cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oskar Vojnić
Baština
Sve što je doživio na putovanjima objavio je u mnoštvu članaka koji su izašli u ondašnjim vodećim europskim listovima i časopisima. Objavio je osam putopisnih knjiga, sve na mađarskom jeziku, koje su tiskane u razdoblju od 1894. do 1913. godine (Budapesttől Sitkáig, 1894., Oroszrszágban (''a 40. és 62-ik széességi fok között), 1904., A Vesuvion, 1906., A Csendes Óceán szigetvilága, 1908., British India, Burma, a Maláji félsziget és Siam. 1913. i A Kelet-indiai szigetcsoporto''n, 1913.). Svoje je lovačke trofeje i etnografske predmete (predmeti i oruđa koje se svakodnevno rabilo, nakit, oružje, odjeća) ostavio Budimpešti i Subotici, i to kad Subotica nije imala svoj muzej (1913.). Njegovi brojni lovački trofeji i razni etnografski predmeti nalaze se u Etnografskom muzeju u Budimpešti i u subotičkom Gradskom muzeju. Od etnografskih predmeta osobito je vrijedna tapa. Osim lovačkih trofeja i predmeta etnografske baštine, ostavio je veliku zbirku fotografija kojih je na stotine, a zabilježile su lovačke prizore i slike iz svakodnevnog života naroda na koje je ovaj svjetski putnik naišao na putovanjima. Dio je u subotičkom Gradskom muzeju, a više od tisuću slika je u Mađarskom nacionalnom muzeju u Budimpešti.
Čast da bude Vojnićev biograf pripala je poznatom svjetskom putniku, esperantistu Tiboru Sekelju koji je povodom Vojnićeve 110. obljetnice rođenja napisao rad u tri nastavka u časopisu Rukoveti u brojevima 1974. i 1975. Leksikografska ga djela različito bilježe. Izdanje Leksikona hrvatskih pisaca iz 2000. Dunje Detoni-Dujmić ne spominje ga, Jugoslovenski književni leksikon izdan u Novom Sadu 1984. ga spominje (autor Blaško Vojnić Hajduk) te ga spominje Valéria Csikay u budimpeštanskom izdanju Új magyar lexikona iz 1994. godine.
U Subotici je postojao Lovački muzej koji se nalazio u sklopu zoološkog vrta. Bio je sastavljen od zbirke svjetskog putnika Oskara Vojnića. Lovački je muzej poslije ukinut, a samo mali dio muzejskog fonda ostao je u subotičkom Muzeju, dok je onaj veći dio završio kod privatnih osoba: lijepi rogovi, egzotični štitovi, totemi, tkanine, oružje, knjige o lovu, fotografije, maske, čak i jedna garnitura namještaja presvučena slonovom kožom. Zbirka koja je doživjela sličnu nesretnu sudbinu je zbirka Buljovčić, poznato subotičkog stolara i njegove supruge uramljivačice koja je imala djela tuzemnih i inozemnih majstora, a koja je odnesena u Sarajevo, dio zbirke dr Vinka Perčića, koja je 1989. odnesen u Zagreb, te Bačke galerije na Paliću osnivača Joce Milekića, otvorene 1949., koja je također bila dio zoološkog vrta, a na kraju je cjelokupna građa dospjela u Maticu srpsku u Novi Sad, te se pojedini izlošci Milekićeve umjetničke zbirke danas nalaze u Galeriji Matice srpske i u Vojvođanskom muzeju te na umjetničkom i povijesnom odjelu Gradskog muzeja u Subotici.
2009. je godine kustosica Gradskog muzeja u Subotici Viktorija-Šimon Vuletić postavila izložbu "Kava kava i betel" posvećenu Oskaru Vojniću.
Danas se Oskaru Vojniću u čast zove nagrada festival radijske i televizijske repotaže Europress – TravelFesta, Grand Prix „Baron Oskar Vojnić“.
Belajski Malinci
Belajski Malinci je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Barilović, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 39 stanovnika te 13 obiteljskih kućanstava.
Car Dezong od Tanga
Car Dezong od Tanga (唐德宗) (27. maj 742 – 25. februar 805 ), osobno ime Li Kuo (李适), bio je car Kine iz dinastije Tang koji je vladao od 779. do 805. Bio je najstariji sin cara Daizonga. Njegova vladavina od 26 godina je bila treća najduža u historiji dinastije Tang (čiji su vijek nadmašili jedino car Xuanzong i car Gaozong). Na samom početku je car Dezong nastojao vladati kao pažljiv i štedljiv car, u svrhu čega je reformirao državne financije i stvorio novi porezni sistem. Njegovi pokušaji da suzbije sve veću moć regionalnih gospodara rata, međutim, kao i loše vođenje tih kampanja, izazvali su niz ustanaka koji ga umalo nisu koštali vlasti i uništili dinastiju Tang. Nakon što je preživio ta iskušenja, prema gospodarima rata je postao pretjerano oprezan, dozvolivši im da još više ojačaju u odnosu na centralnu vlast; istovremeno se sve više oslanjao na eunuhe koji su postali vodeća sila na dvoru. Bio je paranoičan prema državnim velikodostojnicima za koje je držao da imaju previše vlasti, te je posljednje godine vladavine proveo uglavnom ignorirajući savjete svojih kancelara.
Gladbeck
Gladbek je grad u nemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 10 opštinskih središta okruga Reklinghauzen. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 75.811 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5562014, NUTS (DEA36) i LOCODE (DE GLA) kod.
Cisco, Texas
Cisco je grad u američkoj saveznoj državi Teksas, smešten u Okrugu Istlend u severnom delu države. Nastao je kao jedno od haotičnih naselja za vreme naftnog buma na početku 20. veka, a status grada je formalno dobio 1921. godine. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 3.899 stanovnika. Poznat je po hotelu koga je 1919. kupio Konrad Hilton i time otpočeo izgradnju svog znamenitog lanca hotela i odmarališta. U njemu se krajem 1927. odigrala Deda Mrazova pljačka banke, jedan od najbizarnijih i najkrvavijih zločina u historiji Teksasa.
Gladbeck
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Reklinghauzen Gladbek se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Reklinghauzen. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 52 metra. Površina opštine iznosi 35,9 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 75.811 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 2.112 stanovnika/km².
Plutarco Elias Calles
Biografija
Rođen je pod imenom Plutarko Elijas Kampuzano, a pošto su mu roditelji bili nevenčani nakon majčine smrti uzeo je prezime Kaljes zbog ujaka koji ga je odgajio. U ranoj mladosti radio je kao barmen i učitelj.
U Meksičkoj revoluciji podupirao je Madera, a kasnije Obregona, za čije je vladavine vršio niz funkcija. Čin generala dobio je 1915. godine.
Bio je pragmatičar, koji se svrstavao uz svakoga ko bi mu doneo korist. Pre uspona na vlast, bio je guverner Sonore, gde je isterao sve katoličke sveštenike i uveo niz antiklerikalnih reformi; čak je promenio i građanski zakon da bi vanbračna deca dobila ista prava kao i ona rođena u braku. Takođe je želeo da pretvori Sonoru u državu bez alkohola, a iako je isprva bio levičar blizak sindikatima i ostalim slojevima društva, kasnije je skrenuo udesno i provodio sasvim drugačiju politiku.
Na izborima 1928. godine, pobedio je Obregon, ali je ubijen pre inauguracije. Vlast je prezeo Emilio Portes Hil, koji je kao i naredna dva predsednika bio Kaljesova marioneta. Na vlast je 1934. godine došao njegov bivši podređeni Lazaro Kardenas. Kaljes je mislio da će lako kontrolisati i njega, ali je Kardenas zazirao od njegovih nasilnih metoda vladanja i koketiranja s meksičkim fašističkim organizacijama. Zbog toga je Kaljes stavljen u kućni pritvor i 1936. godine deportovan u Sjedinjene Američke Države.
Caspar, California
Caspar je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 509 stanovnika.
Plutarco Elias Calles
Biografija
Dopušteno mu je da se vrati u Meksiko 1941, nakon čega je usvojio umereniju politiku. Godine 1942. dao je podršku vladi u proglašenju rata Silama osovine. Umro je 1945. u 68. godini života. Pred kraj života, izrazio je verovanje u višu silu.
Ponte sul Versa, Gorizia
Ponte sul Versa je naselje u Italiji u provinciji Gorica, u regiji Friuli-Venezia Giulia.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 32 m.
Benzilsukcinatna sintaza
Benzilsukcinatna sintaza (, benzilsukcinat fumarat-lijaza) je enzim sa sistematskim imenom benzilsukcinat fumarat-lijaza (formira toluen). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim sadrži glicil radikal.
Dommartin (Soma)
Domarten je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Amjen.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 387 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 59 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,55 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 106 metara (maksimalnoj 115 m, a minimalnoj 32 m).
Amfiloh (Amfijarajev sin)
Amfiloh (Ἀμφίλοχος) bio je, u grčkoj mitologiji, Argivac, stariji sin Amfijaraja i Erifile te brat Alkmeonov.
728
Godina 728. (DCCXXVIII) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. Oznaka 728. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Amfiloh (Amfijarajev sin)
Osnivanje gradova
Neki su pripovedali da je nakon trojanskog rata Amfiloh otišao s Teukrom daleko na zapad i umro na Pirinejskom poluostrvu, te da je po njemu jedno pleme nazvano Arhilosima (Ἀμφίλοχοι). Drugi kažu da je Amfiloh (ili možda njegov bratanac, sin Alkmeona i proročice Mante, koji se takođe zvao Amfiloh) osnovao grad Arg u Etoliji (tzv. Amfilohijski Arg u Ambrakijskom zalivu) te da je potom, zajedno s Mopsom, podigao Mal u Kilikiji i tu vladao. Kad se jednog dana odlučio vratiti u Arg, predao je vlast Mopsu, no ovaj je odbio povući se s prestola kad se Amfiloh vratio u Mal. Tu su se njih dvojica sukobili i u obračunu usmrtili jedan drugoga.
Proricanje
Amfiloh je od oca nasledio proročki dar i osnovao je nekoliko proročišta, od kojih je najvažnije bilo ono u Malu, prehelenskom lokalitetu u Kilikiji. Sa Mopsom je utemeljio Apolonovo proročište u Kolofonu u Lidiji. Herodot kaže da je Amfiloh išao još dalje na istok i osnovao "Posidejev grad" (Ποσιδηίου πόλιος) na granici izmežu Kilikije i Sirije.
Kult
Amfilohu su se ukazivale počasti kao heroju po celom grčkom svetu, od Male Azije do Pirinejskog poluostrva. U Sparti je imao svetilište, u Atini mu je podignut žrtvenik, a u Oropu je poštovan zajedno s Amfijarajem.
Silicijum sulfid
Silicijum sulfid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 92,216 Da.
Clarendon, Texas
Clarendon je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2.026 stanovnika.
Monselice, Padova
Monselice je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 12623 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 10 m.
Mitridat II od Ponta
Mitridat II (na grčkom Mιθριδάτης; 3. vijek pne.) bio je treći po redu kralj Ponta. Bio je sin kralja Ariobarzana. Datum njegovog rođenja, odnosno stupanja na prijestolje nije poznat, ali historičari vjeruju da nije mogao biti raniji od 240. pne. Na prijestolje je došao kao dijete. Tada su mu kraljevstvo napali Galaćani, ali su odbijeni. Kasnije se oženio za Laodiku, sestru seleukidskog kralja Seleuka II i u miraz primio Frigiju. Usprkos toga, podržavao je pobunu Seleukovog brata Antioha Hijeraksa i doprinio velikom porazu Seleukove vojske kod Ankire 239. pne. Godine 226. pne. je bio među helenističkim vladarima koji su poslali pomoć Rodosu nakon što je potres opustošio otok. Godine 223. pne. je kći Laodiku udao za mladog seleukidskog kralja Antioha III, a njenu istoimenu sestru za Antiohovog rođaka Aheja. Datum njegove smrti nije poznat. Naslijedio ga je Mitridat III od Ponta.
221. pne.
Godina '''221. pne.''' bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao Godina konzulstva Asine i Rufa/Lepida (ili, rjeđe, godina 533. Ab urbe condita). Oznaka 221. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.
Emilio Portes Gil
mini|desno|200px|Emilio Portes Gil Emilio Portes Gil (3. listopada 1890. – 10. prosinca 1978.), meksički političar i državnik, 5. post-revolucionarni predsjednik Meksika i 50. od neovisnosti.
Rodio se u Ciudad Victoriji u državi Tamaulipas na sjeveroistoku Meksika. Kad je izbila Meksička revolucija, Emilio je studirao pravo na Slobodnoj školi prava u glavnom gradu. Idol mu postaje revolucionar Venustiano Carranza, čiji postaje pristaša. Nakon diplome, zaposlio se u javnoj službi i obnašao niz dužnosti, čak je bio i u Vrhovnom sudu Sonore.
Tri puta biran je u Kongres, a guverner svoje države bio je u dva navrata. Bio je sudionik u upravi koju je vodio Plutarco Elias Calles, a čak je dogurao do položaja ministra unutrašnjih poslova.
Kada je 1928. ponovno izabran Alvaro Obregon, koji je ubijen 17. srpnja, Portes Gil preuzeo je dužnost privremenog predsjednika i na njoj ostao idućih 14 mjeseci. Iako je pokušavao odigrati važnu ulogu u meksičkoj politici, ostat će upamćen kao Callesova marioneta. Predsjednik Cardenas deportirao ga je iz zemlje, a u kasnijim administracijama obavljao je niz dužnosti. Položaj predsjednika napustio je 4. veljače 1930. godine, a njegov nasljednik Pascual Ortiz Rubio nastavio je biti marioneta.
Umro je u Ciudad de Méxicu u dobi od 88 godina.
Kir Mlađi
Kir Mlađi ili Cir Mlađi, drugi od četiri sinova Darija II, perzijski princ i satrap Lidije.
Godine 409. pne. Atenjani prodiru u Malu Aziju i pale žito u Lidiji. Tada Kir Mlađi postaje zapovjednik trupa u Maloj Aziji. Kir počinje davati veliku novčanu pomoć Sparti. To omogućuje Sparti da pobjedi i prekine opskrbljivanje Atene žitom iz oblasti oko Crnog mora. Glađu pritisnuta Atena predaje se 404. pne..
Godine 404. pne. Kirov stariji brat Artakserkso II. postaje vladar, sa čime se Kir Mlađi nikako ne slaže. Kir Mlađi je pokušao organizirati ubojstvo Artakserksa II. Pri tome je uhvaćen, a majka Parisatida traži od Artakserksa II. da ga poštedi, što ovaj i čini.
Kir Mlađi je pomogao Sparti pobjediti Atenu 404. pne. Počeo je koristiti Spartance da bi regrutirao grčke plaćenike i skupljao vojsku da opet krene protiv brata. Kad je sakupio vojsku 401. pne. Kir Mlađi kreće sa svojom vojskom da svrgne Artakserksa II. U bici kod Kunakse 401. pne. Kir Mlađi pogiba.
Goch
Goh je grad u njemačkoj saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija. Jedno je od 16 opštinskih središta okruga Klefe. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 34.043 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 5154016, NUTS (DEA1B) i LOCODE (DE GOC) kod.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Klefe Goh se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Klefe. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 18 metara. Površina opštine iznosi 115,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 34.043 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 295 stanovnika/km².
Corazón Aymará
Corazón Aymará je bolivijski crno-bijeli nijemi film snimljen 1925. u režiji Pedra Sambarina, koji se tradicionalno smatra prvim cjelovečernjim ostvarenjem u historiji bolivijske kinematografije. Protagonistica filma je žena iz naroda Aymara koja nastoji razuvjeriti muža u to da mu je nevjerna.
S obzirom da se do danas nije sačuvala nijedna kopija, Corazón Aymara se smatra izgubljenim filmom. Iste godine je u Boliviji snimljen cjelovečernji film La profecía del lago, ali je zabranjen, a kasnije također izgubljen. Jedini sačuvani bolivijski film iz nijeme ere je Wara Wara snimljen 1930. godine.
Begovac
Begovac je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Saborsko, Karlovačka županija.
Cassel, California
Cassel je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 207 stanovnika.
Hidroflumetiazid
Hidroflumetiazid je organsko jedinjenje, koje sadrži 8 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 331,292 Da.
Amfiloh
Amfiloh se može odnositi na:
Cathervielle
Katrvjel je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji Pirineji, u departmanu Gornja Garona koja pripada prefekturi Sen Godan.
Fikoeritrobilin sintaza
Ovaj enzim, iz cijanofagom inficirane okeanske cijanobakterije Prohlorococcus genus, koristi četvoroelektronsku redukciju da posreduje reakciju enzima EC 1.3.7.2 (15,16-dihidrobiliverdin:feredoksin oksidoreduktaza) i EC 1.3.7.3 (fikoeritrobilin:feredoksin oksidoreduktaza).
Noćna mora Željka Malnara
Noćna mora Željka Malnara ili Nightmare Stage by Željko Malnar bio je noćni talk show zagrebačke televizijske postaje OTV (do 2005. godine), a potom Z1 Televizije (od 2005. godine). Autor i voditelj Željko Malnar, inače od ranije poznati svjetski putnik, kolumnist i putopisac, počeo je s emitiranjem Noćne more 3. listopada 1992. godine. Emisija se prikazivala svake subote uživo od 22:00 do jutarnjih sati (ponekad čak 6:00 ili 8:00). Emitiranje Noćne More službeno je završilo 26. lipnja 2010. godine. S vremenom je emisija zbog svoje jedinstvene originalnosti i rušenja tabua stekla kultni status i veliku gledanost. Željko Malnar često je isticao kako je Noćna mora antitelevizijska emisija, drugim riječima sve suprotno od onoga što jedna televizijska emisija predstavlja.
Zagrebački odbor Gradske skupštine za javna priznanja na prijedlog političke stranke HSP, 2004. godine nominirao je Noćnu moru za dodjelu Plakete Grada Zagreba, i to "za njezinu autentičnost, hrabro suprotstavljanje umjetnom virtualnom svijetu, lažnim veličinama i društvenoj hipokriziji<". Međutim, navedena nominacija nije prihvaćena nakon što je Hrvatski helsinški odbor, tada na čelu sa Žarkom Puhovskim, ustvrdio da se u toj emisiji "beskrupulozno koriste hendikepirane osobe i širi rasizam".
Likovi
Ekipu Noćne more činili su ljudi koji su bili potpuni anonimni, osebujni i neobični prijatelji i susjedi Željka Malnara. Jedinstvenost emisije i primamljivost velikog broja gledatelja leži u tome što je Malnar pred televizijskim kamerama rušio tabue na način da je dovodio svoje prijatelje čudnovatih i duhovitih nadimaka koji su u stvarnom životu ljudi s margine društva nižih intelektualnih sposobnosti, siromasi, alkoholičari s ulice te socijalni slučajevi, a o kojima je on privatno skrbio i brinuo. Tijekom trajanja emisije, zahvaljujući Malnaru, članovi ekipe od potpunih anonimaca postaju javno poznate ličnosti koje ljudi zaustavljaju na ulici kako bi se uslikali sa njima.
Željko Malnar je zagrebačko naselje Pešćenica proglasio "Republikom", sebe doživotnim "predsjednikom", a svoje prijatelje iz emisije imenovao je "ministrima". Sve to zapravo je Malnar koristio kao satiričku platformu kako bi kroz vlastitu emisiju ismijao političku scenu i prikazao pravo stanje društva u kojem se nalazio. Pa su tako popularne likove Noćne more činili:
Gosti
U Malnarovoj emisiji hrvatska javnost je prvi puta u eteru imala priliku upoznati i Milana Radonjića. Javnosti poznatiji pod svojim nadimkom Vidoviti Milan ili Milan Tarot, svojevremeno je stekao veliku popularnost svojim nadasve zabavnim "proročanstvima" sudbine koje je putem telefona davao gledateljima s cijelog Balkana. Milan je karijeru započeo u noćnim terminima lokalnih televizijskih stanica u Srbiji, a nakon toga su ga gledatelji u Hrvatskoj upamtili po subotnjim gostovanjima upravo u Noćnoj mori Željka Malnara. Od toga da žvakaću zalijepe na televizor, počnu slušati pojedini rock bend ili nose čarape određene boje u određene dane u tjednu, Milan bi za svaki problem gledatelja koji ga nazove u emisiju pronašao urnebesno "rješenje".
Također svoje prvo pojavljivanje u hrvatskim medijima kroz emisiju Noćna mora imao je i Goran Žižak, bosanskohercegovački turbofolk pjevač poznatiji pod imenom DJ Krmak, koji je popularnost stekao neobičnim pjesmama, performansom te nesvakidašnjim izgledom.
Kada je riječ o jedinstvenoj i neponovljivoj emisiji, svakako treba spomenuti Malnarovog dugogodišnjeg suradnika i producenta emisije Noćna mora Nedjeljka Badovinca Jumba. Rijetko se pojavljivao ispred kamera, ali je uz Malnara bio zadužen za režiranje programa, kamere i svih detalja iza etera. Jumbo je svojim specifičnim humorom zaslužan za mnoge duhovite i upečatljive scene u emisiji koje se prepričavaju i dan danas. Od toga da Ševu nazove na telefon te ga uvjeri da je njegova doktorica ili se Jaranu predstavi kao matičarka te ga isprovocira do te mjere da napusti studio, Darkeca prevari da je njegova susjeda iz Bjelovara koja je upućena u njegov seksualni život, ili scena kada Braci Ciganu u emisiji popravlja zube pred kamerama te brojne druge maštovite i šaljive ideje koje je pretvarao u show program. Neki od živopisnih sadržaja u sklopu emisije koji su uključivali Jumbove ideje i Malnarovu hrabrost bili su primjerice ironiziranje popularnih TV formata na originalno duhovit način sa drugih televizija, kao što su primjerice Dnevnik, kviz Tko želi biti milijunaš?, glazbeno natjecanje Dora, Srcolovka preinačena u "Picolovka" i drugi.
Ekipa Noćne more privatno se često sastajala u autopraonici u sklopu koje je bio kafić Hampy čiji je vlasnik prijatelj Željka Malnara, Hamdija Kahrić. Upravo je u njegovom kafiću i osnovan parlament samoproglašene Republike Pešćenica te su se znale održavati i fešte povodom "Dana državnosti Republike Pešćenice". Godinu dana nakon Malnarove smrti, Hamdija Kahrić zvani Hampy organizirao je konjaničku karavanu budući da je Malnar poznat po tome što je 1991. godine na prvi Dan državnosti Republike Hrvatske na konju prejahao put Aleksandra Velikog krenuvši iz Karlovca.
Noćna mora obilovala je psovkama i uvredama svih vrsta, a nije nedostajalo ni fizičkih obračuna. U takvoj su atmosferi gostovale brojne osobe iz političkog i javnog života Hrvatske, koje su, ili pod utjecajem alkohola ili isprovocirane gledateljima koji su ih nazivali telefonom, ponekad znale izlanuti nekakvu tajnu ili nešto čime se osoba na javnoj sceni ne bi trebala ponositi.
Emisija je bila koncipirana na način da su se gledatelji telefonskim putem mogli uključivati uživo u program, što se nerijetko pretvaralo u obostrano vrijeđanje s domaćinima ili gostima emisije. Pa su tako ostala zapamćena gostovanja javnosti poznatih osoba poput glazbenika Siniše Vuce, književnika i prevoditelja Predraga Raosa, političara Mladena Schwartza, kiropraktičara Ante Pavlovića, nogometaša Silvia Marića, predsjednika nogometnog kluba Hrvatski dragovoljac Stjepana Spajića, te brojnih drugih.
Ponekad je iznervirani pod utjecajem alkohola Malnar satima držao monologe u kojima je govorio razne stvari od anegdota sa svojih brojnih putovanja, preko vlasti i politike do socijalnih i svakodnevnih tema. Povremeno je palio cigaretu u programu što je tada bilo strogo kažnjivo. Gledateljima se ponekad obraćao riječima: "Jadnici, ugasite televizor i idite spavati!" "Idiote, zar nemaš pametnijeg posla, nego gledati televiziju u tri ujutro! Hajde, laku noć!" "Što je, bijedniče, nemaš novaca za biti vani, nego mene moraš gledati na svome malom bijednom crnobijelom televizoru?" "Ako vam se ne sviđa emisija, uzmite daljinski i okrenite imate sto drugih programa, kreteni!"
Zanimljivosti zbog kojih je Noćna mora završila u ostalim medijima:
Nightmare Stage je bio naziv Malnarove kolumne koja se redovito objavljivala u tjedniku Globus.
4. listopada 2003. godine Noćna mora ugostila je poznatog košarkaša Dennisa Rodmana, koji je u Zagreb doputovao samo zbog sudjelovanju u emisiji nakon što mu je njegov prijatelj Hrvat Toni Kukoč pokazao putem interneta.
5. veljače 2005. emitirana je emisija u kojoj su prikazani isječci iz amaterskog porno filma 'Kozjak', koji su izazvali buru javnosti nakon čega je nekoliko tjedana kasnije Vijeće za elektroničke medije donijelo odluku o oduzimanju koncesije emitiranja programa OTV-a na 24 sata. Nekoliko mjeseci nakon toga Malnar poslije 15 godina emitiranja emisije na OTV-u odlučuje preseliti na Z1 televiziju, gdje ostaje do zadnje emisije 26. lipnja 2010.
Projekat Manhattan
thumb|right|300px|Eksplozija prvog testa fisione bombe ([[Triniti test).]] Projekat Menhetn je razvijan tokom Drugog svetskog rata. Cilj projekta je bio pravljenje i razvijanje nuklearnog oružja. Projekat su finansirale i nadgledale vlade SAD, Kanade i Ujedinjenog kraljevstva, a na njemu su učestvovali svi veliki fizičari ali i mladi naučnici.
Vođe projekta su bili general Lesli Grouvs (Leslie R. Groves) i američki fizičar Robert Openhajmer.
Od 1942. do 1946. godine projekat je bio pod nadzorom Udruženja inžinjera američke vojske (U.S. Army Corps of Engineers).
Projekat Menhetn je angažovao oko 130.000 ljudi i koštao je ukupno 2 milijarde američkih dolara. Započet je još 1939. godine na inicijativa onovremenih vodećih naučnika koji su sumnjali da nacisti već razvijaju nuklearno oružje.
Otkriće fisije
Već 1896. godine, kada Henri Bekerel otkriva radioaktivnost, počinje razvoj nuklearne fizike. Godine 1932. Džejms Čedvik otkriva neutron i time naučnici imaju kompletiran model atoma koji se sastojao od jezgra i omotača. u jezgru se nalaze protoni i neutroni a u omotaču elektroni.
Godine 1932. Džon Kokroft i Ernest Volton prvi "cepaju" atom. Godine 1934. bračni par Irena Žolio Kiri i Frederik Žolio otkriva veštačku radioaktivnost koja može biti izazvana bombardovanjem stabilnih atoma alfa zracima (jezgrima atoma helijuma). Zajedno sa njima na projektu je radio i Pavle Savić. Iste godine Enriko Fermi objavljuje rezultate bombardovanja atoma uranijuma neutronima.
U decembru 1938. godine nemački fizičari Oto Han i Fric Štrasman objavljuju eksperimentalne rezultate bombardovanja neutronima atoma uranijuma. Međutim, u ovom otkriću mnogi neopravdano zanemaruju ulogu Lise Majtner koja je, zbog opasnosti za svoj život, prebegla iz Nemačke (čak se priča da je Štrasman prebacio u gepeku svojih kola).
Rana istraživanja SAD-a i Ujedinjenog kraljevstva
Mnoge naučnike je zaokupila ideja o pravljenju nuklearnog oružja, isto tako mnogi su bili zabrinuti. Nils Bor i Džon Viler uskoro otkrivaju izotop uranijum-235.
Za to vreme u SAD trojica mađarskih fizičara jevrejskog porekla: Leo Silard, Edvard Teler i Judžin Vigner veruju da nacistička Nemačka može energiju nuklearne fisije iskoristiti za pravljenje nuklearne bombe. Adolf Hitler u Nemačkoj obrazuje tim zadužen za izradu nuklearnog oružja. Na čelo tima postavljen je Verner Hajzenberg i njegova uloga je dosta kontroverzna, pošto je on kasnije uporno tvrdio da je, u stvari, sabotirao istraživanja i pravljenje nuklearnog oružja.
Politički marginalizovan, fizičar Albert Ajnštajn se odlučuje da napiše pismo američkom predsedniku Frenklinu Ruzveltu. U to vreme, Ajnštajn je bio najpoznatiji fizičar i njegovo pismo je imalo veliki uticaj na Ruzvelta. Zapravo, pismo su zajedno napisali Ajnštajn i Silard i poslali ga 2. avgusta 1939. godine, i u njemu su iznelistrahovanja da Nemci razvijaju nuklearno oružje koje bi mogli iskoristiti protiv savezničkih snaga.
Mesec dana kasnije Ruzvelt osniva Uranijum komitet. Enriko Fermi na Kolumbija univerzitetu pravi prvi reaktor u decembru 1942. godine. U martu 1940. godine u Birmingemu (UK) Oto Friši Rudolf Pajerls izračunavaju da za pravljenje atomske bombe treba nekoliko kilograma uranijum-235.
Razvoj programa
thumb|right|300px|Albert Ajnštajn i Robert Julijus Openhajmer za vreme projekta Menhetn. Tokom proleća Robert Openhajmer i Robert Serber sa Univerziteta Ilionis radili su na problemu difuzije neutrona (kako se neutroni kreću u lančanoj reakciji) i hidrodinamici (opisivanje eksplozije nastale lančanom rekacijom).
Hans Bete, Džon Van Vlek, Edvard Teler, Feliks Bloh, Emil Konopinski, Robert Serber, Stenli Frenkel, Eldred Nelson potvrdili su da je ostvarljivo napraviti fisionu bombu.
Međutim, oni nisu poznavali sve osobine čistog uranijum-235 kao što su znali osobine plutonijuma. Plutonijum je tada novootkriven elemenat (otkriven je u februaru 1941. godine).
Delovi projekta
Tako veliki projekat bio je podeljen na tri tajna naučna grada: Los Alamos u Novom Meksiku, Ouk Ridž (Oak Ridge) i Henford.
Nacionalna labaratorija u Los Alamosu izgrađena je na mestu gde je ranije bila Los Alamos ranč škola. Los Alamos je bio u planu za završetak projekta.
Ouk Ridž postrojenje je zauzimalo više od 243 km2 i prostiralo se na nekoliko farmi u Tenesiju. Kolikim velom tajne je sve to bilo pokriveno, govori činjenica da ni sam guverner nije znao za postrojenje. Postrojenje je trošilo 1/7 ukupne proizvodnje električne energije SAD-a u to vreme, mnogo više nego li sam Njujork. U Ouk Ridžu se proizvodio uranijum-235.
Henford je zauzimao površinu od skoro 2,600 km² i u njemu se proizvodio plutonijum.
Svi delovi projekta su bili pod velom tajne do završetka Drugog svetskog rata.
Projekat je obuhvatao sledeće delove i poddelove:
Uranijumska bomba
thumb|right|225px|Mali dečko, uranijumska bomba bačena na Hirošimu. Bomba koja je bačena na Hirošimu dobila je naziv Mali dečko (Little Boy) i napravljena je od uranijumovog izotopa uranijum-235.
Tokom projekta razvijena su dva načina izdvajanja uranijum-235 iz čistog uranijuma. Inače, ovaj izotop čini samo 0,7% uranijuma, dok ostalih 99,3% čini izotop uranijum-238.
Prva metoda je bila gasna difuzija a druga elektromagnetno izdvajanje izotopa.
Plutonijumska bomba
thumb|right|225px|Debeli čovek, plutonijumska bomba bačena na [[Nagasaki.]] Plutonijumska bomba je korišćena za prvi test (Triniti test). Isti tip bombe je bačen na Nagasaki, za razliku od uranijumske bombe, njen naziv je bio Debeli čovek (Fat Man) i napravljena je od plutonijumovog izotopa plutonijum-239.
Prvi testovi sa plutonijumom su vršeni u ciklotronu koji je čist u samo malim količinama.
Slični pokušaji
Sličnih pokušaja za izradu nuklearnog oružja bilo je u SSSR-u a projekat je predvodio Igor Kurčatov.
Pokušaji su vršeni i u Velikoj Britaniji i Kanadi, ali su se kasnije Kvebeškim ugovorom naučnici sa tih projekata priključili projektu Menhetn.
Na suprotnoj strani Verner Hajzenberg je predvodio nemački tim, ali je pred kraj rata Hitler izgubio interesovanje za ovo oružje i projekat je ugašen. Pokušaja je bilo i u Japanu ali sa malim uspehom.
Posle Menhtena
Završetkom projekta Menhetn, započinje atomsko doba koje i danas traje. Projekat Menhetn je bio prvi najveći i strogo tajan. Na njemu su tada radile vodeći naučnici sa početka 20. veka ali tu se pojavljuje i "mlada krv" tj. studenti i mladi istraživači (npr. Ričard Fajnman) koji će naslediti starije naučnike i zameniti ih.
Dokaz o posedovanju nuklearnog naoružanja, Ameriku svrstava u vodeću silu sve dok SSSR ne testira prvu fisionu bombu. Trka nastala oko nuklearnog naoružanja biće jedan od razloga "hladnog rata" između SSSR-a i SAD-a.
Jedna od vodećih figura, Robert Openhajmer, kasnije će biti optužen za saradnju sa komunistima zbog svojih filozofskih pogleda. Pedesetih godina u Ženevi će biti održana jedna od prvih naučnih konferencija za korišćenje nuklearnih istraživanja u mirnodopske svrhe sa sloganom:
Konferenciju će predvoditi neke od glavnih u projektu Menhetn (Nils Bor, Albert Ajnštajn i drugi).
Cumberland Center, Maine
Kamberland Senter je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Mejn.
4-Metiloksaloacetatna estaraza
4-Metiloksaloacetatna estaraza je enzim sa sistematskim imenom oksaloacetat-4-metil-estar oksaloacetohidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Belajska Vinica
Belajska Vinica je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Duge Rese, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 183 stanovnika te 68 obiteljskih kućanstava.
Clarksville, Texas
Clarksville je grad u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 3.285 stanovnika.
San Menaio, Foggia
San Menaio je naselje u Italiji u provinciji Foggia, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 248 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 3 m.
729
Godina 729. (DCCXXIX) bila je redovna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru. Oznaka 729. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Hlorfenamin
Hlorfenamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 274,788 Da.
Nyotaimori
Nyotaimori [ njo̞ta̠imo̞ɾi ]  (jap., od nyotai: žensko tijelo + mori: vrhunac; posluživanje), japanska praksa posluživanja sashimija ili sushija na golu tijelu žene. Poznat je i kao »tjelesni sushi«. Smatra se vrstom sitofilije.
Monroe, Georgia
Monro je grad u američkoj saveznoj državi Džordžija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 13.234 stanovnika.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 13.234 stanovnika, što je 1.827 (16,0%) stanovnika više nego 2000. godine.
Castaic, California
Castaic je naseljeno područje za statističke svrhe u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 19,015 stanovnika.
Nuklearna fuzija
250px|right|thumb|Fuzijska reakcija [[deuterijum|deuterij-tricij (D-T) smatra se najboljom reakcijom za dobivanje energije fuzije]] U fizici je nuklearna fuzija proces u kome se spaja više atomskih jezgri pri čemu nastaje teža atomska jezgra. To je praćeno oslobađanjem ili apsorpcijom energije što je ovisno o masi uključenih atomskih jezgri. Jezgre željeza i nikla imaju najveću energiju veze po nukleonu i zbog toga su one najstabilnije između svih drugih jezgri. Fuzija dvije jezgre lakših od jezgri željeza ili nikla najčešće oslobađa energiju, dok fuzija jezgri koje su teže od jezgri željeza ili nikla apsorbira energiju - obrnuto je kod reverznog procesa nuklearne fisije.
Pregled
Potrebna je znatna energija da bi se izazvala nuklearna fuzija, čak i kod najlakšeg elementa vodika. Međutim, fuzijom lakših jezgri kojom nastaje teža jezgra i slobodni neutron, obično se oslobađa više energije nego što je potrebno da bi se jezgre spojile. To je egzotermni proces kojim mogu nastati samoodržive reakcije.
Energija oslobođena u većini nuklearnih reakcija je mnogo veća od energije kemijskih reakcija, zato što je energija veze koja veže skupa nukleone u jezgri znatno veća od energije koja veže elektrone oko jezgre atoma. Na primjer, ionizacijska energija dobivena dodavanjem elektrona jezgri atoma vodika je 13,6 eV, manje od milijuntog dijela 17 MeV energije koja se oslobađa u prikazanoj reakciji D-T (deuterij-tricij).
Glavne faze ciklusa nuklearne fuzije u zvijezdama razradio je znanstvenik Hans Bethe.
Uvjeti za fuziju
Da bi došlo do fuzije potrebno je savladati znatnu energetsku barijeru. Na velikim udaljenostima dvije potpuno ionizirane atomske jezgre odbijaju jedna drugu zbog odbojnih elektrostatičkih sila koje postoje između njihovih pozitivno nabijenih protona. Kada se dvije jezgre približe na udaljenost potrebnu za pojavu fuzije elektrostatička barijera će biti savladana zbog jakih nuklearnih sila koje su na maloj udaljenosti jače od elektrostatičkih odbojnih sila.
Kada se nukleoni kao što je proton ili neutron dodaju jezgri, jaka sila privlači ih prema drugim nukleonima u tom jezgru, ali prvenstveno ih privlači prema najbližim susjednim nukleonima zbog kratkog dometa te sile. Nukleoni u nutrini jezgre imaju više susjednih nukleona nego oni nukleoni koji se nalaze na površini jezgre. Pošto manja jezgra ima veći odnos oplošja prema obujmu, energija veze po nukleonu zbog jake sile obično se povećava sa veličinom atomske jezgre, ali se približava graničnoj vrijednosti koja odgovara onoj vrijednosti koju ima potpuno okružen nukleon.
Elektrostatička sila, s druge strane, je sila koja opada s kvadratom udaljenosti, tako da na proton koji se dodaje atomskoj jezgri djeluje elektrostatičko odbijanje od svih drugih protona u jezgri. Elektrostatička energija po nukleonu povećava se zbog elektrostatičke sile, bez ograničenja s povećavanjem jezgre.
Ukupni rezultat ovih suprotnih sila je taj da se energija veze po nukleonu povećava s povećanjem veličine atomske jezgre, sve do elemenata željeza i nikla, a zatim se za teže atomske jezgre smanjuje. Na posljetku, energija veze postaje negativna i zbog toga su vrlo teške jezgre nestabilne. Četiri najčvršće vezane jezgre, padajućim redom u odnosu na energiju veze su: 62Ni, 58Fe, 56Fe, i 60Ni. Iako je izotop nikla 62Ni stabilniji, izotop željeza 56Fe je zastupljeniji. To je zbog veće brzine raspadanja 62Ni u unutrašnjosti zvijezda uzrokovanog apsorpcijom fotona.
Istaknuti izuzetak od ovog pravila je jezgra helija-4, čija je energija veze veća od energije veze litija, slijedećeg težeg elementa. Objašnjenje za takvo posebno ponašanje nam daje Paulijev princip isključivanja - kako su protoni i neutroni fermioni, oni ne mogu postojati u točno jednakom stanju. Svako stanje energije protona ili neutrona u jezgri može imati po jednu česticu gornjeg i donjeg spina. Helij-4 ima anomalno veliku energiju veze jer se njegova jezgra sastoji od dva protona i dva neutrona, tako da sva četiri nukleona mogu biti u osnovnom stanju. Bilo koji dodatni nukleoni moraju zauzimati stanje više energije.
Coulombova barijera je najmanja za izotope vodika - oni imaju samo jedan pozitivni naboj u jezgri. Jezgra u kome bi se nalazila samo dva protona ne bi bila stabilna, tako da moraju sudjelovati i neutroni, u idealnom slučaju je jedan od produkata vrlo čvrsto vezana jezgra helija.
Koristeći deuterij-tricijsko gorivo, energetska barijera je oko 0,1 MeV. U usporedbi, energija koja je potrebna za uklanjanje elektrona iz atoma vodika je 13,6 eV, što je oko 7500 puta manje. Prijelazni rezultat fuzije deuterija i tricija je nestabilna jezgra 5He, koja odmah izbacuje neutron uz energiju od 14,1 MeV. Energija uzmaka preostale jezgre 4He je 3,5 MeV, tako da je ukupno oslobođena energija 17,6 MeV. Ovo je višestruko veća energija od one koja je potrebna da bi se savladala energetska barijera.
Ukoliko energija kojom se započinje reakcija dolazi od ubrzavanja jedne jezgre, proces se zove fuzija "snop-meta" (beam-target), ukoliko su obje jezgre ubrzane to je onda fuzija "snop-snop" (beam-beam). Ukoliko su jezgre dijelovi plazme koja je blizu termalnog ekvilibrija (ravnoteže), onda se radi o termonuklearnoj fuziji. Temperatura je mjera prosječne kinetičke energije čestica, pa zagrijavanjem jezgre dobivaju energiju i mogu je dobiti dovoljno za savladavanje barijere od 0,1 MeV. Može se izračunati da je za tu vrijednost energije potrebna temperatura veća od 160 GK (gigakelvina), što je očito vrlo visoka vrijednost.
Postoje dva učinka koji smanjuju ukupnu potrebnu temperaturu. Jedan je činjenica da je temperatura prosječna kinetička energija, što znači da će pojedine jezgre na toj temperaturi stvarno imati mnogo veću energiju od 0,1 MeV, dok će ostale imati mnogo manju energiju. Upravo će jezgre koje se nalaze na visokoenergetskom repu funkcije raspodjele brzine sudjelovati u većini fuzijskih reakcija. Drugi učinak je kvantno tuneliranje. Jezgre ne moraju stvarno imati dovoljno energije da potpuno savladaju Coulombovu barijeru. Ukoliko imaju skoro dovoljno energije, one mogu proći kroz preostalu barijeru. Zbog ovih će razloga gorivo i na nižoj temperaturi sudjelovati u fuzijskim procesima, ali u manjoj mjeri.
Reakcijski presjek σ je mjera vjerojatnosti fuzijske reakcije kao funkcije relativne brzine između dvije jezgre u reakciji. Ako postoji raspodjela brzina, npr. kod termonuklearne fuzije raspodjela je termalna, tada je korisno izvesti prosjek raspodjele umnoška presjeka i brzine. Brzina reakcije (broj fuzija po obujmu u vremenu) je <σv> puta umnožak brojčane gustoće reaktanata: Ukoliko u reakciju sudjeluje samo jedna vrsta jezgri, kao što je to kod D-D reakcija, onda se umnožak n_1n_2 mora zamijeniti s (1/2)n^2. se povećava praktički od nule pri sobnoj temperaturi do značajnih veličina pri temperaturama od 10 do 100 keV. Na ovim temperaturama, daleko iznad tipičnih ionizacijskih energija (13,6 eV u slučaju vodika), fuzija reaktanata postoji u stanju plazme.
Ovisnost <σv> o temperaturi u uređaju s određenim vremenom zadržavanja energije izvodi se uzimajući u obzir Lawsonov kriterij.
Metode zadržavanja goriva
Fuzijska reakcija može održavati samu sebe ukoliko se dovoljna količina proizvedene energije koristi za održavanje goriva na visokoj temperaturi.
Gravitacijsko zadržavanje
Jedna od sila koja može zadržati gorivo dovoljno dobro da zadovolji Lawsonov kriterij je gravitacija. Međutim, potrebna masa je toliko velika da je gravitacijsko zadržavanje otkriveno samo kod zvijezda. Čak i uz korištenje goriva veće reaktivnosti, kao što je deuterij, bila bi potrebna masa veličine Mjeseca.
Magnetsko zadržavanje
Pošto su plazme vrlo dobri električni vodiči, magnetska polja mogu također zadržavati fuzijsko gorivo. Može se koristiti čitav niz magnetskih konfiguracija, najosnovnija razlika postoji između zrcalnog zadržavanja i toroidnog zadržavanja, posebno između Tokamaka i Stelaratora.
Inercijsko zadržavanje
Treći način zadržavanja je primjena naglog impulsa energije na veliki dio površine kuglice fuzijskog goriva, uzrokujući istovremenu imploziju i razvijanje topline do vrlo visokog tlaka i temperature. Ukoliko je gorivo dovoljne gustoće i dovoljno ugrijano, brzina fuzijske reakcije će biti dovoljno visoka za izgaranje značajnog dijela goriva prije nego što dođe do rasipanja. Da bi se postigli ovi ekstremni uvjeti, početno hladno gorivo se mora eksplozivno stlačiti. Inercijsko zadržavanje se koristi kod vodikove bombe, gdje kao pobuđivač služe x-zrake stvorene pomoću fisijske bombe. Inercijskim zadržavanjem se također pokušalo ostvariti kontroliranu nuklearnu fuziju, gdje kao pobuđivač služi laserska, ionska ili elektronska zraka, te tzv. Z-pinch.
Ispituju se i drugi principi zadržavanja, kao što su muon-katalizirana fuzija, Farnsworth-Hirschov fuzor (inercijsko elektrostatičko zadržavanje) i mjehurasta fuzija.
Načini proizvodnje fuzije
Poznato je mnoštvo načina kojima se utječe na nuklearnu fuziju. Neki su "hladni" u strogom značenju jer nijedan dio materijala (osim produkata reakcije) nije na visokoj temperaturi, neki su "hladni" u ograničenom značenju jer je većina materijala osim reaktanata na niskoj temperaturi i tlaku, a neke su "vrući" jer se njima stvaraju makroskopska područja vrlo visoke temperature i tlaka.
Lokalno hladna fuzija:
Općenito hladna, a lokalno vruća fuzija: To nije ni blizu praktičnog izvora energije, zbog visoke cijene proizvodnje same antimaterije. Iako je to koristan generator neutrona, uređaj nije predviđen za dobivanje energije jer troši mnogo više energije nego što je proizvodi.
Vruća fuzija:
Značajne fuzijske reakcije
thumb|250px|right|[[Niz proton-proton dominira u zvijezdama veličine Sunca ili manjim]]
thumb|250px|right|[[Ciklus CNO dominira u zvijezdama koje su teže od našeg Sunca]]
Astrofizički reakcijski nizovi
Najznačajniji fuzijski proces u prirodi je onaj koji pokreće zvijezde. Krajnji rezultat je fuzija četiri protona u jednu alfa česticu, s oslobađanjem dva pozitrona, dva neutrina i energije, međutim, ovisno o masi zvijezde, sudjeluje nekoliko pojedinačnih reakcija. Za zvijezde veličine Sunca ili manje, dominira niz proton-proton. Kod težih zvijezda, bitniji je ciklus CNO. Oba tipa procesa su odgovorna za stvaranje novih elemenata kao dio nukleosinteze zvijezda.
Na temperaturama i gustoćama u jezgrama zvijezda brzine fuzijskih reakcija su i dalje ekstremno spore. Na primjer, pri temperaturi (T ~ 15 MK) i gustoći (~120 g/cm3) u jezgri Sunca odnos stvaranje energije prema obujmu je samo ~0.1 mikrovat/cm3, što je milijun puta manje od obične svijeće i tisuću puta manje od odnosa pri stvaranja topline u ljudskom tijelu. Zbog toga je reprodukcija uvjeta iz zvjezdane jezgre u laboratoriju kako bi se dobila energija nuklearne fuzije potpuno nepraktična.
Kriteriji i kandidati za fuzijske reakcije na Zemlji
Kod fuzije koju stvara čovjek, primarno gorivo nije ograničeno na protone i mogu se koristiti više temperature, tako da se biraju reakcije s velikim presjekom. To podrazumijeva niži Lawsonov kriterij, i zbog toga manji početni napor. Drugi problem je nastanak neutrona, koji radiološki aktiviraju strukturu reaktora, ali imaju prednost zbog toga što omogućavaju volumetrijsku ekstrakciju energije fuzije i stvaranje ("oplodnju") tricija. Reakcije pri kojima se ne oslobađaju neutroni zovu se aneutronske reakcije.
Da bi bile korisne kao izvor energije, fuzijske reakcije moraju zadovoljiti nekoliko kriterija. To su:
Nema puno reakcija koje zadovoljavaju sve ove zahtjeve. Prikazane su one s najvećim presjecima:
p (procij), D (deuterij), i T (tricij) su kratice za tri glavna izotopa vodika.
Za reakcije s dva produkta, energija je između njih podijeljena u obrnutim razmjerima u odnosu na njihove mase, kao što je prikazano. U većini reakcija s tri produkta, raspodjela energije varira. Za reakcije koje mogu dati više od jednog skupa produkata dati su razmjeri grananja.
Neki kandidati za reakcije se mogu odmah eliminirati. D-6Li reakcija nema prednost u usporedbi sa p-11B jer ju je otprilike jednako teško održavati, ali proizvodi znatno više neutrona preko sporedne D-D reakcije. Tu je i p-7Li reakcija, ali je njen presjek previše mali, osim vjerojatno uz Ti > 1 MeV, ali pri tako visokim temperaturama također postaje značajna endotermička reakcija koja direktno stvara neutrone. Konačno, tu je i p-9Be reakcija, koja ne samo da se teško održava, već se 9Be može lako navesti na dijeljenje u dvije alfa čestice i neutron.
Uz fuzijske reakcije, slijedeće reakcije s neutronima su značajne zbog "oplođivanja" tricija u "suhim" fuzijskim bombama i nekim predloženim fuzijskim reaktorima: