cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vaxholms
Vaxholms (švedski: Vaxholms fästning ili Vaxholms kastell) je švedska utvrda u Stockholmskom arhipalagu, na otočiću ispred Vaxöna i grada Vaxholma koja je branila pristup brodovima Stockholmu.
Historija
Historija Vaxholmske utvrde počela je početkom 16. vijeka, kad je tadašnji regent Svante Nilsson Sture izgradio bunker na otočiću ispred Vaxöna. Nakon tog je kralj Gustav I Vasa naredio guverneru Stockholma da bunker zamijeni sa kamenom tvrđavom, a uski tjesnac Oxdjupet obloži stijenama. Radovi na kompletiranju Vaxholmsa odužili su se sve do 1839. mini|lijevo|250px| Pogled na Vaxholms sa [[Baltičko more|mora]] Vaxholms je dokazao svoju svrhu 1612. kad je spriječio dansku mornaricu da napadne Stockholm, a nakon tog i napad Ruske ratne mornarice 1719. godine. Kako se krajem 19. vijeka promjenila strategija ratovanja, zbog novih artiljerijskih oruđa, koja se gotovo poklopila sa kompletiranjem Vaxholmsa, on se pokazao prevaziđenim pa je 1876. Oxdjupet otvoren za plovidbu i izgrađena potpuno nova utvrda Oscar-Fredriksborg. Već na prijelazu vjekova i ona se pokazala prevaziđenom, pa su snage zadužene za obranu arhipalaga pomaknute prema vani, na najudaljenije otoke.
Muzej
Prvi muzej otvoren je 1947. u nedalekoj utvrdi Oscar-Fredriksborg, a 1964. je premješten u Vaxholmsku tvrđavu.
Stražice
Stražice je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Ribnik koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 306 stanovnika.
Istorija
Stražice se prije rata u Bosni i Hercegovini nalazio u sastavu opštine Ključ.
853
Godina 853. (DCCCLIII) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru.
Sibirski federalni okrug
Sibirski savezni okrug (ruski: Сиби́рский федера́льный о́круг) je jedan od sedam ruskih federalnih okruga.
Središnji je od tri ruska azijska okruga.
U 2006. godini osoba koja trenutačno obnaša dužnost polpreda je Anatolij Kvašnjin.
Ne valja miješati ovu upravnu jedinicu s cijelim Sibirom, koji uključiva cijeli azijski dijel Rusije osim tihooceanskog priobalja.
Sibirski savezni okrug obuhvaća iduće upravne jedinice:
Kosmos-2285
Kosmos-2285 je jedan od preko 2400 sovjetskih vještačkih satelita lansiranih u okviru programa Kosmos.
Cliffhanger
thumb|250px|[[The Perils of Pauline, američki serijski film iz 1914. godine, koji se često pogrešno navodi kao primjer korištenja cliffhangera.]]
Cliffhanger (engleski: cliffhanger, fonetski: klifhenger, doslovno: "visilac na litici") je izraz kojim se u najširem smislu opisuje fabulativna tehnika u djelima fikcije kojom se protagonist suočava sa šokantnim otkrićem, teškom moralnom dilemom ili po život opasnom i krajnje neizvjesnom situacijom.
U užem smislu se pod time podrazumijeva na taj način i bez adekvatnog rješenja postavljena završnica fiktivnog djela - tada se koristi izraz cliffhanger završnica (engleski: cliffhanger ending, fonetski: klifhenger ?, doslovno: "?"). Glavna svrha cliffhangera je publiku ostaviti u neizvjesnosti, odnosno potaknuti je da odgovor na pitanje o sudbini protagonista pronađe gledajući nastavak fiktivnog djela.
Porijeklo izraza
Izraz cliffhanger potiče iz engleskog jezika, u čije je rječnike ušao 1930-ih, pri čemu se prvi takav unos u Oksfordskom rječniku nalazi godine 1937.
Često se navodi kako je izraz nastao zahvaljujući niskobudžetnim serijskim filmovima karakterističnim za prve decenije 20. vijeka. Njihovi tvorci su imali običaj prekidati radnju epizode u najuzbudljivijem trenutku, tjerajući tako publiku da pogleda njen nastavak. To se često znalo događati kada bi se protagonist, progonjen ili napadnut od antagonista, ili u pokušaju da nekoga spasi, ostao visiti (engleski glagol "to hang") iznad provalije, jedva se držeći za liticu (engleski: cliff).
Historičari književnosti su, međutim, kao mogućeg tvorca izraza "cliffhanger" identificirali engleskog pisca Thomasa Hardyja i njegov roman A Pair of Blue Eyes koji je originalno izlazio u nastavcima godine 1872. i 1873. u časopisu Tinsley's Magazine. U jednom od poglavlja Henry Knight, jedan od protagonista, je završio tako što je doslovno visio na stijeni gledajući u okamenjene oči trilobita.
Historijski razvoj
Iako sam izraz cliffhanger potiče iz 19. odnosno 20. vijeka, riječ je o daleko starijoj i raširenoj fabulativnoj tehnici, za koju mnogi historičari književnosti vjeruju da je stara koliko i samo pripovijedanje. Prekidanje pripovijedanja u najuzbudljivijem trenutku - a u svrhu održavanja što dužeg interesa publike - su vjerojatno prakticirali brojni pripovjedači, glumci i zabavljači. Od svih njih je najpoznatiji primjer Šeherezada, okvirna protagonistica znamenite orijentalne zbirke priča 1001 noć koja je, nastojeći što je moguće duže odgoditi vlastito pogubljenje, prekidala svoje priče u najintrigantnijim trenucima, potičući svog muža Šahrijara da joj poštedi život samo zato da bi mogao čuti nastavak.
S druge strane, u pisanoj književnosti do pronalaska štampe, cliffhangeri su bili relativno rijetki; knjige su bile izuzetno skupe i rijetke, te prekidanje radnje radi nastavaka jednostavno nije bilo praktično. Iz sličnih praktičnih razloga je, pak, bilo teško zamisliti i to da bi kazališni komadi mogli završavati cliffhangerima. Čak i kasnije se među etabliranim književnicima zadržalo svojevrsno neprijateljstvo prema takvoj praksi, s obzirom na široko uvriježeno mišljenje kako književna djela moraju imati jasnu strukturu s točno određenim početkom, sredinom i krajem.
Cliffhangeri u pisanu književnost zapadnog svijeta ulaze tek od 19. vijeka kada su zahvaljujući nizu ekonomskih i kulturnih faktora - prije svega širenju pismenosti među srednjom, a kasnije i radničkom klasom - stvoreni preduvjeti za stvaranje masovne kulture. Za tako stvorenu publiku se počinju izdavati posebni književni časopisi u kojima priče i romani izlaze u nastavcima. To također dovodi do separiranja žanrovske književnosti od one "prave", pri čemu "cliffhangher" predstavlja karakteristiku upravo žanrovskim djela.
Igrani film koji se pojavio početkom 20. vijeka, naslanjao se upravo na tu žanrovsku tradiciju, te je najzaslužniji zašto je sam izraz ušao u široku upotrebu. Njemu će se u isto vrijeme priključiti i medij stripa koji će također znati koristiti tehnike cliffhangera za zadržavanje publike. Iste tehnike, ali na još rafiniraniji način, od 1920-ih koristi i radio, na kome će novostvoreni umjetnički oblik radio-drame vrlo brzo, i to zahvaljujući cliffhangerima, evoluirati u dramsku radio-seriju. Najpopularnije od svih radio-serija su bile sapunice, a kojima će upravo redovno korištenje cliffhangera omogućiti dugovječnost. Kada 1950-ih masovnom kulturom počinje dominirati televizija, na brojnim kanalima, pogotovo onima komercijalnog tipa, se na sličan način TV-drame razvijaju igrane TV-serije koje će cliffhangerima podrediti svoju strukturu. To se vidi u tome što ne samo što pojedine epizode završavaju cliffhangerom, nego su i pojedine epizode podijeljene na manje cjeline koje završavaju cliffhangerom, a čija se svrha spriječiti gledatelja da prestane gledati epizodu za vrijeme pauze za TV-reklame. Cliffhanger od 1990-ih također postaje karakterističan za tzv. finale sezone, odnosno završnu epizodu TV-sezone čija je svrha osigurati da se među gledateljima stvori interes za sljedeću TV-sezonu i tako omogući njeno snimanje. U isto vrijeme je razvoj TV-serija doveo do nestanka dotadašnjih serijskih filmova, pa cliffhangeri počinju postepeno nestajati iz svijeta igranog filma. Oni će se ponovno pojaviti tek 1980-ih zahvaljujući holivudskim blockbusterima, odnosno uz njih vezanim filmskim franšizama, čiji tvorci njihovu popularnost nastoje dodatno unovčiti tzv. back-to-back produkcijom, odnosno istovremenim snimanjem filmova u dva ili više dijelova, koji se naknadno distribuiraju tako da se maksimalno koriste cliffhangeri.
Razlozi za upotrebu cliffhangera
Glavni i najčešći razlog za korištenje cliffhangera je u pravilu komercijalne prirode, odnosno nastojanje tvorca ili vlasnika autorskih prava za neko djelo da sebi omoguće dodatni prihod u obliku nastavka. Kada su u pitanju romani odnosno cjelovečernji filmovi koji pripadaju nekoj široj cjelini, cliffhangeri su daleko rjeđi u prvom nego u kasnijim ostvarenjima; njihovi tvorci obično ne očekuju da će ostvarenje biti dovoljno komercijalno uspješno da opravda nastavak ili stvaranje franšize, pa prvo ostvarenje ima zaokruženu završnicu. Kao primjer se može navesti prva trilogija filmova Ratova zvijezda - prvi film iz 1977. godine, danas poznat kao Nova nada, imao je "uredan" kraj; njegov nastavak Imperija uzvraća udarac iz 1980. godine je završio cliffhangerom razriješenim tek 1983. godine u filmu Povratak Jedija.
Od toga se odstupa ako je riječ o već popularnom i etabliranom autoru čije samo ime predstavlja brend, odnosno ako se buduća filmska franšiza temelji na već popularnom predlošku. Primjer su romani fantasy ili science fiction žanra koji su vrlo često unaprijed zamišljeni kao trilogije; prva dva nastavka u pravilu završavaju cliffhangerom, i publika to unaprijed očekuje.
Drugi razlog zbog koga se koriste cliffhangeri jest nastojanje autora da nekoj priči ili narativnom ciklusu daju logičan ili koliko-toliko konačan završetak, ali da svejedno sebi ostave dovoljno manevarskog prostora kako bi u budućnosti, ako se za to ukaže potreba, mogli stvoriti nastavak. Klasičan primjer je predstavljao Arthur Conan Doyle, koji je bio toliko umoran od pisanja priča o Sherlocku Holmesu da je objavio priču The Adventure of the Final Problem u kojoj Holmes na kraju umire. Međutim, u tekstu nigdje nije spomenuto da je pronađeno njegovo tijelo, odnosno da je pokopan, što je Doyleu kasnije omogućilo da, suočen s pritiskom publike koja je htjela "oživjeti" popularnog detektiva, napiše nastavak. Takvi cliffhangeri se ne mogu smatrati cliffhangerima u najužem smislu riječi; njima tek nastavak daje kontekst u kome bi mogla postojati određena neizvjesnost o sudbini protagonista.
U nekim, doduše rijetkim, slučajevima djela završavaju cliffhangerom ne toliko zbog nastojanja da se stvori nastavak, nego zato što autor jednostavno nije u stanju stvoriti "zaokružen" kraj, ili smatra da bi namjerno ambivalentna završnica - u kojoj je publici ostavljeno da sama donese zaključke o sudbini protagonista - daleko efektnija iz umjetničkih razloga.
Cliffhangeri kao pregovaračko oruđe
Cliffhangeri u televizijskoj industriji, osim u svrhu omogućavanja veće gledanosti, ponekad imaju i dodatnu ulogu kao pregovarački adut u odnosima između studija, producenata i glumaca. To pogotovo dolazi do izražaja na završetku televizijske sezone, kada se zbrajaju podaci o njenoj gledanosti, odnosno prihodima od oglašivača. Tvorci serije nekada namjerno priču serije ostavljaju bez jasne završnice kako bi televizijsku mrežu stavili pred gotov čin, odnosno tako je potakli da naruči novu sezonu. Takva praksa u najvećem broju slučajeva nema željeni efekt.
S druge strane, cliffhangeri se nekada koriste i kod serija koje se nalaze na vrhu popularnosti, odnosno za koje je više nego jasno da bi opravdale troškove nove sezone. Tada se njima služe TV-mreže kako bi natjerale glavne glumce da odustanu od zahtjeva za povišenje honorara, i to tako što u završnoj epizodi sudbinu glavnih likova čini potpuno neizvjesnom, odnosno tako ostavljaju mogućnost da se nova sezona može snimiti i bez njih. U tom smislu je jedan od najpoznatijih primjera Dallas, odnosno završna epizoda druge sezone pod nazivom A House Divided, u kojoj je glavni lik J.R. Ewing bio ustrijeljen. Glavni razlog za njeno snimanje je bila odluka glavnog glumca Larryja Hagmana da ne obnovi ugovor za sljedeću sezonu bez povećanog honorara; nakon višemjesečnog natezanja su producenti pristali na njegove zahtjeve, ali su maksimalno iskoristili tako stvoreni publicitet, učinivši sagu poznatu kao Tko je ustrijelio J.R.-a? najuspješnijim cliffhangerom u historiji televizije. S druge strane, takva tehnika - ako se u njoj pretjera - zna biti kontradproduktivna, a za što se često navodi tzv. Moldavijski masakr kojim je završena peta sezona Dinastije, i koji se često naziva početkom kraja te serije.
Problemi vezani uz cliffhangere
Iako su cliffhangeri jedno od najefektnijih oruđa u fikciji, ponekad znaju postati predmetom kritika i kontroverzi. Korištenje cliffhangera u širem smislu - tj. za određene odjeljke neke zaokružene cjeline kao što su poglavlja u romanu ili epizode televizijske mini-serije - je daleko manje kontroverzno nego korištenje cliffhangera u užem smislu. Cliffhangeri u tom smislu su ne samo korisno, nego i esencijalno oruđe za održavanje napetosti radnje, a bez koga se određeni žanrovi, kao što je na primjer triler, ne bi mogli zamisliti.
Najviše primjedbi na račun korištenja cliffhangera se prije svega odnosi na cliffhanger završnice. jedna od najstarijih jest ta da se njome narušavaju klasična narativna struktura sa početkom, sredinom i zaokruženim krajem, odnosno da djela fikcije - bez obzira na svoj opseg i sadržaj - moraju predstavljati jasnu zaokruženu cjelinu. Za takva djela se nekada govorilo da - zbog odsutstva katarze ili moralne pouke - nemaju nikakvu umjetničku ili obrazovnu vrijednost, odnosno da samim korištenjem cliffhangera sugeriraju kako im je glavna svrha donijeti profit autoru. Takav stav se do danas uvriježio kada su u pitanju sapunice, sitkomi i najveći broj dramskih serija na komercijalnim televizijama, a kojima etablirana kritika često zbog same forme odriče umjetničku vrijednost.
Mnogo ozbiljnije primjedbe na cliffhanger završnice se odnose na to da upravo one publici znaju uskratiti ono što im je trebao pružiti roman ili film - zabavu. Dok cliffhangeri u toku same radnje održavaju napetost, nerazriješena napetost odnosno nedostatak pravog raspleta može za publiku predstavljati ne samo veliko razočaranje, nego i izvor velike frustracije. Publika se u mnogim slučajevima zna osjetiti prevarenom i taj osjećaj pretočiti u neprijateljstvo prema djelu i autoru koji bi inače mogao očekivao simpatije.
U mnogim slučajevima cliffhanger završnica sama po sebi nije kontroverzna niti frustrirajuća, pa se tako često navodi da je Imperija uzvraća udarac usprkos cliffhangera kao najbolji dio sage Ratova zvijezda i jedan od najboljih SF-filmova svih vremena. Cliffhanger završnice nekada znaju izgledati kao "prirodni" završetak filma, pri čemu se kao primjer navodi britanska akcijska komedija The Italian Job iz 1969. godine.
Međutim, daleko su češći slučajevi kada cliffhanger završnice - pogotovo na televiziji - ne izgledaju "prirodno", odnosno čine se previše očitim pokušajem da se napravi nastavak. To je možda najizraženije kada finale sezone neke serije nastoji stvoriti ne jedan nego nekoliko cliffhangera, odnosno iznenadnim ubacivanjem nekog "šokantnog" otkrića ili događaj radnju čini manje uvjerljivom nego što je to bio slučaj. U televizijskom žargonu takve epizode se često karakteriziraju kao preskakanje morskog psa, čak i u slučajevima kada ispune svoju svrhu, odnosno omoguće snimanje nove sezone.
Još veći izvor frustracije nastaje kada se cliffhanger naknadno razrješava na krajnje neuvjerljiv odnosno nezadovoljavajući način. U nekim slučajevima se cliffhanger "elegantno" ignorira, jasno pokazavši nesposobnost autora serije da riješe probleme koji su sami stvorili; kao jedan od takvih primjera se navodi humoristička serija Sledge Hammer! gdje protagonist na kraju prve sezone izaziva nuklearnu eksploziju; druga sezona radnju jednostavno premješta pet godina prije događaja prikazanih u prvoj. Kada se na kraju televizijske sezone koristi cliffhanger, najčešći slučaj je taj da on ispuni svoju primarnu svrhu, odnosno nova sezona koja ga je trebala razriješiti nikada ne bude snimljena. To je izvor velike frustracije za publiku, i često jedan od glavnih argumenata koji se koriste protiv korištenja cliffhangera. Nezadovoljstvo publike, a pogotovo kada je riječ o najzagriženijim fanovima popularnih serija, je svog oduška pronašlo u fenomenu zvanom fanovska fikcija (fan fiction), odnosno raznim proznim i drugim djelima gdje oni "za svoju dušu" pokušavaju razriješiti probleme nastale cliffhangerima.
Nekada autori i nositelji autorskih prava na izraze takvog nezadovoljstva znaju reagirati, ali rijetko u obliku neposrednog nastavka ili nove sezone. 1970-ih i 1980-ih je na američkoj televiziji tako postojala praksa reunion ("ponovni susret") TV-filmova čija je glavna svrha bila ponovno okupiti likove popularnih serija, odnosno koliko god je to moguće riješiti cliffhangere.
"Bolivijske vojne" završnice
Posebna vrsta cliffhangera, za koju se može reći da i ne predstavljaju cliffhangere u najužem smislu riječi, jesu tzv. "bolivijski vojni cliffhangeri", odnosno "bolivijske vojne završnice". Ime su dobile po svom najpoznatijem primjeru - filmu Butch Cassidy i Sundance Kid na čijem kraju dva protagonista, našavši se u potpuno beznadnom položaju, ulaze u sukob sa skorom cijelom bolivijskom vojskom. Ovakve završnice nominalno predstavljaju cliffhangere u smislu da ne prikazuju sudbinu protagonista ili razrješenje glavnog dramskog konflikta; međutim iz konteksta i općeg ugođaja je publici više nego jasno kako će taj "cliffhanger" biti razriješen.
Schweringen
Šveringen je opština u njemačkoj saveznoj državi Donja Saksonija. Jedno je od 36 opštinskih središta okruga Ninburg (Vezer). Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 848 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 3256028.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ninburg (Vezer) Šveringen se nalazi u saveznoj državi Donja Saksonija u okrugu Ninburg (Vezer). Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 20 metara. Površina opštine iznosi 19,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 848 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 43 stanovnika/km².
Puerto del Lechuguillero, Charcas
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2165 m.
Belgrade Theatre
Belgrejd teatar je pozorišna hala sa 866 sedišta u gradu Koventriju u Engleskoj.
Pozorište je dobilo ime po glavnom gradu Srbije (tada i Jugoslavije), Beogradu, u znak zahvalnosti za poklonjenu drvnu građu koja je intenzivno korištena u izgradnji auditorijuma. Od otvaranja 1958. godine, teatar se smatra centrom nove i inovativne produkcije.
Teatar je renoviran i ponovno otvoren septembra 2007. godine. Renoviranje i dodatna izgradnja 7 novih spratova je koštala £12 miliona. Petog februara 2008, na pedesetogodišnjicu postojanja, princ Endru je otvorio preuređeni studio B2 u okviru ovog pozorišta.
Zanimljivosti
31. januara 1971. godine u ovom teatru komičarska grupa "Leteći cirkus Montija Pajtona", koja je već stekla popularnost emitovanjem nekoliko serijala svog programa preko britanske televizijske mreže BBC, nastupila je po prvi put na pozorišnoj bini. Uspeh tri predstave koje su se održale 31.1.1971, 1.2.1971. i 2.2.1971, u okviru Lančester art festivala je bio uvod u niz njihovih brilijantnih pojavljivanja na pozorišnoj sceni širom Engleske, Kanade i Sjedinjenih Američkih Država.
Luna (razvrstavanje)
Luna ima više značenja:
Kula (Kutjevo)
Kula (njemački: Josefsfeld ) je naselje u Požeško-slavonskoj županiji, u sastavu grada Kutjeva.
Zemljopis
Smještena je 20 km istočno od Požege, na cesti prema Našicama
Povijest
Kula je do Drugog svjetskoga rata bila naseljena Nijemcima selo se tada zvalo Josefsfeld, nakon rata Nijemci su protjerani, a u njihove kuće kolonizirani su Srbi, a nakon progona Hrvata iz Srijema poglavito iz sela Hrtkovaca sada u Kuli žive većinom Hrvati.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2011. godine Kula je imala 331 stanovnika.
El Mirador, Güémez
El Mirador je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Güémez.
Zvučni film
Zvučni film je izraz koji se koristi za filmove koji uz vizualni sadrže zvučni zapis. Danas su većina filmova proizvedenih u svijetu zvučni filmovi.
El Mirador, Güémez
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 203 m.
Lakeland South, Washington
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 11.574, što je 138 (1,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Jean Tirole
Jean Marcel Tirole (9. august 1953 -) je francuski ekonomist, najpoznatiji po radovima na polju industrijske organizacije, teorije igara, bankarstvam financija i psihološke ekonomike. Tirole je predsjednik odboira Fondacije Jean-Jacques Laffont na Tuluškoj školi ekonomije i naučni direktor Industrijskog instituta za ekonomiku (IDEI) u Toulouseu. Nakon što je diplomirao na École Polytechnique i MIT-u godine 1981, radio je kao istraživač u École nationale des ponts et chaussées od 1984. U periodu 1984-1991 je predavao ekonomiju na MIT-u. Od 1994. do 1996. je predavao ekonomiju École Polytechnique. Bio je predsjednik Ekonometričkog društva 1998. i Evropskog ekonomskog udruženja 2001. Još uvijek je vezan uz MIT, gdje predaje kao gostujući predavač, a bio je član "Académie des Sciences morales et politiques" od 2011. Godine 2014. je dobio Nobelovu nagradu za ekomomiju za svoju analizu tržišne moći i regulacije velikih kompanija.
Iezeru, Jegălia
Iezeru je naselje u Rumuniji u okrugu Kalaraš u opštini Jegălia.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1137 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 22 m.
Camilla Battista da Varano
Camilla Battista da Varano (Camerino, 9. aprila 1458. – Camerino, 31. maja 1524), italijanska klarisa, opatica i spisateljica. Rođena je u imućnoj porodici, kao kćer plemkinje Cecchine di Maestro Giacomo i Giulija Cesarea da Varana, vojvode Camerina, a odgajala ju je Giulijeva supruga Giovanna Malatesta. Zaredila se 14. novembra 1481. i posvetila se duhovnom životu i pisanju. Njena djela uključuju Pregheria a Dio (1488–1490), Ricordi di Gesu (1483–1491), Lauda della Visione di Cristo (1479–1481), te popularnu autobiografiju Vita Spirituale (1491). Papa Grgur XVI proglasio ju je blaženom 7. aprila 1843. godine, a Benedikt XVI svetom 17. oktobra 2010. godine.
Chesterfield, Missouri
Česterfild je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 47.484, što je 682 (1,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Balleza (razvrstavanje)
Balleza ima više značenja:
Zuberoa
Zuberoa je povijesna baskijska i francuska pokrajina. Nalazi se unutar Sjeverne Baskije i administrativno unutar departmana Atlantski Pireneji u Akvitaniji.
Od prapovijesne Zuberoe do bearnske vlasti
U srednjem paleolitiku, ova pokrajina je već bila naseljena navodno su pronašli ostatke neandertalaca u prapovijesnim špiljama u Xaxixiloagi (Aussurucq) i Etxeberriju. Na kraju neolitika, stanovništvo se proširilo i usvojilo asimilirani tehnike i znanja drugih naroda. Rimljani su imali veliki utjecaj u Zuberoi, kao i u ostatku Akvitanije, ali je ostao protobaskijski jezik (prethodnik i Continuum od današnjeg baskijskog).
Nakon pada Rimskog Carstva došlo je invazije Vizigota i Franaka u petom stoljeću. U godini 602, i Baskijska područja sjevernod Pirineja su se okupili u Vojvodstvo Vaskonijunia, pobijedivši nedugo nakon toga (635.) vojsku franačkog kralja Dagoberta I. i pokušavavši tako osigurati relativnu neovisnost. Nestanake kraljevstva Tolose, koje je bilo u franačkim rukama, Vojvodstvo Vaskonija je zauzelo posjede u Akvitanskom vojvodstvu (660.), ali je bilo samostalno samo do Karolinga koji su ga osvojili godine 768. Unatoč borbama za neovisnost, Vojvodstvo Vaskonija pridružilo se Akvitaniji završio između sedmog i devetog stoljeća.
Od baskijske do engleske vlasti
U devetom stoljeću uzdiže se Vikontija Zuberoa zbog rođenja Kraljevstva Pamplone (824), čiji je prvi kralj, Iñigo Arista,imenovao Aznara godine 832 za prvog vikonta Zuberoe, začevši dinastiju koja je trajala sve do trinaestog stoljeća. U jedanaestom stoljeću, vojvoda od Gaskonje prepustio svoja prava na vikontiju od Bearna, Sola, dok je kralj bio još Mauleón vlastiti dvorac. Vojvodstvo Akvitanija preuzelo je baskijske teritorije, zadržavši njihove institucije, da bi nedugo nakon toga uz Lapurdiju pali u ruke Britanaca godineu 1152. zbog braka Eleanor od Akvitanije Henrika Plantageneta. Pod britanskom vladavinom, Zuberoa je dobio veliku slobodu i čuvala svoje običaje,. Nakon britanske vlasti je godine 1449 prošla na Vikonta od Bearna, Gastona IV Foix.
Zemljopis
mini|250px|Fizička karta Zuberoe
Cijelo područje Zuberoe se proteže oko osi koju čini rijeka Saison (Uhaitza na baskijskom) i koja teče prema od juga na sjever do ušća u rijeku Oloron.
Zuberou čine tri zemljopisna područja:
Kultura
Nakon desetljeća iseljavanja i demografskog, društvenog i kulturnog propadanja, teritorij pokazuje snažnu odlučnost u vraćanju izgubljene vitalnostikakve je postojala stoljećima prije. Izabrani kulturni događaji vezani za stare tradicije svjedoče tu dinamiku.
U Zuberoi postoji tradicija narodnog glazbenog kazališta, "pastorala": stanovnici sela provode godinu dana pripremajući se i uvježbavajući predstave i svoje plesove. Tradicionalno, predmet predstave bilo je nešto katoličko, ali odnedavno se prikazuju i dijelovi baskijske povijesti. Drugi događaj srodan pastoralu i omiljen u narodu u Zuberoi su maškardee. Ove kazališne predstave se izvode u mnogim selima Zuberoe kroz proljeće u vrijeme poklada. Svake godine određeno selo preuzima odgovornost za uređenje nove izvedbe. Sastoji se od glazbenog benda koji je zbog karnevalskog ugođaja okružen sa grupom postavljenih karnevalski likova i plesača koji aradiraju gore i dolje po glavnoj ulici domaćinskog sela, na kraju, oni organizirati neformalni igra obično u tržnicu ili rukomet.
Zuberoa je također poznata po svojoj pjevačkoj tradiciji, elegantnim plesovim i lokalnim glazbalima, kao što su xirula i ttun-ttun. Ova glazbala dobivaju ovih dinamičnost zahvaljujući glazbenim školama osnovanim u tu svrhu od strane lokalnih kulturnih aktivista.
Jezik
Vlastiti jezik Zuberoe je stoljećima bio baskijski tj. regijonalni vlastiti dijalekt zuberera. Bez obzira na tu činjenicu, susjedni Béarnais (lokalni gaskonjski-okcitanski) je naširoko razumljiv, čak se govorio u posljednjih nekoliko stoljeća kao lingua franca. Međutim, kako i baskijski i Béarnais su izgubili tlo u odnosu na francuski s oba jezika koja se bore za opstanak u narednim generacijama. Postoje dokazi da se baskijski govorio na širem područje dalje na istok od sadašnjeg područja u prethodnim stoljećima.
Stanovnici nazivaju strance koji ne govore baskijski Kaskoinak, dok se drugi baskijski govoreći ljudi (posebno kada se odnosi na one iz Francuske Baskije) nazivaju Manexak po uobičajenoj pasmini ovaca na tom području.
Upravna podjela
250px|Karta općina i županija
Glavna naselja u Zuberoi su:
Macău, Aghireșu
Macău je naselje u Rumuniji u okrugu Kluž u opštini Aghireșu.
Lupita (razvrstavanje)
Lupita ima više značenja:
Macău, Aghireșu
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 805 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 469 m.
San Defendente, Bergamo
San Defendente je naselje u Italiji u provinciji Бергамо, u regiji Ломбардија.
Kratki film
Kratkometražni ili kratki film je izraz koji se najčešće koristi za filmove u trajanju od 10 do 20 minuta, iako neke definicije kratkim filmovima nazivaju i ostvarenja do 40 minuta.
Kratki filmovi su bili karakteristični za najraniji period nijemog filma, da bi se s vremenom počeli snimati i prikazivati dugometražni filmovi. Forma kratkog filma je otada korištena u specifičnim žanrovima kao što su komedije, odnosno skečevi te dokumentarni filmovi i filmske novosti.
Danas kratki filmovi uglavnom služe za obuku filmaša, ali su još uvijek priznati kao posebna umjetnička forma te su im posvećeni posebni festivali.
Antro, Udine
Antro je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 320 m.
Bitka kod Tolbiaca
Bitka kod Tolbiaca, također poznata i kao bitka kod Zülpicha, se odigrala godine 496. u Porajnju između franačke vojske pod kraljem Klodvigom I na jednoj, i Alemana na drugoj strani. U njoj su Franci izborili veliku pobjedu, a franačka država je time potvrdila svoju hegemoniju nad sjevernim dijelom nekadašnje Galije. Bitka je također važna zbog toga što se - prema legendi koju prenosi Grgur Turski - dotle paganski Klodvig u znak zahvalnosti Bogu za pobjedu pristao pokrstiti se, a što je u Rheimsu učinio biskup Sveti Remigije. Njegov primjer su odmah slijedili njegovi podanici, a zbog čega su Franci postali prvi germanski narod koji je s paganstva odmah prešao na katoličanstvo.
Neki historičari smatraju da je Klodvig u vrijeme bitke već bio kršten, odnosno da je Grgur Turski namjerno nastojao stvoriti što je moguće više paralela sa bitkom na Mulvijskom mostu i krštenjem rimskog cara Konstantina.
Balún Canán (razvrstavanje)
Balún Canán ima više značenja:
Kalvarija (Zemun)
Kalvarija je gradsko naselje u Beogradu, Srbija, locirano u opštini Zemun.
Lokacija
Kalvarija se nalazi jugozapadno od centra Zemuna. Graniči se sa naseljem Sava Kovačević na severu, naseljem Železnička Kolonija na zapadu, naseljem Bežanijska kosa na jugu, dok se na istoku i jugoistoku graniči sa ulicom Tošin bunar.
Kalvarija se nalazi na lesnom bregu iznad ulice Tošin bunar i proteže se do Zlatiborske ulice. U novije vreme ovaj naziv se koristi za šire područje, urbanistički proširenu zonu do novijeg naselja Marija Bursać, koje se prostire od parne strane Zlatiborske ulice sve do ulice Sime Šolaja. Nadmorska visina je 116m.
Istorija
Naziv, inače čest za određene lokacije u mnogim gradovima, Kalvarija je dobila po katoličkom "križnom putu" koji je tu stajao od kraja 18. veka do posle Drugog svetskog rata.
U međuratnom periodu na Kalvariji je bilo dosta vinograda, vila i letnjikovaca bogatijih Zemunaca, jer je ovaj deo grada smatran krajnjom periferijom. Tek posle Drugog svetskog rata plato Kalvarije se gusto urbanizuje i ulazi potpuno u sklop Zemuna koji se sve brže širi. Naseljavali su ga Srbi, Hrvati, Nemci, Jevreji, Slovenci. I do danas je zadržalo naziv zemunsko Dedinje.
Naselje je pretežno stambenog tipa sa porodičnim kućama, u starom delu, i niskim zgradama u delu koji je izgrađen šezdesetih godina. Ima tri obdaništa i Osnovnu školu Rade Končar. Park Kalvarija je na isturenom špicu naselja, na uglu ulica Dr. Nedeljka Ercegovca i Đorđa Pantelića. Drugi, veći park se zove Jelovac, po industrijskoj porodici koja je tu posedovala ciglanu. Jelovac je površine oko 5 hektara, nastavlja se na dvorište osnovne škole i ima uređene terene za više sportova.
Kalvarija je gasifikovana 2006. godine. Kalvarija je odlično povezana sa drugim delovima grada linijama gradskog prevoza 15, 18, 78, 81, kao i noćnom linijom 15.
Karakteristike
Kalvarija je jedno od tri brda na kojima je razvijen Zemun. Druga dva su Ćukovac, do kojeg se Kalvarija prostire na severoistoku, i Gardoš, koji se nalazi na desnoj obali Dunava.
Naselje je zvanično nazvano „Marija Bursać“, po jugoslovenskoj partizanki i ratnom heroju. To je takođe i naziv glavne ulice u naselju kao i ime lokalne mesne zajednice, opštinske pod-administrativne jedinice koja pokriva Kalvariju i koja prema popisu iz 2002. ima 11.002 stanovnika. Okolna naselja su takođe nazvana u spomen partizanima, po Savi Kovačeviću (naselje Sava Kovačević), kao i po bitkama, odnosno bitka na Sutjesci (naselje Sutjeska).
Zapadni deo naselja je pretežno stambeni, dok je istočni uglavnom industrijski (fabrike i depoi Navip, Inos metal, cigle, itd)
Jelovac
Jelovac je park i pod-naselje u naselju Kalvarija. Sredinom 1980-ih gradske vlasti su odlučile da ovo područje ostane urbanizovano. 2007. godine bilo je pokušaja da se na ovom području izgrade stambene zgrade, ali je nakon protesta lokalnog stanovništva ta akcija obustavljena i započeto je sa renoviranjem parka. Renoviranje parka započelo je u septembru 2007. a završeno je u aprilu 2008. Otvorena su nova dečija igrališta sa gumenim podovima, tereni za odbojku, fudbal i košarku, kao i pešačka staza. Nova trava zasađena je na površini od 6.500 kvadratnih metara i broj stabla u parku je porastao sa 254 na preko 400.
Naziv parka i naselja potiče od porodice Jelovac koja je nekad živela u Zemunu. Dva brata Jelovac su bili vlasnici ciglane, koja je kasnije konfiskovana od strane komunističke vlasti nakon Drugog svetskog rata. Osim industrijskog objekta, porodica Jelovac je takođe posedovala i zemljište na čijem mestu je kasnije izgrađen park.
Zamasp
thumb|250px||Kovanica sa Zamaspovim likom Zamasp je bio sasanidski princ i Veliki kralj Perzije (496. - 499.).
Zamasp je bio brat ili (vjerojatnije) stric Kavada I. te je na vlast došao nakon što je Kavad svrgnut u plemićkoj uroti godine 496. Pokušao je stabilizirati oslabljenu sasanidsku Perziju i uzalud molio Bizant za financijsku pomoć. Kada je Kavad godine 499. pobjegao iz zatvora i uz pomoć Heptalita kanio opet zavladati, Zamasp se manje-više dobrovoljno odrekao prijestolja. Nepoznato je da li ga je Kavad ostavio na životu ili pogubio.
Angola
Angola, službeno Republika Angola (pt. República de Angola; kimbundu i umbundu: Repubilika ya Ngola) je nezavisna država u južnoj Africi. Angola je sedma po veličini afrička država, a graniči s Namibijom na jugu, DR Kongom na sjeveru i Zambijom na istoku, dok joj zapadne obale izlaze na Atlantski ocean. Enklava Cabinda nalazi se sjeverno od Angole i graniči s DR Kongom i Republikom Kongo. Glavni i najveći grad Angole je Luanda.
Iako je teritorij današnje Angole naseljen još od paleolitika, moderna Angola proizlazi iz portugalske kolonizacije koja je započela sa, ali je i godinama bila ograničena samo na obalna naselja i trgovačke gradove koji su osnivani od XVI. vijeka nadalje. U XIX. vijeku, europski kolonizatori su se polagano i nevoljko etablirali u unutrašnjosti zemlje. Kao portugalska kolonija, Angola nije ostvarila svoje današnje granice sve do početka XX. vijeka. Nezavisnost je formalno ostvarena 1975. godine nakon rata za nezavisnost. Iste godine, Angola je ušla u period krvavog građanskog rata koji je trajao sve do 2002. godine. Danas je Angola uspjela postati relativno stabilna unitarna predsjednička republika.
Kosmos-2286
Kosmos-2286 je lansiran sa kosmodroma Pleseck, Rusija, 5. avgusta 1994. Raketa-nosač Molnija je postavila satelit u orbitu oko planete Zemlje. Masa satelita pri lansiranju je iznosila 1900 kilograma. Kosmos-2286 je bio satelit za rano upozoravanje na pojavu interkontinentalnih balističkih raketa.
Angola
Angola obiluje nalazištima minerala i nafte te ima jedno od najbrže rastućih svjetskih gospodarstava, posebice nakon završetka građanskog rata. Unatoč tomu, životni standard većine stanovnika ostao je iznimno nizak, a očekivana životna dob i mortalitet djece su među najlošijima na svijetu. Angolski ekonomski rast je izrazito neravnomjerno raspoređen što je dovelo do toga da je većina zemljina bogatstva koncentrirana na geografski malom području i među malim postotkom populacije.
Angola je članica Ujedinjenih naroda, OPEC-a, Afričke unije, Zajednice zemalja portugalskog jezika, Latinske unije i Južnoafričke razvojne zajednice. Kao izrazito multietnička zemlja, Angola među svoja 25.7 milijuna stanovnika ima različite plemenske skupine, običaje i tradicije. Angolska kultura reflektira stoljeća portugalske vladavine, mahom kroz portugalski jezik i katolicizam, koja kombinira s kulturama domorodačkog stanovništva.
Etimologija
Naziv Angola dolazi od portugalskog kolonijalnog naziva Reino de Angola, a u uporabi je već od 1571. godine, kada ga u svojoj povelji koristi Paulo Dias de Novais. Toponim je deriviran od strane Portugalaca iz vladarske titule ngola, koju su nosili vladari Kraljevine Ndongo. Ndongo je bila kraljevina smještena između rijeka Kwanza i Lukala, nominalno podređena Kongu, ali koja je tokom XVI. vijeka tražila veću samostalnost.
Historija
Najraniji ljudi koji su živjeli na području današnje Angole bili su pripadnici lovačkih plemena Khoikhoi i Bušmana. Oni su uglavnom pripojeni i asimilirani od strane Bantu plemena tokom njihove migracije, dok se mali broj izvornih plemena još uvijek nalazi u južnoj Angoli. Geografska oblast današnje Angole je prvi put došla u kontakt s Europljanima krajem XV. vijeka. Portugalci utvrđuju svoje baze 1483. godine, na području kongoanskih kraljevina Ndonga i Lunde. Kraljevina Kongo se protezala od današnjeg Gabona na sjeveru do rijeke Kwanza na jugu. Portugalci 1575. godine osnivaju koloniju Cabinda za prijevoz robova. Prije prijenosa robova preko Atlantika, ropstvo se prakticiralo od strane mnogih urođeničkih naroda u Africi.
Portugalska kolonizacija
Područje današnje Angole počeli su istraživati Portugalci krajem XV. vijeka. Diogo Cão je otkrio Kraljevinu Kongo i rijeku Kongo 1483. godine te su Portugalci na to područje poslali misionare i poslanike. U okruženju su postojala i ostala kraljevstva, pa su Portugalci poslali misionare i u Kraljevinu Ndongo. Kraljevina Kongo je prihvatila kršćanstvo kao državnu religiju 1520. godine, a 1548. su izgradili i crkvu. Godine 1564., pod vodstvom istraživača Paula Diasa de Novaisa, koji je dobio dozvolu portugalskog dvora da kolonizira područje, u Angolu je stigao manji broj portugalskih vojnika, doseljenika i misionara. Portugalska kolonija Angola osnovana je 1575. godine, kada se je Dias de Novais vratio sa skupinom doseljenika i osnovao utvrdu Luanda. Kasnije, točnije 1587., osnovana je utvrda Benguela, koja je 1617. stekla status grada.
Dias de Novais je vojsku planirao koristiti kao pomoć prijateljskim državama Kongo i Ndongo u ratovima s lokalnim plemenima i njihovim kraljevstvima. Međutim Francisco Barbuda, Portugalac koji je već dugo živio u Kongu, uspio je uvjeriti kralja Ndonga kako će mu novopridošli Portugalci pokušati osvojiti kraljevstvo, na što je kralj 1579. napao posjede Portugalaca zajedno s njihovim brojnim robovim i slugama, od kojih su mnogi bili iz plemena Kraljevine Kongo. Kralj Ndonga prisilo je Portuglace na povlačanje u okolicu Luande, u kojoj je živjelo nekoliko stotina doseljenika i četiristotinjak vojnika. Kralj Konga, Álvaro I., pomogao je Portugalcima svojom velikom vojskom, kao osvetu za ubojstva pripadnika svojeg plemena, tako da su Portugalci uz njegovu pomoć uspjeli zadržati Lunadu i okolicu. Kasnije su brojnim sukobima, i uz pomoć saveza s nezadovoljnim lokalnim plemenima, uspjeli proširiti svoj teritorij. Nakon različitih uspjeha obaju strana, godine 1599. potpisan je mir. Oko 1600. godine, susjednu Kraljevinu Benguela napadale su bande plemena Imbangala, koje su zarobljenike prodavali Portugalcima kao roblje. Godine 1615., guverner portugalske kolonije je pripadnicima ovoga plemena ojačao svoju vojsku te je, zajedno sa saveznicima, napao Kraljevinu Ndongo. U tom pothvatu je zarobio oko 50,000 ljudi, od kojih su većina prodani u Sjevernu Ameriku kao prvi afrički robovi. Kraljevina Ndongo se ubrzo svela na skupinu otoka na rijeci Kwanza, dok su raniji teritorij međusobno podijelili Portugalci i novoosnovana Kraljevina Imbangala. Godine 1622., potpisan je sporazum sa kraljicom Nzinga, sestrom kralja Ndonga, međutim isti nikada nije ispoštovan. Imbangale su nastavile otimati ljude iz Kraljevine Ndonga te iz područja pod portuglaskom upravom i prodavati ih u roblje. Prema uvjetima sporazuma, takav je rasplet Portugalcima omogućio vojnu intervenciju, ali samo prividno na strani kraljice Nzinga, ne želeći izgubiti savezništvo Imbangala. Godine 1622., napali su područja pod kontrolom Kraljevine Kongo, a nakon prvotnog uspjeha doživjeli su poraz koji je ekonomski destabilizirao koloniju, što je dovelo do nemira i zatvaranja guvernera, a vojna hunta je brzo potpisala mir s Kraljevinom Kongo. Zbog potpisanog mira, Kongo nije pomogao floti Pieta Heina tokom napada na Luandau 1624. godine. Portugalski dvor poslao je novog guvernera, koji je u dva veća rata 1626. i 1628. protjerao kraljicu Nzingu s otoka te se je ona povukla u Matambu, a zaraćene strane su 1639. potpisale mir.
Godine 1641., Nizozemci su osvojili Luandu i potpisali sporazum s kraljicom Nzingu, koja je napala Portugalce, a koji su se nakon poraza iz priobalne regije povukli u utvrde u unutrašnjosti Angole. U unutrašnjosti su Portugalci ratovali s vojskama kraljevina Kongo i Ndonga. Nizozemci prvotno nisu slali vojsku u unutrašnjost te su Portugalci uspješno odolijevali plemenskim napadima. Portugalcima su u nekoliko navrata stigla pojačanja iz Brazila koji je u to vrijeme bio portugalska kolonija, što je dovelo do protjerivanja Nizozemaca iz Angole, vraćanja Luande i ostalih posjeda pod kontrolu Portugala te povlačanja kraljice Nzinge natrag u Matambu i potpisivanja mira 1656. godine.
Godine 1655., Angola je postala jedna od nekoliko teritorija Portugalske Zapadne Afrike sve do 1951. godine, kada je postala prekomorska kolonija Portugala.
Borba za nezavisnost
Angolski rat za nezavisnost, koji se vodio od 1961. do 1974., s vremenom je postao grupna borba za kontrolu Angole, a završio se 1975. kada angolska vlada, Nacionalna unija za potpunu nezavisnost Angole (UNITA), Narodni pokret za oslobođenje Angole (MPLA) i Nacionalni oslobodilački front Angole (FNLA), potpisuje Alvorski sporazum nakon ljevičarskog vojnog udara u Lisabonu u travnju 1974. godine. To je bio gerilski rat u kojem se portugalska vojska borila protiv nekoliko grupa koje su se borile za nezavisnost.
U tim borbama, vodeću ulogu su imali MPLA, koja je osnovana 1956., FNLA. osnovana 1961. i UNITA, formirana 1966. Nakon dugogodišnjeg sukoba, država je dobila nezavisnost 11. studenog 1975. godine, a prvi predsjednik postao je Agostinho Neto.
Građanski rat i posljedice
Nakon sticanja nezavisnosti, na čelu Angole nalazila se koalicija tri najveća zasebna pokreta - MPLA, FNLA i UNITA. Koalicija se brzo raspala i država je ušla u građanski rat. Sjedinjene Američke Države, Zair i Južnoafrička Republika su vojno podržavale FNLA i UNITA-u, dok je Kuba vojno intervenirala za MPLA. U studenom 1975., MPLA je porazila UNITA-u i protjrala južnoafričke trupe. Američki kongres je prekinuo daljnje američko vojno prisustvo u Angoli.
Agostinho Neto je proglašen za prvog predsjednika Angole, a na njegovo mjesto poslije smrti 1979. godine dolazi José Eduardo dos Santos. Opozicijski pokreti FNLA i UNITA formiraju zajedničku vladu u oblastima koje su bile kod njihovom kontrolom. Samoproklamirana Demokratska Narodna Republika Angola formirana je u studenom 1975. s Holdenom Robertom i Jonasom Savimbijem na čelu. Ova je vlada ugušena već 1976. godine, iako je kasnije obnavljana u nekoliko navrata.
Građanski rat se nastavlja između MPLA-e i UNITA-e sve do povlačenja kubanskih trupa iz Angole i južnoafričkih iz Namibije, kada je potpisan sporazum 1989. koji je vodio do sporazuma 1991. Ovaj sporazum je zagovarao izborni proces za demokratsku Angolu pod nadzorom Ujedinjenih naroda. MPLA je pobijedila osvojivši 49% glasova, dok je UNITA osvojila 40%. Opozicionar Savimbi je odbio priznati rezultate izbora i prekinuo primirje. Drugi mirovni sporazum, protokol iz Lusake, potpisan je u Zambiji 31. listopada 1994. godine.
Ovaj mirovni sporazum između vlade i UNITA-e je predviđao uključenje UNITA-e u vladu i vojsci. Međutim, 1995. godine, lokalni sukobi se nastavljaju. Vlada nacionalnog jedinstva osnovana je u 1997., ali se borbe nastavljaju krajem već 1998., kada Savimbi ponovo obnavlja rat. Vijeće sigurnosti Ujedinjenih naroda izglasava uvođene sankcija UNITA-i. Angolska vojska pokreće masivnu ofenzivu 1999. protiv UNITA-e i uništava njezine glavne kapacitete te osvaja gradove koje je držao Savimbi. Savimbi je tada objavio da se UNITA vraća u gerilsku taktiku ratovanja i veći dio zemlje zahvaćaju nemiri. Oko 1,500,000 ljudi je poginulo u ovom ratu ili od njegovih posljedica.
Dana 22. veljače 2002., Jonas Savimbi je ubijen od strane vladinih trupa i konačni prekid vatre je stupio na snagu.
Geografija
Angola na jugu u dužini od 1,376 km graniči s Namibijom, sa Zambijom na istoku ima granicu od 1,110 km, s Demokratskom Republikom Kongo na sjeveru i sjeveroistoku 2,511 km, a obalna linija prema Atlantskim oceanu je 1,600 km. Enklava Cabinda graniči s Republikom Kongo na sjeveru u dužini od 201 km.
Klima
Prosječna temparatura na obali je 16 °C zimi i 21 °C ljeti. Unutrašnjost zemlje je u pravilu toplija i s manje padalina.
Politika
Državno geslo Angole je latinska fraza Virtus Unita Fortior, koja se može prevesti kao "Vrlina je snažnija u jedinstvu". Angola je unitarna predsjednička republika s razvijenom trodiobom vlasti na izvršnu, zakonodavnu i sudsku. Aktualno državno uređenje te prava i obveze pojedinih grana vlasti regulirano je Ustavom iz 2010. godine, koji je zamijenio onaj iz 1992. godine.
Izvršnu vlast u Angoli sačinjavaju predsjednik, potpredsjednik i Vijeće ministara. Aktualni predsjednik je João Lourenço, koji tu dužnost obnaša od 2017. godine. Povijesno gledano, Angola je poznavala i funkciju premijera, ali ista je ukinuta donošenjem novog ustava 2010. godine. Zbog predsjedničkog uređenja, praktički sva politička most u Angoli je desetljećima koncentrirana u funkciji predsjednika te zemlje. Ovo je dodatno naglašeno ustavom iz 2010. godine.
Legislativnu vlast predstavlja Narodna skupština (Assembleia Nacional), jednodomni parlament s 220 zastupnika. Mandat zastupnika teoretski traje četiri godine, međutim dogodilo se da je saziv parlamenta izabran 1992. godine formalno opstao sve do 2008. godine jer u tom periodu nisu održani izbori. Od 220 zastupnika, njih 130 se bira proporcionalnom reprezentacijom, a ostalih 90 preko provincijskih okruga. Ustavom iz 2010. godine, uloga Narodne skupštine je drastično smanjena. Tri najveće političke stranke u Angoli su MPLA, UNITA i FNLA.
Sudska vlase je promjenom ustava 2010. godine također izgubila na značaju. Najviši redovni sud u zemlji je Vrhovni sud (Tribunal da Relacao), čije suce imenuje osobno predsjednik. Najviša sudska instanca je Ustavni sud, koji ima ovlasti sudske revizije, a čiji redovni sastav broji 11 članova. Po četiri člana biraju predsjednik i Narodna skupština svaki, dva izabire Vrhovno sudsko vijeće, a jednog javnost.
Na vanjskopolitičkom planu, Angola uvelike ovisi o Sjedinjenim Državama i njihovoj pomoći. Angola ima ukupno 58 veleposlanstava u svijetu te 11 generalnih konzulata. S druge strane, u Luandi se trenutno nalaze 53 veleposlanstva stranih zemalja.
Administrativna podjela
Angola je podijeljena na 18 provincija (províncias) u 163 općine. Općine se dalje dijele na 475 komuna. Provincije su sljedeće: