cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neutron
U fizici, neutron je subatomska čestica, simbol ili, bez naelektrisanja i sa masom od 940 MeV/c 2 (1.6749 h 10-27 kg, malo većom od mase protona). Njegov spin je 1/2. Neutron je sastavni deo jezgra svakog atoma osim najrasprostranjenijeg izotopa vodonika, čije se jezgro sastoji samo od jednog protona. Kako se protoni i neutroni slično ponašaju unutar jezgra, i svaki ima masu od aproksimativno jedne jedinice atomske mase, oni se nazivaju nukleonima. Njiova svojstva i interakcije opisuje nuklearna fizika.
Hemijska i nuklearna svojstva nukleusa su određena brojem protona, koji se naziva atomski broj, i brojem neutrona, zvanim neutronski broj. Atomski maseni broj je ukupni broj nukleona. Na primer, ugljenik ima atomski broj 6, i njegov široko zastupljeni izotop ugljenik-12 ima 6 neutrona, dok njegov retki izotop ugljenik-13 ima 7 neutrona. Neki elementi se javljaju u prirodi sa samo jednim stabilnim izotopom, kao što je fluor. Drugi elementi imaju više stabilnih izotopa, kao što je kalaj sa deset stabilnih izotopa.
Unutar nukleusa, protoni i neutroni su međusobno vezani putem nuklearne sile. Neutroni su neophodni za stabilizaciju jezgra. Jedini izuzetak je jednoprotonski atom vodonika. Neutroni se izobilno formiraju u nuklearnoj fisiji i fuziji. Oni su primarni doprinosilac nukleosintezi hemijskih elemenata unutar zvezda putem fisije, fuzije i procesa neutronskog zarobljavanja.
Neutron je esencijalan u produkciji nuklearnog goriva. U deceniji nakon što je neutron otkrio Džejms Čedvik 1932. godine, neutroni su korišteni za uvođenje raznih tipova nuklearnih transmutacija. Sa otkrićem nuklearne fuzije 1938. godine, brzo je shvaćeno da, ako događaj fisije proizvodi neutrone, svaki od tih neutrona može da izazove dalje događaje fisije, itd., u kaskadi poznatoj kao nuklearna lančana reakcija. Ovi događaji i nalazi su doveli do prvog samoodrživog nuklearnog reaktora (Čikaška kamara-1, 1942) i prvog nuklearnog oružja (Triniti, 1945).
Slobodni neutroni, mada direktno ne jonizuju atome, uzrokuju jonizujuću radijaciju. Kao takvi oni mogu da budu biološki hazard, u zavisnosti od doze. Mali prirodni fluks „neutronske pozadine” slobodnih neutrona postoji na Zemlji, uzrokovan zasipanjem kosmičkim zračenjem, i prirodnom radioaktivnošću spontano fizionih elemenata u Zemljinoj kori. Namenski neutronski izvori kao što su neutronski generatori, istraživački reaktori i spalacioni izvori uzrokuju oslobađanje slobodnih neutrona za upotrebu u iradijaciji i u eksperimentima neutronskog rasejavanja.
Osobine
Van jezgra neutroni su nestabilni i imaju vreme polu-raspada od oko 15 minuta. Raspadaju se na proton, elektron i antineutrino. Isti raspad, beta raspad, se odigrava u nekim jezgrima. Unutar jezgra neutron i proton razmenom piona preobraćaju se jedan u drugoga. Neutron je klasifikovan kao barion, i sastoji se od dva down kvarka i jednog up kvarka. Antimaterijski ekvivalent neutrona je antineutron.
Izotopi hemijskih elementa određuju se brojem neutrona u atomskom jezgru. Na primer, izotop ugljenika, ugljenik-12, 12C, ima 6 protona i 6 neutrona, ugljenik-13, 13C, 6 protona i 7 neutrona a ugljenik-14, 14C, 6 protona i 8 neutrona.
Masa
Masa neutrona se ne može direktno odrediti pomoću masene spektrometrije usled nedostatka električnog naboja. Međutim, pošto se mase protona i deuterona mogu meriti pomoću masenog spektrometra, masa neutrona se može izvesti putem oduzimanja mase protona od deuteronske mase, pri čemu je razlika masa neutrona plus energija vezivanja deuterijuma (izražena kao pozitivno emitovana energija). Ova kasnija se može direktno meriti putem merenja energije (B_d) pojedinačnog 0.782 MeV gama fotona emitovanog kad su neutroni zarobljeni protonima (to je egzotermni proces koji se odvija sa neutronima nulte energije), plus mala količina odskočne kinetičke energije (E_{rd}) deuterona (oko 0,06% ukupne energije).
Energija gama zraka se može meriti sa velikom preciznošću pomoću tehnika difrakcije X-zraka, što su prvi put izveli Bel i Eliot 1948. godine. Najbolje moderne (1986) vrednosti za masu neutrona pomoću ove tehnike su proizveli Grin, et al. Na ovaj način je određena masa neutrona od:
Vrednost mase neutrona u MeV je manje precizno poznata, usled manje preciznosti konverzije u u MeV:
Još jedan metod za određivanje mase neutrona je baziran na beta raspadu neutrona. U tom metodu se meri memenat rezultirajućeg protona i elektrona.
Električni naboj
Ukupan električni naboj neutrona je 0 e. Ova nulta vrednost je eksperimentalno testirana, i sadašnji eksperimentalni limit za naboj neutrona je -2 e,  ili -3 C. Ova vrednost je konzistentna sa nulom, imajući u vidu eksperimentalne neizvesnosti (navedene u zagradama). U poređenju s tim, naelektrisanje protona je 1 e.
Magnetni momenat
Mada je neutron neutralna čestica, magnetni momenat neutrona nije jednak nuli. Na neutron ne utiču električna polja, ali on podleže uticaju magnetnih polja. Magnetni momenat neutrona je indikacija njegove kvarkne podstrukture i unutrašnje distribucije naboja. Vrednost neutronskog magnetnog momenta su prvi put direktno merili Luis Alvarez i Feliks Bloh u Berkliju (Kalifornija), 1940. godine, koristeći proširenu verziju metoda magnetne rezonance koji je razvio Rabi. Alvarez i Bloh su odredili da je magnetni momenat neutrona μn= -1.93 μN, gde je μN nuklearni magneton.
Energije neutrona
Energija neutrona, često nazivana i temperatura neutrona, određuje kinetičku energiju slobodnog neutrona, obično u jedinici Elektronvolt. Termin temperatura potiče od principa na koji se neutron usporava, tj. vrući, termički i hladni neutroni se moderiraju u sredini određene temperature.
Sa povećanjem temperature, povećava se i kinetička energija slobodnog neutrona. Kinetička energija, brzina i talasna dužina neutrona vezani su de Brojevom jednačinom.
Interakcije
Neutron učestvuje u svim oblicima interakcija: elektromagnetnoj, nuklearnoj slaboj, nuklearnoj jakoj i gravitacionoj interakciji.
Mada je, izdaleka gledano, neutron neutralna čestica u njegovoj unutrašnjosti postoji raspodela pozitivnog i negativnog naelektrisanja što se ispo Karakteristika neutrona koja ga najviše razlikuje od ostalih običnih subatomskih čestica je njegova elektroneutralnost. Ovo svojstvo neutrona je odložilo njihovo ottkrivanje, čini ih veoma prodornim, čini da ih nije moguće direktno posmatrati, i čini ih veoma važnim činiocima nuklearnih promena.
Detekcija neutrona
Kada se kaže detekcija čestice, misli se na traženje traga jonizacije ali to ne funkcioniše kod neutrona direktno, s obzirom da spada u čestice koje se ne mogu detektovati direktno. Neutroni koji se u elastičnom sudaru odbiju od atom nekog elementa mogu da prouzrokuju stvaranje tragova jonizacije koji se zatim detekuju, ali iskustvo pokazuje da ovi eksperimenti nisu jednostavni za izvođenje. Drugi način detkovanja neutrona, koji se češće koristi, je kada se dopusti da neutron interaguje sa jezgrom atoma.
Detekcija se sastoji u transformaciji energije oslobođene u reakciji u električni impuls. Za ovu svrhu su korisni elementi Helijum-3, Litijum-6, Bor-10, Uranijum-233, Uranijum-235, Neptunijum-237 i Plutonijum-239.
Svrha neutrona
Neutron je veoma važan faktor u većini nuklearnih reakcija. Na primer, apsorpcija neutrona često dovodi do neutronove aktivacije, uključujući radioaktivnost. Znanja o neutronima i njihovom ponašanju igra bitnu ulogu u razvoju nuklearne tehnologije, nuklearnih reaktora i oružja.
Hladni, termalni i vrući neutroni odnosno ozračivanje pomoću njih, je primenjeno u ispitivanju čvrste materiju, gde se koristi odbijanje neutrona o elemente. Neutroni mogu dubinski da reaguju sa materijom s kojom dolaze u dodir. Brzi neutroni se koriste za detekciju vode u čvrstim telima. Kada dođe do reakcije između neutrona i molekula vode, neutron izgubi skoro celu svoju energiju. Merenjem ove energije, s kojom se usporeni neutron vraća do čvrste materije nakon reakcije sa vodonikom, može se ustanoviti gde se tačno voda nalazi u čvrstoj materiji.
Zaštita od snopa neutrona
Izloženost neutronima može da bude hazardan tj. opasan, s obzirom da interakicja neutrona sa molekulama u organizmu može da dovede do razaranja i oštećenja molekula i atoma, a takođe može izazvati nastanak drugih oblika radijacije. Treba, znači, izbegavati izlaganje snopu neutrona, držati se što dalje od izvora neutrona, i svesti izlaganje na minimum. Kada su u pitanju drugi tipovi radijacije, kao što su alfa čestice, beta čestice i gama zraci, materijali sa višim atomskim brojevima i većom gustinom su dovoljni da nas zaštite. Obično se koristi olovo. Ovakav pristup, naravno, ne važi i za neutrone. Kao što je već napomenuto, neutron veći deo energije gubi u reakciji sa vodonikom, pa je ta osobina iskorišćena za zaštitu pred zračenjem snopom neutrona.
NGC 1356
NGC 1356 je galaksija u zviježđu Sat.
Culver City, California
Culver City je grad u američkoj saveznoj državi Kalifornija. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 38.883 stanovnika.
Spermin
Spermin je biogeni poliamin koji se formira iz spermidina. On je prisutan u mnoštvu organizama i tkiva i esencijalni je faktor rasta pojedinih bakterija. On se nalazi kao polikatjon na svim pH vrednostima. Spermin is vezuje za nukleinske kiseline, posebno u virusima, i smatra se da stabilizuje heliksnu strukturu.
Sedimentologija
Sedimentne ili taložne stijene, odnosno kraće sedimenti, obuhvaćaju stijene različitog ishodišnog materijala, taložnih okoliša i sastava. Jedne od najčešćih i u Hrvatskoj sigurno najpoznatijih sedimentnih stijena su karbonati, od čijih brojnih varijeteta je sastavljen veliki dio naše obale i podmorja. Kod karbonata ishodišni materijal je biogenog podrijetla i sastoji se od brojnih živih organizama, koji svojom masom kroz duže geološko razdoblje stvaraju ogromne mase sedimenata. Kasnijom kompakcijom nastaju karbonatne stijene, vapnenci i dolomiti.
Također, sedimetne stijene mogu nastati od svih klastičnih materijala koji su trošenjem npr. gorja poput Alpa postali izvor za prenošenje brojnim mehanizmima do sedimenatacijkog ili taložnog okoliša. Spomenute Alpe i brojne gore uzdignute dan-danas u panonskom dijelu Hrvatske zaista jesu u geološkoj prošlosti predstavljale izvor materijale taloženog u današnjim područjima rijeka Save, Drave, Mure i drugim (v. regionalna geologija). U to vrijeme naravno nije bilo tih rijeka, ali su postojali geotektonski elementi koji se te prostore oblikovali kao marinska ili jezerska spuštena područja (depresije) u kojima se taložio klastični materijal, uglavnom od geološkog razdoblja badena do kraja ponta (cca. 16,5-5,0 mil. god. pne.).
Ur-Nungal
Ur-Nungal od Uruka bio je šesti sumerski vladar iz Prve dinastije Uruka (cca. 26. vijek pne.), prema Sumerskom popisu kraljeva.
Binomna teorema
Binomna teorema je teorema elementarne algebre i opisuje koeficijente stepena binoma kada je on predstavljen u razvijenoj formi. Po ovoj teoremi, moguće je predstaviti izraz (x + y)n sumom sabiraka oblika axbyc, gde su koeficijenti a pozitivni celi brojevi, pri čemu je zbir eksponenata x i yjednak n za svaki sabirak. Na primer:
Koeficijenti koji se pojavljuju u binomnom razvoju nazivaju se binomni koeficijenti. Oni su identični brojevima koji se pojavljuju u Paskalovom trouglu. Ovi brojevi se mogu izračunati jednostavnom formulom koja koristi faktorijel.
Isti ovi koeficijenti se javljaju u kombinatorici, gde je izraz xn−kyk jednak broju različitih kombinacija kelemenata koji se biraju iz skupa od n članova.
Formule
Koeficijent koji stoji uz xn−kyk dat je formulom:
koja je definisana uz pomoć funkcije faktorijela n!. Ova formula se može napisati i na sledeći način:
gde su k faktori i u imeniocu i u brojiocu razlomka. Iako se u ovoj formuli koristi razlomak, binomni koeficijenti su celi brojevi.
Iskaz teoreme
Svaki stepen izraza x + y moguće je predstaviti u formi:
gde \tbinom nk označava odgovarajući binomni koeficijent. Drugi način zapisivanja ove formule je:
Tuoba Chuo
Tuoba Chuo (pinyin: Tuòbá Chuò, ? - 293), bio je poglavar Xianbei plemena Tuoba. Na vlast je došao godine 286. naslijedivši svog brata Tuoba Xilua. Sklopio je savez sa istočnim plemenom Yuwen tako što je svoju kćer dao udati za Yuwen Qiubuqina, sina poglavice Yuwen Puboa. Kada je godine 293. umro, naslijedio ga je nećak Tuoba Fu.
NGC 1357
NGC 1357 je galaksija u zviježđu Eridan.
Le Giare, Gorizia
Le Giare je naselje u Italiji u provinciji Gorica, u regiji Friuli-Venezia Giulia.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 37 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 6 m.
Counter-Strike
Igra
Tema igre je borba između dva tima: terorista i antiterorista, uvek na prostorno ograničenom terenu i u ograničenom vremenskom intervalu. Originalni scenariji misija mogu biti bombaški napad, spasavanje talaca, i sprečavanje ubistva veoma važne osobe (, VIP). Zbog proširivosti igre, mogućnošću pravljenja novih mapa, danas postoji mnogo drugih scenarija i mapa, koje se nisu isporučivale u originalnom paketu. Alat za ovo je Valve Hammer Editor.
Bombaški napad
Teroristički tim poseduje bombu kojom treba razoriti jedno od označenih mesta na terenu. Vreme potrebno za postavljanje bombe je 3 sekunde, a ista će eksplodirati 45 sekundi nakon postavljanja ukoliko nije demontirana. Svaki pripadnik antiterorističkog tima može da demontira bombu sa ili bez alata. Razlika je u vremenu demontiranja koje iznosi 5 odnosno 10 sekundi. Mape ovog tipa igre obično imaju prefiks de_, od, demontirati.
Bomba
Bomba je komad eksploziva C4, povezan sa inicijatorom eksplozije koji je kontrolisan elektronskim časovnikom. Po unosu pet cifara, koje ne bira igrač, elektronski časovnik počinje da odbrojava i u narednih 45 sekundi se eksplozija može sprečiti samo demontiranjem bombe.
Spasavanje talaca
Teroristi drže izvestan broj talaca, najčešće u zatvorenom prostoru. Zadatak antiterorista je da taoce pronalaze i sprovode ih do zona označenih sa zona za spasavanje talaca. Talac je spašen ukoliko biva doveden do ovakve zone. Igra ovde pravi razliku između dve akcije antiterorista prema taocima. Prva je pokušaj spasavanja taoca, tj. njegovo pronalaženje i poziv da ga talac prati. Prvi antiterorista koji ovo sa nekim taocem postigne za ovaj čin dobija 150 dolara. Za spasavanje taoca se dobija 1000 dolara. Mape ovog tipa igre obično imaju prefiks cs_.
Ukoliko neki od taoca biva ubijen, izvršiocu se sa računa oduzima svota od 2250 dolara. Ukoliko nema toliko novca na računu, račun biva postavljen na nulu.
Ubistvo
Jedan od pripadnika antiterorističkog tima je označen kao veoma važna osoba. Ova osoba nosi dvostruki pancir, a jedino dostupno oružje su mu jedan Heckler & Koch USP .45 sa 36 metaka, i borbeni nož. Ovaj lik ne može da kupuje ni municiju ni oružje, niti da koristi drugo pronađeno oružje. Mape ovog tipa igre obično imaju prefiks as_, od, ubistvo.
Modeli dostupni u igri
U igri je dostupno po četiri modela za svaki tim.
Igrački interfejs
Najveća površina upravljačkog interfejsa je dodeljena slobodnom pogledu igrača. Na njoj ipak postoje i površine na kojima se prikazuju za igrača bitni podaci. Objašnjenja slede redom po numeracijama na slici desno:
Friendly fire
Uključivanjem opcije Friendly fire omogućeno je ranjavati pripadnike sopstvenog tima, svesno ili nesvesno i sa ili bez namere. Ovo omogućava realniju igru jer ova pojava jeste jedan od problema na svakom bojnom polju.
Oružja i ostala oprema
Sledi pregled oružja dostupnih u igri.
Dok je većina oružja realistična u odnosu na stvarno oružje, u nekima su načinjene namerne razlike zbog pravnih problema. Tako, neka oružja imaju za nijansu drugačije ponašanje i/ili izgled, a neka imaju imaginarnog proizvođača zbog registrovanog imena originalnog proizvođača.
Istorijski razvoj
Hronologija verzija
24. marta Planet Half-Life je otvorila svoju sekciju za Counter-Strike. Nakon dve nedelje, sajt je već imao preko 10.000 poseta.
18. juna 1999, izdata je prva javna beta verzija igre. CS 1.0 je izdat 8. novembra 2000.
Valv (Valve) je objavio 12. aprila 2000. da su se timovi Valv-a i Counter-Strike-a sjedinili.
Siera
Kada je Siera izdala Counter-Strike, dolazio je u sklopu sa "Team Fortress Classic, Opposing Force multiplejerom, i Wanted, Redemption i Firearms modovima."
Udul-kalama
Udul-kalama od Uruka bio je sedmi sumerski vladar iz Prve dinastije Uruka (cca. 26. vijek pne.), prema Sumerskom popisu kraljeva.
Caix (Soma)
Keks je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Mondidje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 658 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 55 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,95 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 90 metara (maksimalnoj 97 m, a minimalnoj 53 m).
Del Mar Heights, Texas
Del Mar Heights je naseljeno mesto za statističke potrebe u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 113 stanovnika.
NGC 1358
NGC 1358 je galaksija u zviježđu Eridan.
NADH dehidrogenaza (hinon)
NADH dehidrogenaza (hinon) (, redukovani nikotinamid adenin dinukleotid (hinon) dehidrogenaza, NADH-hinonska oksidoreduktaza, DPNH-menadionska reduktaza, D-dijaforaza, NADH2 dehidrogenaza (hinon)) je enzim sa sistematskim imenom NADH:(hinon-akceptor) oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Menahinon može da deluje kao akceptor. Ovaj enzim inhibira AMP i 2,4-dinitrofenol.
Kuara (Sumer)
Kuara (također poznata kao Kisiga i Ku'ara, suvremeno nalazište Tell al-Lahm u Iraku) bio je drevni sumerski grad smješten na zapdnoj obali ušća Eufrata, oko 30 km jugoistočno od Ura.
Gradsko božanstvo-zašttnik bio je Meslamtea. Sumerci su također vjerovali da je Kuara rodno mjesto boga Marduka (Asarluhi), Enkijevog sina. Zbog toga su kultovi Marduka i Ninehame imali središte u Kauri. Kuara was named Kisiga by the Kaldees of Ur.
Kuara je također bila grad Božanskog ribara Dumuzija. The Asirski grad Sargon II je nastojao uhvatiti Marduk-apal-iddinu II koji se sakrio u grad Kuara. Godine 709. one. Sargonova je vojska opsjela, zauzela i uništila grad.
Historija
Kuara je osnovana oko godine 2700. pne. za vrijeme sumerskog ranog dinastijskog II perioda. Bila je luka na obali Perzijskog zaljeva i trgovala s lukom Dilmun.
Arheologija
Aluvijalni nanosi Eufrata su zemlju poslali duboko u Perzijski zaljeb, tako da je suvremeno nalazište daleko od mora, iako je bilo luka prije 4700 godina.
Rheda-Wiedenbrück
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Giterslo Reda-Videnbrik se nalazi u saveznoj državi Severna Rajna-Vestfalija u okrugu Giterslo. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 72 metra. Površina opštine iznosi 86,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 46.951 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 542 stanovnika/km².
Bosna (Bedenica)
Bosna je naselje u općini Bedenica, Zagrebačka županija. Površina naselja iznosi 0,35 km2. Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 112 stanovnika.
Macksburg, Ohio
Maksburg je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 186, što je 16 (-7,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Tuoba Fu
Tuoba Fu (pinyin: Tuòbá Fú, ? -294), bio je poglavica zapadnog Xianbei plemena Tuoba. Na prijestolje je došao godine 293. naslijedivši svog strica Tuoba Chuoa. Na njemu je ostao samo godinu dana; umro je 294. i naslijedio ga je stric Tuoba Luguan. Njegova braća Tuoba Yituo i Tuoba Yilu, kao i sin Tuoba Yulü su kasnije postali poglavice klana Tuoba.
Via Napoli Hotel Holiday, Foggia
Via Napoli Hotel Holiday je naselje u Italiji u provinciji Фођа, u regiji Apulija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 269 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 95 m.
La-ba'shum
La-ba'shum od Uruka bio je osmi sumerski vladar iz Prve dinastije Uruka (cca. 26. vijek pne.), prema Sumerskom popisu kraljeva.
Osnovni elementi
Osnovni elementi (često četiri elementa) predstavljaju koncept koji su mnogi stari filozofi koristili kako bi objasnili strukturu prirode.
Grčka verzija ovih ideja potiče iz presokratske filozofije i prisutna je tokom celog srednjeg veka i renesanse i snažno je uticala na evropsku filozofsku misao, nauku i kulturu. Taj je koncept, međutim, postojao još na drevnom Istoku, a bio je raširen u Indiji i Kini, gde je predstavljao jedno od temeljnih načela budizma i hinduizma, posebno u jednom ezoteričnom kontekstu.
Savremeni naučni periodni sistem elemenata i koncept sagorevanja (vatre) mogu se smatrati naslednicima ovakvih starih koncepata.
Indijska filozofija
U antičkoj indijskoj filozofiji navode se četiri elementa (dhātu), kao osnovni konstituenti svakog oblika materije:
Sidarta Gautama
Shemu osnovnih elemenata Buda je preuzeo iz indijske filozofije, ali je svakom članu pridao posebno značenje. Zemlja kao element predstavlja ono svojstvo po kojem materija poseduje supstancu, zauzima neki prostor, ima određen stepen čvrstoće. Ona je temelj za sve druge materijalne fenomene. Voda, ima karakteristike tečenja, fluidnosti i još jedno svojstvo, a to je kohezija, povezivanje. Vatra kao element, a ona ne podrazumeva nužno samo plamen, već uopšte svojstvo toplote u svakoj materiji. Ono što daje tu toplotu materiji jeste vatra kao element. Kada je on izraženiji, sam predmet postaje topliji. Isto je i s našim telom. Četvrti element, vazduh, naziva se i vetar, a budistički filozofi su zaključili da je vetar uvek povezan sa kretanjem, a onda i sa širenjem i skupljanjem. Takođe su smatrali da su sva četiri elementa, samo u različitim proporcijama, prisutni i međusobno se uslovljavaju u svakoj čestici materije, bilo da je reč o zrncu prašine, steni, reci ili oblaku.
Za Budu, ova shema ima i praktičnu primenu, a to je motrenje osnovnih elemenata u svom telu. Pošto element zemlje čini svojstvo čvrstine, da bismo uočili unutrašnji element zemlje, uzimamo one delove tela u kojima je on najdominantniji (nokti, zubi, kosti...). Buda objašnjava na koji način kontemplaciju elementa zemlje možemo iskoristiti kao put ka sticanju uvida u nesuštastvenost ovog i svakog drugog elementa, u to da su oni po prirodi bez sopstva.
Broj elemenata u sutrama varira, a početna lista od četiri nekad se proširuje petim, prostorom, i šestim, svešću.
Grčka filozofija
mini|Četiri osnovna elementa
Četiri osnovna elementa u grčkoj misli jesu vatra, zemlja, vazduh i voda. Oni su u antičkoj filozofiji, nauci i medicini predstavljali elemente kosmosa pomoću kojih se ostvaruje egzistencija svih postojećih stvari i od kojih se te stvari sastoje. Grčka reč za element (στοιχεῖον) doslovno znači „slog“ — osnovna jedinica od koje se sastoji svaka reč.
Empedokle
Koncept osnovnih elemenata potiče od presokratskih filozofa koji su pripadali tzv. jonskoj školi. Od tih je filozofa Empedokle bio prvi koji je popisao sva četiri elementa, koje je nazvao „korenima“, dok su termin στοιχεῖον uveli tek kasniji mislioci.
Empedokle je zastupao klasično grčko filozofsko stanovište da nešto ne može da nastane iz ničega, niti nešto može da pređe u ništa. Sledstveno, tvar je bez početka i bez kraja; ona je neuništiva. Zbog promena u prirodi, Empedokle je zaključio da celine nastaju i nestaju, ali su sastavljene od čestica, koje su neuništive. On je smatrao da jedna vrsta tvari ne može da pređe u drugu, već da postoje „nerođeni sastojci“ (ἀγένητα στοιχεῖα, fr. 7) odnosno osnovni elementi, koji mešanjem formiraju sve stvari. Elementi se spajaju i razdvajaju zahvaljučući silama Ljubavi i Mržnje, koje deluju svuda u svemiru.
Hipokrat
Prema Galenu, ove je elemente koristio Hipokrat pri opisivanju ljudskog tela povezujući ih sa četiri temperamenta: žuta žuč (vatra), crna žuč (zemlja), krv (vazduh) i flegma (voda).
Peti element
Neki antički kosmolozi ovima su dodavali i peti element, koji su nazivali etar ili kvintesencija. Ovih pet elemenata ponekada je povezivano sa pet platonovskih tela. Pitagorejci su za peti element uzeli ideju, pa su početnim slovima naziva ovih pet elemenata nazvali spoljne uglove njihovog pentragrama.
Termin etar ponovo su u upotrebu uveli krajem 19. veka fizičari da bi njime označili pretpostavljenu nevidljivu stvar koja prožima univerzum — tzv. svetlonosni etar.
N-acetilgalaktozaminoglikanska deacetilaza
N-acetilgalaktozaminoglikanska deacetilaza (, polisaharidna deacetilaza, Vi-polisaharidna deacetilaza, N-acetil galaktozaminoglikanska deacetilaza) je enzim sa sistematskim imenom N-acetil-D-galaktozaminoglikan acetilhidrolaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
NGC 1359
NGC 1359 je galaksija u zviježđu Eridan.
Veliki Rzav
thumb|right|350px| Veliki Rzav Veliki Rzav je reka koja teče istočnom granicom Zlatibora – pored Bijele Rijeke, Ljubiša, Željina i Sirogojna. Kod Bijele Rijeke, u njega se uliva istoimena rijeka. Druge veće pritoke su mu Ljubišnica, Katušnica i Prištavica. Reka Prištavica izvire u Terzića pećini podno sela Rudine, uliva se u Veliki Rzav u mestu Vrane. Na svom toku kroz selo Rožanstvo, do današnje ćuprije kod skretanja za Banju Vapu postojale su 4 redovničke vodenice: Terzića, Lujevića(kuće iz Radibratovića), Mečkića(kuće iz Ristanovića) i Mićića. Vodenica Mike (Lujevića), se koristila čak do 90tih godina, Mečkića do 70tih, a od Terzića i Mićića su već 70ih godina bili vidljivi samo ostaci temelja. Nizvodno postoje ostaci od još jedne Mićića (Gardovića) i Šušine vodenice koja se nalazila nizvodno pre Stopića Pećine i radila je do 75-76godine. Jedina koja je još uvek aktivna je Rankova vodenica na Prištavici ispod Zmajevca. Reka Prištavica danas, u 2023.godini ima korito veličine potoka jer su sva izvorišta koja su se ulivala u korito iskorišćena za napajanje vodom nekoliko okolnih sela. Do 90ih godina, u Prištavici je bilo pastrmke i rakova. Prema svedočenjima meštana, pesak iz prištavice je korišćen kao građevinski materijal za mnoge kuće, a meštani pamte da su kao deca svoje plivačke veštine učili baš na ovoj reci koja je imala nekoliko virova.
Spermidin
Spermidin je organsko jedinjenje, koje sadrži 7 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 145,246 Da.
Ljudsko srce
Srce je otprilike veličine stisnute pesnice, čija težina varira od 300 do 350 grama. Za jedan minut, u toku 60 do 80 srčanih „otkucaja“ (kontrakcija), kroz srce protekne 5 do 6 litara krvi, što predstavlja minutni volumen srca, i ukupnu količinu krvi u organizmu. 250p|mini|Crtež srca i krvnih sudova [[Leonardo da Vinči|Leonarda da Vinčija iz 15. vek-a]] mini|250p|Crtež srca Tomasa Bartolija iz 1673.
Istorijat
Najstarija naučna rasprava o srcu potiče iz staroegipatskog Ebersovog rukopisa iz oko 1550. p. n. e.. Egipćani su smatrali da je srce središte duševnog života, u prvom redu mišljenja. Zato su njihovi anatomski prikazi srca bili nejasni i netačni. Ali su oni istovremeno znali da je srce šuplji organ ispunjen krvlju, da je polazište velikih krvnih sudova, i da njegovi otkucaji stvaraju puls arterija.
Antički grčki lekari bili su složni u verovanju da je srce središte „prirodne toplote“ organizma i da se u njemu prečišćava i greje krv, ali su se istovremeno razmoimoilazili u shvatanjima o ulozi srca u psihičkom životu.
Alkmeon iz Krotona u 6. v.p. n. e. tvrdio je da nije srce već mozak središte intelektualnih i senzornih funkcija. Ali većina grčkih filozofa i lekara još dugo vremena zastupala je drugu mnogo stariju teoriju prema kojoj je srce centar mišljenja, osećaja i volje. Za ovu teoriju najviše se zalago Aristotel u 4. vek p. n. e..
Napredak u poznavanju građe srca učinili su sandrijski anatomi od 4. do 3. veka pre nove ere. Erazistrat je shvatio da je srce pumpa koja po mehaničkim principima tera krv u krvne sudove i vene, a ne centar osećanja.
Aleksandrijski anatomi su prvi opisali zalistke aorte i plućne arterije i donekle obijasnili funkcije papilarnih snopova.
Galen (129—199) došao je do zaključka da je srce pokretač krvi, koja se kreće kroz krvne sudove, i dobro poznavao srčane komore, perikard, srčane zalistke, koronarne arterije i foramen ovale. Galenovo učenje o srcu primenjivano je sve do 16. veka.
mini|desno|250px|Slika vena iz [[Vilijam Harvi|Harvijevog dela ]] Poznavanju strukture srca veliki doprinos dali su srednjovekovni fiziolozi i naučnici; Ibn an-Nafis (koji je otkrio plućnu cirkulaciju), A. Kasalpino (koji je prvi naslutio kretanje krvi kroz telo), Leonardo da Vinči (koji je izučavao mehaničku funkciju zalistaka) i Andreas Vezalijus koji je detaljno opisao morfologiju srca i izrazio sumnju u ispravnost Galenove teorije o propustljivosti srčane pregrade. Ovaj pionirski korak koji je učinio Vezalijus, u doba kada je trebalo preći preko svih predrasuda, nije bio nimalo lak, ali je imao veliki značaj za izučavanje anatomije, pa i anatomije srca u budućnosti.
Preokret u poznavanju uloge srca nasto je otkrićem velikog krvotoka od strane engleskog lekara Vilijama Harvija (1578 - 1657) koji je eksperimentalno dokazao da je srce pumpa koja po principima termodinamike gura krv u velike arterije, prihvata krv koji se u njega vraća iz vena i tako svojim ritmičkim stezanjem i rastezanjem održava stalnu cirkulaciju krvi u organizmu.
Anatomija srca
Srce je šuplji mišićni organ konusnog oblika, smešten u sredogruđu između pluća. Zatvoreno u perikardu, srce je u grudima koso postavljeno iza tela grudne kosti i delova susednih grudnih hrskavica, više u levoj nego na desnoj polovini grudne šupljine, tako da se oko jedna trećina srca nalazi sa desna a dve trećine sa leve strane središnje ravni tela.
Na srcu se razlikuju baza, vrh, dve površine i dva ruba. Baza srca je širi deo srca, usmeren prema gore, desno i nazad, a vrh srca  usmeren je prema dole, levo i napred. Uzdužna os srca spaja sredinu baze i vrh, a proteže se ukoso od gore, desno i pozadi prema dole, levo i napred. Srce ima prednju ili grudnorebarnu površinu i zadnju ili dijafragmalnu površinu. Desni rub srca koji je oštar, i leva ivica srca koja je zaobljena, opisuju se kao treća površina ili plućna strana  srca.
Srce je glavni i centralni organ cirkulatornog sistema. Na bazi srca nalaze se tri velika krvna suda koji zajedno oblikuju krunu srca. Sa desna nalevo, to su: gornja šuplja vena, trunkus pulmonalisis i aorta.
Šupljina srca podeljena je na: desnu i levu pretkomoru, te desnu i levu komoru. Srčana pregrada, razdvaja desnu od leve strane srca. Deo pregrade između obe pretkomore naziva se međupretkomorna pregrada, a deo pregrade između obe komore naziva se međukomorna pregrada. Pretkomore zauzimaju širi deo srca uz bazu, a komore čine donji uži deo uz vrh srca. Vrh srca pripada levoj komori.
Srce je, fiziološki gledano, sa svojim komorama i pretkomorama, dvostruka mišićna pumpa koja prima krv iz celog organizma i nakon oksigenacije u plućima, pumpa je po celom organizmu. Na taj način srce svojom aktivnošću pokreće cirkulaciju krvi u krvnim sudovima velikog i malog krvotoka.
Krv sakupljena sa periferije venskim sistemom dospeva u desnu pretkomoru, a potom prelazi u desnu komoru iz koje nastavlja put kroz pluća i njegovu cirkulaciju. Dakle desna strana srca sadrži vensku krv koju pumpa kroz mali (plućni) krvotok.
Arterijska krv (kiseonikom obogaćena i od ugljen-dioksida i drugih gasova „oslobođena“) iz pluća prvo dospeva u levu pretkomoru, zatim u levu komoru koja potom krv potiskuje u aortu. Dakle leva strana srca sadrži arterijsku krv koju pumpa u arterijski sistem, odnosno pokreće cirkulaciju krvi kroz veliki krvotok.
Veličina
Osnovni parametri veličine srca odrasle osobe (prema Gajtonovoj „Medicinskoj fiziologiji“) prikazani su na ovoj tebeli: Zdravo srce je teško oko 0,5 % ukupne telesne masa ili u proseku od 250 do 350 grama. Težina srca varira od osobe do osobe, i u muškarca je od 280 do 340 grama, a u žena od 230 do 280 grama.
Nakon rođenja zajedno sa ostalim organima srce nastavlja da raste u veličini i težini sve do kraja perioda rasta, stim što je rast srca više izražen kod muškaraca nego kod žena.
Srce, izloženo dugotrajnom fizičkom opterećenju (npr kod sportista) ili u toku kardiovaskularnih bolesti, može uvećati svoju mišićnu masu (težinu). Uvećanje srčane mase iznad 500 grama (tzv. kritična težina srca), može izazvati poremećaje u radu srca zbog neadekvatnog snabdevanja srca kiseonikom, kao posledice nesklada u razvoju srčanih (koronarnih) arterija koje se ne uvećavaju u istoj meri sa srčanim mišićem.
294
Godina 294. (CCXCIV) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Konstancija i Valerija (ili, rjeđe, godina 1047. Ab urbe condita). Oznaka 294. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Ljudsko srce
Veličina
Suprotno ranijim pretpostavkama, čovek u toku svog života, obnavlja ćelija srčanog mišića, ali samo u ograničenoj meri. U uzrastu od 25 godina, godišnja regeneracija ćelija srčanog mišića je oko jedan odsto, da bi do 75 godine ona pala na 0,45 %. .
Granice
mini|desno|250px|Projekcija srca na prednjoj strani grudnog koša mini|250px|Granice srca u grudnoj duplji i projekcija srčanih ušća (označeno slovima) : M - mitralno, T - trikuspidalno, A - aortno R - plućno
U okvirima ovih granica srca važnost ima i projekcija pojedinih srčanih ušća, ne toliko za anatomiju, koliko za dijagnostiku. Praktično, značenje ovih mesta ogleda se u auskultaciji pojedinih ušća (prikazanih na slici desno) kao što su:
Položaj
mini|desno|250px|Položaj srca i pluća u grudnoj duplji mini|desno|250px|Prednja strana srca mini|desno|250px|Baza i zadnja (dijafragmalna) strana srca Srce je smešteno asimetrično u srednjem i donjem delu sredogruđa grudnog koša, gotovo uvek s leve strane, između unutrašnjih, strana levog i desnog plućnog krila, iza donje polovine grudne kosti i susednih rebarnih hrskavica, a ispred grudnog dela kičmenog stuba, aorte i jednjaka.
Srce ima oblik nepravilne trostrane piramide, sa uzdužnom osovinom nagnutom u sagitalnoj ravni 40°, čija je baza okrenuta naviše, udesno i unazad a vrh je usmeren nadole, ulevo i napred. Na srcu razlikujemo tri strane, dve ivice, bazu i vrh.
Vrh srca pripada većim delom levoj srčanoj komori. Jednim delom naleže na dijafragmu a drugim je u kontaktu sa prednjim zidom grudnog koša u nivou 5. levog međurebrenoga prostora za širinu prsta unutra od medioklavikularne linije (vertikalne linije koja na prednjoj strani grudnog koša, prolazi sredinom ključne kosti).
Baza srca je deo srca na kojme se nalaze veliki krvni sudovi koji izlaze iz srčanih šupljina ili ulaze u njih i grade srčanu krunu. Sa spoljne strane pretkomore od komora odvaja dobro vidljiva brazda na prednjoj strani srca u kojoj leže koronarne arterije.
Građa
mini|250px|Slojevi srca (epikard, endokard, miokard) mini|250px|Mišići leve komore jače su razvijeni i najdeblji, kada se gleda na poprečnom preseku ([[transezofagealna ehokardiografija)]] mini|250px|Srčani skelet i zalisci Srce izgrađuju tri sloja; epikard, miokard i endokard: Epikard
Epikard je visceralni list perikarda i poseduje celomni epitel i sve serozne opne. Ispod epitela nalazi se vezivno i masno tkivo, koje je najdeblje u srčanoj brazdi, koja odvaja pretkomore od komora (sulcus coronaris). On presvlači i velike arterije koje izlaze iz srca. U subepitelnom masnom tkivu (koje se uvećava sa starenjem) nalaze se arterije i vene srca, kao i živci i limfni sudovi.
Endokard je omotač koji iznutra prekriva srčane šupljine i sve izbočine i formacije koje se tu nalaze. Površina endokarda može biti glatka i ravna, ili izbočena u obliku gredica koje se nazivaju trabekule. U nivou ušća endokard se izbočuje u duplikature, oblika listića ili polumesečaste zaliske. Ti listići oblikuju i zalistke na atrioventrikularnim ušćima.
Miokard
Miokard ili srčani mišić srca sastoji se od posebnih građenih poprečno-prugastih mišićnih vlakana, koja su deblja u području komora, a tanja u području pretkomora, i od specifične sprovodne srčane muskulature. Poprečno prugasta muskulatura srca naziva se i srčani skelet. U endomiziju se nalazi veliki broj krvnih kapilara.
Mišići obe komore su dobro razvijeni s tim da su mišići leve komore jače razvijena i najdeblji kada se gleda na poprečnom preseku. Razlog za to je što leva komora pumpa krv u sistemski krvotok gde je pritisak mnogo veći, za razliku od desne komore koja pumpa krv u plućni krvotok,
Srčani skelet
Skelet srca čine četri vezivna prstena koji se nalaze na bazi komora i obrazuju skelet srčanih ušća. Dva prstena okružuju desno i levo atrioventrikularno ušće, a dva prstena okružuju aortalno ušće i ušće plućnog trunkusa. Na tim prstenovima su i hvatište mišićnih vlakana miokarda pretkomora i komora kojima ti prstenovi potpuno razdvajaju ta dva miokarda.
Unutrašnjost
Srce je šupalj poprečno-prugasti mišić, koji se može podeliti na desnu vensku i levu arterijsku polovinu. Svaka polovina sastavljena je iz dve šupljine: pretkomore i komore. Leva i desna pretkomore ili atrijumi i leva i desna komora ili ventrikuli, međusobno su odvojene komornom i međukornom pregradom, zidom - septumom, koji sprečava mešanje krvi levog i desnog srca. Deo zida koji deli desnu i levu prekomoru zove se interatrijalni septum. Deo koji deli desnu i levu komoru zove se interventrikulni septum, i sastoji se od donjeg muskularnog dela i gornjeg oko 8 mm širokog tankog membranoznog dela. Pretkomore i komore na levoj strani srca čine levo srce, a pretkomore i komore na desnoj strani desno srce.
Desna pretkomora
U desnu pretkomoru ulivaju se gornja šuplja vena  i donja šuplja vena. S obzirom da se gornja šuplja vena uliva u desnu pretkomoru sa gornje strane, a donja šuplja vena sa donje strane, vertikalni prečnik desne pretkomore u tom delu je najduži.
Ispred i ispod ušća donje šuplje vene uliva se koronarni sinus.
Gornja šuplja vena dovodi krv iz glave, vrata, obe ruke i grudne šupljine. Donja šuplja vena dovodi krv iz trbušne i karlične duplje i obe noge. Koronarni sinus dovodi krv iz srčanih vena. Tako se u desnoj pretkomori sakuplja celokupna venska krv iz tela.
Zid desne pretkomore je najvećim delom gladak i ravan, izuzev u prednjem izdvojenom delu koji se naziva desna aurikula. Na zidu aurikule nalaze se brojni mišićni grebeni.
Na levom zidu desne pretkomore koji obrazuje pretkomornu pregradu (sepatum), nalazi se ovalno udubljenje, koje predstavlja ostatak fetalnog otvora između pretkomora.
Tokom sistole iz desne pretkomore krv se potiskuje kroz desno atrioventrikularno ušće u desnu komoru. Zalistak desnog pretkomorsko-komorskog ili atrioventrikularnog ušća ( ili obrazuju tri listića; prednji, zadnji i septalni.
Leva pretkomora
U levu pretkomoru ulivaju se četiri plućne vene. Po dve vene dovode arterijsku krv iz svakog plućnog krila. Najduži prečnik ove šupljine je poprečan što odgovara smeru plućnih vena.
Zid leve pretkomore je glatka i ravna izuzev u prednjem izdvojenom delu koji se naziva aurikula. Leva aurikula sadrži.
Krv iz leve pretkomore potiskuje se kroz levo atrioventrikularno ušće u levu komoru. Zalistak levog atrioventrikularnog ušća obrazuju dva listića; prednji i zadnji.
Desna komora
Desna komora ima oblik trostrane piramide kojoj je baza okrenuta prema pretkomori, a vrh prema vrhu srca. Poprečni presek ove šupljine je trouglast. Levi zid se izbočuje u šupljinu, i obrazuje međukomornu pregradu. Na bazi desne komore nalaze se dva otvora: desno pretkomorno-komorno ili atrioventrikularno ušće, koje leži desno i ušće plućnog stabla koji leži levo. 250p|mini|levo|Tendinozne horde papilarnog mišića Deo komore koji je ispod pretkomorno-komorno ili atrioventrikularnog ušća označen je kao ulazni deo, jer u njega krv ulazi iz pretkomore. Na zidu ulaznog dela nalaze se trabekule,. Deo komora ispod plućnog ušća naziva se izlazni deo, jer kroz njega krv odlazi u taj krvni sud. Zid izlaznog dela je gladak.
U desnoj komori prisutna su tri papilarna mišića, od kojih je najrazvijeniji prednji papilarni mišić. On izlazi iz prednjeg zida komore i šalje tendinozne horde na prednji i zadnji listić trolistog zalistka.
Desno arterijsko ušće, obrazuju tri polumesečasta zalistka.
Leva komora
Leva komora ima oblik kupe. Baza komora je okrenuta prema pretkomori, a vrh se podudara sa vrhom srca. Poprečni presek leve komore je okrugao. Mišići leve komora su izraženo debeli, i deblji su od zida desne komore. Desni zid obrazuje srčanu međukomorsku pregradu koja pretežno obrazuje muskulaturu leve komore i ima veću debljinu. Manji (membranozni) deo međukomorne pregrade je tanak i ne sadrži mišićna vlakna,.
Na bazi leve komore nalaze se levo atrioventrikularno ušće koje leži levo i aortno ušće koje leži desno. Na levoj komori takođe se razlikuje ulazni deo koji nosi naziv i izlazni deo koji je glatkih zidova.
Srčana ušća
Pretkomorno-komorna ušća
Srčana ušća su otvori pomoću kojih pretkomore komuniciraju sa komorama. Na ovim ušćima se nalazi valvularni aparat (srčani zalisci), koji sprečavaju vraćanje krvi iz komora u pretkomore. Na desnom pretkomorno-komornom ušću je trolisni (trikuspidalni) zalistak, a na levoj dvolisni (mitralni) zalistak. Trikuspidalna valvula ili trolisni zalistak, reguliše protok krvi između desne pretkomore i desne komore. Sastoji se od tri listića; prednjeg (A) zadnjeg (P) i septalnog (S), Septalni zalistak je najmanji, i povezan je sa kratkim hordama uz pregradni zid, i odgovarajući papilarni mišić. Prednji i zadnji zalisci su veći. Broju zalistaka odgovara i broj papilarnih mišića (prednji, septalni i zadnji papilarni mišić) Dvolisni zalistak koji zbog sličnosti sa biskupovom mitrom nosi naziv mitralna valvula, omogućava kiseonikom obogaćenoj krvi da iz pluća preko leve pretkomore pređe u levu komoru. Sastoji se od dva zalistka; jednog ventralnog ili aortnog (A 1,2,3 ) i jednog zadnjeg  (P 1,2,3 ) i dva pripadajuća papilarna mišića ).
Arterijska ušća
Otvori na arterijskim ušćima tj aorti - aortni zalistak i plućnoj arteriji - plućni zalistak (polumesečasti zalisci) su tvorevine preko kojih leva i desna komora komuniciraj sa plućnom arterijom i aortom. Ova dva zalistka sprečavaju vraćanje krvi iz aorte i plućne arterije u levu odnosno desnu komoru. Na ovim ušćima se nalaze po tri polumesečasta (seminularna) zalistka, koji formiraju prepreke u obliku „lastinog gnezda“ i koje u dijastoli krv u aorti, odnosno plućnoj arteriji, raširi u vidu „džepa“ što sprečava povratak istisnute krvi u srčane komore. Levo arterijsko ušće sa aortnim zalistkom je otvor preko koga leva komora komunicira sa aortom, i omogućava kiseonikom obogaćenoj krvi da iz leve komore uđe, u najveći krvni sud u telu, aortu Sastoji se od tri polumesačasta listića, koja se označavaju (LCC, RCC, NCC). Desno arterijsko ušće sa plućnim zalistkom je otvor preko koga desna komora komunicira sa plućnom arterijom. Ona omogućava regulaciju protoka krvi iz desne komore u plućne arterije. Kroz njega protiče krv koja se u plućima obogaćuje kiseonikom. Plućni zalistak, sastoji od tri polumesečasta listića, koji se označavaju (AC, LC, RC).
Ušća gornje i donje šuplje vene
Na gornjoj strani desne pretkomore nalazi se ušće gornje šuplje vene, a na donjoj ušće donje šuplje vene i venačnog (koronarnog) sinusa.
Ušća plućnih vena
Na zadnjem zidu leve pretkomore nalaze se četiri ušća plućnih vena.
Mehanizam zatvaranja srčanih ušća
200px|mini|Analiza rada srčanog zalistka Zalistci zatvaraju odnosno otvaraju ušća u određenoj fazi srčane akcije. Faza punjenja krvlju naziva se dijastola, a faza kontrakcije srčanog mišića i pražnjenje šupljine naziva se sistola.
Studenica (reka)
Studenica je reka u Srbiji. Izvire na planini Goliji, na mestu zvanom Odvraćenica, na visini od 1615 m. Kod Ušća utiče u reku Ibar, kao njegova leva pritoka. Duga je 57,6 km, a njen sliv ima površinu 582 km². Dolina joj je vrlo uzana i duboka.
Ljudsko srce
Mehanizam zatvaranja srčanih ušća
U fazi dijastole pretkomore, komora je u fazi sistole. Tada su trolisni zalistak i dvolisni zalistak na pretkomorsko-komorskim ušćima zatvorene, a plućni zalistci i aortnai zalistak na arterijskim ušćima otvorene i komora se prazni.
U fazi sistole pretkomora, komora je u fazi dijastole. U tom su trenutku trolisni zalistak i dvolisni zalistak otvorene, a plućni zalistak i aortni zalistak zatvoreni i komora se puni krvlju.
Srčano pumpanje je proizvod ritmičke kontrakcije i opuštanja srčanog mišića, koji se naziva miokardijum. Pri kontrakciji zida pretkomora ili komora, zid se pomera unutar srca i potiskuje krv u komore. Ovaj pritisak tečnosti unutar komora primorava krv da napusti srce, i mišići koji čine zid pretkomore ili komore se opuštaju i primaju novu količinu krvi. Mišići zidova komora su deblji, jer za razliku od pretkomora (koje moraju da usmere krv do komora), komore usmeravaju krv do svih organa u organizmu, od najbližih do najdaljih, i zato moraju da imaju veću masu kako bi ostvarili veću snagu pumpanja.
Takođe, mišićni zid leve komore je deblji od desne, jer desna komora pumpa krv samo u pluća, dok leva komora pumpa krv u ostatak organizma. Pretkomore i komore sa obe strane srca (leve i desne) su odvojene pretkomorsko-komorskim zalistcima. Uloga ovih zalistaka je da kontrolišu tok krvi, tj. regulišu protok krv tako da ona teče iz pretkomore u komoru, a nikako u obrnutom smeru, iz komore u pretkomoru. Pretkomorsko-komorski zalistci se otvaraju i zatvaraju kao rezultat cikličnih promena pritiska sa svakim otkucajem srca. Kada je pritisak u pretkomori viši od onog u komori, zalistak se otvori, u suprotnom zalistak je zatvoren. Mehanizam zatvaranja i otvaranja srčanih ušća centar|350p Krv iz venskog sistema dospeva u desnu pretkomoru, potom prelazi u desnu komoru, koja je potiskuje u pluća ili mali krvotok  (prikazano plavim strelicama)  Krv iz pluća prvo dospeva u levu pretkomoru, zatim u levu komoru koja potom krv potiskuje u aortu ili veliki krvotok  (prikazano crvenim strelicama)
Cirkulatorni sistem i srce
Cirkulatorni sistem organa kod čoveka je zatvorenog tipa i čine ga: krv, krvni sudovi i srce; limfa, limfni sudovi i limfne žlezde. Ovaj sistem organizmu omogućuje razmenu kiseonika, hranjljivih materija i u njega se izlučuju produkti razmene materija iz ćelija i tkiva.