cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fritz Haber
Tvorac nemačkog hemijskog oružja
Utvrdio je da izlaganje malim koncentracijama smrtonosnih gasova ima isti efekat kao izlaganje velikim koncentracijama kratko vreme. Formulirao je matematički odnos između koncentracije gasova i vremena izloženosti. Taj odnos je postao poznat kao Haberov zakon. Haber je branio hemijski rat tvrdeći da je smrt ista, ma kojim sredstvom se do nje došlo. Tokom 1920-ih godina naučnici, koji su radili u njegovom institutu razvili su cijanidni gas Ciklon B, koji se koristio kao insekticid, a kasnije se koristio u nemačkim koncentracionim logorima.
Emigracija
Želeo je da bude potpuno prihvaćen u Nemačkoj kao Nemac. Pokrstio se i prestao da bude Jevrejin po veri. Pomogao je nemačke ratne napore u Prvom svetskom ratu. Ipak bio je prisiljen da 1933. emigrira iz Nemačke. Nije mogao da shvati da njegov ogroman doprinos nemačkoj ratnoj mašineriji nije bio dovoljan. Preselio se u Kembridž u Engleskoj, gde je boravio nekoliko meseci, pa je onda otišao u Rehovot u Palestini (danas Izrael). Nije se više nigde stalno nastanio. Umro je u Bazelu 1934. Njegova druga žena i deca su takođe emigrirali. Mnogi njegovi rođaci su završili u koncentracionim logorima, u kojima se naveliko koristio Haberov gas Ciklon B.
Cvrčci
Rasprostranjenost
Područje oko Sredozemnog mora, sjeverno do Beča; prije i u južnoj Njemačkoj.
Životni prostor i način života
Žive u vrtovima i parkovima. Ispuštaju ritmičke, prodorne zvukove, posebno za vrućih popodnevnih sati. Zadržavaju se najčešće na granama. Zbog zaštitne boje tijela se teško primjećuju.
Prehrana
Hrane se biljnim sokovima.
Razmnožavanje
Čvrstom kratkom leglicom polažu jaja u koru niskih drvenastih biljaka. Izležene ličinke padaju na tlo, zavlače se u zemlju i sišu sok iz korijenja. Nakon godine dana izvlače se iz zemlje kao odrasli kukci.
Han Xuan
Han Xuan ili Xun Han (151–210) bio je kineski velikodostojnik, poznat kao guverner Changshaa u vrijeme kraja dinastije Han i na početku perioda Tri kraljevstva. Bio je potčinjen Liu Biaou, guverneru provincije Jingzhou, te ga služio tri godine. Nakon Liu Biaove smrti su sjeverni dio provincije podijelili njegovi sinovi Liu Qi i Liu Cong, dok je južni dio podijeljen između četiri guvernera - Zhao Fana, Jin Xuana, Liu Dua i Han Xuana. Tada je Changsha postao de facto nezavisna država i uživao relativan mir sljedeće dvije godine, sve dok ga je nije napao i na kraju anektirao Liu Bei, osnivač države Shu. Han Xuan, na nagovor svog generala Huang Zhonga Liu Beiju nije pružio nikakav otpor, te je počeo služiti novom gospodaru.
U Romansi Tri kraljevstva fiktivni lik Han Xuana je poginuo prilikom pokušaja da Liu Beiju pruži otpor, odnosno ubijen je od Wei Jana.
August (rimski car)
August ili Cezar August (lat. IMP·CAESAR·DIVI·F·AVGVSTVS, 23.9. 63. pne. – 19.8. 14. n.e.), u ranom životu poznat kao Gaj Oktavije, a nakon posvojenja od strane Gaja Julija Cezara koji mu je bio praujak (unuk Cezarove sestre Julije) i kao Gaj Julije Cezar Oktavijan bio je rimski vojskovođa i državnik koji je postao prvi rimski car. Nakon njega su se svi rimski carevi nazivali "Cezar August".
Bezpogovorno historijski ocijenjen kao jedan od najvećih rimskih careva. Premda su njegovim dolaskom na vlast očuvane dotadašnje forme Rimske Republike, vladao je autokratski preko 40 godina kao jedini i nikom odgovorni gospodar moćnog Rima. U zasluge mu se, između ostalog, ubraja to što je priveo kraju gotovo stogodišnje razdoblje građanskih ratova i donio Rimu mir (Pax Romana), razvoj i prosperitet, te udario temelje rimskoj imperijalnoj veličini. Imenom Oktavijan, u povijesti je ostao poznat pod imenom August, što je ustvari titula koju mu je dodijelio Senat 27. pne., a znači Uzvišeni, pa se u historiji uvriježilo da se tim činom, ta godina računa i kao početak Rimskog Carstva.
Nasljednik Cezara
thumb|thumb|330px|Rimski novac napravljen 41 god. pne. Na jednoj strani je slika [[Marko Antonije|Marka Antonija, a na drugoj mladog Augusta]] August je rođen u Rimu, pravim imenom Gaj Oktavije Turin (lat. Gaius Octavius Thurinus). Njegov otac, također Gaj Oktavije, potječe iz čestite, iako ne previše istaknute obitelji, a bio je na funkciji namjesnika Makedonije prije smrti 59. pne. Njegova majka Acija bila je nećakinja tada rimskog vojskovođe, a kasnije i diktatora, Gaja Julija Cezara, kćer njegove sestre Julije.
Nakon očeve smrti njegova majka se udala za Lucija Marcija Filipa, koji će gotovo odmah nakon vjenčanja postati konzul. O svom "novom" ocu budućem caru će ostati samo lijepe uspomene što nam je potvrđeno od njegovih raznih darovnica i poklona ostarjelom očuhu nakon što je Oktavijan preuzeo vlast u Rimu. Kada je imao 12 godina preminula mu je baka Julija i budući August je imao čast održati govor. To je izvršio tako dobro da ga je zamijetio bakin brat Julije Cezar koji je tada bio bez djece. Kada se 49. godine prije nove ere Cezar pobunio i osvojio Rim on poziva Augusta i daje mu prve državne dužnosti iako on ima samo 15 godina. Dvije godine potom (46. pne.) Cezar ga poziva da mu se pridruži na vojnoj kampanji u Hispaniji. Tijekom puta Oktavijanov brod je potonuo, a on sam, s malenim brojem preživjelih, dospio je na neprijateljsko područje. Njegov uspješan proboj do Cezara je iznenadio rimskog diktatora u čijim je očima August naglo porastao. Nakon tamošnje pobjede i povratka u Rim, Julije Cezar shvaćajuči nužnost daljnjeg školovanja svog potencijalnog nasljednika šalje ga zajedno s političkim talentiranim Gajom Mecenom i vojno talentiranim Agripom na područje današnje Albanije. Tamo Oktavijan dobiva posljednji poklon od praujaka Julija Cezara kada ga ovaj 44 godine pne. proglašava drugim čovjekom u državi (glavni pomoćnik rimskog diktatora). Nedugo potomu Oktavijanov dobročinitelj biva ubijen.
Protivno savjetima majke i tamo prisutnih vojnih časnika August na vijest o Cezarovoj smrti ide u Italiju kako bi preuzeo "očevo" nasljedstvo pošto ga je ovaj proglasio svojim glavnim nasljednikom. Njegov dolazak je bio pozdravljen od Senata koji se nadao ovog mladića, "sina" i nasljednika u vojsci popularnog Cezara upotrijebiti protiv vojski cezarovih ubojica i Antonija. Na opće iznenađenje senatora August će tijekom sljedećih 14 godina najprije izigrati njih, potom cezarove ubojice Kasija i Bruta, vlastite suradnike Seksta Pompeja i Lepida, a na kraju i samog proslavljenog generala Marka Antonija.
Augustove najznačajnije titule
thumb|left|thumb|80px|Kip Augusta iz 30. pne. Dok je tijekom građanskog rata Oktavijan bio nemilosrdan prema protivnicima što je dovelo do stvaranja mržnje običnog stanovništva prema okrutnom vođi nakon pobjede on postaje milostiv davajući oproste gotovo svima (Cezarion je bio izuzetak). Kao veliki političar on tada zna da treba pridobiti srca stanovništva kako bi mogao nastaviti vladati.
Prve tri godine nakon rata Oktavijan, koji se još od doba svoga testamentarnog usvajanja voli nazivati Cezar (zbog propagandne snage ovog imena), nastavlja vladati kao tijekom rata s minimalnim obzirom na kršenje zakona. Tada 27. godine prije nove ere na iznenađenje stanovništva on vraća Senatu kontrolu nad vojskom i provincijama. To davanje ipak nije bilo bez garancija pošto je te, kao i prethodnih godina, Oktavijan bio konzul, što ga je činilo praktički nedodirljivim. Također njegova politička baza se i dalje nalazila među bespogovorno vjernim vojnicima kao i svima onima koji su imali ekonomske ili političke koristi od njega tijekom građanskog rata.
Da bi se riješila ova situacija tijekom siječnja 27. pne. Senat Oktavijanu daruje titule Augustus i Princeps. U prijevodu značenje prve je uzvišeni, a druge prvak. Prije Oktavijana titulu Princeps su dobivali stariji, veoma poštovani senatori čija imena su se uvijek pisala prva u popisima članova Senata. Također se ova titula davala osobama koje su se iskazale u služenju države. Zbog ta dva razloga on je zavolio te titule kao i treću, onu imperatora, koja se do tada koristila samo za vojne pobjednike, a koju je Oktavijan zaslužio tijekom građanskog rata. Kako je na kraju trebao ipak izabrati u službenim dokumentima izdanim nakon 27. pne. kao njegovo ime se uvijek navodi Imperator Caesar August.
Nakon smrti pontifexa maximusa (vrhovnog svećenika) Marka Lepida 13. pne. Oktavijan dobiva i ovu titulu koja će se dodjeljivati svim rimskim carevima do 376. godine kada prelazi u ruke papa koji je imaju sve do današnjih dana.
Novi politički sistem
thumb|thumb|200px|Kip Augusta u svojstvu državnog vladara. Glava kipa je iz perioda 30 - 20 pr. n. e. dok je tijelo iz drugog vijeka Kada je 27. pne. August prepustio sve položaje koje je držao od doba građanskog rata (osim onog konzula) Senat se našao u nedoumici što učiniti, tako da jedina njegova konkretna odluka postaje vraćanje svom vladaru svih njegovih položaja. Bez obzira na potpunu kontrolu države Oktavijan August u potpunosti shvaća da ga niti narod niti Senat neće prihvatiti kao nekog istočnog apsolutističkog monarha nego da postoji nužnost stvaranja dogovora o podjeli vlasti kako bi se sačuvao privid opstanka republike.
U dogovoru koji će uslijediti August priznaje Senat kao najviši državni organ od kojeg potječe sva vlast u Rimu. Da to ne bi ostale samo prazne riječi, princeps (u ovom slučaju August) će dobivati vremenski ograničen mandat vladanja. Nakon isteka perioda za koji je bio izabran Senat ima ovlast izglasati novi mandat dotadašnjem princepsu ili postaviti nekog drugog na tu dužnost. Također u slučaju smrti princepsa, bez obzira na njegov testament, on neće dobiti svog nasljednika do trenutka kada ga Senat izabere. Posljednja točka ovih Augustovih ustupaka postaje mogućnost Senata da bilo kada opozove princepsa. Tu mogućnost će kasnije iskoristiti rimski Senat kako bi opozvao mandat dan Neronu i Maksiminu
Narod
thumb|thumb|200px|Kip Augusta u svojstvu vrhovnog svećenika ([[Pontifex Maximus)]] Rimski narod je istinski volio svoga Augusta. Za tu ljubav možemo naći više nego dovoljno razloga koje je ovaj politički spretan vladar stvarao. Te manipulacije možemo vidjeti još tijekom građanskog rata kada 32 godine pr. n. e. August protuzakonita dolazi do testamenta Marka Antonija kako bi dobio narodno podršku za svoj rat. Kako je u testamentu pisalo da rimski heroj i general Marko Antonije želi biti pokopan uz egipatsku kraljicu Kleopatru narod ga je u afektu proglasio izdajnikom i zakunuo se na vjernost Augustu (a ne rimskoj državi !!) Nakon pobjede u ratu i dolaska mira malo iz straha zbog njegovih okrutnosti tijekom rata, malo iz zahvalnosti za ponovni dolazak mira prvi put nakon 20 godina Senat i narod mu je dodjeljivao bezbroj titula. Neke od njih je prihvaćao nakon prvobitno žestokog odbijanja, dok je druge definitivno odbio čime uspijeva stvoriti sliku sebe kao skromne osobe koja se žrtvuje za državu.
Tu sliku on je htio uvijek zadržati znajuću veoma dobro da mu daje popularnost u narodu. U skladu s tom politikom nakon obje drastične ustavne promjene u njegovu korist 27 i 23. pne. on bi napustio Italiju i krenuo u inspekciju provincija dok se stvari ne slegnu.
Osim tih čisto političko-manipulativnih igara August je stvarno radio za boljitak svog stanovništva. Nakon što mu je Senat dao upravljanje dostavom hrane za Rim glavni grad više nije imao nikakve probleme po tom pitanju. Gradnja velikog broja cesta, vodovoda i termi tijekom njegove vladavine je također svima upadala u oči. Tu dužnost kao i mnoge slične on je prihvatio "protivno svojim željama" tek kada mu ih je Senat uvalio zbog nedostatka novca. August s druge strane je veoma rijetko patio od toga pošto ima potpunu političku i ekonomsku kontrolu nad Pirinejskim poluotokom, Bliski Istokom, Egiptom i Galijom. O svim tim važnijim radovima koje financira iz "vlastitog džepa" on izdaje malene novine kako bi stanovništvo za njih znalo. Sličnu sudbinu doživljavaju i financijske krize kada državi zatreba novca o čemu su nam i ostali zapisi. S druge strane nigdje se ništa ne navodi o trenucima kada on posuđuje novac od države...
Svi ti razlozi zajedno dovode postepeno među običnim pukom do mistifikacije Augusta kojemu se kasnije i dodjeljuje titula oca domovine. S druge strane zbog mira i naglog ekonomskog procvata tijekom njegove vladavine za epohu 30 pr. n. e. - 14 n.e. se zna upotrijebiti i pojam Pax Augusta.
Veliki nepotist
Bez obzira na velike političke sposobnosti, August je bio nepotist. U njegovom pogledu na svijet nakon Cezara uvijek mora biti Cezar. Ta sklonost se počela ukazivati još početkom njegove vladavine kada on 25. pne. udaje svoju jedinu kćer Juliju za Marcela, sina svoje sestre Oktavije, koji tako uskoro postaje njegov nasljednik. Nakon njegove smrti tu dužnost preuzima general Marko Vipsanije Agripa, veliki Augustov prijatelj iz doba građanskog rata. Kada su nakon Marcelove smrti nove generacije iz njegovog obiteljskog kruga postale punoljetne one dobivaju sve najpopularnije državne dužnosti kako bi postali poznati. Jedina po njih negativna pojava tog Augustovog razmišljanja je nužnost ženidbe unutar obiteljskog kruga. Tako 20. pne. Agripa i budući car Tiberije (sin Augustove žene Livije) dobivaju zadatak ići u istočne provincije kako bi prisilili Parte da vrate obilježja rimske vojske osvojena tijekom Krasovog debakla 53. pne. Nakon uspješno obavljenog posla Tiberije se morao oženiti za Agripinu kćer poslije čega postaje slavni general koji osvaja Alpe zajedno sa svojim bratom Druzom (koji je oženio kćer Augustove sestre). Augustov očekivani nasljednik Gaj Cezar je također bio prisiljen oženiti se za potomkinju careve sestre Oktavije. Neupitna činjenica za posljednjih 30 godina vladavine ovog cara postaje da nitko ne može držati popularne državne dužnosti ako ne spada u njegov obiteljski krug.
Jedini konkretni debakl ove politike postaje političar i general Var, unuk Augustove sestre Oktavije, koji je također oženio unuku od Oktavije. Ovaj general će 9. biti potpuno potučen od Arminija tijekom bitke u Teutoburškoj šumi kada će izginuti 3 rimske legije.
Carska obitelj i kult cara
Počevši od Augusta uvedena je još jedna novina, koja je ranije bila nezamisliva i potpuno strana republikanskom uređenju, naime prijelaz na nasledni oblik vlasti. August je pobjedu izvojevao dijelom i zato što je bio Cezarov nasljednik, pa je i sam pokazivao znatnu brigu oko vlastitoga nasljednika. Članovi carske obitelji su bili u privilegiranom položaju i dodjeljivane su im raznovrsne političke i vojne dužnosti. August nije imao muških potomaka, a unutarnje intrige, naročito oko njegovog nasljednika, u kojima je glavnu ulogu imala njegova treća žena Livija, bile su daleko od službeno proklamiranih etičkih vrednosti.
Za neprocjenjivi dar mira mnogi pojedinci, pa čak i cijele zajednice, u Italiji i drugde, spontano su izražavali svoju zahvalnost obožavajući Augusta i njegovu obitelj kao božanstva. Međutim, i zvanično je ohrabrivan kult cara kao fokusa zajedničke lojalnosti u šarolikom carstvu. Da bi se naglasila prevlast Italije, u provincijama je zvanični kult bio posvjećen Romi i Augustu (Roma et Augustus). Kada je trebalo slaviti taj kult, predstavnici provincijskih zajednica sastajali bi se na skupštini (consilium provinciae) i odande ponekad, pored poruka zahvalnosti, caru upućivali i žalbe. Ovaj je sistem nastao u istočnim oblastima, gdje je odavno postojao običaj da se vladari obasipaju božanskim počastima. Na zapad se širio veoma sporo, ali je 12. godine st.e. u galskom gradu Lugdunu postojala skupština za tri carske provincije u Galiji. U Italiji je zvanični kult bio posvjećen Augustovom geniju (genius Augusti), a u samom je Rimu bio spojen sa kultom duha predaka (Lares compitāles). Njegovi glavni sveštenici (sevĭri Augustāles) bili su obično oslobođenici. I senat i car imali su vrhovnu kontrolu nad tom ustanovom: senat je mogao odbiti posthumnu deifikaciju cara (njegovo proglašenje za božanstvo), a car je mogao prihvatiti ili odbiti prijedlog iz neke provincije da se ustanovi kult cara ili da se izgradi hram za taj kult, te predloge oko obrednih detalja.
Res gestae divi Augusti
August se okušao i u književnosti: prema antičkim svjedočanstvima, napisao je jednu manju pjesmu, zbirku epigrama i druga manja djela, ali nam se ništa od toga nije sačuvalo. Za istoriju rimske književnosti od velike je važnosti njegov autobiografski spis u kojem je opisao svoja politička i vojna djela. Taj je spis bio uklesan pred carevim mauzolejem u Rimu, odakle je prepisivan i postavljan po mnogim gradovima Carstva. Jedan takav prepis otkriven je 1555. godine u Ankari, pa mu odatle i naziv Spomenik iz Ankare (Monumentum Ancyranum). Za njegovo je otkriće bio zaslužan i hrvatski humanist Antun Vrančić. Drugi mu je naziv, po samoj sadržini, Djela božanskog Augusta (Res gestae divi Augusti).
Procvat kulture i umjetnosti
Dugotrajno razdoblje mira u doba Augustove vladavine veoma se povoljno odrazilo na razvoj kulture i umjetnosti. U to doba svoj najveći procvat doživljava rimska književnost, napose poezija. Jedan od bliskih Augustovih prijatelja bio je bogati vitez Gaj Cilnije Mecenat, koji je kao veliki ljubitelj umjetnosti uviđao i njenu propagandnu snagu u slavljenju careve politike. On je oko sebe okupio i materijalno pomagao krug pjesnika, među kojima su bila imena iz samog vrha cijele rimske književnosti: Vergilije, Horacije i dr. U to vrijeme stvaraju Tibul, Propercije i Ovidije, te istoričar Tit Livije. Nastavljajući se s jedne strane na sopstvenu tradiciju, a s druge strane prihvatajući utjecaje grčke umjetnosti, književnost toga doba se u spokoju »augustovskoga mira« (pax Augusta) razvila do svoga vrhunca, pa se to razdoblje obično i naziva »zlatnim vijekom« rimske književnosti. Autori u svojim delima često veličaju Augusta i njegovu vladavinu slaveći stare ideale koje je August želeo obnoviti svojim političkim programom.
Vojska i vanjska politika
Ta efikasna politika tijekom rata se nije mogla provoditi bez građanskih ratova pošto su svi veterani tražili zemlju u Italiji, a ne nekoj "zabačenoj" provinciji. Kako bi se to riješilo August osniva prvi mirovinski fond u povjesti. Po njemu vojnici su trebali služiti između 16 i 20 godina nakon čega bi im se iz carevog mirovinskog fonda kupilo zemljište. Tim potezom lojalnost svih vojnika je vezana uz cara pošto su znali da ih za lojalno služenje na kraju čeka nagrada.
Ipak niti s tim "poklonom" August nije mogao biti potpuno siguran tako da se osnovna vojna politika cijele njegove vladavine svela na smanjivanje vojnih snaga na najmanju moguću mjeru. Nigdje se to nije bolje prikazalo nego u trenutku završetka građanskog rata. Jednim potezom pera on smanjuje broj rimskih legija s 60 na 28 smanjujući tako istovremeno financijski pritisak na državni budžet.
S tako smanjenim vojnim snagama Augustu neki veliki budući ratovi više nisu bili interesantni. To je najbolje prikazano 4. godine kada njegov unuk i prestolonasljednik Gaj Cezar umire od rane koju mu je izdajnički nanio partski oficir tijekom mirovnih pregovora. Bez obzira na to August potvrđuje mirovni sporazum. S takvom vojnom situacijom on u vanjskoj politici vodi samo "nužne" ratove čiji cilj postaje zaokruživanje rimskog teritorija. U skladu s takvom politikom rimska vojska osvaja posljednja nezavisna brdovita područja Pirineje, Alpe, obalni dijelovi Afričke obale Sredozemnog mora, dio Male Azije nakon čega je Sirija dobila kopnenu vezu s Dardanelima. Jedina dva "ozbiljnija" projekta ove vladavine što traje 45 godina su osvajanje onoga što će postati rimska provincija Dalmacija (čime se Italija kopnenim putem povezala s Grčkom) i pokušaj pomicanja granice s rijeke Rajne na Elbu. Nakon Varove katastrofe taj projekt će do kraja Augustove vladavine biti stavljen na čekanje.
Kako bi nadoknadio nedostatak vlastitih vojnika u zaštiti Rimskih granica Oktavijan je izmislio posebni okvir vanjske politike. Malena vazalna kraljevstva tijekom njegove vladavine neće biti anektirana nego zadržavaju ograničenu samostalnost. Cilj te politike je bila podjela obrambenog tereta s tim državicama. Takvih državica je bilo mnogo ali kao najpoznatiji primjeri u povjest su ušli Mauritanija, Judeja i Tracija koji su čuvali sjeverno-afričku, azijsku i balkansku granicu Carstva.
Ostavština
Gledajući iz današnje perspektive, August je otac današnje europske civilizacije (kao što je Ćin Ši Huangdi za kinesku). Prije njegove vladavine, rimska država se nalazila gotovo 100 godina u socijalnim nemirima, građanskim ratovima i pod vlašću raznih diktatora (Gaj Marije, Sula, Cezar). Toj politički oronuloj tvorevini on je svojim reformama dao još mnogo godina života. U današnjem političkom smislu najvažnija posljedica njegovih reformi je preživljavanje ideje da vlast potječe od naroda (republikanska ideja) pošto je ona bila osnova njegovog političkog sustava. Ako gledamo utjecaj njegovih reformi na svakodnevni život ljudi, njegova ostavština su policija, vatrogasci i mirovinsko osiguranje pošto su oni osnovani tek tijekom njegove vladavine.
Gledajući iz Augustove perspektive nasljednici nisu shvaćali potrebu de jure političke ravnoteže između autokratske vladavine i stare republike. On je samostalno vladao 41 godinu (27. pne. - 14.), a svi njegovi potomci će biti likvidirani u sljedećih 54. Princepsi koji dolaze nakon njega su postepeno uništavali njegov politički program svojim neshvaćanjem situacije. Tiberije odustaje od nužnosti stalnog reizbora kako bi se zadržao republikanski privid, Kaligula želi postati i de facto apsolutistički vladar, a Klaudija izabire vojska namjesto Senata, dok Neron toliko troši državno blagajnu i uništava državu da je nakon njega završila vladavina cijele Julijevsko-Klaudijevske dinastije. Također svojim reformama budući carevi uvećavaju rimsku vojsku narušavajući tako ravnotežu civilne i vojne administracije što će rezultirati generalima koji se bore za carsku krunu (kriza 3 vijeka). Bez obzira na koji način će budući carevi dolaziti na vlast oni će kao svoju titulu uvijek uzimati Augustovo ime.
Smrt
Osjećajući da mu se bliži kraj života August je tijekom proljeća 14. godine donio odluku o nasljeđivanju. No, ta odluka trebala je biti donesena suptilno tako da se narod ne prepadne autokracije monarhije. Narod je htio da on za svog nasljednika proglasi popularnog Germanika (sin Tiberijevog brata Druza), ali on je to djelomično odbio smatrajući da je on s manje od 40 godina premlad za najvišu državnu dužnost. Istovremeno željeći urediti nasljeđivanje države na duže razdoblje on za svog nasljednika proglašava Tiberija koji bi potom, prema dogovoru s Augustom, trebao postaviti Germanika za svog nasljednika. Tijekom kolovoza 14. godine Augustovo zdrastveno stanje se drastično pogoršalo pa je pozvan Tiberije kako bi kao nasljednik bio uz njega tijekom posljednjih dana života. August je preminuo 19. kolovoza 14. godine, a njegovo posljednje riječi su bile:
To je rekao jer je i u tom trenutku veoma dobro znao da je svojom glumom uspio prodati apsolutističku diktaturu republikanskom Rimu.
Nakon smrti August je bio kremiran, a njegovi posmrtni ostaci su stavljeni u Augustov mauzolej, a sam August je uvršten među bogove u panteon. Oni su se tamo nalazili sve do 410. godine kada su ih Goti tijekom pljačke grada razasuli.
Kako Rim tada bez obzira na današnje raširene pretpostavke i historijske interpretacije nije bio monarhija proći će gotovo mjesec dana prije nego što će Senat izglasati rezoluciju kojom Tiberije 18.9. 14. godine postaje novi car.
Kimball, Tennessee
Kimbol je grad u američkoj saveznoj državi Tenesi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.395, što je 83 (6,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
2,3,4,5-Tetrahidro-1,5-metano-1H-3-benzazepin
2,3,4,5-Tetrahidro-1,5-metano-1H-3-benzazepin je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 159,228 Da.
Schiucaz, Belluno
Schiucaz je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 18 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 507 m.
Bosjean
Božan je naselje i opština u istočnom delu centralne Francuske u regionu Burgonja, u departmanu Saona i Loara koja pripada prefekturi Luan.
Opština Žagubica
Opština Žagubica je opština koja pripada Braničevskom okrugu u Srbiji. prostire se na 760 km2 i u administrativnom pogledu skoro u potpunosti pripada području Homolja koje obuhvata 733 km2. Homolje i opština Žagubica predstavljaju manju geografsku oblast u istočnoj Srbiji, jasno ograničenu planinskim vencima sa svih strana.
Na osnovu popisa pokrajine Braničevo, iz 1467. godine u Homolju je bilo 18 sela sa 171 kućom. Od tog broja danas pod istim imenom postoje 5 naselja: Laznica, Osanica, Izvarica, Milatovac i Josanica; 5 pod drugim imenom (Sige, Suvi Do, Žagubica, Ribare, i Breznica); dok ostalih 8 naselja više ne postoje (Gospođince, Pesčanica, Preslab, Zagrađe, Gornja Bresnica, Košarna, Dolnji Cerkar i Libijan).
Naselje Žagubica je upravno, privredno, zanatsko, zdravstveno i školsko središte Homolja, odnosno istoimene opštine. Nalazi se na nadmorskoj visini od 315 m, i ima oko 4000 stanovnika.
Džingis-kan
mini|desno|Džingis kan Džingis-kan (1162-1227), (ime je katkad pisano Čingiz ili Čingis; pravim imenom Temudžin), mongolski osvajač, utemeljitelj najvećega kopnenoga carstva u historiji.
Rano doba
Sin poglavice maloga mongolskoga plemena, Temudžin je naslijedio titulu u 13. godini nakon što su mu pripadnici jednoga neprijateljskog plemena otrovali oca. Podaci o ranom razdoblju Temudžinova života potječu iz "Tajne povijesti Mongola", mongolskoga epa napisanoga oko 1250. Po tome izvoru, problematične vjerodostojnosti, no jedinom povijesnom vrelu na raspolaganju, članovi plemena su izabrali novoga poglavicu, a Temudžin i njegova majka su nastavili živjeti unutar plemenske zajednice, ali na marginama, jedva preživljavajući skupljanjem gomoljika i čuvanjem stoke. Po drugim je legendama Temudžin pao u ropstvo susjednoga plemena, no to je manje izgledno.
Rat protiv Kine
U to doba Kina je bila podijeljena u tri države: Hsi Hsia, Kin i Sung, kao i izolirana velikim kineskim zidom od nomadskih plemena na sjeveru. Uzroci za višegodišnji rat, u kojemu je Džingis kan napao s preko 60.000 konjanika prvo Hsi Hsia, a potom i Kin, a što je kulminiralo razaranjem Pekinga 1215 - nisu poznati. Često su navođene sljedeće teorije: mongolska je politika po svojoj naravi bila ekspanzionistička i militaristička, a došlo je i do prenapučenosti Mongolije pa nomadi nisu mogli osigurati opskrbu za život jer su bili na primitivnom stupnju društvenoga razvitka. Te tvrdnje su vjerovatno istinite, no do mongolske agresije je došlo, po svemu sudeći, uslijed više činitelja, a glavni je bio rastočenost i haos koji su vladali među zavađenim kineskim državama, a taj je moment iskoristio Džingis kan za osiguranje protiv potencijalnih kineskih intervencija - koje su bile neprestane u prethodnim desetljećima i stoljećima i stalno su "visile u zraku". Nomadi sa sjevera (Huni, proto-Mongoli, Tibećani) su u tisućljeću prije Džingis kanove invazije stalno ugrožavali bogatu i razvijenu kinesku civilizaciju. Sraz dvaju svjetova koji su supostojali uz stalnu svijest o prijetnji "onoga drugoga": nomadskoga temeljenoga na stočarstvu, pljački i ratovanju s jedne strane, te gradske civilizacije (hranjene napornim radom milionskoga seljaštva) sa svim rafinmanom hiljadugodišnje baštine koja je asimilirale mnoge vjerske, tehnološke i umjetničke tekovine-po svemu sudeći, bio je neminovan. Džingis kan je napao Kinu jer je dobro znao da će bilo koje od kineskih carstava napasti Mongole, čim bude mogla.
Džingis kan je krenuo u rat s oko 150.000 vojnika protiv 2 miliona neprijateljskih vojnika (to je najniža procjena- ostale govore o 3-5 miliona, i stanovništvu od preko 80 miliona). Rat koji je Džingis kan poveo protiv kineskih imperija, a koji je dokončao njegov unuk Kublaj kan 1279 osvajanjem cijele Kine, ima sve značajke genocida. Dovoljno je napomenuti da je Kina 1200., uoči mongolske invazije, imala oko 100 miliona stanovnika, a 1300, kada se već unekoliko demografski počela oporavljati- 60 miliona.
U ostalom pogledu, rat protiv kineskih država je bio plodotvoran: Džingis kan je preuzeo i usavršio kinesku vojnu tehnologiju i taktiku opsade gradove, uposlio mnoštvo kineskih inženjera i stručnjaka, te, najvažnije, uzeo za savjetnika siniziranoga Mandžurca Jeliu-Čutsaja, koji je mudrim savjetima spriječio daljnje širenje brutalnosti i humanizirajuće djelovao u smjeru očuvanja i zaštite kineskoga naroda i civilizacije općenito.
Rat protiv prednje Azije
Mongoli su, zavladavši Horezmijom, postavili marionetske upravitelje i nisu se puno miješali u život stanovništva. Nakon legendarnog i zastrašujućega govora u džamiji u Buhari (u koju je ujahao na konju i s govornice sebe proglasio bičem Božjim), Džingis kan se utaborio na području sadašnjega Irana, poslao svoga vojskovođu Subutaja u ekspediciju preko Kavkaza (u tom su izuzetnom pothvatu potučeni Rusi i njihovi saveznici Kumani), a u osvojenoj je zemlji uveo vjersku toleranciju, što je u praksi značilo toleriranje mazdaista i nestorijanskih kršćana. No, to je bio, uz mongolske privredne namete, fitilj koji je upalio općemuslimansku pobunu protiv mongolske vlasti i od njih favoriziranih vjerskih manjina. Stanovništvo velikih gradova je poubijalo ili istjeralo mongolske, ili od njih postavljene turske posade. Uslijedio je krvavi rat između mongolske vojske koja je brojala oko 100.000 ljudi i višemilionskoga stanovništva Horezmije.
Tokom opsada velikih gradova poput Merva, Samarkanda ili Herata, velik je broj gradskoga stanovništva stradao (po brojkama iz djela iranskoga povjesničara Rašid al-Din Fadl Allaha (1247-1318), koji je bio ministrom na dvoru Džingiskanovih potomaka- u Mervu preko 700.000 ljudi, a u Heratu preko milion i pol). U Nišapuru je pobijeno preko milion ljudi, kao i sve živo-uključujući i životinje. Najčešće citirane procjene govore o najmanje 7 miliona stradalih, dok su druge brojke dvostruko, pa i trostruko veće. Nakon krvavoga gušenja pobune, Džingis kan je, zanesen fantazijama o besmrtnosti, poslao po taoističkoga mudraca, kineskoga alhemičara Čang-Čuna. Alhemičar mu je mirno saopćio da je besmrtnost, kako ju on želi postići, preko eliksira, neostvariva, no da to i nije pravi smisao življenja, te ga uputio u načela Taoizma. Principi "Tao te činga" duboko su se dojmili Džingis kana, koji je veoma dobro uočio da je u korijenima Taoizma i njegovo vlastito šamansko vjerovanje. Unatoč svim osvajačevim udvaranjima i tetošenjima, kineski mudrac se želio vratiti u domovinu- što mu je i udovoljeno, ali uz Džingis kanov poklon koji se sastojao od golema kovčega ispunjenoga draguljima i zlatom.
Rat protiv Tanguta i smrt
Godine 1225 Džingis kan se vratio u Mongoliju. U svojim šezdesetima, poduzeo je mjere za nesmetan prijenos vlasti poslije smrti, što je urodilo plodom, jer je mongolsko carstvo njegovih neposrednih nasljednika bilo u snažnoj ekspanziji još skoro jedno stoljeće. Posljednja godina njegova života obilježena je opet ratovanjem: Tanguti, narod koji je vladao vazalskim carstvom Hsi Hsia, pobunio se i nije htio dalje plaćati danak. Došlo je do mongolske opsade, tokom koje je Džingis kan umro. Navodi se više uzroka: pad s konja, malarija, tangutska kletva- kao i iscrpljenost i ostarjelost. Tanguti su nakon Džingis kanove smrti istrijebljeni, a osvajač je pokopan na nepoznatome mjestu: budući da je posmrtna povorka ubijala uz put sve živo, od ljudi do stoke i ptica, a kasnije je pobijena i većina ljudstva povorke da bi se spriječilo oskvrnuće Džingis kanova groba- za posljednje se počivalište najvećega vladara Euroazije, usprkos brojnim istraživačkim ekspedicijama zadnjih desetljeća- ne zna. U doba Džingis kanove smrti, njegovo se carstvo prostiralo od Žutog mora do Kaspijskog jezera.
Košarkaški centar Dražen Petrović
Košarkaški centar Dražen Petrović je višenamjenska sportska dvorana u Zagrebu sa kapacitetom od 5,400 mjesta. Ime je dobila po velikanu hrvatske i svjetske košarke Draženu Petroviću. Dvoranu koristi košarkaški klub Cibona.
Dvorana je službeno otvorena 30. lipnja 1987. godine i u početku je nosila ime sportski centar Cibona. 4. listopada 1993. godine preimenovana je u košarkaški centar Dražen Petrović. 7. lipnja 2006. godine uz dvoranu je otvoren muzejsko-memorijalan centar Dražen Petrović. 350px|Unutrašnjost|thumb|left
Metanolamin
Metanolamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 1 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 47,056 Da.
Zhong Hui
Zhong Hui (225–264), stilsko ime Shiji (士季), bio je kineski vojskovođa iz doba Tri kraljevstva, koji je služio državi Wei. Bio je sin znamenitog političara Zhong Yaoa, od koga je naslijedio i talent za kaligrafiju.
Igrao je značajnu ulogu u pohodu zahvaljujući kome je država Shu Han anektirana od Cao Weija. U njemu su Zhong Hui i Deng Ai imali isti rang, ali se Zhong Hui smatrao zaslužnijim i sposobnijim od Deng Aija. Zbog toga se sprijateljio sa Jiang Weijem, generalom Shu Hana, te su zajedno skovali zavjeru protiv Deng Aija. Ona nije uspjela, a godine 264. Zhong Hui je umro.
Dramaturg
Dramaturg označava osobu koja odabire teatarske komade za repertoar i kreira umjetnički profil određenog teatra. Najčešće je to priznati književnik ili literarni stručnjak. Naziv se, u tom obliku, u Hrvatskoj prvi put javlja sredinom 19. vijeka, a od sredine 20. vijeka na ADU u Zagrebu se otvara i Odsjek za dramaturgiju. Znanstvena disciplina kojom se bave dramaturzi se naziva dramaturgija.
U novije doba koristi se i naziv dramaturg predstave, a označava osobu koja sudjeluje u radu na određenoj teatarskoj predstavi svojim savjetima, intervencijama na dramskom tekstu te u redateljevu radu s glumcima.
Zračni prostor
Važdusni ili zračni prostor je dio atmosfere iznad kopna i teritorijalnog mora koji kontrolira pojedina država. Podijeljen je u dva osnovna tipa:
Zračni prostor može biti unaprijed podijeljen u razne zone uključujući i one u kojima postoje ograničenja letenja ili potpune zabrane leta.
Prema odluci od 12. ožujka 1990. godine koju je donijela Organizacija međunarodnog civilnog zrakoplovstva (ICAO) zračni prostor podijeljen je na klase od A-G:
Epikontinentalni pojas
thumb|left|280px|Morski pojasevi prema međunarodnom pravu thumb|left|350px| thumb|350px|left| Epikontinentalni pojas obalne države obuhvaća morsko dno i njegovo podzemlje izvan njezinoga teritorijalnog mora preko čitavoga prirodnog produžetka njezinoga kopnenog područja (tzv. kontinentalna ravnina) do vanjskog ruba kontinentalne orubine, ili do udaljenosti od 200 morskih milja od polaznih crta od kojih se mjeri širina teritorijalnog mora, tamo gdje vanjski rub kontinentalne orubine ne seže do te udaljenosti.
Prava obalne države na epikontinentalnom pojasu
Obalna država ostvaruje nad epikontinentalnim pojasom suverena prava radi njegova istraživanja i iskorištavanja njegovih prirodnih bogatstava. Prava obalne države isključiva su u tom smislu da, ako obalna država ne istražuje epikontinentalni pojas ili ne iskorištava njegova prirodna bogatstva, nitko ne može poduzeti te djelatnosti bez izričitog pristanka obalne države.
Prava obalne države na epikontinentalni pojas ne zavise o stvarnoj ili fiktivnoj okupaciji, niti o bilo kakvom izričitom proglasu (za razliku od isključivog gospodarskog pojasa kojeg obalna država mora proglasiti).
Prirodna bogatstva na koja obalna država polaže suverena prava obuhvaćaju rudno i drugo neživo bogatstvo morskog dna i podzemlja kao i živa bića koja pripadaju vrstama od dna, tj. bića koja su u stadiju u kojem se mogu loviti bilo nepomična na morskom dnu ili ispod njega ili su nesposobna pomicati se ako nisu u stalnom fizičkom dodiru s morskim dnom ili podzemljem.
Zhong Yao
Zhong Yao (151–230) bio je kineski kaligraf i političar iz doba Tri kraljevstva, poznat kao jedan od vodećih velikodostojnika države Cao Wei. Bio je rodom iz Xuchanga u Henanu, a prije službe na dvoru države Wei je služio kao upravnik grada Chang'ana.
Nakon smrti Cao Pija i dolaska Cao Ruija na prijestolje, Zhong Yao je imenovan za Velikog tutora Weija godine 226. Bio je učenik znamenitog kaligrafa Cai Yonga, te je znatno doprinio razvoju standardnog pisma (kaishu), te je poznat kao "otac standardnog pisma".
Njegov sin Zhong Hui je također poznat kao kaligraf, ali i kao vojskovođa zaslužan za osvajanje države Shu.
2,3,4,5-Tetrametoksiamfetamin
2,3,4,5-Tetrametoksiamfetamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 13 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 255,310 Da.
Cannavina, Chieti
Cannavina je naselje u Italiji u provinciji Chieti, u regiji Abruzzo.
Marks, Mississippi
Marks je grad u američkoj saveznoj državi Misisipi.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.735, što je 184 (11,9 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Cannavina, Chieti
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 137 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 602 m.
Sulfonilurejni receptor
U polju molekularne biologije, sulfonilurejni receptori (SUR) su membranski proteini koji su molekulske mete sulfonilurejne klase antidijabetičkih lekova, čiji mehanizam dejstva je da pospešuju oslobađanje insulina iz pankreasnih beta ćelija. Specifičnije, SUR proteini su podjedinice unutrašnje-ispravljajućih kalijumskih jonskih kanala Kir6.x (6.1 i 6.2). Asocijacijom četiri Kir6.x i četiri SUR podjedinice se formira jonsko provodni kanal, koji se obično naziva KATP kanal.
Postoje tri forme sulfonilurejnog receptora, SUR1 kodiran ABCC8 genom i SUR2A i SUR2B koji su splajsne varijante jednog ABCC9 gena.
Funkcija
Primarna funkcija sulfonilurejnog receptora je da je senzor intracelularnih nivoa nukleotida ATP i ADP. On u responsu na njihove promene posreduje otvaranje ili zatvaranje asociranog Kir6.x kalijumskog kanala. Stoga KATP kanal prati energetski balans unutar ćelije.
U zavisnoti od tkiva u kome je KATP kanal izražen, promena membranskog potencijala može da inicira niz različitih ćelijskih promena. Na primer, u pankreasnim beta ćelijama, visoki nivoi glukoze dovode do povišene produkcije ATP, koji se zatim vezuje za KATP kanal, što dovodi do zatvaranja kanala. Povišenje membranskog potencijala otvara kalcijumske kanale zavisne od napona, čime se povišava intracelularna koncentracija kalcijuma, što dovodi do eksocitoze insulina.
Pod cerebralnim ishemijskim uslovima SUR1, regulatorna podjedinica KATP- i NCCa-ATP-kanala, je izražena u neuronima, astrocitima, oligodendrocitima, endotelijalnim ćelijama i reaktivnim mikroglijama. SUR1 doprinosi poboljšanom ishodu životinjskih modela moždanog udara putem prevencije moždanog oticanja i poboljšane neurozaštite.
Kasarna nadvojvode Rudolfa
Historija
Ta velika kasarna od 13 zgrada, podignuta je zbog naraslih tenzija nakon Austro-ugarska okupacije Bosne i Hercegovine 1878. i reorganizacije vojske za smještaj '''53. pješačke pukovnije Zagreb' (K.u.K. Infanterieregiment Nr. 53 Agram) odnosno Regimente Edler von Latour'', kako se službeno zvala do 1904. Ta regimenta (zapravo divizija po veličini) bila je pod direktnom komandom bečkog dvora kao dio carske i kraljevske armije (kaiserlich und königlich, k.u.k. Armee) a ne domobranstva. thumb|left|240px| Glavna zgrada nekadašnje kasarne u kojoj je danas smješteno Ministartvo graditeljstva Pripreme za njenu gradnju počele su 1873. kad je ministarstvo rata k.u.k. naručilo projekte kod specijalista za izgradnju kasarni bečkih arhitekata Franza Grubera i Carla Völcknera.
Po prvobitnom planu kasarna je trebala biti podignuta na ledini ispod Sajmišnog trga (današnji Rooseveltov trg), veliki zajam od 4 milijuna forinti odobren je 1881. Kako je zagrebački magistrat imao sasvim druge planove za prostor oko tadašnjeg jedinog kolodvora, a vojsci se prostor daleko od željeznice nije dopadao, sve je to presječeno 1887. kad je odlučeno da je prostor kod kolovora najbolji.
Nakon tog je roku od 15 mjeseci od 1888. do 1889. izgrađena kasarna na zapadnoj strani ondašnje Kolodvorske ulice (današnja Ulica Republike Austrije).
SUR
SUR se može odnositi na:
Medina, New York
Medajna je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 6.065, što je 350 (-5,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Hase (Bijeljina)
Hase je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Bijeljina koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 341 stanovnika.
152
Godina 152. (CLII) bila je prijestupna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao Godina konzulstva Glabriona i Homula (ili, rjeđe, godina 905. Ab urbe condita). Oznaka 152. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Combovin
Komboven je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Rona-Alpi, u departmanu Drom koja pripada prefekturi Valans.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 361 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 10 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 35,86 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 362 metara (maksimalnoj 1.148 m, a minimalnoj 336 m).
Vadorotto, Latina
Vadorotto je naselje u Italiji u provinciji Latina, u regiji Lazio.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 16 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 7 m.
Špela Rozin
Špela Rozin (Ljubljana, 31. januar 1943. - ) je slovenačka glumica, poznata po nastupu u nizu jugoslovenskih filmova. 1960-ih je nastupala u Italiji u nizu peplum filmova, prije nego što se 1970-ih vratila u tadašnju Jugoslaviju.
Metanofenazin
Metanofenazin je organsko jedinjenje, koje sadrži 37 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 538,806 Da.
Carski pingvin
Carski pingvin (lat. Aptenodytes forsteri) je najveća i najteža od svih živućih vrsta pingvina, endemska vrsta koja živi na Antarktici. Carskog pingvina ne bi trebalo miješati s njihovom bliskom vrstom, kraljevskim pingvinom. Prema procjenama, populacija carskih pingvina iznosi između 150.000 i 200.000 parova, i stabilna je vrsta.
2,3-Metilendioksamfetamin
2,3-Metilendioksamfetamin je organsko jedinjenje, koje sadrži 10 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 179,216 Da.
Carski pingvin
Opis
mini|lijevo|200px|Aptenodytes forsteri Mužjak i ženka jednake su visine i težine. Visoki su 122 centimetra, a teži između 27 i 37 kilograma. Krila i glava crne, trbuh bijele, leđa plavkasto-siva, a područje grla žutonarančaste boje. Kao i svi pingvini, neletač je, krupnog tijela i malih krila.
Hrani se ribama i račićima, ali i krilom i hobotnicama. U lovu, ispod vode može se sadržati više od 18 minuta i spustiti se na dubinu od 535 metara. Hemoglobin im je neobično strukturiran i dopušta čak i nisku razinu kisika. Ženka polaže jedino jaje, koje grije mužjak dok ženka ide premo moru i lovi ribe; oba roditelja brinu se oko mladunca u svojoj koloniji. Roditelji mlado hrane na svaka tri ili četiri dana. Carski pingvin obično živi 20 godina u divljini, ali neke jedinke dožive i do 50 godina.
Da se ne bi smrzli u ledenoj vodi, carski pingvini imaju nekoliko slojeva gustog perja i debeo sloj potkožnog sala. Kada stoje na ledu, poseban krvotok održava unutrašnju toplinu krvnih žila i na taj način sprječava gubitak topline preko kože. Mladunci carskog pingvina su prekriveni debelim slojem paperja svjetlosive boje. Njihovo paperje održava toplinu tijela, jer mladunci nisu sposobni sami održavati temperaturu svog tijela.
Ponašanje
Carski pingvini su veoma društvene životinje. Jedan od načina na koji ovi pingvini održavaju toplinu kada temperatura padne je da se zbiju u veliku grupu. Temperatura unutar te grupe može dostići 25°С.
Ovi pingvini su aktivni i danju i noću. Odrasle jedinke prave gnijezda i potrazi su za hranom tijekom cijele godine. Od siječnja do ožujka se razilaze odlazeći i putujući u oceane u grupama. Odlični su lovci i primjenjuju razne taktike kako bi došli do plijena.
Na kopnu se kreću naizmjenično nesigurnim koracima i klizanjem po ledu na njihovim trbusima kretajući se odgurivanjem nogama i krilima nalik na peraja. Jedina je vrsta koja tijekom zime u Anktartici preko leda prohoda 50 do 120 kilometara u kolonijama koje mogu uključivati i do 1 000 jedinki.
Mendoza
thumb|right|270px|Grad Mendoza Mendoza (šp. Mendoza) je glavni grad istoimene pokrajine u Argentini. Nalazi se u podnožju Anda, 987 kilometara istočno od Buenos Airesa. Prema proceni iz 2005. u gradu je živelo 109.526 stanovnika.
Sedico, Belluno
Sedico je naselje u Italiji u provinciji Belluno, u regiji Veneto.
Bethlehem, North Carolina
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 4.214, što je 501 (13,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Carica majka Yan Ming
Bila je konkubina Liu Yija, markiza od Liwua, te mu rodila sina Zhija, koji je nakon očeve smrti naslijedio titulu. Kada je godine 146. moćni dvorjanin Liang Ji otrovao mladog car Zhija, odlučio je da ga naslijedi 13-godišnji Zhi, zaručen za njegovu sestru Liang Nüying. Zhi je postao novi car pod imenom Huan. Ispočetka je za svoju majku koristio titulu "carska supruga", ali je nakon smrti carice majke Liang, regentice i Liang Jijeve druge sestre, godine 150. svojoj majci dao višu titulu "carice majke".
Timur
Timur ili Tamerlan (1337. - 1405.), je mongolski vladar poznat kao osnivač Timuridskog Carstva.
Njegov otac Teragai, vođa plemena Barlasa, bio je jedan od prvih mongolskih vođa koji je prešao na islam. Godine 1370. se, koristeći navodno porijeklo od Džingis Kana, proglasio vladarom carstva sa prijestolnicom u Samarkandu. Nakon toga je vodio niz pohoda protiv Zlatne Horde, Indije, Perzije da bi se na kraju okrenuo prema Siriji, Mezopotamiji i Anatoliji koju je pokorio 1402. godine nakon bitke kod Angore. Umro je pripremajući se na pohod protiv Kine.
Iako je poticao umjetnost, bio je poznat i po okrutnosti prema poraženom neprijatelju, što je posebno došlo do izražaja nakon osvajanja Bagdada. Krajem 14. stoljeća spustio se sa sjevera i smrvio delhijski sultanat. Bio je samo nekoliko mjeseci u Indiji, tj. došao do Delhija i vratio se. Duž cijeloga svog puta ostavljao je pustoš urešenu piramidama lubanja onih koje je pobio; sam Delhi postao je mrtva varoš. Srećom on nije bio daleko zašao i samo neki dijelovi Pendžaba i Delhi pretrpjeli su ovaj strašan napad.
Rani život i počeci
Tamerlan je rođen u Transaksoniji, pored Hindu Kuša, Oko 70km južno od Samarkanda, u današnjem Uzbekistanu.
Tamerlan je svoju ranu vladavinu zasnovao na tvrdnji da je potomak čuvenog mongolskog vladara Džingis-kana. Ono što je zaista utvrđeno je da je on bio potomak mongolskih plemena koja su se preselila zapadno pošto je Mongolska Imperija bila proširena.
Tamerlanov otac Tergaj je bio vođa plemena Barlas, nomadskog turskojezičnog mongolskog plemena. Tergaj je bio čukununuk Karahar Neviana i prvi mongolski plemenski vođa koji je primio Islam. Tergaj je život proveo povučeno, posvetivši se učenju, tako da je pod njegovim nadzorom Tamerlan proučavao Kuran, ali je se posvećivao i fizičkoj spremi.