cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geografija Armenije
Rudna bogatstva
Područje Jermenije je zahvaljujući svojoj intenzivnoj vulkanskoj prošlosti bogato raznim vrstama ruda metala i nemetala. Industrijski značaj imaju rude crnih i obojenih metala, kamene soli, bentonita, vatrostalne gline, opsidijana, dijatomita, travertina, tufa, mermera, andezita i drugih. Postoje i ležišta poludragog i dragog kamenja kao što su ahat, ametist, tirkiz, opsidijan i jaspis. Utvrđeno je postojanje 20 ležišta ruda i metala: 3 bakra, 6 molibdena, 5 polumetaličnih (olovo, cink i dr.), 4 zlata i 2 železa.
Najveće su zalihe ruda bakra i molibdena kod Kadžaranskog i Tehutskog revira. Po rezervama molibdena Jermenija je među prvima na svijetu. Postoje i značajna ležišta zlata i drugih plemenitih metala, te ugljena.
Klima
Klimatska slika Jermenije je vrlo raznovrsna. Zahvaljujući svom geografskom položaju između dva velika akvatorija, visokim planinama koje je okružuju i nadmorskoj visini može se izdvojiti šest klimatskih varijacija na tlu Jermenije.
Temperatura zraka uglavnom zavisi od nadmorske visine. Visoke planine sprječavaju prodor maritimnih uticaja sa Crnog mora što dovodi do velikih temperaturnih kolebanja na godišnjem nivou (temperatura opada sa nadmorskom visinom). Prosječne zimske temperature zraka na Jermenskoj visoravni su oko 0°C, a letnje oko 25°C. Prosječna godišnja količina padalina je od oko 200 mm u nizinskim do preko 800 mm u planinskim područjima.
Hidrologija
mini|desno|250p|Riječni slivovi u Jermeniji Sve jermenske rijeke pripadaju slivu Kaspijskog jezera u koje se odvodnjavaju preko Araksa i Kure. Araks je najveća i najvažnija rijeka, i njegovom slivu pripada 76% ukupne površine i ujedno predstavlja prirodnu granicu prema Iranu i većem dijelu Turske. Njegove najveće pritoke u Jermeniji su Ahurjan (također granična rijeka prema Turskoj), Hrazdan koji je otoka jezera Sevan, Sevdžur, Azat, Arpa, Vorotan i Vohči. Severoistočni delovi se odvodnjavaju prema reci Kuri, a njene najveće pritoke u Jermeniji su Debed i Agstev. Ujedno doline Debeda i Agsteva služe i kao glavne transportne veze između sjevernih i centralnih dijelova zemlje.
Od ukupne količine padavina tokom godine (između 15 i 18 miliona m³) čak 2/3 ispari dok svega 1/3 obrazuje nadzemne ili podzemne vodotokove. Gustina rečne mreže zavisi od sastava zemljišta, tako u krečnjačkim područjima dominiraju podzemni tokovi, dok u rejonima sa čvršćom osnovom dominiraju površinski tokovi.
Rijeke
U Jermeniji postoji ukupno 9480 manjih i većih vodotoka, od kojih čak 379 ima tok duži od 10 km, a ukupna dužina riječne mreže iznosi 23.000 km. Neravnomjeran raspored hidroloških resursa odrazio se i na varijacije u gustoći riječne mreže koja iznosi od 0 do 2,5 km/km² (u proseku 0,8 km/km²).
Rijeke su vrlo snažne i bogate hidroenergijom, pune su brzaka (posebno u gornjim i srednjim djelovima toka), neplovne su i uglavnom teku kroz uske klisure dubine 300 do 400 m. Najviši vodostaj je u proleće kada se topi snijeg na planinskim područjima, dok je tokom ljeta i jeseni nivo vode u rijekama znatno niži.
Jezera
Jezero Sevan koje je široko preko 70 km i dugačko 376 km predstavlja najveći slatkovodni rezervoar ne samo u Jermeniji nego na celom Kavkazu. Nalazi se u kotlini na nadmorskoj visini od 2070 m. Pored Sevana, postoji još oko 300-tinjak manjih jezera širom zemlje, ukupne zapremine oko 300 mil. m³ vode. Najveći dio jezera se napaja putem padalina. Izuzetak je maleno jezerce Ajgr u Araratskoj ravnici koje se hrani putem izvora na dnu. centar|800px|mini|Jermensko „more“ [[Sevan]]
Podzemne vode
Svake godine preko 3 mil. m³ vode završi pod zemljom, obično u vidu podzemnih potoka i rezervoara, koji kasnije putem arteških izdani izbijaju na površinu. U dosta slučajeva ta voda se na poršini manifestira u vidu bara i močvara. U Araratskoj nizini se pod pritiskom arteških izvora periodično formiraju bare i močvare na površini od 1500 km². Većina barica je isušena sredinom 1950-ih i ta područja su kultivirana.
Podzemni izvori se koriste za navodnjavanje i vodosnabdjevanje. Čak 96% vode za piće u Jermeniji je ovog porijekla. Voda je izrazito visoke kvalitete i u najvećem broju slučajeva nije je potrebno dodatno prerađivati.
Umjetna jezera
Na svim rijekama izgrađeno je 75 umjetnih jezera ukupne zapremine 960 mil. m³, a trenutno se gradi još 10 akumulacija zapremine 396 mil. m³ (po podacima za 2002.) Najveće akumulacije su: Arpi i Ahurjanska (na rijeci Ahurjan) te Aparanska na reci Kasah. Njihova voda se uglavnom koristi za navodnjavanje i industriju.
Iskorištavanje vodnih resursa
Aktivno se iskorištavaju i nadzemni vodotoci i podzemne vode. Podzemne vode, koje čine 27% vodoprivredne aktivnosti se uglavnom iskorištavaju za domaćinstva i kao voda za piće. Voda iz umjetnih jezera se uglavnom koristi za navodnjavanje (čak 85%) i industriju.
Ukupan hidroenergetski potencijal je procjenjen na 1,700.000 kWh električne energije, od kojih se sada iskorištava nekih 40%. Najveći broj hidroelektrana se nalazi na rijeci Hrazdan, čak osam u nizu. Sa ciljem intenzivnijeg razvoja irigacijske mreže grade se novi kanali. Najveći umjetni kanali su: Arzni - šamiramski kanal, Artašatski, Donjohrazdanski, Kotajski, Oktobarski, Širački i Ečmijadzinski. Ečmijadzinski kanal je interesantan jer je izskopan još u 5. vijeku pne. u doba države Urartu. Da bi se izbjeglo konstanto gubljenje vode iz Sevana izgrađena su dva kanala za dovod vode u jezero: od rijeke Vorotan ka rijeci Arpa i dalje prema Sevanu.
Biogeografija
Zahvaljujući nepristupačnom i raznolikom terenu i klimatskim varijacijama, na teritoriju Jermenije se razvio specifičan i šarenolik živi svijet.
Živi svijet pripada sljedećim biomima:
Flora
Biljni svijet je vrlo raznovrsan. Registrirano je postojanje 143 vrste algi, 4200 vrsta gljiva, 290 vrsta lišajeva (od kojih se 190 nastanilo u bazenu Sevana), 430 vrsta mahovina, 2 vrste likopodija, 6 vrsta rastavića, 38 vrsta paprati, 9 vrsta golosjemenjača i 3015 vrsta skrivenosjemenjača. Postoji oko 120 endemskih vrsta, što čini 3% cjelokupne flore Jermenije.
Fauna
Registrirano je postojanje oko 155 vrsta mekušaca (od čega je 141 vrsta puževa i 14 vrsta školjki), oko 16.845 vrsti zglavkara (2000 vrsta paukova i 14.845 vrsta insekata). Među beskičmenjcima je oko 316 endemskih i oko 100 zaštićenih vrsta.
Postoji i više različitih vrsta kičmenjaka. Od riba izdvajaju se 22 vrste šarana, 5 vrsta lososa, 2 vrste krezubica i jedna vrsta soma. Endemska vrsta je sevanska pastrmka (ili „išhan“), jermenska haringa, sevanska mrena, deverika.
Klasa vodozemaca je predstavljena sa 8 vrsta. Od žaba najraširenije su zelena žaba i krastače, kavkaska žaba (u zoni planinskih stepa), šeljkovnikova gatalinka (u sjevernoj šumskoj zoni), maloazijska gatalinka (na jugu), sirijska žaba, maloazijski triton (na sjeveru).
Posebno se ističe velika raznovrsnost gmazova. Od 156 vrsta u cijelom bivšem SSSR-u čak 53 se nalazilo na teritoriji Jermenije. Međutim danas je većina njih na listi ugroženih vrsta. Postoje 3 vrste kornjača, 26 vrsta guštera i 24 vrste zmija.
U svijetu ptica postoji 349 vrsta, od kojih su najrasprostranjeniji vrapci (146 vrsta), močvarice (62 vrste), sokolovi (35 vrsta), plovuše (28 vrsta), ždralovi (13 vrsta).
Postoje i 83 vrste sisavaca. Endemske vrste su jermenski muflon, maloazijski skočimiš, planinska lasica, kavkaski miš, araksijanska sova ušara.
Ekologija i zaštita prirode
Ukupno 10% površine Jermenije su zaštićene ekološke zone. Postoje 23 nacionalna prirodna rezervata, dva nacionalna parka i nekoliko parkova prirode.
Administrativna podjela
Jermenija je podeljena na 11 administrativnih jedinica, od kojih su 10 pokrajine (jerm. մարզ, marz, odnosno marzer u množini) i na područje grada Jerevana (jerm. Երևան). Vlada imenuje guvernera svake pokrajine (marzpet je guverner marza) dok glavnim gradom upravlja gradonačelnik koga imenuje predsjednik države.
Svaka pokrajina je podjeljena na općine (hamajnk) a svaku općtinu čini od jednog do nekoliko naselja (varošica i sela), a 2007. u Jermeniji je bilo 49 urbanih (gradovi i varoši) i 866 ruralnih sredina. Grad Jerevan je podeljen na 12 distrikata.
Sovjetska Jermenija je bila podjeljena na upravne okruge (do 1928. ih je bilo 10) i to na njih 5 (Zangezurski, Leninakanski, Lorijski, Sevanski i Jerevanski) koji su se dalje delili na manje regije. Broj okruga je varirao do 1952. kada je izvršena nova podela na tri okruga (Jerevanski, Kirovakanski i Leninakanski) i takav sistem administrativne podjele je važio sve do 1995. (sa čestim izmjenama) kada je uvedena sadašnja podjela na marzeve.
Kliševo
Kliševo je dubrovačko prigradsko naselje u Dubrovačko-neretvanskoj županiji.
Zemljopisni položaj
Nalazi se u zaleđu općine Dubrovačko primorje, uz lokalnu cestu Orašac - Gromača. Od Dubrovnika je Kliševo udaljeno oko 27 km sjeverozapadno.
Povijest
Preko sto godina stara crkva Svetog Mihovila djelo je inžinjera Nikole Nisetea (1809.-1890.).
Tijekom rata u Hrvatskoj Kliševo su okupirali pripadnici JNA i teritorijalne obrane Crne Gore te raznih dragovoljačkih četničkih postrojbi. Neprijateljska vojska je popalila i opljačkala sve objekte u naselju.
Gospodarstvo
Kliševo je gospodarski nerazvijeno prigradsko naselje. Stanovništvo se uglavnom bavi poljodjelstvom i stočarstvom kao i stanovnici svih okolnih naselja.
U tijeku je gradnja autoceste A1 koja od Zagreba preko Splita i Ploča vodi do Dubrovnika, a koja će dijelom prolazit i u blizini Kliševa pa se očekuje da će ovo i okolna naselja doživjeti gospodarski napredak.
Stanovništvo
Prema popisu stanovnika iz 2011. godine Kliševo je jedno od najmanjih prigradskih naselja i broji tek 54 stanovnika hrvatske nacionalnosti i katoličke vjeroispovjesti.
Loretto, Tennessee
Loreto je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.714, što je 49 (2,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Rutland, Ohio
Ratland je grad u američkoj saveznoj državi Ohajo.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 393, što je 8 (-2,0 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Knežica
Knežica je dubrovačko naselje u Dubrovačko-neretvanskoj županiji. Nalazi se u gradskom kotaru Komolac.
Zemljopisni položaj
Knežica se nalazi oko 8 km istočno od Dubrovnika, pod masivom stijene Golubov kamen, između naselja Šumeta i Komolca i ispod lokalne ceste koja od Komolca vodi prema Gornjem Brgatu.
Povijest
Tijekom rata u Hrvatskoj Knežica je bila pod okupacijom JNA pa je mjesto opljačkano i gotovo potpuno spaljeno.
Gospodarstvo
Mještani Knežice se u manjoj mjeri bave poljodjelstvom. Velika je većina stanovnika zaposlena u Dubrovniku. U mjestu postoje skladišta raznih trgovačkih firmi i pogoni malog obrta.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2011. godine u Knežici živi 133 stanovnika, a stanovništvo uglavnom čine Hrvati katoličke vjeroispovjesti.
2018
Januar/Siječanj
mini|200px|† [[Oliver Ivanović]]
Knežica
Stanovništvo
Napomena: U 2001. nastalo izdvajanjem iz naselja Dubrovnik. Od 1857. do 1931. iskazivano kao naselje.
2018
Februar/Veljača
mini|250px|[[Elon Musk|Muskov Tesla rodster u svemiru]]
Jul/Juli/Srpanj
mini|250px|[[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|Svjetsko prvenstvo, Hrvatska - Engleska]]
Septembar/Rujan
mini|150px|Sumrak nad [[Brodogradilište Uljanik|Uljanikom]]
Oktobar/Listopad
mini|180px|† [[Jamal Khashoggi]] mini|[[Kip jedinstva]]
Fizir FN
Avion Fizir FN (Fizir nastavni) je jugoslovenski školski dvosedi avion namenjen osnovnoj (početnoj) obuci pilota.
Projektovanje i razvoj
Prvi prototip aviona Fizir FN (Fizir nastavni) projektovan je i izrađen 1929. godine u „majstorskoj radionici“ inž. Rudolfa Fizira u Petrovaradinu. Fizir FN je bio školski, jednomotorni dvosed, dvokrilac sa po jednim parom upornica sa svake strane. Krila su na krajevima bila zaokrugljena a zakrilca su se nalazila i na donjim i na gornjim krilima. Stajni trap je bio fiksan sa zglobovitom osovinom. Amortizacija je bila ili pomoću opruga i gumenih koturova (stariji tipovi) ili pomoću prstenova od sandova (noviji tipovi). Konstrukcija trupa i krila je bila drvena presvučena platnom. U toku svog proizvodnog veka avion je stalno usavršavan, menjani su mu motori tako da je postojalo nekoliko tipova ovih aviona u zavisnosti od motora:
"Majstorska radionica“ inž. Fizira nije imala kapaciteta za industrijsku proizvodnju aviona, njihova oblast rada je bilo projektovanje i izrada prototipova. I ako mala, ova radionica je odigrala značajnu ulogu u razvoju jugoslovenskog vazduhoplostva jer su u njoj stasali i obučili se inženjeri koji su kasnije postali zančajna imena našeg vazduhoplovnog inženjerstva. Mnogi prototipovi uspešnih aviona iz ove radionice su se kasnije proizvodili u fabrikama avio industije Jugoslavije.
Operativno korišćenje
Prva tri aviona Fizir FN proizvela je fabrika aviona Zmaj za potrebe Aerokluba. Zbog odličnih letnih karakteristika Komanda vazduhoplovstva je odlučila da njime zameni sve školske avione koji su se do tada nalazili u upotrebi za osnovnu obuku. Tada su se u pilotskim školama za osnovnu obuku koristili sledeći avioni: Ikarus-ov ŠB 1 (Mali Brandenburg) sa motorom Mercedes 73kW (100 KS) proizveden 1924. godine i Zmaj-ev aviona Arno HD-320 sa motorima Salmson od 90 kW (120 KS) proizveden 1928. godine. Počev od 1931. godine kada je Zmaj proizveo i isporučio prvu seriju od 20 Fizira FN sa zvezdastim motorom Walter i 10 sa rednim motorom Mercedes od 120KS, pa do 1939. godine Zmaj je proizveo 137 primeraka, Rogožarski 40 komada, a 1940. godine fabrika Albatros u Sremskoj Mitrovici izradila je još 20 aviona ovog tipa. Pre rata je za Mornaričko vazduhoplovstvo urađeno četiri hidro Fizira FN sa plovcima i pojačanim motorima Valter Mars od 106kW. Poslednjih 10 aviona Fizir FN rađeno je od 1943. godine u Zmaju za potrebe vazduhoplovstva NDH, ali su završeni tek po oslobođenju pa su predati na upotrebu Vazduhoplovnom savezu Jugoslavije. Zarobljeni avioni JKRV su u toku Drugog svetskog rata korišćeni u italijanskoj avijaciji u Albaniji i u NDH. Avioni Fizir FN su bili pouzdani, laki za letenje i održavanje tako da su se zadržali u upotrebi dugi niz godina (skoro do 1950. godine) za osnovnu obuku pilota kako vojnih tako i civilnih tj. sportskih.
Biomonitoring
Biomonitoring je organizovan sistem praćenja bioloških promena u vremenu i prostoru koji na najbolji način odslikava kompleks prirodnih i antropogenih pojava, uticaja i procesa. Biomonitoring je naučni tehnika za procenu ljudske izloženosti prirodnim i sintetičkim jedinjenjima u životnoj sredini. Ona se zasniva na analizi ljudskih tkiva i tečnosti i daje jedini direktni metod utvrđivanja da li su ljudi bili izloženi posebnim supstancama, kojem intenzitetu izloženosti, i kako oni mogu biti menji tokom vremena. Biomonitoring je postao veoma koristan alat u poslednjih nekoliko godina, kao rezultat napredka u mogućnostima da se izmeri sve više i više minimalne količine hemikalija u ljudskom telu.
Biomonitoring je i trajno dugoročno ili periodično praćenje i procena bioloških i ostalih ekoloških promena (parametara) korišćenjem određene metodologije. Nekoliko odličnih primera za biomonitoring su, npr. svim vozačima poznato određivanje nivoa alkohola u izdahnutom vazduhu. Kroz istraživanja koja su bila povezan sa određivanjem nivo alkohola u izdahnutom vazduhu vaozača i zaposlenih, mnoge države su propisal zakone o razlikama između prihvatljivih i neprihvatljivih biomarkera nakon konzumiranje alkohola. Još jedna dobro proučen primer biomonitoringa je određivanje koncentracije olova u krvi dece. Koji, kod porasta koncentracije olova u krvi, ukazuje na opasnost od negativnih efekata olova na zdravlje i dalji razvoj dece.
Vrste ekološkog monitoringa
Sistem sukcesivnih osmatranja elemenata životne sredine u prostoru i vremenu naziva se monitoring. Cilj monitoringa je prikupljanje podataka kvantitativne i kvalitativne prirode o prisustvu i distribuciji zagađivača, prećenje emisija i imisija, izvora zagađenja i njihovog rasporeda, transporta polutanata i određivanje njihovih koncentracija na određenim mernim tačkama (Munn, 1973).
Metorološki monitoring - jedan od najorganizovanijih i najsavršenijih monitoring sistema koji je uspostavljen još u pretprošlom veku. Meteorološki monitoring obuhvata sukcesivno praćenje, osmatranje i beleženje velikog broja klimatskih parametara (vlažnost vazduha, temperaturu, padavine, vazdušni pritisak itd).
Fizičko hemijski monitoring – ove metode su nezaobilazni segment ovog sistema, s obzirom da pružaju egzaktne podatke o prisustvu i distribuciji zagađivača i praćenju emisija i imisija zagađivača, koji su dostupni samo u tačno određenom trenutku vremena.
Biološki monitoring - primena živih organizama kao bioindikatora promena u životnoj sredini u prostoru i vremenu. Termin bioindikatori prvi upotrebio Klements 1920. godine da bi označio organizme koji svojim prisustvom na staništu jasno ukazuju na ekološke uslove staništa.
Bioindikakaciju je moguće izvoditi na svim nivoima organizacije živih sistema, počev od molekularnog, preko biohemijsko-fiziološkog, celularnog, individualnog, populacionog, specijskog, biocenološkog (ekosistemskog), biomskog završno sa biosfernim. Prednost biološke indikacije u odnosu na fizičko-hemijske metode praćenja zagađivanja životne sredine leži u činjenici da živi organizmi mogu da pokazuju efekat akumulacije zagađujućih materija u toku dužeg vremenskog perioda.
Biološki monitoring je iz metodoloških razloga podeljen, u odnosu na to u kojoj od oblika životne sredine se prate promene, na:
Materije koje se mere biomonitoringom
Biomonitoring se može koristiti za procenu nivoa nekih hemikalija, prirodnih ili sintetičkih, koje su prisutne ili koje su bile prisutne u okruženju.
Biomonitoringom se najbolji otkrivaju hemikalije koje opstaju u organizmu, odnosno, one koje se brzo ne izlučuju. Primeri takvih materija su metali, olovo i arsen i brojni sintetičke organske hemikalija, kao što su PCBs i DDT. Ove hemikalije se često mogu naći primenom biomonitoring ne samo zato što i dalje javljaju u ljudskom telu, već i zato što one opstaju u okruženju dugo vreme nakon što su primenjene. Izloženost ovim supstancama može biti kontinuirano tokom dugog vremenskog perioda. Zbog kombinacija zaštite životne sredine i biološke upornosti, ove hemikalije se često nalaze u ljudima u većem nivou u odnosu na druge hemikalije, čak i one koji se mogu proizvoditi ili koristiti u mnogo većim količinama.
Međutim „uporne“ hemikalije, bilo prirodne i sintetičke, i njihove koncentracije u telu, merene biomonitoringom, su generalno gledano vrlo niske i obično u opsegu, delova na milion (ppm), delova na milijardu (ppb) ili delova na trilion (ppt). Ako se jedna vrednost (ppm) izražava kao vreme, umesto kao koncentracija, to bi bilo ekvivalentno (ppm) od 1 sekunde za 11,5 dana; 1 ppb ekvivalentno 1 sekundi za 31,7 godina, a 1 (ppt) će biti ekvivalentan 1 sekundi u gotovo 32.000 godine.
Jedina situacija u kojoj postoji visok nivo izloženosti može nastati nakon unošenja hrane koja sadrži značajne količine hemikalija u životnoj sredini. To se može desiti ako postoji bioakumulacija i biomagnifikacija hemijskih materija koje su prošle kroz lanac ishrane od organizma do organizma, na primer, od veoma malih stvorenja do velikih riba. Viši nivoi hemikalija u hrani mogu da se jave i kao rezultat neubičajenih uslova životne sredine, na primer, ekstremni klimatski uslovi. Na primer, neke gljivice produkuju mikotoksine na zrnu žitarica u znatno povećanim količinama kada je vreme toplo i vlažno u dužem vremenskom periodu.
Značaj
Podaci iz brojnih studija biomonitoringa postaju široko dostupni i sve više se koriste da shvatimo i razumemo prisustvo hemikalija u ljudskom telu i njihov uticaj na ljudsko zdravlje. Istovremeno, naučnici, javni zdravstveni zvaničnici, kao i javnost stalno postavljaju pitanja o kvalitetu i obimu raspoloživih podataka, i koji podaci nam govore o potencijalnim rizicima za ljudsko zdravlje, i kako mogu da buduća istraživanja reše ova pitanja. „Zato nove tehnologije u biomonitoringu imaju potencijal da transformišu sposobnost nacije da prati izlaganje zagađivačima i razume njihov uticaj na zdravlje.“
Zato biomonitoring kao nauka o merenju hemikalija kod ljudi, može da da podatke o nivou potencijalno toksičnih hemikalija u životnoj sredini, krvi, urina, ili drugim biološkim uzorcima. Biomonitoringom mogu da se prikupe važne informacije o javnom zdravlju, koje se ne mogu obezbediti tradicionalnim praćenjem stanja u vazduhu, vodi, zemljištu. Direktna merenja koncentracije hemikalija u ljudima, u kombinaciji sa informacijama o njihovoj toksičnosti i mogućim izvorima ekspozicije, može da pomogne naučnicima i političarima da odgovore na pitanja kao što su:
Pronađene hemikalije u telesnim tečnostima su dokaz o kontaktu sa njima putem inhalacije, dodira sa kožom, ili gutanje, što obično dovodi i do postavljanja dva pitanja, koja predstavljaju važan izazov u tumačenju rezultata biomonitoringa :
Zašto su važni podaci biomonitoringa?
U odsustvu biomonitoring, procena izloženosti vrši se indirektno - na osnovu kombinacije: Ova indirektna metoda pristupa ima nekoliko nedostataka; Zbog ovih ograničenja, teško je realno saznati kolika je tačnost indirektne procene koja odražava ljudsku izloženost.
Pored toga što biomonitoring direktan oblik merenja, on ima i drugu prednost jer integriše, ili sabira, izloženost iz više izvora, npr, vazduha, vode i hrane, što je realniji odraz sveukupne izloženosti.
Biomonitoring u proceni rizika
Da li hemijska jedinjenja pronađena biomonitoringom u telu predstavljaju bilo kakav rizik zavisi od dva faktora: Rizici mogu nastati; Dakle, saznanja o toksičnosti i karakteristikama izlaganja su kritični i važni elementi u proceni mogućih rizika.
Biomonitoring obezbeđuje samo jedan deo podataka potrebnih za procenu rizika i oni se ne mogu koristi kao zamena za rizik. Čak i ako su dostupni opsežni podaci o hemijskoj toksičnost, oni su skoro uvek u obliku koji se teško kombinuje sa biomonitoringom generisanih vrednosti ekspozicije u proceni rizika. To je moguće samo u malom broju posebnih slučajeva, kao što je npr olovo, kod koga se zaključci o riziku lako donose na osnovu podataka biomonitoringa.
Zato ako pojedinci ne shvate ograničenja koja pruža biomonitoring kada su u pitanju informacije o riziku, oni mogu da preduzmu korake kako bi smanjili izloženost što umesto smanjenja može da poveća ukupni rizik.
...''„Npr.majke se uzdržavaju od dojenja dece, kada su obaveštene da su određene hemikalije nađene, ili da se mogu naći u majčinom mleku. Što je pogrešno, jer gotovo svim slučajevima, prednosti dojenja nadmašuju sve moguće rizike od ovih hemikalija.“''
Zato su od izuzetnog značaja pravilna tumačenja i kvalitetni i svestrani zaključci koji se donose i objavljuju javnosti na osnovu biomonitoringa.
Hipofizni adenilat ciklazno aktivirajući peptid
Interakcije
Hipofizni adenilat ciklazno aktivirajući peptid formira interakcije sa sektretinskim receptorom.
Janko Tipsarević
Janko Tipsarević (* 22. juna 1984. Beograd) je profesionalni srpski teniser. U svojoj karijeri od turnira je osvojio dva Fjučrsa i 9 Čelindžera. Pobednik je Otvorenog prvenstva Auatralije za juniore 2001.. Do sada je osvojio tri ATP turnir(Moskva,Kuala Lumpur i Stutgart . Zajedno sa saigračima iz reprezentacije Srbije je osvoijo titulu u Dejvis kupu 2010. Janko je trenutno drugi srpski teniser po ATP rangu. Visok je 180 centimetara i težak 80 kilograma. Profesionalni igrač postao je 2002. godine. Igra desnom rukom. U dosadašnjoj karijeri je osvojio 4.326.999 $.
Janko je poznat kao teniser koji najbolje partije pruža protiv visokoplasiranih tenisera i zato ga često zovu ubicom favorita. Čak jedanaest puta je pobeđivao igrače iz TOP 10, a to su Endi Rodik dva puta, Fernando Gonzales, Mihail Južni, David Ferer, Džejms Blejk, Gael Monfis, Endi Mari i Tomaš Berdih.
Teniska karijera
Tipsarević je počeo da igra tenis 1993. godine, kada je imao 9 godina. Sa osam godina je počeo da igra za Novobeogradski teniski klub, a trener mu je bio rus Roman Savočkin. Kao junior, pobedio je na Otvorenom prvenstvu Auatralije za juniore 2001. godine. Pošto je igrao u četvrtfinalu Otvorenog prvenstva Francuske za juniore, krajem 2001. godine našao se na drugom mestu juniorske ATP liste. Iste godine po prvi put je učestvovao u jugoslovenskoj Dejvis kup reprezentaciji. Prvi fjučres turnir je osvojio 2001. godine u Beogradu. Drugi je osvojio 2002. godine u Meksiku.
Na ATP listi se našao 2003. godine pošto je osvojio prvi čelindžer u Indijanapolisu. Na svom prvom Grend slem je učestvovao 2003. godine i to na Otvorenom prvenstvu SAD kada je izgubio u prvom kolu kfalifikacija. Godine 2004. Janko je učestvovao i izgubio u prvom kolu Otvorenog prvenstva Francuske i Vimbldona. Kasnije je iste godine osvojio dva čelindžera u singlu i jedan u dublu.
Godine 2005. Tipsarević je igrao na 15 ATP turnira, i po prvi put se probio među prvih 100 igrača na ATP listi. Učestvovao je u drugom kolu Otvorenog prvenstva Australije i Francuske. Iste godine stigao je do trećeg kola na Vimbldonu. U dublu je osvojio čelindžer u Napulju. thumb|left||Tipsarević u Dejvis kup meču protiv Češke
Godinu 2006. je završio među prvih 100, kao 65. na ATP listi. Osvojio je 4 čelindžera sa skorom 31–8. Od ATP turnira stigao je do četvrtfinala Notingem opena.
Godine 2007. Tipsarević je osvojio čelindžer u Zagrebu. Na Otvorenom prvenstvu Francuske je stigao do 3. kola, a igrao je i u četvrtfinalu Odina Opena. Njegov najveći dotadašnji uspeh je zabeležio 2007. godine kada je učestvovao u osmini finala Vimbldona. Ovaj plasman doveo ga je na 48. mesto ATP liste, i tada se po prvi put našao među prvih 50 igrača.
Godine 2008. stigao je do 3. kola Otvorenog prvenstva Australije, gde je izgubio od prvog tenisera sveta Rodžera Federera nakon 4 i po sata igre, rezulatatom 7-6 (5), 6-7 (1), 7-5, 1-6, 8-10. Do tada Federer nikada nije igrao čak 18 gemova u poslednjem setu. Iste godine dolazi do 1/4 finala Majami mastersa. Ostvaruje najbolji plasman u karijeri, 33. mesto i dobija status nosioca na Rolan Garosu. Drugu godinu za redom dolazi do 4. kola Vimbldona.
U maju 2009. Janko Tipsarević je uz Viktora Troickog i Nenada Zimonjića kao član reprezentacije Srbije osvojio Svetski kup u Diseldorfu pobedom nad Nemačkom u finalu od 2:1. U oktobru 2009. Tipsarević po drugi put u karijeri osvaja čelindžer u Monsu (Belgija)  i dolazi do prvog finala na ATP turnirima, na Kupu Kremlja u Moskvi gde biva poražen od Mihaila Južnog sa 6–7(5), 6–0, 6–4.
2010. dolazi do finala dubl konkurencije u Čenaju zajedno sa Jen-Sun Luom i u Moskvi sa Vitkorom Troickim. Takođe gubi i drugo ATP finale na turniru u Hertohenbosu. Pobedom nad Endijem Rodikom i plasmanom u treće kolo US open-a. U Dejvis kup meču protiv reprezentacije Češke pobeđuje oba meča i time omogućava reprezentaciji Srbije plasman u finale. Kasnije je u finalu zajedno sa kolegama iz reprezentacija došao do trijumfa u ovom prestižnom takmičenju.
2011 srpski teniser se prvi put našao među top 20. Ostvario je najbolji rezultat na turnirima Masters 1000 serije, stigavši do polufinala Montreala. Na Otvorenom prvenstvu SAD je stigao do četvrtfinala, ostvarivši tako najbolji rezultat kad su u pitanju Grand Slam turniri. Zatim stiže do svoje prve ATP titule u Kuala Lumpuru, pobedivši Marcosa Baghdatisa. Odmah posle Kuala Lumpura Tipsarević stiže i do druge ATP titule u karijeri, pobedivši Viktora Troickog u finalu na Kupu Kremlja. Janko je poznat pod nadimkom ubica favorita, što je i dokazao ove sezone pobedivši prvog igrača sveta Novak Đoković i još jedanaest puta tenisere iz top 10.
Pobede pojedinačno (2)
{| class="wikitable" ! Br. !! datum !! turnir !! podloga !! protivnik !! rezultat
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (film)
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban je britansko-američki fantastični film iz 2004. godine kojega je režirao Alfonso Cuarón prema istoimenom romanu J. K. Rowling. Ovo je treći film iz serijala o Harryju Potteru čiji scenarij potpisuje Steve Kloves, a produkciju zajednički Chris Columbus, David Heyman i Mark Radcliffe. Film prikazuje Harryjevu treću godinu u Hogwartsu tijekom koje saznaje da je iz zatvora Azkaban pobjegao robijaš Sirius Black koji ga želi ubiti. Protagonista filma ponovo tumači Daniel Radcliffe, dok se u ulogama njegovih najboljih prijatelja, Rona Weasleyja i Hermione Granger, ponovno pojavljuju Rupert Grint i Emma Watson. Film je nastavak filma Harry Potter and the Chamber of Secrets te prethodnik filma Harry Potter and the Goblet of Fire.
Film je s emitiranjem u britanskim kinima započeo 31. svibnja 2004., dok je u sjevernoameričkim kinima prikazivan od 4. lipnja 2004. godine kao prvi film iz serijala prikazivan u IMAX kinima i kao prvi film koji je koristio istoimenu tehnologiju. Također, ovo je posljednji film iz serijala koji je distribuiran i kao VHS. Među brojnim nagradama i nominacijama, film je nominiran i za dva Oscara u kategoriji najbolje originalne glazbe i najboljih vizualnih efekata. Iako je film zaradio preko $796 milijuna dolara, ostao ja zabiljžen kao film koji je, u cjelokupnom serijalu, najlošije prošao na box officeu.
Sinopsis
thumb|left|320px|Robijaš [[Sirius Black (Gary Oldman) bit će jedan od glavnih pokretača radnje u ovom filmu. Njegovim bjegom otkrivaju se detalji iz Harryjeve prošlosti, a Hogwartsom patroliraju Dementori koji su u potrazi za njim.]] Harry provodi treće ljeto kod Dursleyevih. Harry dobija mnoge rođendanske poklone, a i obavijest da može posjećivati Hogsmeade, selo pokraj Hogwartsa, pod uslovom da dobije odobrenje skrbnika, u ovom slučaju tete i tetka. U isto vrijeme dolazi u posjetu sestra Vernona Dursleya, teta Marga. koja mrzi Harryja i koja ne zna da je Harry čarobnjak. Pod uslovom da teta Marga ništa ne sazna, Harryju će biti dozvoljeno da posjećuje Hogsmeade. Ali, kada je teta Marga počela vrijeđati Harryjeve roditelje, on je napuše i pobjegne Moćnim autobusom u Zakutnu ulicu gdje provodi ostatak ljetovanja.
Crkva Svetih Arhanđela Mihaila i Gavrila u Batajnici
Crkva Svetih Arhanđela Mihaila i Gavrila u Batajnici se nalazi u ulici Pukovnika Milenka Pavlovića 2, ima status spomenika kulture.
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (film)
Sinopsis
Tamo se susreće sa Corneliusom Fudgeom, ministrom magije koji mu kaže da ipak neće biti kažnjen. Harry saznaje da je iz čarobnjačkog zatvora, Azkabana, pobjegao jedan od najopasnijih pristaša Lorda Voldemorta, Sirius Black, koji je prije 12 godina jednom kletvom ubio 13-tero ljudi. Također saznaje da je Black pobjegao iz zatvora da pronađe njega, Harry Pottera.
Crkva Svetih Arhanđela Mihaila i Gavrila u Batajnici
Crkva je podignuta između 1780. i 1785. godine na mestu starije crkve iz 18. veka. Predstavlja najstariji arhitektonski spomenik i glavnu urbanističko-prostornu dominantu u Batajnici, podignuta je kao jednobrodna barokna građevina sa polukružnom apsidom, pripratom i visokim trospratnim baroknim zvonikom.
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (film)
Sinopsis
U Zakutnoj ulici Harry se divi novoj metli Vatrenoj munji, Hermiona kupuje mačka Krivonju koji pokušava pojesti Ronovog, iznenada vrlo bolesnog, štakora Šugonju. U Hogwarts Expressu upoznaju profesora Remus Lupina. On otjera dementore, strašna bića koja isisavaju sve dobro iz čovjeka, ujedno i čuvare Azkabana, koji u vozu traže Sirius Blacka. Harry se onesvjestio kada su mu prišli dementori.
Crkva Svetih Arhanđela Mihaila i Gavrila u Batajnici
U crkvi se čuvaju umetnička dela izuzetne kulturne vrednosti: ikonostas sa 54 ikone koje se pripisuju istaknutom srpskom baroknom slikaru Teodoru Kračunu, zatim 28 ikona poznatog zemunskog slikara 19. veka Živka Petrovića, kao i niz dela primenjene umetnosti 18. i 19. veka i nekoliko retkih knjiško-arhivskih predmeta.
Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (film)
Sinopsis
U Hogwartsu Harry i Ron dobijaju dva nova predmeta: Proricanje sudbine koji im predaje profesorica Sybill Trelawney, starica bez dara za proricanje koja na svakom času predviđa Harryju smrt i Skrb za magična stvorenja koji im predaje Hagrid, na čijem prvom času Malfoy biva povrijeđen od hipogrifa Kljunoslava. Kljunoslava osude na smrtnu kaznu, ali ga Harry, Ron i Hermiona spase. Lupin im predaje Obranu od mračnih sila i on im je najbolji predavač ikad. On nauči Harryja kako da se odbrani od dementora koji kontrolišu dvorac. Hermiona je uzela još 5 predemeta i ima nemoguć raspored.
Harry od Freda i Georga Weasley dobija Mapu za haranje na kojoj je nacrtana mapa Hogwartsa sa tajnim hodnicima i svim ljudima koji se trenutno kreću po dvorcu. Pomoću te mape Harry odlazi u Hogsmeade. Tamo saznaje da je Sirius Black bio najbolji prijatelj njegovih roditelja i da ih je prodao Voldemortu. Također je ubio malog Pettigrewa koji ga je pokušao preduhitriti.
Na kraju godine, profesorica Trelawney izrekne pravo proročanstvo, da će se Voldemort ponovo izdići uz pomoć svog vjernog sluge. Isti taj dan Harry, Ron i Hermiona se susreću sa Siriusom Blackom i Remeusom Lupinom, koji su stari prijatelji. Oni su zajedno sa Harryjevim ocem i malim Pettigrewom napravili Mapu za haranje kad su još bili u školi. Lupin je vukodlak, a ostala trojica su animagusi (mogu se pretvoriti u životinje). James Potter je parožak, Sirius Black pas (cijelo vrijeme je bio u dosluhu sa krivonjom), a Pettigrew štakor. Harry saznaje da je Pettigrew je živ i da je on ustvari Šugonja. Također, on je taj koji je izdao njegove roditelje i ubio 13-tero ljudi. Sirius je Harryju kum. Iste noći, Lupin se preobrazi u vukodlaka, a Pettigrew pobjegne. Severus Snape isporuči Siriusa dementorima. Pomoću Hermioninog vremokreta (stvarčice koja vrača vrijeme unatrag i pomoću koje je ona stizala na sva svoja predavanja) Harry i Hermiona vrate vrijeme unazad, te spase Siriusa koji pobjegne na Kljunoslavu. Harry pobjeđuje u okrašju sa dementorima i uspjeva pobjeći. On se na kraju godine vrača u Kalinin prilaz.
Glumačka postava
thumb|320px|Profesor [[Remus Lupin (David Thewlis) bio je jedan od najomiljenijih profesora u Hogwartsu i uvijek je bio spreman dati pomoć i savjete onome tko ih je tražio te je tako pomogao Harryju da se suoči sa svojim najvećim strahom. Kada se ispostavilo da je vukodlak, Remus je morao dati ostavku.]]
Nagrade
Film se također pojavio na 471. mjestu Empireove liste 500 najboljih filmova svih vremena iz 2008. IGN je film Prisoner of Azkaban označio kao 5. najbolji film fantastike. Kao dodatak, Moviefone je film proglasio 10. najboljim u tom desetljeću. Tijekom 2011., film je proglašen najboljim filmom desetljeća na dodjeli First Light Awards od strane djece u dobi od 5 do 15 godina.
Lola Novaković
Zorana Lola Novaković (Beograd, 25. april 1935. — 3. april 2016) je bila jugoslavenska i srpska pjevačica izuzetno popularna tokom 1960-ih i 1970-ih godina prošlog vijeka.
Biografija
Lolin otac Milan Novaković, bio je predratni beogradski trgovac, a majka Radmila, Zagrepčanka porijeklom iz Žumberka. Lola je počela pjevati sa orkestrom Pet Adrijatika 1953., pred kraj 1957. počela je nastupati u beogradskom lokalu Stambol kapiji, zajedno sa zagrebačkim pjevačem Stjepanom Džimijem Stanićem. Tu ju je zapazio istočno njemački muzički manadžer i pozvao da nastupi uz Ivu Robića na Leipziškom sajmu kao predstavnica Jugoslavije. U Njemačkoj je snimila prvu ploču. Od kraja 1958 nastupa po noćnim barovima tada mondenog Bejruta sa istim orkestrom Pet Adrijatika.
Nakon povratka u Jugoslaviju, Lola je imala zapažene nastupe na tadašnjim brojnim festivalima zabavne glazbe. Lola je 1961 godine pobijedila je na Opatijskom festivalu sa pjesmom Angela Vlatkovića; Jednom u gradu ko zna kom (u alternaciji sa Anicom Zubović). Zatim je pobjedila 1962. godine na Zagrebačkom festivalu, s pjesmom skladatelja Alfonsa Vučera, Ti nisi došao (u alternaciji je tu pjesmu izvela Gabi Novak). Taj njen finalni nastup bio je antologijski, jer se Lola rasplakala (zbog sasvim drugih razloga),- ali to je publiku toliko impresioniralo da joj je gotovo jednoglasno dodijelila prvu nagradu. 1962 godine bila je predstavnica Jugoslavije na Pjesmi Evrovizije sa kompozicijom Jože Privšeka i Drage Britvića; Ne pali svetla u sumrak, i osvojila 4. mjesto. 1963 bila je na šestomjesečnoj turneji po Japanu, tamo je nastupila u preko 40 televizijskih emisija. 1964 godine osvojila je prvo mjesto na međunarodnom festivalu zabavne glazbe u Rimu sa kompozicijom Duška Vidaka Ulica četiri fontane.
Džeksonburg
Džeksonburg se može odnositi na
Ketering
Ketering se može odnositi na
Kirbi
Kirbi se može odnositi na
Kirtland
Kirtland se može odnositi na
Z-Cars
Z-Cars (također navođena i kao Z Cars) je britanska policijska serija koja se emitirala na programu BBC-a od 1962. do 1978. godine. Smislili su je Troy Kennedy Martin i Alan Prior, a radnja joj je pratila život i rad uniformiranih policajaca u fiktivnom gradu Newton (temeljenom na stvarnom liverpulskom predgrađu Kirkby). Svaka epizoda je pratila rad dvojice policajaca koji su zajedno patrolirali automobilom i nastojali rješavati zločine.
Autori su seriju zamislili kao svojevrsni "korektiv" tada popularnoj policijskoj seriji Dixon of Dock Green, koja je po njihovom mišljenju, predstavljala previše romantizirani i "zašećereni" prikaz engleskog "bobija". Ideja je bila da se policijski žanr kombinira s elementima socijalne drame (kitchen sink realism), odnosno beskompromisno prikazuju siromaštvo i razni oblici društvene patologije. Sami su policajci često prikazivani u negativnom svjetlu. Nastojeći postići što veći realizam, autori su inzistirali da se prve epizode emitiraju uživo, a što je već početkom 1960-ih bila rijetkost na britanskoj televiziji. Iako različit od Dixona, taj je pristup imponirao publici, pogotovo u doba društvenih previranja 1960-ih.
Od svih redovnih likova u najviše epizoda (625) se pojavio policajac (kasnije inspektor) Bert Lynch koga je tumačio James Ellis. Na početku serije je u ulozi policajca "Fancy" Smitha zapaženu ulogu imao Brian Blessed, koji će poslije postati jedan od najuglednijih britanskih karakternih glumaca.
S obzirom na tadašnju praksu prebrisavanja magnetoskopske vrpce u svrhu štednje materijala, do danas je ostala očuvana samo polovica svih snimljenih epizoda.
Muzička tema serije je stekla popularnost među navijačima fudbalskih klubova Watford FC i Everton FC.
Lindejl
Lindejl se može odnositi na
Glandage
Glandaž je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Drom koja pripada prefekturi Di.
Mejnvil
Mejnvil se može odnositi na
Glandage
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 84 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 1 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 52,11 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 869 metara (maksimalnoj 2.045 m, a minimalnoj 717 m).
Makartur
Makartur se može odnositi na
Sachet, Belluno
Sachet je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 419 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1072 m.
Waltheof od Northumbrije
thumb|150px|right|Statua iz 15. vijeka koja po tradiciji prikazuje Waltheofa, earla od Northumbrije, [[Croyland Abbey.]]
Waltheof (1050 – 31. maj 1076), čija je službena titula 1st Earl of the Honour of Huntingdon and Northampton ("1. earl sa čašću Huntingtona i Northamptona"), bio je engleski plemić i velikodostojnik, poznat kao posljednji od svih anglosaksonskih earlova i jedini engleski aristokrat koji je pogubljen za vrijeme vladavine kralja Williama I Osvajača.
MC21-A
MC21-A je organsko jedinjenje, koje sadrži 12 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 501,791 Da.
Matamoras
Matamoras se može odnositi na
Miroslav Blažević
Miroslav "Ćiro" Blažević (Travnik, 10. februar 1935 - 8. februar 2023) je bio bosansko-hercegovački i hrvatski nogometni stručnjak. Najviše je poznat po osvajanju prvenstva tadašnje SFRJ sa nogometnom momčadi Dinamo iz Zagreba u 1982. godini kao i sa trećim mjestom sa nogometnom reprezentacijom Hrvatske u 1998. godini. 10. jula 2008. je izabran za selektora nogometne reprezentacije BiH. S njim na kormilu bosanskohercegovačka reprezentacija je ostvarila najveću pobjedu u historiji protiv Estonije od 7:0.
Nadimak Ćiro
thumb|Miroslav Blažević na stadionu Krimeja u Rijeci, 2009. Prema vlastitoj izjavi nadimak "Ćiro" je dobio po lutku iz predstave nekog trbuhozborca. To se njemu ni njegovim roditeljima nije sviđalo jer je to ime imalo i neko pogrdno značenje. Njegova majka se svakodnevno molila da ga prestanu tako zvati. Odlaskom u Dinamo Zagreb taj nadimak je nakratko zaboravljen. Tamo je dobio nadimak "Blaž". Međutim ubrzo ga na terenu prepoznaju neki Travničani i počinju mu skandirati, pa je "Blaž" opet postao "Ćiro".
Nogometna karijera
Blažević je, prema osobnom priznanju, s trenerskom karijerom započeo vrlo rano, budući je bio sasvim prosječan nogometaš. Njegova karijera nogometaša započela je u Švicarskoj. Prvo mjesto trenera bilo je na čelu FC Vevey (1963.-1967.), zatim je bio trener FC Sion (1967.-1972.) u kojem je nekoć i sam igrao. Slijedi Lausanne-Sport (1973.-1974.) i švicarska nacionalna vrsta (1975.-1976).
Godine 1979. Blažević se vraća u nekadašnju Jugoslaviju, na čelo HNK Rijeka. Godine 1980., nakon osvajanja solidnog 10. mjesta u tadašnjoj jakoj jugoslavenskoj nogometnoj ligi, Blažević preuzima vodstvo NK Dinamo, jednog od četiri najjača tima bivše Jugoslavije (ostala tri tima su bila FK Crvena zvezda, FK Partizan i NK Hajduk). Nakon sasvim prosječne prve sezone (petog mjesta), 1982. godine Ćiro postaje legendom kada s Dinamom osvaja Prvenstvo Jugoslavije nakon 24 godine. Ovaj uspjeh imao je i političku dimenziju. Dinamov uspjeh i euforija koja je uslijedila ocjenjena je katalizatorom hrvatskog nacionalizma, koji komunistički režim tadašnje Jugoslavije nije tolerirao.
Sljedeće godine, Dinamo osvaja Kup Jugoslavije i vodi dugačku bitku s Partizanom i Hajdukom u Prvenstvu. Godine 1983. Partizan osvaja Prvenstvo, a Blažević napušta Dinamo. Blažević je tvrdio da je bio primoran otići jer su mu prijetili uhićenjem kao jednom od vodećih hrvatskih nacionalista. Mnogi su to nazvali samoreklamiranjem, budući da Ćiro tada nije bio omiljen u nogometnim krugovima.
Blažević se vraća u Švicarsku i 1984. s Grasshopperom iz Zuricha osvaja Prvenstvo Švicarske. Nakon toga nakratko trenira grčki PAOK Thessaloniki (1985). Godine 1986. Ćiro se ponovno vraća u Jugoslaviju, ovog puta na Kosovo, preuzima FK Priština, koji dovodi u Prvu ligu, čime opet postaje narodnim herojem, ovog puta među kosovskim Albancima.
Isti godine postaje trenerom Dinama iz Zagreba, po drugi put. U tom periodu, s Dinamom ne pravi nikakav značajniji rezultat i stoga napušta mjesto 1988. Sljedeći tim je francuski Nantes, gdje je bio do 1990. godine. Ovaj period ostat će zapamćen po sumnjama u namještanje utakmica koje je rezultiralo odlaskom u zatvor visoko pozicioniranih nogometnih dužnosnika, kao što je Bernard Tapie.
Devedesetih, s hrvatskom nezavisnošću, Ćiro se pridružuje Hrvatskoj demokratskoj zajednici (HDZ), postaje velikim štovateljem predsjednika Franje Tuđmana, te njegovim bliskim prijateljem. Po treći put postaje trenerom i predsjednikom Dinama (tada pod imenom NK Croatia). Godine 1993. osvaja Prvenstvo Hrvatske, a 1994. Kup Hrvatske. Nakon toga ponovno napušta svoj omiljeni klub zbog obveza vođenja hrvatske nacionalne vrste.
Pod Ćirinim vodstvom reprezentacija Hrvatske igrala je svoje prve kvalifikacije za Prvenstvo Europe, osvojila prvo mjesto u grupi, ispred Italije i direktno se kvalificirala na Euro 96 u Engleskoj.
Hrvatska je prošla prvo kolo pobijedivši Tursku i tadašnje prvake, reprezentativce Danske, ali je izgubila od Portugala i suočila se u četvrtfinalu s Njemačkom. Njemačka je pobijedila s 2-1 i na kraju osvojila Prvenstvo. Ćiro i reprezentativci Hrvatske optuživali su švedskog suca Leif Sundella za pristranost u suđenju, tvrdeći da je sudio u korist Njemačke.
Velike stvari su tek bile ispred Hrvatske. U kvalifikacijama za Svjetsko prvenstvo u Francuskoj, Hrvatska reprezentacija je osvojila drugo mjesto u grupi, odmah iza Danske.
Godine 1998. reprezentacija Hrvatske bila je sastavljena od igrača koji su igrali po europskim klubovima, kao npr. Zvonimir Boban, Davor Šuker, Slaven Bilić, a Ćiro ih je odlično vodio. U Francuskoj su postigli najveću senzaciju Svjetskog prvenstva osvojivši treće mjesto. U poluzavršnici Hrvatska je izgubila od domaćina Francuske (1-2). Za treće mjesto igrala je s Nizozemskom (2-1). Ćiro je ponovno postao nacionalnim herojem. I proglašen je najboljim trenerom Svjetskog prvenstva.
Zahvaljujući postignutom uspjehu iz 1998. Ćiro prihvaća ponudu iranskog nacionalnog tima. Nakon što se Iran ne uspijeva kvalificirati za Svjetsko prvenstvo 2002, Ćiro se vraća u Hrvatsku. Prvo spašava NK Osijek od ispadanja, a zatim ponovno vodi Dinamo. U svom četvrtom vođenju Dinama, tim osvaja Hrvatsko prvenstvo 2003., ali iste godine Ćiro ga napušta nakon sukoba sa starim prijateljem, Zdravkom Mamićem, dopredsjednikom Dinama.
Nakon toga Ćiro vodi nekoliko mjeseci slovenski NK Mura, a zatim NK Varteks, s kojim ostaje do kraj sezone. Tada objavljuje da će trenirati Hajduk iz Splita u 2005/2006.
Desetljećima je Ćiro izražavao želju da trenira splitskog Hajduka, ali mnogi navijači su izražavali sumnju budući je to stari rival Dinama. Pa ipak, Ćirin dolazak u Hajduk 2005. godine podijelio je navijače kluba, s dijelom onih koji su u Ćiri vidjeli čudotvorca koji klubu može vratiti staru slavu. Očekivanja nisu ispunjena, i klub je pod Ćirinim vodstvom, a i vodstvom narednih trenera te sezone, igrao očajno. Odmah je neslavno eliminiran iz europskog natjecanja (Debreceni VSC 0:3, 0:5), a nakon još nekoliko kola u 1. HNL, 18. rujna Ćiro je napustio klub.
Nakon Hajduka vratio se u Švicarsku gdje je njegov povratak bio dočekan s oduševljenjem. Vodio je tada Neuchâtel Xamax koji se borio za ostanak u ligi. Iako ga je Ćiro podigao sa posljednjeg mjesta i uspio dovesti do nekoliko velikih pobjeda protiv FC Basela i Züricha, poraženi su u dodatnim kvalifikacijama od Siona, te ispali iz lige. Svejedno, tamo Blaževića i dalje pamte kao vrlo dobrog trenera.