cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sakralno graditeljstvo u austrougarskom periodu u Bosni i Hercegovini
Katolički sakralni objekti
Od 1890. godine, prema naredbi Vrhbosanske nadbiskupije svećenici su za izgradnju novih crkava trebali predhodno tražiti dozvolu viših crkvenih vlasti uz navođenje: podataka o mjestu gradnje, veličinu, broj župljana za koje se crkva gradi, planirane troškove, način finansiranja. Tom naredbom se zahtijevalo da se nacrti dostave Ordinarijatu, koji ih je sa predračunom dostavljao Zemaljskoj vladi na dobijanje odobrenja za izgradnju.
Projekti Josipa Vancaša
Nakon projektovanja sarajevske katedrale (1883/1884.), arhitekta Josip Vancaš postaje zvanični arhitekta i savjetnik Vrhbosanske nadbiskupije. U njegovoj djelatnosti u Sarajevu, sakralna arhitektura zauzima najvažnije mjesto, a svojom kvalitetom i brojem realizacija, Vancaš je stekao visoki ugled i autoritet crkvenog graditelja. Objekti katoličke crkve imaju uglavnom neogotičke, neoromaničke i neorenesansne oznake te kao takvi, smatraju se najreprezentativnijima u okviru historicizma, jer trebaju naglasiti novi, povlašteni položaj Crkve koji dobiva s novom upravom. Vancaš se u sakralnim projektima strogo držao istoricizma. U periodu 1882. – 1921. godine, projektovao je crkve u:
Brčkom (1884–1885); Brestovskom, Bijeljini i Gradačcu (1886); Modriči (1887.), Stupu (1891.), Žepči (1889.), Tuzli (1893.), Domaljevcu (1892–1894.), Komušini (1893.); Gornjem Vakufu, Gučoj Gori i Podhumu (1894.); Šivši (1895.), Kiseljaku (1895.-1897.), Brajkovićima (1894.-1897.), Pećniku (1896–1899.), Banbrdu (1899.), Vitezu (1900.), Plehanu (1898–1902.), Lukavcu (1907.), Bosanskom Brodu i Doboju (1909.), Zenici (1908–1910.), Podmilačju i Tešnju (1910.); Svilaju, Vidovicama, Morančanima, Odžaku, i Olovu (1911.); Konjicu (1912.), Crkvici (1913.), Maglaju (1919.); Mećniku, Uzdolu.
Ostali projektanti
Osim Vancaša, među privatnim arhitektima i graditeljima pojavljuju se u ovom periodu kao projektanti za katoličku crkvu u BiH: Stjepan Podhorski (Crkva sv. Ante Padovanskog u Bihaću 1891.), Ivan Holz (sjemenišna crkva sv. Alojzija u Travniku 1886.g., nadbiskupsko sjemenište u Travniku 1881-1889, župna crkva sv. Ilije Proroka u Rastovu 1889.g, župna crkva sv. Ane u Banbrdu 1899.g., samostanska crkva u Plehanu 1902.g.), Anton Meler (župna crkva u Potocima kod Mostara, župna crkva u Foči, župna crkva u Crkvici kod Zenice), M. Komadina (samostan sv. Petra i Pavla u Mostaru 1890.g).
Pravoslavni vjerski objekti
mini|desno|Pravoslavna crkva na Palama – prema projektu [[Lazar Drljača|Lazara Drljača]] Pravoslavne crkve su podizane prvenstveno sredstvima vjernika. U nekim slučajevima gradnju su pomagali istaknuti pojedinci iz crkvenog i društvenog života (Blažuj, Reljevo), a i Zemaljska vlada je ponekad pomagala podizanje crkava (Blažuj, Ilijaš).
Po arhitektonskoj koncepciji prisutna su dva tipa:
Centralne crkve predstavljaju konkretizaciju romantičarskih težnji za ispoljavanjem nacionalnog subjekta srpskog naroda, kojem su obrasci srpske srednjovjekovne arhitekture izgledali bliži pravoslavnoj vjeri i srpskom duhu. Smišljeno isticanje nacionalnih formi u crkvenoj arhitekturi posljedica je nastojanja da se idejni stavovi autonomne borbe pretoče u određene arhitektonske forme.
Jednobrodne zasvedene bazilike sa zvonikom na zapadnoj strani. Ovaj tip je ćešće realizovan, jer je bio konstruktivno jednostavniji pa su ga mogli izvoditi i domaći graditelji, koji su ih gradili bez umjetničkih pretenzija i često šablonski, a i troškovi izgradnje su manji.
Podignuti su:
Evangelistička crkva u Sarajevu
mini|desno|Evangelistička crkva u Sarajevu Nakon 1878. godine broj evangelista u Sarajevu uvećao na više od 1000 članova pa se javila i potreba za izgradnjom prve evangelističke bogomolje. Evangelistička crkva u Sarajevu izgrađena je 1899. godine po projektu Karla Paržika u kojoj je dao uspješnu kombinaciju principa organizacije prostora vizantijske monumentalne arhitekture i romaničkih rješenja i motiva na glavnom pročelju.
Jevrejski sakralni objekti
mini|desno|Sarajevska sinagoga – po projektu [[Karlo Paržik|Karla Paržika u Pseudomaurskom stilu]] Pri izgradnji jevrejskih hramova krajem 19. i početkom 20. stoljeća, korišten je Pseudomaurski izrazu ili mudejar stil, obzirom da je u svom određenju nosio vezu sa stilskim uzorima u Španiji u doba Kalifata, kada su Jevreji uživali građanska prava u toj zemlji. Najveći broj bosanskih Jevreja Španiju je satrao zemljom svog porijekla, pa je mudejar izraz prihvaćen možda jedino od Jevreja u Bosni i Hercegovini kao dio prepoznatljivog identiteta, i u ovom slučaju bi mogao biti smatran i romantizmom.
La Mora, Jilotlán de los Dolores
La Mora je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Jilotlán de los Dolores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 51 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1050 m.
Dennis Weaver
William Dennis Weaver (4.6. 1924 — 24.2. 2006.) je bio Emmyjem nagrađeni američki televizijski glumac, najpoznatiji po protagonistovog pomoćnika Chestera Goodea u prvom televizijskom "vesternu za odraslu publiku" Gunsmoke (1955 - 1964, te kao šerif Sam McCloud u NBC-voj policijskoj seriji McCloud, koja se emitirala od 1970. do 1977, odnosno kao protagonist Spielbergovog dugometražnog igranog debija, kultnog TV-filma Duel 1971 godine.
Stanley Spencer
Sir Stanley Spencer KCB CBE RA (30. jun 1891 – 14. decembar 1959) bio je engleski slikar. Poznat je po opusu koji se uglavnom bavi bibkijskim prizorima, ali koji su prikazani ne u Svetoj zemlji nego u rodnom selu Cookham na obalama Temze, koju je zvao "selom na nebu."
Spencer je za vrijeme prvog svjetskog rata služio kao britanski vojnik na solunskom frontu, a potom kao službeni "ratni umjetnik", što je ponovio za drugog svjetskog rata.
Bio je oženjen dva puta, oba puta za talentirane slikarice. Prva supruga mu je bila Hilda Carline, s kojom je imao dvije kćeri. Od nje se razveo kada se zaljubio za Patriciu Preece; nakon što se udala za njega, priznala mu je da je lezbijka i nastavila živjeti sa svojom partnericom Dorothy Hepsworth. Njegovi pokušaji da se razvede nisu uspjeli, te je vanbračno živio sa svojom bivšom suprugom do njene smrti. To je kasnije postalo motiv za kazališni komad Stanley engleske dramatičarke Pam Gems.
VK Jug
Vaterpolo klub Jug je vaterpolo klub iz Dubrovnika u Hrvatskoj. Klub je osnovan 1923. godine. Prema broju osvojenih trofeja je najtrofejniji klub u Hrvatskoj.
Utakmice igra na bazenu u Gružu koji može da primi 2.500 gledalaca i ima pokretni krov.
Povijest kluba
Povijest kluba počinje osnivanjem vaterpolo sekcije u sportskom društvu Jug 1923. godine. Velike zasluge za to ima Rudi Reš znani tadašnji plivač i vaterpolista sa Sušaka, uz pomoć Pere Kolića i Tončija Nardelija. U to vrijeme na kupalištu Danče su organizirana nadmetanja u plivanju i igranju loptom, koja su dubrovačke mladiće zainteresirala za plivanje i vaterpolo. Kako se u moru, na kupalištu zimi nije moglo igrati, na pravi početak trebalo se još malo pričekati.
Jug se rodio, trenirao i rastao na Dančama, uvali ispod gradskog parka Gradac, ali je svoja sportska dostignuća, snagu i vrijednost od osnivanja pa do 1961. godine kada je otvoren bazen u Gružu, pokazivao i dokazivao u Portu (Gradskoj luci).
Prva vaterpolo utakmica je odigrana 28. lipnja 1924. godine, na porporeli, gdje su se sastale ekipe Juga i Penatura. Rezultat je bio 3:0 za Jug, za koji su nastupili. Drobnić, Merlo, Zakarija, Reš, Lošilo, Depolo i Brajida, koji je dao sva tri gola. Već sljedeće, 1925. godine, u svom prvom učešću na državnom prvenstvu igranom u Splitu, Jug osvaja prvu titulu državnog prvaka. Gruška riva bila je mala da primi sve Dubrovčane koji su došli proslaviti prvu titulu prvaka u istoriji dubrovačkog sporta.
Titula prvaka države Jug je osvojena u sastavu: Dinko Fabris, Ante Zakarija, Marko Dabrović, Rudi Reš, Ivica Dabrović, Zdenko Šapro, Mirko Brajda. Od tada do danas, iako u znatno lošijim uvjetima od svojih konkurenata, oslanjajući se prije svega na igrače ponikle u vlastitoj sredini, Jug je nizao uspjehe. Pune 33 godine, od 1924. godine, Jug nije izgubio na svom terenu. Ukupno je 25 puta proslavio titulu državnog prvaka, od toga 13 puta uzastopno u razdoblju od 1925. do 1937. godine.
Osim klupskih titula jugovi igrači su osvajali i međunarodne trofeje. Prvu olimpijsku srebrenu medalju osvojili su kao članovi reprezentacije Jugoslavije, Lovro Štakula i Vladimir Ivković Salko igrajući u prvom sastavu državne reprezentacije na Olimpijskim igrama u Helsinkiju 1952. Igrači Hrvoje Kačić i Matko Goszl su na Europskom prvenstvu u Beču 1950. godine osvajaju brončanu medalju. Na Olimpijskim igramau Melburnu 1956. godine Hrvoje Kačić i Vlado Ivković osvajaju srebro, a na Evropkom prvenstvu u Budimpešti 1958 Pero Katušić i Hrvoje Kačić srebrne medalje. Hrvoje Kačić je izabran u najbolji tim tog prvenstva.
Iz mora se prijelazi u slatku vodu 1961. otvaranjem novoizgrađenog bazena u Gružu 4. lipnja 1961. godine. Tom prilikom održan je međunarodni turnir na kojem je pobjeda pripala Jugu.
Godine 1962. Frane Nonković i Davor Poković sa reprezentacijom osvajaju srebro na Europskom prvenstvu u Leipcigu. Luka Vezilić jedan je od najboljih vratar Juga na Europskom prvenstvu 1977 u Jenčepingu osvaja srebro, a 1978. u Berlinu na Svjetskom prvenstvu osvaja bronzu, i biva proglašen najboljim vratarem svijeta.
U reprezentaciju koja će 1980. godine nastupiti na Olimpijskim igrama u Moskvi izbornik Tripun Ćirković pozvao je Luka Vezilića i Boška Lozicu, a trener reprezentacije je Milivoj Petković. Reprezentacija osvaja srebrnu medalju.
Prvi uspjeh u nacionalnom kupu 1981 ostvario je Jug, pobijedivši u dvije završne utakmice beogradski Partizan.
Na Olimpijskim igrama u Los Anđelesu 1984. godine Goran Sukno, Veselin Đuho i Božo Vuletić, tri jugova reprezentativca postižu najveći uspjeh u istoriji dubrovačkog sporta na najvećoj svjetskoj sportskoj priredbi osvojivši sa državnom reprezentacijom titulu olimpijskog pobjednika. Goran Sukno i Veselin Đuho igrajući u sastavu reprezentacije na Svjetskom prvenstvu 1986. godine u Španjolskoj osvajaju i titulu svjetskih prvaka. Nakon pobjede u dramatičnom finalu kakvo se ne pamti na velikim međunarodnim nadmetanjima nad reprezentacijom Italije pobjednički pehar je primio Goran Sukno, kapiten reprezentacije. Kao kapien reprezentacije Veselin Đuho, 1988. godine na Olimpijskim igrama u Seulu brani titulu olimpijskog pobjednika i osvaja zlato. To je bilo nadmetanje poslije kojeg se Đuho se oprostio od reprezentacije.
Treća odlučujuća utakmica polufinala doigravanja za prvaka sa Jadranom iz Splita 1991. godine je bila posljednja utakmica koja je odigrana pod zastavom bivše države. Nedugo poslije te utakmice Hrvatski sportski savez donosi odluku da hrvatski sportašu više ne učestvuju u saveznim ligama i jugoslavenskoj reprezentaciji.
Nacionalni
Godina 2006. je povijesna godina "Jugovih" uspjeha: osvojena su sva četiri moguća trofeja, u domaćim i međunarodnim nadmetanjima, Prvenstvo 2005/06., Kup 2006., Euroliga 2005/06. i Europski Superkup 2006.
Sastav - sezona 2010./11.
Frano Vićan, Tihomil Vranješ, Nikola Sutić, Sandro Sukno, Maro Joković, Lukáš Seman, Pavo Marković, Andro Bušlje, Ivan Sukno, Nikša Dobud (kapetan), Nikša Drobac, Paulo Obradović, Mirko Nižić, Josip Šutalo, Marko Ivanković, Marko Macan, Nino Blažević, Ivo Begović, Toni Popadić Batina, Osrat Lale, Marino Fatović, Pavo Zonić.
glavni trener: Elvis Fatović, pomoćni treneri: Maro Balić, Miho Bobić
Walking Tall (film, 1973)
Walking Tall, u Jugoslaviji prikazan pod naslovom Šerif iz države Tennessee je američki akcijski film snimljen 1973. godine u režiji Phila Karlsona. Temelji se na stvarnim događajima, koji su se nekoliko godina ranije zbili u Okrugu McNairy u saveznoj državi Tennessee, čiji se šerif Buford Pusser sukobio sa tamošnjim organiziranim kriminalom. U filmu njegov lik tumači Joe Don Baker, a radnja prikazuje kako se, zgađen korupcijom, kandidira i pobjeđuje na izborima za šerifa, ali kako svojim nastojanjem da okrug očisti od kocke i prostitucije kriminalce potakne da ga pokušaju likvidirati, pri čemu gine njegova supruga (čiji lik tumači Elizabeth Hartman).
Phil Karlson je deceniju i pol ranije u klasičnom true crime filmu The Phenix City Story obradio slične događaje u Alabami. U Walking Tall, koji je snimljen sa skromnim budžetom, također se inzistiralo na autentičnosti, pa je sam Pusser služio kao tehnički savjetnik, a neki od njegovih prijatelja i poznanika se nakratko pojavljivali u filmu. Vlasti Okruga McNairy su izričito zabranili snimanje filma na njegovoj teritoriji, a što su, pak iskoristili vlasti susjednog Okruga Chester. Film se prije premijere smatrao B-produkcijom, a kritičari prema njemu uglavnom nisu imali naklonosti, zamjerajući mu preveliku količinu nasilja i nedostatak suptilnosti. Usprkos svega toga, Walking Tall je na iznenađenje mnogih postigao izuzetnu gledanost, a dotle uglavnom nepoznati Baker postao velika zvijezda. Walking Tall je ubrzo u Hollywoodu potakao trend snimanja tzv. hixploitation filmova, smještenih u milje ruralnog američkog Juga, a sa vremenom je stekao i svojevrsni kult status.
Pusser, kome su producenti namjeravali ponuditi ulogu u nastavku, je sljedeće godine poginuo u prometnoj nesreći, a Baker je odbio nastup. Umjesto toga su snimljeni nastavci Walking Tall Part 2 i Walking Tall: Final Chapter gdje je Pusserov lik tumačio Bo Svensson. Godine 2004. je, pak, snimljen remake pod naslovom Walking Tall gdje je naslovnu ulogu tumačio Dwayne the Rock Johnson.
Regije Litvanije
Liet-etno-regionai.png.
{{legend|#e6fefe|Mala Litva}} {{legend|#eafeea|Žemajtija}} {{legend|#fec0c0|Aukštaitija}} {{legend|#fde5d9|Suvalkija}} {{legend|#fefeea|Dzūkija}}
]]
Litva se može podijeliti u povijesne i kulturne pokrajine (zvane ethnografske regije). Precizne granice nisu potpuno jasne, jer pokrajine nisu službene političke ili upravne jedinice. Pokrajine su ograničene kulturom, kao što su narodni običaji, tradicionalni način života, pjesme, predanja i dr. Donekle, pokrajine odgovaraju rasporedu litavskih dijalekata. Ova veza opet ne predstavlja strogu definiciju granica pokrajina. Na primjer, iako se dzūkijski dijalekt naziva južnoaukštaitijskim, to ne znači da je Dzūkija dio Aukštaitije. U određenim dijelovima nekih pokrajina se govori na dijalektima iz drugih pokrajina, dok npr. u Žemaitiji postoje tri autohtona dijalekta (južni, sjeverni i zapadni žemaitski), a neki od njih su podijeljeni na poddijalekte.
Pokrajine u politici
Osim Žemajtije, nijedna pokrajina nije bila politička ili upravna jedinica. Ipak, nedavno se radilo u pravcu tačnijeg definiranja njihovih granica, pošto postoji projekt zamjene sustava okruga u Litvi etnografskim regionima, koji bi se nazivali zemljama (jednina - žemė, množina - žemės). Ovome projekt također ide u prilog činjenica da 10 okruga s ograničenim nadležnostima nisu potrebni za državu veličine Litve. Drugi argument je da druge države oživljavaju povijesne pokrajine, dok u Litvi postoje umjetno nastali okruzi. Ovaj projekt je podržao bivši predsjednik Rolandas Paksas, mada nije još uvijek jasno kad će se projekt sprovesti, ako se to uopće dogodi. Ipak, Dzūkija je nedavno usvojila grb i amblem koji bi se koristili u slučaju sprovođenja reforme. Okrug Alytus, koji se skoro u cjelosti nalazi u Dzūkiji, usvojio je ubrzo potom grb zasnovan na grbu Dzūkije. Žemajtija ima zastavu i grb koji potječu još iz vremena Kneževine Žemajtije; ovi simboli su mnogo stariji od zastave Litve. Mala Litva ima zastavu koja se koristi još od 17. stoljeća, kao i himnu koja datira iz 19. stoljeća. Međutim, ako se reforma sprovede, najvjerovatnije će biti samo 4 zemlje, a ne 5, jer se većina Male Litve danas nalazi u granicama Rusije i mnogi Litavci su protjerani odatle. Vrlo mali preostali dio u Litvi je također naseljen novopridošlima, jer je većina lokalnog stanovništva umrla tijekom Drugog svjetskog rata ili je protjerana. Stoga, Mala Litva bi vjerovatno bila pripojena Žemajtiji.
Iako pokrajine nisu politički/upravni entiteti, većina pokrajina ima svoje "prijestolnice" (gradove koji se najčešće smatraju prijestolnicama). Ovi gradovi nisu nužno najveći u pokrajini.
Santa Elena, Villaflores
Santa Elena je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villaflores.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 666 m.
Južni Han
Južni Han je bila kineska država (kraljevstvo) koja je postojala na obalama južne Kine i sjedištem u današnjem Guangzhouu od 917. do 971. godine.
Teritorija države je sadržavala obalna područja današnjih provincija Guangdong i Guangxi, otok Hainan, kao i današnji sjeverni Vijetnam oko Hanoja. Na sjeveru i zapadu se graničila sa državama Min, Chu i Južni Tang, a na jugu sa ne-kineskom Kraljevinom Dali. Njeni pokušaji da pod svojom vlašću održi Vijetnam, međutim, nisu urodili plodom, te je Vijetnam od 939. bio nezavisan.
Od 960. godine, kada je na vlast na sjeveru Kine došla dinastija Song, Južnom Hanu je bilo sve teže odupirati se njenim nastojanjima da ponovno ujedini Kinu. Konačno su vladari Južnog Hana 971. priznali dinastiju Song za svoje poglavare, čime je Južni Han prestala postojati.
Povest o Akiru
Priča o Ahikaru ili Povest o Akiru Premudrom je drevna priča prvi put potvrđena na aramejskom jeziku u petom veku p.n.e, koja je vekovima kružila Srednjim i Bliskim Istokom. Smatra se „jednom od najranijih međunarodnih knjiga svetske književnosti“. Priča o Ahikaru pojavila se, kako se veruje, u 7. veku pre nove ere u Asiriji.
Do danas su preživele razne sirijske, arapske i jermenske verzije priče. U srednjem veku je prevođena na mnoge evropske jezike, uključujući i staroslovenski. Neki naučnici smatraju da je Povest’ ob Akire Premudrom jedino staroslovensko delo prevedeno sa sirijskog originala.
Radnja
Glavni lik je Ahikar koji je rođen u Kalhu (Nimrudu), drevnoj prestonici Asirije, mudrac poznat po svojoj izuzetnoj mudrosti. U priči je Ahikar bio savetnik asirskih kraljeva Senaheriba i Esarhadona. Nemajući sopstveno dete, usvojio je svog nećaka Nadaba/Nadina i odgajao ga za naslednika. No, nećak je nezahvalno kovao zaveru, ubedivši cara Esarhaddona da je Ahikar počinio izdaju. Esarhaddon naređuje da se Ahikar pogubi, te ga hapsi i zatvara. Međutim, dok čeka kaznu Ahikar podseća krvnika da ga je spasio od slične sudbine pod Senaheribom, pa tako krvnik umesto njega ubija drugog osuđenika koji mu nalikuje. Ahikar se neko vreme krije u zemunici, a potom izlazi iz skrovišta na carev poziv da krene u misiju u Egipat, nakon čega se trijumfalno vraća u Esarhaddon.
Staroslovenski prepisi
Neki naučnici smatraju da je najstarija slovenska recenzija Povesti o Akiru nastala u Bugarskoj, kao izravan prevod sa sirijskog originala. Drugi, pak, smatraju da je tekst jermenske verzije služio kao izvornik. Priča je stigla na slovensko tlo još u Kijevskoj Rusiji. Staroslovenska, odnosno staroruska verzija priče je poznata u nekoliko izdanja i sačuvana je u mnogim srednjevekovnim prepisima.
Najstariji sačuvani ruski prijepisi datiraju iz 15. stoljeća, a objavio ih je A. Grigoriev u svom monumentalnom djelu "Priča o Akiri Premudrom" („Повесть об Акире Премудром“). Najstariji južnoslavenski prijepis (srpski, s raškim pravopisom i tragovima srednjobugarskog izvornika) sačuvan je u kodeksu datiranom oko 1380. godine iz zbirke manastira Savina, u Herceg Novom.
Vrtomica
Vrtomica (Vrtolnica) je naselje u opštini Kačanik, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.
Fairfield, Idaho
Ferfild je grad u američkoj saveznoj državi Ajdaho.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 416, što je 21 (5,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Závadka (Humenje)
Závadka je naseljeno mjesto u okrugu Humenje, u Prešovskom kraju, Republika Slovačka.
Ekonomija Kine
Ekonomija Narodne Republike Kine je prva najveća ekonomija na svetu, posle nje su SAD po merilu pariteta kupovne moći. Ekonomija NR Kine je druga najveća ekonomija na svetu nakon Sjedinjenih Država po merilu nominalnog BDP-a od 17,7 triliona dolara. Ona je i jedna od najbrže rastućih ekonomija na svetu, zajedno sa Indijom, Brazilom, Kenijom i Indonezijom. Prosečan godišnji rast je 10% BDP-a u poslednjih 30 godina.
Nominalni BDP po glavi stanovnika iznosi 14,096$ (2020) i još uvek je nizak za svetske standarde, ali ubrzano raste. 70% BDP Kine potiče od privatnog sektora. Manji deo od velikih državnih preduzeća koja se bave uglavnom finansijskim uslugama, energetikom, teškom industrijom i komunalnim pitanjima. BDP čine industrija (48,6%), usluge (40,5%), poljoprivreda (10,9%).
U Kini postoji 812,7 miliona radno sposobnih stanovnika (2009). U poljoprivredi radi 39,5%, industriji 33,2% i sektoru usluga 27,2% zaposlenih (2008). Stopa nezaposlenosti iznosi 4,2% a stopa inflacije 3,3% (2010).
Istorija razvoja
Od 1978. Vlada NRK reformiše ekonomiju praveći od sovjetske šablonizirane, centralistički planirane više tržišno orjentisanu ekonomiju, no i sa daljim jakim uticajem i u okviru sfere koju kontroliše Komunistička Partija Kine. Ovaj sistem ima razne nazive: «socijalizam sa kineskim odlikama», «socijal-tržišni sistem», «crveni kapitalizam». Tip je kombinovane ekonomije. Reforme koje traju od 1978. su ekonomski osnažile Kineze i izdigle ih iznad granice siromaštva (1981. godine 53% bilo je ispod granice, 2001. godine 8%)
Kineski trend nominalnog BDP-a 1952-2005.
thumb|300px|Kineski nominalni BDP trend od 1952. do 2005. godine
1952. ukupan industrijski proizvod Kine je dostizao 34,900 miliona juana u današnjnoj novčanoj vrednosti. To je činilo skoro 3% svetske ekonomije i 1,5 puta je bio manji od proizvoda Japana ili Indije tada.
Šezdesetih godina BDP Kine beznačajno je porastao za 17%, sedamdesetih 70% (kada je pretekla Indiju), a u turbulentnim osamdestim 63%, i, konačno, u devedesetim, vrhunac razvoja, 175%. Ma kako bilo, prisutan je ozbiljan problem: Kina se razvija samo u svom priobalnom pojasu i južnim provincijama. Napori koji su uloženi proteklih godina u stimulaciju razvoja unutrašnjih provincija i industrijskog severa, ili su propali ili su dali jako slabe rezultate.
U osamdesetim godinama 20.veka pokušano je kombinovanje centralističke planirane privrede sa reformskom tržišno orjentisanomkako bi se podigla produktivnost, životni standard i nivo tehnologije, a spustila se zahuktala inflacija, nezaposlenost i ogroman budžetski deficit. NRK je težila poljoprivrednim reformama, napuštajući sistem komuna i uvodeći odgovorniji, samostalniji, skoro gazdinski sistem, koji je seljacima omogućio veću slobodu u donošenju odluka u okviru poljoprivrednih aktivnosti. Vlada je, tkđ, ohrabrivala neagrarne aktivnosti, kao što su seoske kompanije u ruralnim predelima i promovisala veći stepen samoupravljanja u državnim perduzećima, istovremeno podižući konkurenciju na tržištu i olakšavala direktan kontakt između domaćih kineskih trgovinskih i stranih kosalting preduzeća.
S druge strane, ovaj sistem je pokazao najgore strane socijalizma (birokratija, politička korupcija, nepoštovanje privatne svojine, restrikcije i nestašice električne energije, nafte i naftnih derivata) i kapitalizma (inflacija, veliki i nepremostivi jaz između bogatih i siromašnih, nagla bankrotstva i propadanja preduzeća). Prema tome, Peking je morao da čini određene kompromise, pojačava i smanjuje kontrlu poslovanja, izdaje naloge bankama za davanje ultrapovoljnih kredita velikim državnim kompanijama i dr. u zavisnosti kakav period nastupi. Krajem 1988. godine, kao reakcija pod naletom inflacije uzrokovanom lošom reformom cenovnog sistema, vlast predstavlja novi program koji se bazira na štednji, manjoj javnoj potrošnji i većoj odgovornosti.
Ponovni uzlet kineska ekonomija doživljava početkom devedesetih. Deng Sjaopingova novogodišnja poseta Južnoj Kini ponovo uzdiže i pokreće reforme. 15. kongres KP Kine kasnije iste godine daje punu podršku Sjaopingovom planu i ponovnm naporima za tržišnim reformama, konstatujući da je zadatak NRK da u '90. formira socijal-tržišnu ekonomiju. Na istoj sednici je usvojen plan desetogodišnjeg rzvoja i čitav niz pratećih dokumenata i protokola.
Vicepremijer Kine, Nuang Đu, na Svetskom ekonomskom forumu 2005. godine u Davosu (Švajcarska) predvideo je rast društvenog proizvoda sa sadašnjih 2,25 bilona $ na 4,4 biliona $ 2020., i utrostručenje BDP/st na 3000$.
U decembru 2005., Kineski Nacionalni Zavod za Statistiku revizijom utvrđuje da je BDP u 2004. bio 16,8% procenata veći nego što je prvobitno izračunato, te na taj način Kinu uzdiže na 6. mesto u svetu (prestziže Italiju čiji BDP iznosi 2 biliona $). Početkom 2006. zvaničnici NRK u zvaničnom saopštenju načinjenom uz pomoć stručnjaka prvo sami sebe proglašavaju četvrtom najvećom ekonomijom (prestiže prvo Francusku, a zatim i Ujedinjeno Kraljevstvo). Prema ovakvom dokumentu skeptičan je veliki broj stručnjaka. Međutim, nekoliko nedelja nakon stigle su i potvrde iz međunarodnih institucija. Do 2009. Kinezi predviđaju da će prestići i najveću evropsku ekonomiju, Nemačku (neki predviđaju i ranije, uzimajući u obzir stanje nemačke privrede poslednjih godina) i tako postati treća najveća svetska ekonomija (iza SAD i Japana).
Centralni Komitet KP krajem 2005. odobrava jedanaesti po redu petogodišnji plan razvoja za period 2006-2010., kojim se predviđa rast BDP od 45% i smanjenjnj potrošnje energenata za 20%. Petogodišnji plan predviđa i stimulativni rast BDP od 7,5% i rast društvenog proizvoda sa 18,2 biliona juana na 26,1 bilion 2010, odnosno po glavi stanovnika sa 13,985 2005. na 19,270 2010.
Izazovi
minijatura|lang=sh| U periodu 1995-1999. inflacija je padala, reflektujući jaču monetarnu politiku Narodne banke i jaču kontrolu cena hrane. U to vreme Vlada vodi ozbiljne borbe za:
a) naplatu poreza u dalekim provincijama i naplatu poreza velikim stranim kompanijama
b) smanji stepen korupcije i privrednog kriminala
v) održe konkurentnim velike državne kompanije i oživi firme gubitaše koje su u konkurenciji sa inostranim, mešovitim i jakim domaćim privatnim kompanijama oslabile i nisu u stanju da servisiraju dugove i isplaćuju zarade.
Između 50 i 100 miliona radnika iz ruralnih oblasti je prekobrojno, te oni svoju šansu traže kroz zaposlenje na kratkoročnim slabo plaćenim poslovima. Populaciona politika Vlade NRK je ozbiljno ugrožena jer oblasti u unutrašnjim provincijama sve su slabije podložne kontroli i lokalni zvaničnici nisu u stanju da se bore sa stanovništvom, što zbog korupcije, što zbog unižavanja ugleda i autoriteta institucija. Noviji dugoročni problem, sve uočljiviji, je i zagađenost vode i vazduha, erozija zemljišta i td. Kina nastavlja i nekontorlisano da gubi obradivo zemljište zbog erozije i nesinhronizpvano ekonomskog razvoja.
Državne kompanije
Uprkos kineskom impresivnom ekonomskom razvoju, tokom poslednje dve decenije reforma državnih preduzeća i modernizacija bankarskog sektora i dalje ostaje glavni problem. Više od polovine velikih kineskih državnih kompanija posluje sa gubitkom i nesolventno je. Tokom 15. Nacionalnog kongresa KP koji je održan u septembru 1997., predsednik Điang Cemin ozvaničio je plan po kojem bi većina velikih državnih firmi (SOE) bila privatizovana, spajana, restruktuirana ili zatvarana.
Slabašni bankarski sistem najveća je žrtva lošeg poslovanja SOE-sa, zato što banke moraju da po direktnom nalogu Vlade nastave sa davanjem po njih same veoma nepovonjne pozajmice kako bi nesolventne SOE opstale. Vlada Narodne Republike Kine se plaši da bi u slučaju neisplaćivanja zarada izbile masovne demonstracije. Prema doktoru Hijamlongu, bivšem guverneru Narodne Banke Kine, banke su davale kredite sa kamatnim stopama na godišnjem nivou čak ispod 2%. Ovakva politika mera pritisaka na banke Vlade NRK je i dalje na snazi, tako da su banke do sada iscrple 48% svojih novčanih sredstava i mogućnosti (što je po standardima SAD dovoljno za tačno četiri bankrotstva)
Pregrejanost ekonomije
Još jedna pretnja kineskoj ekonomiji je i mogućnost da zbog rekordnog i rapidnog rasta u poslednjoj dekadi krene ka pregrejavanju (stvaranju prevelikih kapaciteta) i preforsiranju infrastrukture, i inflaciji koje uvećavaju spoljni dug (podizanje novih nenaplativih zajmova), traće izvore, i, paradokslano, podižu nezaposlenost. Kineski zvaničnici odbijaju da u celini priznaju problem, ali ne mogu da poreknu da se u nekim oblastima privreda ozbiljno zagreva što zasigurno vodi eksploziji, jer te oblasti nisu sposobne, odnosno nemaju dovoljno razvijenu infrastrukturu da izdrže intezitet razvoja. U Kinu se poslednjih godina mnogo više nego što je kineska ekonomija u stanju da prihvati. To postaje sve neisplativije, pa je tako, recimo, prema istraživanjima Vlade NRK u Indiji profit sada tri puta veći nego u Kini.
Poreski sistem se takođe ističe kao veliki kočničar stabilizacije ekonomije. Vlada, stoga, planira poreske olakšice kako bui sprečila nejednakost u razvoju ruralnih i urbanih oblasti i kako bi ohrabrila državne kompanije da se takmiče sa inosstranim.
Nedostatak radnika (još jedan paradoks)
U 2005. je bilo znakova jačih zahteva za radnom snagom. Reforma je omogućila da radnici sami biraju gde će se zaposliti, pa su tako, logikom, odlazili na radna mesta koja i kompanijama koje su im nudile veće plate i bolje uslove rada. To je dovelo do neverovatnog broja upražnjenih radnih mesta u teškoj industiji, naročito u Fudžijan i Guang-Dong oblasti. Nedostatak radne snage uzrokovan je i demografskim trendovima populacione politike.
Novčani disparitet
Iako se mora naglasiti da je životni standard svima drastično porastao u odnosu na pre-reformsku eru, u Kini je veoma izražena razlika u bogatstvu (novčani disparitet). Mnogi strani i domaći istraživači optužuju nedostatak političkih reformi, očajnički potrebnih da potpomognu ekonomske reforme, kao glavnog krivca za veoma rasprostranjenu korupviju u Kini, zbog čega se novav akumulira samo u jednom sloju društva. Po samom priznanju kineske Vlade, Kina je krajem devedesetih bila druga zemlja sveta po izraženosti novčanog dispariteta, odmah iza Zimbabvea, da bi sredinom 2000'ih pretekla Zimbabve i skliznula na prvo mesto. Ova činjenica potkrepljena je nalazima zvaničnih statističara kineske Vlade, a prvi put je objavljena tokom Svekineske Prve Plenarne Sednice Desete Narodne Kineske Političke Konsultativne Konferencije održane između 3. i 13. marta 2003. godine u Pekingu, a koje je izneo član komiteta gospodin Čen Ming, a koja se nedugo potom našla u javnosti, plasirana preko HIHUA novinske agencije. Prema nalazima, do kraja 2000. GINI koeficijent (kojim se mer disparitet) je dostigao 41,7% što je iznad ktajnje granice opastnosti od 40%. Kao prilog, svega 3,5% Kineza je zarađivalo više od 2,500$ godišnje, dok je više od 50% zarađivalo samo 250$. Ova informacija je dalje potkrepljena istraživanjima Boston Konsalting grupe u saradnji sa Vladom NRK, i rezultat je objavljen 17. oktobra 2006 u raznim kineskim medijima, ali je najznačajniji i najiscrpniji bio članak u jednom od najtiražnijih kineskih dnevnika, «Kineskoj mladosti». Gde je objavljen čak i podatak koji je zapanjio stručnjake: 1,5% kineskih porodica (što je oko 1,5 miliona)drži preko 70% kineskog kapitala u svojim rukama. Na Zapadu je situacija drugačija: 5% prodica drži nešto ispod 60% ukupnog obrtnog kapitala. Prema tome, novčani disparitet je 15 puta izraženiji nego na Zapadu. Dalje, u istraživanja su uključeni samo legalni tokovi novca (prijavljena imanja, akcije, bankarski računi, plate i lična svojina kao što su nameštaj, kola i sl.), siva zona trgovine i proizvodnje, šverc i sumnjivi tokovi nisu uzimani u obzir iz razloga što je veoma teško, pa i nemoguće izračunati o kolikim se količinama bogatstava radi, ali se pretpostavlja da bi tek onda rezultati bili poražavajući.
Problem ekstremnog novčanog dispariteta se nameće kao veliki problem ekonomskog razvoja Kine. Ultrakonzervativni krugovi čak otvoreno nameću i zagovaraju ideju povratka Maoizmu. Međutim, većina stanovništva kine, uprkos svemu ovome, i dalje čvrsto ostaje rešena da istraju u daljim reformama i prednost daju slobodnom tržištu, pokazala je studija Centra za međunarodna i bezbednosna istraživanja Merilend, sa Univerziteta u Merilendu
Poljoprivreda
Glavni poljoprivredni proizvodi su: pirinač, žito, krompir, kikirki, čaj, ječam, uljarice, pamuk, svinjsko meso, riba.
Kina je najveći svetski proizvođač poljoprivrednih dobara na sveu. Nešto ispod 50% kineskog radno sposobnog stanovništva zaposleno je u poljoprivredi, iako je samo 15,4% zemljišta pogodno za obradnju. U Kini ima 329 miliona farmera koji uglavnom rade na malim komadima zemlje slično farmerima u SAD. Gotovo sva obradiva zemlja se obrađuje u prehrambene svrhe, pa je tako Kina u vrhu svetskih proizvođača pirinča, krompira, ječma, čaja, trske. Glavne nejestive, industirjske biljke su pamuk i uljarice koje Kini obezbeđuju ogromnu dobit u spoljnoj trgovini. Izvoz poljoprivrednih dobara, povrća i voća, riba i školjki, žitarica i proizvoda od žitarica, mesa i mesnih prerađevina, dobrim delom je usmeren ka Hong Kongu. Prinosi su veliki, ali se Kina nada još većem jer se ulažu veliki napori u unapređivanju tehnologije i organizovanja proizvodnje.
Prema izveštaju Svetskog programa UN-a za hranu iz 2003., Kina hrani 20% svetskog stanovmištva sa 7% obradivog zemljišta.
Industrija
Kina se rangira kao treća zemlja sveta po fabričkom proizvodu.
Glavne industrijski aduti Kine su: čelik i gvožđe, ugalj, mašinska industrija, tekstilna i modna uopšte, petrolejska, cementa, hemijske, igračaka, automobila, bele tehnike, telekomunikacionih tehnologija i informacionih tehnologija.
Indeks porasta industrijske proizvodnje: 12,6% (2002. popis)
Rad
Jedan od osobenosti kineske socijalističke ekonomije je bilo obećanje sigurnog zaposlenja svim sposobnim i voljnim za rad i sigurnost radnog mesta tokom čitavog života. Neuspešne reforme iz sedamdesetih zbog obećanja o sigurnom zaposlenju potpuno su destimulisale Kineze za rad i, grubo govoreći, od Kineza napravile ne tako vredne ljude. Ova socijalistička politika se danas pežorativno naziva «gvozdena pirinčana činija».
1979-1980, reformisana državna preduzeća su davali povišice zaposlenima, što se odmah jasno odrazilo na inflaciju koja je porasla između 6%-7%. Drugim rečima, iako su radici dobili veće plate, njihova kupovna moć je opala, jer su za više novca mogli da kupe manje nego pre, što ih je učinilo siromašnijim. Država je ovaj problem pokušala da reši tako što je radnicima podelila bonove, državne obveznice i razne donacije.
Kina ima Zakon o radu zbog svojih loših rešenja znatno olakšava svakodnevne zloupotrebe kao što je neisplaćivanje radnika. 2006., novi Zakon o radu je predložen i dat na javnu raspravu. Novi Zakon, prema trenutnom nacrtu, dopustiće kolektivne ugovore po formi i rešenjima slične onima sa Zapada, iako će i dalje biti dozvoljen rad samo jednom sindikatu koji je direktno pod upravom Komunističke Partije Kine. Zakon podržavaju radnici, ali ipak je u neskladu sa standardima Američke privredne komore ili Evropske komore za rad. Očekuje se da će, ako bude odobren sa vrha, novi Zakon biti nametnut. Trenutni napori da se organizuje samostalan sindikat stranih kompanija prisutnih u Kini urodili su polodon u Vol-Martu. Ali istome se nadaju Istmen Kodak, Del i druge kompanije.
Energetika
((kutijica za države Električna energija Proizvidnja       =2.19 biliona kVh Potrošnja         =2.17 biliona kVh Izvoz            =10.6 milijardi kVh Uvoz             =1.546 kBh | Izvori Fosilna goriva    =80.2% Voda              =18,5% Ostali            =0,1% Nuklearna energija =1,2% | Nafta Proizvodnja        =3,504 miliona barela/dan Potrošnja          =6,391 miliona barela/dan Izvoz             =340,300 barela/dan Uvoz              =3,226 miliona barela/dan Uvoz za rezerve   =2,9 miliona barela/dan Rezerve           =18,26 milijardi barela | Prirodni gas Proizvodnja        =35,02 milijardi kubnih metara Potrošnja          =33,44 milijardi kubnih metara Izvoz             =2,79 milijardi kubnih metara Uvoz              =0 Rezerve           =2,53 biliona kubnih metara |
Tokom protekele decenije Kina je uspela da zadrži rast potrošnje energije na pola u odnosu na stopu rasta BDP. Iako je potrošnja energije, pod određenim uslovima (u odnosu na BDP), pala, pretpostavlja se da će se potrošnja do 2020. udvostručiti. Zvanična Kina ima nameru da do 2020. godine sa trenutnog načina snabdevanja el.energijom (uglja) pređe na naftu, prirodni gas, obnovljivim izvorima energije i nuklearnoj energiji.
NRK je u proteklih godina zatvorila preko 30.000 rudnika uglja kako bi sprečila preveliku proizvodnju. Ovo je smanjilo proizvodnju uglja za oko 25%. Kina je zainteresovana i za uvoz nafte iz Centralne Azije, te je uložila značajna sredstva u naftna polja u Kazahstanu. Kina planira i povećanje proizvodnje prirodnog gasa.
Peking namerava i da nastavi sa poboljšanjem energetske efikasnosti i promocijom čistog korišćenja uglja. Samo jedna petina novih elektrana na ugalj sagrađenih 1995-2000 ima ugrađen filter i opremu za desulfatizaciju. Interesovanje za obnovljive izvore energije raste, osim za hidroenergiju, gde se očekuje da će udeo ovog vida u ukupnom snabdevanju Kine porasti za svega 1%-2%. Kineski energetski sektor nastavlja da se susreće sa teškoćama u pronalaženju finansijskih sredstava za restruktuiranje. Nesloga lokalnih političara zadržava i sprečava da se grade veća i značajnija postrojenja što dovodi do dalje balkanizacije.
Svetska banka je izračunala da u je u Kini potrebno 18 dana da biste se priključili na mrežu, za razliku od Indije gde je potreban 81 dan.
Usluge
Kina se na svetu rangira kao deveta u proizvodu usluga. I ovom sketoru se dugoročno gledano predviđa siguran rast.
Kineska ukupna trgovinska razmena u 2004. godini premašila je 1 bilion $ (1,12 biliona $ tačnije), što je više nego duplo u odnosu na 2001. Krajem 2004. Kina je postala treća najveća trgovačka sila na svetu, iza SAD i Nemačke. Suficit ostvaren trgovinom, međutim, iznosi svega 30 milijardi$, što je manje nego 1998., ali i više nego 2003. Kineski najveći spoljnotrgovinski partneri su Japan, SAD, Južna Koreja, Nemačka, Singapur, Malezija, Rusija i Holandija. Prema statistici Boston Univerziteta, u razmeni sa SAD, Kina je 2006. godine ostvarila suficit od 170 milijardi$. Najveći izvoznik iz SAD u Kinu je Vol-mart čija saradnja po obimu malo zaostaje za saradnjom Ujedinjenog Kraljevstva i Kine. Od 5 najprometnijih svetskih luka, 3 su u Kini.
1991. godine Kina pristupa APEK-u, organizaciji koja se zasniva na slobodnoj trgovini zemalja članica. Prethodnica ovome bio je eksperiment kineskih vlasti sa decentralizacijom trgovinskih komora u zemlji i ukidanjem carina na određene proizvode iz uvoza. Ovakav eksperiment bio je praćen i brojnim bilateralnim sporazumima Kine sa okolnim državama. 1986. godine Kina je započela i pregovore za pristupanje STO. Zbog različitih uslovljavanja, najčešće SAD, Kina je u ovu organizaciju primljena tek 11. decembra 2001. godine, posle 15 godina pregovaranja, što je i rekord u istoriji STO.
SAD su jedna od glavnih kineskih dobavljča avio opremom, različitom opremom za enegetiku, kompjutrima, industrijskim mašinama, sirovinama. I pored ovoga, saradnja SAD i Kine nije na najvišem nivou zbog mera restrikcija SAD prema Kini i obrnuto. Krađa i nepoštovanje intelektualne svojine u Kini na Zapadu, prvenstveno u Evopri i SAD izaziva zvaničnu osudu, te neke kompanije odustaju od otvaranja svojih fabrika na dalekom istoku, Međutim, i EU i SAD nemoćne su pred jeftinim falsifikatima, pogotovu što kineske vlasti ne čine gotovo ništa kako bi sprečile ovo. Kao kontrameru, kongres SAD je tokom 2005. godine usvojio niz protekcionističkih i restriktivnih mera, pa je tako uvedena i vrlo visoka stopa poreza na veliki broj proizvoda iz Kine od čak 27.5%.
Kineski uvoz iz Rusije se uglavnom odnosi na energente koji se u većini slučajeva prevoze železnicom, i uvoz el.energije iz Istočnog Sibira i ruskog Dalekog istoka. U bližoj budućnosti se očekuje rast obima saradnje Rusije i Kine, jer Rusija namerava da izgradi naftovod Istočni Sibir – Tihi okean koji će se protezati uz granicu sa Kinu. U izgradnji je i najveći nafotovod na svetu koji će spajati ruski daleki istok, Kinu i Indiju.
Internet se u Kini razvija velikom brzinom. U 2006. godini prijavljeno je novih 37.504.000 internet priključaka i, zanimljivo je, preko 70% su ADSL priključci za Internet. Svetska Banka je proračunala da je na telefonski priključak u Kini potrebno pričekati 7 dana (nasuprot 86 u Indiji).
Tronconero, Pavia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 19 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 165 m.
El Izote, Valle de Juárez
El Izote je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Valle de Juárez.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 34 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2537 m.
Romagnano, Alessandria
Romagnano je naselje u Italiji u provinciji Alessandria, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 15 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 250 m.
La Calera de Potrerillos, Zamora
La Calera de Potrerillos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Zamora.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1562 m.
Bitka kod Aheloja
Bitka kod Aheloja (Битката при Ахелой, Μάχη του Αχελώου), također poznata i kao Bitka kod Anhijala, odigrala se 20. augusta 917. na rijeci Aheloj kraj bugarske crnomorske obale, u blizini tvrđave Tuthom (suvremeno Pomorije) između bugarske vojske pod Simeonom I i bizantske vojske pod Leonom Fokom. Predstavljala je odlučujuću bugarsku pobjedu - jednu od najvećih u cijeloj bugarskoj vojnoj historiji - a čije su posljedice bile potvrda statusa Simeona I kao cara i de facto vladara cijelog Balkana; za Bizant je bitka predstavljala jednu od najvećih katastrofi nakon koje su balkanski posjedi Carstva svedeni na okolicu Carigrada i Peloponez. Njome su bizantsko-bugarski ratovi prekinuti na sljedećih četrdeset godina, tokom koje je Bugarsko Carstvo uživalo u dotada nezapamćenom miru i prosperitetu.
Pozadina
Nakon što je 894/895. poražen od bugarskog kneza Simeona I, bizantski car Lav VI Mudri je Bugarima plaćao godišnji danak čime je osiguran mir. Nakon Lavove smrti 912. godine, njegov nasljednik Aleksandar je odbio plaćati danak, a što je Simeon iskoristio kao povod da obnovi neprijateljstva te tako ostvari svoju ambiciju o osvajanju Carigrada i preuzimanju cijelog Bizantskog Carstva. Aleksandar je umro, a novi regent-patrijarh Nikola Mistik je rat nastojao okončati sporazumom kojim je Simeonu priznata carska titula i obećano kako će se malodobni car Konstantin VII oženiti za jednu od njegovih kćeri. Godine 914. je došlo do dvorskog puča u Carigradu, pri čemu je nova regentica Zoe Karbonopsina koristila nezadovoljstvo ponižavajućim ustupcima sjevernom "barbaru". Zaruke za Simeonovu kćer su raskinute, te su 914. neprijateljstva obnovljena. Bugarska vojska je napala bizantska područja u Trakiji i oko današnjeg Drača. Pri tome su Bugari iskoristili nezadovoljstvo Zojinom vladavinom kako bi u Adrianopolj ušli bez otpora.
Uvod
Obje strane su nekoliko godina pripremale konačni obračun. Zoe Karbonopsina je godine 915. sklopila mirovni sporazum s Abasidskim Kalifatom kako bi mogla povući trupe sa istočnih granica i iz Male Azije. Istovremeno je nastojala sklopiti sporazume sa Pečenjezima, Mađarima i Srbima, kako bi oni Bugare napali iza leđa. Simeon se, međutim, iskazao kao vješt diplomat, te je uspio uglavnom suzbiti te inicijative. Usprkos toga, bio je prisiljen manje kontingente svoje vojske držati na sjevernim i zapadnim granicama.
Bizantska vojska je 917. krenula u pohod na sjever u dvije grupe. Jedna, pod generalom Leonom Fokom, je doprla do današnjeg Pomorija, dok je druga, pod admiralom Romanosom Lekapenosom (Roman Lakapin) došla do ušća Dunava; Roman, međutim, nije prihvatio prijedlog da sa svojim brodovima preveze Pečenjege, inače načelo spremne da se pridruže Bizantincima, na desnu obalu i tako ugrozi Bugarsku sa sjevera.
Tok bitke
Fokina vojska je ulogorila na obali kraj drevne tvrđave Anhijal. Simeon je, pak, svoju vojsku koncentrirao na visoravnima oko tvrđave. Bizantski plan za bitku je bio da se udari na bugarsko desno krilo i pokuša Bugare odsjeći od njihovih uporišta u zaleđu. Simeon je, pak, plan temeljio na konjičkoj rezervi skrivenoj iza brda; namjerno je ojačao krila, a oslabio centar svoje vojske, uvjeren kako će Bizantinci upasti u klopku.
Bitka je počela ujutro. Prema očekivanju, Bizantinci su napali prvi i žestoko udarili Bugare, koji su se počeli povlačiti. Bizantinske trupe su se dale u potjeru i tako izgubile koheziju svog borbenog poretka. To je bio trenutak koji je Simeon čekao; sa svojom konjicom je iznenada udario u Bizantince, kod kojih je lažna vijest o Fokinoj smrti izazvala paniku. Borba je bila žestoka i u njoj je ubijen Simeonov konj, ali su Bugari na kraju izvojevali pobjedu. Foka je uspio pobjeći do današnjeg Nesebara i ukrcati se na brod, ali je najveći dio njegove vojske ubijen, uključujući i vodeće generale i admirale kao što je Konstantin Lips. Bizantski gubici su bili strahoviti, a historičar Lav Đakon je 75 godina kasnije posjetio bojište i tvrdio da je još uvijek prekriveno "hiljadama rimskih skeleta".
Posljedice
Bugarske trupe su krenule na Carigrad. Foka ih je mjesec dana kasnije kod Katasirtija pokušao zaustaviti, ali je i ta vojska razbijena. Nakon toga je Zoe Karbonopsina pristala na Simeonove zahtjeve da uđe u Carigrad i bude okrunjen za "cara Bugara i Rimljana", ali je odbila da njegova kćer bude zaručena za njenog sina Konstantina. Konačni obračun je, međutim, spriječio ustanak Srba, zbog čega je Simeon 918. povukao svoju vojsku na zapad. Borbe su se nastavile još nekoliko godina i završene deset godina kasnije pod Simeonovim nasljednikom Petrom I, koji je uspio ishoditi trajni mir i bugarsku hegemoniju nad Balkanom.
Armellin, Venezia
Armellin je naselje u Italiji u provinciji Venecija, u regiji Veneto.