cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chapelle-Blanche (Savoja)
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 439 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 106 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 4,13 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 500 metara (maksimalnoj 732 m, a minimalnoj 296 m).
Kviskoteka
Kvisko
Maskota Kviskoteke je "Kvisko", figura od drveta, koju je dizajnirao akademik Miroslav Šutej. Kvisko se nije dodjeljivao automatski, već ga je osvajao svaki igrač koji je u prvoj igri osvojio najmanje 7 poena. Igrači su ga mogli koristiti u nekoj od sljedećih igara po vlastitom izboru i onda je udvostručivao poene postignute u toj igri.
Kvisko je ušao u popularnu kulturu kao sinonim za džokera: "dižem Kviska". Najavljivao se podizanjem i otuda potječe izraz. Takmičari su Kviska zadržavali kao suvenir.
Gledatelji su masovno slali svoje radove na temu Kviska u različitoj tehnici izrade, kao što su na primjer figure od različitih materijala, slike, tapiserije, torte... Nakon što su poslale Kviska od paške čipke, u emisiji su u "igri detekcije" gostovale čipkarice s Paga.
Nakon obnavljanja Kviskoteke 2006. promijenjen je dizajn Kviska.
Knjige
Iz Kviskoteke su nastale i dvije knjige koje je Lazo Goluža objavio sa svojim suradnicima:
Knjige su slate organizacijama, obično školama, koje su organizirale svoje Kviskoteke.
Materia medica
Materia medica je latinski izraz koji doslovno znači "medicinske tvari", a koji označava cjelokupno znanje o pojedinim supstancama koje služe u farmakološke crkve. Izraz potiče iz knjige De materia medica (O ljekovitim tvarima), farmakološkom priručniku koga je u 1. vijeku n.e. napisao grčko-rimski ljekar Pedantije Dioskorid. Izraz se koristio sve do 20. vijeka kada se umjesto njega koristi farmakopeja.
Literatura
De Materia Medica De materia medica De materia medica
Rumuni
Rumuni ili Rumunji su istočno-evropski narod, koji pretežno živi u Rumuniji, gde čini oko 90% stanovništva. Rumunski narod je nastao mešanjem drevnih Dačana sa doseljenim rimskim kolonistima. Rumuni su većinom pravoslavne veroispovesti, a govore rumunskim jezikom, koji pripada romanskoj grupi indoevropske porodice jezika. Rumuna ukupno ima oko 23,782,990, od toga u Rumuniji 16,870.000.
Ime
Rumunji će svoje ime (sebe zovu Români) steći tek nakon romanizacije stare Dacije i tračkih plemena (Dačana) naseljenih u njoj. Na prostoru koji su nastanjivala stara dačka plemena nastale su 3 etnografske zone u kojima razlikujemo prave Rumunje u području Transilvanije uključujući i Crişanu i Banat. Druga je Vlaška u Olteniji, Munteniji i Dobrudži gdje nalazimo Vlahe ili Aromune (Arumunje). Treća je Moldavija sa Moldavcima, uključujući republiku Moldovu, Moldaviju u Rumunjskoj, Budžak i Bukovina.
Nazivi Români, Rumunji i ostale varijante svakako potjeću po imenu starog Rima, jer su sami sebe smatrali naseljednicima ove države.
Popis starih plemena
Plemena koja su naselajvala Daciju i čiji bi ronaizirani potomci trebali učestvovati u stvaranju rumunjskog naroda bili bi:
Povijest
Područje današnje Rumunjske nastanjeno je već nekoliko desetina tisuća godina. Najstarije kosti pronađena na njezinom području stare su između 34,000 i 36,000 godina. Radi se o facialnim kostima koje su pripadale muškarcu i zasada se smatraju najstarijima u Europi (vidi). Pretke današnjih Rumunja ovdje nalazimo već negdje oko 500 godina pne. To su Dačani koji nastanjuje krajeve između obala Crnog mora i na zapad preko Karpata do u Panonsku nizinu. Ova srodna plemena pod vodstvom Burebiste (82-44. pne.) ujedinit će se u snažnu državu protiv koje će zaratit Cezar, ali iste godine obadvoje vođa doživljavaju istu sudbinu. Ubijeni su od svojih podanika. Rim ipak nastavlja rat protiv Dačana čija se država raspala na 4 ili 5 djelova, svaka pod drugim vladarom. Do ujedinjenja ipak dolazi 95. pod vodstvom Decebala. Ovaj se hrabro opire napadima rimskih careva Domicijana i Trajana. Sa Trajanom vodi ratove 101.-101. i 105.-106. ili 107. U ovom posljednjem destruktivnom ratu Decebal je podlegao, te se opkoljen ubija. Rim ovlada Dacijom a 129. podijeljena je na Gornja Daciju (Dacia superior) i Donja Daciju (Dacia inferior). Ove provincije poznate su i kao Transilvanija i Mala Valahija ili Mala Vlaška. Marko Aurelije Daciju će podijeliti na 3 provincije Porolissensis, Apulensis i Maluensis. Glavno im sjedište postaje Sarmizegetusa, gdje je skončao posljednji dački kralj Decebal (vidi). Dacija se nalazi na sjevernoj i istočnoj granici carstva te je neprekidno pod prijetnjom raznih skitalačkih plemena ali i pod zaštitom rimske vojske. među ostalima tu je i slavna Legio XIII Gemina, koja je ratovala u Galiji a 49. prije Krista prelazi Rubikon (vidi most na rijeci Rubikon ), te dolazi do drugog rimskog građanskog rata. Još je jedna legija tu stacionirana, to je Legio V Macedonica. Na granicama rimskog carstva javljaju se novi narodi i nove opasnosti. Dolaze Vizigoti, a za leđima su im Huni. Aurelije 270 ili 271. povlači svoje snage iz Dacije. Do ratova će doći još 378., to je Bitka kod Hadrianopolja koju predvodi Fritigern na čelu Tervinga, Greutunga i Alana protiv rimskog cara Valensa. Ova rat navijestit će konačnu propast zapadnorimskog carstva.
Život ovih plemena bio je vezan uza zemlju i stoku. Uzgajali su cerealije, voće i pravili vino. Posjedovali su velika krda goveda i ovaca, bavili se pčelarstvomm, a konji su im bili na cijeni. Područje Dacije bilo je bogato depozitima zlata, željeza i srebra u karpatima, čija eksploatacija datira još iz 8. stoljeća prije Krista. I sam car trajan se iz svog osvajanja vratio u Rim sa 165 tona zlata i 330 tona srebra. Sol i drvo bili su dodatni izvozi Dacije.
Rimaljni su Daciji pak ostavili svoj jezik i ime. Kao stanovnici Bizanta sebe će nazivati ' Romeji' -ma. Latinski jezik koji su Rimljani donesli sa sobom Dakoromani, (romanizirani Dačani, Rumunji i srodni Moldavci i Vlasi) razvit će u posebne jezike koje danas klasificiramo romanskoj skupini indoeuropskih jezika.
Etnografija
U velikoj romanskoj skupini naroda Rumunji i Moldavci predstavljaju njihove najistočnije pripadnike. Rumunji su nastali romanizacijom na bizantskom području, pa su naslijedili romansko ime i bizantske obrede  'Ritul bizantin' . Od srednjeg vijeka pa do 19. stoljeća oni žive u 3 različite susjedne kneževine: Transilvaniji, Vlaškoj i Moldaviji. Ove tri nalaze se na križanjima velikih kraljevstava i carstava, no kroz cijelo vrijeme uspjeli su očuvati svoje posebno nacionalno biće i svoju specifičnu civilizaciju. Ujedinjenjem Vlaške i Moldavije 1859. nastat će njihova nacionalna država, Rumunjska, no ona će ostat turski vazal sve do 1877. kada će proglasit svoju nezavisnost što će potvrdit berlinski kongres 1878. Ovim će će joj otomansko carstvo prepustiti Dobrudžu, a ona Rusiji Besarabiju. Svi ovi narodi sa kojima su Rumunji kroz svoju povijest u kontaktima i suživotu utjecat će, geografsko-klimatske uvjete, na stvaranje rumunjske kulture. Planinski masiv Karpata što se od sjevera proteže prema jugu i zapadu odvaja Transilvaniju (najoznatijoj po grofu Drakuli) od Vlaške nizine i Moldavije. Rumunji su ovisno o lokalitetu zemljodjelci (u nizinama) s danas razvijenom poljoprivredom u kojoj prednjače pšenica i kukuruz. U planinskim krajevima bave se stočarstvom, pretežno ovce.
Seljačka kuća
Tradicionalne seljačke kuće Rumunja građene su od materijala koji je dostupan, tako da se po materijalu razlikuju one u šumovitim krajevima gdje su građene od drveta, u ravnicama od gline ili opeke, i uz obalu od kamena. Ove kuće pretežno su prizemnice a seljak je arhitekt i majstor gradnje svoje vlastite kuće. Unutrašnjost joj izgleda poput pravog muzeja, većina predmeta rađena je od drveta hrasta ili bukve, funkcionalne primjene i lijepo dekorirano rezbarijama. Seljačka odjeća domaće je izrade, od vune, pamuka ili konoplje. Nije nikad blještavih boja, nego kombinacija bijele, crne, plave i crvene, diskretnih dekorativnih motiva. U prošlim stoljećima mlade Rumunjke, kako bi izgledale poput bizantskih princeza ukrašavale su svoju odjeći zlatnim i srebrnim nitima.
Običaji i kuhinja thumb|mămăliga
Rumunjski narodni običaji kombinacija su starih agrarnih rituala i kršćanstva. Od bojenja uskršnjih jaja napravljena je prava umjetnost. Tradicionalno bojena se u crveno, uskršnja jaja dekoriraju se u različitim krajevima na specifične načine, s motivima koji simboliziraju obnovu i besmrtnost. Za Uskrs kod Rumunja i Moldavaca priređu je se slatki kruh cozonac sa mlijekom, šećerom i jajima. Bugari ga nazivaju kozunak (козунак), i veoma je nalik talijanskom panettoneu. Mnoga jela i pića priređuju se sa kukuruzom, kao mămăliga (žganci), mămăligă cu lapte (žganci s mlijekom) i balmoş (kuhani u ovčjem mlijeku), ili su mesna (janjetina), stufat de miel i drob de miel; nadalje mesne i juhe od povrća. Od turskog utjecaja potjeće pilav, jelo često na Srednjem istok, srednjoj i južnoj Aziji, a probilo se sve do Latinske Amerike i Kariba, pa ga na Trinidadu poznaju kao pelau, i postao dijelom kreolske kulinarske tradicije. Pilav je najčešći među turskim narodima Tatarima, Kazahima, Kirgizi i drugi. Kod Rumunja treba spomenuti i jaku šljivovu rakiju -ţuică, čiji proces proizvodnje mora biti završen prije Božića. U području Moldavije poznati desert je pita poale în brâu.
Elm Grouv
Elm Grouv se može odnositi na
Igl River
Igl River se može odnositi na
Demografija Zagreba
Grad Zagreb ima 779.145 stanovnika, prema popisu stanovništva iz 2001. godine, i to 415.153 žene i 363.992 muškarca. Šire gradsko područje okuplja više od milijun stanovnika. Prosječna starost stanovnika je 39,7 godina. Prema narodnosti većinu stanovnika čine Hrvati (oko 92%), a od nacionalnih manjina najznačajnije skupine su: Srbi, Slovenci, Bošnjaci (bosanski muslimani), Albanci, te Nijemci, Austrijanci i Mađari. Prema vjeroispovijesti, većina Zagrepčana izjašnjava se katolicima (87%), a ostale vjerske zajednice su: pravoslavna zajednica, islamska zajednica, te Evangelička (luteranska) crkva i Reformirana kršćanska (kalvinska) Crkva kao povijesno priznate protestantske konfesije u Zagrebu. Nazočne su još Adventistička Crkva, Baptistička Crkva te židovska zajednica. Oko 4% izjašnjava se agnosticima, a 3,5% ateistima. Najveće gradske četvrti su: Trešnjevka (više od 120 000 stanovnika), Novi Zagreb (više od 110 000 stanovnika) i Dubrava (blizu 100 000 stanovnika). Po popisu stanovništva iz 1991. godine, naseljeno mjesto Zagreb imalo je 706.770 stanovnika.
Razvoj površine i stanovništva
Podatci u 3. stupcu se odnose na upravno-teritorijalnu podjelu u vrijeme popisa. U 4. stupcu su podatci svedeni na današnju upravno-teritorijalnu podjelu (NN br.10, od 30. siječnja 1997.)
Ako nema dodatnih napomena, radi se od podatcima iz popisa stanovništva, provedenim prema u tom trenutku važećim pravilima.
NDP
Termin NDP ima više značenja.
Eugen I
'''Sv. Eugen I.''' je bio papa od 10. kolovoza 654. do 2. lipnja 657. godine. Poznat je kao jedan od rijetkih papa koji je izabran i pontifikat započeo za života svog prethodnika.
Bio je rodom iz rimskog Aventina, sin izvjesnog Rufinijana. U mladosti se zaredio i vršio niz dužnosti u rimskoj Crkvi. 18. juna 653. su njegovog prethodnika, Martina I uhapsile bizantske vlasti zato što je, protivno volji cara Konstansa II sazvao Lateranski koncil na kome je osuđen monotelitizam. Martin je odveden u Konstantinopol gdje mu se sudilo. U međuvremenu je u kolovozu Eugen izabran za novog papu. Za razliku od svog prethodnika, nije se htio zamjerati caru, kao ni carigradskom patrijarhu Petru, pa u službenom pismu nije spominjao svoj stav o monotelitizmu. Kada je za to čuo narod, nije mu dozvolio da napusti Bazilike sv. Marije prije nego što javno osudi monotelitizam. Vjeruje se kako je Eugen bijes bizantskog cara izbjegao jedino zato što je car bio previše zaposlen ratom protiv Arapa.
Etrik
Etrik se može odnositi na
Hejzel Grin
Hejzel Grin se može odnositi na
Destilacioni balon
thumb|300px|Razni destilacioni baloni s jednim i više grla (shematski) thumb|300px|Destilacioni baloni s oznakom volumena, razne veličine Destilacioni balon je vrsta laboratorijske boce koja se koristi pri destilaciji. Od drugih balona se razlikuje po nedostatku šlifa na vrhu i dužem grlu, što omogućava ravnomerno zagrevanje pri destilaciji. Proizvodi se u različitim debljinama, a zapremina je obično 1 litar. Obično se proizvode od borosilikatnog stakla koje je izdržljivije.
Merbromin
Merbromin je organsko jedinjenje, koje sadrži 20 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 750,651 Da.
Polkville, Mississippi
Polkvil je grad u američkoj saveznoj državi Misisipi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 833, što je 701 (531,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
San Pietro in Campo, Belluno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 50 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 373 m.
Chantemerle-les-Blés
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 880 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 57 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 15,39 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 197 metara (maksimalnoj 339 m, a minimalnoj 171 m).
Epruveta
thumb|Epruvete u stalku Epruveta (franc. éprouvette) ili kušalica je staklena posuda koja se koristi u laboratorijima. Epruvete se najčešće koriste za izvođenje reakcija mokrim putem. Različitih su veličina, od malenih mikroepruveta do velikih epruveta za kemijske reakcije i pohranu kemikalija. Najčešće se upotrebljavaju epruvete duge najmanje 15 cm, a promjera najmanje 15 mm. Mogu biti graduirane - podijeljene na milimetre i njihove desetin ili mililitre te negraduirane tj. bez oznaka za količinu tvari koje mogu sadržavati.
Epruvete od vatrostalnog stakla
Koriste se za analizu čistih tvari. Od običnih se epruveta razlikuju po tome što su puno deblje i mogu podnijeti veće temperature, te se mogu duže izlagati plamenu.
Epruvete od brušenog stakla
Imaju brušeno grlo koje se može začepiti prikladnim čepom od brušenog stakla, te se kao takve mogu koristiti za za mućkanje i odlaganje tekućina, čak i nagrizajućih. Volumen im je od 5 do 500 ml, a promjera su 1 do 2 cm. Kao i obične epruvete, mogu biti graduirane i negraduirane.
Epruvete s bočnim nastavkom
Nazivaju se još i epruvete za odsisavanje. Koriste se za filtriranje manjih volumena tekućina i za razvijanje manjih količina plinova.
Lajm Ridž
Lajm Ridž se može odnositi na
Hortonvil
Hortonvil se može odnositi na
Amfidamant
Amfidamant (Ἀμφιδάμας) bilo je ime jedne istorijske i nekoliko mitoloških ličnosti u drevnoj Grčkoj :
Historija
Amfidamant je ime jednog ratnika iz Halkide na Eubeji, koji je možda bio i vladar tog grada, a koji je poginuo krajem 8. veka pne. tokom lelantinskog rata, u kojem su se sukobile Halkida i Eretrija. Drevni grčki pesnik Hesiod kazuje u Poslovima i danima da je u nekom pesničkom nadmetanju u Halkidi na Eubeji osvojio tronožac kao nagradu na igrama priređenim povodom sahrane nekog Amfidamanta. Plutarh je tog Amfidamanta identifikovao s halkidskim junakom koji je poginuo u bici tokom lelantinskog rata, te je zaključio da taj deo pesme predstavlja kasniju interpolaciju smatrajući da je Hesiod živeo pre lelantinskog rata. Moderni ispitivači prihvatili su Plutarhovu identifikaciju Amfidamanta, ali su odbacili njegov zaključak. Naime, ako se taj rat zaista vodio u nekom razdoblju tokom poslednje trećine 8. veka pne., to bi se dobro uklapalo u danas prihvaćenu hronologiju za Hesioda. U tom slučaju, Hesiod je pobednički tronožac možda dobio upravo za izvođenje svoje Teogonije, pesme za koju se čini da bi mogla biti namenjena aristokratskoj publici kakva se bi se okupila na pogrebnim svečanostima u Halkidi. Odatle verovatno potiče i izmišljena priča o Hesiodovom pesničkom nadmetanju s Homerom, ovekovečena u spisu Nadmetanje Homera i Hesioda (Ἀγὼν Ὁμήρου καὶ Ἡσιόδου, često se citira i na ili samo Certamen), gde se opisuje kako je grčka publika prvenstvo dala Homeru, ali je kralj Paned, koji je vodio nadmetanje, pobedu dosudio Hesiodu, jer ovaj opeva zemljoradnju i mir, a Homer pokolj i rat.
Olovo
<th colspan="2" align=center bgcolor="#cccccc"> Opšti podaci Ime, simbol, atomski broj Olovo, Pb, 82 ripadnost skupu slabih metala grupa, perioda IVA, 6 gustina, tvrdoća 11340 kg/m3, 1,5 Boja plavičastobela 80 px <th colspan="2" align="center" bgcolor="#cccccc"> Osobine atoma atomska masa 207,2 u atomski radijus 180 (154) pm kovalentni radijus 147 pm   van der Valsov radijus  202 pm   elektronska konfiguracija   [ Xe ] 4f145d106s26p2 e- na energetskim nivoima 2, 8, 18, 32, 18, 4 oksidacioni brojevi 4, 2 Osobine oksida srednje bazni kristalna struktura regularna zidno centrirana <th colspan="2" align="center" bgcolor="#cccccc"> Fizičke osobine agregatno stanje čvrsto temperatura topljenja 600,61 K (327,46 °C) temperatura ključanja 2022 K (1749 °C) molska zapremina 18,26×10-3 m3/mol toplota isparavanja 177,7 kJ/mol toplota topljenja 4,799 kJ/mol pritisak zasićene pare 4,21×10-7 Pa (600 K)   brzina zvuka  1260 m/s (293,15K) <th colspan="2" align="center" bgcolor="#cccccc"> Ostale osobine Elektronegativnost 2,33 (Pauling) 1,55 (Alred) specifična toplota 129 J/(kg*K) specifična provodljivost 4,81×106 S/m toplotna provodljivost 35,9 W/(m*K) I energija jonizacije 715,6 kJ/mol II energija jonizacije 1450,5 kJ/mol III energija jonizacije 3081,5 kJ/mol IV energija jonizacije 4083 kJ/mol V energija jonizacije 6640 kJ/mol <th colspan="2" align="center" bgcolor="#cccccc"> Najstabilniji izotopi <th colspan="2" align="center" bgcolor="#cccccc"> <font size="-1">Tamo gde drugačije nije naznačeno, upotrebljene su SI jedinice i normalni uslovi. <font size=-1>Objašnjenja skraćenica:
zast.=zastupljenost u prirodi,
v.p.r.=vreme polu raspada,
Chang Myon
thumb|200px|Chang Myon, 1949
Olovo
n.r.=način raspada, e.r.=energija raspada, p.r.=proizvod raspada
thumb|left|Ruda olova U prirodi se olovo najčešće javlja u vidu sulfida, PbS, kao ruda galenit. Prženjem se rude prevodi u oksid čijom redukcijom nastaje sirovo olovo. Sirovo olovo sadrži: bakar, antimon, arsen, bizmut, cink, sumpor, kalaj, srebro i zlato. Prečišćavanjem sirovog olova (najčešće elektrolitičkim putem) dobija se čisto olovo plavičastobele boje, samo na svežem preseku je metalnog sjaja, no brzo potamni od stvorenog sloja oksida i baznog olovo(II) karbonata Pb(OH)2*2PbCO3, koji ga štite od dalje oksidacije. To je mek metal, velike gustine i niske temperature topljenja.
Olovo se u destilovanoj vodi ne rastvara, dok se rastvara u kiselinama sa oksidacionim dejstvom npr. azotna kiselina. Pri dejstvu razblažene sumporne kiseline stvara se zaštitni sloj olovo- sulfata PbSO4 te rastvaranje prestaje. Alkalije ne deluju na olovo. Na vazduhu se fino sprašeno olovo tzv. piroforno olovo pali samo od sebe.
Olovo (II) oksid se koristi za glaziranje keramičkih proizvoda, za izradu minijuma, kao žuta boja u slikarstvu. Olovo se koristi za izradu limova, kanalizacionih cevi ukoliko vode nisu kisele; njime se oblažu električni kablovi. Nekad se koristilo i za vodovodne cevi i prevlačenje posuđa, ali je zbog negativnih posledica vremenom zabranjeno. Olovo se koristi i u vojnoj industriji, industriji boja, za izradu olovnih akomulatora, za zaštitu od rendgenskog i radioaktivnog zračenja.
Balon (laboratorijski pribor)
thumb|Baloni sa okruglim dnom i [[šlifom.]] Balon je laboratorijska boca, obično sa okruglim dnom, koja se pretežno koristi u hemiji i biohemiji. Obično se izrađuje od stakla. Svaki balon sadrži bar jedan nastavak, koji se naziva grlo; pored običnih, postoje i dvogrli i trogrli baloni. Baloni se izrađuju u raznim zapreminama, koje su obično označene na balonu.
Grla na balonu se obično završavaju brušenim staklom (tzv. šlif). Veličine šlifova su standardizovane; tako postoje standardni šlifovi 24/40, kao i manji šlifovi 14 ili 19).
Zbog okruglog dna, balon može stajati uspravno jedino ako se postavi na držač. Prilikom sastavljanja aparatura, balon se odgovarajućim klemama pričvršćuje uspravno za stativ.
Primena
thumb|Aparatura za [[destilacija|destilaciju.]] thumb|left|85p|Aparatura za [[refluktovanje.]] Okruglo dno omogućava ravnomerno zagrevanje tečnosti. Zbog toga se ovakvi baloni koriste prilikom procesa gde je potrebno zagrevanje ili ključanje, kao što je destilacija. Baloni sa jednim grlom se koriste kao baloni za destilaciju kod rotacionog vakuum uparivača. Drugi karakteristični proces u kojem se balon koristi je refluktovanje, koje se obično koristi kod hemijskih sinteza. U balon se obično dodaju kamenčići za ključanje, koji obezbeđuju ravnomerno ključanje, čime se izbegava da reakciona smeša izađe iz balona. Balon takođe može biti opremljen mehaničkom ili magnetnom mešalicom. Sastavni deo aparature za refluktovanje je kondenzator, a balon može biti opremljen i termometrom. Pored ovoga, na balon može biti montirana i kapalica, ukoliko je potrebno polako dodavati neki reagens.
Balon se obično zagreva grejnim telom, koje ima otvor čija veličina odgovara veličini balona. Takođe, balon se može zagrevati potapanjem u vodeno, uljano ili peščano kupatilo. Slično tome, balon se može hladiti potapanjem u hladnu vodu, led, eutektičku smešu leda i soli, smešu suvog leda i nekog rastvarača ili tečni [[azot].
Vidi još
Destilacioni balon
Montelo
Montelo se može odnositi na
Gorišnica (općina)
Općina Gorišnica (slovenski: Občina Gorišnica) je jedna od 212 slovenskih općina od 4,035 stanovnika. , administrativni centar općine je selo Gorišnica.
Geografske karakteristike
Općina Gorišnica prostire se na sjeveroistoku Slovenije, između Ptuja i Ormoža po Ptujskom polju na površini od 29.1 km², na kojoj leži 11 naselja.
Naselja Općine Gorišnica
Cunkovci, Formin, Gajevci, Gorišnica, Mala vas, Moškanjci, Muretinci, Placerovci, Tibolci, Zagojiči, Zamušani
Gibraltarci
Gibraltarci je izraz koji u najširem smislu označava stanovnike Gibraltara, a u užem smislu zasebnu etničku grupu koja se tamo formirala u posljednja tri vijeka.
Gibraltarci uglavnom potječu od đenoveških, malteških i portugalskih doseljenika koji su zamijenili domorodačke Špance izgnane od strane Engleza 1704. godine. S vremenom su se njima pridružili doseljenici iz Velike Britanije, kao i drugih evropskih država, a posljednjih decenija se bilježi novi priliv Španaca.
Gibraltarci - kojih ima oko 30.000 - u svakodnevnom govoru koriste Yanito, dijalekt sličan andazulijskom španskom, ali se službeno koriste engleskim. Dominantna vjera je rimokatolička, ali je među njiam prisutno i anglikanstvo.
Gibraltarci su kroz vijekove stvorili vlastiti nacionalni identitet, koji je sve donedavno bio temeljen na vjernosti Velikoj Britaniji. To se očitovalo kroz referendume kojima je odbijeno ponovno pripajanje Španiji. Otkako su i Velika Britanija i Španija dio Europske unije, u Gibraltaru temelj identiteta predstavlja i odbacivanje te organizacije.
Alsterci
Alsterci ili Ulsterci u najširem smislu označavaju stanovnike Ulstera, najsjevernije od četiri tradicionalne provincije u Irskoj.
U užem smislu Alsterci označavaju stanovnike Sjeverne Irske, kao i Republike Irske koji se etnički identificiraju s Ulsterom. To su u pravilu potomci škotskih i engleskih doseljenika u Irsku 17. vijeka, koje karakterizira snažno ispovijedanje protestantske vjere.
Alsterci su stoga pretežno pristaše ulsterskog unionizma, te se, usprkos nominalnog prihvaćanja irskog identiteta, odbijaju projekt ujedinjenja Irske odnosno zajednički život s pretežno katoličkim ostatkom otoka.
Uz pojam Alsterci se vezuje i pojam Ulsterski Škoti.
Siniša Mali
Siniša Mali (Beograd, 25. avgust 1972), je srpski političar i ekonomista, potpredsednik Vlade Republike Srbije (imenovan u oktobru 2022. godine) i ministar finansija od 2018. godine.
Mali je visokopozicionirani član Srpske napredne stranke (SNS) u kojoj je 2021. godine imenovan i za potpredsednika.
Od 2014. do 2018. godine bio je na funkciji gradonačelnika Beograda. Na ovu poziciju izabran je nakon što je u dve prethodne godine obavljao funkciju predsednika Privremenog organa Grada Beograda. Dugo je radio kao finansijski savetnik u poslovnom sektoru.
Obrazovanje
Osnovnu i srednju školu, Petu beogradsku gimnaziju, završio je u Beogradu. Diplomirao je i magistrirao na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Tokom osnovnih studija, dobio je nagradu kao student generacije, da bi po završetku studija dobio nagradu za najbolji diplomski rad. Kao Ron Brown stipendista, 1999. godine je magistrirao na Washington University u Sent Luisu, Sjedinjene Američke države (SAD), smer finansije (Master of Buisness Administration diploma). Tokom studija je radio kao asistent na pet predmeta iz oblasti poslovnih finansija. Nakon studija je primio nagradu kao najbolji student u oblasti finansija, kao i nagradu da je medju 10 odsto najboljih studenata na top 20 poslovnih škola u SAD te godine. Doktorsku disertaciju na temu: "Kreiranje vrednosti kroz proces restrukturiranja i privatizacije-Teorijske koncepcije i ostvareni rezultati u Srbiji" odbranio je 2013. godine na Fakultetu organizacionih nauka u Beogradu .Komisija na Beogradskom Univerzitetu je 21. novembra 2019. godine poništila tu doktorsku desertaciju proglasivši je plagijatom. Medjutim, Upravni sud u Beogradu poništio je rešenje Odbora za profesionalnu etiku Univerziteta u Beogradu kojom je ministru finansija Siniši Malom poništena diploma doktora nauka, navodi se u presudi tog suda koja je doneta u junu 2021. godine. Predmet je vraćen nadležnom organu na ponovno odlučivanje. Odbor za profesionalnu etiku Univerziteta u Beogradu priznao je da je postupak u predmetu doktorata ministra Siniše Malog bio nezakonit. Naime, predsednik odbora Univerziteta u Beogradu Vuk Radović, odbacio je žalbu rektorke Ivanke Popović protiv odluke naučno-nastavnog veća Fakulteta organizacionih nauka kao nedozvoljenu. U obrazloženju ove presude se, između ostalog, ističe, da rešenje Odbora kojim je osporen doktorat nije donesen u skladu aktima Univerziteta. Ustavni sud Srbije je u junu 2022. godine, odlučio da pojedine odredbe Pravilnika o postupku utvrđivanja neakademskog ponašanja u izradi pisanih radova, koje uređuju procedure oduzimanja zvanja zbog izrečene mere javne osude za povrede Kodeksa profesionalne etike Univerziteta u Beogradu, kao i pojedini stavovi i odredbe Statuta Univerziteta u Beogradu – nisu u saglasnosti sa Ustavom i zakonom. Inače, navedeni propisi, koji nisu u saglasnosti sa Ustavom i zakonom, i koji povređuju dva temeljna ustavna načela: vladavinu prava i zabranu povratnog dejstva propisa (retroaktivnost), jesu propisi na osnovu kojih je Siniši Malom poništena diploma o stečenom nazivu doktora nauka. Zatim, u martu 2023. godine Upravni sud je doneo presudu kojom se poništava odluka Senata Univerziteta o oduzimanju doktorata. To praktično znači da bi Malom trebalo da bude vraćen doktorat, jer su propisi na osnovu kojih je poništen neustavni i nezakoniti. Na Tehničkom univerzitetu u Košicama u Slovačkoj je 2020. godine upisao doktorske studije, studijski program “Finansije”. U avgustu 2022. godine, je na doktorskim studijama položio tzv. dissertation exam, kojim se odobrava tema za doktorski rad.
U junu 2023. godine završio je doktorske studije na Ekonomskom fakultetu Tehničkog univerziteta u Slovačkoj i odbranio doktorsku disertaciju pod nazivom “The Flypaper Effect in the Republic of Serbia”.
Juna 2017. godine, kao polaznik VI klase, završio je Visoku školu bezbednosti i odbrane i stekao najviši nivo karijernog usavršavanja u Vojsci Republike Srbije.
Poslovna karijera
Februara 2001. godine postavljen je za pomoćnika ministra za privatizaciju u sklopu Ministarstva za privredu i privatizaciju Vlade Republike Srbije. Krajem iste godine prelazi u Agenciju za privatizaciju, gde je bio direktor Centra za tendersko - aukcijsku privatizaciju. Na toj funkciji ostaje do 2003. godine. Prethodno je bio finansijski savetnik u privatnom sektoru, gde je radio u nekoliko privatnih preduzeća koja su se bavila savetovanjem u oblasti finansijskih usluga. Pre nego što je postao pomoćnik ministra za privatizaciju, radio je u "Credit Suisse First Boston" u Njujorku u "Mergers & Acquisitions" grupi, gde je bio zadužen za poslove kupovine i prodaje preduzeća, restrukturiranja i konsolidacije poslovne analize. Radio je i kao konsultant u kompaniji "Deloitte & Touche" u Beogradu i Pragu, gde se specijalizovao za oblast kupovine i prodaje preduzeća, finansijski konsalting, finansijsko restrukturiranje i konsolidaciju poslovanja u privatnim i javnim preduzećima. Od 2005. do 2008. godine bio je generalni direktor kompanije za nekretnine "NCA Investment Group Doo Beograd". Mali je bio predsednik nekoliko odbora direktora, uključujući Fiat Automobil Srbija i Komercijalna banka, kao i predsednik nadzornog odbora Air Serbia. Takodje, bio je i predsednik Organizacionog odbora Evropskog atletskog prvenstva u Beogradu, kao i Final Four turnira Euroleague održanog u Beogradu 2018. godine. Mali je ovlašćeni finansijski analitičar. Član je Chartered Financial Analyst instituta (CFA), Fulbright Alumni Association of Serbia, Britansko-srpskog poslovnog kluba, kao i Golf kluba Beograd i nosilac golf zelene karte. Takodje, nosilac je licence portfolio menadzera, koju izdaje Komisija za hartije od vrednosti Srbije.
Politička karijera
Od aprila 2014. godine do maja 2018. godine obavljao je funkciju gradonačelnika Beograda, a prethodno je od novembra 2013. godine imao funkciju predsednika Privremenog organa Grada Beograda. Pre nego što je postao gradonačelnik, bio je specijalni savetnik za privredu i finansije u Vladi tadašnjeg premijera Republike Srbije Aleksandra Vučića. Kao prvi čovek Beograda pokrenuo je program fiskalne konsolidacije u cilju smanjenja duga grada Beograda. Pokrenuo je velike investicione projekte u gradu Beogradu od kojih je najznačajniji "Beograd na vodi" vredan 3,5 milijardi evra. U toku mandata Siniše Malog pokrenut je novi investicioni ciklus u toku koga je otvorena robna kuća IKEA, otvorena je i fabrika "MeiTa" u Obrenovcu. Kompletno je rekonstruisan Trg Slavija, Bulevar oslobođenja, Ruzveltova i Ulica Mije Kovačevića. Otvoren je Pupinov most na Dunavu i završena je izgradnja fabrike vode "Makiš2". Počeli su radovi na pretvaranju centra grada u pešačku zonu u okviru koga je Obilićev venac kompletno rekonstruisan i zatvoren za saobraćaj, rekonstruisani su i Kosančićev venac i ulica Vuka Karadžića. Muzej savremene umetnosti je ponovo počeo sa radom. Potpisani su ugovori za izgradnju Fabrike za preradu otpada u Vinči, fabrike za preradu otpadnih voda u Velikom selu i za izgradnju toplodalekovoda Obrenovac - Novi Beograd.
Dobitnik je nagrade "Najevropljanin 2014"" za projekat razvoja i rekonstrukcije Beograda. Evropski pokret u BIH mu je 2017. godine dodelio priznanje "Najtolerantniji grad u regionu".
Imenovan je 4. jula 2019. godine za predsednika Koordinacionog tela za sprečavanje pranja novca i finansiranje terorizma, a obavlja i funkciju predsednika Koordinacionog tela za suzbijanje sive ekonomije. Takođe je i guverner Republike Srbije u Azijskoj infrastrukturnoj investicionoj banci, guverner Republike Srbije u Evropskoj banci za obnovu i razvoj (EBRD) i guverner Republike Srbije u Svetskoj banci.
Rejting agencija "Fitch Ratings" povećala je u septembru 2019. godine kreditni rejting Srbije sa "BB" na "BB+" sa stabilnim izgledom za dalje povećanje. Ministar finansija Siniša Mali je ocenio da je to još jedan pokazatelj uspešnih reformi koje se sprovode u našoj zemlji i naveo da je to dodatni impuls domaćoj ekonomiji.
Kao potpredsedniku Vlade i ministru finansija, Siniši Malom je u martu 2023. godine Nacionalna alijansa za lokalni ekonomski razvoj (NALED) dodelila nagradu Reformator godine "za reforme koje se odnose na unapređenje poslovanja privede i njeno administrativno i parafiskalno rasterećenje".
Privatni život
Aktivno se bavi sportom. Počasni je nosilac crnog pojasa u tekvondou 5. dan za doprinos razvoju sporta. Redovni je učesnik polumaratonskih trka u okviru Beogradskog maratona, a u novembru 2018. godine istrčao je maratonsku trku od 42 km u Atini. Septembra 2019. godine Siniša Mali je takođe istrčao i ceo maraton u Berlinu. Mali je zatim trčao maratone u Londonu, Njujorku, Bostonu, Čikagu i Tokiju, čime je poslednjom trkom u martu 2023. godine dobio priznanje "Six Star Medal" Nosilac je ordena Velikomučenika Kragujevačkih prvog stepena, uz blagoslov Patrijarha srpskog Irineja, a koji mu je uručio Vladika Šumadijski Jovan.
Tečno govori engleski jezik, služi se grčkim i uči kineski jezik.
Otac je Teodora, Viktora i Lole.
Nina
Nina se može odnositi na
North Hills, New York
Nort Hils je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 5.075, što je 774 (18,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Lapsi
Lapsi (na latinskom: "posrnuli") je izraz koji se u doba ranog kršćanstva koristio za apostate, odnosno otpadnike od Crkve, prije svega za one koji su to postali iz pragmatičnih razloga kako bi izbjegli smrt, zatvaranje i druge neugodnosti za vrijeme progona u Rimskom Carstvu od 1. do 4. vijeka. Odnos prema lapsima i njihovim pokušajima da se, poslije smirivanja ili završetka progona vrate u Crkvu, bio je uzrokom velikih rasprava među ranim kršćanskim misliocima i crkvenim dostojanstvenicima, kao i povod za nekoliko šizmi.
Klasifikacija
Lapsi su se obično dijelili u nekiliko grupa.
Rajs Lejk
Rajs Lejk se može odnositi na
Aquadale, North Carolina
Akvadejl je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Severna Karolina.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 397.
Vitalijan (papa)
'''Sv. Vitalijan''' (Vitalianus je bio papa od 30. srpnja 657. do 27. siječnja 672. godine.
Rođen je kao sin izvjesnog Anastazija u mjestu Segni u Laziu. Za razliku od svojih prethodnika Martina I i Eugena I zauzeo je pomirljiv stav prema bizantskom pro-monotelitskom caru Konstansu II i patrijarhu Petru. Kada je 668. Konstans došao u Rim, papa ga je svečano dočekao. Nakon Konstansovog ubistva na Siciliji, Vitalijan je pružio podršku njegovom nasljedniku Konstantinu IV u borbi protiv uzurpatora Mezezija. To je nastojao iskoristiti kako bi cara odvukao od monotelitstva prema kršćanskoj ortodoksiji, ali u tome nije imao potpunog uspjeha.
Rudolf
Rudolf se može odnositi na
Farerci
Farski narod (Farci), odnosno Farerci ili Ferojci (Føroyingar), je mala etnička grupa u severnoj Evropi nordijskog i keltskog porekla. Većina živi na Farskim Ostrvima (oko 45.000), kao i u Danskoj i Norveškoj.
Ime
Ime Ferojci, ponekad i Farerci srpskohrvatske su izvedenice za stanovnike Ferojskih ili Farskih otoka, ili u prijevodu Ovčjih otoka, koji su dobili ime po ovcama što su ih sa sobom u novu domovinu doveli Vikinzi iz Norveške.
Povijest
Ferojci, potomci norveških vikinga otoke su osvojili kroz 9. stoljeće a pokršteni su oko 1000. godine. Za Ferojske otoke se kaže da su bili jedni od posljednjih na Zemlji koje je naselio čovjek. Prvi naseljenici bili su irski redovnici, a znakova ljudske prisutnosti do tada nije bilo. Norvežani pristižu 800.-tih godina, dovodivši sa sobom i ovce koje su se vjerojatno kasnije križale i sa islandskim i stvorila se malena pasmina koja se izvrsno prilagodila klimi i terenu. Ferojci će kasnije dolaziti pod vlast prvo Norvežana od 1035. pa do 1380., a kasnije i Danaca. Kada su se 1814 za vrijeme danskog kralja Frederika VI. razdvoliji Norveška i Danska, otoci su ostali Danskoj. Kroz vrijeme Drugog svjetskog rata otoke su od 1940.-1945. zaposjeli Britanci, a Ferojci pomažu u prehrani britanskih vojnika, i plove pod novom ferojskom zastavom, koju je Velika Britanija službeno i priznala. Godine 1948. Ferojski otoci postaju samoupravna država unutar danskog kraljevstva, a u najnovije vrijeme ferojski narod bori se za potpunu neovisnost. Zastava pod kojom su plovili za vrijeme Drugog svjetskog rata, priznata je kao zastava jednog suverenog naroda.
Etnografija
Izoliranost od ostalog svijeta omogućio je da dođe do razvoja posebne jezične i etničke zajednice sa svojim posebnim kulturnim obilježjima.
San Preri
San Preri se može odnositi na
Farerci
Etnografija
Ferojci žive od ribolova, kitolova (luke Tórshavn, Klaksvík, Tvøroyri, Runavík, Fuglafjørður), ovčarstva (oko 80,000 ovaca), i od ne tako davno, uzgoja krumpira. Ovčetina, riba, kitovo meso i masnoće, i u novije vrijeme krumpir čine osnovu ferojske kuhinje. Tradicionalna jela su skerpikjøt, sušena ovčetina pripremljena u hjalluru. Drugo poznato jelo je ræst kjøt, kuhana polu-suha ovčetina. Kuhana riba ræstur fiskur i grind og spik, meso kita Globicephala melaena još su dva ferojska specijaliteta. Jaja morskih ptica također se nalaze na jelovniku. Stara danska kuća izgrađena je od kamena i naplavnog drveta, i sa travom na krovu, što je običaj kakav datira još iz vikinških vremena.
Ferojskom ribolovnom i kitolovnom oruđu pripadaju tradicionalni ručni harpun skutil dug oko 60 centimetarai dva metra dugog drvenog nastavka, od kojega se harpun odvaja; koplje za kitolov hvalvákn (hvalváknið), sa duplom metalnom oštricom dugom oko 40 i širokom 5 centimetara, na vrhu zašiljeno. Koplje je dugo oko 2 metra i opremljeno je konopom, a koristi se sa udaljenosti od nekoliko metara ciljajući njime u srce životinje; kuka (udica) za kitolov sóknarongul (sóknarongulin), vezana konopcem i duga oko 40 centimetara; blásturkrókur; nož grindaknívur.
Religija
Ferojci pripadaju ferojskoj narodnoj crkvi Fólkakirkjan, ogranku luteranske, ali ima i pripadnika drugih kršćanskih crkava.
Qingcheng Shan
Planina Qingcheng (kineski: 青城山, pinyin: Qīngchéng Shān) je planina kod grada Dujiangyana u kineskoj pokrajini Sečuan. Planina je jedno od najstvetijih mjesta taoizma u Kini, i jedna od Svetih planina Kine. Prema kineskoj mitologiji, Žuti Car (Huangdi) je ovdje naukovao, zajedno s Ningom Fengzhijem. Zbog toga je širom planine izgrađeno mnogo taoističkih hramova. Planina Qincheng je, zajedno s Dujiangyan sustavom za navodnjavanje, upisana na UNESCO-v popis mjesta svjetske baštine u Aziji i Oceaniji, 2000. godine kao "mjesta gdje je taoizam nastao, a što se slavi u njegovim brojnim hramovima".
mini|lijevo|Slap na planini Qingcheng mini|lijevo|Stari grad Qin An u podnožju planine Qingcheng
Povijest
mini| Hram Erwang God. 142., filozof Zhang Ling osnovao je nauk taoizma na brdu Qingcheng, a sljedeće godine se uselio u ono što je danas postalo poznat kao "Nebeska Špilja Tianshi" (naziv za duhovnog vođu taoizma). Tijekom dinstije Jin (265.-420.) broj taoističkih hramova se povećao, i planina Qincheng je postala središte iz kojeg se učenje taoizma proširilo diljem Kine. Tijekom dinastije Tang djela Du Guangtinga, jednog od najznačajnijih osoba u kineskoj filozofiji i znanosti, su prikupljena u ono što je danas poznato kao "Taoistički rukopisi."
U nemirnom razdoblju na kraju dinastije Ming i početka dinastije Qing, u 17. stoljeću, veliki broj taoističkih učenjaka i učenika se preselilo na planinu Qingcheng iz svih krajeva Kine. Nakon toga, sveta planina je nastavila svoju ulogu intelektualnog i duhovnog centra taoizma; ulogu koju je zadržala do današnjih dana. .
Odlike
Planina Qincheng, sa svojih 36 vrhova, proteže se na području od oko 120 km, zapadno od Chengdua (成都, Chéngdu), glavnog grada pokrajine Sečuan, dok je ispred nje dolina Chuanxi, a iza vječito bijeli vrhovi planina Mingshan.
Na planini Qingcheng se nalazi jedanaest hramova od posebnog značaja za taoističku arhitekturu, jer oni (za razliku od hramova planine Wudang) ne kopiraju značajke carskog dvora, nego tradicijsku arhitekturu zapadnog Sečuana. Hram Erwang, zapadno od grada Dujiangyana, je znatno povećan za vrijeme dinastije Song (960.-1279.), i znatno obnovljen u 17. stoljeću. Građen je od drveta i nalazi se na strateškoj točki planine, s pogledom na rijeku. Rezbarije u hramu su zabilješke povijesti i postignuća u kontroli voda Dujiangyana.
Poveznice
Znamenite kineske planine povezane s taoizmom:
Bretton Woods
Brettonwoodski sistem (Bretton Woods system) ili, kolokvijalno Bretton Woods, je naziv za sistem međunarodne monetarne politike, odnosno pravila u okvirima kojih su se odvijali trgovački i financijski odnosi među vodećim industrijskim zemljama u prvih nekoliko decenija nakon drugog svjetskog rata. Smatra se prvim primjerom monetarnog poretka kojemu su se temeljem pregovora podvrgle nezavisne države.
Ime je dobio po Bretton Woodsu, odmaralištu u američkoj državi New Hampshire gdje je u julu 1944. održana Monetarna i financijska konferencija Ujedinjenih naroda, a čiji su delegati potpisali niz sporazuma na kojima se sistem kasnije temeljio.
Srž novog sistema je predstavljalo osnivanje Međunarodnog monetarnog fonda (MMF) i Međunarodne banke za obnovu i razvoj (IBRD), koji predstavljaju dio Grupe svjetske banke. Te organizacije su s radom započele 1945. nakon što je sporazum ratificiran od strane odgovarajućeg broja zemalja.
Glavna karakteristika sistema je bila u obavezama država-članica da uvode i održavaju monetarnu politiku sa ciljem održavanja tečaja svojih valuta u okviru fiksiranih vrijenosti - s najvećim odstupanjem od jedan posto - u odnosu na zlato i mogućnosti MMF-a da svojim intervencijama otklanja privremene nedostatke platne bilance.
Torp
Torp se može odnositi na
Bretton Woods
15. augusta 1971. je američki predsjednik Richard Nixon jednostranom odlukom ukinuo konvertibilnost američkog dolara u zlato. Taj čin, poznat kao Nixonov šok, je doveo do prestanka Bretton Woodsa u svom pravom smislu prestao postojati, a zamijenila ga je situacija u kojoj jedino američki dolar podržava sve ostale valute, odnosno služi kao rezervna valuta drugih zemalja.
Tu Rivers
Tu Rivers se može odnositi na
Tvrtko II Kotromanić
Stjepan/Stefan Tvrtko II Tvrtković (rođen prije 1382, umro 22. novembra 1443)
Bio je zakoniti sin prvoga bosanskog kralja Stjepana Tvrtka I. († 1391.) kojeg je naslijedio tek 1404. godine, nakon što su se na bosanskom prijestolju izmjenila tri vladara, uključujući i njegova brata Stjepana Ostoju, nezakonitog sina Tvrtka I.
Godine 1404. bosansko plemstvo na čelu s utjecajnim vojvodom Hrvojem Vukčićem Hrvatinićem skinulo je s vlasti prougarski orijentiranog kralja Stjepana Ostoju, i na njegovo mjesto postavilo Tvrtka II. Kotromanića. Taj čin izazvao je bijes ugarskog kralja Sigismunda Luksemburškog (1387.-1437.), koji bivšem kralju Bosne Stjepanu Ostoji daje vojnu pomoć te on ponovo uspostavlja svoju vlast 1409. godine, nakon bitke kraj Dobora.
U drugom razdoblju svoje vladavine i sam kralj Tvrtko II. postaje saveznik Ugarskoj, jer je trebao ugarsku pomoć protiv pobune bosanskih plemića Sandalja i Radivoja Ostojića, sina bivšeg kralja Ostoje, koji, uz tursku pomoć ovladavaju većim dijelom Bosne u periodu od 1433. do 1435. godine. U takvim prilikama, Tvrtko II. sklonio se na dvor ugarskog kralja Sigismunda, a u Bosnu se vratio nakon Sandaljeve smrti i ostao na vlasti sve do svoje smrti 1443. godine. Njegovu vladavinu karakterizira obnova bosanskih gradova i jačanje utjecaja franjevaca u Bosni. Po njegovoj smrti, 1443. godine, bosansko plemstvo postavlja na vlast kralja Stjepana Tomaša Kotromanića, trećeg sina Stjepana Ostoje.
Porijeklo
Tvrtko II je rođen oko 1380. Bio sin kralja Stjepana Tvrtka I. Jedan dio historičara je mišljenja da je Tvrtko II bio vanbračni sin Tvrtka I, dok drugi smatraju da je Tvrtko II rođen iz braka Tvrtka I njegove supruge, Doroteje Vidinske.Ali, ako je bio vanbračni sin Tvrtka I, onda je možda Tvrtkova majka bila izvjesna plemiknja Vukoslava. Zbog tadašnjih crkvenih zakona i vjerskih prilika u Bosni, izuzetno je teško ustanoviti šta znači zakoniti, a šta nezakoniti sin, te samim tim i ime Tvrtkove majke. Kralj Stjepan Tvrtko I je 1382. godine izdao povelju Dubrovčanima u kojoj spominje svoga sina, ali ne imenom. Ukoliko se uzme da je u toj povelji spomenut baš Tvrtko II, te da je njegova majka kraljica Doroteja, kako smatra Pavo Živković, autor njegove biografije, i većina historičara, proizilazi da je Tvrtko II rođen između 1374. godine, kada su se vjenčali Tvrtko I i Doroteja Vidinska, i 1382. godine, kada je prvi put spomenut. Odlomak iz 1382. u kojem je prvi put pomenut Tvrtko danas se čuva u Muzeju Dubrovniku.Pored Tvrtka Tvrtko I je imao još djece (navedena su Tvrtkova polubraća i polusestre :
Tvrtko je živio na dvoru Bobovac sve do očeve smrti. Tvrtko je trebao nakon smrti Tvrtka I naslijediti krunu, ali u tu vrijeme Tvrtku je bilo 9 ili 10. godina, zbog take mladosti vlastela ga nije željela postaviti na vlast. Prijestolje je naslijedio Tvrtkov amidža Stjepan Dabiša,
Dabiša, Jelena i Ostoja
Tvrtkov otac je umro iznenada 1391. godine. Budući da je Tvrtko tada vjerovatno još uvijek bio maloljetan, za kralja je izabran rođak ili vanbračni polubrat njegovog oca, Stjepan Dabiša. Četiri godine kasnije Dabiša je mrtav, a Tvrtko još uvijek maloljetan, tako da je za Dabišinu nasljednicu izabrana njegova udovica, Jelena Gruba. Međutim, nju već 1398. godine bosansko plemstvo smjenjuje i na prijestolje postavlja ne Tvrtka, već njegovog vanbračnog polubrata, Stjepana Ostoju.
Prvo kraljevanje
mini|[[Hrvoje Vukčić Hrvatinić pomogao je Tvrtku II da se prvi put domogne bosanske krune.]] Godine 1404. bosansko plemstvo skinulo je s vlasti prougarski orijentiranog kralja Stjepana Ostoju, koji je za njih bio previše autoritativan i nezavisan od njih. Uz podršku velikog vojvode bosanskog Hrvoja Vukčića Hrvatinića i Sandalja Hranića Kosaču Tvrtko II je izabran za Ostojinog nasljednika. Tvrtko je očito bio Hrvojeva marioneta, te je čak i živio na njegovom posjedu na Sani. U proljeće 1405. Hrvatiniću je dao na upravljanje najbogatiji bosanski rudnik, grad Srebrenicu, vjerovatno ne dobrovoljno. Pod njegovim utjecajem je stao na stranu napuljskog kralja Ladislava Anžuvinskog, koji je polagao pravo na ugarsku krunu. Moguće je da je glavni razlog Kosačinog podržavanja Tvrtka bila njegova želja da otme zemlju Radiču Sankoviću kojeg je Ostoja bio podržavao, što je i uspio. Dok god su Hrvatinić i Kosača, najmoćniji bosanski magnati tog perioda, bili u alijansi, kralj Tvrtko nije imao šansi da uspostavi svoj autoritet.
Ostoja je nakon zbacivanja uspio izbjeći zatvaranje i pobjeći na ugarski dvor kod ugarskog kralja Sigismunda Luksemburškog, koji mu je odmah obećao vojnu pomoć. U junu 1404. ugarska vojska osvojila je Usoru i Bobovac, gdje je stolovao kao Sigismundov kandidat, dok je svo bosansko plemstvo podržavalo Tvrtka. Iako ga je cijelo kraljevstvo priznavalo za kralja, Tvrtko nikada nije uspio u potpunosti se riješiti svog brata, koji je u prebivao u prijestolnici i kod sebe čuvao kraljevsku krunu. Sukobi sa Sigismundom su se nastavili sve do presudne bitke kod Dobora u septembru 1408. godine, kada je ugarska vojska odnijela odlučujuću pobjedu. Sljedeću godinu Tvrtko je proveo u Bosni, nazivajući se kraljem i korespondirajući s Dubrovnikom, ali je sve brže i brže gubio podršku. Do kraja iste godine Ostoja je ponovno bio neosporeni kralj Bosne. Tvrtku se tada u primarnim historijskim izvorima gubi svaki trag sve do 1414. godine, kada se saznaje da živi nedaleko od Dubrovnika, na posjedu kneza Pavla Radinovića, brata kraljice Kujave Radinovć, supruge svoga brata Ostoje.
Borba za krunu
Godine 1414. se na vojnopolitičkoj sceni pojavljuje novi snažan element, i to u obliku Osmanskog carstva. Ono podržava bosansko plemstvo, proglašavajući istovremeno da priznaje samo Tvrtka II kao legitimnog kralja Bosne, te ubrzo dolazi do sukoba između Stjepana Ostoje i Ugarske s jedne strane i Tvrtka II i Osmanskog carstva sa druge strane.