cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Šijitizam
Alijev kalifat
Nakon što je treći kalif Osman ubijen 657. godine, muslimani u stanju očaja pozivaju Alija da preuzme vodstvo i postane četvrti kalif, a on je odredio da Kufa u današnjem Iraku bude njegova prijestolnica. Alijeva vladavina nad mladom muslimanskom zajednicom često se osporavala i protiv njega su vođeni ratovi, stoga se morao boriti da održi vlast protiv onih koji su mu lažno iskazali prisegu na vjernost dok su u stvarnosti željeli njegovu poziciju. Ovaj spor je na kraju doveo do Prve fitne (smutnje) koja je predstavljala prvi građanski rat među muslimanima unutar islamskog kalifata. Fitna je započela kao rezultat niza pobuna protiv Alija izazvanih atentatom na njegovog političkog prethodnika Osmana. Isti pobunjenici koji su optužili Osmana i priznali Alija za kalifa, kasnije su se okrenuli i borili protiv njega. Ali je vladao od 656. do 661. godine kada je ubijen dok je obavljao sedždu (namaz). Ubrzo kasnije, Alijev glavni rival Muavija zahtijevao je svoj kalifat.
Hasan ibn Ali
Nakon smrti Alija, njegov stariji sin Hasan je postao vođa muslimana u Kufi, a nakon serije okršaja između kufanskih muslimana i Muavijine armije, Hasan se složio da ustupi kalifat i da se uspostavi mir između muslimana pod određenim uslovima: Potom se Hasan povukao u Medinu gdje je 670. otrovan od strane svoje supruge Džade bint al-Ašas ibn Kajs, nakon što je tajno kontaktirana od strane Muavije koji je želio kalifat proslijediti svom sinu Jazidu, a Hasana je vidio kao prepreku.
Husein ibn Ali
mini|desno|225px|[[Mauzolej imama Huseina|Mauzolej imama Huseina u Karbali (Irak), značajno šijitsko svetište]] mini|desno|225px|[[Bitka kod Karbale (680)]] Husein, Alijev mlađi sin i Hasanov brat, u početku se opirao pozivima da vodi muslimane protiv Muavije i povrati kalifat. Godine 680. Muavija umire i prije toga prenosi kalifat na svoga sina Jazida, otvoreno kršeći mirovni sporazum s Hasanom. Jazid je pozvao Huseina da njemu iskaže vjernost (bej'at). Alijevi sljedbenici, očekujući da se kalifat vrati Alijevim potomcima nakon Muavijine smrti, to su vidjeli kao izdaju mirovnog sporazuma pa je Husein odbacio ovaj zahtjev. U Kufi je došlo do spontane podrške Huseinu kako bi se vratio i preuzeo položaj kalifa. Husein je sakupio svoju porodicu i sljedbenike u Medini, te krenuo za Kufu. Na putu ga je blokirala vojska Jazidovih ljudi (među njima su bili čak i sami Kufani) u blizini Karbale u centralnom Iraku. Husein i 72 člana njegove porodice odnosno sljedbenika su ubijeni u bitki kod Karbale.
Imamat Ahl al-Bajta
mini|desno|225px|[[Zulfikar sa štitom i bez njega, jedan od simbola šijitizma]] Većina ranih šijita se razlikovala samo marginalno od sunitskog stava o političkom rukovodstvu, međutim, moguće je zapaziti prefinjenost i dotjerivanje šijitskih doktrina. Rani suniti su tradicionalno smatrali da politički lider mora dolaziti iz Muhamedovog plemena, dakle Kurejša. Zejditi su sužavali politička potraživanja Alijevih sljedbenika tvrdeći da nitko od Alijevih potomaka nema pravo voditi zajednicu osim muških direktnih Muhamedovih potomaka Alija i Fatime. Međutim, tokom pobune Abasida, drugi šijiti koji su postali poznati kao imamiti (sljedbenici imama) slijedili su teološku školu imama Džafara es-Sadika, potomka Muhamedovog zeta imama Alija. Oni su tvrdili da imami imaju mnogo uzvišenih vjerskih uloga i insistirali su da u bilo kom trenutku, bez obzira da li je na vlasti ili ne, jedan muški potomak Alija i Fatime je Bogom imenovani imam i jedinstveni autoritet u svom vremenu u svim pitanjima vjere i zakona. Za šijite, ljubav prema imamima postala je jednako značajna kao i vjerovanje u Božju jednost i poslaničku misiju.
Većina šijita kasnije su postali imamiti. Oni vjeruju da su imami duhovni i politički nasljednici Muhameda. Imami su ljudska bića koja ne samo da vladaju zajednicom na temelju pravde nego su u stanju održavati i tumačiti Božji zakon i njegovo ezoteričko značenje. Riječi i djela Muhameda, i imama su uputa i model za slijeđenje unutar zajednice. Stoga, oni moraju biti oslobođeni od grijeha i pogrešaka te moraju biti izabrani božanskim dekretom ili svetim tekstom putem Muhameda. Prema ovom gledištu, uvijek postoji imam vremena koji je autoritet postavljen od strane Alaha za sva pitanja vjere i prava u muslimanskoj zajednici. Ali je bio prvi imam na toj liniji, pravedni nasljednik Muhameda, a potom slijede muški potomci Muhameda od njegove kćeri Fatime.
Ova razlika u slijeđenju ili Ahl al-bajta ili kalifa Abu Bakra uobličila je šijitsko-sunitske poglede na određene kuranske ajete, predaje (hadis) kao i druga područja islama. Naprimjer, zbirke hadisa koje poštuju šijiti fokusiraju se na predaje članova Ahl al-Bajta i njihovih pomagača, dok se predaje onih koji nisu podržavatelji Ahl al-Bajta isključuju (npr. oni od Abu Huraire). Prema sunitima, Ali je bio četvrti kalif poput Abu Bakra, dok šijiti drže da je Ali prvi Bogom potvrđeni imam i nasljednik Muhameda. Daleko najznačajniji događaj u cijeloj šijitskoj historiji je mučeništvo i šehadet Alijevog sina Huseina u bitki kod Karbale (680). Zbog nedavanja prisege spornom kalifu, pokretanja otpora i odluke da se suprostavi višestruko brojnijem suparniku, Husein je postao simbol suprotstavljanja tiraniji.
Imamiti i ismailiti vjeruju da je akl kao Božja mudrost bio izvor duša poslanika i imama, da im je podario ezoteričko znanje koje se naziva hikma (mudrost), te da su njihove patnje sredstvo božanske milosti njima odanim. Iako imam nije bio primalac Božje objave, imao je blisku vezu sa Bogom putem koje ga on upućuje, a za uzvrat imam upućuje ljude. Imamat ili vjerovanje u božanskog vodiča pripada osnovama vjerovanja kod imamita i ismailita, a temelji se na konceptu da Bog nikada neće ostaviti ljudski rod bez pristupa Božanskoj uputi.
Imam ovog vremena (posljednji imam)
Mahdi je nagoviješteni spasitelj islama koji će vladati sedam, devet ili devetnaest godina (prema različitim tumačenjima) prije Sudnjeg dana i osloboditi svijet od zla. Prema islamskoj tradiciji, Mahdijev mandat će se preklopiti s drugim dolaskom Isusa Krista (Ise) koji će pomoći Mahdiju u borbi protiv Masiha ad-Dadžala (lažnog mesije ili antikrista). Isus, koji se u islamu smatra masihom (mesijom), spustit će se na točku bijele arkade istočno od Damaska obučen u žute ogrtače i pomazane glave, potom će se pridružiti Mahdiju u svom ratu protiv Dadžala prilikom kojeg će Isa ubiti Dadžala i ujediniti ljudski rod.
Teologija
mini|desno|225px|[[Šahada na kibli Ibn Tulunove džamije u Kairu, s frazom Ali-un-Valiulah]] mini|desno|225px|[[Kaligrafija|Kaligrafsko pisanje imena Ali, prvog čovjeka koji je primio islam]] Šijitsko islamsko vjerovanje je opsežno i obuhvaća mnoge različite grupacije. Šijitska teološka vjerovanja i vjerske prakse kao što je namaz, blago se razlikuju od onog sunitskog. Za razliku od ostalih muslimana koji obavljaju namaz pet puta dnevno, šijiti imaju opciju sastavljanja dvije popodnevne (podne-ikindija) i dvije večernje molitve (akšam-jacija), sukladno Kuranu u kojem su spomenuta tri vremena namaza. Suniti imaju sklonost sastavljanja namaza samo u određenim situacijama. Šijitski islam utjelovljuje potpuno nezavisan sistem vjerske interpretacije i političke vlasti u muslimanskom svijetu. Izvorni šijitski identitet pripisuje se Alijevim sljedbenicima, a šijitska teologija formulirana je u 8. vijeku (2. vijeku AH). Prve šijitske vlade i društva su osnovana krajem 9. vijeka. Deseti vijek je od strane L. Massignona opisan kao šijitsko-ismailitski vijek u historiji islama.
Hadis
Šijiti vjeruju da je Alijeva pozicija podržana brojnim hadisima, uključujući hadis o Gadir-Humu, hadis o dvije dragocjene stvari, hadis o papiru i olovci, hadis o pozivu bližnjih, te hadis o dvanaest nasljednika. Posebno, hadis o ogrtaču je često navođen kako bi se ilustrirali Muhamedovi osjećaji prema Aliju i njegovoj porodici, a njega bilježe i sunitski i šijitski učenjaci. Šijiti preferiraju hadise koji se pripisuju Ahl al-bajtu i bližim suradnicima, te posjeduju vlastite tj. odvojene zbirke hadisa.
Nepogrešivost
Isma (ili ismet) je koncept nepogrešivosti kao Bogom dodijeljena sloboda od pogreške i grijeha u islamu. Muslimani općenito vjeruju da Muhamed i drugi poslanici posjeduju ismet. Imamiti i ismailiti ovu odliku također pripisuju i imamima, kao i Muhamedovoj kćeri Fatimi, za razliku od zejdita koji ne pripisuju ismet imamima. Prema šijitskim teolozima, nepogrešivost se smatra racionalnim neophodnim preduslovom za duhovno i vjersko vodstvo. Oni argumentiraju to tako što je Bog naložio apsolutnu pokornost ovim osobama, oni moraju naređivati jedino ono što je dobro i ispravno. Stanje nepogrešivosti je bazirano na šijitskoj interpretaciji kuranskog ajeta o pročišćenju (33:33). Stoga, oni su najčistiji, jedini besprijekorni, zaštićeni i imuni na nečistoću. To ne znači da ih nadnaravna sila sprječava od počinjenja grijeha, međutim, zahvaljujući činjenici da oni imaju apsolutnu vjeru u Boga, oni se ustežu od činjenja svega onoga što predstavlja grijeh. Oni također posjeduju savršeno znanje o Božanskoj volji, kao i kompletno znanje koje je doneseno putem meleka vjerovjesnicima (nabi) i poslanicima (rasul). Njihovo znanje obuhvaća sva vremena u cijelosti. Zbog toga, oni djeluju bez greške u vjerskim pitanjima. Šijiti smatraju Alija Muhamedovim nasljednikom ne samo u smislu društvenog vladanja na temelju pravde, već i u smislu tumačenja islamske prakse uz njihovo ezoteričko tumačenje. Zbog toga što je slobodan od grijeha i pogrešaka, imenovan je od strane Boga putem Božanskog dekreta (nas) za prvog imama. Ali je poznat i kao savršeni čovjek (al-insan al-kamil), isto kao što je to prema šijitskom svjetonazoru i Muhamed.
Skrivenost
Šijiti vjeruju da je Mahdi, posljednji imam i mesija, skriven od javnosti i da će jednog dana obznaniti svoj identitet te ispuniti svijet pravdom. Shodno imamitskim šijitima, glavni cilj Mahdija je uspostava države po islamskim načelima. Neke šijitske grupe poput zejdita ili nizarita među ismailitima ne vjeruju u ideju skrivenosti (okultacije). Grupe koje vjeruju u to razlikuju se po pitanju koja je loza validna za imamat, te se postavlja pitanje koja osoba je otišla u skrivenost. Oni vjeruju da postoji mnoštvo znakova koji će ukazati na vrijeme njegovog povratka. Imamitski šijiti, koji štuju dvanaest imama, vjeruju da je dvanaesti imam Muhamed al-Mahdi već na Zemlji, da je skriven i da će pred kraj vremena obznaniti svoj identitet javno. Ismailitski bohriti vjeruju isto u pogledu njihovog 21. imama Tajiba, dok suniti vjeruju da budući Mahdi još nije rođen.
Historija
mini|desno|225px|[[Ilhanidska Monarhija|Ilhanidski vladari Gazan-han i Oldžejtu-han konvertirali su na islam odnosno šijitizam, te provodili tolerantnu politiku u odnosu na svog pretka Džingis-hana]] mini|desno|225px|[[Safavidska Monarhija|Safavidski šah Ismail I proglašava šijitizam državnom religijom u Iranu]] Historičari se spore oko porijekla šijitskog islama i brojni zapadni stručnjaci zauzimaju stanovište da je šijitizam započeo prije kao jedna politička stranka, nego kao stvarni vjerski pokret. Drugi islamolozi se ne slažu s obzirom da je koncept religiozno-političkog razdvajanja bio anakronistička primjena zapadnjačkog koncepta. Nakon bitke kod Karbale (680), kada su se brojne šijitske grupe proširile diljem muslimanskog svijeta, nekoliko država se pojavilo vežući se za šijitsko vodstvo i populaciju. To su:
Fatimidi
Fatimidi (909–1171) su kontrolirali glavninu Sjeverne Afrike, Levant, te dijelove Arabije uključujući Meku i Medinu. Dinastija je imenovana prema Fatimi, kćeri Muhameda, od koje su tvrdili da vode porijeklo. Godine 909. šijitski vojni zapovjednik Ubaid Alah al-Mahdi Bilah je zbacio sunitskog vođu u Sjevernoj Africi i tako započeo fatimidsku vlast.
Safavidi
Glavna prekretnica u šijitskoj historiji je bila safavidska dinastija u Iranu (1501–1736). To je prouzrokovalo brojne promjene u muslimanskom svijetu: Nakon pada Safavida stanje u Iranu je postalo mnogo slabije, uključujući i državni sistem sudova s kadijama postavljenim od strane vlade. To je šerijatskim sudovima mudžtehida dalo priliku da popune pravni vakuum, te omogućilo ulemi da potvrdi svoju sudsku vlast. U to vrijeme je, također, i škola metodologije fikha uvećala svoju snagu.
Demografija
Šijitski muslimani također čine od 35% do 40% stanovništva u Jemenu, od 20% do 25% stanovništva Kuvajta, od 10% do 15% stanovništva Turske, od 10% do 15% stanovništva Pakistana, te do 15% stanovništva Afganistana. Šijitske zajednice u Saudijskoj Arabiji su raznovrsne i uključuju imamitske Bahreince u Istočnoj pokrajini, imamitske Nahavile u Medini na zapadu, te ismailite i zejdite u Nadžranu na jugu. Procjenjuje se da se ukupan broj šijita u toj državi kreće između 2,000.000 i 4,000.000, odnosno do 15% ukupne populacije. Relativno manje šijitske zajednice postoje u priobalnim područjima zapadne Sumatre i Aceha u Indoneziji (poznate po žalovanju zvanom tabuik), dok je šijitsko prisustvo u drugim dijelovima Jugoistočne Azije zanemarivo jer prevladavaju suniti šafijskog mezheba.
Značajna šijitska manjina je prisutna u Nigeriji i sastoji se od suvremenih konvertita koncentriranih oko saveznih država Kano i Sokoto. Prema procjenama, u Nigeriji živi do 4,000.000 šijita (do 5%) odnosno najviše u Africi, dok na drugom mjestu kotira Tanzanija s njih 2,000.000 (do 10%). Nekoliko drugih afričkih zemalja, poput Kenije, Južnoafričke Republike, Somalije i drugih, imaju manjinske populacije različitih šijitskih denominacija, prije svega potomaka imigranata iz Južne Azije za vrijeme kolonijalnog perioda (npr. Hodže).
Progoni
U historiji sunitsko-šijitskih odnosa, nasilje je često bilo uključeno još od najranijeg razvoja ova dva konkurentna pravca islama. U različitim periodima, šijitske grupe su se suočavale s progonima.
Vojno uspostavljeni i držeći kontrolu nad vladom Omejada, mnogi sunitski vladari su šijite smatrali prijetnjom – kako za njihovu političku, tako i za religioznu vlast. Sunitski vladari pod Omejadima su pokušali marginalizirati šijitsku manjinu, a kasnije su se Abasidi okrenuli protiv svojih šijitskih saveznika pa su ih zatvarali, progonili i ubijali. Proganjanje šijita tokom historije od strane sunitskih istovjernika se često karakterizira brutalnim djelima, ponekad i masakrima odnosno u novije doba i genocidnim postupcima. Sačinjavajući samo od 10% do 15% ukupne muslimanske populacije, i dan danas šijiti su marginalizirana zajednica u određenim dominantno sunitskim arapskim zemljama, bez prava na organizaciju i vjersku praksu.
Osmanski sultan Selim I je 1514. naredio masakr 50.000 anatolijskih šijita. Prema Džalalu Al-e Ahmadu, sultan Selim je otišao tako daleko da je najavio da je ubojstvo jednog šijita imalo onosvjetsku nagradu u visini ubijanja 70 kršćana. Godine 1801. vahabitska vojska porodice Saud je napala i opljačkala Karbalu, šijitsko svetište u istočnom Iraku gdje se obavlja komemoracija mučeništva imama Huseina.
Pod režimom Sadama Huseina od 1968. do 2003. godine, irački šijitski muslimani bili masovno hapšeni, mučeni i ubijani. U martu 2011. godine, malezijska vlada je proglasila šijitizam "devijantnom sektom" i zabranila njegovim pristalicama šire svjetonazore drugim muslimanima, a ista ograničena nametnuta su još ahmedijama i al-Arkamu.
Adolfo López Mateos, José María Morelos
Adolfo López Mateos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Quintana Roo, u opštini José María Morelos.
Šijitizam
Blagdani
mini|desno|225px|[[Arbain u Karbali 2017.]] mini|desno|225px|[[Eid al-Gadir u Komu 2016.]] Najznačajniji šijitski blagdani su sljedeći:
Adolfo López Mateos, José María Morelos
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 309 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 33 m.
Šijitizam
Sveta mjesta
Pored najsvetijih mjesta muslimana kao što su Meka (Sveta džamija s Kabom), Medina (Poslanikova džamija) i Jeruzalem (Džamija al-Aksa), za šijitske muslimane duboko su poštovana i sljedeća mjesta: Kufa (Velika džamija) i Karbala (Mauzolej imama Huseina i Al-Abasova džamija), te Nadžaf (Mauzolej imama Alija). Pored navedenih, vrlo su poštovana i sljedeća mjesta: groblje Vadi al-Salam u Nadžafu, groblje Al-Baki u Medini, Mauzolej imama Reze u Mašhadu, Al-Kazimova džamija u sjevernom Bagdadu, Al-Askarijeva džamija u Samari, Al-Sahlahova džamija u Kufi, te druge lokacije u Komu, Suzi i Damasku. Mnoga značajna šijitska mjesta u Saudijskoj Arabiji su uništena od strane tzv. Ihvana, vahabitske paravojske s početka 20. vijeka. Najznačajnije od njih su mauzoleji četvorice šijitskih imama na groblju Al-Baki u Medini, razoreni 1925. godine. Bombaškim napadima 2006. i 2007. bila je izložena i Al-Askarijeva džamija u Iraku, obnovljena dvije godine kasnije.
Grane
Kroz historiju, šijiti su se podijelili po pitanju imamata. Najveći ogranak šijitizma čine imamiti, a potom slijede zejditi i ismailiti. Ove tri podgrupe slijede različitu liniju imamata.
Muraglitazar
Muraglitazar je organsko jedinjenje, koje sadrži 29 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 516,542 Da.
Šijitizam
Grane
mini|center|800px|Historijsko grananje šijitizma
Ukba ibn Nafi
Ukba ibn Nafi (arapski: عقبة بن نا, ?- Biskra, 683.) bio je rašidunski general arapskog porijekla, centralna figura Muslimanskog osvajanja Sjeverne Afrike.
Radoševići (Srebrenica)
Radoševići su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Srebrenica koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 215 stanovnika.
Ukba ibn Nafi
Biografija
O Ukbi ima bezbroj legendi stvaranih vijekovima nakon njegove smrti, one su kombinacija činjenica i fantazije. Ono što je pouzdano je da je negdje oko 660. postao je jedan od komandanata muslimanske vojske. Nakon tog je 667. zauzeo Gadames u libijskoj pustinji, iz njega se počeo pripremati za invaziju prema sjeveru i Tunisu. Unutrašnjost Tunisa zauzeo je 670. tad je osnovao Kairuan kao svoju utvrdu.
Šijitizam
Imamiti
Imamiti (poznati i kao imamije, duodecimalisti, džaferije, dvanaesterci ili dvanaestnici), najbrojnija su šijitska grupa i stoga se pod terminom šijiti najčešće podrazumijevaju upravo oni. S druge strane, u određenim izdanjima imamiti se koriste kao sveobuhvatan termin za sve šijitske muslimane. Termin duodecimalisti je izveden iz doktrine vjerovanja u dvanaest imama, odabranih od strane Alaha, dok termin džaferije (ili džafarije) potječe od imena šestog imama Džafara es-Sadika koji je razradio imamitsku sudsku praksu. Imamiti čine većinu među muslimanima u Iranu (90%), Azerbajdžanu (85%), Bahreinu (70%), Iraku (65%) i Libanonu (65%).
Ukba ibn Nafi
Biografija
Kairuan je kasnije izrastao u jedan od islamskih svetih gradova. Razlog za to je legenda koja govori da je Ukba pronašao zlatni pehar izgubljen u Svetom izvoru Zemzem u Meki. Taj fantastični događaj objašnjen je postojanjem podzemne vode od Meke do izvora u Kairuanu. I danas jedan od postojećih bunar u centru Kairuana služi građanima za opskrbu pitkom vodom, a vjernici vjeruju da je sveta (baraka).
Negdje oko 681. nakon 5000 km dugačkog marša Ukba je stigao do Maroka i tako proširio islam. Ubijen je iz zasjede 683. negdje pored Biskre u današnjem istočnom Alžiru.
Šijitizam
Knjige
Šijitizam ima bogatu i raznoliku literaturu koja pokriva sve aspekte islamske učenosti. Neki od najvažnijih naslova su:
Ukba ibn Nafi
Biografija
Ukba ibn Nafi je i danas duboko cijenjen među muslimanima kao jedan od Muhamedovih pratilaca ali i kao žestoki borac protiv neprijatelja, kojima je bez milosti odsjecao glave.
Šijitizam
Dvanaest imama
Dvanaest imama za imamite predstavljaju duhovne i političke nasljednike poslanika Muhameda. Prema imamitskoj teologiji, nasljednik Muhameda je određena nepogrešiva ljudska individua koja pravedno upravlja ljudskom zajednicom, održava i tumači Božji zakon, uključujući i njegovo ezoteričko značenje. Riječi i djela Muhameda odnosno imama su vodič i model za zajednicu u pogledu slijeđenja. Svaki od dvanaest imama je bio sin onog prethodnog, s izuzetkom Huseina ibn Alija koji je bio brat Hasana ibn Alija. Dvanaesti i posljednji imam je Mahdi, za kojeg imamiti vjeruju da je trenutno živ i da se nalazi u skrivenosti.
Pravo
Islamska pravna škola (mezheb) kod šijita naziva se džaferijskom. Prema njoj, suna se smatra usmenom tradicijom Muhameda kao i njena implementacija i tumačenje od strane imama. Postoje tri škole džaferijskog prava: usulitska, ahbaritska i šejhitska. Među njima, daleko najveća i najutjecajnija je usulitska škola. Imamiti koji ne slijede džaferijsko pravo su aleviti, bektaši i kizilbaši.
Džaferijski fikh se temelji na deset stupova koji su poznati kao Furu al-Din (dosl. pomoćnici vjere):
Naranjitas, Quechultenango
Naranjitas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guerrero, u opštini Quechultenango.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 433 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1259 m.
Šijitizam
Pravo
Prema imamitima, definiranje i tumačenje islamskog prava je odgovornost Muhameda i dvanaest imama. Budući da je dvanaesti imam u skrivenosti, dužnost islamske uleme je da kroz upućivanje na islamske izvore, kao što su Kuran i hadis, izvedu pravne odluke unutar granica islamskog zakona kako bi osigurala sredstva za rješavanje aktualnih pitanja iz islamske perspektive. Drugim riječima, ulema pruža starateljstvo nad islamskim pravom koje je definirano od strane Muhameda i dvanaest imama. Ovaj proces je poznat kao idžtihad, a mudžtehidi su poznati kao mardže i predstavljaju osobe zadužene za uputu. Druge titule koje rabi šijitska ulema su alame, ajatolah, hodžatoleslam, itd.
Zejditi
Zejditi (poznati i kao peterci ili pentalisti) su sljedbenici šijitskog pravca nazvanog po Zejdu ibn Aliju. Zejditi su najviše koncentrirani u Jemenu, gdje čine između 35% i 40% stanovništva.
Doktrina
Zejditi poput imamita i ismailita priznaju prvu četvericu imama, međutim, zejditi priznaju Zejda ibn Alija kao petog. Nakon njegove smrti, zejditi su tvrdili da bilo tko od nasljednika Hasana i Huseina nakon ispunjenja određenih uslova može biti imam. Drugi poznati zejditski imami u historiji su bili Jahja ibn Zejd, Muhamed al-Nafs al-Zakija i Ibrahim ibn Abdulah. Po pitanju islamskog prava, zejditi slijede učenja Zejda ibn Alija koja su dokumentirana u njegovoj knjizi Madžmu al-Fikh. Al-Hadi Jahja ibn al-Husein, osnivač zejditske države u Jemenu, usvojio je elemente pravne tradicije od sunitskog pravnika Abu Hanife, a kao rezultat toga danas se zejditska sudska praksa na neki način nastavlja paralelno s hanefijskom.
Zejditska doktrina imama ne pretpostavlja nepogrešivost imama, niti da oni primaju božanska uputstva. Također, oni ne vjeruju da imamat mora prelaziti s oca na sina nego da ga može održavati bilo koji sajed, nasljednik koji potječe od imama Hasana ili Huseina (kao što je to bio slučaj nakon Hasana ibn Alija). Historijski gledano, zejditi smatraju da je Zejd imao puno pravo naslijediti četvrtog imama jer je poveo pobunu protiv Omejada zbog njihove korupcije i tiranije. Naime, Muhamed al-Bakir nije se uključio u političku akciju, a sljedbenici Zejda su vjerovali da se pravi imam mora boriti protiv korumpiranih vladara.
Kronologija
mini|desno|225px|Teritorij države [[Idrisidi|Idrisida, zejditske dinastije u zapadnom Magrebu]] Prva zejditska dinastija bili su Idrisidi, arapsko-berberski vladari koji su upravljali zapadnim Magrebom od 788. do 985. godine. Nazvani su po Idrisu I, utemeljitelju dinastije i praunuku Hasana ibn Alija. Kasnije, potomci Idrisida vladali su dijelovima Sjeverne Afrike, al-Andalusa i Arabije.
Zejditsku državu 864. u sjevernom Iranu (Gilanu, Dejlamu i Tabaristanu) uspostavili su Alavidi (Hasanidi i Huseinidi) i vladali su tim krajevima sve do 928. kada su njihovog vođu svrgnuli Samanidi. Približno četrdeset godina poslije, njihova država pod Hasanidima ponovo je zaživjela u Gilanu i održala se do 1126. godine. Kasnije, tokom 12. i 13. vijeka, sjevernoiranski zejditi priznali su zejditske imame iz Jemena, ili rivalske zejditske imame iz Irana.
Tokom 9. i 10. vijeka, zejditske dinastije uključivale su Bujide (samo prvotno) u Iranu i Mezopotamiji, kao i vladare al-Jamame (centralna Arabija) iz plemena Banu Uhaidir. Al-Hadi Jahja, vođa jemenske zejditske zajednice, preuzeo je titulu kalifa i 890-ih u Sadi utemeljio zejditski imamat. Njegova dinastija Rasida održala se sve do 1962. kada je državnim udarom svrgnut posljednji zejditski imam.
Prvotni jemenski zejditi bili su iz džaruditskog klana, međutim, uz sve veću interakciju s hanefijskim i šafijskim obredima sunitskog islama, došlo je do jačanja sulejmanitskog, tabiritskog, butritskog i salihitskog klana. Zejditi danas čine drugu najveću vjersku grupu u Jemenu, odnosno od 35% do 40% ukupne populacije, dok imamiti i ismailiti čine od 2% do 5% stanovništva. Procjenjuje se da u susjednoj Saudijskoj Arabiji živi preko 1,000.000 zejdita, i to primarno u zapadnim pokrajinama. Najistaknutiji zejditski pokret današnjice su husiti, poznati i pod imenom Šabab al-Muminin (dosl. mladi vjernici) ili Ansaralah (dosl. Božji pomagači), koji od 2015. sudjeluje u Jemenskom građanskom ratu.
Ismailiti
mini|desno|225px|[[Alamutska tvrđava u Iranu, srednjovjekovno uporište nizarita]] mini|desno|225px|[[Nizaritski ismailitski centar u Dušanbeu (Tadžikistan)]] mini|desno|225px|Zajednica [[Alavi Bohra|alavitskih bohrita u Indiji]] Ismailiti (ili ismailije) su nazvani na temelju njihovog prihvaćanja Ismaila ibn Džafara kao Bogom imenovanog duhovnog nasljednika (imama) Džafara es-Sadika, po čemu se razlikuju od imamitskih šijita koji prihvaćaju imamat Muse al-Kazima, mlađeg Ismailovog brata kao istinskog imama.
Poslije smrti (ili kako neki vjeruju skrivenosti) Muhameda ibn Ismaila u 8. vijeku, učenja ismailizma su se dalje transformirala u današnji sistem vjerovanja, s eksplicitnim naglaskom na dublje tj. ezoteričko značenje vjere (batin). Polarizacijom na zahirsku ahbaritsku i racionalističku usulitsku školu, šijitizam se razvijao u dva odvojena pravca: metaforički orijentirani ismailitski pravac fokusirao se na mistični put i prirodu Boga odnosno božansku manifestaciju u ličnosti imama vremena kao Lica Božjeg, dok se zahirski nastrojeni imamitski pravac više fokusirao na božanski zakon (šerijat) odnosno djela i izreke Muhameda i njegovih nasljednika Ahl al-bajta koji su kao imami bili vodiči i svjetlost do Boga.
Ismailitski imami
Nakon smrti Ismaila ibn Džafara, mnogi ismailiti su vjerovali da će se jednog dana vratiti mesijanski Mahdi (prema njima Muhamed ibn Ismail) i uspostaviti pravdu. Jedna njihova podgrupa bili su nasilni karmati s uporištem u Bahreinu. Nasuprot tome, neki ismailiti vjeruju da se imamat nastavio i da su imami bili skriveni odnosno da su još uvijek komunicirali i učili svoje sljedbenike putem mreže dava misionara.
Godine 909. Ubaid Alah al-Mahdi Bilah, tadašnji nosilac ismailitskog imamata, utemeljio je Fatimidski Kalifat i tokom ovog perioda formirane su tri linije imama. Prva grana, danas poznata kao Druzi, počela je s al-Hakimom bi-Amr Alahom (r. 985). Ovaj fatimidski kalif postao je vladar sa svega 11 godina i tokom njegove vlasti zabilježeni su veliki progoni, netipični za inače vjerski tolerantnu državu. Kada se 1021. njegova mazga vratila bez njega i s tragovima krvi, vjerska grupa koja se formirala tokom njegovog života odvojila se od glavne struje ismailizma i nije priznala njegovog nasljednika. Kasnije poznati kao Druzi, ta grupa vjeruje da je al-Hakim inkarnacija Boga i u svetim tekstovima najavljeni Mahdi koji će se jednog dana vratiti i provesti pravdu u svijetu. Grupa se kasnije odvojila od ismailizma jer je razvila vrlo neuobičajene doktrine na temelju kojih se danas klasificira odvojeno i od ismailizma i islama.
Druga podjela nastupila je nakon smrti al-Mustansira 1094. godine, fatimidskog kalifa čija je vladavina bila duža od bilo kojeg drugog kalifa u islamskoj historiji. Nakon što je preminuo, stariji sin Nizar sukobio se s bratom al-Mustalijem oko političke i duhovne kontrole dinastije. Nizar je naposljetku poražen i zatvoren, no prema nizaritskoj tradiciji, njegov sin je pobjegao u Alamut gdje su ga prihvatili iranski ismailiti. Od tada, nizaritska zajednica priznaje tzv. žive imame.
Sami mustaliti (nazvani po al-Mustaliju) u Egiptu kasnije su se podijelili na tajibite (glavna podgrupa su bohriti) i hafizite. Prvi su tvrdili da su Abul-Kasim al-Tajib (sin al-Amira) i imami koji su ga slijedili bili prisiljeni otići u period anonimnosti (Davr-e Satr) i imenovali su Daj al-Mutlaka da vodi zajednicu, na sličan način kao što su rani ismailiti činili nakon smrti Muhameda ibn Ismaila. S druge strane, hafiziti su tvrdili da je imam bio vladajući fatimidski kalif, a njihova zajednica nestala je raspadom Fatimidskog Kalifata.
Stupovi
Ismailiti su kategorizirali svoju praksu koja je poznata kao sedam stupova:
Suvremeno vodstvo
mini|desno|225px|[[Aga-han IV, imam nizarita (najveće ismailitske zajednice)]] Nizariti pridaju značaj naučnoj instituciji zbog postojanja tzv. živućeg imama. Njihov imam definira islamsko pravo i njegovo uputstvo može se razlikovati od prethodnih imama, s obzirom na različita vremena i okolnosti. Od 1957. imam nizaritskih ismailita je Karim al-Huseini Aga-han IV. Nizaritska imamska linija nastavila se do danas kao neprekinuta linija.
Kod bohrita, božansko vodstvo nastavilo se kroz instituciju Daj al-Mutlaka (neograničenog misionara). Prema njihovoj tradiciji, prije nego što je posljednji imam al-Tajib otišao u izolaciju, njegov otac al-Amir uputio je al-Huru al-Maliku (jemenska kraljica) da imenuje zamjenika tj. neograničenog misionara koji će kao imamov zastupnik imati punu nadležnost za upravljanje zajednicom u svim pitanjima, duhovnim i svjetovnim, sve dok mustalitsko-tajibitska linija imama biva u izolaciji (Davr-e Satr). Tri mustalitske bohritske grane (davuditi, alaviti i sulejmaniti) razlikuju se po tumačenju tko je trenutni neograničeni misionar.
Doktrina o neminovnosti stjecanja znanja
Prema Alame Muzafaru, Alah daje ljudima sposobnost razuma i argumenta. Također, Alah naređuje ljudima da provode vrijeme pažljivo razmišljajući o stvaranju, dok on upućuje na cijelu kreaciju kao znake svoje moći i slave. Ovi znaci obuhvaćaju čitav univerzum. Štoviše, postoji sličnost između ljudi kao malog svijeta i univerzuma kao velikog svijeta. Alah ne prihvaća vjeru onih koji je slijepo slijedi, ne razmišljajući jedino slijedeći, nego ih Alah krivi za takve akcije. Drugim riječima, ljudi moraju razmišljati o univerzumu s razumom i intelektom, sposobnostima koje je Alah podario. Budući da postoji više insistiranja na intelektualnom potencijalu među šijitima, čak se i procjenjivanje tvrdnji nekoga tko tvrdi da je poslanik vrši na temelju intelekta.
Doktrina o dovi
Molitva ili dova kod šijita zauzima važno mjesto kao što je Muhamed, opisuje kao oružje vjernika. Zapravo, dova se smatra nečim što je posebnost šijitske zajednice u određenom smislu. Naravno, izvođenje dova kod šijita ima poseban ritual. Zbog ovoga, postoji mnogo knjiga o uslovima molitve među šijitima. Većina moljenja (dova) je prebačena iz Muhamedovog Ahl al-bajta (poslanikova porodica), a potom i mnoge knjige koje sadrže autentična učenja Muhameda i njegove porodice prema šijitima. Prvaci vjere kod šijita uvijek su pozivali svoje sljedbenike da recituju dove.
Arroyo Lumbre, San Juan Lalana
Arroyo Lumbre je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini San Juan Lalana.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 249 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 242 m.
Boca de San Gerónimo, Jonuta
Boca de San Gerónimo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tabasco, u opštini Jonuta.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 61 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 8 m.
Fayette County, Illinois
je okrug u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Dealu Mare, Dorohoi
Dealu Mare je naselje u Rumuniji u okrugu Botošani u opštini Dorohoi.
Fayette County, Illinois
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 22.140, što je 338 (1,6 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Kairuan (vilajet)
Vilajet Kairuan (arapski: ولاية توزر) je jedan od 24 Tuniskih vilajeta na koji je Tunis administrativno podjeljen.
Niederaichbach
Niderajhbah je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 35 opštinskih središta okruga Landshut. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 3.654 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9274156.
Kairuan (vilajet)
Geografske karakteristike
Vilajet Kairuan prostire se na sjeveru Tunisa na površini od 6,712 km² u kojoj živi 589,481 stanovnika.
Kairuan leži u stepskoj unutrašnjosti, administrativno je podjeljen na 11 tamadijada (distrikta).
Niederaichbach
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Landshut Niderajhbah se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Landshut. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 376 metara. Površina opštine iznosi 34,1 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 3.654 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 107 stanovnika/km².
Kairuan (vilajet)
Historija
Kairuan je osnovan u junu 1956., sa administrativnim centrom u istoimenom gradu Kairuanu.
Grad kog je osnovao legendarni Ukba ibn Nafi 671. izrastao je u 9. vijeku za Aglabidske dinastije u prijestolnicu Magreba.
3530 Hammel
3530 Hammel je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,400 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 13,9.
Kompator
Kompator je naselje u Republici Hrvatskoj, u sastavu Općine Velika Ludina, Sisačko-moslavačka županija.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2001. godine, naselje je imalo 109 stanovnika te 39 obiteljskih kućanstava.
Benham, Kentucky
Benam je grad u američkoj saveznoj državi Kentaki.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 500, što je 99 (-16,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Union City, Michigan
Junion Siti je grad u američkoj saveznoj državi Mičigen.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.599, što je 205 (-11,4 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Michael Learned
Michael Learned (9.4. 1939.-) je američka glumica četiri puta nagrađena Emmyjem, od toga tri puta za svoju najpoznatiju ulogu - Olivije Walton u popularnoj TV-seriji The Waltons.
Battrans
Batran je naselje i opština u istočnoj Francuskoj u regionu Franš-Konte, u departmanu Gornja Saona koja pripada prefekturi Vezul.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 204 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 38 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 5,32 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 207 metara (maksimalnoj 239 m, a minimalnoj 194 m).
Marinidi
Marinidi (zvani i Banu Marin) bila je dinastija berberskog porijekla koja je u 13. vijeku svrgnula Almohade i do 15. vijeka vladala Marokom i dijelovima Sjeverne Afrike.
Historija
Marinidi su bili pleme i dio većeg plemenskog saveza Zenata, te kao takvi tradicionalni saveznici Omejadskog Kalifata iz Córdobe na Iberijskom poluotoku. Marinidi su više od jednog vijeka vladali istočnim Marokom, kad je 1248. njihov vladar Abu Jaḥja zauzeo Fes i pretvorio ga u marinidsku prijestolnicu. Nakon što su 1269. porazili posljednjeg almohadskog kalifa i zauzeli Marakeš, Marinidi su pod vodsvom Abu Jusufa Jakuba postali vladari Maroka.
Najmoćniji marinidski sultan Abu al-Hasan uspio je 1337. zauzeti abdalvadidsku prijestolnicu Tlemcen u Alžiru, ali ni on niti njegov nasljednik Abu Inan nisu bili u stanju srušiti vladavinu Hafsida u Tunisu. Uzaludne kampanje su međutim iscrpile resurse dinastije, pa se u 15. vijeku Marinidski Sultanat našao u stanju anarhije. To su iskoristili Vatasidi (Banu Vaṭas), sporedna grana marinidske dinastije, te preuzela vlast nad Marokom 1465. godine, ali su srušeni sa trona 1548. kad su Sadidi zauzeli Fes.
Trimetilsilan
Trimetilsilan je organsko jedinjenje, koje sadrži 3 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 74,197 Da.
Băltenii de Sus, Beștepe
Băltenii de Sus je naselje u Rumuniji u okrugu Tulća u opštini Beștepe.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 141 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 8 m.
Peći (Srebrenica)
Peći su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Srebrenica koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 572 stanovnika.
Las Casitas, Huitiupán
Las Casitas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Huitiupán.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 4 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 825 m.
3531 Cruikshank
3531 Cruikshank je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,622 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 12,9.
San Venanzo, Ascoli Piceno
San Venanzo je naselje u Italiji u provinciji Ascoli Piceno, u regiji Marche.
Himaza
Himaza (, skeletalna mišićna proteaza, kožna himotriptička proteinaza, mastocitna serinska proteinaza, himaza, skeletalna mišićna (SK) proteaza) je enzim. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je izolovan iz mastocitnih granulea.
1,4-a-glukan 6-a-glukoziltransferaza
1,4-a-glukan 6-a-glukoziltransferaza (, glikoziltransferaza oligoglukanskog grananja, 1,4-alfa-D-glukan 6-alfa-D-glukoziltransferaza, T-enzim, D-glukoziltransferaza, 1,4-alfa-D-glukan:1,4-alfa-D-glukan(D-glukoza) 6-alfa-D-glukoziltransferaza) je enzim sa sistematskim imenom (1->4)-alfa-D-glukan:(1->4)-alfa-D-glukan(D-glukoza) 6-alfa-D-glukoziltransferaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
San Venanzo, Ascoli Piceno
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 48 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 345 m.
Pozzacchio, Trento
Pozzacchio je naselje u Italiji u provinciji Trento, u regiji Trentino-Alto Adige.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 71 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 791 m.
El Roble, Villa Corzo
El Roble je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Villa Corzo.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 9 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 680 m.
Shuwa‘ī Hārib, Hajjah
Shuwa‘ī Hārib je naselje u Jemenu u pokrajini Hadžah.
Prema proceni iz 2012. u naselju je živelo 8 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 136 m.
Muzolimin
Muzolimin je organsko jedinjenje, koje sadrži 11 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 272,131 Da.
Hipodrom u Carigradu
thumb|left| Karta carske četvrti Konstantinopola s hipodromom lijevo thumb|300px| Konstantinov hipodrom danas thumb| Procesija gilda ispred sultana na hipodromu. Osmanska minijatura iz [[Surname-i Vehbi (1582).]] Carigradski hipodrom ili Konstantinov hipodrom (turski:  Sultanahmet Meydanı ili At Meydanı, tj. "Trg sulatana Ahmeda" ili "Konjski trg") je bivši hipodrom i kulturno središte Konstantinopola (Istanbul) u današnjoj Turskoj.
Riječ hipodrom dolazi od grčke riječi hippos ('ιππος), konj i riječi dromos (δρομος), koja znači stazu, put, cestu. Konjske trke i trke dvokolica su bile omiljena zabava u starom vijeku te su bile čestim dijelom grčkih gradova u helenističko, starorimsko i bizantsko doba.
Hipodrom je dao izgraditi car Konstantin I. Veliki prilikom njegove obnove Bizanta 324. godine, na mjestu starijeg hipodroma iz vremena cara Septimija Severa (203.). Hipodrom je imao veličinu od 450 x 130 metara i mogao je primiti oko 100.000 posjetitelja odjednom. Carska loža (Kathisma) se nalazila na njenoj istočnoj strani i carska obitelj joj je imala izravan pristup tajnim tunelom iz Carske palače. Na njezinim sjevernim tribinama nalazila se skupina brončanih skulptura poznatih kao "Konji sv. Marka" koje su križari tijekom Četvrtog križarskog rata opljačkali i odnijeli u Veneciju, te se danas mogu vidjeti na pročelju Bazilici sv. Marka. Osim njih, hipodrom je bio bogato ukrašen brojnim skulpturama bogova, careva i heroja, kao i purpurnim zastavama i rijetkim tapiserijama Krivine oko kojih su skretale kočije su označene s dva egipatska obeliska, tzv. "Zidni obelisk" i Tutmozisov obelisk.
Hipodrom je bio središte društvenog života Konstantinopola i često su se političke stranke svrstavale u jednu od četiri navijačke skupine: Plavi (Venetoi), Zeleni (Prasinoi), Crveni (Rousioi) i Bijeli (Leukoi). Najveći sukob navijačkih skupina je prouzrokovao velike proteste poznate kao "Pobuna Nika" 532. godine u kojoj je stradalo oko 300.000 ljudi.
Nakon Četvrtog križarskog rata hipodrom je ostao ruina i nikada se nije oporavio. Nakon što su Konstantinopol osvojili Osmanlije, oni su ga koristili za cjelodnevne ceremonije kao što je bila procesija proslave rođenja sinova sultana Ahmeda III.
Glenda Jackson
Glenda Džekson je britanska glumica i levičarska političarka, rođena 9. maja 1936. godine u Berkenhedu (Engleska). Preminula je 15. juna 2023. godine u Londonu.
Tu je reputaciju potvrdila kada je godine 1971. obrijala glavu kako bi mogla što uvjerljivije glumiti kraljicu Elizabetu u BBC-jevoj mini-seriji Elizabeth R. Za tu je ulogu nagrađena Emmyjem. Dvije godine kasnije je pokazala komičarske sposobnosti u romantičnoj komediji A Touch of Class za koju je nagrađena Zlatnim globusom.
Jackson je s vremenom sve manje vremena i energije posvećivala glumi, a sve više ljevičarskoj politici. Godine 1992. se potpuno povukla iz glume kada je zastupnica Laburističke stranke izabrana u Parlament. Kao žestoka ljevičarka je stekla reputaciju jednog od najvećih kritičara politike Tonyja Blaira.
Ford County, Illinois
je okrug u američkoj saveznoj državi Ilinois.
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u okrugu je živelo 14.081, što je 160 (-1,1 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Niederalteich
Nideraltajh je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 26 opštinskih središta okruga Degendorf. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 1.923 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 9271138.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Degendorf Nideraltajh se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Degendorf. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 312 metara. Površina opštine iznosi 10,0 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 1.923 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 193 stanovnika/km².
Sanctuary, Texas
Sanctuary je gradić u američkoj saveznoj državi Teksas. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 329 stanovnika.
Los Ranchos, Tepatitlán de Morelos
Los Ranchos je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Tepatitlán de Morelos.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 66 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1991 m.
San Antonio, Acacoyagua
San Antonio je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Chiapas, u opštini Acacoyagua.
New Oxford, Pennsylvania
Nju Oksford je grad u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
El Dos Mil, Pánuco
El Dos Mil je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Veracruz, u opštini Pánuco.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 8 m.
Radovčići
Radovčići su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Srebrenica koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 643 stanovnika.
Aignes-et-Puypéroux
Enj-e-Pujpero je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Poatu-Šarant, u departmanu Šarant koja pripada prefekturi Angulem.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 269 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 20 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 12,99 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 141 metar (maksimalnoj 201 m, a minimalnoj 84 m).
Sadam Husein
Sadam Husein Abd al-Madžid al-Tikriti (Arapski: صدام حسين عبد المجيد التكريتي) bio je predsednik Iraka od 1979. do njegovog zbacivanja s vlasti i hapšenja nakon invazije Iraka 2003. 5. 11. 2006. je osuđen na smrt vešanjem. Vešanje Sadama Huseina izvršeno je 30. decembra 2006. godine u 6:00 h ujutro (po iračkom vremenu).
Rani život
Sadam Husein rođen je 28. 4. 1937. godine u malom selu al-Auja u blizini grada Tikrita. Svoje rano detinjstvo proveo je u blatnjavoj kolibi u većinom sunitskom području Iraka. Huseinov otac - Husein al-Madžid, umro je ili napustio porodicu (zavisno od izvora) nedugo nakon njegovog rođenja. Tačne podatke teško je dobiti u zemlji gde se Huseinov rođendan slavio kao nacionalni praznik. Dok se nije udala za drugog muža, Ibrahima Hasana, Sadamova majka Subha sama ga je odgajala. Ibrahim Hasan bio je nasilan prema svojoj porodici, što možda i nije čudno za osobu koja je u svome kraju bila poznata kao lopov. Naime, bivši Sadamov lični sekretar tvrdi da je Sadamov poočim zlostavljao Sadama i da ga je prisiljavao na krađu kokošaka i ovaca, koje bi kasnije prodavao. To je potrajalo sve do Sadamove desete godine kada mu je bilo dopušteno da se preseli kod majčinog brata Kayralah Tulfaha u Bagdad.
Mladost
U Egiptu je nastavio školovanje i sa 24 godine nastavio svoje političko obrazovanje. Ali, ni u Egiptu nije imao mira. Naime, bio je hapšen u dva navrata. Prvi put je verbalno pretio kolegi, a drugi je pretio ozbiljnije - nožem. U oba slučaja radilo se o političkim neistomišljenicima. Godine 1961. upisao je u Kairu Pravni fakultet, ali ga nije završio. Dve godine kasnije (1963.) grupa vojnih oficira, pripadnika Bat partije, mučila je i ubila generala Kasima i to pred kamerama iračke nacionalne televizije. Takođe su unakazili mnoge Kasimove pristalice, i njihova osakaćena i unakažena tela prikazivali više puta u večernjim vestima iračke nacionalne televizije. Kada je Sadam čuo novosti brzo se spakovao i krenuo za Irak kako bi učestvovao u revoluciji.
Ulazak u strukture vlasti
250px|thumb|Sadam i Hassan al-Bakr, tadašnji irački predsjednik Nakon uspostavljanje nove vlasti, Sadam se brzo probijao unutar stranačke strukture, prvenstveno zahvaljujući svojim nadasve uspešnim metodama mučenja. Godine 1963. dolazi do raskola u stranci Bat, a Sadam se priklanja pobedničkoj struji. U novoj stranačkoj preraspodeli imenovan je za člana Batističke regionalne komande. Ali, već godinu kasnije (1964.) Huseina pritvaraju vojni oficiri koji su se protivili tome da Bat partija preuzme vlast. Međutim Huseinu pomaže njegov bratić, general Ahmad Hasan al-Bakr, zahvaljujući kojem postaje zamenik glavnog sekretara Bat stranke 1966. godine. Godine 1966. Husein beži iz zatvora i osniva internu batističku sigurnosnu organizaciju zvanu Džihaz Hanin. Nešto kasnije, 1968. godine novi politički potres Huseinu daje najveću priliku za dalje napredovanje, njegov mentor general Bakr i batisti preuzimaju vlast. Husein je odmah imenovan za zamenika predsednika Revolucionarnog veća, zadužen za unutrašnju sigurnost.