cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yoncalla
Yonkallama su dom bile planine Calapooya, sjeveroistočno od Roseburga. Kao i ostali Calapooye bili su polunomadi sa stalnim zimskim naseljima. Nešto zastarjele agrikulture tipa posijeci-i-spali bilo je prisutno kod Kallapooian plemena, prilikom ovakovih paljenja vegetacije žene bi obavezno pokupile izgorjele skakavce koji su se kod nekih Indijanaca smatrale poslasticom. Kopanje camas i wapato-korijenja također je bilo učestalo a sakupljali su i razne orahe i žir. U toplijim mjesecima Indijanci bi lutali dolinom Willamette, dok bi se društveni život vodio tek u hladnim zimskim mjesecima kada bi se stanovnici sela vratili kućama. Lov zbog mesa i kože također je bio važan kao i ribolov (losos i jegulja) i neka vrsta pastrve poznata kao 'steelhead trout' Oncorhynchus mykiss; kalifornijska pastrva.
Predmeti kao što su toljage od kitove kosti, noževi od opsidijana i školjke dentallium simboli su njihove kulture. Do robova (ropstvo je bilo prisutno) i žena dolazilo se kupnjom. Za novac je služila dentallium školjka štto je karakteristično plemenima ovoga područja, trgovina između primorskih i kontinentalnih plemena bila je naravno vrlo živa.
Jamena
Jamena je selo u zapadnom Sremu u Vojvodini, koje administrativno pripada opštini Šid u Sremskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 1130 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1399 stanovnika).
Geografija
Nalazi se na tromeđi BiH, Hrvatske i Srbije. Rekom Savom odeljena je od BiH, a drumski putevi vode prema Račinovcima i Strošincima u Hrvatskoj, te prema selu Morović Vojvodini.
Istorija
Selo postoji još od rimskog doba i više je puta uništeno i obnovljeno tokom svoje istorije. U 1943. godini, tokom Drugog svetskog rata, čitavo selo spalili su ustaše. Za dva dana su brutalno ubili 2.500 civila.
Finitizam
Pojam Finitizam sreće se u matematici (i filozofiji matematike) te u filozofiji
Jamena
Demografija
U naselju Jamena živi 920 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 42,2 godina (39,6 kod muškaraca i 44,6 kod žena). U naselju ima 434 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,60.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
David Nalbandian
David Nalbandian (Unquillo, Cordoba, Argentina, 1. siječnja 1982.), argentinski tenisač.
Počeo je igrati tenis kada je njegov otac porijeklom (Armenac) napravio betonsko igralište iz kuće u kojoj je živio. To je sigurno jedan od razloga zašto jer bolji na tvrdim podlogama nego na sporim, za razliku od večine argentinskih tenisača. Još kao junior osvojio je US Open 1998. godine i Wimbledon 1999. također kao junior, ali u parovima. Profesionalac je postao 2000., a več 2001. se nalazi među Top 50 igrača svijeta. Svoj prvi turnir osvaja u Estorilu 2002. godine. Samo dvije godine nakon što je postao profesionalac (točnije 2002.) dolazi do finala Wimbledona gdje izgubio od Lleyton Hewitt (6–1, 6–3, 6–2). Od važnijih rezultata još valja izdvojiti osvajanje dva turnira iz Masters serije Madrid i Pariz (oba 2007. godine), te osvajanje završnog turnira Masters serije u Šangaju 2005. U finalu Mastersa je pobjedio Rogera Federera (6–7(4), 6–7(11), 6–2, 6–1, 7–6(3)).
Okrug Firstenfeldbruk
Površina okruga je 434,78 km². Krajem 2008. imao je 201 845 stanovnika. Ima 23 naselja, od kojih je sedište uprave u mestu Firstenfeldbruk.
Sisseton, South Dakota
Sisiton je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 2.470, što je 102 (-4,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
NGC 628
NGC 628 je galaksija u zviježđu Ribe.
Eksterni linkovi
NGC 628
Studva
Studva je rijeka u Istočnoj Hrvatskoj i Zapadnom Srijemu u Srbiji.
Opis
To je spora, 37 km duga rijeka, koja izvire u blizini sela Gunje i protiče pored Đurića, Drenovaca, Soljana i Vrbanje, a utiče u rijeku Bosut u selu Morović u Vojvodini. Jednim dijelom čini i granicu sa Srbijom.
Prema rezultatima pedoloških istraživanja, pretpostavlja se da je ova rijeka stajaćica, u stvari nastala u doba rimskog carstva irigaciono-meliorativnim radovima, a sve iz potrebe dobijanja kvalitetnijeg poljoprivrednog zemljišta. Naime, kompletno područje koje obuhvata naselje Morović, u čijem centru sela je i ušće ove riječice u Bosut, sa cca. dvadesetak sela okolo i velikim, neprekinutim šumskim kompleksom, je močvarno. Do danas su sačuvane i dvije prirodne bare (rita): Slezan i Brek koje su svojim vodnim režimima vezani za pomenute dvije rijeke. Kao dokaz o izvršenim radovima na formiranju ove rijeke navodi se pedološki sastav tla brežuljka u centru Morovića, koji je identičan sa pedološkim satavom tla dna rijeke Studve. Dakle, zemljom od iskopa je nasipano područje uz obalu i tako je nastao taj neprirodni brijeg u centru Morovića.
Bernadets-Debat
Bernadet Deba je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Tarb.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 108 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 12 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 8,77 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 330 metara (maksimalnoj 386 m, a minimalnoj 231 m).
Ra-Harakhte
Ra-Harakhte ("Horus obzora") je nastao spajanjem dvaju Sunčevih bogova. To su Ra i Horus. Drugi Raov spoj je Amon-Ra. Ra ima glavu orla, a Horus sokola. Obojica su kraljevi, slično odjeveni, drže u ruci žezlo. Te sličnosti su dovele do toga da se Ra počinje promatrati kao bog s glavom sokola, dakle, s Horusovom glavom. Horusova dvostruka kruna nije preuzeta, a Sunčev disk je ostao iznad glave. Poslije će se na crtežima u grobnicama većinom pojavljivati Ra-Harakhte. Osim povezanosti dvaju bogova zbog ptičjih glava koje su slične, Horusovo desno oko značilo je Sunce.
Nun (mitologija)
Nun ili Nu je prvotni okean, istodobno i mjesto i bog, iz kojeg su rođeni ostali bogovi.
Mit o stvaranju
mini|lijevo|150 px|Nun i [[Naunet]] Prema mitu iz Heliopolisa, Nun je golemi okean. Iz njega je izronio brežuljak, a na njemu bog Sunca, Ra, Amon-Ra ili Atum. Oni su se pojavili iz lotosovog cvijeta. Bog Sunca je potom ispljunuo Šua i Tefnut, blizance, koji su postali roditeljima Geba i Nut. I tako je nastao svemir. Ali Nun nije nestao. On okružuje nebo koje je zbog njega plavo. Okružuje i Geba, Zemlju, i predstavlja sva mora. U mnogim hramovima je Nun prikazan kao sveto jezero, a u Karnaku je napravljeno umjetno jezero u spomen na okean iz kojeg je izronilo Sunce. U mitu iz Hermopolisa postoje dva Nuna - okean i bog vode, sa svojom ženom Naunet (Nunet). Nun izgleda kao čovjek s bradom, a ima plavu kožu, pa je sličan Hapyju, bogu Nila koji će poslije postati vrlo važan za Egipćane. Naunet ima zmijsku glavu. Uz Nuna i Naunet, u okeanu Nunu obitavalo je još nekoliko primordijalnih bogova. Kad je božica Neit pljunula u okean Nun, iz vode je izronila kobra Apop. Nun i Naunet se ponekad smatraju Ptahovim roditeljima.
Vanjski linkovi
Nun i Naunet, božanstva kaosa i vode
Rodopi
right|thumb|290px|Položaj planinskog masiva Rodopi u Bugarskoj i Grčke Rodopi (bugarski: Родопи, grčki: Ροδόπη, turski: Rodop) je ime planinskog masiva u južnoj Evropi. Preko 83% površine Rodopa nalazi se u južnoj Bugarskoj a ostatak u Grčkoj. Najviši vrh Rodapa Goljam Perelik (2,191 m) je sedmi po redu planinski vrh u Bugarskoj.
Rodopi su kraško gorje, sa svim karakteristikama krasa, dubokim riječnim kanjonima, vrtačama, velikim pećinama. Dobar dio Bugarskih vodnih rezervi nalazi se na zapadu masiva. U Rodopima se nalazi veliki broj brana za hidro-akomulacije i brojni historijski spomenici poput antičkih trakijskih gradova; Perperikon i Tatul; srednjovjekovnih utvrda, crkava, manastira i slikovitih sela sa tradicionalnom ruralnom bugarskom arhitekturom iz 18. i 19. vijeka.
Porijeklo imena
Po grčkoj mitologiji, masiv je ime dobio po tračkoj kraljici Rhodope (grčki: Ῥοδόπη, prevedeno crvenih obraza, od složenice 'rhodon'+ 'op(e)').
Geografske karakteristike
thumb|left|220px|Pogled na selo Vrata, sa stijene Belintaš Geomorfološki Rodopi su dio Rilsko-Rodopskog planinskog masiva, koji spada u najstarije geološke formacije na Balkanskom poluotoku. Rodopi se prostiru na 14,735 km², od toga se 12,233 km² masiva prostire u Bugarskoj. Masiv je 240 km dug i od 100-120 km širok, prosječne visine od 785 m. Sa sjevera masiv se postupno spušta do Gornje Trakijske nizine, sa zapada Rodopi se spajaju sa prijevojem Avram, Jundolom i dolinom rijeke Mesta. Sa juga i istoka Rodopi prelaze preko granice u Grčku. 15 područja u masivu proglašeno je rezervatima prirode, neki su i pod zaštitom UNESC-a. Masiv je poznat po najvećim crnogoričnim stablima na Balkanu.
Klimatske prilike
Prosječna godišnja temperatura u Istočnim Rodopima je 12 - 13 °C, a u zapadnim Rodopima je 5° - 9 °C. Zimi su temperature od - 15 °C uobičajene.
Vode
Rodopi imaju izobilje vodenih zaliha, prekriženi su gustom mrežom planinskih izvora i rijeka. Ali nema puno prirodnih jezera, najpoznatije je Smoljansko jezero koje se nalazi na par kilometara od istoimenog grada Smoljana.
Zato je izgrađeno puno umjetnih jezera, neke od najvećih brana i umjetnih jezera u zemlji nalaze se u Rodopima, poput jezera; Dospat, Batak, Goljam Beglik, Kardžali, Studen Kladenec, Vača, Široka Poljana i mnogih drugih. Ova jezera se najvećim dijelom koriste kao akomulacije za hidroelektrane ali i za navodnjavanje i opskrbu pitkom vodom. Rodopi imaju i puno mineralnih izvora; Velingrad, Narečen, Devin, Beden, Mihalkovo i brojni drugi.
Zapadni Rodopi
U Zapadnim Rodopima nalaze se i najdublje riječni kanjoni i prirodne ljepote, poput neobične formacije stijena Čarobni mostovi i kanjona Trigrad. Zapadni Rodopi su i veliki rezervar vodotokova i jezera, poput jezera Čaira, i umjetnih jezera: Dospat, Batak, Široka Poljana, Goljam Beglik i Cigov Čark.
right|thumb|200px|Jesen u Rodopima left|thumb|200px|Prirodni fenomen kanjon Trigrad U Zapadnim Rodopima veći gradovi su: Batak, Smoljan, Velingrad, Devin, Čepelare. Tu se nalazi poznato skijalište Pamporovo kao i manastir Bačkovo, ruševine Asenove utvrde, te brojne jame i pećine, poput; Đavolskoto Grlo, Jagodinske jame, Vieva i drugih.
Istočni Rodopi
Istočni Rodopi su niži dio masiva, tu živi više lljudi, ali su lošije prometno povezani, zauzimaju oko 34% teritorija masiva u Bugarskoj. Velika umjetna jezera; Kardžali i Studen Kladenec nalaze se u Istočnim Rodopima. Istočni Rodopi imaju puno termalnih izvora poput onih oko mjesta Džebel. Najveća naselja u masivu su Haskovo i Kardžali, a manja su Momčilograd, Krumovgrad, Zlatograd i Kirkovo.
Južni Rodopi
Južni Rodopi dio su masiva koji se nalazi u Grčkoj i upravno spadaju u Grčku prefekturu Rodopi.
Privreda
Stočarstvo, drvna industrija i uzgoj duhana su najvažnije privredne djelatnosti. 200px|thumb|left|Najveća od stijena zvanih Čudesni mostovi, jedne od najvećih atrakcija Rodopa Rodopi imaju dobro razvijenu industriju, najrazvijenija je rudarska, u masivu ima oko 80 rudnika olova i cinka, za te se rezerve, drži da su među najvećima u Europi. Oblast Kadžalija bogata je nemetalima i zlatom. Sjedišta tekstilne industrije nalaze se u Zlatogradu, Smoljanu, Madanu, Lakiju. Prerada drva nalazi se većinom u zapadnom dijelu masiva. U masivu Rodopa nalazi se najveći broj hidroelektrana: Batak, Peštera, Aleko, Studen Kladenec, Kardžali, Vača i druge. 200px|thumb|right|Đavolji most iz XV vijeka blizu mjesta Ardino U novije vrijeme turizam postaje sve značajnija privredna grana, zimski centri Pamporovo i Čepelare postaju sve popularniji, a jezera sve posjećenija ljeti. Kraške spilje uz grčku granicu; Jagodinska jama, Ulovica, Đavolje ždrijelo, Snežanka vrlo su posjećene od brojnih speleologa.
Châtillon-sur-Colmont
Šatijon sir Kolmon je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Majen koja pripada prefekturi Majen.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 942 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 23 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 39,62 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 225 metara (maksimalnoj 231 m, a minimalnoj 110 m).
Zona Industriale Artigianale Esistente Radel, Udine
Zona Industriale Artigianale Esistente Radel je naselje u Italiji u provinciji Udine, u regiji Furlanija-Julijska krajina.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 56 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 112 m.
Okrug Ajhah-Fridberg
Okrug Ajhah-Fridberg je okrug u nemačkoj državi Bavarska. Nalazi se istočno od Augzburga. Reka Leh čini zapadnu granicu okruga.
Arizzano, Verbano-Cusio-Ossola
Arizzano je naselje u Italiji u provinciji Verbano-Cusio-Ossola, u regiji Piemonte.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2033 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 503 m.
Radomir Vukčević
Radomir Vukčević (Knin, 15. rujna 1941. ) je bivši hrvatski nogometni vratar.
Klupska karijera
Braniti je počeo u rodnome Kninu za Dinaru. 1963. godine prelazi u splitski Hajduk. Za bile je branio u 402 utakmice i osvojio jugoslavensko prvenstvo 1971., te kup maršala Tita 1967. godine. Nakon deset godina provedenih u Hajduku prelazi 1973. u francuskog drugoligaša AC Ajaccio. U dvije sezone, koliko je proveo u Francuskoj, za Ajaccio je branio u 31 ligaškoj utakmici. U Ajacciju je i završio karijeru. Jedan je od najboljih vratara Hajduka svih vremena a prema mnogima odmah iza Vladimira Beare. Nakon završetka igračke karijere nije se bavio trenerskim poslom.
Reprezentativna karijera
U devet navrata branio je i za jugoslavensku reprezentaciju. Prvi put nastupio je 1967. godine protiv reprezentacije Nizozemske u Rotterdamu (2:1) a posljednji put 1971. godine protiv reprezentacije Meksika u Sarajevu (4:0). Bio je u sastavu reprezentacije koja je bila drugoplasirana na Europskom prvenstvu u Italiji 1968. godine.
Klupska
Hajduk Split
Reprezentativna
Jugoslavija
Okrug Ajhah-Fridberg
Površina okruga je 783,09 km². Krajem 2008. imao je 127 717 stanovnika. Ima 24 naselja, od kojih je sedište uprave u mestu Ajhah.
Mercig-Vadern
Mercih-Vadern (nem. Merzig-Wadern) je okrug u severoistočnom delu nemačke države Sarland. Graniči se okruzima Trir-Sarburg, Sankt Vendel, Sarluis i sa Francuskom i Luksemburgom.
Geografija
mini|levo|200p|Aministrativna mapa Mercig-VadernaMercig-Vadern se nalazi u nizijskom području i kroz njegovu teritoriju protiču dve reke — Sar i Mozel. U okviru okruga se nalaze dva grada i pet opština. Glavni grad je Mercig.
Istorija
Okrug je osnovan 1816. godine i nalazio se u sastavu Pruske. Posle Prvog svetskog rata podeljen je na dva dela. Vadern je pripao Pruskoj, a Mercih je ostao u okviru Sarske oblasti. Konačno, 1935. godine Sarska oblast pripojena je Nemačkoj, a 1946. je ujedinjen okrug Mercih-Vadern.
Okrug Kronah
Okrug Kronah je okrug na severu nemačke države Bavarska. Pripada regiji Gornja Franačka.
Waikoloa Village, Hawaii
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 6.362 stanovnika, što je 1.556 (32,4%) stanovnika više nego 2000. godine.
Okrug Kronah
Površina okruga je 651,5 km². Krajem 2008. imao je 71.609 stanovnika. Ima 18 naselja, a sedište uprave je u gradu Kronah.
Leon Geršković
Leon Geršković (Bučje kod Pleternice, 2. 2. 1910 – Zagreb, 1. 4. 1992), istaknuti jugoslavenski pravnik, član Saveza komunista Jugoslavije, učesnik Narodnooslobodilačke borbe, jedan od autora sva četiri ustava SFR Jugoslavije i suosnivač Slobodne Dalmacije.
Biografija
Prof. dr. Leon Geršković je rođen 2. 2. 1910 u selu Bučje kod Pleternice (Slavonska Požega). Židovskog je podrijetla. U Zagrebu je pohađao i doktorirao pravo na Pravnom fakultetu Sveučilišta u Zagrebu. Krajem 1933 (početkom 1934) zaposlio se kao pravni savjetnik u zagrebačkoj ciglani židovskih industrijalaca Alfreda i Lea Milera. Naprednom omladinskom pokretu pristupio je u gimnaziji, a 1935 postao je član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). Te iste godine bio je uhapšen od policije Kraljevine Jugoslavije kao komunista, ali je poslije izvjesnog vremena oslobođen zbog nedostatka dokaza. Od ranije je bio veoma aktivan u sindikalnom Savezu bankovnih, osiguravajućih, trgovačkih i industrijskih činovnika (SBOTIČ), a od 1939 djelovao je u rukovodstvu SBOTIČ-a za Kraljevinu Jugoslaviju. Bio je aktivno vezan uz partijsku organizaciju u zagrebačkoj podružnici bečke tekstilne tvrtke "Hermann Polack i sinovi". 1940 godine otvorio je vlastitu advokatsku kancelariju.
Po kapitulaciji Jugoslavije upućen je od Centralnog komiteta (CK) Komunističke partije Hrvatske (KPH) u Split radi učešća u organizovanju ustanka. 1941 godine aktivno se priključio Narodnooslobodilačkoj vojsci Jugoslavije (NOVJ). Od juna do septembra 1941 Leon je rukovodio SKOJ-evskim kursevima u Splitu, a koje je organizovao Pokrajinski komitet (PK) KPH za srednju Dalmaciju. Od juna 1941 uređivao je ilegalan list "Naš izvještaj". U februaru 1942 imenovan je za sekretara Mjesnog komiteta (MK) KPH Split, a zatim za sekretara Agitpropa pri PK KPH za srednju Dalmaciju. U julu 1942, Leon je po zadatku KPJ učestvovao u organiziranju žetve u Dalmaciji, a u augustu 1942 je bio predavač na SKOJ-evskom kursu koji je organiziraoo Oblasni komitet (OK) SKOJ-a. U septembru 1942 bio je postavljen za referenta za vojnopozadinsku službu pri Štabu IV operativne zone NOVJ-a. 1943 bio je predavač na partijskom kursu u Livnu. Iste godine bio je jedan od osnivača i urednik partizanskog lista Slobodna Dalmacija. U junu 1944 učestvovao je u organizranju "Prvog kongresa kulturnih radnika Hrvatske" u Topuskom. U augustu iste godine Leon je učestvovao sa referatom na "Kongresu pravnika antifašista". Postavljen je za člana Agitpropa pri CK KPH, a zatim za pročelnika Upravnog odjela pri Zemaljskom antifašističkom vijeću narodnog oslobođenja Hrvatske (ZAVNOH). Od 1944 Leon je bio rukovoditelj odjela za upravu ZAVNOH-a. Nakon rata dodijeljena mu je Partizanska spomenica 1941.
Kifunensin
Kifunensin je organsko jedinjenje, koje sadrži 8 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 232,191 Da.
Leon Geršković
Biografija
Nakon rata radio na izgradnji pravnog i društvenog sustava FNR Jugoslavije. Bio načelnik u Ministarstvu za konstituantu. Više puta je bio biran za zastupnika u Skupštini SFR Jugoslavije i saboru SR Hrvatske. Leon je bio Savezni sekretar za zakonodavstvo pri Saveznom izvršnom vijeću SFR Jugoslavije. Bio je jedan od osnivača (1962) i prvi dekan Fakulteta političkih nauka Sveučilišta u Zagrebu do 1965 godine. Isto tako je bio istaknuti profesor na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu gdje je 1946 utemeljio i predavao predmet "Historija narodne vlasti". Za nastavne potrebe je tiskao prvi izbor dokumenata (1946) i napisao prvi udžbenik toga predmeta (1950). Neko je vrijeme kao redoviti profesor predavao ustavno pravo i komunalni sistem na istom fakultetu. Osnivač je lista "Politička Misao". Sudjelovao je u pisanju svih ustava Jugoslavije od 1946 do 1974 godine. Izravno je surađivao u izradbi ustava FNR Jugoslavije od 1946, ustavnog zakona od 1953, zakona o narodnim odborima, o nacionalizaciji, o komunalnom sustavu, a poslije i o udruženom radu. Kao član ustavne komisije Savezne skupštine radio je na ustavnim amandmanima iz 1968 i 1971 godine, te na ustavu SFR Jugoslavije iz 1974, o čemu je napisao knjigu "Ustavne teme" 1976 godine. Predavajući o političkom sustavu Jugoslavije, razvijao je teoriju samoupravnog socijalizma. Autor je nekoliko stotina radova i članaka u znanstvenim i stručnim časopisima, te dnevnom tisku. Bio je predsjednik "Društva politologa Hrvatske", član Slovenske akademije znanosti in umetnosti (SAZU), te 1979 dobitnik "Nagrade AVNOJ"-a za društvene znanosti. Prof. dr. Leon Geršković je preminuo u Zagrebu 1. 4. 1992 godine, te je pokopan na zagrebačkom groblju Mirogoj.
Bartul Čulić
Bartul Čulić (Split, 6. ožujka 1907. - Zagreb, 30. travnja 1948.) je bivši hrvatski nogometni vratar.
Bartul Čulić braniti je počeo u momčadi ŠK Uskok. Kao talentirani vratar prelazi u redove splitskog Borca (kako se jedno vrijeme zvao RNK Split) i sjanim obranama privlači pozornost najjačeg splitskog kluba - Hajduka. Kao nasljednik Otmara Gazzarija za splitski Hajduk je branio od 1927. do 1939. godine u 285 službenih utakmica. Na petom je mjestu na popisu vratara Hajduka sa najviše nastupa u povijesti iza Vukčevića, Ante Vulića, Beare i Pudara. Sa Hajdukom je osvojio Prvenstvo Jugoslavije u nogometu 1929. godine. Zbog svojih vratolomnih intervencija često je bio ozljeđen.
Za reprezentaciju Jugoslavije odigrao je 10 utakmica, ali je u samo jednoj branio svih 90 minuta, i to u prijateljskoj utakmici protiv Brazila u Beogradu, 3. lipnja 1934. (8:4).
Preminuo je 1948. u Zagrebu od tuberkuloze.
Sergej Aksjonov
Sergej Valerijevič Aksjonov (Сергей Валерьевич Аксёнов, Сергій Валерійович Аксьонов; 26. novembar 1972 -) je rusko-ukrajinski, odnosno krimski političar, koji od 27. februara vrši dužnost premijera Krima, i pod čijim vodstvom su Autonomna Republika Krim i Grad Sevastopolj, dotada dio Ukrajine, de facto pripojene Ruskoj Federaciji.
Paratiroidni hormon
Paratiroidni hormon (paratireoidni hormon) ili parathormon, skraćeno PTH, je polipeptidni hormon kojeg luče doštitne žlijezde, a djeluje tako da povećava koncentraciju kalcija u krvi čovjeka. Prosječna koncentracija PTH u čovjeka je 10-60 pg/ml.
Parathormon se sastoji od 84 aminokiselina, a izlučuju ga glavne stanice doštitne žlijezde. Izlučivanje PTH regulirano je koncentracijom kalcija u krvi, putem negativne povratne sprege, što se postiže putem receptora za kalcij. Sekundarni glasnik u izlučivanju PTH je cAMP.
Lučenje PTH stimulira:
Funkcija
Paratiroidni hormon djeluje na nekoliko tkiva:
NGC 629
NGC 629 je otvoreni skup u zviježđu Kasiopeji.
A priori
A priori je atribut koji se koristi za zaključivanje ili prihvatanje nekog stanovišta (stava, mišljenja) na osnovu pretpostavki koje iskustveno nisu doživljene i empirijski nisu proverene, ili uopšte empirijski nisu proverljive.
1143
Godina 1143. (MCXLIII) bila je redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.
Valle Cupa, Chieti
Valle Cupa je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 56 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 376 m.
Hipoparatireoidizam
Hipoparatireoidizam je stanje smanjenog stvaranja paratiroidnog hormona (PTH), tj. smanjene funkcije paratireoidne žlijezde (doštitne žlijezde).
Bife Titanik
Radnja
U početku romana Ustaše zalaze u jevrejske kuće i otimanjem, pljačkanjem, pretnjama, iznuđivanjem i lažnim obećanjima pokušavaju da steknu bogatstvo.
U pripovetki se pominju tri vrste ustaša.
Hipoparatireoidizam
Kao posljedica smanjenog stvaranja PTH dolazi do smanjenja koncentracije kalcija u krvi (hipokalcijemija), što remeti funkciju mišićnih i živčanih stanica.
Okrug Regen
Površina okruga je 975,06 km². Krajem 2008. imao je 79.736 stanovnika. Ima 24 naselja, a sedište uprave je u mestu Regen.
Hipoparatireoidizam
Primarni hipoparatireoidizam, nastaje kao posljedica oštećenja ili bolesti doštitne žlijezde, te uzrokuje smanjenje koncentracije kalcija, dok sekundarni hipoparatireoidizam je fiziološko stanje nastaje kao posljedica povećane koncentracije kalcija (hiperkalcijemija) koja uzrokuje smanjenje lučenje PTH, a što je najčešće uzrokovano bolestima drugih organski sustava. Pseudohipoparatireoidizam je naziv za stanja u kojima postoji normalno lučenje PTH, ali koji nema normalan učinak na ciljana tkiva.
Bife Titanik
Ulica Mutevelić
U jednom kraju koji nije prometan, i koji uopšte ne liči na korzo, između električne centrale i Fabrike duvana, u oblasti Hisete, nalaze se neprometne ulice a u njima nekoliko kafana. U Mutevelićevoj ulici, nalazi se poslednja od tih kafana. Ta kafana je u stvari, kuća na sprat, sa lošom, oljuštenom fasadom i arhitekturom iz sredine austrijskog vladanja. U prizemlju te kuće su pored ulaznih vrata probijena još jedna uža, a iznad njih zeleno obojena daska sa natpisom
Hipoparatireoidizam
Uzroci
Hipoparatireoidizam mogu uzrokovati:
Bife Titanik
Bife kao potonuli Titanik
Ta kafanica nije imala ništa od sjaja onog engleskog broda, koji je plovio prekookeanskim vodama, ali je zato mračna prostorija bez prozora, šest koraka dugačka i dva široka, tako da nije bilo mesta za stolice, ličila na potonuli engleski brod. U dnu ovog bife nalazile su se još dve prostorije - Mentin stan i mesto za kockanje. Posetioci bifea su bili - Soba za kocku imala je svoje naročite posetioce. To, uglavnom, i nisu bili gosti iz bifea, nego:
Hipoparatireoidizam
Simptomi
Simtpomi nastaju kao posljedica hipokalcijemije koja pojačava podražljivost mišićnih i živčanih stanica što se može manifestirati mišićnim grčevima, tetanijom (Chvostekov znak, Trousseauov znak latentne tetanije), parestezijama, razdražljivosti, zamorom, a u težim slučajevima epileptičnim napadima, larignospazmom, bronhospazmom.
Bife Titanik
Mento Papo - nadimak Hercika
Mento je omalen, zakržljao, još mlad čovek, na jedno oko zrikav, u licu crven i podaduo. On je uvek i pijan i mamuran, a nikad potpuno ni jedno ni drugo. Sin malog trgovca i sam je nekad bio učenik trgovačke škole, ovaj Mento je još kao đak počeo sa besposličarima, kao što je i sam, da pije i da se kocka po kafanicama na periferiji. Veseljak i pijanica, poznatiji u svom društvu pod nadimkom Hercika nego pod svojim pravim imenom, je bio Jevrejin sefard. U sarajveskoj sefardskoj opštini smatraju Herciku izgubljenim čovekom, šugavom ovcom, izuzetkom i izrodom kakovg odavno nije bilo među Jevrejima. Hercika nije uopšte mario šta sefardi misle. On se odrodio od rodbine, petlja s policijom i finansijskim vlastima, zasmejava svojim pesmama i duhovitostima goste, svađa se, bije se i miri sa svojom Agatom, i sve što zaradi propije, prokocka ili mu raznesu na veresiju.
Hipoparatireoidizam
Liječenje
Bolest se liječi uzimanjem preparata kalcija i vitamina D. Iako postoje pripravci hormona PTH, no oni se ne koriste u liječenju ovog stanja.
Bife Titanik
Agata - nadimak Titanik
Agatu zovu Titanik jer se kreća kao jaka, velika lađa. To je plava, visoka, atletski razvijena žena, sa rumenim licem, bledomodrim krupnim očima. Ona je katolkinja negde od Vareša. Živi u sobi vlasnika bifea Mente i voli da skita po drugim bifeima Sarajeva.
Hipoparatireoidizam
Izvori
Hipoparatiroidizam na eMedicine
Bife Titanik
Partneri u stalnoj svađi
Život između ovo dvoje ljudi, sitnog Mente i Džinovske poluseljanke, sastojao se od divljih svađi do ljubavnih zanosa. Njihove rasprave i tuće bile su čuvene u susedstvu i među stalnim gostima bifea. Njihova objašnjavanja su ponekad vodila u policiju i ambulantu.
Koje si vere? Ja sam kapetan Titanika
U bifeu su gosti komentarisali, kao velik stručnjaci, politička dešavanja i pisanja o Hitleru i Nemcima. Vidite li vi šta ovaj Hitler radi od jadnih Jahudija? Došo i njima crni petak! A ide im još crnja subota! Sve je se to moglo čuti u bifeu, a Mento sve to pokušava da ne čuje. Jednom prilikom upitao ga je jedan mlad a besposlen i propao gazdinski sin sa Varoši:
Otkud sme Hitler na Titanik!
U tim šalama u kafani, pred drugi svetski rat, jednom prilikom gosti dobaciše Menti, da ovo stanje proganjanja jevreja može zahvatiti i njega, a on na to odgovara da Hitler gleda svoju radnju, a Hercika svoju.
Ustaša došao i više nema smeha u bifeu Titanik
U Titaniku šala je postala retka i smeh zamro. Dolaze ljudi kao i pre, piju svaki svoje, kockari organizuju partije, ali svi govore manje i pričaju samo beznačajne stvari. U aprilu mesecu kolo je došlo i do Sarajeva, to jest Nemačka je napa i slomila Jugoslaviju, ustaška vlast je počela da preduzima prve mere za ostvarenje plana o uništenju Srba i Jevreja. Posle ustaša bife Titanik je osao prazan, više niko nije svraćao. Pobegla je i Agata, ali ne posle svađe, nego tiho i neprimetno, ukravši novac i stvari od vrednosti. Ta katolkinja, sama je Menti priznala, ima brata ustašu. Mento Papo je tako ostao sam, pokraden i bez novca, a poslednji gost bifea bio je Nail Plosko. Menta su povremeno nemci odvodili da sa drugim Jevrejima čisti ruševine bombardovanja. Živeo je u stalnom strahu da će doći po njega i odvesti ga u logor, a on nema novca da im ponudi mito da ga puste. U tom strahu jedne noći neko je lupao na vrata. Znao je da je došao trenutak od kog je strahovao. Otvorio je vrata i ušao je Stjepan Ković, ustaša sa italijanskom kapom nabijenom na čelo i ustaškim znakom na njoj.
Stjepan Ković
Stjepan Ković je rođen u Banjaluci, ali ta porodica je negde iz srednje Bosne. Njegov otac Augustin Ković stalno je imao želju da vrši vlast, pa makar ta vlast ne bila veća od prosečnog zrna. Sa tom željom je i umro. Stjepan Ković je od oca Agustina Kovića. Stjepan je se rodio u sedmom mesecu, i Agustin je uvek smatrao da dete nije njegovo. Nakon smrti oca, Stjepan je radio na mnogim mestima ali zbog toga što je krao bivao je oteran. Završio je fotografski zanat i otišao u Zagreb, a potom u Beograd. Oženio se u Bačkoj, ali njegova žena nije htela sa njim u Banjaluku, pa je se vratio sam i otvorio Foto “Studio Helios - Stjepan Ković”. Kada izbije rat Stjepan Ković postaje ustaša, ali i u tom društvu ubrzo biva skrajnut i prezren. Po sili nečije odluke, a da ne bi štetio ugledu ustaša u Banjaluci, ubrzo dobija premeštaj u Sarajevo. Ali ni tu ne biva prihvaćen. Jedva nekako izbori se za pravo da učestvuje u pogromima i da dobije “svog Židova”.
Mizerna žrtva, još mizerniji dželat
U trećem delu priče pripovedač sučeljava Menta Papu i Stjepana Kovića: po mizernu žrtvu došao je još mizerniji dželat. U opustelom bifeu, u odmakloj noći, Ković sprovodi “istragu”, mada ne zna ni šta da pita, niti pitani zna šta treba da odgovori. Ković je došao u pljačku, ali bedni Papo nema čime da smiri njegov bes, koji je bes promašenosti egzistencije. Mućni susret dve straćene, nerealizovane ljudske sudbine, od kojih je jednoj, hirom zlih vremena, pripala uloga potlačenoga, a drugom, takođe bez ikakvog smislenog razgovora, uloga tlačitelja, razrešiće se ubistvom. Grotesknost priče doseže kulminaciju u završnoj sekvenci
1145
Godina 1145 (MCXLV) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru.
Otmar Gazzari
Otmar Gazzari (Hvar, 1905. – Zagreb, 1987.) je bivši talijanski nogometni vratar.
Nastupao je od 1921. do 1927. za splitski Hajduk sa kojim je osvojio Prvenstvo Jugoslavije u nogometu 1927. godine. Iz Hajduka odlazi na probu u Triestinu koju nije prošao. Nakon neuspješne probe odlazi u beogradski BSK u kojem završava karijeru.
Zbog svog talijanskog državljanstva bio je jedini igrač Hajduka koji nije nastupio za reprezentaciju Jugoslavije u utakmici protiv Čehoslovačke koja je igrana 1924. godine. Ostalih deset igrača su nastupali za Hajduk.
Bavio se i bejzbolom.
Kiseli oranž 7
Kiseli oranž 7 je organsko jedinjenje, koje sadrži 16 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 350,324 Da.
Okrug Kicingen
Okrug Kicingen je okrug na severozapadu nemačke države Bavarska. Pripada regiji Donja Frankonija. Teritorija okruga je poznata po vinogradarstvu. Kroz nju protiče reka Majna.
Površina okruga je 684,15 km². Krajem 2008. imao je 88.976 stanovnika. Ima 31 naselje, a sedište uprave je u mestu Kicingen.
Lebanon, Missouri
Lebanon je grad u američkoj saveznoj državi Misuri.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 14.474, što je 2.319 (19,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Bernac-Debat
Bernak Deba je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Tarb.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 557 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 142 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,9 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 383 metara (maksimalnoj 463 m, a minimalnoj 367 m).
Summitville, Ohio
Samitvil je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 135, što je 27 (25,0 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Trojanski konj
Trojanski konj (starogrčki: Δούρειος Ἵππος = Drveni konj) je dio mita o Trojanskom ratu, lukavstvo kojim su Ahejci konačno savladali Troju.
Karakteristike
Kako se opsada Troje razvukla na punih deset godina, Grci su uvidjeli da čistom silom neće moći savladati Trojance, pa je lukavi Odisej predložio tu ideju. To je bio ogroman, šuplji drveni konj, kog su napravili Grci da se pomoću njega uvuku u Troju. Konja je istesao i sastavio Epej, poznati stolarski majstor i šakač. Kad su ga konačno dovršili, Grci su praveći se da napuštaju bojno polje otplovili prema obližnjem otoku Tenedosu, ostavljajući iza sebe samo uhodu Sinona i konja u kog se uvukla mala grupa vojnika. Sinon je lukavo uvijenom pričom uvjerio Trojance, da se radi o poklonu, kojim Grci u ime svoje božice Atene žele ovjekovječiti nesavladivost trojanskih bedema.
Trojanci su unatoč upozorenjima svog svećenika Laokonta i Kasandre, uvukli konja unutar zidina. Te iste noći agamemnonovi ratnici predvođeni Odisejom izašli su iz njega, savladali stražare i otvorili gradska vrata svojim suborcima, koji su se potajice vratili do Troje i razorili je.
Najviše stihova o Trojanskom konju napisao je Vergilije u II knjizi epa Eneida, jedan od njih postao je slavan za sva vremena, njega izgovara trojanski svećenik Laokont pokušavajući zaustaviti Trojance da ga ne uvuku u grad;
Preveden sa latinskog on glasi ''Ne verujte konju, Trojanci! Šta god da je, plašim se Danajaca kad darove nose. Na osnovu njega nastala je suvremena poslovica; Čuvaj se Danajaca i kad darove nose.''
Trojanski konj danas
Na osnovu tog mitološkog događaja stvoren je izraz Trojanski konj koji označava neku subverzivnu aktivnost potaknutu izvana ili potajnu prevaru i podmukli napad.
Zbog vrlo velikih sličnosti, danas se i brojni štetni računalni programi zovu trojanski konji ili trojanci.
Victor Vancier
Viktor Vansier (Victor Vancier, pravo ime: Hajam Ben Pesah hebrejski: חיים בן פסח,); rođen 25. decembra 1956.) je bio nacionalni direktor od Jevrejske Lige Odbrane (Jewish Defence League) u SAD. 1970-ih i 1980-ih je nekoliko puta osuđivan na zatvorske kazne zbog terorističkih napada na egipatske i sovjetske institucije u SAD. Od 1991. vodi kahanističku organizaciju Jevrejska borbena grupa (Jewish Task Force). Mnogo puta je bio optuživan za rasizam i ksenofobiju.
Okrug Landshut
Okrug Landshut je okrug u nemačkoj državi Bavarska. Pripada regiji Donja Bavarska. Teritorija okruga sa svih strana okružuje grad Landshut, gde je i sedište uprave okruga (sam grad je posebna administrativna jedinica). Kroz okrug protiče raka Izar.
Površina okruga je 1 348,07 km². Krajem 2008. imao je 148.513 stanovnika koji žive u 35 naselja.
Opsidijan
thumb|right|200px|Opsidijan iz Oregona Opsidijan je vulkansko staklo tj. vulkanska stena izgrađena skoro potpuno od staklaste materije. Ovaj tip prirodnog stakla, se stvorio u ekstruzivnim magmatskim stenama brzim hlađenjem lave obogaćene lakim materijalima, a posebno silikatima, tako da se nisu stigli formirati kristali. Opsidijan se uobičajeno nalazi na krajevima riolitske lave, gde je hlađenje lave brzo. Pošto nemaju kristala opsidijanske oštrice mogu doseći molekularnu tankoću, tako da se znaju koristiti kao oštrice skalpela.
Poreklo i svojstva
thumb|d|250px|Staklena planina, kao veliki opsidijanski tok u Medisin Lejk vulkanu
Opsidijan je poput minerala, ali nije pravi mineral, jer nema kristalnu rešetku. Ponekad se klasifikuje kao mineraloid. Dok je stena poput bazalta tamna zbog feromagnetnog obogaćenja, opsidijan se uglavnom sastoji od silicijum dioksida, obično 70% ili više. Njegov sastav je veoma sličan granitu ili riolitu. Opsidijan je metastabilan na zemljinoj površini, tj. vremenom se staklo kristalizuje. Zbog toga nema opsidijana starijeg od doba krede. Prisustvo vode ubrzava raspad opsidijana.
Nalazišta
right|thumb|250px|Suprotno od kazaljke sata: opsidijan, plovućac i riolit Može se naći na raznim lokacijama širom sveta, gde su se dešavale riolitske erupcije. Opsidijan se nalazi u sledećim državam i mestima:
Nekadašnja upotreba
thumb|Opsidijanski vršak strele
Opsidijan je bio veoma cenjen u kameno doba, jer su se od njega mogle praviti oštrice i vrhovi strela. Mogao se i polirati, tako da su se od njega pravila i rana ogledala.
U Srednjoj Americi, a posebno Meksiku se pre Kolumba mnogo koristio opsidijan. Koristio se za alatke i kao dekorativni objekt. Pravili su i jedan oblik mača ili sablje pomoću opsidijana stavljenog na drvo. To veoma oštro oružje nanosilo je neprijatelju teške rane. Indijanci su nalazili opsidijan širom Severne Amerike. Svaki vulkan je proizvodio različit oblik opsidijana, tako da je to omogućilo arheolozima da prate poreklo artefakata od opsidijana. Na isti način se moglo pratiti poreklo opsidijana i alatki od njega u antičkoj Grčkoj. Opsidijanskim sečivima se trgovalo na velike udaljenosti od obala. Opsidijan se koristio i pri pravljenju velikih kamenih statua na Uskršnjim ostrvima.
Savremena upotreba
Danas se opsidijan koristi u hirurgiji srca, jer su opsidijanski skalpeli mnogo oštriji od najkvalitetnijih čelika. Sečiva na taj način postaju tanka, gotovo molekularne tankoće, pa je rez čistiji, što izaziva brže zacelenje i manje ožiljaka.
Premisa
Premisa (lat. praemissa, praemittere - navesti prije nečeg) predstavlja propoziciju ili pretpostavku, nešto što je naprijed istaknuto, (lat. praemittere - naprijed poslati) tj. barem jedan od dvaju ili više sudova iz kojih se izvodi konačni zaključak. Može se reći da je premisa sud od kojeg polazi postupak zaključivanja, a više takvih sudova i onih do kojih se dolazi postupkom zaključivanja - konkluzija, sačinjavaju zaključak.
Primjer:
Ovdje dolazimo do opće shvaćene tvrdnje da je Sokrat čovjek. Potpuno izraženo mišljenje je sljedeće:
U ovom primjeru prva dva nezavisna uvjeta ili odredbe; "svi ljudi su smrtnici" i "Sokrat je čovjek" predstavljaju premise, dok nastavak "Sokrat je smrtnik" predstavlja zaključak.
Vulkansko staklo
thumb|Zrnce vulkanskog stakla pod petrografskim mikroskopom. Zbog amorfne prirode je nevidljivo pod ukrštenim polariziranim svjetlom (donja slika). Mjerna skala je u milimetrima.
Feder, Belluno
Feder je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Vulkansko staklo
Vulkansko staklo stvara se pri vrlo brzom hlađenju lave, kada, usled naglog pada temperature, lavično-magmatski rastop ne može da kristališe, već očvrsne kao staklo. Vulkanska stakla mogu biti veoma raznovrsna, i prema hemizmu i prema strukturno-teksturnim karakteristikama, i, što je vrlo značajno, prema sadržaju vode.
Kokoro
Kokoro (こゝろ), je roman japanskog književnika Natsume Sosekija, objavljen 1914. godine. U njemu neimenovani narator, univerzitetski student, opisuje prijateljstvo sa starijim čovjekom koga zove "Sensei" (Učitelj). Radnja prikazuje kako "Sensei" postepeno gubi povjerenje u ljudskost, što zbog tuđih, a što zbog vlastitih moralnih prijestupa, te na kraju vrši samoubistvo kao čin moralnog iskupljenja. Kokoro, koji je imao mnoge autobiografske elemente, se često tumačio kao odraz dramatičnih promjena japanskog društva nakon Meiji revolucije, odnosno sudara tradicionalnih konfucijanskih vrijednosti sa modernom zapadnom tehnologijom i institucijama. Kokoro se smatra jednim od najvažnijih romana japanske književnosti u 20. vijeku. Bio je adaptiran za film dva puta.
Vulkansko staklo
Prema sadržaju vode, vulkanska stakla se dele na: obsidijane, pehštajne i perlite.
Obsidijan je termin za stakla, sastava od riolita do andezita, sa sadržajem do 1% vode. Karakteriše se crnom bojom i glatkim školjkastim prelomom. Na tankim ivicama je prozračan. Od dispergovanog hematita može da ima crvenkastu boju. Katkad se u njemu zapaža i smer tečenja lave, naročito kada sadrži veoma retke fenokristale kvarca i feldspata.
Pehštajn je vulkansko staklo riolitskog sastava i smolastog sjaja. U pehštajnu može biti i do 10% vode. Boje su različite – tamnosive, mrke, crvene i zelene. U tankim presecima je prozračan.
Perliti su stakla koja pored ostalih komponenata sadrže i hidratacionu vodu, koja je sekundarna. U grupu perlita spadaju i plovućci, prirodno nabubrela vulkanska stakla. Ove šupljikave stene koje plivaju po vodi (po čemu su i dobile ime) nastale su hlađenjem lave koja je u završnoj fazi konsolidacije bila obogaćena lakoisparljivim komponentama.
Ako vulkanska stakla sadrže i izesnu količinu fenokristala, tada čine prelaz prema normalnim lavama, i onda se nazivaju vitrofirima. Prema tehničkoj klasifikaciji, staklom se smatraju stene sa najviše 5% fenokristala.
Feder, Belluno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 144 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1240 m.
Paratireoidna žlijezda
Doštitne žlijezde (doštitaste žlijezde) ili paratiroidna žlijezda (paratireoidne žlijezde) ili epitelna tjelešca, lat. glandulae parathyroideae je naziv za male endokrine žlijezde u vratu čovjeka koje izlučuju paratiroidni hormon ili parathormon (PTH). U čovjeka obično nalazimo četiri doštitne žlijezde smještene iza štitne žlijezde. Razlikujemo par gornjih (lat. glandulae parathyroidea superior) i par donjih doštitnih žlijezda (lat. glandulae parathyroidea inferior), iako broj žlijezda kod čovjeka može varirati od dva do šest.
Paratiroidne žlijezde je 1880.g. otkrio švedski student medicine Ivar Viktor Sandström (1852-1889).
Paratiroidne žlijezde održavaju koncentraciju kalcija u krvi, kako bi živčani sustav i mišićni sustav mogli normalno funkcionirati, pomoću paratireoidnog hormona.
Anatomija
Obično u ljudskom tijelu nalazimo četiri doštitne žlijezde veličine 3 x 6 mm, težine 0.6 g i nalaze su čahuri štitne žlijezde, a mogu se nalaziti i u samoj štitnoj žlijezdi ili rjeđe u medijastinumu. Gornji par žlijezda nalazi se u blizini gornjeg pola štitne žlijezde, sa stražnje strane lateralnih režnjeva, dok je donji par smješten u blizini donjeg pola, sa stražnje strane štitnjače. Lat. arteria thyroidea superior (gornja arterija štitaste žlijezde) i lat. arteria thyroidea inferior (donja arterija štitaste žlijezde) opskrbljuju žlijezde krvlju, a inerviraju ih srednji (lat. ganglion cervicale medium) i donji cervikalni ganglij (lat. ganglion cervicale inferior).
Histologija
Svaka od doštitnih žlijezda obavijena je vezivnom čahurom koja pruža pregrade u tkivo žlijezde, te dalje prelaze u mrežu retikulinskih vlakana. U žlijezdanom tkivu razlikuju se glavne stanice i oksifilne stanice. Glavne paratiroidne stanice izlučuju parathormon, dok je funkcija oksifilnih stanica nepoznata. Postoje i stanice koje su slične i glavnim i oksifilnim stanicama koje su vjerojatno prijelazni oblici. U vezivnim djelovima nalaze se živci, krvne žile i masne stanice. S dobi žlijezdane stanice se zamijenjuju s masnima.
Bennu
mini|295px|Bennu, na papirusu Ptica Bennu je egipatski Feniks, a njezin naziv znači "sjaj", a nastala je iz vatre.
Karakteristike
Bennu je ba, duša, a zabilježena je i u egipatskom kalendaru, koji je nalik današnjemu. To je siva, ljubičasta, plava ili bijela čaplja s dugim kljunom. Ponekad se pojavljuje u obliku orla, a ponekad i u liku čovjeka s glavom čaplje. Bennu je sveta Sunčana ptica Nila, duša boga Ra, Atuma ili Ozirisa. Predstavlja kalendar, vrijeme i uskrsnuće. Prema mitu, ptica bi dolazila do hrama u Egiptu, tamo napravila gnijezdo i zapalila se, te bi se opet iznova rađala. Prema jednoj verziji, nastala je iz Ozirisovog srca. Egipćani su smatrali da je stup na kojem ptica radi gnijezdo velika svetinja. Bennua treba razlikovati od kineskog feniksa. U Knjizi mrtvih Bennu kaže: "Ja sam ptica Bennu, Raova duša, vodič bogova u Duat."
Centralna bolnica NOVJ
Centralna bolnica je oformljena novembra 1941. godine u zapadnoj Srbiji, u vreme Prve neprijateljske ofanzive, kada se glavnina snaga NOP odreda zapadne Srbije i Šumadije, pod pritiskom jakih neprijateljskih snaga povlačila na zapad. Tada je u Čačku, Požegi i Užicu bilo oko 700 ranjenika u Bolnici. Krajem novembra, Bolnica je evakuisana na Zlatibor, a odatle u Sandžak i u bolnicu Durmitorskog NOP odreda na Žabljak. Deo ranjenika vratio se u svoje odrede u zapadnoj Srbiji, a 150 teških ranjenika na Zlatiboru Nemci su zarobili i 30. novembra streljali.
Bolnica je obnovljena krajem januara i početkom februara 1942. godine, i razmeštena na teritoriji jugoistočne Bosne i u Crnoj Gori. Na ovoj teritoriji ostaje do sredine juna 1942. godine. Pored ostalih ranjenika i bolesnika, tada su u njoj lečeni i čuveni „igmanci“, boraci promrzli u legendarnom Igmanskom maršu. Posle završetka Treće neprijateljske ofanzive u Sandžaku, Crnoj Gori i Hercegovini, sredinom juna 1942. godine, odlukom Vrhovnog štaba, Centralna bolnica je rasformirana, a ranjenici i bolesnici upućeni u jedinice.
Centralna bolnica u zapadnoj Bosni
Ovi ranjenici i bolesnici učestvovali su u pohodu proleterskih brigada s Vrhovnim štabom od Vrbnice do zapadne Bosne. Put dug 500 kilometara pređen je u izuzetno teškim okolnostima - česti dugi marševi, glad i nedostatak sredstava za lečenje. Naročito je bila teška situacija Bolnice, koja je, zajedno sa Petom proleterskom brigadom i Hercegovačkim odredom, provela ceo mesec u Vrbnici, a potom se, u dvanaestodnevnom maršu proboju, prebacila u Prozor. Njeni ranjenici i bolesnici živeli su gladni, skoro bez ikakvih sredstava za lečenje i negu, a u sukobima u vreme proboja često su bili izloženi udaru neprijatelja, pa su morali da se bore.
Posle dolaska grupe proleterskih brigada u rejon Prozora, sredinom jula 1942. godine, Centralna bolnica je obnovljena. S ove teritorije ona se prebacila u rejon Drvara i Bosanskog Petrovca. Sredinom avgusta, Bolnica je smeštena u relativno dobro uređene objekte u Bosanskom Petrovcu, Drvaru, Drniću, Smoljanima, Suvaji i Velikim Stjenima. Posle oslobođenja Bihaća, novembra 1942. godine, deo ranjenika smešten je u rejon ovog grada, kao i na oslobođenoj teritoriji Like. Prijem ranjenika i bolesnika, pažnja i briga koju su im posvetile omladinske i druge organizacije, narod Krajine i Like, predstavljaju najveći primer humanosti i solidarnosti među ljudima. Takav prijem i visok stepen organizovanosti narodne vlasti i vojne pozadine omogućili su uspešan petomesečni rad Centralne bolnice. U njoj je, znatno uspešnije nego ranije, obavljan stručni lekarski rad. Ova zdravstvena ustanova živela je životom vojnog kolektiva - organizovan je politički, kulturno-zabavni i rad na stručnoj obuci, naročito srednjih i nižih medicinskih kadrova.
Bitka na Neretvi
Bitka na Neretvi prekinula je ovaj, za ulove rata, dug period stabilizacije. Centralna bolnica, je kao i ranije, išla s operativnim jedinicama kojima je neposredno komandovao Vrhovni štab. Put je vodio ka Neretvi i dalje na istok. Bolnica je obrazovala ešalone ranjenika i bolesnika, i već krajem februara 1943. godine imala blizu 3.000 bolesnika, a posle izbijanja na Neretvu, oko 4.000 ranjenih i bolesnih boraca. Za njen spas vodila se jednomesečna bitka u dolini Neretve i Rame, na Ivan-sedlu, kod Prozora. Glavna operativna grupa je uložila velike napore i dala velike žrtve da spasi Bolnicu.