cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Keira Knightley
Privatni život
Najtlijeva je izjavila da se oseća neprijatno doterujući se i da joj se Britanci više dopadaju od Amerikanaca, zato što veruje da se Britanci manje brinu zbog svog izgleda. Negirala je glasine da pati od anoreksije, iako je priznala da u njenoj porodici postoji istorija te bolesti; njen izgled na premijeri filma „Pirati sa Kariba: Tajna škrinje“ uzrokovao je medijske špekulacije da njena ekstremno mršava figura ima veze sa poremećajem ishrane. U julu 2006. izjavila je da veruje da je postala zavisna od rada, istakavši da joj se poslednjih pet godina spojilo u jednu. ”Ne mogu da vam kažem šta se desilo prošle godine ili one pre” dodavši da radi previše i da se boji da će, ako nastavi da radi dotadašnjim tempom, zamrzeti ono što voli. Postoji mogućnost da zbog toga Najtlijeva jednu godinu pauzira kako bi putovala i usredsredila se na svoj privatni život.
Sangamon County, Illinois
je okrug u američkoj saveznoj državi Ilinois.
3645 Fabini
3645 Fabini je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,700 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,1.
Sangamon County, Illinois
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 197.465, što je 8.514 (4,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Keira Knightley
Privatni život
Kira Najtli je vatreni navijač kluba Vest Hem junajted.
Uvea
Uvea ili Uveanci predstavlja naziv za polinežanski narod koji živi na otoku Wallis, dijelu francuskog prekomorskog teritorija Wallis i Futuna.
Bradfordsville, Kentucky
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 294, što je 10 (-3,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Tronzano, Ascoli Piceno
Tronzano je naselje u Italiji u provinciji Ascoli Piceno, u regiji Marche.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 30 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 400 m.
Bussy-Albieux
Bisi Albje je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Loara koja pripada prefekturi Monbrizon.
Flor de Mayo, Huixtla
Flor de Mayo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Huixtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 149 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 904 m.
Ignacio Zaragoza, Candelaria
Ignacio Zaragoza je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Campeche, u opštini Candelaria.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 45 m.
Sulpicije Sever
Sveti Sulpicije Sever (Sulpicius Severus, cca. 363 - cca. 425) bio je kasnoantički kršćanski pisac rodom iz Akvitanije. O njegovom životu postoje oskudni podaci; poticao je od ugledne aristokratske porodice i u mladosti se bavio pravom prije nego što je postao svećenik. Bio je prijatelj Genadija od Masilije koji je poslije napisao njegovu biografiju. Sam Sever je najpoznatiji po djelu Život svetog Martina, u kojoj je opisao svog prijatelja Martina od Toursa, a koja se smatra jednom od prvih hagiografija. Historičarima je, međutim, daleko zanimljivija njegova Chronica koja se smatra vrijednim izvorom podataka za arijanski spor, kao i priscilijanstvo.
Ellenton, Florida
Elenton je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Florida.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.275, što je 1.133 (36,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Murong Long
Murong Long (慕容隆) (? - 397), formalno Princ Kang od Gaoyanga (高陽康王) bio je vojskovođa i carski princ kineske/Xianbei države Kasniji Yan. Bio je sin njenog osnivača Murong Chuija (car Wucheng) i brat Murong Baoa (car Huimin). Rođen je u državi Raniji Yan, ali je odrastao u državi Raniji Qin, te je sudjelovao u ustanku Xiabeija 384. nakon koga je njegov otac osnovao državu Kasniji Yan. Bio je sposoban vojnik, ali brat nije slušao njegove savjete, pogotovo kada je država Kasniji Yan došla pod udar suparničke države Sjeverni Wei i njenog princa Tuoba Guija. Godine 397. je njegov nećak Murong Hui, ljut zbog toga što nije postao krunski princ, podigao ustanak, tokom koga je Murong Long ubijen. Ustanak je, međutim, ugušen, a Murong Hui uhvaćen i pogubljen.
Cuadrilla Nueva, Quechultenango
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 111 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1319 m.
Garrett Wang
Garrett Richard Wang (kinesko ime: ) (15. decembar 1968 -) je američki glumac, najpozatiji po ulozi zastavnika Harryja Kima u TV-seriji Star Trek: Voyager.
Kibernetski prostor
Kibernetski ili sajber-prostor (, IPA: ) je zamišljeni prostor u kome se odvija komunikacija putem kompjutera, naročito preko interneta, virtuelni prostor. U srpskom jeziku, takođe postoji i reč kiberspejs za ovaj pojam. Sajberspejs je reč koja je u srpski jezik došla iz engleskog, a kiberspejs je složenica između prefiksa grčkog porekla kybernet (és) što znači kormilar.
Termin sajberspejs prvi put je upotrebio pisac naučne fantastike Vilijam Gibson u noveli Burning Chrome iz 1982, da bi koncept razradio u romanu Neuromanser iz 1984. čime je 80-ih godina 20. veka inaugurisao novi podžanr u naučnoj fantastici nazvan sajberpank (takođe i kiberpank), koji prikazuje svet budućnosti u kojem dominiraju tehnologija, mediji i informacija.
Rubén Rodas, Villa Corzo
Rubén Rodas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villa Corzo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 552 m.
Robert Duncan McNeill
Robert Dankan Maknil (Rali, Severna Karolina, SAD, 9. novembar 1964) je američki glumac, filmski i televizijski producent i TV reditelj, najpoznatiji po ulozi Toma Parisa u TV seriji „Zvezdane staze: Vojadžer“.
Maori Kukovih Ostrva
Maori Otočja Cook je naziv za polinežansko domorodačko stanovništvo, srodno Maorima na Novom Zelandu, koje se nalazi na otočju Cook.
Imaju osam različitih dijalekata, od kojih je jedan srodan samoanskom jeziku.
Shadybrook, Texas
Shadybrook je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.967 stanovnika.
Si tous les gars du monde
Si tous les gars du monde je francuski crno-bijeli igrani film snimljen 1956. u režiji Christian-Jacquea. Po žanru predstavlja kombinaciju drame i pustolovnog filma. Radnja započinje kada se naglo razboli posada francuskog ribarskog broda u Sjevernom moru, a poslani poziv u pomoć jedini uspije dobiti radio amater iz Togoa (u tadašnjoj Francuskoj Zapadnoj Africi) te pokreće akciju slanja spasonosnog seruma u kojoj će, sticajem okolnosti, sudjelovati ljudi iz različitih zemalja, uključujući kako bivše neprijatelje iz Drugog svjetskog rata, tako i protivnike s druge strane Željezne zavjese. Si tous les gars du monde je bio inspiriran stihovima pjesme La Ronde Paula Forta, poznate po zalaganju za suradnju među ljudima, a njegova duboko humanistička poruka i veličanje međunarodne suradnje je prilično imponirala tadašnjoj publici zastrašenoj Hladnim ratom. Pjesmu iz filma je snimio francuski vokalni sastav Les Compagnons de la chanson i sljedeće godine je postala veliki hit. Sam je film, pak, dobio niz međunarodnih nagrada, uključujući Kristalni globus na Festivalu u Karlovym Varyma.
Ragoli, Trento
Ragoli je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 425 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 559 m.
Candida Casa
Candida Casa je naziv za crkvu u gradu Whithorn u Gallowayu u jugozapadnoj Škotskoj, koju je, po predaji, sredinom 5. vijeka podigao sveti Ninijan prilikom misije pokrštavanja Pikta. Naziv dolazi od latinskog gdje doslovno znači: "Svijetla kuća". U ranom srednjem vijeku je crkva, usprkos političke nestabilnosti, bila popularno mjesto hodočašća, a 1128. postala sjedište obnovljene whithornske biskupije. Ubrzo nakon toga je na mjestu Candida Case sagrađena katedrala i priorat.
Naproksen
Naproksen (INN, po IUPAC-u (+)-(S)-2-(6-metoksinaftalen-2-il)propionska kiselina) spada u grupu nesteroidnih antiinflamatornih lekova. Njegova hemijska formula je C14H14O3. Obično se upotrebljava za smanjivanje bola, groznice, upale i ukočenja uzrokovanih osteoartritisom, reumatoidnim artritisom (RA), psorijatičkim artritisom, anskiloznim spondilitisom, gihtom, povredama (lomovima kostiju), tendonitisom, bursitisom i drugim reumatskim bolestima. Naproksen i natrijum naproksen su zaštićeni trgovačkim imenima, kao npr. Alev, Anaproks, Miranaks, Naprogesik, Naprosin, Naprelan, Sinfleks i mnogim drugim. Naproksen je izveden na tržište 1976, te korišten pod imenom Naprosin, dok je natrijum naproksen prvi put korišten 1980. pod imenom Anaproks. Još uvek se koristi u mnogim zemljama sveta samo uz lekarski recept. Američka FDA je 1994. godine odobrila prodaju natrijum naproksena bez lekarskog recepta, pod trgovačkim imenom Alev. U Australiji se prodaju male doze natrijum naproksena takođe bez lekarskog recepta.
Nepoželjna dejstva
COX-2 selektivni i neselektivni NSAID-i mogu da dovedu do povećanja broja ozbiljnih i potencijalno fatalnih kardiovaskularnih slučajeva, kao što su miokardijalne infrakcije i moždani udari. Iz jedne analize objavljene 2011. u British Medical Journal proizilazi da je od svih ispitanih NSAID-a, naproksen vezan za sveukupno najmanji broj kardiovaskularnih rizika. Ovaj lek je imao oko 50% rizika od moždanog udara ibuprofena. Takođe je ustanovljeno da je vezan za manji broj srčanih udara u poređenju sa kontrolnim grupama.
Nesteroidni antiupalni lekovi protiv bolova, poput Naproksena, mogu da utiču na i redukuju efikasnost SSRI antidepresiva
Struktura
Naproksen je član NSAID familije 2-arilpropionskih kiselina (profena). Slobodna kiselina je bezmirisna, bela kristalina supstanca. Naproksen je rastvoran u lipidima, a praktično je nerastvoran u vodi. On ima tačku topljenja od 152-154 °C.
Sinteza
Naproksen se industrijski proizvodi na sledeći način:
Više drugih sintetičkih puteva je takođe poznato.
San Fernando, Jonuta
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 7 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2 m.
3646 Aduatiques
3646 Aduatiques je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,755 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,7.
Košutići (Višnjan)
Košutići je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Višnjan, Istarska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 8 stanovnika te 5 obiteljskih kućanstava.
Schuyler County, Illinois
je okrug u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 7.544, što je 355 (4,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Lamont Johnson
Ernest Lamont Johnson Jr. (30. septembar 1922 – 24. oktobar 2010) bio je američki režiser i glumac, najpoznatiji po radu na televiziji.
Tahićani
thumb|mini|Tahićani u kasnom 19. stoljeću thumb|mini|Suvremene tahićanske djevojke Tahićani, na tahićanskom Ta'ata Tahiti (Ma'ohi)), domorodački polinezijski narod Tahitija i još trinaest Društvenih otoka. Po popisu stanovništva iz kolovoza 2007. ima ih 178 133. Služe se tahićanskim i francuskim jezikom, a danas su po vjeroispovijesti mahom kršćani (kalvinisti ili rimokatolici).
Kolaboracija
Kolaboracija (lat. co- = „sa-“, laborare = „raditi“) označava suradnju pojedinaca ili skupina radi postizanja određenog cilja. Nakon Drugog svjetskog rata naziv je počeo označavati suradnju pojedinaca ili vlada sa okupatorskim vlastima nacističke Njemačke.
Vrste suradnje:
Čehoslovačka
U patronatu Češke i Moravske Emanuel Moravec bio je ministar prosvjete i javnog prosvjetiteljstva. Njegovo ime danas u Češkoj slovi kao simbol češkog kvislinga. Posljednji čehoslovački predsjednik Emil Hácha postao je "predsjednik" protektorata i uhićen kao suradnik nakon oslobođenja 1945. Zbog suradnje s nacističkom Njemačkom, predsjednik Slovačke Republike Jozef Tiso pogubljen je 1947. g.
Belgija
Reksizam je bio fašistički pokret osnovan u Belgiji oko 1930 g. Osnovao ga je Léon Degrelle. Od svibnja 1940. Rexisti su surađivali s nacistima tijekom njemačke okupacije Belgije. Nakon završetka Drugog svjetskog rata pokret je zabranjen. I flamanski nacionalisti u sjevernoj Belgiji bili su uključeni u suradnju i u velikom broju se dobrovoljno prijavljivali za Waffen SS. Tadašnji predsjednik Belgijske Laburističke stranke Henri de Man raspustio je stranku i sudjelovao u osnivanju radničke organizacije sličnoj NSDAPu.
40 posto belgijskih Židova nisu preživjeli holokaust. Oko 60% uspjelo je preživjeti skrivajuci se od progonitelja u ratu. Većina građevinskih nadzornika Wehrmachta u sjevernoj Francuskoj bili su Belgijanci.
mini|[[Philippe Pétain i Adolf Hitler 1940.]] thumb|[[Pavle Đurišić i Pirzio Biroli, italijanski guverner Crne Gore.]]
Francuska
Višijska Francuska ili Višijski Režim je od srpnja 1940. do kolovoza 1944. kao marionetska država Velikog Njemačkog Reicha surađivala s Nacističkom Njemačkom i Silama Osovina. Režim je donio oštre mjere za isključenje i progon Židova i masona. Između 1941. i 1944. uz sudjelovanje francuskih dužnosnika oko 75.000 Židova (uključujući i 12.000 djece) bilo je deportirano u koncentracijske logore, gdje su ubijeni. Jedan od najpoznatijih kolaboracionista bio je Maurice Papon.
Velika Britanija, Irska
Britanska unija fašista pod vodstvom Oswalda Mosleya željela je surađivati s Trećim Reichom. Fašistički pokret Greenshirts tražio je savez s Trećim Reichom.
Lihtenštajn
Njemački narodni pokret u Lihtenštajnu bio je pod utjecajem NSDAPovog ogranka. Bilo je vrlo ograničen i imao samo relativno mali broj sljedbenika.
Mađarska
thumb|13. oružana gorska divizija SS-a "Handschar" Nakon pada Istvána Horthya, zemlja je okupirana od strane njemačkih postrojba, a na vlast su postavljeni Strelasti križevi pod vodstvom Ferenca Szálasija koji su surađivali s nacističkim okupatorima i spriječili povlačenje Mađarske iz rata. thumb|[[Strelasti križevi 1944.]]
Istočna Europa
Pripadnici sovjetskih manjinskih naroda koji su surađivali s vlastima Trećeg Reicha bili su na primjer gruzijska Legija ili Latvijska SS-postrojba. thumb|right|Ukrajinski lovci na Partizane 1943. Ukrajinski dragovoljci kao što su 14 odjel grenadirskiog SS-a (Galicijski broj 1) (22.000 vojnika) ili bojne Slavuj" i "Roland" (oko 1000 vojnika).
Ruska oslobodilačka vojska (ROA) bila je Ruska vojska, koja se borila na kraju Drugog svjetskog rata pod zapovjednistvom Generala Andreja Andreyevicha Vlasova na strani Wehrmachta. Obuhvačala je oko 50.000 dragovoljaca. To su bili kozaci, bivši vojnici Bijele garde i ruski ratni zarobljenici koji su željeli izbjeći izgladnjivanje.
Srbija
Srpski četnici Dragoljuba Draže Mihailovića i Srpski dobrovoljački korpus Dimitrija Ljotića surađivali su od 1941. do 1945. sa snagama Osovine. Milan Nedić je vodio marionetski režim u Srbiji.
Nezavisna Država Hrvatska
Hrvatske i muslimanske ustaške postrojbe pod vodstvom Ante Pavelića surađivale su od 1941. do 1945. sa snagama Osovine. Muslimani i u manjem broju Hrvati su bili uključeni u 13. oružanu gorsku diviziju SS-a "Handschar".
Norveška, Danska
Prezime Vidkuna Quisling poslužilo je za naziv "Kvisling". Njegov pokret Nasjonal Samling postojao je i prije rata. I nakon njemačke okupacije vlada Danske nije se pridružila koaliciji protiv Hitlera, nego Antikominterni. Tisuće danskih dragovoljaca se borilo u njemačkom jedinicama.
Grčka
U zauzetoj Grčkoj "Sigurnosna bojna" podržava njemačke okupacijske snage u njihovoj borbi protiv komunističkih ELAS partizana. Georgios Tsolakoglou i Konstantinos Logothetopoulos osnovali su marionetsku vladu.
398
thumb|Jovan Hrizostom
Godina 398. (CCCXCVIII) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Augusta i Eutihijana (ili, rjeđe, godina 1151. Ab urbe condita). Oznaka 398. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Jennifer Lien
Jennifer Ann Lien (24. august 1974 -) je bivša američka glumica, najpoznatija po tumačenju lika Kes u TV-seriji Star Trek: Voyager. Lien je u braku sa sineastom Philom Hwangom, Nakon što joj se 2002. rodio sin Phil, odlučila se povući iz glume kako bi se potpuno posvetila porodici.
Fiorentina, Bologna
Fiorentina je naselje u Italiji u provinciji Bologna, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 46 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 9 m.
Retinal oksidaza
Retinal oksidaza (, retinenska oksidaza) je enzim sa sistematskim imenom retinal:kiseonik oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim može da bude isti kao i EC 1.2.3.1, aldehidna oksidaza.
Santiago Malacatepec, San Juan Mazatlán
Santiago Malacatepec je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini San Juan Mazatlán.
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 1173 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 987 m.
Faktor XIII
right|thumb|260px|Faktor XIII unakrsno vezuje fibrin
Faktor XIII (stabilizacioni faktor fibrina) je enzim krvnog koagulacionog sistema koji unakrsno vezuje fibrin.
Funkcija
Faktor XIII je transglutaminaza koja cirkuliše u plazmi kao heterotetramer dve katalitičke A podjedinice i dve noseće B podjedinice. Kad trombin konvertuje fibrinogen u fibrin, od fibrina se formira proteinska mreža u kojoj je svaka E-jedinica unakrsno povezana sa samo jednom D-jedinicom. Faktor XIII se aktivira trombinom i postaje faktor XIIIa. Za aktivaciju u Faktor XIIIa neophodan je kalcijum kao kofaktor. Presecanje trombinom između ostataka Arg37 i Gly38 na N-terminusu A podjedinice dovodi do oslobađanja aktivacionog peptida (MW 4000 Da). U prisustvu kalcijuma noseće podjedinice se disociraju od katalitičkih, dolazi do konformacione promene faktora XIII i izlaganja katalitičkog cisteina. Nakon aktivacije trombinom, faktor XIIIa deluje na fibrin čime se formiraju γ-glutamil-Є-lizil amidne unakrsne veze između molekula fibrina, koji poprima oblik nerastvornog ugruška.
Otkriće
FXIII je poznat kao Laki-Lorand faktor, po naučnicima koji su predložili njegovo postajanje 1948. Standardizacija nomenklature je predložena 2005.
Sârbi, Banca
Sârbi je naselje u Rumuniji u okrugu Vasluj u opštini Banca.
Al Mushayn, Hajjah
Al Mushayn je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Sârbi, Banca
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 386 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 79 m.
Al Mushayn, Hajjah
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 850 m.
Tris(8-hidroksihinolinato)aluminijum
Tris(8-hidroksihinolinato)aluminijum je organsko jedinjenje, koje sadrži 27 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 468,503 Da.
Courlac
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 59 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 8 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 6,58 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 122 metara (maksimalnoj 139 m, a minimalnoj 48 m).
Nuevo Xcán, Lázaro Cárdenas
Nuevo Xcán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Quintana Roo, u opštini Lázaro Cárdenas.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 1130 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 24 m.
Arijand
Arijand (grč. Aryandes) je bio perzijski plemić koji je od 525. pne. vladao kao prvi satrap Egipta u službi Perzijskog Carstva.
Pozadina
thumb|right|250px|Položaj drevnog [[Peluzija na karti modernog Egipta, gdje se održala bitka kod Peluzija (30 km jugoistočno od modernog grada Port Saida)]] thumb|right|250px|[[Kambiz II. kažnjava Psamtika III. (perzijski pečat)]]
Godine 526. pne. umire egipatski faraon Amazis II., a na egipatsko prijestolje dolazi njegov sin Psamtik III. koji se morao suočiti sa perzijskom prijetnjom egipatske samostalnosti. Naime, Perzijsko Carstvo predvođeno Kirom Velikim osvojilo je tri najveće sile u regiji: Medijsko Carstvo, Lidiju i Babiloniju, nakon čega je Egipat ostao jedina samostalna sila. Egipatsku subinu zapečatio je sam Amazis II. kada se pridružio lidijskom vladaru Krezu koji je 547. pne. odlučio napasti Perzijance vjerujući kako ih može pokoriti, no teško je poražen pa su Perzijanci već iste godine prodrli u Lidiju, porazili Kreza u Sardu, te pripojili njegovu državu Perzijskom Carstvu. Osam godina kasnije pada i Babilonija, nakon čega Kir Veliki postavlja garnizon u Gazi, gradu na mediteranskoj obali koji se nalazio u neposrednoj blizini samog Egipta. Nakon Kirove smrti 530. pne. naslijeđuje ga sin Kambiz II. koji nastavlja politiku proširenja carstva, a Egipat uzima kao svoj prioritet.
Nakon nekoliko godina pažljivih priprema, Perzijanci kreću u pohod protiv Egipta. Egipatska mornarica odbila je sudjelovati u ratu, dok je njihova vojska potučena u bitci kod Peluzija (525. pne.) nakon čega Perzijanci ostvaruju kontrolu nad istočnom deltom Nila gdje grade mostobrane. Pad Memfisa bio je samo pitanje vremena, pa je faraon Psamtik III. ubrzo zarobljen. Njegov život je prvotno pošteđen, no nakon što je kasnije podigao pobunu osuđen je na smrt i pogubljen. Perzijski vladar Kambiz II. boravio je u Egiptu sve do 522. pne., pokušavajući osvojiti kraljevstvo Kuš u današnjem Sudanu. Ekspedicija završava neuspjehom, no Kambiz je bio u stanju osvojiti grčku koloniju Cirenu u današnjoj Libiji. Perzijski veliki kralj imao je namjeru ostati u Africi i nastaviti sa osvajanjima, no 522. pne. prima informacije kako se uzurpator Gaumata domogao perzijskog prijestolja predstavljajući se kao Kambizov brat Smerdis, nakon čega žuri natrag u Aziju.
Početak vladavine
Prilikom napuštanja Egipta (522. pne.), Kambiz II. imenuje Arijanda satrapom odnosno egipatskim namjesnikom. Njegova uloga bila je prikupljanje poreza (oko 20 tona srebra godišnje), čuvati suverenitet Perzijskog Carstva (satrap; perz. khšaçapavan znači „čuvar kraljevstva“), te voditi sudstvo. Kako bi se očuvao mir, Arijand je postavio perzijske garnizone diljem Egipta; u nekadašnjem glavnom gradu Memfisu, Peluziju na sjeveru, te Elefantini na krajnjem jugu. Zanimljivost je kako se potonji garnizon sastojao uglavnom od židovskih vojnika.
Arijand se svega nekoliko mjeseci nakon početka satrapske vladavine suočio sa problemom; krajem 522. pne. čovjek po imenu Petubast pokreće pobunu, no Arijand nije mogao računati na potporu glavne perzijske vojske koja se nalazila tisućama kilometara daleko od Egipta. Uzroci ove pobune nisu poznati, no makedonski autor Polijen u zbunjujućem izvještaju navodi kako se pokrenuta zbog visokih poreza.
Iste godine u Siriji prirodnom smrću umire Kambiz II., te ostavlja perzijsku vojsku bez zapovjednika. U isto vrijeme postaje jasno kako je uzurpator perzijskog prijestolja lažni Smerdis, odnosno Gaumata iz magijske svećeničke klase. Kambizov kopljonoša Darije imenovan je zapovjednikom vojske, nakon čega zajedno sa šest perzijskih plemića pokreće zavjeru u kojoj je lažni veliki kralj u Mediji svrgnut i ubijen. Od tada Darije Veliki postaje vladarom Perzijskog Carstva, no unatoč tome što je možda želio poslati pojačanja Arijandu, u srcu Perzije izbija građanski rat protiv plemića Vahijazdate, a pobune izbijaju i u Babiloniji i Mediji pa Darije nije bio u situaciji poslati vojsku u Egipat. Godine 521. pne. u Perziji nastupa mir, a Arijand istovremeno uspješno guši egipatski ustanak vlastitim snagama. Ipak, politička situacija u Egiptu je bila dovoljno zabrinjavajuća pa 518. pne. osobno dolazi u Egipat.
U službi Darija Velikog
Arijand se u četiri i pol godine satrapske vladavine Egiptom upoznao sa ponašanjem lokalnog stanovništva pa je naučio kako pridobiti podršku perzijskoj vrhovnoj upravi. Nekoliko tjedana uoči Darijevog dolaska u Egipat, uginuo je bik Apis, kojeg su Egipćani smatrali utjelovljenjem Ptaha odnosno simbolom snage i plodnosi. Darije je nakon dolaska pokopao životinju i naredio potragu za novim Apisom, koji je pronađen (imenovan) 9. studenog 518. pne. Pretpostavlja se kako je Arijand savjetovao Darija kako da se ponaša prema toj životinji koju su stari Egipćani smatrali božanstvom. Također, savjetovao ga je i da pokloni darove hramu Neita u gradu Siasu, te hramu Ozirisa u Busirisu. U oazi Kharga Darije je dao obnoviti i nadograditi hram u Hibisu koji je bio posvećen Amonu, te kojeg je započeo graditi Psamtik II. (595. - 589. pne.).
Arijand je nastavio s vanjskom politikom koju su provodili posljednji faraoni pa je krenuo u pohod protiv Kirenaike na zapadu, u čemu se pokazao uspješnijim od ranijih egipatskih vladara. Nakon što je cirenski kralj Arkesilaj prognan i ubijen 512. pne., njegova majka Feretima pozvala je Perzijance. Arijand je prihvatio njen poziv i poslao vojsku, kojom su zapovijedali Perzijanac Badro i Egipćanin Amazis (vjerojatno sin Psamtika III., iako Herodot tvrdi kako je i on bio Perzijanac iz Pasargada ). Njih dvoje osvojili su grad Barcu, dok su Feretima i njezin unuk Bat platili danak pa nije bilo potrebe za osvajanjem Cirene. Darije Veliki i Arijand dali su iskopati i prvi Sueski kanal između Nila i Crvenog mora, koji je u potpunosti izgrađen 497. pne. Ideja o spajanju Crvenog mora s Mediteranom pojavila se mnogo ranije, no niti jedan faraon nije bio u stanju izgraditi takav kanal.
Kraj vladavine
thumb|right|250px|Tip IIIb perzijskog [[darika iz oko 490. pne.]]
Pretpostavlja se kako je Arijand umro 492. pne., a njegov kraj opisuje grčki povjesničar Herodot:
Izuzimajući priču o kovanicama, uzroke treba potražiti i u drugim činjenicama. Naime, godine 499. pne. Grci podižu jonski ustanak zbog čega je mornarica bila prijeko potrebna Perzijancima. Grci su istovremeno okupirali i dio Cipra, pa je lojalnost feničkih gradova stavljena na veliku kušnju budući kako su znali da će u slučaju pada Cipra postati idućom metom Grka. Perzijancima je pomoć ponudio upravo Egipat pod Arijandom, što svjedoči kako je bio vrlo lojalan kraljevskom dvoru. Postoji mogućnost i kako je Darije dao pogubiti Arijanda zbog prevelikih simpatija prema Egipćanima, no to je samo predmet povijesnih špekulacija. Na Darijevoj grobnici u Nakš-i Rustamu spominje se kako perzijski vladar nije bio prijeke naravi, što opovrgava Herodotovu veziju Arijandove smrti. Na mjestu egipatskog satrapa Arijanda je 492. pne. naslijedio Farandat.
El Brillante, Pánuco
El Brillante je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Pánuco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 3 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 16 m.
Bucecea, Bucecea
Bucecea je naselje u Rumuniji u okrugu Botošani u opštini Bucecea.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 5143 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 265 m.
Guinnazzi, Avellino
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 77 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 384 m.
Newton Hamilton, Pennsylvania
Njuton Hamilton je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Neamin
Neamin (neomicin A) je aminoglikozidni antibiotik.
Murong Lin
Murong Lin (慕容麟) (? - 398) je bio vojskovođa i carski princ kineske/Xianbei države Kasniji Yan. Bio je sin njenog osnivača Murong Chuija (car Wucheng) i brat njegovog nasljednika Murong Baoa (car Huimin). Kineski historijski izvori ga opisuju kao vojnički nadarenog, ali lišenog bilo kakvog morala i sklonog izdaji. Tako je svog oca izdao još 369. kada je kao princ države Raniji Yan nastojao pobjeći u državu Raniji Qin. Otac mu je oprostio, te je ostao u njegovoj, a kasnije i u bratovoj službi. Godine 397. se za vrijeme rata sa Sjeverni Weijem i opsade prijestolnice Zhongshan, pobunio protiv brata. Kada to nije uspjelo, prebjegao je kod strica Murong Dea u državu Južni Yan. Tamo je planirao još jednu pobunu, ali ju je Murong De razotkrio i dao pogubiti svog nećaka.
San José del Fresno, Maravatío
San José del Fresno je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Maravatío.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2084 m.
Oberostendorf
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Ostalgoj Oberostendorf se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Ostalgoj. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 674 metra. Površina opštine iznosi 21,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.296 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 62 stanovnika/km².
Maori
Maori ili Māori je naziv za polinežansko domorodačko stanovništvo na Novom Zelandu.
Riječ "Maori" na maorskom jeziku znači "normalan" ili "čovjek koji se razlikuje od bogova".
Računa se da su Maori na Novi Zeland stigli iz Istočne Polinezije krajem 1. milenijuma. Smatra se da je Novi Zeland jedno od posljednjih područja na koje je stupila ljudska noga prije dolaska moderne civilizacije. Maori su živjeli u izolaciji sve do 18. vijeka kada su započeli kontakti s Evropljanima. Godine 1840. je Velika Britanija anektirala Novi Zeland, s time da je sporazumom u Waitangiju Maorima garantirana autonomija. No, što zbog bolesti na koje nisu imali imunitet, što zbog periodičnih oružanih sukoba, broj Maora se u 19. vijeku počeo rapidno smanjivati.
Tek je 1960-ih i 1970-ih došlo do kulturne renesanse među Maorima, koji danas čine 14.7 % stanovništva Novog Zelanda.
Kranjci (Labin)
Kranjci je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Labina, Istarska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 96 stanovnika te 38 obiteljskih kućanstava.
Shady Hollow, Texas
Shady Hollow je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 5.004 stanovnika.
Kalikrein
Kalikreini su podgrupa serinskih proteaza, enzima koji imaju sposobnost razlaganja peptidnih veza u proteinima. Kod ljudi, kalikrein plazme    (KLKB1) nema poznatih homologa, dok tkivne kalikreinu srodne peptidaze (KLKs) kodiraju familiju od petnaest blisko srodnih serinskih proteaza. Ti geni su locirani na hromozomu 19q13, i formiraju najveći kluster susednih proteaza u ljudskom genomu. Kalikreini su odgovorni za koordinaciju raznih fizioloških funkcija uključujući krvni pritisak, utečnjavanje semena i deskvamaciju kože.
Montemezzo, Como
Montemezzo je naselje u Italiji u provinciji Como, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 287 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 563 m.
Cockeysville, Maryland
Kokizvil je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Merilend.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 20.776, što je 1.388 (7,2 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Tufo, Ascoli Piceno
Tufo je naselje u Italiji u provinciji Ascoli Piceno, u regiji Marche.
Oberottmarshausen
Oberotmarshauzen je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 46 opštinskih središta okruga Augsburg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.660 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9772186.
Zanganili, Padova
Zanganili je naselje u Italiji u provinciji Padova, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 129 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 24 m.
Tufo, Ascoli Piceno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 738 m.
El Laurel, Candelaria
El Laurel je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Campeche, u opštini Candelaria.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 37 m.
Lan Han
Lan Han (蘭汗) (? - 15. august 398) bio je službenik kineske/Xianbei države Kasniji Yan, odnosno ujak njenog osnivača Murong Chuija. U proljeće 398. je mučki ubio Murong Chuijevog sina i nasljednika Murong Baoa (car Huimin) te zauzeo njegovo prijestolje. Međutim, samo nekoliko mjeseci ga je sa vlastitom braćom uspio zavadati Murong Baov sin Murong Sheng (car Zhaowu), koji je potom iskoristio priliku da ga ubije te potom preuzem prijestolje.
Ethan Phillips
Itan Filips (Garden Siti, Njujork, SAD, 8. februar 1955) je američki glumac, najpoznatiji po ulozi Niliksa u TV seriji „Zvezdane staze: Vojadžer“.
Rampelotti, Trento
Rampelotti je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 692 m.
Banks, Idaho
Banks je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Ajdaho.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 17.
Karis Paige Bryant
Karis Pejdž Brajant (16. jun 1985.) poznata je po maloj ulozi Dženi Gordon u nekoliko epizoda druge sezone američke televizijske serije "Čari".
La Ciénega, Tepatitlán de Morelos
La Ciénega je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tepatitlán de Morelos.
Peptidaza infektivnog pankreasnog nekroznog birnavirusa Vp4
Peptidaza infektivnog pankreasnog nekroznog birnavirusa Vp4 (, proteaza virusa infektine pankreasne nekroze, IPNV Vp4 proteaza, IPNV Vp4 peptidaza, NS proteaza, NS-asocirana proteaza, Vp4 proteaza) je enzim. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Infektivni pankreasni nekrozni virus (IPNV) je birnavirus koji uzrokuje akutnu, zaraznu bolest kod mladih pastrmki.
La Ciénega, Tepatitlán de Morelos
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 120 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1880 m.
Los Fresnos, San Juan Mazatlán
Los Fresnos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini San Juan Mazatlán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 868 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 136 m.
3648 Raffinetti
3648 Raffinetti je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,415 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,0.
Murong Nong
Murong Nong (慕容農) (? 398), formalno Princ Huanlie od Liaoxija (遼西桓烈王), bio je general i carski princ kineske/Xianbei države Kasniji Yan. Bio je sin osnivača Murong Chuija (car Wucheng) i brat Murong Baoa (car Huimin). Bio je sposoban vojnik koji se značajno pridonio osvajanju država Wei 392. i Zapadni Yan, zbog čega je stekao popularnost. Međutim, u sukobu sa Sjevernim Weijem se pokazao inferiornim Tuoba Guiju, a to je 398. omogućilo Lan Hanovu pobunu prilikom koje je zarobljen i pogubljen.
Robert Picardo
Robert Picardo (27. oktobar 1953 -) je američki glumac, najpoznatiji po ulozi hologramskog ljekara u TV-seriji Star Trek: Voyager. Prije toga je imao zapažen nastup kao dr. Dick Richards u TV-seriji China Beach, a potom i kao Richard Woolsey u TV-serijama Stargate SG-1, Stargate Atlantis i Stargate Universe.
Kraljevo Selo
Kraljevo Selo je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Bosiljevo, Karlovačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 4 stanovnika te 2 obiteljskih kućanstava.
3649 Guillermina
3649 Guillermina je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 3,139 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,8.
Nebracetam
Nebracetam je nutropski iz racetamske familije, i antidepresiv (agonist M1 acetilholinskog receptora).
Scott County, Illinois
je okrug u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 5.355, što je 182 (-3,3 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Bočno-prugasti šakal
Bočno-prugasti šakal ili Bočno-prugasti čagalj (latinski: Canis adustus) je vrsta čaglja, porijeklom iz središnje te južne Afrike. Za razliku od svog rođaka, manjeg crnoleđog čaglja, koji obitava u otvorenim ravnicama, prugasti čagalj primarno obitava u šumama i šikarama.
Fiumetto, Bologna
Fiumetto je naselje u Italiji u provinciji Bologna, u regiji Emilia-Romagna.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 49 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 225 m.
Bočno-prugasti šakal
Prugasti čagalj je težak od 6,5 do 14 kg, duljine glave i tijela od 69 do 81 cm te duljine repa od 30 do 41 cm. Visina do ramena može biti u rasponu od 35 do 50 cm. Njegovo krzno je sivo. Leđa su tamnije sive nego donji dio trupa, rep je crn s bijelim vrhom. Nejasne bijele pruge su prisutni na bokovima. Lubanja je slična onoj u crnoleđeg čaglja, ali je ravnija, s dužim i užim nosnicama.
Države u kojima obitava prugasti čagalj su Angola, Bocvana, Kamerun, Srednjoafrička Republika, DR Kongo, Etiopija, Gabon, Kenija, Malavi, Mozambik, Namibija, Niger, Nigerija, Kongo, Senegal, JAR, Sudan, Tanzanija, Uganda, Zambija i Zimbabve.
Teorija zavjere
Konspirativna teorija, konspiracionizam ili teorija zavjere je naziv za spekulacije koje su suprotstavljene široko uvriježenom (ili etabliranom) objašnjenju ili tumačenju nekih događaja ili niza događaja, te pretpostavljaju zavjeru vladajućih struktura s ciljem da se zavara javnost, odnosno uklone svi dokazi koji bi mogli osporiti "službenu" verziju.
Bitna komponenta teorije zavere je da one koji u nju veruju, prema njihovim uverenjima, oslobađa svake odgovornosti za ono što rade.
Konspirativne teorije u pravilu osporavaju mogućnost da se određeni događaj zbio slučajno, ili da su njegovi neposredni sudionici u njemu imali glavnu i odlučujuću ulogu. Konspirativne teorije se nekada mogu razviti u složeni sistem kojim se objašnjava ne samo jedan, nego cijeli niz događaj, uključujući i cijelu historiju nekih država, organizacija ili civilizacija - u tom slučaju se koristi izraz tajna ili alternativna historija.
Moderna sociologija konspirativne teorije ponekad ubraja u tzv. urbane legende. Njihovi zagovornici se često optužuju za širenje paranoje, te izraz konspirativna teorija ima pejorativno značenje.
Kozalj Vrh
Kozalj Vrh je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Grada Duge Rese, Karlovačka županija.
Zalpizaco, Quechultenango
Prema proceni iz 2013. godine u naselju je živelo 120 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 813 m.
Kozalj Vrh
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 96 stanovnika te 32 obiteljskih kućanstava.
Buenavista Mirador, Villa Corzo
Buenavista Mirador je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villa Corzo.
Transformator
Transformator (lat. transformare - preobraziti, pretvoriti) je uređaj koji transformiše električnu struju ili napon u veće ili manje vrednosti. Transformator međuinduktivno povezuje dva električna kola izmjenične struje, i izmjeničnu struju danog napona pretvara u izmjeničnu struju višega ili nižega napona.
Glavni su dijelovi transformatora magnetska jezgra i najmanje dva međusobno odvojena namota (primar i sekundar) s izolacijom (osim kod autotransformatora). U jednofaznom transformatoru primar i sekundar se u načelu sastoji od jednoga, a u trofaznom od triju namota. Primarni i sekundarni namoti obično su postavljeni jedan preko ili pokraj drugoga, kako bi se postigla što bolja međuinduktivna veza. Električna energija prenosi se elektromagnetskom indukcijom od primara na sekundar, bez promjene frekvencije. Ako je napon sekundara veći od napona primara, transformator se naziva uzlazni, a ako je napon sekundara manji silazni.
Povijest
mini|desno|Prvi transformator iz 1885. (Zipernowsky, Déry i Bláthy).
mini|desno|Izboj na [[Teslin transformator|Teslinom transformatoru.]]
Nikola Tesla izumio je 1891. rezonantni Teslin transformator, namijenjen stvaranju vrlo visokoga napona (do nekoliko milijuna volti) uz visoku frekvenciju izmenične struje (10 do 300 kHz). Primar Teslina transformatora sastoji se od električne zavojnice načinjene od žice s malo zavoja, visokonaponskog električnoga kondenzatora i iskrišta. Visoki naponi u Teslinu transformatoru stvaraju snažne iskre ili duge pramenove svjetlosti ako se na vrh sekundarne zavojnice stavi metalni prsten ili toroid, a mogu se pojaviti i drugi učinci, na primjer u blizini sekundara u Geisslerovim cijevima nastaje luminiscencija, i kad one nisu povezane vodičima sa sekundarom. Teslin transformator je svojstven po tome da zbog stojnog vala koji nastaje na sekundarnoj zavojnici proizvodi vrlo visoki napon visoke frekvencije.
Proizvodnja transformatora u Hrvatskoj započela je 1946. u tvornici Rade Končar. Danas se u tvornici Končar–Energetski transformatori proizvode između ostalih generatorski transformatori snage do 800 MVA i napona do 420 kV, transformatori za povezivanje mreža snage do 600 MVA i napona do 420 kV te strujno-naponski mjerni transformatori napona do 420 kV.
Primjena
Transformatori imaju veliku važnost kod prijenosa električne energije na velike daljine. Električne centrale proizvode veoma jaku struju, relativno niskog napona. Kad bi se ova struja dalekovodom vodila do mjesta potrošnje, ti bi vodovi morali imati veliki presjek i nastali bi gubici zbog stvaranja Joulove topline. Zato se kod električnih centrala postavljaju transformatori koji pretvaraju struju velike jačine a niskog napona, u struju male jačine a visokog napona. Time su smanjeni gubici zbog stvaranja topline, a električni vodovi mogu biti maloga presjeka. Kad se ovakva struja visokog napona, na primjer od 100 000 V, dovede na mjesto potrošnje, ona se ponovo transformira na struju niskog napona (na primjer 220 V), a velike jakosti.
Budući da snaga struje zavisi o umnošku U∙I, podizanjem napona moguće je prenijeti istu snagu s slabijom strujom. Struja manje jačine omogućuje manji utrošak provodnika i manje padove napona na dugačkim vodovima, jer je pad napona razmjeran jačini struje kroz provodnik. Zbog toga, električna energija isporučena iz elektrana na visokom naponu od 20 kV (kilovolta) transformira se na visoki napon 110, 220, 400 kV (kilovolta), te visokonaponskim dalekovodima prenosi do mjesta potrošnje. Ondje se električna energija pod visokim naponom transformira na napon gradske mreže.
Važna je i primjena transformatora za pretvorbu napona gradske mreže u manje opasan napon između 12 i 48 V za razne radioničke, upravljačke ili druge uređaje, ili u brojnim elektroničkim uređajima koji rade na istosmjernom naponu od nekoliko volti. U tom slučaju, transformatoru se prigrađuje i prikladan ispravljač za pretvorbu izmjenične struje sekundara u istosmjernu.
U elektronici, transformatori se najčešće nalaze u sledećim delovima elektronskog kola:
Način rada
mini|desno|Glavni dijelovi transformatora.
Na osnovi elektromagnetske indukcije, možemo izmjeničnu struju jedne jačine i napona pretvoriti u izmjeničnu struju iste frekvencije, a druge jačine i napona. U tu svrhu služi električni transformator. On se sastoji od željezne jezgre u obliku okvira, koja je sastavljena od pločica tankog željeznog lima, međusobno izoliranih. Na okviru se nalaze dva namotaja, to jest zavojnice Np i Ns, od kojih je jedna primarna, a druga sekundarna. Ako izmjenična struja ima frekvenciju od 50 Hz, što znači da u jednoj sekundi ide 50 puta u jednom, a 50 puta u drugom smjeru, to će se i magnetski tok u željeznoj jezgri mijenjati istom frekvencijom kojom se mijenja i primarna struja u zavojnici Np. Zbog toga se u sekundarnoj zavojnici Ns inducira izmjenični napon jednake frekvencije.
Neka je na primjer primarna struja 3 A, a napon 500 V. Ako je broj zavoja sekundarne zavojnice 2 puta manji od broja zavoja primarne zavojnice, napon će na krajevima sekundarne zavojnice biti dva puta manji, to jest 250 V, ali će zato struja biti 2 puta veća, to jest 6 A. Označimo li sa Up napon na krajevima primarne zavojnice, sa Us napon na krajevima sekundarne zavojnice, sa Np broj zavoja primarne, a sa Ns broj zavoja sekundarne zavojnice, onda postoji odnos:
koji se zove omjer transformacije. To znači da se naponi na sekundarnoj i primarnoj zavojnici upravno razmjerni s brojem zavoja tih zavojnica. Zanemarimo li gubitke u transformatoru, po zakonu očuvanja energije mora električna snaga sekundarne struje biti jednaka snazi primarne, to jest:
Shady Shores, Texas
Shady Shores je gradić u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 2.612 stanovnika.
Gladwin, Michigan
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 2.933 stanovnika, što je 68 (2,3%) stanovnika manje nego 2000. godine.
Transformator
Način rada
Dakle jačina električne struje u primarnoj i sekundarnoj zavojnici odnose se obrnuto proporcionalno s brojem zavoja. Zbog toga je u našem primjeru struja u sekundarnoj zavojnici 6 A. Napon se snizio, ali se struja povećala jer je broj zavoja u sekundarnoj zavojnici manji od broja zavoja u primarnoj.
Fan Ye
Fan Ye je ime koje nose:
Bayt as Sirrah, Hajjah
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 921 m.
Transformator
Način rada
Takvi transformatori kod kojih primarna i sekundarna strana imaju samo po jedan fazni namotaj zovu se jednofazni transformatori, a služe za transformaciju jednofazne struje. Transformatori koji imaju 3 primarna i 3 sekundarna namotaja zovu se trofazni transformatori i služe za transformaciju trofazne struje.
Vrste
Prema izvedbi, dijelimo transformatore na uljne i suhe. Kod uljnih transformatora cijeli je namotaj smješten u kotlu s uljem radi izolacije i hlađenja. Suhi transformatori hlade se zrakom.
Učinski ili energetski transformator
mini|desno|Učinski ili energetski transformatori 380kV/110kV i 110kV/20kV.
Učinski transformator ili energetski transformator većinom se koristi u prijenosnim i distribucijskim mrežama elektroenergetskog sustava. Radi smanjenja gubitaka i struje praznoga hoda, jezgra učinskoga transformatora slaže se od tankih magnetski orijentiranih limova (radi smanjenja vrtložnih struja). Namoti su građeni od žice kružna presjeka ili profilnih vodiča od elektrotehničkoga bakra električne provodnosti 58∙106 S/m pri 20 °C. Zavoji namota najčešće su izolirani lakom ili papirom. Jezgra i namoti uljnih transformatora uronjeni su u izolacijsku tekućinu (transformatorsko ulje). Toplina razvijena u namotima i jezgri prenosi se preko ulja na takozvani kotao (konzervator) i rashladne uređaje, a odatle u okolinu. Zbog promjene temperature ulje mijenja volumen, pa transformator treba imati dodatni prostor u kotlu ili mogućnost promjene volumena kotla (to jest kotao od valovita lima). Nazivna električna snaga SN transformatora dogovorna je vrijednost njegove prividne snage i osnova je za projektiranje, deklariranje, ispitivanje i određivanje njegove nazivne struje. Nazivni napon UN napon je na koji se transformator priključuje. Nazivna struja IN struja je kroz linijsku stezaljku transformatora; određena je nazivnom snagom i nazivnim naponom, za jednofazne je transformatore određena izrazom:
a za trofazne:
Napon kratkoga spoja Uk napon je koji je potrebno priključiti na linijske stezaljke jednoga namota da bi potekla nazivna struja uz kratko spojene stezaljke drugoga namota; a obično se izražava u postotcima nazivnoga napona:
Transformatorski spoj jest spoj primarnoga i sekundarnoga namota trofaznoga transformatora; spoj dvonamotnoga trofaznoga transformatora označuje se tako da se prvo navede znak spoja višega napona (za spoj u zvijezdu znak Y, u trokut znak D, u cik-cak znak Z), zatim znak spoja nižega napona (y, d i z) i na kraju takozvani satni broj ili satni kut (višekratnik kuta od 30° za koji niski fazni napon zaostaje za istoimenim visokim), na primjer Dy5.
Autotransformator
mini|desno|Autotransformator s promjenjivim [[naponom od 0 V do 240 V.]]