pravnog sustava. Jedinstvo i raznolikost dva su komplementarna obilježja te religijske zajednice. Jedinstvo proizlazi iz jednostavna i obuhvatna dogmatskog i bogoštovnog sustava, raznolikost iz različitih jezičnih, kulturnih i etničkih zajednica u koje se islam uklopio u prostoru i vremenu. Uma je nastala 622. u Medini kao religijska i politička zajednica, u kojoj se vjersko i društveno, bogoštovno i svjetovno duboko isprepleću. Muhamed je Božji poslanik (prorok), ali i državnik, vojskovođa i diplomat. Izvor političke vlasti nije javno mnijenje te dogovor i ugovor prema njemu, već Alah koji je za to ovlastio svog poslanika. To jedinstvo religijskoga i političkoga kroz povijest će obilježiti Umu i u susretu sa zapadnjačkim društvom, gdje se to dvoje razlikuje i razdvaja, nametnut će muslimanima ozbiljne probleme. U islamu nema klera u kršćanskom smislu, već se upućenu svjetovnjaku povjerava određena vjerska služba (mujezin, imam, hatib, muftija). Kako je u središtu islama šerijat i šerijatsko pravo, glavni su vjerski službenici pravnici teolozi (ulema). U islamskim zemljama (dar-ul-islam) muftija je u skladu sa šerijatskim pravom rješavao slučaj i donosio rješenje, a kadija ga provodio u praksi. Kalif je bio više svjetovni i politički zaštitnik islama, a ne vrhovni vjerski poglavar u užem smislu te riječi. Džamija je ne samo bogomolja (kultno mjesto) već i ustanova s popratnom vjerskom školom (mekteb, medresa) i knjižnicom (kutubhana).
Islamska zajednica na samom se svom početku (druga polovica VII. stoljeća) podijelila na sunite, haridžite i šijite. Premda je povod bio borba oko kalifata, ogranci su se s vremenom izdiferencirali pravno i dogmatski. Uz Kur'an suniti prihvaćaju još tri izvora islama i šerijatskog prava (sunu, idžmu i kijas). Šijiti osporavaju treći izvor (idžma) i naglašavaju ulogu osobnog istraživanja (idžtihad). Zbog naglašavanja subjektivnog načela religioznog iskustva, šijiti su se dalje raščlanjivali na pojedine sekte (duodecimiti, septimiti, ismailiti, karmati, muteziliti). Novije su sekte šijitskog ishoda ahmadizam i babizam. Čuvajući zajednički dogmatski i bogoštovni okvir, sunizam se raščlanjuje na pravne škole i derviške redove. Suniti tvore većinu (90%) u islamu, šijiti manjinu (10%).
Rasprostranjenost
200px|thumb|thumb|Rasproširenost islama po zemljama. Zeleno su sunitske, a plavo šijitske većine. Za Muhamedova života (medinska država) islam se proširio čitavim Arabijskim poluotokom, bilo vojnim pobjedama, bilo taktičnim pridobivanjem beduinskih plemena. Za četvorice prvih kalifa (632-661) vojnim osvajanjem se proširio u Siriju, Palestinu, Irak, Perziju, Zakavkazje, Egipat i Sjevernu Afriku (zlatno doba islama). Za omejidskih (661-750) i abasidskih (749-1258) kalifa osvojena je berberska Afrika i Španjolska, a na istoku dijelovi Indije i središnje Azije. Osmanlije su proširili islam u Maloj Aziji i po Balkanu. No islam se nije širio samo vojnim osvajanjem već i vjerovjesničkim posredstvom trgovaca i sufijskih bratstava (derviški redovi). Trgovačke karavane proširile su ga crnom Afrikom, a pomorski trgovci (VIII-XV. stoljeće) jugoistočnom Azijom (Malezija, Indonezija, južni Filipini).
Suvremeni islamski svijet obuhvaća pet kulturoloških zona: arapsku (arapske zemlje i narodi), tursku (Osmanlije, Azerbajdžanci, Turkmeni i dr.), iransko-indijsku (Iran, Afganistan, Pakistan, Bangladeš, muslimani u Indiji), malešku (Malezija i Indonezija) i crno-afričku (Eritreja, Nigerija, Sudan i dr.) zonu. Na tom raznoliku supstratu islam je stoljećima razvijao bogatu, raznoliku i u isto vrijeme jedinstvenu islamsku civilizaciju. U XIX. i XX. stoljeću u islamskom svijetu dolazi do istovremene težnje prema panislamizmu (političko, gospodarsko i duhovno jedinstvo islamskih zemalja i naroda) i prema nacionalizmu (stvaranje posebnih država na jezičnoj, kulturnoj i povijesnoj podlozi, s većim ili manjim stupnjem svjetovnosti).
Islamsko društvo u XX. stoljeću nije bilo imuno ni prema utjecaju socijalističke i komunističke ideologije. Osim toga, postoji težnja povratka izvorima islama i istovremeno nastojanje da se islam prilagodi modernom vremenu (reformizam). Broj muslimana danas (2004) je teško procijeniti zbog velika raspona u kojem se kreću objavljene brojke (od 950 milijuna do 1,6 milijardi), no, smatra se da je brojka od 1,5 milijardi najbliža realnosti.Sto cini 20% svjetske populacije.Oko 30% muslimana svijeta zivi na indijskom potkontinentu u Pakistanu 164 miliona ,Bangladesu 135 miliona i Indiji 160 miliona,18% u arapskim zemljama,15% u podsaharskoj crnoj Africi,17% u jugoistocnoj Aziji prvenstveno u Indoneziji oko 200 miliona i Maleziji.Skoro 10% muslimana zivi u Kini i zemljama centralne Azije isto toliko u Iranu i Turskoj.U evropi zivi oko 50 miliona muslimana prvenstveno na Balkanu u evropskom dijelu Rusije i zemljama zapadne Evrope.
Bankarstvo
Bankarstvo ili bankarski sustav označava je kombinaciju opskrbe novcožem, posredovanje kreditima, opsluživanje platnog prometa, te posluživanje javnih i privatnih tvrtki sredstvima plačanja.
RGS
Termin RGS ima više značenja.
Azaršaherski okrug
Azaršaherski okrug je jedan od 21 okruga u pokrajini Istočni Azarbajdžan na sjeverozapadu Irana. Glavni grad okruga je Azaršaher.
La Gitanilla
mini|300px|Cigančica. Skulptura sa [[Španski trg (Madrid)|Španskog trga u Madridu (Federiko Kulo-Valera), dodata spomeniku Servantesu 1960. godine.]]
Ova novela, napisana po uzoru na italijansku tradiciju novelijera čiji je tvorac bio Đovani Bokačo, a razradio Mateo Bandelo, ujedno je i prva novela u zbirci. Cigančica je ujedno i najduža od svih novela u zbirci i obrađuje ljubavnu tematiku sa kostumbrističkim elementima.
Novela govori o Cigančici Presiosi koja igra i peva na ulici kako bi zaradila za život i u koju se zaljubljuje Andres, mladić iz ugledne i plemenite porodice. Kao dokaz ljubavi Andres pristaje da odbaci sva svoja obeležja i udobnosti jednog plemića i da provede godinu dana živeći sa Ciganima i prema njihovim običajima. Na kraju se ispostavlja da je Presiosa takođe plemenitog roda i novela se završava svadbom između dvoje mladih koji pripadaju istoj društvenoj klasi.
Iako ova novela pripada grupi realističkih novela u okviru zbirke Uzornih novela, sadrži elemente idealizacije. Presiosa je izuzetno lepa, poštena i pametna devojka, puna vrlina, razborita i bez ijedne mane. Servantes, iako je i Presiosu i Andresa stavio u sasvim određene društvene okvire, ne lišava ih potpuno slobode odlučivanja, već im daje priliku da se dobro upoznaju i da sami odluče da li je druga osoba idealan partner ili nije. S druge strane, veoma su upečatljive slike opisa ciganskog života i sveta. Servantes ga predstavlja kao poseban svet sa sopstvenim etičkim pravilima u kom žive ljudi koji iznad svega cene svoju slobodu.
Muzika, pesma i igra su veoma bitni činioci ove novele. Društvo onovremene Španije međutim, opisano je realno, ali ne i realistički i u taj opis su utkani elementi idealizovane sredine „u kojoj je moguće pronaći lepotu i postići sreću“.
Servantesova Cigančica bila je uzor za mnoge druge književne junakinje u španskoj, italijanskoj, nemačkoj, francuskoj i engleskoj književnosti. Jedna od najpoznatijih je Esmeralda iz Igoovog romana „Bogorodičina crkva u Parizu“.
Zauvijek mlad
Zauvijek mlad ili Zauvek mlad se može odnositi na:
Kirrberg
Kirberg je naselje i opština u Francuskoj u regionu Alzas, u departmanu Donja Rajna.
Po podacima iz 1990. godine u opštini je živelo 166 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 26 stanovnika/km².
Epikurejstvo
thumb|Epikurov kip, 2. ili 3. vek pne. Epikurejstvo je sistem filozofije koji je stvorio Epikur, poslednji antički filozof. Epikur je osnovao školu u jednom od atinskih vrtova, koja je vrlo brzo dobila ime Epikurov vrt, a epikurejci "filozofi iz vrta".
Epikur filozofiju shvata kao djelatnost koja istraživanjima i razmišljanjima pomaže u ostvarivanju sreće u životu. Etika je vrhunac filozofiranja, a logika i fizika su samo sredstva da se pronađe smisao života. Dve osnovne karakteristike Epikurove filozofije su atomizam i hedonizam.
Epikurejska fizika je proizašla iz Demokritovog atomističkog sistema koji potiče iz 5. vijeka pne.
Jedine stvari koje postoje su tijela i prostor i jedno i drugo u beskonačnom broju. Prostor čini apsolutno prazno, koje omogućava kretanje, dok je tijelo sastavljeno od nedjeljivih čestica, „atoma“. Atome je dalje moguće mjeriti preko skupova apsolutnih minimuma, krajnjih jedinica veličine. Atomi su u stalnom kretanju, konstantne brzine i pošto se nalaze u praznom prostoru, ne postoji ništa što bi ih usporilo. Stabilnost je sveobuhvatno svojstvo jedinjenja, koja formiraju velike grupe atoma preko složenih šablona kompleksnih kretanja. Kretanje se sastoji od tri principa: težine, kolizija i minimalnog slučajnog pokreta ili zaokreta, koji inicira nove šablone kretanja i onemogućava determinizam. Atomi kao posebne jedinice, posjeduju samo primarna svojstva, oblik, veličinu i težinu. Sva druga sekundarna svojstva, kao što je na primjer boja, nastaju izvan atomskih jedinjenja. Budući da zavise jedan od drugog, nije ih moguće dodati na spisak samopostojećih stvari, ali to ne znači da nisu stvarni. Naš svijet, kao nebrojeni drugi svijetovi, je slučajno stvoreno jedinjenje, ograničenog trajanja. Ne postoji neki božiji um iza njega. Na bogove treba gledati kao na idealna bića, modele epikurejskog načina života i prema tome udaljene od naših interesovanja.
Osnovna tvrdnja epikurejske teorije saznanja (kanonike) je da su svi opažaji reprezentativno (ne propozicionalno) istiniti. U paradigmatičnom slučaju prizora, tanke trake atoma se konstantno izlivaju iz posmatranih tijela i naše oči mehanički registruju one koje do njih dospijevaju povezujući ih u jednu cjelinu, ali ne i intepretirajući. Ti primarni vizuelni podaci imaju neosporivu vrijednost. Ali zaključci koji iz njih proizlaze o prirodi spoljašnjih objekata podrazumjevaju rasuđivanje, i tu stižemo do mjesta gdje se mogu desiti greške. Prema tome, opažaji služe kao jedan od tri kriterijuma, zajedno sa osjećanjima, kriterijumom o vrijednostima i prirodno stečenim opštim koncepcijama (prolēpseis). Na bazi evidencije opažaja, posjedujemo sposobnost da zaključujemo o prirodi mikroskopskih i dalekih fenomena. Nebeski fenomen, na primjer, se ne može smatrati božijom tvorevinom i iskustvo nam nudi mnoštvo adekvatnih modela preko kojih dolazimo do prirodnog objašnjenja. Osnove koje su protivne konzistentnosti direktno posmatranog fenomena, nazivaju se ouk antimarturēsis, nedostatak kontraevidencije. Paradoksalno, kada više alternativnih objašnjenja istog fenomena prođe test, sva moraju biti prihvaćena kao istinita. U ovom slučaju kada se primjene fundamentalni principi fizike, samo jedna teorija prolazi test.
U epikurejskoj etici, uživanje se smatra dobrom i našim životnim ciljem, kojem su podređene sve druge vrijednosti. Bol je jedino zlo, a međustanja ne postoje.
Crkva Svetog Marka u Beogradu
Crkva Svetog Marka u Beogradu je srpska pravoslavna crkva smeštena na Tašmajdanu.Građena je od 1931. do 1940. godine u neposrednoj blizini stare crkve iz 1835. godine, prema planovima arhitekata Petra i Branka Krstića. Oblikovana je u duhu arhitekture srpsko-vizantijskog stila. Po opštem graditeljskom rešenju, arhitektonskim formama i polihromiji fasada, ovaj hram je najsrodniji manastiru Gračanici. Opremanje i ukrašavanje hrama još nije završeno.
U južnom delu naosa nalazi se sarkofag sa kostima cara Dušana, koje su prenesene iz njegove zadužbine manastira sv. Arhanđela kod Prizrena. Na severnoj strani je grobnica od belog mermera u kojoj su sahranjeni zemni ostaci patrijarha Germana Đorića. Poslednji kralj iz dinastije Obrenovića kralj Aleksandar Obrenović i njegova žena Draga Mašin su sahranjeni u kripti crkve. U crkvi se čuva jedna od najbogatijih zbirki srpskih ikona 18. i 19. veka.
Na mestu gde se nalazi današnja crkva svetog Marka na Tašmajdanu, 1830. godine, pročitan je sultanov hatišerif o priznavanju autonomije Srbiji unutar turske carevine. Na istom mestu stajala je stara crkva koju je podigao knez Miloš, te na taj način obeležio to istorijsko mesto. Stara crkva je uništena u bombardovanju Beeograda 1941. godine, ostaci su uklonjeni 1942. godine.
Aleksandrijska biblioteka
Osnovana je početkom III veka pre nove ere od strane kraljeva iz dinastije Ptolemeja. Duhovni pokretač i prvi organizator bio je Grk Demetrije iz Falerona. Tokom njenog postojanja upravnici biblioteke bili su veoma učeni ljudi i književnici, kao priređivač klasičnih epova: Zenodot iz Efesa, pesnik i gramatičar Likofron iz Halkisa i kritičar i filolog Aristarh iz Samotrake.
Oskuanski okrug
Oskuanski okrug je jedan od 21 okruga u pokrajini Istočni Azarbajdžan na sjeverozapadu Irana. Glavni grad okruga je Osku.
Aleksandrijska biblioteka
Bibliotekarski fond
thumb|desno|220px|Zapis nastao oko [[56. godine potvrđuje da je Aleksandrijska biblioteka u nekom obliku postojala još u 1. veku]] U Aleksandrijskoj biblioteci nalazile su se knjige iz ondašnjeg celokupnog civilizovanog sveta: dela iz grčke književnosti i filozofije, prevedene knjige iz egipatske, persijske i drugih književnosti. Prevodilo se i u suprotnim pravcima, od kojih su posebno važni prevodi na aramejski i hebrejski, pošto je na taj način sačuvan deo grčkih knjiga. Knjige su se nalazile u impozantnom kompleksu zgrada, uključujući dve glavne: Muzej i Serapis. Centralni deo u kome su se odvijala istraživanja činilo je deset velikih sala. Pesnik Kalimarh iz Kirene načinio je katalog biblioteke u 120 knjiga. Procene broja knjiga i sličnog materijala u Aleksandrijskoj biblioteci se dosta razlikuju i kreću do 700 hiljada.
Kada je bibliotekar Filaret u 3. veku pne hteo da uvrsti Stari zavet u fond biblioteke, okupio je sedamdeset dvojicu Jevreja koji dobro poznaju grčki radi prevođenja, što svedoči o nivou učenosti te epohe.
Uništavanje biblioteke
Sudbina biblioteke je tragična. Ona je uništavana više puta sa više raznih strana.
Cezarovo uništavanje 48. godine
Smatra se da je Cezarova vojska 47. godine pre nove ere uništila glavni deo, onaj u Museionu.
Navodno arapsko uništavanje 642. godine
Kada je muslimanska armija osvojila Aleksandriju 642. godine nakon što je porazila vizantijsku vojsku u bici kod Heliopolisa, komandant je upitao kalifa Umara šta da rade sa bibliotekom, odnosno sa knjigama. On je dao čuveni odgovor: "One ili su u suprotnosti sa Kuranom, što znači da su jeres, ili se slažu sa njim, što znači da su suvišne". Ovakav scenario većina današnjih naučnika odbacuje, s obzirom da nema nikakvih dokaza da je biblioteka bila u funkciji nakon 4. veka.
Obnavljanje biblioteke
2002. godine od stare biblioteke, na obali mora među oronulim stambenim zgradama, stvorena je jedanaestospratnica od stakla i betona, delo norveške arhitektonske firme Snoheta. Oblikom podseća na ogromni solarni disk, okrenut Mediteranu. Na granitnom zidu koji gleda na jug uklesana su slova većine svetskih pisama, što predstavlja svojevrsnu promociju nacionalne, kulturne i jezičke šarolikosti koja se čuva u ovoj građevini. Ukupna površina se procenjuje na 40.000 kvadratnih metara. U svom sklopu poseduje najveću javnu čitaonicu na svetu, kao i specijalizovane dečje, čitaonice retkih knjiga, rukopisa, mikrofilmova, a njen sastavni deo je i Muzej (rađen takođe po antičkom uzoru). Jedna od posebnih poslastica je "Nobelova soba", smeštena na trećem spratu, u kojoj možete uživati u biserima svetske književnosti, delima nastalim (i od švedske kraljevske Akademije nagrađenim) od 1901. do 2001. godine. Realizacija ovakvog jednog ambicioznog projekta koštala je investitore 220 miliona dolara i trajala je oko 20 godina.
Vidracco, Torino
Vidracco je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 321 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 481 m.
RBD (razvrstavanje)
Termin RBD ima više značenja.
Newbury, Vermont
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 365, što je 31 (-7,8 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Vipava
Vipava (njemački: Wippach, talijanski: Vipacco) je gradić u Sloveniji od 1.918 stanovnika, on je i administrativni centar Občine Vipava.
Geografske karakteristike
Vipava leži pored deltastog izvora rijeke Vipave na istoku istoimene doline, pored trase autoputa 144 Razdrto - Nova Gorica, udaljena 7 km od Ajdovščine i 30 km od Nove Gorice.
Kako u mjestu i neposrednoj okolici ima čak 25 mostova, zovu je slovenska Venecija.
Historija
Za rimskih vremena tu se negdje nalazilo naselje, kod kojeg se vodila poznata Bitka na Frigidu - 394. između Istočnog i Zapadnog Rimskog Carstva.
Za srednjeg vijeka taj kraj bio je pod vlašću Akvilejskih patrijarha, koji su mu često mjenjali neposredne feudalce, ali su se stvari stabilizirale kad je od 1344 podpao pod Habsburgovce. Gradić je počeo nicati ispod burga izgrađenog na rubu doline u 12. vijeku (on je prvi put spomenut 1275.). Posljednji vlasnici burga bili su Lanthieri, koji su to postali 1577., oni su ga napustili u 17. vijeku i odtada propada.
Privreda
Vipavska dolina bogat je poljoprivredni kraj, poznat po vinogradima, pa nije čudo da je najveći privredni objekt u mjestu - Seljačka zadruga, koja radi od 1894.
Kalcijum silikat
Kalcijum silikat je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 172,239 Da.
Waterloo (Ontario)
Waterloo je grad u Kanadi u pokrajini Ontario. Prema rezultatima popisa 2011. u gradu je živelo 98.780 stanovnika.
Stanovništvo
Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2011. u gradu je živelo 98.780 stanovnika, što je za 1,3 % više u odnosu na popis iz 2006. kada je registrovano 97.475 žitelja.
Kalina Kovačević
Kalina Kovačević – Ćaldović je srpska glumica rođena 22. novembra 1983. godine u Beogradu. Njena majka, Ljiljana Blagojević, je poznata glumica, a otac, Siniša Kovačević, je dramaturg i profesor Akademije umetnosti. Od njih je nasledila talenat za umetnost pa je završila muzičku školu i svira klavir.
Diplomirala je na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu u klasi sa koleginicama Marijom Karan i Nadom Macanković.
2003. godine je bila deo glumačke ekipe kratkog filma “Beži, zeko, beži” u kojem je imala ulogu devojke.
2008. godine se po treći put pojavila u filmu “Bledi mesec”, poslednjem delu trilogije koji obuhvata “Jesen stiže dunjo moja” i “Konji vrani”. Glumila je i u televizijskoj seriji “Gorki plodovi” u kojoj joj je pripala uloga Milijane “Maše”, Srpkinje koja je izbegla iz Hrvatske.
2010. godine je prikazana serija “Miris kiše na Balkanu” u kojoj je Kalina tumačila ulogu Nine, jedne od sestara Salom.
Takođe je glumila i na daskama koje život znače, i to u predstavama: “Izvinjavamo se, mnogo se izvinjavamo”, “Miris kiše na Balkanu”, “Goli kralj”, “Tri sestre”, “Narodni poslanik”, “Velika drama”, itd.
27. februara 2011. godine se udala za sportskog menadžera Radeta Ćaldovića sa kojim je bila dve godine u vezi. U junu iste godine Kalina se porodila i na svet donela devojčicu koju su nazvali Miona. Imala je visokorizičnu trudnoću koju je morala da održava u bolnici. Nakon porođaja je imala traumatično iskustvo, tj. dobila je sepsu i četiri nedelje se nije znalo da li će preživeti.
U budućnosti bi volela da se ponovo ostvari kao majka. Iako ima mnogo poslovnih i porodičnih obaveza, trudi se da ne zapostavi svoje prijatelje.
Redovno vežba u teretani i ima ličnog trenera.
Zauvijek mlad (TV serija)
Zauvijek mlad je bosanskohercegovački televizijski sitkom koji se 2009. prikazivao na programu Federalne televizije. Protagonisti su bili glumački bračni par Slaviša (čiji je lik tumačio Aljoša Vučković) i Sandra (čiji je lik tumačila Nada Abrus), a radnja pratila Slavišina nastojanja da zavodi svoje decenijama mlađe kolegice i tu svoju aktivnost sakrije od supruge.
RBD (domen)
Raf-sličan Ras-vezujući domen je evoluciono konzerviran proteinski domen. To je Ras-gradivni domen koji je nađen u proteinima srodnim sa Ras-om.
Gasna hromatografija
mini|desno|300p|Gasni hromatograf sa autosemplerom Gasna hromatografija (GC) ili Gasno-tečna hromatografija (GLC), je hromatografska metoda razdvajanja i detekcije organskih jedinjenja. Kod ove instrumentalne metode mobilna faza je i ujedno noseći gas, obično inertan (najčešće argon ili helijum) ili gas koji ne reaguje sa ispitivanim uzorkom (najčešće azot) a stacionarna faza je lepeza izbora od molekulskog sita pa do kapilarnih kolona presvučenih viskoznom tečnošću ili mikroskopskim slojevima polimera. Instrument koji se koristi kod ovih tehnika, gasno hromatografskog razdvajanja i analize, se naziva gasni hromatograf.
Gasna hromatografija je različita tehnika od drugih vrsta hromatografije kao što su HPLC ili TLC. Osnovna razlika je u načinu prolaska ispitivane supstance kroz kolonu, uzorak je uvek u gasnom stanju. Kod punjenih kolona uzorak prolazi kroz stacionarnu fazu i komponente uzorka bivaju zadržane različito vreme u koloni u zavisnosti od veličine molekula. Kod kapilarnih kolona je veoma slično, samo što se vreme zadržavanja reguliše sa zidovima kolone koje mogu biti presvučene sa različitom vrstom stacionarnih faza i na taj način komponente uzorka bivaju zadržane i razdvojene jedno od druge i to vreme zadržavanja (vreme detektovanja) se zove retenciono vreme.
Gasno hromatografska analiza
Prilikom gasno hromatografske analize preko injektora se u kolonu sa mikro špricem ubacuje tačno poznata zapremina uzorka (zapremina je izražena u mikrolitrima (µL). Tu dalje ulogu nosioca preuzima gas nosač, koji uzorak pronosi kroz kolonu. Protok gasa nosača je i dalje stabilan ali uzorak se razlaže na sastavne delove zbog različitih adsorbcionih sposobnosti pojedinih komponenti uzorka. Povećavanjem dužine kretanja pojedinih komponenti kroz kolonu, povećava se i distanca između njih, tako da u idealnom slučaju, prilikom izlaska uzorka iz kolone i stizanja do detektora, sve komponente uzorka su jasno razdvojene i svaka posebno nailazi na detektor. Pomoću detektora, i vremena izlaženja, se identifikuje svaka pojedina komponenta i koncentracija svake u datom uzorku.
Delovi gasnog hromatografa
mini|300p||Šema gasnog hromatografa
Injektor, kolona i detektor se moraju nalaziti u kontrolisanom termostatičnom delu gasnog hromatografa
Autosempler
mini|desno|200p|Ulazni ventil na HPLC Autosempler ili automatsko uzorkovanje može biti ili je deo gasnog hromatografa koji automatski uzima uzorak koji se ispituje i ubacuje ga u injektor. Prednost autosemplera nad manualnim uzorkovanjem je u ponovljivosti i optimizaciji vremena, što je jedan od bitnih faktora za određivanje prirode ispitivanog uzorka i njenih komponenti.
Postoji veliki broj različitih autosemplera i oni se dele po:
Slatedale, Pennsylvania
Slejtdejl je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Gasna hromatografija
Injektori
Injektor je deo gasnog hromatografa koji je direktno povezan sa kolonom i služi da bi se uzorak ubacio u kolonu za ispitivanje.
Slatedale, Pennsylvania
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 455.
Gasna hromatografija
Injektori
Vrste injektora:
Kolone
mini|Kapilarna kolona GC Tradicionalno kolone u gasno hromatografskoj analizi se dele na dve osnovne vrste:
U novije vreme razvijaju se nove tehnike i metode, tako da postoji i treća vrsta:
Temperaturna zavisnost molekularne adsorpcije pojedinih komponenata smeše i njihovo kretanje kroz kolonu zahteva veoma pažljivu kontrolu temperature, čak do nekoliko desetih delova stepena. Smanjenje temperature dovodi do boljeg razdvajanja komponenti ali takođe i do dugačkog elucionog vremena (vremena izlaženja). Zbog ovoga je uveden i takozvani temperaturni program, gde se temperatura postepeno povećava ili smanjuje u zavisnosti od potrebe.
Izbor nosećeg gasa ili mobilne faze je takođe važan faktor u gasnoj hromatografiji, za sada se kao najviše korišćen smatra helijum, zbog svojih osobina opšte inertnosti i nezapaljivosti, kao i najboljih hromatografskih performansi (nakon vodonika). Za helijumom puno ne zaostaje (po upotrebi) ni vodonik pa zatim azot i argon a u nekim slučajevima i vazduh.
Detektori
U gasnoj hromatografiji se koriste više vrsta detektora. Najpoznatiji i najkorišćeniji među njima su plameno jonizacioni detektor (FID) i termalno provodljivi detektor (TCD). Oba detektora su dosta univerzalna i mogu detektovati veliki opseg komponenti sa širokom varijacijom koncentracije. Termalno provodljivi detektori su za nijansu univerzalniji i mogu detektovati većinu komponenti čija je termalna provodljivost veća od termalne provodljivosti nosećeg gasa, na zadatoj temperaturi. Plameno jonizacioni detektori su osetljiviji na ugljovodonična jedinjenja i ne mogu detektovati vodu. Takođe prednost TCD detektora nad FID detektorom je da ne uništava ispitivane komponente (plameno jonizacioni ih sagoreva) i mogu se postaviti u seriji prilikom analize što omogućava dodatna ispitivanja za jednu te istu komponentu.
Principi detekcije
Tabela prikazuje tipične detektore kojima se služi gasna hromatografija. Detekcija organskih jedinjenja je najefektnija ako se koristi plameno jonizovani detektor. Biohemijske komponente kao što su proteini, nukleotidi i farmaceutske smeše se takođe mogu raditi sa plameno jonizovanim detektorim, ali takođe sa termalno provodljivim, termalnim ili elektro provodljivim što je omogućeno prisustvom atoma azota, fosfora ili sumpora u uzorku. mini|desno|300p|Primer (GC-MS) kombinacije
Neki gasni hromatografi su spojeni za maseni spektrometar koji u ovom slučaju služi kao detektor. Ova kombinacija je ponata kao (GC-MS). Zatim, neke (GC-MS) su spojene na nuklearno megnetsko rezonantni spektrometar (NMR) koji u ovom slučaju igra ulogu pomoćnog detektora. Ova kombinacija je poznata kao (GC-MS-NMR). Takođe je moguće povezati (GC-MS-NMR) za infracrveni spektrofotometar (IR) koji takođe u ovom slučaju služi kao pomoćni detektor. Ova kombinacija je poznata kao (GC-MS-NMR-IR). Ove kombinacije služe samo u izuzetnim prilikama i nisu uobičajne, ali su kompatibilne i u nekim izuzetnim slučajevima su korisne i mogu poslužiti, većina standardnih ispitivanja se vrši u sa (GC), (MS) ili kombinaciji (GC-MS).
Gasno hromatografske metode
Pod gasno hromatografskom metodom se podrazumevaju uslovi pod kojima se odigrava analiza. Proces određivanja idealnih uslova analize se naziva Razvojna metoda.
Varijabilne komponente gasno heromatografske analize su noseći gas i njen protok (flow rate) i temperatura, temperatura ulaznog otvora gasnog hromatografa, temperatura kolone, temperatura detektora i temperaturni program za pojedine analize, veličina uzorka i injektorska tehnika.
Noseći gas
Najviše korišćeni noseći gasovi u gasnoj hromatografiji su helijum, azot, argon, vodonik i vazduh. Koji od ovih navedenih gasova će se koristiti, određuje se obično u zavisnosti kojim će se detektorom raditi pri analizi, na primer detektor sa jonizacionim pražnjenjem (DID) obavezno koristi helijum kao noseći gas. Takođe i prilikom analize gasnih uzoraka vrsta nosećeg gasa je od značaja, ako se na primer analizira argonska smeša, poželjan je argon kao noseći gas iz prostog razloga što se argon uopšte neće posebno pojaviti na detektoru a samim tim ni na hromatogramu. Isto tako bezbednost i dostupnost se moraju uzeti u obzir, vodonik je po prirodi zapaljiv i eksplozivan ali se ipak koristi zbog nemogućnosti nabavke helijuma visoke čistoće. (Videti: Dobijanje helijuma.)
Tipično, čistoća nosećeg gasa koji se koristi u gasnoj hromatografiji je 99.995% ili čak i više i ona se određuje od vrste detektora koji se koristi prilikom analize. Trgovački nazivi za noseće gasove različite čistoće su (Zero Grade), (Ultra-High Purity (UHP) Grade), (4.5 Grade) i (5.0 Grade).
Bitka kod Salamine na Cipru (306. pne.)
mini|desno|275px|Bitka kod Salamine na Kipru ([[Edmund Ollier|E. Ollier, 1882)]] Bitka kod Salamine je bila pomorska bitka vođena 306. pne. za vrijeme četvrtog rata dijadoha kod grada Salamine na Kipru, između flota Ptolemeja I Sotera i Demetrija I Poliorketa.
Gasna hromatografija
Noseći gas
Protok nosećeg gasa utiče na analizu u istom obimu kao i varijacija temperature. Brži protok omogućava i bržu analizu ali i smanjuje mogućnost potpunog razdvajanja komponenti smeše (kraće zadržavanje pojedinih komponenti na teoretskim podovima kolone). Protok nosećeg gasa se zato optimizuje zajedno sa optimizacijom dužine kolone i temperaturnim režimom.
Bitka kod Salamine na Cipru (306. pne.)
Završena je velikom pobjedom Demetrija koji je nakon nje zauzeo cijeli Kipar.
Gasna hromatografija
Noseći gas
Gasni hromatografi proizvedeni pre 1990. nisu imali drugu mogućnost merenja i kontrole protoka nosećeg gasa do običnim povećanjem i smanjenjem pritiska i protok se merio na izlazu kolone sa elektronskim meračem protoka (flow meter) ili jednostavnim meračem protoka pomoću mehurova (bubble flow meter), što je dosta neprecizno i sa tom vrstom kontrole nije postojala mogućnost kontrole varijacije pritiska u toku analize.
Moderni gasni hromatografi imaju mogućnost elektronskog merenja i kontrole protoka nosećeg gasa, ovim je omogućeno da se pritisak i brzina protoka nosećeg gasa može veoma precizno kontrolisati i tokom trajanja same analize, što daje veću efikasnost metodi.
Injektori
mini|desno|250p|Pravilo 1/10 u gasnoj hromatografiji Gasno hromatografska analiza počinje ulaskom uzorka u kolonu kolonu. Razvoj kapilarne gasne hromatografije i on je, zbog mnogobrojnih problema sa standarnim injektorima koje su bile dizajnirane za punjene kolone, doveo do novih pravila i dizajna koji su specificirani za kapilarne kolone. Injektorski sistem, za kapilarne kolone u gasnoj hromatografiji, mora ispuniti dva osnovna uslova:
Ako se ova dva osnovna uslova ne ispune, dolazi do smanjenja efikasnosti kolone. Generalno, zapremina koja se injektuje, Vinj, i zapremina detektorske jedinice, Vdet, trebaju biti u u odnosu 1/10 od zapremine koju zauzima komponenta ispitivanog uzorka pri izlasku iz kolone.
Neke od osnovnih uslova pravilne injektorske tehnike:
Temperatura i temperaturni program
U gasnohromatografskoj analizi analitička kolona je smeštena u peć, gde se elektronski vrši precizna kontrola temperature. Kada se govori o temperaturi kolone, u stvari, tehnički, to se odnosi na temperaturu peći.
Brzina sa kojom uzorak prolazi kroz kolonu je direktno proporcionalna temperaturi kolone, što god je temperatura veća to je i vreme prolaska komponenti uzorka brže. Ali, takođe treba znati da što je veća brzina prolaska uzorka preko stacionarne faze u koloni to je i razdvajanje slabije.
Zbog ove pojave, veća brzina-lošije razdvajanje, selektovana temperature je u stvari kompromis dužine analize i nivoa razdvajanja komponenti.
Metoda u kojoj se temperatura drži stabilnom tokom trajanja cele analize se zove izotermna metoda. Većina metoda danas, zbog boljih elektronskih rešenja, imaju takozvanu temperaturnu kontrolu, sa kojom se povećava temperatura tokom trajanja analize i time skraćuje ukupno vreme. Ove metode se nazivaju temperaturno programske metode.
Temperaturno programske metode omogućavaju komponentama koje brže izlaze da se jasno razdvoje a težim komponentama koje zaostaju u koloni da brže izađu iz nje i samim tim cela analiza traje kraće što je i jedan od ciljeva modernih tehnika.
Analiza podataka i hromatogram
mini|desno|150p|Hromatogram - industrijski [[Propen|C3H6]] mini|desno|150p|Hromatogram - industrijski [[:en:1,2-Dichloroethene|C2H2Cl2]] Kvalitativna analiza:
U kombinaciji GC-MS koristi se kompjuterski softver koji integriše detektorske signale i upoređuje ih sa bazom podataka koji su mu ranije uneti u memoriju.
Primena
Supstance koje se analiziraju moraju imati tačku ključanja ispod 300 °C, to jest da su stabilni do te temperature i one se mogu kvantitativno meriti, takođe ne smeju sadržavati soli pojedinih jedinjenja i jone. Obično se rezultati mogu dobiti odmah ali sigurnije je kada se ispitivana supstanca uporedi sa postojećim standardom.
U primenjenoj gasnoj hromatografiji se mogu koristiti različiti temperaturni programi i time poveća linija razdvajanja pikova i olakša njihova identifikacija, ovo je veoma praktično kod rada sa supstancama koje imaju slične osobine i sa uniformnom temperaturom ih je teško ili nemoguće razdvojiti.
Gasna hromatografija je, kao analitička metoda, veoma praktična za rad Hemijskom inženjerstvu, hemijskoj industriji, poljoprivredi, veterinarstvu, šumarstvu i ostalim industrijskim granama. Primer za to je kontrola ulaznih sirovina i izlaznih produkata hemijske industrije, merenje toksičnih supstanci u zemlji, vodi ili vazdihu. Gasna hromatografija je toliko precizna da može meriti pikomol neke komponente u 1 ml tečnog uzorka ili ppbije (parts-per-billion), u koncentrovanim gasnim uzorcima.
Optimalni radni uslovi u GC analizi
Osnovni uslovi koje treba ispuniti da bi se dobilo optimalno razdvajanje komponenti su što veća razlika u zadržavanju sastojaka na stacionarnoj fazi i što uže zone, koje komponente u koloni zauzimaju.
Promena polarnosti stacionarne faze utiče samo na relativno zadržavanje, a veličina zrnaca čvrstog nosača na širinu zona sastojaka-komponenti uzorka. Promena količine stacionarne faze uticače i na zadržavanje komponenti i na širinu njihovih zona. Primer dvojakog uticaja je uticaj količine tekuće faze i temperature kolone. mini|desno|350p|Kriva zavisnosti visine pika, ekvivalentna je broju teoretskih tavana (H) i brzini gasa nosača (U) Kao mera za širenje zone sastojaka, komponenti, u hromatografskoj koloni uzima se širina pika na hromatogramu.
Gde je
Gde je varijacija kolone H:
gde je
Zavisnost visine je ekvivalentna teoretskom tavanu (H) i faktora koji utiču na taj odnos:
Gde je:
Minimum krivulje, na slici, predstavlja optimalnu brzinu gasa nosača uz koju kolona ima maksimalnu efikasnost i minimalnu širinu pika, optimalna brzina protoka (OGV).
Ako se dužina kolone poveća za 20 %, vreme analize uz OPGV smanjiće se se na ⅝ vremena potrebnog pri radu sa OGV, a kolona će imati istu efikasnost. Kod ovih brzina visina ekvivalentna teoretskom tavanu zavisi samo od otpora prenosa mase. Iz ovog razloga se preporučuje u praksi raditi sa vrednostima OPGV.
Mera za delotvornost kolone je broj teoretskih tavana (n)
Efektivni broj tavana N = 16 (tR/w)² = n (k'/k' + 1)
Gde je tR redukovano vreme zadržavanjakoje je dobijeno kao razlika vremena zadržavanja sastojaka (t'R) vremena eluiranja inertnog sastojka (tO)
Gde je Veći sadržaj tečne faze u koloni zahteva manji broj teoretskoh tavana. .