cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arthur C. Clarke
Ser Artur Čarls Klark (16. decembar 1917 - 19. mart 2008) je britanski pisac i pronalazač. Uz Isaka Asimova smatra se najpoznatijim piscem naučne fantastike ali za razliku od njega Klark se čvrsto drži nauke i njenih realnih dometa i hipoteza. Glavne teme njegovih romana i priča su istraživanje kosmosa, mora i vremena, mesto čoveka u vasioni i posledice ljudskih kontakata sa vanzemaljskim inteligencijama.
Rođen je u Majnhedu u Somersetu u Engleskoj. Posle srednje škole, pošto nije imao para da plati univerzitetsko obrazovanje, zaposlio se kao revizor u jednom ministarstvu. Tokom Drugog svetskog rata služio je u RAF-u kao specijalista za radare i učestvovao je u izgradnji prvih sistema za rano uzbunjivanje i automatsko navođenje pilota sa zemlje. Njegova jedina ne-naučno-fantastična knjiga Glide Path bazirana je na tom radu. Posle rata završio je Kraljevski Koledž u Londonu i magistrirao matematiku i fiziku 1948.
Oženio se Amerikankom Merilin Mejfild (Marilyn Mayfield) u junu 1953. ali su se već u decembru iste godine razveli. Kako je sam kasnije rekao "To je bio ključni dokaz da ja nisam za brak. Ali mislim da svaki čovek to mora da proba barem jednom u životu".
Njegov najveći doprinos nauci je ideja da bi geostacionarni sateliti mogli da se koriste kao komunikacioni releji. U njegovu čast, Međunarodna astronomska unija nazvala je geostacionarnu orbitu (42.000 km) Klarkovom orbitom.
Godine 1951. napisao je kratku priču Stražar koju je poslao na jedno BiBiSi-jevo takmičenje. Priča je odbijena na tom takmičenju i komisija ju je ocenila veoma lošom. Međutim, 1964. će ta priča postati glavna inspiracija za njegovo verovatno najpoznatije delo i film koje je napisao zajedno sa Stenlijem Kjubrikom - 2001: Odiseja u svemiru (premijerno prikazan 1968). Iako se na koricama knjige ne nalazi Kjubrikovo ime a na špici filma pod reditelj ne stoji i Klarkovo, sam Klark je često govorio da bi na knjizi moralo da stoji: "Napisali Artur Klark i Stenli Kjubrik" a na filmu "Režirali Stenli Kjubrik i Artur Klark".
Od 1956. godine živi u Kolombu u Šri Lanki. 1988. konstantovano je da boluje od post poli sindroma i od tada je vezan za invalidska kolica. Britanska kraljica Elizabeta II ga je 2000. godine proglasila vitezom. Preminuo 19. marta 2008. godine.
Rozocijanin
Rozocijanin je organsko jedinjenje, koje sadrži 42 atoma ugljenika i ima molekulsku masu od 787,056 Da.
Branko Pihač
Branko Pihač (Zagreb, 1956) je hrvatski pisac znanstvene fantastike. Diplomirao je radiokomunikacije na Elektrotehničkom fakultetu u Zagrebu, a od 1988. živi u Kanadi.
Pihač je bio jedno od najprominentnijih domaćih imena u Vjesnikovu časopisu za znanstvenu fantastiku Sirius, u kojemu je objavio dvadesetak novela i kratkih priča. Njegovo znanstvenofantastično pisanje pripada tvrdoj znanstvenoj fantastici, katkad staromodnog kova, no na svojim najboljim stranicama on uspješno ostvaruje intrigantan spoj filozofske problematizacije i logičke analize, utemeljene u hegelijanskom duhu klasične njemačke filozofije, sa znanstvenim premisama koje često posežu za pseudoznanstvenim i alkemičarskim motivima, katkad i u ironijskom tonu. Njegov je stil klasično pripovijedanje s elementima avanturističkog i kriminalističkog žanra, koje obrađuje poznate žanrovske motive.
Olbernhau
Olbernhau je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 69 opštinskih središta okruga Ercgebirge. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 10.362 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14521460.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Ercgebirge Olbernhau se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Ercgebirge. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 440 - 817 metara. Površina opštine iznosi 70,4 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 10.362 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 147 stanovnika/km².
Izvori (razvrstavanje)
Izvori mogu biti:
Foskarnet
Foskarnet je organsko jedinjenje, koje sadrži 1 atom ugljenika i ima molekulsku masu od 126,005 Da.
Izvori (razvrstavanje)
Naselja:
Roger Zelazny
Roger Zelazny (Cleveland, Ohio, 13. svibnja 1937. - Santa Fe, New Mexico 14. lipnja 1995.) američki je pisac spekulativne fikcije (uglavnom fantastike i znanstvene fantastike)
Amberske kronike
Nastavak:
Vanjske poveznice
www.roger-zelazny.com
1182 Ilona
Asteroid je otkriven 3. marta 1927. godine.
Sukcinat-KoA ligaza (formira ADP)
Sukcinat-KoA ligaza (formira ADP) (, sukcinil-KoA sintetaza (formira ADP), sukcinska tiokinaza, sukcinatna tiokinaza, sukcinil-KoA sintetaza, sukcinil koenzim A sintetaza (formira adenozin difosfat), sukcinil koenzim A sintetaza, A-STK (adenin nukleotid-vezani sukcinat tiokinaza), STK, A-SCS) je enzim sa sistematskim imenom sukcinat:KoA ligaza (formira ADP). Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
3-okso-5a-steroid 4-dehidrogenaza
3-okso-5a-steroid 4-dehidrogenaza (, steroid 5alfa-reduktaza, 3-oksosteroid Delta4-dehidrogenaza, 3-okso-5alfa-steroid Delta4-dehidrogenaza, steroid Delta4-5alfa-reduktaza, Delta4-3-keto steroid 5alfa-reduktaza, Delta4-3-okso steroid reduktaza, Delta4-3-ketosteroid5alfa-oksidoreduktaza, Delta4-3-oksosteroid-5alfa-reduktaza, 3-keto-Delta4-steroid-5alfa-reduktaza, 5alfa-reduktaza, testosteron 5alfa-reduktaza, 4-en-3-ketosteroid-5alfa-oksidoreduktaza, Delta4-5alfa-dehidrogenaza, 3-okso-5alfa-steroid:(akceptor) Delta4-oksidoreduktaza, tesI (gen)) je enzim sa sistematskim imenom 3-okso-5alfa-steroid:akceptor Delta4-oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Ovaj enzim je flavoprotein. Ovaj bakterijski enzim je karakterizovan iz Comamonas testosteroni. On učestvuje u androsteronskog degradaciji, cf. EC 1.3.1.22, 3-okso-5alfa-steroid 4-dehidrogenaza (NADP+).
Palombaia, L'Aquila
Palombaia je naselje u Italiji u provinciji L'Aquila, u regiji Abruzzo.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 112 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 720 m.
Beaucourt-sur-l'Hallue
Bokur sir l'Al je naselje i opština u severoistočnoj Francuskoj u regionu Pikardija, u departmanu Soma koja pripada prefekturi Amjen.
1184 Gaea
1184 Geja je asteroid glavnog asteroidnog pojasa sa srednjom udaljenošću od Sunca koja iznosi 2,666 astronomskih jedinica (AJ). Apsolutna magnituda asteroida je 11,1 a geometrijski albedo 0,079.
Karel Čapek
Karel Čapek (Male Svatonjovice, 9. siječnja 1890. - Prag, 25. prosinca 1938.) bio je češki pisac.
Školovao se u Brnu, Pragu, Berlinu i Parizu. Bio je doktor filozofije, novinar i pisac. Najznačajniji je prozaik izmedu dva svjetska rata i najpoznatiji češki pisac izvan granica Češke. Prve književne radove pisao je i objavljivao zajedno s bratom Josefom. Samostalno je pisao priče, romane, drame, putopise, eseje, kozerije i feljtone.
Napisao je jedanaest priča kojima se svrstao u osnivače moderne bajke. Za djecu je još napisao i knjigu "Dašenjka ili Život šteneta", "Imao sam psa i mačku", "Devet bajki" - najpoznatija u našim krajevima je »Poštarska bajka« za djecu.
Sorrento
Sorrento (latinski: Surrentum) je ladanjski grad u provinciji - Napoli u regiji - Kampanija od 16 565
Geografske karakteristike
Sorrento leži na istoimenom poluotoku - Sorrento koji razdvaja Napuljski zaljev od Zaljeva Sorrento. Poluotok Sorento je nastavak planinskog masiva Monti Lattari sa najvišim vrhom Sant’Angelo visokim 1 443 m.
Historija
thumb|left|260px| [[Katedrala Santi Filippo e Giacomo]] Sorrento je vjerojatno grčko naselje koje je za rimskih vremena bilo znano pod imenom - Surrentum, kao ladanjsko mjesto.
Za ranog srednjeg vijeka u 7. vijeku postao je prijestolnica istoimene kneževine. Od 1137. grad je dio normanske Kraljevine Sicilije.
U Sorrentu je 1544. rođen veliki pjesnik Torquato Tasso.
Znamenitosti
Najveće znmenitosti Sorrenta su njegova katedrala, iz 14. vijeka, odtad često restaurirana, dograđivana više puta, a posljednji put samostan sv. Franje Asiškog i Muzej Correale di Terranova sa puno artefakata dekorativne umjetnosti iz Kampanije, srednjovijekovnih skulptura i slika.
Privreda
Sorrento je od rimskih vremena poznato ladanjsko mjesto zbog krasne klime i lijepe okolice, pa je i danas prvenstveno turistički grad.
On je i centar poljoprivrednog kraja, poznat po svom vinu maslinovom ulju i agrumima.
Charles VII od Francuske
Karlo VII. Pobednik' (22.2. 1403. - 22.7. 1461.), ''kralj Francuske od 1429 - 1461. godine.'' thumb|Karlo VII thumb|350px|Francuska [[1428. godine. Engleska je crvene boje, njen burgundijski saveznik tamno crvene, a Francuska Karla VII. zelene boje]]
Iako tek jedanaesto dijete kralja Karla VI. sudbina mu je pružila ruku putem smrti starije braće tako da Karlo VII postaje prijestolonasljednik Francuske 1417. godine. Njegova sreća ipak ne traje dugo pošto ga se u stvarnosti otac odriče sporazumom iz 1420. godine. Njime se regulira da će nasljednik Karla VI. postati njegova kćerka Katerina u čije ime upravljanje državom nakon kraljeve smrti treba preuzeti Henrik V.. Uranjena smrt ovog kralja je samo rezultirala da do ujedinjenja Engleske i Francuske krune dolazi za života njegovog malenog sina Henrika VI.. 21. listopada 1422. godine tako u trenutku smrti Karla VI. Karlo VII ima samo titulu francuskog princa dok pravno stvarna vlast u zemlji dolazi u ruke njegovog nećaka Henrika V.
U tom trenutku Engleska sa svojim saveznicima vojvodstvima Burgundije i Bretanje drži cijelu sjevernu Francusku zajedno s kompletnim tokom rijeke Rajne sve do švicarske granice. Također i područje od grada Bordeauxa do granice Navarre se nalazi u engleskim rukama. Još prije očeve smrti kako bi popravio svoj nezavidni politički položaj Karlo VII. sklapa bračni ugovor s kćerkom grofa od Anjoua što mu donosi podršku te pokrajine i Provanse.
U prvoj fazi rata oslobođenja njemu su bili suprostavljeni vlastita majka, Engleska, Bretanja i Burgundija. Jedina realna pomoć u to doba je stizala od ženine majke Jolande od Aragona. Prva promjena ove situacije nastupa još prije dolaska heroine ovog rata kada Bretanja istupa iz tog rata i proglašava svoju neutralnost. Pojava Ivane Orleanske na francuskoj sceni 1429. godine ne bi bila dobro prošla bez Jolande. Uz svu želju, vjeru i očekivanja Karlo VII. nije imao novac za mobiliziranje vojske koju će ona voditi nego je morao zatražiti financijsku pomoć. S odobrenim zahtjevom vojska je krenula osloboditi opsadu Orleansa nakon čega će Karlo VII. biti krunjen za kralja 1429. godine.
Narodno ushićenje koje tada zahvaća Francusku postaje simbol buduće neupitne pobjede. Od tada na dalje francuske trupe su prestale gubiti svoje položaje tako da dolazi do kratkotrajne ravnoteže snage. Mirovni ugovor koji Karlo VII. 1435. godine uspješno podvaljuje velikoj Burgundiji ostavlja Engleze same na bojnom polju što im zapečaćuje sudbinu. Tijekom sljedećih 18 godina Karlo VII. oslobađa praktički cijelu Francusku od Engleza ostavljujući im u rukama samo grad Calais. Te njegove pobjede su rijetko bilo ostvarene putem vojne sile, a mnogo češće pregovorima ili varkama. Tijekom cijelog svog života ovaj kralj je mrzio "avanture" ili akcije koje imaju i najmanju šansu za neuspjeh.
Pred kraj života Karlo VII. nalazi pobunu protiv svoje vlasti koju vodi njegov beskompromisni sin i nasljednik Luj XI.. Karlo VII. umire 22. srpnja 1461. godine
Arapski socijalizam
Ovaj termin je stvorio Mišel Aflak, jedan od osnivača partije Baas, kako bi razlikovao arapski socijalizam od marksističkog socijalizma, zastupljenog u istočnoj Evropi i istočnoj Aziji, te socijalne demokracije zastupljene u zapadnoj Evropi.
Jeffersonville, New York
Džefersonvil je grad u američkoj saveznoj državi Njujork.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 359, što je 61 (-14,5 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Hippolyte Taine
thumb|right|200px|Portret Hippolytea Taine
Hippolyte Adolphe Taine (Vouziers, Ardennes, 21. april 1828. – Pariz, 5. mart 1893.) bio je francuski književni kritičar i historičar. Poznat je po tome što je dao teoretsku podlogu za naturalistički pokret u francuskoj književnosti, kao i jedan od glavnih zagovornika sociološkog pozitivizma, odnosno prvih zagovornika historicističke kritike. Navodi se kako je upravo s njim započeo pokret zvan književni historicizam. Taine je upamćen po trokrakom pristupu kontekstualnog proučavanja umjetničkih djela, temeljenom na aspektima kao što su rasa, milje i trenutak.
Glavna djela
Taineova glavna djela, poredana kronološki:
The Beat Fleet
The Beat Fleet ([ðə biːt fliːt]; akr. TBF [tiː biː ɛf]), glazbeni sastav nastao 1990. godine u Splitu.
Sastav čine: Mladen Badovinac (vokal, rođ. 1977.), Luka Barbić (vokal, elektronika, rođ. 1977.), Aleksandar Antić (vokal, rođ. 1977), Ognjen Pavlović (bas gitara), rođ. 1980.), Nikša Mandalinić, (električna gitara, rođ. 1975), Jan Ivelić (bubnjevi, rođ. 1979.).
Povijest sastava
Bez prijašnjeg iskustva u stvaranju glazbe, posebno hip hop glazbe, započeli su proces učenja vještina MC-inga (skraćeno od Master of Ceremony-termin u hip-hop kulturi koji označava “rap vokal”) od pionira hip-hopa, Run D.M.C., LL Cool J, Public Enemy, BDP, N.W.A., Eric B & Rakim, Ultramagnetic MC’s...
Godine 1992. godine snimili su tri pjesme u kućnoj produkciji i plasirali ih na lokalne radio postaje. To su bili klasični hip-hop muzički zahvati sampliranja, odnosno korištenja uzoraka gotovih pjesama i 'lijepljenja' na repetativni beat, preko čega su onda repali i pjevali. Slijedili su nastupi uživo, od samog početka s bendom uživo, i to u Splitu i bližoj okolici, čime su se približili publici i pokazali što mogu i što žele. Zapazio ih je već renomirani splitski glazbenik i producent Dragan Lukić-Luky (producirao i svirao na albumima Daleke obale, Dina Dvornika, Urbana, Olivera Dragojevića, a odnedavno i samostalni autor i izvođač), te ponudio produciranje albuma. No, realiziranje albuma prvijenca dočekali su tek 1997. godine. U međuvremenu su studirali, radili radio emisije urnebesnog karaktera, nastupali u Splitu, uže a katkad i šire, snimili još dvije pjesme u demo verziji, te polako stjecali neki renome na Hrvatskoj glazbenoj sceni.
Glazbene podloge su načinjene isključivo korištenjem samplova, koji su birani i spajani u cjelinu zajedničkim radom u studiju. To se razlikuje od uobičajene šeme po kojoj raperi uzimaju već gotove podloge od različitih producenata. Svjesni različitosti svoje glazbe od ostatka Hrvatske, pa i svjetske, hip-hop produkcije, preduhitrili su zlobne komentare kako ' TBF uopće nisu hip-hop ', i album nazvali 'Ping-pong', parafrazirajući taj glazbeni žanr, a ujedno izmišljajući potpuno novi i jedinstven žanr. Cilj svega toga je u stvari bilo izrugivanje krutog etiketiranja glazbe i njenog strogog razvrstavanja u potrošačke ladice. Nikada nisu bili, kao istinski uživaoci i stvaratelji glazbe, orijetirani na isključivo neke žanrove, što je slučaj s onima kojima je glazba samo dekor životnog stila. Ironija je da velik dio hrvatske hip-hop publike drži 'Ping-pong' za najbolji hrvatski hip-hop album do sada. Poznatije pjesme su Ye'n Dva (video spot), Malo san maka (video spot), 3-logija jada. U Hrvatskoj je album stekao gotovo kultni status, a povjerenje publike postigli su odličnim i originalnim nastupima širom Hrvatske, kombinirajući rap sa živim instrumentima. U izmjenjenim koncertnim aranžmanima pjesme su dobile novo ruho; od funka, soula, regaea, grungea, rock'n'rolla, do klapskog pjevanja. Uz svirke, još su studirali, te kao članovi amaterske glumačke skupine 'Odron', kreirali i postavili predstavu 'Baš beton i stupovi društva', u produkciji splitskog HNK-a, a u režiji Ivice Buljana. Svirali su po Hrvatskoj, pa čak i vani (Bugarska, Italija, Slovenija, BiH, Srbija)
Oschatz
Ošac je grad u njemačkoj saveznoj državi Saksonija. Jedno je od 36 opštinskih središta okruga Sjeverna Saksonija. Prema procjeni iz 2010. u gradu je živjelo 15.662 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 14730230.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj grada u okrugu Sjeverna Saksonija Ošac se nalazi u saveznoj državi Saksonija u okrugu Sjeverna Saksonija. Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 120 metara. Površina opštine iznosi 55,3 km². U samom gradu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 15.662 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 283 stanovnika/km².
Makoa (narod)
Makoa je mala etnička skupina od oko 80 069 pripadnika u Madagaskaru, potomaka robova iz Mozambika, koji žive na zapadnoj obali otoka. Makoji danas predstavljaju oko 1% stanovništva zemlje.
Makoaje kao i ostali Sakalave govore malagaški makrojezik, takozvani Sakalava malagaški.
Historija
Iako su Makoje formalno slobodni ljudi, njihova integracija u malgaško društvo sporo ide, zbog brojnih predrasuda i tabua koje vladaju u društvu. Kako je za Malgašane neobično važno gdje su im pokopani predci, a to pravo je Makoama uskraćivano kao robovima (oni su pokapani uz noge svog gospodara) - tako su oni i danas potcjenivani kao ljudi bez grobova svojih predaka, dakle kao ljudi bez prošlosti, i zapravo se na njih gleda još uvijek kao na robove.
Malgaške vlasti trude se da emancipiraju Makoje i izjednače ih sa ostalim etničkim grupama, kao jedan od koraka u tom cilju organiziran je skup prisjećanja na njihovo ropstvo novembra 2008. u gradu Morondavi.
Makoji su najčešće znatno većeg stasa od ostalih Malgašana, zbog tog su ih Francuzi za vrijeme svoje kolonijalne uprave u prvoj polovici 20. vijeka odabirali za policajce i vojnike.
Geografska rasprostranjenost
Makoji žive na zapadnoj obali Madagaskara, isprva ih je najviše bilo na sjeveru, a danas se sve više sele na jug oko rijeke Onilahi.
1183 Jutta
1183 Jutta je asteroid glavnog asteroidnog pojasa. Približan prečnik asteroida je 17,90 km, a srednja udaljenost asteroida od Sunca iznosi 2,382 astronomskih jedinica (AJ).
Asteroid je otkriven 22. februara 1930. godine.
Mušrici
Mušrici predstavljaju termin kojim su rani muslimani nazivali politeiste Meke. U generalnom slučaju se u islamskom svijetu mušricima označavaju svi oni teisti koji vjeruju u postojanje više bogova. Riječ mušrik je izvedena od istog korijena kao i arapska riječ širk, tj. arapskih slova Š-R-K, što u prijevodu na srpskohrvatski znači podijeliti.
Psihomodo pop
Psihomodo pop je kultni hrvatski rock sastav koji djeluje od 1983.
Povijest
1983. godine, na prostorima bivše Jugoslavije, pojavljuje se band, koji svojom beskompromisnom svirkom, žestokim zvukom, scenskim nastupom osvaja prostore bivše države munjevitom brzinom. Čavar (gitara), Paradiš (bas gitara), Kalebota (bubanj), Radulović (gitara) predvođeni frontmanom grupe Davorom Gopcem (vokal), donijeli su na tadašnju scenu jedan do tada na tim prostorima neviđeni, izričaj i formu rock'n'roll - a.
Grupa Psihomodo Pop nastaje 1983. godine, na temeljima grupe Neron, u kojoj tada sviraju Tigran Kalebota-Tigi i Smiljan Paradiš-Šparka. Tada se grupi priključuje Gobac, koji je već kao trinaestogodišnjak svirao u punk bandu Klinska pomora, i Neron mijenja ime u Psihomodo Pop. 1985 dolazi Sale u bend i ta postava pali i žari prostorom ex-Jugoslavije do 1988. godine kad se na tržištu pojavljuje njihov album prvijenac nazvan Godina zmaja, koji je polučio ogroman uspjeh i doslovno digao cijelu državu na noge, a pročuli su se i van države zahvaljujući rock festivalu Grote prijs of Netherland, gdje su u konkurenciji od 600 bandova, odabrani kao jedan od šest najboljih bandova. Taj uspjeh nije mogao promaknuti ni legendarnoj glazbenoj postavi MTV, na kojoj su se dugo vremena vrtjeli njihovi spotovi.
1989. nakon vrlo uspješne turneje po Nizozemskoj, grupa snima album Live in Amsterdam. Nakon toga, 1990. godine odlaze na tromjesečnu turneju po ondašnjem SSSR-u, gdje održavaju mnoštvo koncerata. Nakon povratka slijedi video izdanje Brilliant video Psihomodo pop, te sudjelovanje na kompilaciji ZG rock forces live. Iste godine sviraju kao predgrupa svojim uzorima legendarnim punk bandom Ramones, na koncertima u Zagrebu i Ljubljani. Kao kruna svega te godine izlazi i njihov drugi studijski album Sexy magazin, ali zbog ratnih događanja, grupa je prisiljena izostaviti koncertnu promociju ( turneju ) tog albuma.
Tko je ubio Mickey Mousea, naziv je albuma koji je prvenstveno namijenjen djeci, s pjesmama koje je grupa izvodila u raznim dječjim emisijama. Album je izašao 1992.
Nakon toga izlazi singl ploča Hrvatska mora pobijediti, kojim grupa osuđuje agresiju na Hrvatsku.
Svojevrstan art-album Srebrne svinje izlazi 1993. godine i po mišljenju kritike i najvjernijih poklonika grupe njihovo najbolje i najzrelije ostvarenje a kao producent ploče je potpisan Saša Novak Radulović. Važno je napomenuti da spot za pjesmu Starfucker, koju je snimio Radislav Jovanov-Gonzo, postavlja nove standarde snimanja spotova, te da je osvojio dvije nagrade ( kategorija najboljeg video-uratka ) Oktavijan i Porin.
Suradnja s Gonzom se nastavlja i 1995. godine, kada izlazi album UNPLJUGD, akustična kompilacija i presjek rada grupe tokom 12 godina rada. Tada iz banda izlazi Saša Novak Radulović, a na njegovo mjesto dolazi ugledni multiinstrumentalist Jurij Novoselić-Kuzma (Film, Disciplina kičme, suradnik Haustora ). Isprva je s grupom kao pridruženi član, a kasnije postaje i stalni član.
Nakon velikog uspjeha Unpljugda, 1997. godine izlazi album Sextasy. Kao zanimljivost treba napomenuti da je to bilo interaktivno izdanje cd-a, na kojem je osim pjesama, bio i zapis o članovima grupe i drugim raznim zanimljivostima.
Das beste aus der grosse hit paradenaziv je koncertnog albuma koji je grupa izdala 1999. godine na kojem je snimka koncerta banda u Mariboru.
2000. godine izlazi album Debakl, a kao zanimljivost se pojavljuje na cd izdanju i neke demo pjesme. 2001. album dobija nagradu PORIN za najbolji rock-album godine.
2003. izlazi Tekućih 20, kojim grupa obilježava dvadeset godina postojanja.
Plastic fantastic najrecentniji je studijski album grupe.
Grupa Psihomodo Pop svojim načinom sviranja, svojom glazbom i stilom, ostavila je upečatljiv trag na rock sceni kako bivše države tako i Hrvatske. Naslanjajući se na glazbeni izričaj svojih uzora (Rolling Stones, Lou Reed, Velvet Underground, T-Rex, Ramones...), nametnuli su se kao nezaobilazan faktor rock izričaja na ovim prostorima. Svugdje rado viđeni, rado slušani, svojom pojavom, scenskim nastupom, nikoga ne ostavljaju ravnodušnima. Usprkos tome što djeluju više od dvadset godina oni i dalje, mladenačkim žarom, priređuju nam nova, sve bolja iznaneđenja i kvalitetnu glazbu.
Sanusi
Sanusi ili senusi je islamski političko-religiozni red u Libiji i Sudanu osnovan u Meki 1837. godine od strane Velikog Sanisija, - Muhameda Alija as-Senusija. Sanusi je bio zabrinut za islam, duhovnost i slabljenje muslimanskog političkog integriteta. Bio je pod utjecajem salafizma, kome je dodao tehnike različitih sufijskih redova. Od 1902. do 1913. godine Senusi se borio protiv francuske eksanzije u Sahari i italijanskog kolonijalizma Libije koje je započelo 1911. godine. Unuk Velikog Senusija bio je Idris I, kralj Libije u 1951. U 1969, kralj Idris I je svrgnut sa vlasti od strane vojne koju je vodio pukovnik Moamer Gadafi. Trećina stanovništva Libije nastavila je biti povezana sa pokretom sanusi.
Protagora
Protagora je bio poznat kao učitelj koji obrađuje teme vezane za vrlinu i političku delatnost. Od drugih učitelja, koji su nudili praktično obrazovanje u retorici i veštini javnog govorenja, razlikovao se po tome što je nastojao doći do racionalne spoznaje i apstraktnog poimanja širokog spektra ljudskih karakteristika, kao što su, na primer, jezik i obrazovanje. Izgleda da se takođe posebno zanimao za ortoepiju, odnosno za pravilnu upotrebu reči, premda se ta tematika čvršće vezuje za Prodika, koji je takođe bio sofista.
Život
Protagora je rođen u Abderi (u Trakiji) oko 481. godine stare ere. Bio je student filozofije kod Demokrita. Istovremeno, radio je kao nosač. Izumio je "žulj", podmetač za rame na kojem se nosi teret, pa ga je Demokrit pohvalio videvši kako nosi drva. Neki navode da je u vreme Kserksovog napada ne Heladu upoznao persijske mage.
Prema Diogenu Laertiju, Protagora je zbog svoje knjige o bogovima bio optužen za bogohulništvo, ali je pobegao iz grada pre suđenja i utopio se prilikom plovidbe ka Siciliji, dok je njegova knjiga bila spaljena na trgu. Ukoliko je priča pouzdana (u šta se ozbiljno sumnja), onda su se ti događaji verovatno odigrali tokom oligarhijskog prevrata 411. st. e.
Relativizam
Najpoznatija Protagorina izreka jeste ona koja se nalazi u spisu Istina ili govori koji obaraju (Ἀλήθεια ἤ Καταβάλλοντες λόγοι) i koja glasi: "Čovek je merilo svih stvari: onih koje jesu da jesu, a onih koje nisu da nisu" (πάντων χρημάτων μέτρον ἐστὶν ἄνθρωπος, τῶν μὲν ὄντων ὡς ἔστιν, τῶν δὲ οὐκ ὄντων ὡς οὐκ ἔστιν, Sext. Emp. Adv. math. 7.60). Kao i mnogi drugi fragmenti presokratskih filozofa, i ova je rečenica došla do nas izolovana, bez ikakvog konteksta, pa je njeno istinsko značenje i danas predmet sporenja. Platon Protagori pripisuje relativističko stanovište, a posebno etički relativizam: prema tom tumačenju, Protagora zapravo govori da ono što se meni čini istinitim – to za mene i jeste istinito, ono što se tebi čini istinitim – to za tebe i jeste istinito, i tako za svakog pojedinog čoveka. Međutim, mnogi su ispitivači zastupali stav da ovde Protagora ne misli na pojedinačnog, već na generičkog čoveka, pa bi čitava ljudska vrsta bila merilo i kriterij istine. Spor oko tumačenja te izreke pokrenuo je i raspravu o tome treba li "stvari" (χρήματα) razumeti isključivo kao predmete čulnog opažanja ili značenje te reči treba da uključi i područje vrednosti.
U Teetetu Platon spomenutu izreku jasno tumači u individualističkom smislu, i to s obzirom na čulno opažanje (151e, 152a). U Platonovom dijalogu Protagora ta se maksima doduše ne primenjuje u individualističkom smislu na etičke vrednosti, ali činjenica je da u Teetetu Platon stavlja Protagori u usta izjavu iz koje jasno sledi da su etički sudovi relativni: "Ono što svakoj državi izgleda pravedno i lepo, to njoj i jeste lepo, sve dok ga ona takvim smatra" (167c). Dalje on kaže da mudar čovek treba da pokuša da loše običaje zameni ispravnim običajima, iz čega sledi da se ne radi o tome da je jedno etičko stanovište istinito, a drugo lažno, nego o tome da je jedno stanovište "razumnije", tj. korisnije nego neko drugo. Međutim, u Protagori Platon kaže da sofista tvrdi da su bogovi svim ljudima podarili "stid" (αἰδώς) i "pravdu" (δίκη): to bi onda značilo da se, prema Protagori, zakon temelji na određenim moralnim načelima koja su duboko usađena u sve ljude, ali pojedinačne raznolikosti zakona, kakve se nalaze u konkretnim državama, jesu relativne; zakon jedne države nije "istinitiji" od zakona druge države, ali je možda "razumniji" u smislu da je korisniji i prikladniji. Prema tome, i pored mogućnosti da se Protagori – ako se prihvati Platonovo tumačenje – pripiše određeni stepen etičkog relativizma, ipak Protagora svojim shvatanjem stida i pravde daje neke nagoveštaje prirodnog prava i tako doprinosi širenju grčkih vidika.
Ostale oblasti
U delu O bogovima (Περὶ θεῶν) Protagora kaže: "O bogovima ne mogu znati niti da jesu niti da nisu, niti kakvo je njima obličje: jer mnogo toga sprečava pouzdano znanje, nejasnoća [same stvari] i kratkoća ljudskog života" (fr. 4). To je jedini fragment ovog spisa koji nam se sačuvao, te je o njemu teško donositi pouzdane zaključke: iako nam izgleda primamljivo da na osnovi ove rečenice Protagoru proglasimo za skeptičnog i agnostičkog mislioca, koji ruši uspostavljene tradicije u religiji, za to nikakvih drugih dokaza nemamo, a tome prilično protivreči i slika koju nam je o Protagori ostavio Platon. Možda je najlakše i najsigurnije ovaj fragment protumačiti u skladu s Protagorinim stanovištem o relativnosti ljudske spoznaje.
Iz relativističke teorije proističe shvatanje da se o svakom predmetu može imati više od jednog mišljenja, a čini se da je Protagora to stanovište razvio u spisu Protivni govori (Ἀντιλογίαι). Filozof treba da vežba razvijanje različitih mišljenja i dokaza, a govornik će se najbolje iskazati ako uspe da "slabiji dokaz učini jačim" (τὸν ἥττω λόγον κρείττω ποιεῖν, Aristotel, Rhet. B24, 1402a 23). Protivnici sofista to su tumačili kao da su sofisti činili da pobedi moralno slabija stvar, ali to stanovište nema nužno etički loše implikacije. Na primer, ako bi neki branilac uspešno zastupao pravednu stvar branjenika suviše slabog da bi se sam zastupao ili onoga u čijem je slučaju na sudu teško dokazati pravednost njegove stvari, za tog branioca moglo bi se reći da čini da "slabiji dokaz" pobeđuje, premda on u tome ne čini ništa nemoralno.
Protagora je otvarao nove puteve u proučavanju gramatike i nauke o jeziku. Prema nekim izvorima, on je klasifikovao različite vrste iskaza i terminološki je razlikovao rodove imenica. U jednom duhovitom odlomku Aristofanovih Oblakinja Protagora je prikazan kako pokušava da skuje ženski rod ἀλεκτρύαινα od imenice muškog roda ἀλεκτρυών (= petao).
Japigi
thumb|300px|Ilirska kolonizacija juga Italije
Japigi (Iapigi, Japiđi, Japiđani; grč. Ἰάπυγες [Ĭāpyges]; lat. Iapyges, Iapygii) su bili antički proto-indoevropski narod porijeklom iz Ilirije koji se u periodu između II i I milenijuma pne. doselio na područje današnje italijanske regije Apulija. Stari Grci su ih nazvali po Dedalovom sinu koji se zvao Iapige (Iapyges).
Porijeklo
Između VIII i IV stoljeća pne. Japigi su dostigli svoj vrhunac što se može zaključiti iz vješto izrađenih predmeta od keramike. U vrijeme grčke kolonizacije Mediterana u periodu od VIII od VI stoljeća pne. Japigi su pružili snažan otpor naprednijoj grčkoj civilizaciji.
Karloman (majordom)
Karloman (* između 706. - 716. - † 17. kolovoza 754. Vienne) bio je najstariji sin Karla Martela i njegove žene Chrotrude, franački majordom i vojvoda.
Nakon Karlove smrti (741.), Karloman i njegov brat Pipin Mali preuzeli su očevu vladarsku poziciju i podijelili je između sebe. Karloman u Austrasiji a Pipin Mali u Neustriji. Karloman je jedan od utemeljitelja dinastije Karolinga i može se reći da je on Karolinge doveo do vlasti na račun do tada vladajućih Merovinga. Iz javnog života povukao se 747. godine u tišinu samostana.
Preuzimanje vlasti
Nakon smrti oca, braća nisu odmah podijelila vlast i ovlasti, u diobu je trebao biti uključen i Grifo (po želji samog Karla Martela), najmlađi sin Karla iz braka s drugom ženom Swanachild. Braća su odbila Grifa, a 742. godine prisilili su ga da se zaredi i zatvorili u samostan. Karloman i Pipin podijelili su Franačku državu, Pipin je postao majordom zapadnog dijela (otprilike teritorij Francuske) - Neustrie a Karloman majordom istočnog dijela (otprilike teritorij Njemačke) - Austrasie.
Na poticaj Karlomana, braća su postavila Merovinga Hilderika III. za franačkog kralja 743., jer je prošlo već sedam godina od smrti posljednjeg kralja Teodorika IV.. Bio je to lukavi politički čin Karlomana, Hilderika III. je bio samo formalno kralj, stvarnu vlast imali su oni majordomi.
Karloman i Pipin su prvih sedam godina bratski dijelili vlast, i poduzimali mnoge zajedničke vojne akcije. Karloman se pridružio Pipinu u borbi protiv pobune Hunalda od Akvitanije 742. pa pnovno 745. Pipin je pak pomagao Karlomana u njegovoj borbi protiv Saksonaca 742.-743., te u borbi protiv Odila iz Bavarske 742. i 744., kad su braća uspjela uspostaviti mir sa svojim šurjakom (oženio je njihovu sestru Hiltrudu).
Jačanje dinastije
U svom dijelu carstva, Karloman je ojačao svoj autoritet, tako što je podupirao misionarski rad Winfrida (kasnije Svetog Bonifacija) -njemačkih apostola. Širenjem kršćanstva, jačao je i njegov autoritet u ta vrlo nestabilna vremena, gdje su svi autoriteti bili porušeni. Na neki način to je bio nastavak politike njegovih predhodnika djeda, Pipina od Herstala i oca Karla Martela, koji je osnovao četiri biskupije u Bavarskoj (Salzburg, Regensburg, Freising i Passau) i postavio Bonifacija kao nadbiskupa svih Nijemaca istočno od Rajne, sa sjedištem u Mainzu.
Karloman je imao značajnu ulogu u sazivanju prvog velikog crkvenog sabora u franačkim zemljama Concilium Germanicum u 742. godini. Pod zajedničkim predsjedanjem Karlomana i Bonifacija, sinod je donio odluke da svećenici ne smiju nositi oružje ili imati žene u svojim domovima, to je bila jedna od njihovih primarnih zadaća u borbi protiv poganstva. Dok je njegov otac često posezao za crkvenom imovinom da plati svoje vojne pohode, Karloman je već dovoljno materijalno ojačao da je mogao plaćati vojsku ali i pomagati crkvu. Tako je naprimjer poklonio sv. Bonifaciju zemlju za osnutak Samostana u Fuldi, koji je uskoro postao značajni objekt Bonifacijevog misionarskog djelovanja.
Nemilosrdan u politici
Unatoč svojoj velikoj pobožnosti, Karloman je znao biti nemilosrdan prema svojim stvarnim ili potencijalnim protivnicima. Nakon ponovljenih oružanih buna i nemira, Karloman je 746. godine, sazvao skupštinu alemanskih velmoža u Cannstattu (današnji Stuttgart), kad ih se okupilo više tisuća, dobar dio njih pohvatao je i pogubio zbog veleizdaje (Taj događaj pamti se kao Krvavi sud iz Cannstatta). Na taj način je gotovo iskorijenio cijelo plemensko vodstvo Alemana, time je dokinuta i njihova plemenska neovisnost.
Ovakvim djelovanjem Karloman ojačao je poziciju vlastitog roda, posebice u odnosu na rivalske obitelji poput bavarskih Agilolfingsa.
Povlačenje iz javnog života
15. kolovoza 747., Karloman se odrekao položaja majordoma i povukao u monaški život, tonzuru je obavio u Rimu kod pape Zaharija.
Karloman je osnovao samostan Monte Soratte (pored Rima) a zatim je otišao u samostan Monte Cassino. Svi izvori iz tog razdoblja ukazuju na to da je on čvrsto vjerovao da je njegovo pravo poslanje rad u crkvi. Zbog tog se povukao u Monte Cassino i tamo proveo najveći dio ostatka života u meditaciji i molitvi. Njegov sin, Drogo zahtijevao je od svog strica Pipina Malog dio očeva nasljedstva, ali je vrlo brzo ušutkan.
U vrijeme kad se Karloman povukao u mir monaškog života, njegov polubrat Grifo pobjegao je iz samostana u Bavarsku, gdje mu je vojvoda Odilo pružio podršku i pomoć. Ali kad Odilo umro godinu dana kasnije, Grifo je pokušao ugrabiti Vojvodstvo Bavarske za sebe. Zbog tog je Pipin, koji je postao jedini franački majordom i dux et princeps Francorum poduzeo odlučnu akciju, - zauzeo je Bavarsku i postavio Odilovog maloljetnog sina za bavarskog kneza - kao Tassila III. Grifo je nastavio svoju pobunu, ali je na kraju ubijen u bitci kod Saint-Jean-de-Maurienna 753. godine.
Sedam godina nakon povlačenja u samostan, tik uoči svoje smrti, Karloman se još jednom kratko pojavio na javnoj sceni. Papa Stjepan II. je 754. godine molio Pipina Malog, sada kralja, da mu dođe u pomoć u borbi protiv langobardskog kralja - Aistulfa. Karloman je zbog tog napustio monaški život u Monte Cassinu i krenuo reći svom bratu da ne krene u pohod na Italiju (a želio ga je i uvjeriti da podrži njegova sina Droga). Pipina se bratske molbe uopće nisu dotakle, već je zatvario Karlomana u Vienne (dio Francuske), gdje je i umro 17. kolovoza 754. Pokopan je u Monte Cassinu.
Oliver Dragojević
Oliver Dragojević (Split, 7. prosinca 1947. ― Split, 29. srpnja 2018)
Biografija
Hrvatski glazbenik rođen u Splitu, pohađao glazbenu školu, najprije uči glasovir, a potom klarinet i gitaru. Prvi susret s glazbom bio mu je u petoj godini kad od oca Marka na poklon dobiva usnu harmoniku kojom je zabavljao djecu iz svoje ulice. Prvi estradni nastup bio mu je na splitskom dječjem festivalu 1961. g. s popularnom pjesmicom Baloni. Istovremeno s bratom Aljošom snima tada poznate svjetske hitove za radio postaju Split.
Uspjesi do današnjih dana
Na Prokurative se vraća 1974. g. te u velikom stilu osvaja prvu nagradu publike sa skladbom Ča će mi Copacabana. Nakon toga ponovo uspostavlja suradnju sa Zdenkom Runjićem i na Splitu 1975. pjeva šansonu Galeb i ja, ultimativan zgoditak i početak višegodišnje plodonosne suradnje najnakladnijeg i nagradama najobdarenijeg autorsko-izvođačkog dvojca.
Pobravši najprestižnije festivalske i diskografske nagrade, Oliver je bio i laureat prve dodjele Hrvatske diskografske nagrade Porin koja je dobrano prošla u znaku njegove izvedbe Gibonnijeve Cesarice. Osam dobivenih Porina te odličja Reda Danice s likom Marka Marulića, samo su neka od brojnih Oliverovih priznanja.
I njegov album Dvi, tri riči (2000. g.) dokazuje da je Oliver ipak samo jedan. Jer kako objasniti da nakon toliko vremena na hrvatskoj estradnoj sceni i dalje istom snagom privlači sve generacije. Stoga i ne čudi što je ovaj album prodan u platinastoj tiraži što znači preko 50.000 primjeraka. Ovo zaista vrijedno priznanje dodijeljeno mu je na proslavi 40-te obljetnice rada Zdenka Runjića 8. srpnja 2001. godine.
Humanitarnim koncertom koji je održao u ljeti, 25. kolovoza 2001. g. u pulskoj areni dokazao je još jednom zbog čega je i nakon toliko dugo godina iznimno bogate i uspješne glazbene karijere na samom tronu. U prepunoj Areni, s Oliverom su pjevale i mlade i starije generacije, a gostovanje još nekih naših velikih renomiranih imena, poput Gibonnija, Vanne, Otta Pestnera, Tedija Spalata, klape Fortunal i Tony Cetinskog, samo su dokaz počasti koju zaslužuje Oliver, kao i cijela akcija, jer je prihod s koncerta išao za pomoc Općoj bolnici u Puli. Audio zapis tog koncerta, objavljen je krajem 2001. g. pod imenom Oliver u Areni i to kao dvostruki CD i kazeta.
Oliver Dragojević je također sudjelovao u brojnim spotovima. Pjevao je pjesmu za hrvatski film "vjerujem u anđele", u kojem je i sudjelovao i glumac Josip Zovko kao Roko.
Tiresija
thumb|300px|right|Tiresija štapom ubija dve zmije, a [[Hera ga pretvara u ženu. Gravura iz Die Verwandlungen des Ovidii (Ovidijevih Metamorfoza), Johann Ulrich Kraus, oko 1690.]] Tiresija (Τειρεσίας) bio je, u grčkoj mitologiji, slepi Apolonov prorok iz Tebe, poznat po svojoj pronicljivosti i po tome što je bio pretvoren u ženu na period od sedam godina. Bio je sin pastira Eueresa i nimfe Harikle, koja je, pak, u krajnjoj liniji poticala od Sparta, izniklih iz zmajevih zubâ što ih je posejao Kadmo. Tiresija je živeo tokom sedam prosečnih generacija ljudi, a u početku je služio kao savetnik samoga Kadma.
Mitologija
Osamnaest spomena Tiresije u grčkim izvorima, koje je prikupio Luc Brisson, mogu se raspodeliti u tri grupe: jedna, koja se sastoji od dve epizode, priča o Tiresijinoj pretvorbi u ženu i o njegovom susretu sa Zevsom i Herom; druga grupa priča o tome kako ga je Atena oslepila; treća je gotovo sasvim izgubljena i čini se da je pripovedala Tiresijine nevolje.
Tiresija je na različite načine predviđao budućnost. Ponekad bi imao vizije, ponekad je slušao poj ptica ili bi pitao za opis slika i prikaza koje je stvarao dim što se pušio sa žrtvovanih životinja i zatim ih tumačio.
U helenističkom i rimskom razdoblju priča o Tiresijinom promeni pola dodatno je proširena, i to na ukupno sedam epizoda i odgovarajućim ljubavnim avanturama u svakoj od njih. Tu je verziju verovatno napisao Ptolemej Heno, ali je Evstatije Solunski pripisuje Sostratu iz Fanagorije i njegovoj izgubljenoj elegiji Tiresija. Tiresija je tu bio predstavljen kao lik koji se nalazi na granici svetova, sveta ljudi i sveta bogova, istovremeno i muški i ženski, i slep i svevideći, koji pripada i sadašnjosti i budućnosti, i ovom svetu i podzemlju.
Prema Pseudo-Apolodorovoj Biblioteci, kazivale su se različite priče o uzroku Tiresijine slepoće, od kojih je jedna govorila da su ga bogovi oslepeli jer je odavao njihove tajne. Drugačiju verziju pričao je Ferekid sa Lerosa, a njega je u tome sledio i Kalimah u pesmi Paladina kupka; prema toj verziji, Tiresiju je oslepila boginja Atena jer ju je slučajno video kako se kupa naga. Tiresijina majka, Harikla, koja je bila Atenina nimfa, preklinjala je boginju da poništi svoju kletvu, ali boginja nije mogla uslišitu tu molbu; umesto toga, očistila mu je uši i tako mu dala sposobnost da razume ptičji poj, pa time i sposobnost proricanja. U jednoj drugoj epizodi, Tiresiju su Zevs i Hera uvukli u međusobnu prepiruku o tome da li u seksualsnim odnosima više uživaju muškarci (kako je tvrdila Hera) ili žene (kako je tvrdio Zevs): Tiresiju su pozvali da presudi, budući da je te odnose iskusio i kao muškarac i kao žena; Tiresijin je odgovor glasio: "Od deset delova muškarac uživa samo jedan". Hera ga je odmah oslepila zbog njegova bezbožništva. Zevs nije mogao učiniti ništa kako bi sprečio ili poništio tu Herinu kaznu, ali je za uzvrat dao Tiresiji dar proricanja i životni vek u trajanju od sedam ljudskih generacija.
Tiresija je navodno razumeo jezik ptica i mogao je predskazivati budućnost na osnovu vatre ili dima. No najviše se oslanjao na sposobnost komunikacije s pokojnicima. Tiresija se pojavljuje u 11. pevanju Homerove Odiseje, u kojoj Odisej poziva duše umrlih (nekyia). "Tiresija je i u smrti toliko pronicljiv", primećuje Marina Warner, "da prilazi Odiseju, prepoznaje ga i naziva ga po imenu pre nego što otpije gutljaj crne žrtvene krvi; čak i Odisejeva majka nije u stanju za to, već mora prvo dosta popiti da bi prepoznala vlastitog sina".
U grčkoj književnosti Tiresijina proročanstva uvek su kratka i često gnomska i kriptična, ali nikad nisu pogrešna. Često se njegovo ime vezuje uz neko proročanstvo da bi se naveo generički prorok, a ne da bi se s njim povezao Tiresija iz ovog mita: na primer, "Tiresija" govori Amfitrionu o Zevsu i Alkmeni te upozorava Narcisa da će biti srećan sve dok ne spozna samoga sebe. To je i njegova uobičajena uloga u grčkoj tragediji. Kao i većina proročišta, Tiresija u načelu vrlo nerado otkriva celinu onoga što vidi u svojim vizijama.
Tiresija i Teba
thumb|300px|right|Tiresija se ukazuje [[Odiseju tokom nekije u 11. pevanju Odiseje, Johann Heinrich Füssli, oko 1780–1785]] Lik Tiresije pojavljuje se u nekoliko grčkih tragedija koje se bave legendarnom istorijom Tebe, koja je, pak, u epskom pesništvu bila obrađena u tebanskom ciklusu kikličnih epopeja. U Euripidovim Bakhama Tiresija se pojavljuje uz Kadma, mitskog osnivača prvog kralja grada Tebe, kako bi upozorili Penteja, koji se u tom trenutku nalazio na tebanskom prestolu, da treba da prihvati Dionisa za jednog od istinskih bogova. Tiresija i Kadmo oblače se u odeću Dionisovih sledbenika da bi otišli na planinu i novom bogu izrazili poštovanje, zajedno s Tebankama koje je obuzeo bakhički zanos.
U Sofoklovom Kralju Edipu tebanski kralj Edip poziva Tiresiju kako bi mu pomogao istražiti ubistvo prethodnog kralja Laja. Tiresija isprva odbija dati direktan odgovor i umesto toga aludira na to da je ubica neko koga Edip zapravo ne želi otkriti. Međutim, nakon što ga je Edip isprovocirao optužbom da Tiresija uopšte nije nikakav prorok te da je i on sam verovatno bio saučesnik u tom ubistvu, ovaj otkriva da je zapravo sam Edip u neznanju počinio taj zločin. Razgnevljen, Edip ga izbacuje iz palate, ali kasnije spoznaje da je prorok bio u pravu.
Edip je vlast u Tebi predao svojim sinovima Eteoklu i Poliniku, no Eteokle je odbio da deli vlast s bratom. U Eshilovoj tragediji Sedmorica protiv Tebe priča se o ratu koji je potom izbio. U tomn ratu su Eteokle i Polinik ubili jedan drugoga, a Megarej je izvršio samoubistvo zbog Tiresijinog proročanstva da će grad biti spašen ako neki Tebanac dobrovoljno pođe u smrt.
Tiresija se pojavljuje i u Sofoklovoj Antigoni. Kreont, koji se sad nalazi na tebanskom prestolu, priredio je Eteoklu velelepnu sahranu sa svim počastima, ali je zato, pod pretnjom smrću, zabranio da se Polinikovo telo pokopa i ostavio ga izloženog psima, kao kaznu za to što je pokrenuo rat protiv vlastite domovine. Antigona, kći Edipa i Jokaste te zaručnica Kreontova sina Hemona, usprotivi se Kreontovu naređenju i odluči pokopati bratovljevo telo; zbog toga je Kreont odluči kazniti tako što će je živu pokopati. Naposletku se Kreont pokaje i promeni mišljenje, uz savet vođe hora i nakon što je Tiresija objavio kako se bogovi ne slažu s odlukom da se Eteoklovo telo ostavi nepokopano te upozorio Kreonta na to da se kraljevom krivicom zaraza sručila na grad. Međutim, kad je Kreont stigao do grobnice u kojoj je Antigona bila zatočena, našao je njeno mrtvo telo, jer je ona eć izvršila samoubistvo vešanjem, ne želeći čekati da bude živa sahranjena. Kreontov sin, Hemon, uputi pretnje svom ocu, a zatim i sam izvrši samoubistvo. Kad je Kreontova supruga, Euridika, čula za sinovljevu smrt, i ona je izvršila samoubistvo.
Tiresijina proročanstva pojavljuju se i u priči o Epigonima.
Smrt
Tiresija je umro u dubokoj starosti, odmah posle razaranja Tebe u pohodu Epigona, potomaka sedmorice. Napustio je grad s ostalim izbeglicama i stigao do izvora Telfuse, gde ga je sustigla smrt kad se napio ledene vode, i to tako što ga je pogodila Apolonova strela. Njegov grob pokazivan je na brdu Tilfosionu, kraj izvora Telfuse. Njegova sen otišla je na Asfodelova polja, koja su, u mitologiji, činila prvi nivo Hada. No Tiresiji je Persefona, gospodarica podzemnog sveta, ostavila večiti razum, pa ga je nakon smrti u podzemnom svetu posetio Odisej, koga je tom prilikom savetovao o nastavku njegovih lutanja, posebno u vezi s Helijevim govedima; Odisejevi ljudi, na njihovu nesreću, nisu sledili Tiresijin savet.
Qe-Ra-Si-Ja
U Knososu, u kontekstu kasnominojskog perioda IIIA (14. vek pne.) pronađeno je sedam zapisa na linearu B na kojima je zabeležena reč qe-ra-si-ja, odnosno, jednom, qe-ra-si-jo. Ukoliko je ta titula opstala nakon pada kritske kulture kasnominojskog perioda IIIA, onda se ona mogla razviti u oblik *Terasias u dorskom dijalektu, a možda i u oblik *Te[i]resias u jonskom dijalektu.
3-okso-5b-steroid 4-dehidrogenaza
3-okso-5b-steroid 4-dehidrogenaza (, 3-okso-5beta-steroid:(akceptor) Delta4-oksidoreduktaza) je enzim sa sistematskim imenom 3-okso-5beta-steroid:akceptor Delta4-oksidoreduktaza. Ovaj enzim katalizuje sledeću hemijsku reakciju
Trojanski konj (informatika)
Trojanski konj ili kraće trojanac je štetni računalni program koji se lažno predstavlja kao neki drugi program s korisnim ili poželjnim funkcijama.
Većina trojanaca ima nazive vrlo slične ili uobičajenim korisničkim programima ili posebno primamljivim aplikacijama. Za razliku od virusa i crva, trojanski konj ne može sam sebe umnožavati (no korisnik ga može prekopirati na drugo računalo).
Opis
Naziv trojanski konj nastao je po poznatoj priči o osvajanju grada Troje zloupotrebom povjerenja. Na sličan se način virtualni trojanski konj može predstaviti kao igra ili zanimljiv sadržaj koji se šalje u e-mail poruci. Kada se pokrene, na računalo se npr. instalira aplikacija za udaljenu kontrolu.
Može izvoditi razne aktivnosti poput krađe korisničkih lozinki, brojeva kreditne kartice, PIN-a i drugih osjetljivih informacija koje potom šalje nekoj drugoj osobi ili može nepotrebno zauzimati resurse računala usporavajući ga na taj način.