cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kampanja na Gilbertovim i Maršalovim otocima
Pozadina sukoba
Što se tiče Maršalovih otoka, glavnina borbi odvijala se na otoku Kwajalein. Poučeni iskustvom s Tarawe, američki su marinci izveli paralelna iskrcavanja na sjeveru i jugu otoka te ga zauzeli bez većih gubitaka. Pobjeda je imala veliki utjecaj na moral američkih vojnika, ne samo zbog kvalitetne i uspješne operacije već zbog toga što je probijen prvi obruč obrane Japanskog Carstva. Za Japance ovaj je poraz značio neuspjeh taktike obrane plaže te su stoga u kasnijim bitkama (poput Peleliua i Guama) obranu organizirali dublje u unutrašnjosti. Na taj su način prouzročili puno više štete američkim snagama i otežali osvajanje pojedinih ciljeva.
Zahrt
Zahrt je naselje u Hrvatskoj u općini Brodu Moravicama. Nalazi se u Primorsko-goranskoj županiji.
Zemljopis
Sjeverozapadno su Pauci, Šepci Podstenski i Podstene, jugoistočno su Čučak, Lokvica i Brod Moravice, istočno su Moravička Sela, Delači, Maklen i Gornji Kuti.
Porochi, Urique
Porochi je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Urique.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2124 m.
Bettange
Betanž je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Mozel koja pripada prefekturi Bule Mozel.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 178 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 47 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,73 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 235 metara (maksimalnoj 260 m, a minimalnoj 197 m).
Vukova nagrada
Vukovu nagradu dodeljuje Kulturno-prosvetna zajednica Srbije za „naročite rezultate ostvarene u stvaralačkom radu na širenju kulture, obrazovanja i nauke u Republici Srbiji i na svesrpskom kulturnom prostoru“. Nagrada se sastoji od diplome, plakete i novčanog iznosa.
Carneys Point, New Jersey
Karnis Pojnt je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Nju Džerzi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 7.382, što je 468 (6,8 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Pasoš
Pasoš ili putovnica je putna isprava za putovanje u inostranstvo, osim u izuzetnim slučajevima kada države međusobno, bilateralnim ugovorima, dozvole ulazak na svoju teritoriju sa ličnom kartom.
Postoji više vrsta putnih isprava:
Neke zemlje izdaju i poseban pasoš za maloletna lica, koji se karakteriše kao dečji pasoš.
Lična karta
Lična karta, osobna karta ili osobna iskaznica je javna isprava kojom građani jedne države dokazuju svoj identitet. Lična karta služi i kao dokaz o drugim činjenicama koje su u njoj sadržane. Ako je to određeno međunarodnim ugovorom, lična karta može da služi i kao putna isprava umesto pasoša.
U nekim državama, (kao u Sloveniji) postoje lične karte za maloljetnike. Na iskaznici piše ime osobe, datum rođenja i trajno prebivalište.
Zavrh (Brod Moravice)
Zavrh je naselje u Hrvatskoj u općini Brodu Moravicama. Nalazi se u Primorsko-goranskoj županiji.
Zemljopis
Jugozapadno su Nove Hiže, zapadno su Naglići i Završje, sjeverozapadno su Colnari, sjeveroistočno su Gornja Lamana Draga, Grgelj i rijeka Kupa, južno je Šimatovo, jugoistočno je Gornji Šehovac.
Bazli
Zemljopis
Sjeverozapadno su Kranjci, sjeverno je Prezid, istočno-jugoistočno je Kozji Vrh, jugoistočno su Gorači, južno su Lautari. Sjeveroistočno je granica sa Slovenijom i naselje Novi Kot.
Lohnsfeld
Lonsfeld je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 81 opštinskog središta okruga Donersberg. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 997 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7333042.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Donersberg Lonsfeld se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Donersberg. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 252 metra. Površina opštine iznosi 6,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 997 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 144 stanovnika/km².
Madonna della Neve, Imperia
Madonna della Neve je naselje u Italiji u provinciji Imperia, u regiji Ligurija.
KVN-49
mini|250px|KVN-49 kao eksponat u kući-muzeju [[Boris Pasternak|Borisa Pasternaka.]] KVN-49 (skraćenica od Kenigson, Varšavski, Nikolajevski - 49) je crno-bijeli televizor koji se od 1949. do 1967. godine proizvodio u SSSR-u. Predstavljao je prvi masovno proizvođeni televizijski aparat u SSSR-u, i jedan od prvih u svijetu koji je koristio standard slike od 625 linija. Prema službenim podacima, proizvedeno je oko 2,5 miliona primjeraka. Bio je poznat kao "narodni televizor", ali i predmet šala, pri čemu se skraćenica KVN tumačila kao Купил—Включил—Не работает ("kupio, uključio, ne radi" na ruskom). Godine 1961. je Sovjetska centralna televizija pokrenula Klub veselih i domišljatih (, KVN), popularni humoristički TV-kviz čije je ime bilo djelomično inspirirano upravo skraćenicom za televizor. Od 1962. je proizvodnja smanjena, odnosno zamijenjena suvremenijim modelom Rekord.
Squadretto, Brescia
Squadretto je naselje u Italiji u provinciji Brescia, u regiji Lombardija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 97 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 59 m.
Ancenis
Anseni je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Loara, u departmanu Atlantska Loara.
Prema podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 6.896, a gustina naseljenosti je iznosila 344 stanovnika/km².
Radio Beograd
Prethodnik Radio Beograda, Radio Beograd-Rakovica je započeo sa emitovanjem programa 1924, kao deo radiotelegrafske stanice. Oktobra 1924. godine radiotelegrafskoj stanici Beograd-Rakovica koja je bila u vlasništvu jedne francuske kompanije dopušteno je da instalira radioelektičnu stanicu i radiotelegrafsko-telefonskim aparatom emitituje tri puta nedeljno po jedan sat radio programa. Sa dogovorom ministarstva pošta i telegrafa Kraljevine SHS uvedena je naplata radio pretplate. Posle postavljanja odašiljača na zgradi Srpske akademije nauka u Beogradu, 8. marta 1929. Radio Beograd AD je počeo sa ekperimentalnim emitovanjem. Svečani početak redovnog emitovanja bio je 24. marta te godine, a program Radio Beograda čuo se i u Hrvatskoj i Sloveniji. Program se sastojao od muzike, vesti, radio-drama i drugih sadržaja. Signal i odjavna pesma Radio Beograda je bila pesma "Milkina kuća na kraju, oko njene kuće psi laju" takođe signal Radio Beograda je bilo prvih nekoliko prepoznatljivih tonova te pesme. Aluzija je bila na neke susedne zemlje sa kojima odnosi nisu bili najbolji...
thumb|Sedište Radio Beograda
Radio je prekinuo sa emitovanjem 6. aprila 1941, tokom bombardovanja Beograda. Nakon okupacije Beograda, Radio Beograd je postao radio-stanica nemačke vojske pod imenom Soldatensender Belgrad (Vojnički radio Beograd) na istoj frekvenciji. Bio je dostupan širom Evrope i Mediterana. Kada je jedan nemački poručnik je doneo malo poznatu 2 godine staru pesmu Lili Marlen koju je pevala Lale Andersen, i koja je do tad bila prodata u tek oko 700 primeraka. Usled nedostatka drugih pesama, Radio Beograd je vrlo često puštao ovu pesmu čime ju je popularisao. Radio Beograd je nastavio sa emitovanjem 10. novembra 1944. godine u oslobođenom Beogradu. Prvi posleratni direktor je bio Jovan Marinović, a prvi spiker bila je Jelena Bilbija. Po završetku Drugog svetskog rata, Radio Beograd je postepeno postao najuticajnija radio stanica u Srbiji i bivšoj Jugoslaviji. Odjavna pesma i signal su bili Internacionala.
Semiahmoo
Semiahmoo (Birch Bay Indijanci; ime prema lokalitetu), Pleme američkih Indijanaca porodice Salishan nastanjeno oko istoimenog zaljeva u sjeverozapadnom Washingtonu i susjednoj jugozapadnoj Britanskoj Kolumbiji, odnosno od Boundary Baya na sjeveru do Birch Baya na jugu. Godine 1843. bilo ih je oko 300, a 1909. svega 38 u Britanskoj Kolumbiji, dok su na američkoj strani nestali. Značenje imena ovog plemena nije odgonetnuto, a sačuvalo se i u nazivu zaljeva i naselja u okrugu Whatcom. Većinu populacije izgubili su epidemijom boginja 1782. Poglavito su se bavili ribolovom, agrikulture nisu poznavali, što je tipično Indijancima Sjeverozapadne obale. Semiahmooo nisu imali klanske, političke niti kakve druge organizacije, a domaćinstva su bila autonomna. Danas je preživjela tek jedna manja banda (Semiahmoo Indian band) na rezervatu u blizini međunarodne granice.
Senijextee
Senijextee (Lake, Sinixt. Možda su identični sa Lahanna kod Lewisa i Clarka), pleme Salishan Indijanaca s obje obale Columbije, od Kettle Fallsa do kanadske granice, te dolina Kettle Rivera, i Arrow Lakesa u Britanskoj Kolumbiji. Pleme je u vrijeme Lewisa i Clarka (1805.) nazivano Lahanna. Godine 1820. otvorena je trgovačka postaja kompanije Hudson Bay, ali su ostali neuznemirivani sve do pokrštavanja 1846. koje provodi jezuitski Otac Adrian Hoecken, koji je utemeljio ljetnu misiju St. Paul at the Falls godine 1870.
El Pinzán, Turicato
El Pinzán je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Michoacán, u opštini Turicato.
Fritz the Cat
Mačak Fritz (eng. Fritz the Cat) je strip američkog autora Roberta Crumba iz šezdesetih godina dvadesetog stoljeća. Naslovni lik, antropomorfni mačak, je parodija tobožnjih pisaca i buržujskih boema iz kontrakulturnih pokreta koji su se pretvarali da traže kozmičke istine dok su više bili zainteresirani za prizemne, hedonističke ciljeve. Po stripu je 1972. snimljen uspješni animirani film Mačak Fritz; Crumb je, međutim, bio toliko nezadovoljan ekranizacijom da je iste godine objavio konačni nastavak stripa u kojemu je naslovni antijunak prikazan kao arogantna i pompozna holivudska zvijezda koja umire tako što ga djevojka ubode šiljkom za led. Unatoč tome 1974. objavljen je nastavak filma: Devet života mačka Fritza.
Lugovi (Pljevlja)
Lugovi je naselje u opštini Pljevlja u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 16 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 19 stanovnika).
El Pinzán, Turicato
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 119 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1233 m.
Lugovi (Pljevlja)
Demografija
U naselju Lugovi živi 13 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 39,8 godina (44,2 kod muškaraca i 35,5 kod žena). U naselju ima 3 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 5,33.
Ovo naselje je u potpunosti naseljeno Srbima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Senijextee
Pleme je opisano kao lovci i ribari koji trguju svojim krznima, dobro obučenima i uhranjenim, miroljubivim, prijateljski raspoloženim, i kršćanima po vjeri. Iste ih je godine bilo 239. Za dvije godine (1872.) uz još nekoliko plemena sakupili su se na rezervatu Colville. Danas ovdje žive u konfederaciji s ostalim plemenima pa se više ne popisuju posebno.
Río Escondido, San Martín Chalchicuautla
Río Escondido je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Martín Chalchicuautla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 109 m.
Loma Linda, Acambay de Ruiz Castañeda
Loma Linda je naselje u Meksiku, u saveznoj državi México, u opštini Acambay de Ruíz Castañeda.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 518 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2726 m.
Lutka
desno|mini|Francuska lutka iz 1870ih Lutka je igračka napravljena u obliku ljudi. Lutke se osim za zabavu dece, koriste i u krojačkom zanatu kao modeli, a česte su i u izlozima radnji za prodaju odevnih predmeta. Takođe, postoje i lutke koje se koriste za obučavanje iz poznavanja prve pomoći, za testiranje automobila prilikom sudara, a neke se koriste i u filmovima; posebno u opasnim scenama u kojima nije moguće da glume ljudi. Postoje i posebne seksi lutke koje se prodaju kao seksualna pomagala u specijalizovanim prodavnicama. Ipak, u ljudskoj istoriji, lutke su se najpre pojavile kao igračke.
Istorija
Smatra se da su se prve lutke pojavile još u zajednicama praistorijskih ljudi, tako da prapostojbina lutaka i uopšte igračaka ne postoji. U praistoriji odrasli su devojčicama pravili lutke od pečene zemlje. Tadašnje lutke su bile i od komada drveta sa čvorom koji je predstavljao glavu. Danas se zna da su devojčice u Indiji i Persiji takođe imale lutke, kao i male Indijanke. Najstarije igračke ikad nađene u Egiptu jesu između ostalih i lutke. Kao i druge igračke pravljene su od drveta i gline.
U staroj Grčkoj i starom Rimu lutke su korišćene u verskim obredima; devojke koje su bile stasale za udaju, posvećivale su lutke svojim boginjama, kao što su Venera i Dijana.
Proizvodnja lutaka traje već stotinama godina. Nemački grad Nirnberg je postao važan centar ove industrije tokom 15. veka i dugo je uspeo da zadrži svoj status. Lutke koje su se proizvodile u Nemačkoj tokom naredna četiri veka danas postižu veliku vrednost među kolekcionarima.
Lutke danas
Današnje lutke se najčešće proizvode od livene plastike i vinila. Toliko su usavršene da nekima od njih mogu da se pokreću udovi, a neke se i same pokreću ili izgovaraju neke rečenice. Neke od lutaka mogu i da se jednostavnim potezima „tranformišu“ u neku drugu igračku. Mnoge lutke se danas prodaju uz mnoštvo propratnih igračaka: odeće za lutku, lutkine kućne ljubimce, vozila za nju, oružje ili već nekih drugih, u zavisnosti od same lutke, kao i toga kome je namenjena, jer se danas i dečaci igraju lutkama. Najprodavanija lutka, pa i igračka uopšte, svih vremena je Barbi.
Hofors (općina)
Općina Hofors (švedski: Hofors kommun) je jedna od švedskih općina od 11,808 stanovnika na istoku Švedske.
Administrativni centar općine je grad - Hofors od 6,288 stanovnika.
Geografske karakteristike
Općina Hofors prostire se u Grofoviji Gävleborg, na površini od 471.54 km².
Historija
Općina Hofors počela se formirati 1925. kad se Hofors odvojio od Općine Torsåker, - 1971. te dvije susjedne općine ujedinjene su u današnju općinu.
Sant'Andrea-Pizzone-Ciamprisco, Caserta
Sant'Andrea-Pizzone-Ciamprisco je naselje u Italiji u provinciji Caserta, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 3763 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 16 m.
Satu Nou Calopăr, Dolj
Satu Nou Calopăr je naselje u Rumuniji u okrugu Dolž.
Prema proceni iz 2014. u naselju je živelo 3917 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 151 m.
El Treinta y Seis (razvrstavanje)
El Treinta y Seis ima više značenja:
Marko Todorović (knez)
Biografija
Marko je rođen 1780. godine u Matejevcu blizu Niša. Išao je u školu u Nišu, ali kad je kamenom ubio turskog mladića i u strahu od kazne beži. Prvo beži u selo Šiljegovac, pod planinom Jastrebac, potom odlazi u Paraćin, međutim tu ga Turci spaze i on iz straha odatle pobegne u Požarevac.
U Požarevcu se Marko bavio trgovinom, uortačivši se sa poturčenim Srbinom iz Dubravice Abdulom. Marko se uključuje u Prvi srpski ustanak i ubrzo se odlikuje u bitkama pa ga postave za barjaktara. U jednoj bici kod Paraćina biva ranjen u ruku i od tada više ne učestvuje u borbama. Dok se lečio u Ramu, bio je carinar, a kad ustanak propadne on beži preko Dunava 1813. godine.
Marko je jedno vreme bio knez čitave požarevačke nahije, ali knez Miloš napravi reorganizaciju kneževine i postavi Joksu Milosavljevića za Velikog Serdara Podunavskog, pa mu je Marko bio podređen. Marko pod nagovorom raznih nezadovoljnika reši da se pobuni protiv Miloša. Čak je i Marašli ali Paša podgrevao takvo nezadovoljstvo a pridružio mu se i Stevan Dobrnjac, brat Petra Dobrnjca.
Marko Abdula i Stevan Dobrnjac 25. marta 1821. godine podignu bunu, kasnije zapamćenu kao Abdulina buna, koja je potrajala svega do 9. aprila i jedva da je ostavila nekakvog traga. Knez Miloš je brzo reagovao i ugušio bunu pre nego što se i razvila. Marko i Stevan se razbežaše, Marko u šume a Stevan kod Turaka u Leskovac. Nije prošlo dugo a Marko se vrati iz šume gladan i propao, predavši se knezu Milošu. Miloš mu oprosti, pomiluje ga za pobunu ali ga ne vrati da bude knez.
Marko se vratio mirnom životu u Požarevcu, sve do noći pred svetog Savu 1823. godine kada ga je ispred kuće iz potaje pogodilo puščano zrno.
Njegovi potomci se i dan danas prezivaju Abdulići.
Hofors
Hofors je grad od 6,681 stanovnika, na istoku Švedske, on je i administrativni centar Općine Hofors koja ima 9,741 stanovnika.
Geografske karakteristike
Hofors leži u Grofoviji Gävleborg, udaljen oko 50 km zapadno od Gävlea i oko 30 km istočno od Faluna.
On je i danas neraskidivo vezan uz svoju željezaru, na osnovu koje je i izrastao kao grad.
Historija
Prvi čovjek koji se osmjelio 1605. podići manufakturnu željezaru zvao se Erik Seffredsson, on ju je negdje oko 1630. unaprijedio dodavši joj visoku peć. Nakon njega je 1680. podigao željezaru i tadašnji gradonačelnik Robert Petre uz pomoć škotskog imigranta Arboge. Ona je bila u vlasništvu porodice Petre sve do 1880., kad je bankrotirala, pa ju je preuzela banka Enskilda.
Krajem 19. vijeka ta željezara je bitno modernizirana, pa ju je 1916. zbog kvalitetnog čelika kupio geteborški SFK, nakon tog je pretvorena u dioničko društvo. Željezara Hofors je 1915. imala 3500 zaposlenih, a 1965. 13300. Među njima je bilo i dosta stranaca, naročito iz Finske.
Sve do 1925. Hofors je potpadao pod parohiju Torsåker, tek tad je postao samostalna općina, u to vrijeme u gradu je živjelo oko 4000 stanovnika.
U novije vrijeme nakon krize koja je zahvatila metalurgiju Hofors se nastoji preorjentirati na trgovinu i usluge.
Masada
Pogled na Masadu sa Istoka.|thumb|300px|right Masada ( - tvrđava) je nekadašnja jevrejska tvrđava. Na ovoj lokaciji u Izraelu, na vrhu izolovanog kamenog platoa, na istočnom obodu Judejske pustinje, iznad Mrtvog mora, nalaze se ostaci drevne palate i utvrđenja. Masada je postala poznata po bici koja je vođena 73. pne. za vreme Prvog Jevrejsko-Rimskog rata između jevrejskih branilaca i rimskih legionara pod komandom Flavija Silve, koje su opsedale tvrđavu. Tokom opsade, većina branilaca izvršila je samoubistvo shvativši da je pad tvrđave neizbežan.
Geografski položaj i izgled
Litice na istočnoj strani Masade su skoro 450 m visoke i spuštaju se ka Mrtvom moru, dok su litice na zapadu visoke oko 100 m; prirodni prilaz vrhu litice je veoma težak. Vrh platoa je ravan i romboidnog je oblika, dimenzija aproksimativno 600 h 300 m. Oko vrha platoa bio je podignut kazamatski bedem dugačak 1.400 m i debeo 4 m sa mnogim kulama. Sama tvrđava imala je brojna skladišta, cisterne za skupljanje kišnice, barake, palate i oružarnicu. Do utvrđenih kapija grada vodila su tri krivudava putića. Tačna geografska lokacija tvrđave je 31°19′N 35°21′E.
Istorija
Prema Josifu Flaviju, rimsko-jevrejskom istoričaru iz 1. veka n.e., Irod Veliki je utvrdio Masadu između 37 i 31 god. pne. kao sigurno utočište u slučaju pobune njegovih podanika.
Ostaci jednog od rimskih logora izgrađenih tokom opsade Masade.|thumb|300px|right
66. god. n.e., na početku velikog Prvog Jervrejsko-Rimskog rata, grupa jevrejskih pobunjenika koji su se nazivali Sikari preotela je Masadu od rimskog garnizona koji je u njoj bio stacioniran. 70. god. n.e. pridružili su im se i drugi Sikari sa svojim porodicama, koji su bili proterani iz Jerusalima od strane drugih Jevreja koji su u njemu živeli neposredno pred njegovo uništenja tokom opsade tog grada koju je predvodio rimski car Tit. Naredne dve godine Sikari su koristili Masadu kao svoju bazu iz koje su vršili prepade i uznemiravali Rimljane i okolno jevrejsko stanovništvo.
72. god.n.e., rimski upravnik Judeje, Lucije Flavije Silva, pokrenuo je Rimsku X legiju i opseo je Masadu. Posle više neuspelih pokušaja da probiju gradske zidine, Rimljani su izgradili bedem oko grada, a na zapadnoj strani su počeli sa izgradnjom prilazne rampe koristeći na hiljade tona kamenja i zemlje.
Istoričar Josif Flavije nije zabeležio ni jedan odlučniji pokušaj Sikara da napadnu Rimljane tokom izgradnje prilazne rampe, što se u mnogome razlikuje od njegovih opisa opsade drugih jevrejskih tvrđava što možda sugeriše na pretpostavku da Sikari nisu imali dovoljno oružja i da nisu bili dovoljno vešti da se suprotstave rimskoj legiji. Međutim, pretpostavlja se da je glavni razlog bilo to što su Rimljani za poslove na izgradnji rampe angažovali jevrejske robove, a vera je Sikarima zabranjivala da ih ubijaju.
Rampa je završena na proleće 73. god. posle 2-3 meseca opsade, što je Rimljanima konačno omogućilo da uz pomoć ovna probiju zidine tvrđave. Međutim, kada su ušli u tvrđavu Rimljani su ustanovili da je otpirlike oko 1000 branilaca zapalilo sve zgrade osim skladišta sa hranom i da su zatim izvršili masovno samoubistvo kako bi izbegli sigurnu smrt od ruku svojih neprijatelja. Zbog toga što jevrejska religija ne dozvoljava samoubistvo, pretpostavlja se da su branioci izvlačili slamku i naizmenično ubijali jedni druge do poslednjeg čoveka koji je bio jedini od branilaca koji je izvršio samoubistvo, navodi Josif Flavije. Isti istoričar navodi da samo skladišta hrane nisu zapaljena jer su branioci želeli da pokažu Rimljanima da su, iako su imali mogućnost da opstanu sami izabrali vreme svoje smrti. Opis opsade Masade navodno su Josifu Flaviju ispričale dve žene koje su se zajedno sa petoro dece sakrile u jedno od cisterni za skupljanje kišnice.
Lokacija danas
Golubarnik u Masadi.|thumb|300px|right
Tačan položaj Masade ustanovljen je 1842. god. dok su u periodu od 1963-1965. god. na njemu obavljena obimna iskopavanja koja je predvodio izraelski arheolog Jigel Jadin. Posetiocima tvrđave, koji ne žele da se do nje popnu krivudavim putićem koji je obnovljen na istočnoj strani planine, na raspolaganju stoje dve žičare. Rimska prilazna rampa još uvek postoji na zapadoj strani planine i preko nje se može doći do tvrđave. Mnoge drevne građevine su restaurirane kao i zidne slike u dve Irodove palate i u Rimskom kupatilu koje je sagradio. Takođe su restaurirane i sinagoga i kuće jevrejskih pobunjenika. Danas se mogu videti i ostaci rimskog zida, visokog oko 1 m podignutog oko tvrđave kao i jedanest rimskih kasarni. Cisterna za vodu, koja se nalazi na 2/3 uspona uz liticu dobija vodu iz obližnjeg vadija pomoću složenog vodovodnog sistema što objašnjava kako su se pobunjenici tako dugo snabdevali vodom. Masada je 2001. god. uvrštena u Svetsku baštinu od strane UNESKO.
Brinjeva Draga
Brinjeva Draga je naselje u Hrvatskoj u sastavu Grada Čabra. Nalazi se u Primorsko-goranskoj županiji.
Zemljopis
Sjeverozapadno su Lautari, sjeverno su Gorači, sjeveroistočno su izvor rječice Čabranke i Slovenija te u Sloveniji Stari Kot, istočno-sjeveroistočno su Parg, Tropeti, Čabar, jugoistočno su Gornji Žagari, Prhutova Draga, Vrhovci, Makov Hrib, Lazi i Tršće, južno-jugoistočno su Ravnice, Srednja Draga i Crni Lazi.
Lohnweiler
Lonvajler je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 98 opštinskih središta okruga Kuzel. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 441 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7336060.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Kuzel Lonvajler se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Kuzel. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 190 metara. Površina opštine iznosi 4,9 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 441 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 90 stanovnika/km².
El Zapotalito, San Martín Chalchicuautla
El Zapotalito je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Martín Chalchicuautla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 116 m.
Sinkaietk
Sinkaietk (Southern Okanagon, Lower Okanagon), južna grana Isonkuaíli ili Okanagon Indijanaca nastanjeni u središnjem dijelu sjevernog Washingtona. Ponekad se klasificiraju zajedno sa Okanagonima i nazivaju Southern ili Lower Okanagon. Sinkaietki su se sastojali od četiri bande poznate kao Kartar, Konkonelp, Tonasket i Tukoratum. Posljednja banda Tukoratum zajedno sa skupinom .tskowa'xtsEnux ili Moses Columbia uči će u sastav plemena Sinkakaius. Kao i ostali Okanagoni to su bili lovci, ribari i sakupljači (bobice i korjenje) koji su zime provodili u polupodzemnim nastambama a ljeti u kolibama od hasura ili kore. Prakticirali su ritualni izolaciju 'nećistih' (menstrualnih) djevojaka i trudnih žena koje su djecu rađale u posebno za to izgrađenim izoliranim nastambama. Jezično pripadaju porodici Salishan. Danas sa Colville Indijancima žive na rezervatu Colville u Washingtonu.
1,1,2-Trihloroetan
1,1,2-Trihloroetan je organsko jedinjenje, koje sadrži 2 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 133,404 Da.
Tijeras, New Mexico
Tajeras je grad u američkoj saveznoj državi Novi Meksiko.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 541, što je 67 (14,1 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Stoystown, Pennsylvania
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 355, što je 73 (-17,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Pianosa, Livorno
Pianosa je naselje u Italiji u provinciji Livorno, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 15 m.
Il vedovo
Il vedovo je italijanska crno-bijela filmska komedija snimljena 1959. u režiji Dina Risija. Protagonist, koga tumači Alberto Sordi, je vlasnik tvornice lifta koji se okolini nastoji predstaviti kao uspješni poduzetnik, a u stvarnosti je potpuni nesposobnjaković čiji posao na površini održava njegova bogata i daleko uspješnija supruga (čiji lik tumači Franca Valeri) koja koristi svaku priliku da ga "spusti na zemlju". Radnja prikazuje kako je on sa time sve više frustiran, te kako mu neobičan splet okolnosti da ideju da osmisli dijabolički plan sa ciljem da suprugu likvidira namjestivši nesreću u liftu, te da nakon toga naslijedi njeno bogatstvo i počne novi život sa ljubavnicom (čiji lik tumači Leonora Ruffo). Il vedovo, koji je nastojao što vjernije prikazati način na koji se ekonomski bum 1950-ih počeo odražavati na životni stil i vrijednosti tadašnje italijanske više i srednje klase, se često navodi kao jedno od prvih ostvarenja u stilu koji će kasnije postati poznat kao commedia all'italiana.
Poissonov omjer
mini|300px|desno|Kada je kocka s duljinom stranice L, od izotropnog elastičnog materijala napregnuta na vlak (rastezanje) u smjeru osi x, ona se produlji za vrijednost ΔL, a u smjeru drugih dviju osi materijal se suzi ili skupi za pola duljine ΔL. Za izotropne elastične materijale Poissonov omjer je 0,5. mini|300px|desno|Ispitni uzorak ili epruveta nakon vlačnog ispitivanja. Vidi se suženje promjera uzorka zbog vlačnog istezanja na kidalici
Il vedovo
Godine 2013. je snimljen remake pod naslovom Aspirante vedovo u režiji Massima Veniera.
Poissonov omjer
Poissonov omjer ili Poissonov koeficijent (oznaka: υ) se određuje kao omjer poprečnog smanjenja i uzdužnog produljenja nekog materijala prilikom vlačnog ispitivanja na kidalici. Bio bi jednak 0,5 ako se obujam tijela prilikom rastezanja ne bi promijenio. Dobio je naziv prema Siméonu Poissonu (1781. – 1840.), francuskom fizičaru i matematičaru. Ako se materijal tlači u smjeru jedne osi, onda se on širi u smjeru druge dvije osi.
gdje je:
Primjena
Poissonov omjer ima najveći utjecaj na protok fluida pod velikim tlakom. Kada je fluid unutar cijevi pod velikim tlakom, cijev se širi. Zbog Poissonovog djelovanja dogodit će se da će promjer cijevi povećati, a po duljini cijevi će se primjetno skratiti, što može utjecati na spoj cijevi, te naprezanja u spoju mogu dovesti do oštećenja ili deformacije, a ponekad i do loma materijala.
Pluto se upotrebljava kao čep za boce upravo iz razloga što mu je Poissonov omjer jednak 0. Dio pluta koji je već u grlu boce, neće vršiti naprezanje na dio pluta koji je izvan grla boce, pa se lagano može dalje pluto utisnuti, budući da treba savladati samo silu trenja. Kada bi čep bio od gume, dio koji je unutar grla boce bi stvorio veliku silu, pa bi utiskivanje takvog čepa bilo izuzetno teško.
Fritz the Cat (film)
Mačak Fritz (eng. Fritz the Cat) je dugometražni animirani film Ralpha Bakshija iz 1972. baziran na istoimenom stripu Roberta Crumba.
Naslovni junak, Fritz, je njujorški student kroz čije doživljaje autor daje satiričnu sliku života mladih Amerikanaca tijekom nemirnih šezdesetih godina dvadesetog stoljeća. Zbog kontroverznog sadržaja, scena brutalnog nasilja, seksa i konzumacije droga, dobio je X-rejting čime je postao prvi animirani film s tom oznakom te potaknuo trend crtića za odrasle. Snimljen je također i nastavak priče, Devet života mačka Fritza s kojim ni Bakshi ni Crumb nisu imali nikakve veze; Crumb je bio vrlo nezadovoljan i Bakshijevom ekranizacijom unatoč financijskom uspjehu od 25 milijuna dolara u Americi i 90 milijuna u ostatku svijeta.
Radnja
U njujorškom parku Fritz s nekoliko prijatelja svira protestne pjesme putem kojih jedino želi fascinirati i privući cure. Nailazi na nekoliko naivnih djevojaka koje svojim poznavanjem crnačke povijesti dosađuju nezainteresiranom Afroamerikancu; kroz dramatični nastup Fritz ih poziva da zajedno traže istinu, odnosno upuštaju se u grupni seks u stanu njegovog prijatelja. Kako se sve više studenata priključuje zabavi njihova orgija postaje sve glasnija i privlači policiju koja ih rastjeruje pri čemu Fritz bježi u sinagogu u kojoj Židovi slave odluku američke vlade za slanjem više oružja Izraelu.
Vraća se u svoju studentsku sobu gdje ga zaposleni cimeri ignoriraju; nezadovoljni Fritz odlučuje spaliti svoje knjige i bilježnice, no vatra brzo proširi i uzrokuje požar koji zahvaća cijelu zgradu. Opet u bijegu od zakona, sklanja se u crnački kafić gdje stječe novog prijatelja Dukea; zajedno ukradu automobil te prilikom vožnje doživljavaju prometnu nesreću u kojoj Duke spašava Fritzu život. Nakon toga odlaze kod Berthe, debele crne prostitutke i prodavačice droge; poslije nekoliko popušenih džointa i seksa s Berthom, Fritz dolazi do spoznaje da mu je dužnost nekako pomoći pokretu za građanska prava. Stvara nered u kojemu se masa siromašnih crnaca sukobljava s policijom pri čemu Duke pogine, a Fritz se uplaši i sakrije u kantu za smeće. Odatle ga izvlači njegova djevojka, Winston, koja ga nagovara na put u San Francisco gdje bi trebali zajedno živjeti tako da ona pronađe posao, a Fritz bude pisac kao što mu je želja.
Glazba
Glazbu za film uradili su Ed Bogas i Ray Shanklin, a album je, osim s puštanjem filma 1972. godine, objavljen i 1996. u dvostrukom izdanju zajedno s glazbom iz Bakshijevog filma Heavy Traffic. Pjesme na originalnom albumu su:
Via Cannine, Isernia
Via Cannine je naselje u Italiji u provinciji Isernia, u regiji Molise.
Las Polleras, Jesús María
Las Polleras je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Jesús María.
HI
Termin HI ima više značenja.
Las Polleras, Jesús María
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1887 m.
Via Cannine, Isernia
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 21 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 479 m.
El Lucero, Reynosa
El Lucero je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Reynosa.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 160 m.
Castanea delle Furie, Messina
Castanea delle Furie je naselje u Italiji u provinciji Messina, u regiji Sicilija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1888 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 395 m.
El Jiote, Santiago Tuxtla
El Jiote je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Santiago Tuxtla.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 84 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 382 m.
Sanpoil
Ime
Naziv Sanpoil ponekad je pisana i u francuskom obliku Sans Poils, što znači 'wjitout bristles' ili 'hairless', no vjerojatnije je da je ta rijeć indijanskog porijekla. javlja se i u oblicima Sans Puelles, Sinapoils, Sinipouals, Sinpaivelish, Sinpohellechach, Sinpoilschne i Siur Poils.
Sela i bande
Bez Nespelem Indijanaca, njihovih najbližih rođaka Sanpoili su imali sljedeća sela i bande
Povijest
Sanpoili (kao i Nespelimi) su opisani kao narod koji se ignorantski ponaša prema mametanju kršćanske vjere, i striktno se drži svojih običaja i religije. Jedan opis iz 1870. kaže da su najmanje civilizirani i najnezavisnije pleme Washingtona koje je bogato konjima i stokom, i potpuno zadovoljno svojim načinom života, da neće ništa prihvatiti što im god vlada ponudi, osim doktora i vjeroučitelja.
El Treinta y Tres (razvrstavanje)
El Treinta y Tres ima više značenja:
Bettborn
Betborn je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Lorena, u departmanu Mozel koja pripada prefekturi Sarbur.
Tušt
Tušt je jednogodišnja zeljasta biljka iz porodice Portulacaceae. Zovu je još i tušanj, tušac, tušnjak i portulak.
Izgled i cvetanje
Tušt je niska, po zemlji prilegnuta, od podnožja razgranata biljka. Stabljika je okrugla, mesnata i sočna, svetlozelena ili crvenkasta i duga 5-30 cm. Listovi su debeli, mesnati i sočni, dugi 1-2 cm. Obrnuto su jajasti, lopatičasti, sedeći, sjajni i glatki, svetlozelene boje. Cvetovi su sitni, žućkasti, zvezdastog oblika i rastvoreni samo u sunčanim prepodnevnim časovima. Razvijaju se od jula do oktobra.
Rasprostranjenost
Tušt potiče iz Kine i Indije, gde se koristio kao začin i povrće. Danas ga ima u svim delovima sveta. U Srbiji uglavnom raste kao samonikla biljka, uz kuće i puteve, po sunčanim mestima, kao korov po vrtovima i vinogradima, naročito po plodnom, peskovitom tlu. Uspeva samo do 800 metara nadmorske visine.
Hemijski sastav
Listovi tušta sadrže 20-50 mg% vitamina C, karotina 1,5-5 mg%. Hranljivost tušta je relativno mala, jer zeleni deo sadrži 92-95% vode, količina belančevina je mala, 1-2,2%, masti 0,3-0,4, ugljenih hidrata 1,3-2,2%. Ima i gvožđa, kalcijuma i fosfora.
Upotreba
Mladi listovi su blagog, kiselo-slanog i aromatičnog ukusa, pa se koriste u ishrani ljudi u obliku salate. Stariji listovi se pre upotrebe kuvaju. Ova biljka može da se koristi i kao začin jelima ili se od nje pripremaju supe. Sušenjem tušt gubi aromatičanost. Sitno, crno, bubrežasto seme se može samleti u hranljivo brašno.
Kao lekovita biljka tušt se upotrebljavao još u staroj Grčkoj. Pomaže u povišavanju krvnog pritiska, delujući slično adrenalinu. Ima najveći sadržaj omega 3 masnih kiselina od svih biljaka.
Pomična mjerka
mini|250px|Mehanička pomična mjerka mini|250px|Pomična mjerka Pomično mjerilo (germanizam Šubler) je ručni mjerni instrument za mjerenje vanjskih i unutarnjih promjere raznih predmeta. Pomičnom mjerkom mjerimo dimenzije pravilnih tijela s preciznošću do na dio milimetra.
Sastoji se štapa s upisanim skalama (na donjem dijelu je ucrtana milimetarska, a na gornjem skala u inčima), klizača s noniusom, krakova za mjerenje vanjskih dimenzija tijela, šiljaka za mjerenje unutarnjih dimenzija, te izbočenja za mjerenje dubine. Radi preciznijeg očitavanja dimenzija, pomična mjerka ima i kočni mehanizam (obično se radi o vijku kojim se klizač pričvrsti za štap).
Izrađuje se od čelika, plastike kao i od drveta za mjerenja predmeta većih dimenzija (npr. šumari koriste za mjerenje promjera stabala).
Povijest
Točnost do na dio milimetra postignuta je uporabom noniusa, posebne skale koju je još davne 1542. osmislio Portugalac Pedro Nunes (lat. Nonius), koji je svoju skalu primijenio na astrolab. Do kraja je nonius skalu usavršio Francuz Pierre Vernier 1631. (zato se nonius ponekad naziva i vernierom).
Konstrukcija
mini|lijevo|250px|Uvećani pogled na skalu pomične mjerke, koja ima preciznost od 0,02 mm. Očitana vrijednost je 3,58 mm. Vrijednost 3 očita se na lijevoj strani (lijeva crvena linija). Vrijednost 0,58 mm očita se na mjestu gdje se gornja i donja crtica poklapaju (desna crvena linija) mini|lijevo|250px Skala mehaničkog noniusa je podijeljena obično na deset jednakih dijelova i pomicanjem klizača u krajnje lijevi položaj poklapaju se nulta oznaka na milimetarskoj i skali noniusa. Duljina skale noniusa je za točno 1 milimetar kraća od određene duljine milimetarske skale. Pomicanjem noniusa desetinku milimetra udesno poklopit će se oznaka 1 noniusa s crticom koja označava 5 mm na milimetarskoj skali. Prema tome, oznaka 1 noniusa je pomaknuta 0,1 mm od oznake za 5 mm na milimetarskoj skali, oznaka 2 noniusa 0,2 mm od oznake za 10 mm na milimetarskoj skali, i tako dalje. Pomakom klizača n/10 milimetra udesno, n-ta će se podjela noniusa poklopiti s jednom od podjela na milimetarskoj skali. Ukoliko želimo dobiti mjerilo preciznosti bolje od desetinke milimetra, skala noniusa se podijeli na više dijelova.
Pomične mjerke izrađuju se u točnosti:
Osim mehaničke pomične mjerke, danas se izrađuju pomične mjerke s mjernom urom i pomične mjerke s digitalnim pokazivačem mjere.
Kada s pomičnom mjerkom mjerimo unutarnju mjeru (npr. unutrašnji promjer cijevi), na očitanu mjeru treba dodati + 10 mm! To je zato jer debljina šiljaka za mjerenje unutarnjih dimenzija iznosi 10 mm.
Jedna od posebnih konstrukcija pomične mjerke je dubinomjer. Njega koristimo za mjerenje dubine, a postoji i posebna izvedba za mjerenje dubine utora za pero i klin.
Crni Lazi
Crni Lazi su naselje u Hrvatskoj u sastavu Grada Čabra. Nalaze se u Primorsko-goranskoj županiji.
Zemljopis
Sjeverno-sjeverozapadno je Brinjeva Draga, sjeverno-sjeveroistočno su Ravnice, sjeveroistočno su Makov Hrib, Parg, Prhutova Draga, Srednja Draga sjeveroistočno su Tropeti, Čabar, Gornji Žagari i Vrhovci, jugoistočno su Lazi, Ferbežari, Tršće, Kraljev Vrh i Selo.
Marko Todorović
Marko Todorović (Lajkovac,Bogovađa, 2. jun 1929. - Beograd, 29. avgust 2000.) je bio srpski i jugoslovenski glumac. Slavu je stekao ulogom Milana Todorovića u serijalu „Lude godine“. U nekoliko partizanskih filmova igrao je ulogu Josipa Broza Tita.
Santa Rita, Urique
Santa Rita je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chihuahua, u opštini Urique.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 817 m.
Sinkakaius
Sinkakaius (Sinkaquaiius), /"between people"/ pleme iz grupe kontinentalnih Salishana naseljenih između rijeke Columbia i Grand Couleeja u Washingtonu. Sinkakaiusi su nastali od pripadnika bandi Tukoratum (koji pripadaju u Sinkaietke) i .tskowa'xtsEnux (iz grupe Sinkiuse). Sinkakaius Indijanci zajedno sa plemenima Sinkiuse, Chelan, Methow i Wenatchi ponekad se klasificiraju u tzv. Columbia Indijance koji sami sebe kolektivno nazivaju Sinseloxw’i’t (ili “big river people”), čiji članovi danas poglavito žive na rezervat Colville.
Sistemski inženjering
desno|mini|280x280px|Sistemske tehnike inženjeringa se koriste u složenim projektima: dizajn letelice, dizajn računarskog čipa, robotika, softver za integraciju i izgradnju mosta. Sistemski inženjering koristi niz alata koji uključuju modelovanje i simulaciju, analizu potreba i planiranje za upravljanje kompleksnosti.
Sistemski inženjering je interdisciplinarna grana inženjeringa koji se fokusira na to kako da dizajniraju i upravljaju kompleksnim inženjeringom sistema nad svojim životnim ciklusima. Pitanja kao što su zahtevi inženjeringa, pouzdanost, logistika, koordinacija različitih timova, testiranje i evaluacija, održavanje i mnogim drugim disciplinama potrebnim za uspešan razvoj sistema, projektovanje, implementaciju, i krajnja dekomisija postaju teže kada se radi o velikim ili složenim projektima. Sistemski inženjering se bavi radnim procesima, metode optimizacije, i alata za upravljanje rizicima u takvim projektima. Ona preklapa tehničke i ljudske-centrirane discipline kao što su automatika, industrijsko inženjerstvo, inženjering softvera,organizacione studije i upravljanje projektom. Sistemski inženjering osigurava da se svi verovatno aspekti projekta ili sistema smatraju, i integrisani u jednu celinu.
Proces sistemskog inženjeringa je proces otkrića da je prilična razlika od proizvodnog procesa. Postupak proizvodnje je fokusiran na aktivnosti koje se ponavljaju i postižu kvalitetne rezultate sa minimalnim troškovima i vreme. Inženjerski procesi moraju početi otkrivanjem stvarnih problema koje treba rešiti, i identifikovati najverovatniji ili najveći uticaj propusta koji se mogu javiti - sistemski inženjering podrazumeva pronalaženje elegantnih rešenja za ove probleme.
Istorija
Kada više nije bilo moguće da se oslanjaju na evoluciju dizajna da se poboljša na sistemu i postojeći alati koji nisu dovoljni da zadovolje rastuće potrebe, nove metode počele su da se razvijaju. Nastavak evolucija sistema inženjeringa obuhvata razvoj i identifikaciju novih metoda i tehnika modeliranja. Ove metode mogu pomoći u boljem razumevanju i kontroli projektovanja i razvoja inženjerskih sistema dok rastu složeniji. Popularni alati koji se često koriste u kontekstu sistema inžinjeringa su se razvili tokom ovog vremena, uključujući USL, UML, QFD, i IDEF0.
Godine 1990, profesionalno društvo za inženjering sistema, Nacionalni savet za Sistemski Inženjering (INCOSE), osnovan od strane predstavnika iz nekoliko američkih korporacija i organizacija. INCOSE je stvoren da se pozabavi potrebama za poboljšanjima u sistemima inženjerske prakse i obrazovanju. Kao rezultat raste učešće od sistema inženjera izvan SAD, naziv organizacije je promenjen u Međunarodni savet za Sistemski Inženjering (INCOSE) 1995. godine. Škole u nekoliko zemalja nude diplomske programe u sistemima inženjeringa i opcije kontinuirane edukacije su dostupne za bavljenje inženjera.
Koncept
Sistemski inženjering označava samo pristup i, odnedavno, disciplinu u inženjeringu. Cilj obrazovanja u sistemima inženjeringa je da ozvaniči različite pristupe jednostavno i na taj način, identifikuje nove metode i istraživanja mogućnosti slične onoima koji se javljaju u drugim oblastima inženjeringa. Kao pristup, sistemski inženjering je holistički i interdisciplinaran u svom ukusu.
Poreklo i obim tradicije
Tradicionalni obim inženjeringa obuhvata konceptualni, dizajn, razvoj, proizvodnju i rad fizičkih sistema. Sistemski inženjering, kako je prvobitno zamišljen, spada u ovoj oblasti. "Sistemski inženjering", u tom smislu tog pojma, odnosi se na prepoznatljiv skup koncepata, metodologija, organizacionim strukturama (i tako dalje) koji su razvijeni da se sastanu sa izazovima inženjerskih efikasnih funkcionalnih sistema bez veličine i složenosti u vremenu, budžet, i drugih ograničenja. Apolo program je vodeći primer sistemskog inženjerskog projekta.
Evolucija u širem obimu
Upotreba "inženjerskog sistema" term evoluirao tokom vremena da prihvate širi, holistički koncept "sistema" i inženjerskih procesa. Ova evolucija definicije je bio predmet kontroverzi u toku, a termin nastavlja da važi za oba užem i širem obimu.
Tradicionalni sistemski inženjering je viđen kao grana inženjerstva u klasičnom smislu, odnosno, kako se primenjuje samo na fizičkom sistemu, kao što su svemirske letilice i aviona. U skorije vreme, sistemski inženjering je evoluirao u povede na širem značenju, posebno kada su ljudi videli da je kao neophodna komponenta sistema. Checkland, na primer, obuhvata šire značenje sistema inženjeringa navodeći da se "inženjering '" može pročitati u opštem smislu, možete inženjerski sastanak ili politički sporazum. "
Holistički pogled
Sistemski inženjering fokusira na analizu i izazivanje potreba i potrebna funkcionalnost početkom u razvojnom ciklusu, dokumentovanje zahteva, a zatim nastaviti sa sintezom dizajna i validaciju sistema, a imajući u vidu kompletan problem, sistemski životni ciklus. Ovo uključuje potpuno razumevanje svih zainteresovanih strana, uključenih. Oliver i sar. tvrde da se proces sistemskog inženjeringa može rastaviti u U okviru Oliver modela, cilj procesa upravljanja je da se organizuje tehnički napor u životnom ciklusu, dok tehnički proces uključuje procenu dostupnih informacija, definisanje mera efektivnosti, da se stvori model ponašanja, stvori model strukture, vrši trade-off analiza i kreiranje sekvencijalnog izgradnje & test plana.
U zavisnosti od njihove primene, mada postoji nekoliko modela koji se koriste u industriji, svi oni imaju za cilj da identifikuje odnos između različitih faza gore navedenih i ugraditi povratne informacije. Primeri takvih modela uključuju Vodopad model i VEE model.
Interdisciplinarna oblast
Razvoj sistema često zahteva doprinos različitih tehničkih disciplina. Obezbeđivanjem sistema (holistički) pogled na razvojne napore, sistemi inženjeringa pomažu kalupu svih tehnički doprinosa u jedinstvenom timskom radu, formirajući strukturiran proces razvoja koji proizilazi iz koncepta do proizvodnje u rad i, u nekim slučajevima, do prestanka i odlaganja. U sticanju, holistički integrativna disciplina kombinuje doprinose i balansira kompromise između troškova, rasporeda i performanse uz održavanje prihvatljivog nivoa rizika koji pokriva čitav životni ciklus stavke.
Ova perspektiva je često replicirana u obrazovnim programima, u tom sistemu inženjeringa kursevi se uče od fakulteta iz drugih inženjerskih odeljenja, koji pomažu stvaranje interdisciplinarnih okruženja.
Upravljanje kompleksnosti
Potreba za sistemskim inženjeringom nastala sa porastom kompleksnosti sistema i projekata, zauzvrat eksponencijalno povećava mogućnost komponenti trenja, i stoga nepouzdanost dizajna. Kada je reč u ovom kontekstu, složenost obuhvata ne samo inženjerske sisteme, već i logičnu ljudsku organizaciju podataka. U isto vreme, sistem može postati složeniji zbog povećanja veličine kao i sa povećanjem u iznosu podataka, varijabli, ili broja oblasti koje su uključene u dizajnu.Međunarodna svemirska stanica je primer takvog sistema. mini|300x300px|[[Međunarodna svemirska stanica je primer velikog kompleksnog sistema koji zahteva sistemski inženjering.]] Razvoj pametnije kontrolnih algoritama, mikroprocesora, dizajna i analize sistema zaštite životne sredine i spadaju u delokrug sistema inženjeringa. Sistemski inženjering ohrabruje korišćenje sredstava i metoda da bolje razumeju i upravljanje kompleksnosti u sistemima. Neke primere ovih alata možete videti ovde: Uzimajući interdisciplinarni pristup inženjerskih sistema je inherentno složen jer se ponašanje i interakcije između komponenti sistema nisu uvek odmah dobro definisane ili razumne. Definisanje i karakterizaciju ovakvih sistema i podsistema i interakcije među njima je jedan od ciljeva sistema inženjeringa. Pri tome, jaz koji postoji između neformalnih uslova korisnika, operatorima, marketing, organizacija i tehničkim specifikacijama mogu se uspešno premostiti.
Obim
levo|mini|400x400px|Obim sistemskih inženjerskih aktivnosti Jedan od načina da se razume motivacija sistemskog inženjeringa je da ga vide kao metod, ili praksu, da identifikuje i poboljša zajednička pravila koja postoje u raznim sistemima. Imajući ovo u vidu, principe sistemskog inženjeringa - holizma, vanrednog ponašanja, granice, - Može se primeniti na bilo koji sistem, kompleks ili na drugi način, pod uslovom sistemskog mišljenja je zaposlen na svim nivoima. Pored odbrane i vazduhoplovstva, mnoge kompanije informacija i tehnologije zasnovane, na razvoj softvera firme i industrije u oblasti elektronike i komunikacije zahtevaju sistemske inženjere kao deo njihovog tima.