cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nova Ljubljanska banka
Hrvatska
Borba hrvatskih štediša za svoj novac je bila dugotrajno blokirana slovenskim zakonom koji je zabranjivao štedišama da pokreću sudske slučajeve u Sloveniji zbog povratka "nestale" ušteđevine. Nakon dugotrajne pravne sudske borbe slovenski ustavni sud je bio 05.2. 2010. godine presudio da je protuustavan članak zakona koji ne dopušta da štediše iz drugih država tuže Ljubljansku banku. Tijekom pregovora o ulasku u Europsku Uniju Hrvatska je kapitulirala slično kao i u slučaju Piranskog zahtjeva pod Slovenskim ultimatumom dopustila da se problem duga rješava pod okriljem banke u Baselu čime je Slovenija maknula veto na pregovaračko poglavlje
Potpuno svota
Po procjenama računajući dug štedišama s područja cijele Jugoslavije i pripadajuće zatezne kamate procjenjuje se da Ljubljanska banka duguje oko 2 milijarde eura. U svojoj presudi iz 2012. godine kojom Europski sud za ljudska prava naređuje Sloveniji da isplati staru štednju stanovnicima Bosne i Hercegovine i Hrvatske je navedena svota od 250 miliona njemačkih maraka depozita koji su se nalazili u sarajevskoj podružnici Ljubljanske banke 31.12.1991. za koju su tada oštećeni vlasnici.
Nama
Nama (Namu) je božica iz sumerske mitologije, jedna od žena boga neba Anua, te je majka Enkija i Ningikuge (u drugoj verziji je Enki sin Anua i njegove sestre Ki). Vjerojatno je prva personifikacija zviježđa Kita. U babilonskoj je mitologiji bila smatrana morskom božicom.
Donja Batina (Konjščina)
Donja Batina je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Konjščina, Krapinsko-zagorska županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 107 stanovnika te 42 obiteljskih kućanstava.
Utamaro o meguru gonin no onna
Utamaro i njegovih peta žena ili Pet žena oko Utamaroa (Utamaro o meguru gonin no onna) je japanski crno-bijeli film snimljen 1946. godine u režiji Kenjija Mizoguchija, poznat kao prvi Mizoguchijev film napravljen nakon Drugog svjetskog rata, odnosno pod režimom američke okupacije.
Radnja se događa u 18. vijeku, kada mladi samuraj (čiji lik tumači Kotaro Bando) bude razbješnjen tvrdnjom kako su drvorezi u stilu ukiyo-e superiorni službenoj dvorskog umjetnosti, te odluči njegovog predstavnika, slavnog umjetnika Kitagawu Utamaroa (čiji lik tumači Minosuke Bando) izazvati na dvoboj. Umjetnik, koji većinu vremena provodi u bordelima, samuraja izazove na dvoboj slikanjem.
Tantal telurid
Tantal telurid je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 436,148 Da.
Valerije Valens
Aurelije Valerije Valens (lat: Aurelius Valerius Valens) (umro 317. godine) bio je rimski car, kao Licinijev savladar, u kratkom vremenskom periodu krajem 316. i početkom 317. godine. Pogubljen je verovatno po naređenju Konstantina Velikog nešto pre 1. marta 317. godine.
O Valeriju Valensu znamo samo da je bio zapovednik dačke granice (dux limitis) tj podunavskih odreda u današnjoj severoistočnoj Srbiji i severozapadnoj Bugarskoj. Nakon teške i neodlučne bitke kod Cibale 8. oktobra 316. godine, Licinije je pokušao da organizuje odbranu Trakije od nastupajuće vojske Konstantina I. Da bi obezbedio podršku lokalnih trupa, Licinije je u Serdiki (današnjoj Sofiji) proglasio tamošnjeg komandanta Valerija Valensa za svog savladara. Narativni izvori (Epitome Aurelija Viktora, Origo Constantini Imperatoris, Zosim...) beleže da je Valerije Valens nosio titulu cezara, ali nalazi rimskog novca potvrđuju da je u stvari bio avgust, tj da je po rangu bio ravnopravan Liciniju. Međutim, izbor savladara nije doveo do promene na bolje Licinijeve ratne sreće. Konstantin je odneo ubedljivu pobedu nedaleko od Jedrena, ali je ipak morao da pristane na pregovore pošto su se Licinije i Valens sklonili u Staru Zagoru. Licinije je uspeo da zadrži kontrolu nad Trakijom, ali je svog savladara Valerija Valensa likvidirao, verovatno na Konstantinov zahtev. Tačan datum Valensove smrti nije poznat, ali je ubijen svakako pre 1. marta 317. godine, kada su Konstantin i Licinije sklopili mir u Serdiki.
Lakewood, New York
Lejkvud je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 3.002, što je 256 (-7,9 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
762 Pulcova
762 Pulcova je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa prečnikom od približno 137,08 km. Afel asteroida je na udaljenosti od 3,474 astronomskih jedinica (AJ) od Sunca, a perihel na 2,834 AJ.
Ekscentricitet orbite iznosi 0,101, inklinacija (nagib) orbite u odnosu na ravan ekliptike 13,089 stepeni, a orbitalni period iznosi 2046,298 dana (5,602 godina). Apsolutna magnituda asteroida je 8,28 a geometrijski albedo 0,045.
Asteroid je otkriven 3. septembra 1913. godine.
Monroe, Pennsylvania
Monro je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 554, što je 40 (7,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Mühlheim am Main
Milhajm na Majni je grad u njemačkoj saveznoj državi Hesen. Jedno je od 13 opštinskih središta okruga Ofenbah. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 26.708 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 6438008.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Ofenbah Milhajm na Majni se nalazi u saveznoj državi Hesen u okrugu Ofenbah. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 103 metra. Površina opštine iznosi 20,7 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 26.708 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 1.292 stanovnika/km².
Kingu
Kingu je bio babilonski bog, koji je ubijen, te je njegova krv umiješana u glinu iz koje su se izdigli ljudi.
Život i smrt
Kingu je bio sin Apsua i Tiamat, bogova voda. Njegov je brat Lahmu, a sestra Lahamu. Lahmu i Lahamu su dobili Anšara i Kišar; Anšar i Kišar Anua i Ki; Anu i Ki Anuake - rasu velikih bogova, među kojima su najvažniji Enki i Enlil.
Enki je ubio Apsua. Tiamat se tad udala za svog sina Kingua, te mu je dala tri Pločice sudbine. Htjela je da on bude vladar bogova. Nju je ubio Marduk, Enkijev sin, koji je uništio sva njezina nakazna bića koja je stvorila, a kojima je Kingu zapovijedao. Marduk je ubio i Kingua, kako bi ga spriječio da ovlada svemirom. Uzeo mu je Pločice i zavladao svijetom, te je sagradio Babilon.
Enki je uzeo krv Kingua, te ju je dodao glinenoj smjesi, koju je Nintu, božica stvoriteljica ljudi, stavila u posude, sve uredivši za rođenje ljudi.
Pseudoznanost
Zecharia Sitchin je predložio ideju po kojoj je babilonska mitologija objašnjenje davnih događaja među svemirskim tijelima i posjeta izvanzemaljaca. Prema njemu, Kingu je u sumerskoj astrologiji naš Mjesec, koji je stvoren kad je hipotetski planet Nibiru udario u planet Tiamat, te se raspolovio; jedna se polovica još više raspala i tako oblikovala asteroidni pojas, a druga polovica je oblikovala Zemlju. Po babilonskoj je mitologiji Mjesec nastao iz jetara Kinguove majke Tiamat.
763 Cupido
763 Cupido je asteroid glavnog asteroidnog pojasa čija srednja udaljenost od Sunca iznosi 2,240 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,5 a geometrijski albedo 0,045.
Bruce Willis
Walter Bruce Willis (rođen 19. ožujka 1955. u Idar-Obersteinu, Njemačka), američki glumac i pjevač. Pod svjetlima reflektora se pojavio krajem osamdesetih kao holivudski glavni, ali i sporedni glumac, osobito poznat po ulozi Johna McClanea u serijalu Umri muški. Willis je bio u braku s Demi Moore, a prije razvoda 2000. su dobiil tri kćeri. Objavio je nekoliko albuma te se pojavio u nekoliko televizijskih serija. Nastupio je u preko šezdeset filmova, uključujući Pakleni šund, Sin City, Neslomljivi, Armageddon i Šesto čulo.
Filmovi u kojima je nastupio zaradili su između 2,55 i 3,04 milijardi dolara samo na sjevernoameričkim box officeima, što ga uvrštava na šesto mjesto najuspješnijih glavnih glumaca, odnosno na osmo uključujući sporedne uloge. Tijekom karijere je osvojio mnoga priznanja te javno izrazio potporu vojnim snagama Sjedinjenih Država.
Rani život
Po završetku srednje škole, počeo je raditi kao zaštitar, a kasnije i kao prijevoznik za tvornicu u Deepwateru, New Jersey. Dao je otkaz nakon mu je kolega ubijen na poslu te postao poznat po kafićima. Naučio je svirati harmoniku i pridružio se R&B bendu zvanom Loose Goose. Nakon neuspješnog pokušaja da postane privatni istražitelj (uloga koju će igrati u televizijskoj seriji Slučajni partneri kao i u filmu iz 1991., Prljavi igraju prljavo), Willis se vratio glumi. Upisao se u dramski program na Sveučilištu Monteclair State, gdje je dobio u ulogu u produkciji Mačke na vrućem limenom krovu. Napustio je školu na prvoj godini i preselio se u New York.
Willis se vratio u kafiće, no ovaj put u potrazi za honorarnim poslom. Nakon bezbroj audicija, ostvario je debi u broadwayskoj produkciji Neba i zemlje. Nakon toga se pojavio u produkciji Fool For Love, televizijskoj seriji Poroci Miamija i reklami za Levis'.
Karijera
Willis je napustio New York i zaputio se u Kaliforniju kako bi nastupio na nekoliko audicija za razne televizijske serije. Prijavio se za seriju Slučajni partneri (1985.-'89.), i u konkurenciji tri tisuće drugih glumaca dobio ulogu Davida Addisona Jr. Glavna uloga pomogla mu je da stekne status komičara, a serija se snimala pet sezona. Na vrhuncu popularnosti serije, proizvođač napitaka Seagram je unajmio Willisa kao promotora njihovih proizvoda Golden Wine Cooler; u dvije godine su mu isplatili između pet i sedam milijuna dolara. Unatoč tome, Willis je odlučio da neće obnavljati ugovor nakon što je 1988. odlučio da više neće konzumirati alkohol. Jedna od njegovih prvih većih uloga bila je u filmu Blakea Edwardsa iz 1987., Spoj na slijepo zajedno s Kim Basinger i Johnom Laroquetteom. No, tada ga je neočekivani preokret u obliku filma Umri muški lansirao u zvijezde. Izveo je većinu vratolomija u filmu, a film je zaradio 138,708,852 dolara. Kako je polučio veliki komercijalni uspjeh, kasnije su snimljena tri nastavka. Osim toga, posudio je glas bebi koja govori u filmu Gle tko to govori i njegovom nastavku.
Krajem osamdesetih, Willis je ostvario osrednji uspjeh kao pjevač, snimivši pop-blues album nazvan The Return of Bruno, koji je uključivao hit singl "Respect Yourself". Kako snimanja nisu bila uspješna, Willis se nekoliko puta vraćao u studio za snimanje. Početkom devedesetih, karijera mu je krenula nizbrdo nakon nastupa u nekoliko promašaja kao što su, između ostalih, Vatromet taštine, Smrtonosna zona i film u kojem je bio jedan od scenarista, Hudson Hawk. Nastupio je u glavnoj ulozi u seksualnom trileru Boja noći (1994.) za koji kritika nije imala riječi hvale, dok je ipak postao popularan na videu. No, novi poticaj njegovoj karijeri dala je sporedna uloga u Paklenom šundu Quentina Tarantina. 1996. je bio izvršni producent crtića Bruno the Kid u kojem se pojavila njegova digitalizirana verzija. Osim toga, pojavio se u glavnim ulogama u Dvanaest majmuna i Petom elementu. No, krajem devedesetih, karijera mu je opet pošla krivim smjerom nakon nastupa u Šakalu, Opasnoj šifri i Doručku šampiona. Međutim, sve je nadomjestio hit Michaela Baya Armageddon, najuspješniji film 1998. Iste godine se u PlayStation igri Apocalypse pojavio njegov glas i lik.
1999. je nastupio u Šestom čulu M. Nighta Shyamalana. Film je ostvario i kritički i komercijalni uspjeh te pomogao u podizanju zanimanja za njegovu karijeru. Jednom se morao pojaviti u Prijateljima bez honorara jer je izgubio okladu od Matthewa Perryja, kolege iz filmova Ubojica mekog srca i Povratak ubojice mekog srca. 2000. je za svoj nastup u Prijateljima osvojio Emmy za najboljeg gostujućeg glumca u humorističnoj seriji (glumio je oca mnogo mlađe djevojke Rossa Gellera). Willis je dobio ulogu Terryja Benedicta u Oceanovih jedanaest (2001.), ali je odustao zbog rada na novom albumu. U Oceanovih dvanaest (2003.) se pojavio u cameo ulozi kao on sam. Nedavno je nastupio u Planetu terora, polovici Grindhousea kao zlikovac, vojnik mutant. Bila je to njegova druga suradnja s Robertom Rodriguezom nakon Sin Cityja.
thumb|right|200px|Willis na njemačkoj premijeri filma [[Preko ograde, 28. lipnja 2006.]]
Privatni život
Na premijeri filma Zasjeda, Willis je upoznao glumicu Demi Moore koja je bila u vezi s Emiliom Estevezom. Vjenčali su se 21. studenog 1987. i dobili tri kćeri (Rumer Glenn Willis (rođena 1988.), Scout LaRue Willis (1991.) i Tallulah Belle Willis (1994.). Razveli su se 18. listopada 2000. Nisu se javno očitovali o razlozima rastanka. Willis je rekao "Osjećao sam da sam podbacio kao otac i muž time što nisam uspio učiniti sve da brak funkcionira" i zahvalio Willu Smithu za pomoć da prebrodi razvod. Willis i Moore trenutno dijele skrbništvo nad tri kćeri koje su dobili tijekom trinaestogodišnjeg braka. Od prekida su se javile glasine kako će se par ponovno vjenčati, ali Moore se kasnije udala za mlađeg glumca Ashtona Kutchera. Willis je ostao u dobrim odnosima i s Moore i s Kutcherom te čak prisustvovao njihovu vjenčanju. Od razvoda je bio u vezi s modelima Mariom Bravo Rosado i Emily Sandberg, a bio je povezivan i s Brooke Burns, sve dok nisu prekinuli 2004. nakon deset mjeseci.
Willis je u jednom trenutku bio luteran, ali sudeći prema izjavi iz srpnja 1998. za časopis George, više ne prakticira vjeru:
Willis posjeduje vlastitu filmsku produkcijsku kompaniju zvanu Cheyenne Enterprises koju je 2000. osnovao sa svojim poslovnim partnerom Arnoldom Rifkinom.
Politički pogledi
Willis je 2007. izjavio kako ne podržava Rat u Iraku, ali da voli "podržati mlade muškarce i žene koji su tamo i sudjeluju u ratu". Podržao je svakog republikanskog predsjedničkog kandidata osim Boba Dolea 1996. jer je Dole kritizirao Moore zbog njene uloge u filmu Striptiz. 2000. je pozvan da održi govor na Nacionalnoj republikanskoj konvenciji, a i dalje javno podržava pravo na posjedovanje oružja. Kritizirao je religijsko pravo i njegov utjecaj na republikansku stranku. U veljači 2006. se pojavio na Manhattanu kako bi promovirao film 16 blokova. Jedan novinar je pokušao upitati Willisa što misli o trenutnim događajima, ali ga je glumac prekinuo u pola rečenice:
U nekoliko intervjua iz lipnja 2007. je izjavio kako je zadržao neke republikanske vrijednosti, ali je trenutno neovisan. U intervjuu za lipanjsko izdanje Vanity Faira, Willis je rekao kako sumnja kako je Lee Harvey Oswald sam ubio Johna Kennedyja te izrazio uvjerenje kako su neki ljudi povezani s atentatom i danas i danas moćni.
2006. je predložio kako bi SAD trebao izvesti invaziju na Kolumbiju kako bi se spriječila trgovina drogom. U nekoliko intervjua za USA Weekend, Willis je rekao kako podržava velike plaće nastavnicima, te kako je razočaran američkim sustavom posvajanja i odnosom prema Indijancima. Dodao je kako podržava pravo na posjedovanje oružja:
Zanimanje za vojsku
thumb|right|Willis s članovima američke mornarice, [[25. srpnja 2002.]] Tokom svoje filmske karijere, Willis je tumačio nekoliko vojnih ličnosti u filmovima kao što su Opsadno stanje, Hartov rat, Suze boga sunca i Grindhouse. Odrastavši u vojnoj obitelji, Willis je javno podržavao američke oružane snage. 2003. je posjetio Irak u sklopu turneje United Service Organization, pjevajući s vojnicima sa svojim bendom, The Accelerators. Neki vojni izvori sugeriraju kako se Willis pokušao unovačiti u vojsku kako bi se borio u Drugom iračkom ratu, ali je odbijen zbog dobi. Vjerovalo se da je ponudio milijun dolara bilo kojem civilu koji pronađe terorističke vođe Osamu bin Ladena, Aymana al-Zawahirija ili Abu Musab al-Zarqawija; međutim, u lipanjskom izdanju Vanity Faira iz 2007. je izjavio kako je izjava bila hipotetska te nije trebala biti shvaćena doslovno. Willis je kritizirao i medije zbog praćenja rata, prigovarajući kako se tisak fokusira na negativne aspekte rata:
Enrique Iglesias
Enrike Migel Iglesijas Prejsler (Enrique Miguel Iglesias Preysler; rođen 8. maja 1975. u Madridu, Španija) je španski pevač, koji živi i radi u SAD.
Iglesijas je prodao preko 50 miliona albuma širom sveta, više nego ijedan drugi izvođač iz Španije ikada.
Počeci
Enrike Migel Iglesijas Prejsler rođen je 8. maja 1975. u Madridu, Španija. On je treće i najmlađe dete španskog pevača Hulija Iglesijasa i španske manekenke filipinskih korena Isabel Prejsler. Njegova starija sestra Čabeli je [novinar]ka, a stariji brat Hulio Iglesijas Mlađi takođe pevač. Hulio i Isabel su se razveli 1978. godine, i Hulio se, zbog svoje muzičke karijere, preselio u Majami, Florida.
1983. godine, Enrikeov deda dr Hulio Iglesijas Puga je bio kidnapovan od strane terorističke organizacije ETA. Plašeći se za bezbednost svoje dece, Isabel je poslala svoju decu da žive s ocem u Majamiju.
Enrike je maturirao 1993. godine i upisao Univerzitet u Majamiju, ali ga je napustio zbog muzičke karijere. Nije želeo da njegov otac zna da se on bavi muzikom, tako da je u početku koristio ime "Enrike Martinez". Martinez je bilo prezime njegovog menadžera Fernana Martineza. Takođe nije želeo da mu prezime Iglesijas pomogne u građenju svoje sopstvene karijere, nije želeo da ga svuda prati "sin Hulija Iglesijasa". Potpisao je ugovor sa manjom izdavačkom kućom "Fonovisa" i otišao u Toronto, Kanada, da snima svoj prvi album.
Privatni život
2002. godine, Iglesijas je počeo da se zabavlja sa ruskom teniserkom Anom Kurnjikovom. Njih dvoje su se upoznali na snimanju video spota za njegovu pesmu "Escape". U tom spotu, Ana Kurnjikova glumi devojku u koju je on zaljubljen, i na kraju spota postaju par. Od tada, njih dvoje su u vezi. Često se postavlja pitanje da li su njih dvoje u vezi, braku, ili su rastavljeni. Tokom 2007. i 2008. godine, mediji su prenosili vesti o njihovom raskidu, a sam Iglesijas je rekao da su bili venčani, i da su se razveli; kasnije je u intervjuima rekao da je to bila samo šala, i da su njih dvoje i dalje zajedno.
Kanada
Kanada je država u Severnoj Americi koja se nalazi severno i istočno od Sjedinjenih Američkih Država. Na zapadu Kanade se nalazi Tihi okean, na severu Severni ledeni okean, a na istoku Atlantski okean. Kanada je sa površinom od 9.976.670 km² druga po veličini država u svetu, posle Rusije. Glavni grad Kanade je Otava, a najveći grad je Toronto. Ostali veći gradovi su Montreal, Edmonton, Calgary, Quebec, Vankuver i Vinipeg. Broj stanovnika Kanade prema proceni iz 2009. iznosi 33.674.000.
Teritoriju današnje Kanade su, pre dolaska Evropljana, već nekoliko hiljada godina naseljavala brojna domorodačka plemena. Počevši od kraja 15. veka, britanske i francuske ekspedicije su istražile i naselile atlantsku obalu Kanade. Posle Sedmogodišnjeg rata, Francuska je 1763. godine, morala predati sve svoje kolonije u Severnoj Americi Velikoj Britaniji. Godine 1867. ujedinjenjem tri britanske severnoameričke kolonije u federalni dominion od četiri provincije osnovana je Kanada. Ovim je započelo pridruživanje provincija i teritorija i proces osamostaljenja od Velike Britanije. Ova široka autonomija je proširena Vestminsterskim statutom iz 1931, a kulminirala je Kanadskim zakonom iz 1982. kojim su prekinute sve zakonske zavisnosti od britanskog parlamenta.
Danas je Kanada federacija koja se sastoji od deset provincija i tri teritorije. Prema državnom uređenju je parlamentarna demokratija i ustavna monarhija sa kraljicom Elizabetom II kao vrhovnim suverenom. Dvojezična je država, gde su osim na federalnom nivou, engleski i francuski jezik zvanični i u provinciji Novi Brunswick. Takođe, ekonomski je jedna od najrazvijenijih država sveta, te je članica brojnih organizacija kao što su G8, NATO, OECD, STO, OAD, APEC i UN.
Položaj
Kanada zauzima najseverniji deo Severne Amerike. Proteže se od Atlantskog okeana na istoku do Tihog okeana na zapadu, a sa severa je zapljuskuje Severni ledeni okean. Preko kopna na jugu se graniči samo sa Sjedinjenim Američkim Državama, a sa teritorijalno izdvojenom američkom saveznom državom Aljaskom se graniči na severozapadu. Granica između Kanade i SAD predstavlja najdužu nebranjenu granicu na svetu. Morsku granicu deli s Danskom, tj. njenim posedom Grenlandom. Po ukupnoj površini, Kanada je druga najveća država na svetu posle Rusije i najveća na američkom kontinentu. Od 1925. Kanada polaže pravo na deo Arktika između 60° i 141° ZGD, ali ovo njeno pravo nije opšte prihvaćeno. Najsevernije naselje u Kanadi i u svetu je baza kanadske vojske Alert na severnom delu ostrva Elsmir, samo 817 km od Severnog pola. Kanada ima najdužu morsku obalu na svetu dugu 243.000 km.
Zapadno od Ontarija, prostire se Velika ravnica do Stenovitih planina, koje je odvajaju od Britanske Kolumbije. Gotovo polovina Kanade otpada na Severnokanadsku niziju, koja je na jugu obrasla četinarskom šumom, a prema severu prelazi u močvarnu i pustu tundru, pa se na kraju razbija na brojna ostrva Arktičkog arhipelaga. Na severozapadu Kanade, reka Mackenzie, posle Misisipija najduža reka Severne Amerike, ističe iz Velikog ropskog jezera u Severni ledeni okean. Kopneni deo severne Kanade je okružen velikim arhipelagom u kome se nalaze neka od najvećih ostrva na svetu.
Geologija i reljef
Severno od oblasti Velikih jezera leži široki Kanadski štit, izgrađen od prekambrijskih stena — granita, gnajsa i peščara. To je zaravnjena stenovita oblast prosečne nadomrske visine od 100–500 m, oblikovana povlačenjem leda u poslednjem ledenom dobu, bogata rudama, jezerima i rekama. Teritorija Kanade je geološki aktivna u svom zapadnom delu, sa brojnim zemljotresima i potencijalno aktivnim vulkanima, među kojima su Maunt Miger, Maunt Garibaldi, Maunt Kejli i Maunt Edziza. Erupcija vulkana Sijaks iz 1775. je izazvala katastrofalne posledice, ubivši 2000 pripadnika plemena Nisga i uništenjem njihovog naselja u dolini reke Nas u severnoj Britanskoj Kolumbiji. Erupcija je proizvela potok lave dugačak 22,5 kilometara i prema legendi plemena Nisga blokirala je tok reke Nas. Istok Kanade, koje najvećim delom zauzima Kanadski štit, je geološki vrlo mirno i stabilno podučje.
Kanada ima više jezera od bilo koje države i u njoj se nalazi veliki deo slatke vode u svetu. Kanadski štit se na severu i severoistoku nastavlja u vidu velikog broja ostrva u kanadskom arktičkom arhipelagu, od kojih su najveća Sautempton, Bafinovo ostrvo, Devon, Elsmir, Samerset i druga.
thumb|thumb|200px|Prizor iz kanadskog primorja u [[Nova Škotska|Novoj Škotskoj.]] Reka Saint Lawrence na svom ušću obrazuju najveći estuarij na svetu pre nego što se ulije u Zaliv Saint Lawrence. Zaliv okružuju Newfoundland na severu i Kanadsko primorje na jugu. Kanadsko primorje se produžuje na istok duž planina Apalači, od severne Nove Engleske i poluostrva Gaspe u Quebecu. Novi Brunswick i Novu Škotsku razdvaja zaliv Fandi, u kom su zabeležene najveće razlike plime i oseke na svetu. Ontario i Hadsonov zaliv dominiraju srednjim delom Kanade.
Vode
thumb|left|thumb|200px|[[Morensko jezero u Nacionalnom parku Banf]] U Kanadi se nalaze velike zalihe vode; kroz njene reke protiče skoro 9% obnovljivih vodotokova u svetu, u njoj se nalazi četvrtina ritova na Zemlji, a treća je po broju glečera u svetu (iza Antarktika i Grenlanda). Zbog znatnog glacijalnog procesa u Kanadi se nalazi više od 2 miliona jezera; od onih koji se nalaze u potpunosti unutar granica Kanade, njih više od 31.000 je površine između 3 i 100 km², dok je 563 veće od 100 km². thumb|thumb|200px|Zaleđena reka [[Mackenzie]] Pored Velikih jezera na granici sa Sjedinjenim Državama, ostala veća jezera su Veliko ropsko jezero, Vinipeg, Veliko medveđe jezero, Atabaska, Manitoba, Malo ropsko jezero, Nipigon, Sakami i dr.
Kanada raspolaže velikim hidroenergetskim potencijalom. Lednicima oblikovane doline reka pružaju povoljne mogućnosti za gradnju hidrolektrana, međutim, većina reka je zaleđena više meseci tokom godine, pa se njihova voda ne može iskorišćavati. Reke Kanade otiču u tri okeana i dva zaliva: Tihi okean, Severni ledeni okean, Atlantski okean, Hadsonov zaliv i Meksički zaliv. U Tihi okean otiču Yukon, Columbia i Frejzer. Slivu Severnog ledenog okeana pripada Mackenzie sa svojim pritokama Atabaskom, Lajardom i Pisom, zatim Kopermajn, Elis i Bek. Najznačajnije reka atlantskog sliva je Saint Lawrence, a osim nje u Atlantik utiču i neke manje reke — Romen, Litl Mekatina, Nataškuan i dr. U Hadsonov zaliv se ulivaju reke Nelson, Čerčil, Severn, Olbani i Mus, dok slivu Meksičkog zaliva pripada Mlečna reka sa svojim pritokama.
Flora i fauna
Kanada ima 418 miliona hektara šuma, tj. 41,9 % ukupne površine države. Gledano od severa prema jugu biomi Kanade su: tundra i tajga u arktičkom delu, širokolisne i mešovite šume umerenih predela u istočnom delu zemlje, prerije u državama Alberta, Manitoba i Saskatchewan i četinarske šume umerenih predela u Britanskoj Kolumbiji.
Teritorija Kanade se prostire u Holarktičkom florističkom carstvu. U okviru njega na krajnjem severu, obuhvatajući ostrva i kontinentalni deo do Hadsonovog zaliva, izdvaja se Arktička floristička podoblast koju karakterišu tundre i tajge. Južno, uz obalu Pacifik, pa sve do istočnih padina Kordiljera izdvaja se Severnoameričko-pacifička floristička podoblast gde su smeštene guste četinarske šume cuge i tuje. Od Kordiljera do Manitobe izdavaja se Severnoameričko-prerijska floristička podoblast sa mešovitim listopadnim šumama i prerijama. Na krajnjem istoku Kanade od Manitobe do Labradora izdavaja se Severnoameričko-atlantska floristička podoblast sa listopadnim šumama javora, bukve i hrasta i četinarskim šumama borova, smrče i ariša.
thumb|200px|left|thumb|Američki los Južno od šumske granice, od Aljaske do Newfoundlanda, se prostire jedno od najvećih svetskih područja crnogorične šume. Na istoku, od Velikih jezera, pa sve do obale okeana, se prostiru mešovite šume javora, bukve, breze, bora, ariša i jele. Doline na jugu su pokrivene belogoričnim drvećem. Tu preovladava hrast, kesten, javor, brest i orah. U zapadnim planinskim predelima se najčešće mogu videti smrča, duglazija (Pseudotsuga menziesii) i usukani bor (Pinus contorta). Na visoravnima rastu između ostalog topola i žuti bor (Pinus ponderosa). Vegetacijom obale Pacifika dominiraju guste šume visokih duglezija, kedra (Cedrus) i jela. Prerija je previše suva da bi u njoj moglo rasti više od pojedinačnih šumaraka. U tom predelu se prostire poznati „pojas žitarica“ - žitnica Kanade i SAD.
U pogledu faune, Kanada spada u Holarktičku zoogeografsku oblast, gde se na severu do Hadsonovog zaliva izdvaja Arktička zoogeografska podoblast, a na jugu Kanadska zoogeografska podoblast. Najkarakterističnije životinjske vrste Kanade su: los, vapiti, šumski bizon, grizli, kanadski ris, američki dabar, vizon, bizamski pacov, američko bodljikavo prase, kanadska guska i leštarka. Na severu, u arktičkim predelima žive beli medvedi, polarna lisica, bela sova, karibu, vuk, morž i endemično mosušno goveče.
Zemljište
Na teritoriji Kanade se prostiru sledeći tipovi tla: Na krajnjem severoistoku dominiraju tla tundri, koja se ka jugu, sve do Velikih jezera nastavljaju na podzoli. U centralnom južnom delu Kanade su rasprostranjeni černozem i smeđa prerijska tla. Na Pacifičkoj obali od granice sa SAD, pa sve do Boforovog mora dominiraju tipična planinska tla
Klima
U Kanadi se može pronaći nekoliko tipova klime, čije prostiranje zavisi od geografskog položaja i klimatoloških faktora koji deluju na datom području. Prema Kepenovoj klasifikaciji klimata, najveći deo Kanade ima vlažnu borealnu klimu (Df). Krajnji jug Kanade, uz granicu sa SAD ima podtip vlažne borealne klime s toplim letom (Dfb), dok se severnije nalazi poručje vlaže borealne klime sa svežim letom (Dfc). Zime su oštre, s prosečnim dnevnim temperaturama od –15 °C, a mogu se spusti i ispod −40 °C. U oblastima daljim od obale, sneg može da se zadrži i do 6 meseci godišnje. Prosečne najviše temperature se kreću od 20 do 25 °C, dok na obalama prosečna najviša letnja temperatura varira od 25 do 30 °C, sa povremenim ekstremnim vrućinama u nekim oblastima u unutrašnjostima koje prelaze 40 °C.
Zapadno primorje u provinciji Britanska Kolumbija je izuzetak od generalno oštre klime zemlje. Tu preovladava umereno vlažni (okeanski) tip klime (Cf), odnosno njen podtip vlažna subtropska klima (Cfa), a mestimice (jug ostrva Viktorija) se javlja i mediteranski tip (Cs), s podtipom mediteranske klime sa toplim letima (Csb). Zime su u ovom području blage i kišovite. Krajni sever zemlje ima polarni tip klime (ET) s tundrom kao preovladavajućom vegetacijom.
Istorija
thumb|left|thumb|200px|Restaurirano vikinško naselje u Lans o Medouz Arheološka istraživanja pokazuju da su ljudi u severnom Yukonu živeli još pre 26 500 godina, a u južnom Ontariju od pre 9 500 godina. . Ti autohtoni narodi su stigli u Severnu Ameriku preko Beringovog moreuza između Aljaske i istočnog Sibira.
I Indijanci (u Kanadi se koristi termin Prvi narodi) i Eskimi (Inuiti) su živeli od lova i ribolova. Svaki narod je bio organizovan u određenim regionima i imao svoje kulturne posebnosti, koje su sve bile povezane sa prirodom. I pored toga animizam je bila glavna religija svih domorodačkih naroda.
Beotuci, narod koji je nekada živeo na ostrvu Newfoundland, bili su prvi autohtoni narod koji je stupio u kontakt s Evropljanima. Oni su zaslužni za izraz Crveni Indijanci, koji će se naknadno odnositi na druge indijanske narode u Severnoj Americi. Zbog svoje izolacije od drugih autohtonih naroda, Eskimi će postati šire poznati Evropljanima krajem 19. i početkom 20. veka, kada su ih francusko-kanadski istraživači sreli na dalekom severu.
Evropljani su se prvi put pojavili kada su Vikinzi naselili u Lans o Medouzu oko 1000. godine. Nakon neuspeha te kolonije nije bilo pokušaja istraživanja Severne Amerike sve do 1497. kada je Džon Kabot istraživao atlantsku obalu Kanade za račun Engleske i Jacquesa Cartiera 1534. za račun Francuske.
Doseljavanje Evropljana
thumb|thumb|200px|Trgovina krznom je bila najvažnija delatnost u Kanadi do 19. veka Francuski istraživač Samuel de Champlain je stigao do Kanade 1603. i osnovao prva stalna evropska naselja u Port Royalu 1605. i Quebec 1608. Ova naselja su postala sedišta Akadije i Kanade. Od francuskih kolonista u Novoj Francuskoj, Kanadijenci su se naselili duž reke Saint Lawrence, Akadijci su se naselili u današnje Kanadsko primorje, dok su francuski trgovci krznom i katolički misionari istražili Velika jezera, Hadsonov zaliv i sliv Misisipija do Luizijane. Oko kontrole trgovinom krznom izbili su ratovi između Francuza i domaćih Irokeza. Englezi su osnovali svoje ribarske stanice u Newfoundlandu oko 1610. i kolonizovali su 13 kolonija na jugu.
Kolonijalno doba
Niz od četiri interkolonijalna rata je izbio u periodu od 1689. do 1763. između Engleske (kasnije Velike Britanije) i Francuske. Rat kralja Vilijama (1689-1697) nije doneo teritorijalne promene, ali ih je došlo nakon Rata kraljice Ane (1702-1713). Kopneni deo Nove Škotske (Akadija, Newfoundland i oblast Hadsonovog zaliva) je došao pod britansku vlast po Uthrehtskom miru iz 1713, a po okončanju Sedmogodišnjeg rata Pariskim mirom (1763) Kanada i veći deo Nove Francuske su predate Velikoj Britaniji. Britanci su 1745. tokom Rata kralja Džordža zauzeli francusku tvrđavu Luizburg na ostrvu Kejp Breton, ali su je vratili nazad 1748. odredbom Ahenskog mira. Po okončanju Sedmogodišnjeg rata Pariskim mirom (1763) Kanada i veći deo Nove Francuske su predate Velikoj Britaniji.
Kraljevskom objavom iz 1763. od Nove Francuske obrazovana je Quebec, a ostrvo Cape Breton je pripojeno Novoj Škotskoj. Ona je takođe ograničila jezička i verska prava francuskih naseljenika. Godine 1769. Ostrvo svetog Džona (danas Otok Princa Edwarda) je postalo posebna kolonija. Da bi se sprečili sukobi u Quebecu, 1774. godine je donet Kvebečki zakon, koji je proširio teritoriju Quebeca do Velikih jezera i doline Ohaja, a ponovo su dozvoljeni francuski jezik, katolička vera i francusko građansko pravo u Quebecu. Ovo je razljutilo mnoge stanovnike 13 kolonija, što je ubrzalo Američku revoluciju. Pariskim mirom iz 1783. je priznata nezavisnost Sjedinjenih Američkih Država, kojima su pripale teritorije južno od Velikih jezera. U Kanadu je iz Sjedinjenih Država izbeglo oko 50.000 lojalista vernih Velikoj Britaniji. , kao i njenih indijanskih saveznika poput Mohikanaca. Novi Brunswick je izdvojen iz Nove Škotske kao deo reorganizacije naselja lojalista u kanadskom primorju. Da bi se ugodilo engleskim lojalistima u Quebecu, novim Ustavnim zakonom Quebec je 1791. podeljen na frankofonsku Donju Kanadu i anglofonsku Gornju Kanadu, čime je obemama stranama zagarantovana njihova izabrana zakonodavna skupština.
Britanska Severna Kanada
Kanada (Gornja i Donja) su bile glavni front u Ratu 1812. između Velike Britanije i SAD. Odbrani Kanade je doprinela osećaj zajedništva među kanadskim Britancima.
Od 1815. započela je masovna imigracija Britanaca i Iraca u Kanadu. Drvna industrija je prestigla trgovinu krznom kao glavnu privrednu delatnost početkom 1800ih.
Potreba za odgovornom vladom dovela je do oružanog ustanka 1837. i 1838. kao znak nezadovoljstva političkim reformama i etničkim sukobima. Posledica toga je bio Zakon o uniji iz 1840. koji je ujedinio Gornju i Donju Kanadu u Ujedinjenu provinciju Kanadu. Kanađani i engleskog i francuskog porekla su zajedno radili u parlamentu na vraćanju prava Francuzima. Odgovorna vlada je uspostavljena u svim Britanskim Severnoameričkim provincijama do 1849.
Dve trgovačke kompanije, Kompanija Hadsonovog zaliva i Severozapadna kompanija, kontrolisale su trgovinu u ogromnoj oblasti prerija i kanadskog severa. Kompanija Hadsonovog zaliva je 1670. zakupila Rupertovu zemlju, što joj je omogućilo da ima monopol nad trgovinom krznom. Ali kada je Severozapadna kompanija pokušala da tu stekne uporište, dolazilo je to stalnih oružanih sukoba. Posle okršaja kod Sedam Hrastova u Koloniji Crvena reka (danas Manitoba), ove dve kompanije su se 1821. spojile, a nova kompanija je proširila svoj monopol na gotovo ceo severozapad kontinenta. Granični spor sa SAD je razrešen 1846. godine i granica je povučena po 49. paraleli, zapadno od Velikih jezera. Ovo je omogućilo kasniju kolonizaciju zapadnih provincija i osnivanje kolonije na ostrvu Vankuver 1849. i kolonije Britanska Kolumbija 1858.
Postkonfederalna Kanada
thumb|left|200px|thumb|„Očevi konfederacije“, slika [[Robert Haris|Roberta Harisa]] Posle niza ustavnih konferencija, Ustavnim zakonom iz 1867., takođe poznatim i kao Britanski Severnoamerički zakon, osnovana je Kanadska konfederacija, koja je ujedinjena u jedan dominion Kanada 1. jula 1867. sa četiri provincije: Ontario, Quebec, Nova Škotska i Novi Brunswick. Godine 1870. od Rupertove zemlje i Severozapadne zemlje stvorene su Severozapadne teritorije i provincija Manitoba. Sledeće godine u dominion je ušla provincija Britanska Kolumbija, a 1873. i Otok Princa Edwarda.
thumb|250px|thumb|Teritorijalni razvoj Kanade Osnivanje države i političkog sistema je odigralo važnu ulogu na razvoj Kanade u pogledu kolonizacije, razvoja industrije, poljoprivrede i saobraćaja. Kanadski vojnici su odneli odlučujuću pobedu u [[bitka kod izbočine Vimi|bici kod bregova Vimi|thumb|200px|thumb|left]] Kanada je britanskom objavom rata Nemačkoj 1914. automatski ušla u Prvi svetski rat. Kanada je slala svoju vojsku na Zapadni front, i ona je odigrala važnu ulogu u tom ratu.
Godine 1919. Kanada se samostalno (nezavisno od Ujedinjenog Kraljevstva) pridružila Ligi naroda. Vestminsterskim statutom, koji je doneo Parlament Ujedinjenog Kraljevstva, potvrđena je nezavisnost Kanade.
Velika kriza od 1929. do 1933. je donela ekonomske probleme celoj Kanadi. Kanada je objavila rat nacističkoj Nemačkoj tri dana nakon što je to uradilo Ujedinjeno Kraljevstvo. Kanadska vojska je igrala značajnu ulogu u borbama na Atlantiku, invaziji na Italiju, desantu na Bretanju, bici za Normandiju, oslobođenju Holandije i drugim operacijama. U tom periodu ekonomija Kanade je doživela nagli razvoj kao rezultat vojnih nabavki za Kanadu, Ujedinjeno Kraljevstvo, Kinu i Sovjetski Savez. Drugi svetski rat Kanada ja završila sa jednom od najbrojnijih vojski na svetu. Tokom rata, Kanada je postala jedan od zemalja osnivača Ujedinjenih nacija.
Godine 1949. Newfoundland i Labrador su se pridružili Kanadskoj konfederaciji kao deseta provincija. Ekonomski razvoj je doprineo povećanju nataliteta i imigracije iz brojnih evropskih zemalja. . Ovaj rast, uz politiku nekoliko uzastopnih vlada Liberalne stranke, je doveo do pojave novog kanadskog identiteta, što je obeleženo usvajanjem sadašnje zastave sa javorovim listom 1965, uvođenjem zvanične dvojezičnosti 1969. i zvanične multikulturalnosti 1971. Konačno, posle niza ustavnih konferencija, Kanadskim zakonom iz 1982. su prekinute sve zakonske zavisnosti od britanskog parlamenta. Ustav Kanade je usvojen 1982, istovremeno sa usvajanjem Povelje o pravima i slobodama građana kao proširenjem ustavnog sistema Kanade.
U isto vreme, u Québecu su se odvijale duboke društvene i ekonomske promene kroz Tihu revoluciju, što je dovelo do rasta nacionalističkog pokreta u ovoj provinciji i radikalnijeg Fronta za oslobođenje Kvebeka, čije su akcije pokrenule Oktobarsku krizu 1970. Jednu deceniju kasnije održan je neuspešan referendum o nezavisnosti provincije i međudržavnom povezivanju s Kanadom. Potonji pokušaji pokušaji ustavne reforme su propali 1989. Drugi referendum o nezavisnosti Quebeca održan je 1995., kojim je nezavisnost odbijena tesnom većinom od 50,6% prema 49,4%. Vrhovni sud Kanade je presudio da bi jednostrano proglašenje nezavisnosti bilo neustavno, a u parlamentu je usvojen Zakon o jasnoći kojim su precizirani uslovi dogovornog napuštanja konfederacije.
Tokom 1980-ih, za vreme premijera Briana Mulroneya, Kanada se približila SAD u ekonomskim i političkim odnosima. Sa SAD, a kasnije i sa Meksikom je potpisan sporazum o slobodnoj trgovini (poznat kao NAFTA - severnoamerički sporazum za slobodnu trgovinu).
Nakon raznih mirotvornih misija od 1950-ih do 1990-ih, Kanada je učestvovala u ratu u Avganistanu 2001, ali je odbila da učestvuje u invaziji Iraka 2003. Za to vreme u Kanadi, nakon brojnih pravnih borbi, kao i uz neke nasilne sukobe, Kanada je 1999. omogućila eskimsku samoupravu osnivanjem teritorije Nunavut, i ispunila zahteve naroda Nizga u Britanskoj Kolumbiji.
Politika i državno uređenje
Kanada je federalna ustavna monarhija na čelu sa kraljem Charlesom III. Britanski monarh je istovremeno i vladar još 15 zemalja u okviru Komonvelta, što stavlja Kanadu u zajednicu sa tim državama preko personalne unije. Predstavnik kralja u Kanadi je generalni guverner, koji ima ulogu odobravanja zakona i ostale državne funkcije.
Ustav Kanade se sastoji od pisanog teksta i nepisanih tradicija i pravila. Ustavni zakon od 1867. godine (do 1982. poznat kao Britanski akt o Severnoj Americi) je uspostavio upravu na osnovama parlamentarnog presedana sličnom onom u Velikoj Britaniji, i podelio je vlast između savezne i provincijskih vlada. Ustavni zakon iz 1982. je dodao Povelju o pravima i slobodama, koja garantuje Kanađanima osnovna prava i slobode koje se obično ne mogu ograničiti na bilo kom nivou vlasti (mada sekcija 33 Povelje o slobodama i pravima pruža mogućnost saveznom i provincijskim parlamentima da zaobiđu neke sekcije Povelje na rok od pet godina). alt=|mini|[[Justin Trudeau, sadašnji premijer Kanade]] Premijera bira većina u parlamentu, a potvrđuje ga guverner. Trenutni premijer Kanade je Justin Trudeau.
Parlament je dvodoman: izabrani predstavnici u Donjem domu i imenovani poslanici u Senatu. Svakog člana donjeg doma bira većina u njegovoj izbornoj jedinici (većinski izvorni sistem). Izbore raspisuje guverner, po savetu premijera. Maksimalno trajanje mandata je 5 godina. Članove Senata bira premijer, a imenuje ih guverner, i članovi istaju u Senatu do svoje 75. godine.
Četiri partije koje su izabrane u federalni parlament na izborima 2008. su: Konzervativna, Liberalna partija, Nova demokratska partija i Blok za Kvebek.
Najvišu sudsku vlast ima Vrhovni sud, koji ima 9 članova koje imenuje guverner sa savet premijera i ministra pravde. Sve sudije na najvišem i apelacionim nivoima se imenuju nakon konsultacija sa nevladinim pravnim telima. Anglosaksonsko opšte pravo preovladava u svim provincijama osim u Quebecu, u kom preovladava francusko građansko pravo. Krivični zakon je odgovornost federalne vlade i jedinstven je u celoj Kanadi. Sprovođenje zakona, što uključuje i krivične sudove, je odgovornost provincija, ali u ruralnim oblastima svih provincija osim u Ontariju i Quebecu, sprovodi ga Kraljevska kanadska konjička policija.
Kanada i SAD dele najdužu nebranjenu granicu na svetu, sarađuju u vojnim kampanjama i vežbama, a međusobno su najveći trgovinski partneri. I pored toga, Kanada ima nezavisnu spoljnu politiku, posebno u odnosima sa Kubom, Kinom i Irakom. Pored toga, Kanada održava i tradicionalne veze sa Velikom Britanijom, Francuskom i sa zemljama Komonvelta i Frankofonije.
Vojska
Kanada ima profesionalnu vojsku koju čini oko 65 000 redovnih i 26 000 rezervnih vojnika. Vojska Kanade se sastoji od kopnene vojske, vazduhoplovstva i mornarice. U svom arsenalu Kanada ima 1.400 oklopnih vozila, 34 ratna broda i 861 vazduhoplov.
Jaka povezanost anglofonog dela Kanade sa Ujedinjenim Kraljevstvom i Komonveltom doprinelo je velikom učešću Kanade u britanskoj kampanji u Drugom burskom ratu, Prvom svetskom ratu i Drugom svetskom ratu. Kanada je bila jedna od osnivača Ujedinjenih nacija 1945. i NATO pakta 1949. Tokom Hladnog rata, Kanada je značajno učestvovala u snagama Ujedinjenih nacija u Korejskom ratu. Zajedno sa SAD Kanada je osnovala Severnoameričku komandu za protivvazdušnu komandu protiv potencijalnih napada iz vazduha iz Sovjetskog Saveza.
Privreda
thumb|thumb|200px|Šlepovanje balvana u Vankuveru
Kanada je jedna od najbogatijih država na svetu, sa visokim prihodima po glavi stanovnika, i član je Organizacije za ekonomsku saradnju i razvoj i G8. Po obimu trgovine ona je među prvih deset država sveta. Ekonomija u Kanadi je mešovita. Od početka 1990ih, kanadska privreda je brzom usponu, sa niskim stopama nezaposlenosti i suficitima na saveznom nivou. Danas, Kanada podseća na SAD po tržišno orijentisanom privrednom sistemu, modelu proizvodnje, kao i visokom životnom standardu.
U februaru 2009, nacionalna stopa nezaposlenosti je bila 7,77%. Stopa nezaposlenosti po provincijama varira od male - 3,6% u Alberti do visoke od 14,6% u Newfoundlandu i Labradoru.
U prošlom veku, rast industrije, rudarstva, kao i uslužnog sektora je transformisao državu uglavnom ruralne ekonomije u pretežno industrijsku i urbanu zemlju. Kao i u svim bogatim državama, kanadskom privredom dominira uslužni sektor, koja zapošljava oko tri četvrtine Kanađana. Međutim, Kanada je neobična među razvijenim zemljama po značaju primarnog sektora, pošto su drvna i naftna industrije dve najvažnije industrije u Kanadi.
Kanada je jedna od retkih razvijenih zemalja koja je izvoznik energenata. Kanada u Atlantskom okeanu ima ogromne rezerve prirodnog gasa, a nalazišta nafte i gasa su skoncentrisana i u Alberti. Atabaskanski katranski pesak pruža Kanadi druge po veličini rezerve nafte u svetu, odmah iza Saudijske Arabije U Québecu, Britanskoj Kolumbiji, Newfoundlandu i Labradoru, Novom Brunswicku, Ontariju, Manitobi i Yukonu, hidroelektrane prestavljaju jeftin i čist izvor obnovljivih izvora energije.
Mnogi gradovi u severnom delu zemlje se nalaze u blizini rudnika ili područja pod šumom. Kanada takođe ima značajan industrijski sektor skoncentrisan u južnom Ontariju i Quebecu, sa automobilskom i vazduhoplovnom industrijom kao posebno važnima. thumb|left|thumb|200px|Predstavnici vlada Kanade, Meksika i Sjedinjenih Američkih Država potpisuju sporazum [[NAFTA 1992. godine]]
Ekonomska integracija sa SAD se značajno povećala posle Drugog svetskog rata. To je nateralo Kanađane da se zabrinu za kulturnu i ekonomsku autonomiju u doba globalizacije i američkih televizijskih emisija, filmova i korporacija koje su postale sveprisutne. Trgovinskim sporazum o automobilskim provizvodima iz 1965. uklonjene su carine za trgovinu proizvodima auto-industrije. Tokom 1970ih brige oko energetske samodovoljnosti i stranog vlasništva u industrijskom sektoru primorali su liberalnu vladu Pierra Trudeaua da uvede Nacionalni energetski program i osnuje Agenciju za nadzor stranih ulaganja.
Tokom 1980ih, progresivni konzervativci Briana Mulroneya ukinuli su NEP i promenili ime u Agenciju za nadzor stranih ulaganja u Investicije Kanada u cilju podsticanja stranih ulaganja. Sporazum o slobodnoj trgovini Kanade i Sjedinjenih Država iz 1988. eliminisao je carine između dve zemlje, dok je Severnoamerički sporazum o slobodnoj trgovini (NAFTA) iz 1990. proširio zonu slobodne trgovine na Meksiko.
Sredinom 1990-tih, liberalna vlada Žana Kretjena počela je da prijavljuje godišnji budžetski suficit i polako da otplaćuje nacionalni dug. Od 2001. godine Kanada je izbegavala ekonomsku recesiju i zadržala je najbolje ukupne ekonomske učinke među članicama G8. Svetska ekonomska kriza iz 2008. prourokovala je recesiju u Kanadi i mogućnost povećanja nezaposlenosti u zemlji do 10%. Uprkos globalnoj recesiji, tržištu rada u Kanadi je i dalje potrebno nekoliko stotina hiljada stranih radnika.
Saobraćaj
Glavne luke u Kanadi se nalaze na ušću reke Saint Lawrence i u Vankuveru. Najveći značaj za unutrašnji vodeni saobraćaj imaju Velika jezera, zahvaljujući veštačkim kanalima kojima su povezana tokom 19. veka. U prošlosti saobraćaj na rekama se obavljao u kanuima, a danas za to služe brodovi.
Veliki kanadski gradovi poput Toronta i Montreala još od sredine 20. veka imaju izgrađene metroe. Calgary i Edmonton od 1980-ih imaju laki metro, dok u Quebecu postoje čak i trolejbusi.
Stanovništvo
Po gustini stanovništva, sa 3,5 stanovnika po kvadratnom kilometru, Kanada je među vrlo retko naseljenim državama na svetu. U istočnom delu Kanade najgušće naseljeni deo zemlje je pojas između Quebec i Windsora (južni Quebec—južni Ontario), koji se proteže uz oblast Velikih jezera i reke Saint Lawrence na jugoistoku.
Kanada je na popisu stanovništva imala 31.612.897 stanovnika, što je povećanje od 5,4% od 2001. Uzrok rasta populacije je imigracija, i u manjem procentu, prirodni priraštaj. Oko tri četvrtine stanovništva Kanade živi u pojasu širokom oko 150 km od granice sa Sjedinjenim Državama. Sličan procenat stanovništva živi u gradskim sredinama, skoncentrisan u koridoru Quebec-Windsor (gde se nalaze i Toronto, Montreal i Otawa), primorje Britanske Kolumbije (u regionu oko Vankuvera) i u koridoru Calgary-Edmonton u Alberti.
Prema popisu iz 2006. postoje 43 etničke grupe u Kanadi sa najmanje 100.000 pripadnika.
Kanada ima najveću stopu imigracije po stanovniku, što je zasluga ekonomske politike i okupljanja porodica; Kanada takođe prima veliki broj izbeglica.
Kao što je to slučaj sa drugim razvijenim državama, i u Kanadi prosečna starost stanovništva se povećava, sa sve više osoba u penziji i manje stanovništva u radnom dobu. Godine 2006. prosečna starost stanovništva je bilo 39,5 godina. Rezultati sa ovog popisa su takođe pokazali da uprkos povećanju imigracije od 2001, prosečno starenje stanovništva Kanade nije se usporilo u tom periodu.