cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rudarski bazen Nord-Pas de Calaisa
Osobitosti
Škole, stručni centri, škole za djevojčice i domaćice, itd. nadopunjuju društvene odredbe radničkih naselja, poput potrebe za specifičnim osposobljavanjem u području rudarstva i upravljanja, te obrazovanja obitelji. Izvorno škola katoličkog odgoja su postupno, tijekom 20. stoljeća, postajale javnim školskim ustanovama. mini| Crkva Gospe od rudara (Notre-Dame des Mineurs) Vjerske građevine su kao mjesta bogoštovlja izgradile mnoge tvrtke za promicanje vjerske prakse i dobrog moralnog ponašanja kako bi se imao nadzor nad društvenim običajima rudara i njihovih obitelji. Monumentalni simboli duhovne, ali i moralne, visine su često gradili poznati arhitekti. One su također dovele i do de-kršćanizacije nekih rudara i uspon socijalističkih i marksističkih ideja (Front populaire).
Društveni, kulturni i sportski objekti su svi oni koji su povezani s razvojem kulturnih (glazbene škole i dvorane) i sportskih aktivnosti (gimnastika, nogomet) u okviru socijalne politike poduzeća.
Spomenici i mjesta sjećanja su spomenici i mjesta komemoracije nacionalne povijesti rudarstva koja je obilježena mnogim dramatičnim događajima, poput katastrofe u Courrièresu iz 1906. godine u kojoj je bilio gotovo 1100 mrtvih.
Tomás Cruz, Matamoros
Tomás Cruz je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Matamoros.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 5 m.
Uomomorto III, Campobasso
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 43 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 486 m.
Gau-Heppenheim
Gau-Hepenhajm je opština u njemačkoj saveznoj državi Rajna-Palatinat. Jedno je od 69 opštinskih središta okruga Alcej-Vorms. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 534 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (AGS) 7331031.
Geografski i demografski podaci
mini|levo|250px|Položaj opštine u okrugu Alcej-Vorms Gau-Hepenhajm se nalazi u saveznoj državi Rajna-Palatinat u okrugu Alcej-Vorms. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 280 metara. Površina opštine iznosi 5,5 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 534 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 97 stanovnika/km².
Arnay-le-Duc
Arne le Dik je naselje i opština u istočnom delu centralne Francuske u regionu Burgonja, u departmanu Zlatna obala koja pripada prefekturi Bon.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1829 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 153 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 11,95 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 375 metara (maksimalnoj 412 m, a minimalnoj 328 m).
Philipp Eduard Anton von Lenard
Filip Eduard Anton fon Lenard (7. jun 1862 — 20. maj 1947) je bio nemački teorijski fizičar i dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1905. za njegovo istraživanje katodnih zraka. Bio je takođe predlagač nacističke ideologije.
Маричиће
Демографија
У насељу Маричиће живи 53 пунолетна становника, а просечна старост становништва износи 53,7 година (50,0 код мушкараца и 57,7 код жена). У насељу има 24 домаћинства, а просечан број чланова по домаћинству је 2,25.
Ово насеље је великим делом насељено Србима (према попису из 2002. године).
Moara (razvrstavanje)
Moara ima više značenja:
Saski pjesnik
Da je autor Anala bio Sas zaključuje se na temelju dva mesta u pesmi, gde o Sasima govori kao o "našem narodu" (st. 687 i 690). Verovatno je počeo prikupljati usmena predanja o Karlu Velikom, koji je 883. pokorio Sase, ali je uskoro prešao na analističke tekstove, kao što su Anali franačkog kraljevstva (Annales regni Francorum), i na biografska dela, kao što je Einhardov Život Karla Velikog (Vita Karoli Magni); svoje je delo sastavio između 888. i 891, tokom vladavine Arnulfa Karantanskog, kome se u pesmi i obraća. Saski je pesnik poznavao antičku književnost i posedovao retoričko obrazovanje. U Analima se nalaze indicije da su mu bili dostupne i neke danas izgubljene hronike, dok su, pak, njegove Anale potom kao izvor koristili istoričari. S druge strane, ovom se delu obično ne pripisuje velika književna vrednost, a kritičari primećuju da je njihov autor bio versifikator koji je prozne hronike jednostavno pretvorio u stihove bez previše svog originalnog doprinosa.
Međutim, autor "ide dalje od tradicionalnih i konvencionalnih ideja" u prikazu Karla Velikog kao značajnijeg vladara od rimskih careva, koji u raju stoji pored Konstantina Velikog i koji je znamenit kao i David (ta je ideja došla od Karlovog dvorskog nadimka). U poslednjoj knjizi, gde Saski pesnik opisuje narode tokom sudnjeg dana, svaki narod predvodi drugi apostol: Petar predvodi Jevreje, Pavle predvodi inoverce, među kojima Andrija vodi Grke, Jovan Azijate, Matija Etioopljane, Toma Indijce, a Karlo Veliki Sase. I sam Saski pesnik nalazi se među spašenim Sasima koji dolaze u Isusovo prisustvo; zbog toga i prelazi preko brutalnosti s kojom je Karlo zavladao njegovim narodom: s Karlom Velikim, naime, došlo je hrišćansko spasenje.
Među istorijskim događajima za koje Saski pesnik predstavlja jedini izvor nalaze se ceremonija pokoravanja danskog poglavice Halfdana Karlu Velikom 807. godine, te postojanje germanskih pesama pisanih narodnim jezikom, uključujući i one u kojima se slave drevni germanski junaci. O ovome Saski pesnik kaže: "Kao što je dobro poznato, pučke pesme slave i have njegove dedove i pradedove, Pipina, Karla, Ludovika i Teodorika, i pevaju o Karlomanima i Lotarima" (Est quoque iam notum: vulgaria carmina magnis / Laudibus eius avos et proavos celebrant, / Pippinos, Carolos, Hludowicos et Theodricos / Et Carlomannos Hlothariosque canunt). Pesnik spominje i evropske narode nad kojima Rimljani nikad nisu vladali, ali su sad podanici Karla Velikog.
Tezu da je autor Anala bio Agije od Corveya oborio je Karl Strecker, a potom i i H. F. Stiene. Rita Lejeune i Timothy Reuter smatraju Anale pretečom francuske epike i viteškog romana. Saski je pesnik verovatno poslužio kao izvor Widukindu od Corveya.
Prvo kritičko izdanje Anala objavio je G. H. Pertz u Monumenta Germaniae Historica, II (Hanover, 1829), koje je zamenila nova verzija Paula von Winterfelda u Poetarum Latinorum Medii Aevi Tomus IV, i (Berlin, 1909). Delovi 1. i 2. knjige objavljeni su i s engleskim prevodom.
Sector de Producción Número 2, Asientos
Sector de Producción Número 2 je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Aguascalientes, u opštini Asientos.
Charrúa
mini|Charrúa na konju, slika, Jean-Baptiste Debret (1768-1848) Charrúa, indijanski narod porodice Charruan porijeklom iz Urugvaja, odakle su se nakon što su došli do konja prodrli u područje Argentine. Charrue po kulturi pripadaju području Pampa, kao i plemena Huarpe, Chana-Mbegua, Querandi, Minuane, Puelche, Pehuenche, Poya i Tehuelche. Staroj izvornoj charrua-kulturi ekonomija se temelji na lovu nandua i jelena, te sakupljanju divljeg voća, korijenja, nanduovih jaja.
Sector de Producción Número 2, Asientos
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 42 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 2016 m.
Charrúa
Uz obalu su Charrue imali kanue dužine 12 hvati (21.9 metara)i bavili se ribolovom sa mrežama a ribu su znali i sušiti i konzervirati za kasniju upotrebu.
Od oružja su imali bole, luk i strijelu sa kamenim vrškom, praćku i kratka koplja, koja su zamijenili dugim kopljem nakon što je uveden konj. Kolibice su im bili vjetrobrani od četiri u tlo zabijena kolca, prekrivene rogožinom od trave, bez stropova, da bi kasnije konstruirali kolibe od granja, dijelom prekrivene kožama.
Odjeća se sastojala od krznenog ogrtača urešenog geometrijskim figuricama i kratke kožne suknjice. Tetoviranje je bilo uobičajeno, a kitili su se i perjem i nosili narukvice od ribljih kostiju.
Charrue su bili poligamni, ali ne često, dok rastave bijahu rijetke.
Laleta
Laleta je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Goražde koja pripada entitetu Federacija Bosne i Hercegovine. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 218 stanovnika.
Palić
Palić je gradsko naselje u opštini Subotica u Severnobačkom okrugu, izletište, lečilište i jezero, sedam kilometara udaljeno od Subotice. Nekada se na Palić išlo tramvajem još od 1897, ali je on ukinut 1972, pa se danas može ići kolima, autobusom, biciklom ili peške.
Prema popisu iz 2002. bilo je 7745 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 7375 stanovnika).
Geografske odlike
Zapadni deo Palićkog jezera dodiruje južno predgrađe Subotice, poznato po imenu Senćanska kapija. Jezero je dubine do 2 metra i zbog velikog broja algi izrazito zelene boje. Nastalo na granici lesa i peska, ovo slatinasto jezero je dobilo svoje ime po pustari Palij. Iz jezera je u 18. veku vađena soda, jer je jezero nekad bilo slano, pa se zato veruje da je Palić ostatak Panonskog mora. Po legendi, tu je pastir Pavle napajao stoku.
Jezersko blato je lekovito, pa je 1845. izgrađeno kupatilo i Palić je postao i banja. Polovinom 19. veka, na severnoj obali je zasađen prelep park, izgrađeni su hoteli, i tu su još tada imućni Subotičani gradili letnjikovce.
Istovremeno sa završetkom gradnje Gradske kuće u Subotici 15. septembra 1912. godine, otvoreno je novoizgrađeno kupalište sa objektima po kojima se Palić i danas prepoznaje — vodotoranj, Velika terasa i ženski i muški štrand.
Hemijska industrija „Zorka“ je svoje otpadne vode izlivala u Palić godinama, što je dovelo do pomora ribe i potpunog zagađenja jezera. 1970ih jezero je isušeno, odnet zagađeni mulj i ponovo napunjeno. Izlivanje otpadnih voda iz „Zorke“ je ovoga puta išlo preko filtera za koje se uskoro ustanovilo da su nedovoljnog kapaciteta. Jezero je na kraju ipak spasla kriza, smanjenje ili gašenje proizvodnje zagađivača, pa je jezero ponovo zablistalo u svom punom sjaju.
Demografija
U naselju Palić živi 6326 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,8 godina (39,4 kod muškaraca i 42,1 kod žena). U naselju ima 2747 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,71.
Stanovništvo u ovom naselju je veoma nehomogeno, a u poslednja tri popisa primećen je porast broja stanovnika.
Napomene
→ * - Podaci za površinu i gustinu naseljenosti dati su zbirno za katastarsku opštinu Palić, na kojoj se nalaze tri naselja, Palić, Hajdukovo i Šupljak.
Woodworth, Louisiana
Vudvort je grad u američkoj saveznoj državi Luizijana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.096, što je 16 (1,5 %) stanovnika više nego 2000. godine.
Mociu (razvrstavanje)
Mociu ima više značenja:
Moara Nouă (razvrstavanje)
Moara Nouă ima više značenja:
C21H25NO3
Molekulska formula C21H25NO3 se može odnositi na:
Congal Cláiringnech
Congal Cláiringnech ("bogalj"), sin Rudraigea je bio, prema irskim srednjovjekovnim legendama i tradiciji, kralj Ulstera i veliki kralj Irske. Bio je brat kralja Bresal Bó-Díbada, koga je ubio Lugaid Luaigne.
Kada je Lugaid Luaigne bio veliki kralj Irske, Congall je prijestolje Ulstera dijelio sa Fergus mac Létijem - pri čemu je sam vladao sjevernim, a Fergus južnim dijelom pokrajine. Ulsterci su se potužili da im vladaju dva kralja, i obojica su pristala da veliki kralj na Tari odluči tko će vladati pokrajinom. Lugaid je odlučio prijestolje dati Fergusu u koga se zaljubila njegova kćer Findabair; Congalu je gubitak vlasti pokušao nadoknaditi zemljom, titulama i zlatom, ali ih je Congal odbio primiti i objavio je rat. Podržali su ga neki od ulsterskih plemića kao što su Fergus mac Róich i Bricriu, kao i saveznici iz drugih irskih pokrajina i iz Škotske. Fergus mac Léti je također pozvao svoje saveznike, uključujući Fachtna Fáthacha iz Ulstera, Cet mac Mágacha iz Connachta i Mesgegru iz Leinstera; u borbi su obje strane imale žrtve.
Petrovac na Mlavi
Petrovac na Mlavi je gradsko naselje u Srbiji u opštini Petrovac na Mlavi u Braničevskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 7851 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 7728 stanovnika). Do 2007. godine zvaničan naziv naselja je bio Petrovac (Sl. glasnik Republike Srbije 129/07).
Congal Cláiringnech
Congal je opremio flotu i napustio Irsku došavši u Lochlann (Norveška) kako bi potražio nove saveznike. Oženio se za Beiudu, kćer kralja Lochlanna, i zajedno sa 20.000 skandinavskih ratnika doplovio natrag. Nakon što je osvojio teritorije u Britaniji i stekao nove saveznike, vratio se u Ulster. Čuvši da Fergus mac Léti stanuje u kući Eochaid Sálbuidea, odlučio ju je zauzeti na juriš. Kuća je tada spaljena, ali Fergus i Eochaid su pobjegli. Congal je odlučio da, umjesto da pustoši vlastitu zemlju, maršira na Taru i bori se protiv Lugaida Luaignea za mjesto velikog kralja Irske. Došlo je do strahovite borbe među vojskama, a Congal je Lugaida našao na bojnom polju i odrubio mu glavu. Nakon što se Congal proglasio velikim kraljem, Fergus mac Léti je došao na Taru da sa snjim sklopi mir. Congal je pristao na mir, ali mu je oduzeo prijestolje Ulstera i dao ga svom bratu Rossu Ruadu.
Congal je Irskom vladao petnaest ili šesnaest godina. Na kraju ga je ubio Lugaid Luaigneov unuk Dui Dallta Dedad. Lebor Gabála Érenn navodi kako je vladao u doba egipatskog kralja Ptolemeja XII Auleta (80-51. pne.). Kronologija Keatingove Foras Feasa ar Éirinn ga smješta u period 135-120. pne., a Annals of the Four Masters u 184-169. pne.
Petrovac na Mlavi
Petrovac je udaljen 116 km od Beograda, a sagrađen 1859. godine, po naređenju kneza Miloša Obrenovića, i koju mu nadene naziv po njegovom prijatelju, a na zahtev meštana sela Svine, krajinskom vojvodi i kasnije državnom savetniku Milutinu Petroviću Eri, mlađem bratu Hajduk Veljka Petrovića.
Stanovništvo
Prema popisu stanovništva iz 2002. godine u gradu živi 7.851 stanovnika.
Colonia Loma Alta, Cuautitlán de García Barragán
Colonia Loma Alta je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Cuautitlán de García Barragán.
Petrovac na Mlavi
Geografski položaj
mini|desno|250p|Pogled sa gradskog mosta na reku Mlavu u centru Petrovca na Mlavi Grad se nalazi u dolini reke Mlave. Na području grada se ukrštaju važni putevi koji su vodili prema moravskoj dolini i dolinom Mlave prema Dunavu. Petrovac se nalazi na jednom od najznačajnijih pravaca u okviru Podunavskog regiona koji povezuje Bor, Žagubicu i Petrovac na Mlavi na jednoj sa Požarevcom i auto-putem Beograd-Niš, na drugoj strani.
Colonia Loma Alta, Cuautitlán de García Barragán
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 150 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 591 m.
Petrovac na Mlavi
Geografski položaj
Grad Petrovac na Mlavi, najveće i jedino gradsko naselje u okviru opštine, predstavlja industrijski, trgovački, zdrastveni, kulturni, saobraćajni i administrativni centar. Grad se nalazi u središnjem delu teritorije opštine, lociran neposredno na levoj i desnoj obali reke Mlave i na raskrsnici puteva koji povezuju Požarevac sa Žagubicom, a Veliku Planu, Žabare i Svilajnac sa Kučevom.
Školstvo
mini|desno|250p|Gimnazija „Mladost“ u Petrovcu na Mlavi U opštini Petrovac na Mlavi mrežu školskih ustanova čini 8 osmogodišnjih matičnih škola koje su locirane u Petrovcu i selima Šetonje, Veliko Laole, Burovac, Melnica, Rašanac, Ranovac i Oreškovica sa 25 područnih odeljenja i Srednja škola Mladost - Gimnazija opšteg smera sa odeljenjima Trgovačke i Ekonomske škole.
El Manzano (razvrstavanje)
El Manzano ima više značenja:
Petrovac na Mlavi
Školstvo
U Petrovcu na Mlavi postoji jedna predškoska ustanova-Dečji vrtić „Galeb“ koji sprovodi zaštitu dece od 18 meseci do predškoskog uzrasta.
Kultura
mini|desno|250p|Crkva Vaznesenja Gospodnjeg Nosilac kulturno-umetničkih aktivnosti je Kulturno-prosvetni centar u Petrovcu na Mlavi. Kulturne manifestacije se organizuju u zgradi Gimnazije i Domu kulture. Nekada je u gradu radio i bioskop „Delo“.
Petrovac na Mlavi ima Narodnu biblioteku „Đura Jakšić“ i Zavičajni muzej sa arheološkim odeljenjem, odeljenjem za istoriju umetnosti i odeljenjem za etnologiju.
Postoji i Udruženje likovnih umetnika Petrovac (ULUP) koje likovne stvaraoca sa teritorije opštine, a deluje i Klub književnika „Orfej sa Mlave“, sa sedištem u selu Kamenovu.
U Petrovcu na Mlavi živi veliki broj književnika od kojih su šestorica članovi Udruženja književnika Srbije (UKS). Među njima je najpoznatiji profesor književnosti Miroljub Milanović, autor nekoliko knjiga proze i knjige Pola veka ćutanja za koju je dobio prestižnu književnu nagradu Gospođin vir Centra za kulturu Požarevac.
U okviru Kulturno-prosvetnog centra radi i Pozorište, osnovano 1908. godine, koje od 1950. godine nosi naziv Pozorište Bata Bulić po Dragoljubu Bati Buliću, pravniku i revolucionaru, koji je između dva rata dao veliki doprinos radu pozorišta.
U gradu se nalazi crkva Vaznnesenja Gospodnjeg.
Privreda
Opština Petrovac na Mlavi je dugi niz godina imala status nedovoljno razvijenih područja. Obeležja nerazvijenosti proističu pravashodno iz nedovoljno razuđene privredne strukture. Visoko učešće u formiranju društvenog proizvoda ima primarni sektor, a znatno manji sekundarni i tercijalni. Industrijalizacija je započeta sa velikim zakašnjenjem i sprovedena je u skromnoj meri pa je izgrađen skroman broj preduzeća.
Svi glavni putni pravci prolaze kroz područje samog grada što ometa saobraćajne tokove i ugrožava vitalne funkcije grada.
Osnovni problemi iz oblasti komunalne infrastruktrure sa kojima je suočena opština su pitanje vodosnabdevanja i deponovanja otpada. Gradski vodovod izgrađen 1973. godine snabdeva se vodom iz krasnog izvora u selu Šetonje. U vodosnabdevanju su prisutni određeni problemi jer potrebe prevazilaze kapacitet vodovoda, a nije izgrađeno ni postrojenje za preradu vode. Grad Petrovac na Mlavi ima izgrađenu primarnu i sekundarnu kanalizacionu mrežu dužine 15 kilometara kojom je obuhvaćeno oko 80% domaćinstava. Otpadne vode se izlivaju u Mlavu i zagađuju je.
Gradska deponija se nalazi pored puta Petrovac na Mlavi-Dobrnje, van grada na površini od oko 70 ari i namenjena je za odlaganje smeća iz domaćinstva. Na njoj više nema prostora za deponovanje otpada, pa je nužno obezbediti zemljište za proširenje. Za pripremu zemljišta i nove parcele, kao i za saniranje i rekultivacija postojeće potrebna su znatna materijalna sredstva što je ujedno i najveći problem.
U Petrovcu na Mlavi radi toplana kapaciteta 60.000 m² životnih prostora, ali je sada u funkciji 2/3 kapaciteta.
Moara Domnească (razvrstavanje)
Moara Domnească ima više značenja:
Petrovac na Mlavi
Privreda
U gradu je uređen park na oko 5 hektara i obala Mlave sa uređenim kejom na levoj obali Mlave između 2 velika mosta i šetalištem na desnoj obali od pešačkog do Žabaraskog mosta.
Zdravstvena i socijalna zaštita
Socijalnu zaštitu organizuje i sprovodi Centar za socijalni za opštine Petrovac na Mlavi i Žagubica.
Sport
U opštini Petrovac na Mlavi fizička kultura je izuzetno razvijena. Najzastupljeniji je fudbal. Većina naselja ima fudbalske klubove. FK „Sloga“ iz Petrovca na Mlavi se takmiči u srpskoj ligi. U Petrovcu na Mlavi postoji fudbalski stadion kapciteta 2500 gledalaca, otvoreni stadion malih sportova u okviru Gimnazije i sportska hala kapaciteta 1.500 sedišta koja nosi ime Dragutin Tomašević, po maratoncu i jednom od prvih srpskih olimpijaca. U gradu postoji 3 rukometna kluba i to 1 muški (Sloga) i 2 ženska (ŽRK Sloga i ŽORK), košarkaški klub, šahovski klub, bodi bilding klub i Klub borilačkih veština Petrovac.
Turizam
Petrovcu na Mlavi svake godine se održavaju "Dani Japana" povodom ambasade Japana. Spomen soba Dragutin Tomašević u Bistrici Restoran " Zlatnik".
Albert Abraham Michelson
Albert Abraham Majkelson (ili Albert Ejbraham Majklson, ; Stšeljno, 19. decembar 1852 — Pasadena, 9. maj 1931) je bio američki fizičar rođen u Poljskoj. Poznat je po svom radu na merenju brzine svetlosti i posebno po Majkelson-Morlijevom eksperimentu, kojim je pobijena hipoteza o etru. Dobitnik je Nobelove nagrade za fiziku 1907. Bio je prvi Amerikanac, koji je dobio Nobelovu nagradu za fiziku.
Život
Rođen je u pruskom delu podeljene Poljske, kao sin jevrejskog trgovca. Sa roditeljima je emigrirao u Ameriku 1855, kad je imao samo dve godine. Živeli su u Kaliforniji i Nevadi. Dobija 1869. predsedničku stipendiju za studije na američkoj vojnopomorskoj akademiji. Isticao se u optici, termodinamici i klimatologiji. Nakon diplomiranja 1873. i dve godine službe na moru vratio se na Akademiju, gde je bio instruktor za fiziku i hemiju do 1879. Od 1880. do 1882. boravio je na poslediplomskim studijama u Berlinu kod Hermana Helmholca, pa onda u Parizu.
Bio je fasciniran prirodnim naukama, a posebno problemom merenja brzine svetlosti. Prve eksperimente sa merenjima brzine svetlosti izvodi 1877. Prihvatio je poziciju profesora fizike 1883. u Školi primenjenih nauka u Klivlendu u Ohaju.
Epohalni Majkelson-Morlijev eksperiment
Tu je radio na razvoju i unapređenju interferometra. Majkelson i Edvard Morli su 1887. izveli čuveni Majkelson-Morlijev eksperiment, kojim se pokazalo da ne postoji etar. Dotad se pretpostavljalo da svetlost i elektromagnetski talasi putuju u zamišljenom mediju etru, kao što zvuk putuje vazduhom. Oni su zamislili da izmere brzinu kretanja Zemlje u odnosu na etar. Zbog toga svetlost upućuju u dva različita smera, smatrajući da će interferometrom otkriti razliku brzina po analogiji sa zvukom, gde se zvuk različito prostire ako se kreće u istom smeru i vertikalno na smer relativnog kretanja izvora ili prijemnika u odnosu na medijum koji ga prenosi.
Međutim rezultat eksperimenta je bio da nema razlike u brzini svetlosti, odnosno to je značilo da nema etra. Eksperiment je potpuno objašnjen tek 1905. pomoću Ajnštajnove specijalne teorije relativnosti, gde je pretpostavljeno da brzina svetlosti ne zavisi od referentnog sistema iz kojeg je posmatramo (Ajnštajnov postulat o konstantnosti brzine svetlosti).
"“Primeri ovakve vrste, zajedno sa neuspešnim pokušajima da se otkrije bilo kakvo kretanje Zemlje u odnosu na “svetlosni medijum” sugerišu nam da fenomeni elektrodinamike jednako kao i mehanike ne poseduju nikakva svojstva koja bi odgovarala ideji apsolutnog mirovanja. Oni nam sugerišu radije da, kao što je već dokazano do aproksimacija prvoga reda, isti zakoni elektrodinamike i optike treba da budu važeći za sve referentne sisteme za koje važe i zakoni mehanike. Ovaj ćemo zaključak izdići (u svrhu čega će kasnije biti nazivan “Princip relativnosti”) do statusa postulata, i takođe ćemo uvesti još jedan postulat, koji je samo prividno nepomirljiv sa prethodnim, a koji glasi, da se svetlost uvek prostire u praznom prostoru konačnom brzinom (c) koja je nezavisna od stanja kretanja emitujućeg tela.”"
Nobelova nagrada i kasniji rad
Kasniji radi na astronomskim interferometrima i merenjima dijametara zvezda. Postao je 1889. profesor na Klark univerzitetu u Vorčesteru, a 1892. postaje prvi šef fizičkog odela Univerziteta Čikago. Postao je 1907. prvi Amerikanac, koji je dobio Nobelovu nagradu za fiziku „za optičke precizne instrumente i spektroskopska i metrološka istraživanja, koja je izvodio uz njihovu pomoć“. Tačnije dobio je Nobelovu nagradu za merenje brzine svetlosti.
Umro je u Pasadeni u Kaliforniji.
Tiradores (razvrstavanje)
Tiradores ima više značenja:
West Havre, Montana
Vest Haver je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Montana.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 316, što je 32 (11,3 %) stanovnika više nego 2000. godine.
San Luigi, Imperia
San Luigi je naselje u Italiji u provinciji Imperia, u regiji Ligurija.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 142 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 639 m.
Arnobije Mlađi
Arnobije Mlađi (Arnobius Junior, 5. vek) bio je hrišćanski latinski pisac, verovatno kaluđer koji je iz Afrike pobegao od Vandala i potom se nastanio u Rimu.
Polovinom 5. veka sastavio je jedan mistično-alegorijski komentar na Psalme, koji je prvi objavio Erazmo Roterdamski 1522. godine, ali ga je pogrešno pripisao Arnobiju Starijem. Taj je spis potom često preštampavan, a u izdanju koje je objavio De la Barre 1580. nalaze se i neke Arnobijeve zabeleške o jevanđeljima. U novije vreme u ediciji Corpus Christianorum 25 objavljeno je kritično izdanje Arnobijevog komentara.
Arnobiju se nekad pripisivao i anonimni traktat pod naslovom Arnobii catholici et Serapionis conflictus de Deo trino et uno ... de gratiae liberi arbitrii concordia, za koji je ipak verovatnije da ga je napisao neki Avgustinov sledbenik.
U svojim komentarima Arnobije kritikuje Avgustinovo učenje o predodređenju, pa se Arnobijeva mišljenja ponekad kvalifikuju kao semipelagijanska. Takođe napada Avgustinov nauk o milosti i kritikuje monofizite.
Moacșa (razvrstavanje)
Moacșa ima više značenja:
SMS Viribus Unitis
SMS Viribus Unitis bio je austro-ugarski drednot bojni brod klase Tegetthof. Izgrađen je u tršćanskom brodogradilištu - Stabilimento Tecnico Triestino 1912. Bio je baziran u Puli, glavnoj ratnoj luci Austro-Ugarske.
Nakon poraza Austro-Ugarske u Prvom svetskom ratu, postalo je očigledno da će obalna područja postati pod kontrolom države Slovenaca, Hrvata i Srba, austrijska vlada odlučila dati brod, kao i većinu flote, toj novonastaloj državi.
Viribus Unitis i ostatak bivše austrijske flote ubrzo su postale ciljem Italijana. Potopljen je dok je bio usidren kraj Pule 1. novembra 1918. od strane italijanskog "manjata" ljudskog torpeda. Ovaj način obezglavljivanja mornarice dao je Italijanima šansu da okupiraju neke obalne delove države Slovenaca, Hrvata i Srba (Trst, Gorica, Istra, Rijeka i Zadar).
U Prvom svetskom ratu
24. maja 1915. Viribus Unitis korišćen je u jednom od svojih retkih ratnih dejstava bombardujući Ankonu u Italiji. 10. juna 1918. brod je zajedno sa ostalim austrijskim bojnim brodovima napustio luku i krenuo u napad pod zapovedništvom kontradmirala Miklósa Horthy na saveznički otrantski bedem. Napad je opozvan nakon potapanja sestrinskog broda Szent István od strane talijanskog torpednog čamca. Najveći deo rata brod je proveo u luci.
Pripreme za diverziju
U leto 1918., pri kraju Prvog svetskog rata, i nakon višestrukih poraza od strane italijanske mornarice, najmoćniji brodovi austro-ugarske mornarice povlače se u pulsku luku. Ulaz u luku bio je zaštićen barikadama i protupodmorničkim mrežama. Italijanska mornarica u više je navrata pokušala napasti austrijsku flotu u Puli, ali nikad nije uspela da probije sofosticirani sistem odbrane.
U julu 1918. Paolucci se upoznaje sa majorom Raffaelom Rossettiem. Saznao je da je Rossetti dizajnirao i sagradio novu vrstu pomorskog oružja, torpedo kojim se moglo upravljati i koji je savršeno odgovarao za misiju za koju se Paolucci pripremao.
Koristeći dugu čahuru neeksplodiralog torpeda kojega je našao na obali, Rossetti je izgradio plovilo koje je moglo i roniti i biti jahano kao konj. Napunjen zrakom pod pritiskom koji je davao snage dvama tihim propelerima. Rossettijev prerađeni torpedo bio je dug 20 stopa i težak 1.5 tona, i mogao je da prevozi dvojicu ljudi brzinom od 5 km/h. U venecijanskoj luci, Paolucci i Rossetti dugo vežbaju upravljati tim plovilom.
Diverzija
U noći 31. oktobra 1918. Paolucci i Rossetti i njihovo plovilo dovezeni su kraj ulaska u pulsku luku. Bilo je 10.13 uveče kada su krenuli ka usidrenim brodovima u luci. Izrčunali su da im je potrebno oko pet sati da izvrše diverziju i da se vrate ka italijanskom čamcu koji ih je čekao.
Tek tada su saznali da je tokom noći austro-ugarska mornarica predala brodovlje Državi SHS i da je brodom sada komandira dotadašnji k. u. k mornarički kapetan Janko Vuković-Podkapelski. Svi austrijski mornari poslati su na obalu i brodom su upravljali hrvatski mornari. Italijani su priznali sve i brod je evakuiran. U 06.30, videvši da nije bilo nikakve eksplozije i misleći da je sve što su im diverzanti ispričali laž, posada se vraća na brod. Italijani su poslati na sestrinski brod Tegethof.
U 06.44 sati ujutro eksploziv je detonirao. 21.000-tonski admiralski bojni brod nagnuo se na bok i počeo tonuti zajedno sa 400 mornara i tek proglašenim admiralom Jankom Vukovićem-Podkapelskim, koji je bio komandant mornarice Države SHS samo 12 sati, ostao je na brodu i dočekao smrt.
Četiri dana nakon potapanja, italijanske trupe ulaze u Pulu (Francuska i Ujedinjeno Kraljevstvo dozvolile su Italiji okupiranje velikih delova slovenačke i hrvatske obale Londonskim ugovorom, kao nagradu za učešće u Prvom svetskom ratu na strani Antante).
Dva diverzanta, Raffaele Rossetti i Raffaele Paolucci, uspela su pobeći usled haosa i vratili su se u Italiju kao narodni heroji.
Fraustro, Estación, Ramos Arizpe
Fraustro, Estación je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Coahuila, u opštini Ramos Arizpe.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 866 m.
Udruženje
Udruženje je dobrovoljna asocijacija osoba koje su povezane istim idejama i ciljevima. U savremenom društvu sloboda udruživanja je fundamentalno ljudsko pravo koje omogućava zadovoljenje različitih interesa, od sportskih, kulturnih, zabavnih, rekreativnih do političkih.
Copaixtla, Zapopan
Copaixtla je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Jalisco, u opštini Zapopan.
Udruženje
Povezivanje različitih udruženja, obično onih koja imaju iste ili slične ideje i ciljeve, ostvaruje se na lokalnom, regionalnom, nacionalnom i internacionalnom planu.
Copaixtla, Zapopan
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 6 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1818 m.
Udruženje
Sinonimi
Riječ udruženje koristila se na cijelom području srpskohrvatskog jezika, ali je u Hrvatskoj, nakon izlaska iz Jugoslavije, nametnuta riječ udruga s istim značenjem.
Micfalău, Micfalău
Micfalău je naselje u Rumuniji u okrugu Kovasna u opštini Micfalău.
Prema proceni iz 2013. u naselju je živelo 1975 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 618 m.
A.S.I. Matese, Caserta
A.S.I. Matese je naselje u Italiji u provinciji Caserta, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 210 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 87 m.
San Giorgio, Caserta
San Giorgio je naselje u Italiji u provinciji Caserta, u regiji Campania.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1496 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 110 m.
Nada Kasapić
Nada Kasapić (Beograd, 31. avgust 1920 — Beograd, 30. januar 2001) je bila jugoslovenska i srpska filmska i pozorišna glumica.
Gavorrano, Grosseto
Gavorrano je naselje u Italiji u provinciji Grosseto, u regiji Toscana.
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 742 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 262 m.
Klaus Kinski
Klaus Kinski (Zoppot, Poljska, 18. listopada 1926. - Lagunitas, Kalifornija, 23. studenog 1991.) bio je njemački glumac
Kinski, pravim imenom Nikolaus Günter Karl Nakszyński, je bio slavni njemački glumac poljskog podrijetla koji je bio poznat po svojoj prevrtljivoj naravi. Imao je sestru i dva brata. 1930. njegova je obitelj živjela u siromašnim uvjetima te se preselila u Berlin. 1944. bio je prisilno unovačen u vojsku te je u Nizozemskoj bio zarobljen od britanske vojske.
Karijera
Svoju karijeru je započeo u kazalištu te je 1953. putovao po Njemačkoj recitirajući djela koja su napisali Arthur Rimbaud, Francois Villon i druge. Kasnije je uspio na filmu u ekranizacijama Edgara Wallacea te tu i tamo i međunarodnim filmovima ( "Doktor Živago" ). Tijekom svojeg života snimio je 135 filma (neki tvrde preko 180). Navodno je odbio ulogu njemačkog činovnika u filmu Stevena Spielberga "Otimači izgubljenog kovčega" jer je smatrao scenarij "smećem". Najslavnije uloge ostvario je u kultnim filmovima bizarnog redatelja Wernera Herzoga "Aguirre, gnjev Božji", "Woyzeck", "Fitzcarraldo", "Nosferatu" i "Cobra Verde". Kasnije je njihov odnos obilježila u podjednakoj mjeri ljubav koliko i mržnja. Herzog je jednom izjavio da je "Brando samo dječji vrtić u usporedbi sa Kinskijem". Kinski je u mnogo prilika pokazao svoju temperamentnu narav, poput u primjerice talkshowu "Je spater der Abend" u kojem se je svađao sa nekim gostom iz publike. Drugom pak prilikom je tijekom predstave bacio zapaljene svijeće na publiku koja nije dovoljno cijenila komad.
Imao je troje djece; sina Nikolaija te kćerke Pola i Nastassja Kinski. Umro je u SAD-u u 65-toj godini života od srčanog udara. Njegov pepeo je razbacan po Tihom oceanu.
Goslić
Goslić je naselje u opštini Nikšić u Crnoj Gori. Prema popisu iz 2003. bilo je 96 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 120 stanovnika).
Demografija
U naselju Goslić živi 88 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 51,0 godina (43,7 kod muškaraca i 57,5 kod žena). U naselju ima 30 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,20.
Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.
Svrljig
Svrljig je gradsko naselje u opštini Svrljig u Nišavskom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 7705 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 7421 stanovnika).
Demografija
U naselju Svrljig živi 16247 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,3 godina (37,3 kod muškaraca i 39,2 kod žena). U naselju ima 2428 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,17.
Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.
{| width="50%" style="background:transparent; "
Biard (Vijena)
Bjar je naselje i opština u zapadnoj Francuskoj u regionu Poatu-Šarant, u departmanu Vijena koja pripada prefekturi Poatje.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 1501 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 200 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 7,47 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 100 metara (maksimalnoj 136 m, a minimalnoj 75 m).
Río Bajo, Santa Catarina Juquila
Río Bajo je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Oaxaca, u opštini Santa Catarina Juquila.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 29 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 224 m.
Las Adjuntas, San Antonio
Las Adjuntas je naselje u Meksiku, u saveznoj državi San Luis Potosí, u opštini San Antonio.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 90 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 175 m.
Fergus mac Léti
Fergus mac Léti (također mac Léte, mac Léide, mac Leda) bio je, prema irskim srednjovjekovnim legendama i tradiciji, kralj Ulstera. Njegovo mjesto u tradicionalnoj kronologiji nije precizno - prema nekim izvorima je bio suvremenik velikog kralja Conna od Sto Bitaka, a u drugima Lugaid Luaignea, Congal Cláiringnecha, Dui Dallta Dedada i Fachtne Fathacha.
Spominjanja
Prema tekstu Caithréim Conghail Cláiringhnigh (Vojnička karijera Congal Cláiringnecha), dok je Lugaid Luaigne bio veliki kralj Irske, Fergus je vladao južnim dijelom Ulstera, a Congal Cláiringnech sjevernim. Ulaidi su se pritužili zbog toga da imaju dva kralja, i zatražili od velikog kralja da im imenuje jednog. Lugaid je odabrao Fergusa i dao mu kćer Findabair za ženu. Congal je to odbio i započeo rat. Nakon bezuspješnih pokušaja da svrgne Fergusa, marširao je na Taru te porazio Lugaida u bitci i odrubio mu glavu. Postavši veliki kralj, svrgnuo je Fergusa sa mjesta kralja Ulstera, postavivši svog brata Rossa Ruada na njegovo mjesto. Za vrijeme vladavine Fachtne Fathacha, Ross je ubijen u bitci kod Lough Foylea i Fergus je ponovno postao kralj Ulstera.
U Sagi o Fergus mac Létiju se navodi kako je susreo vodene duhove zvane lúchorpáin ili "mala tijela"; vjeruje se da je to najranija poznata referencija na irske vilenjake (leprechaun). Oni su ga pokušali dok je spavao odvesti u more, ali se na vrijeme probudio i zarobio; u zamjenu za slobodu su mu ispunili tri želje, a jedna od njih je bila moć da diše ispod vode. Jedino mjesto na kome to nije mogao činiti bilo je Loch Rudraige (zaljev Dundrum) u Ulsteru. Kada je svejedno tamo išao plivati, sreo je čudovište Muirdris, i od užasa mu se lice trajno izobličilo. Ulsterski podanici su odlučili to sakriti od njega, zabranivši ogledala u njegovom prisustvu. Kada je sedam godina kasnije izbičevao sluškinju, ona mu je priznala istinu. Fergus je nakon toga ponovno došao u jezeru i u strahovitoj borbi ubio čudovište, ali dva dana kasnije i sam preminuo od iscrpljenosti.
Njegovo kraljevanje nad Ulsterom, povezanost sa mačem Caladbolgom i smrt u vodi su razlogom što ga neki miješaju sa Fergus mac Róichom, likom iz Ulsterskog ciklusa. although the two characters appear together in the Caithréim Conghail Cláiringhnigh as enemies.
Dora Alicia Quezada, Matamoros
Dora Alicia Quezada je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Tamaulipas, u opštini Matamoros.
Prema proceni iz 2014. godine u naselju je živelo 5 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 9 m.
Istanbulska konvencija
Konvencija Vijeća Europe o sprečavanju i borbi protiv nasilja nad ženama i nasilja u obitelji međunarodni je ugovor sastavljen pod okriljem Vijeća Europe koji je potpisan 11. svibnja 2011. u Istanbulu, zbog čega je poznat još i kao Istanbulska konvencija. Konvencija ima za cilj sprječavanje nasilja, zaštitu žrtava i "okončavanje nekažnjivosti počinitelja". Do siječnja 2018. godine potpisalo ju je 46 država te Europska unija. Turska je 12. ožujka 2012. postala prva država koja je ratificirala Konvenciju, a slijede Albanija, Andora, Austrija, Belgija, Bosna i Hercegovina, Danska, Finska, Francuska, Monako, Crna Gora, Nizozemska, Norveška, Poljska, Rumunjska, Portugal, San Marino, Srbija, Slovenija, Španjolska te Švedska koje su to učinile od 2013. do 2017. godine. Konvencija je stupila na snagu 1. kolovoza 2014.
Boise City, Oklahoma
Bojsi Siti je grad u američkoj saveznoj državi Oklahoma.
Istanbulska konvencija
Provedbu Konvencije nadzire neovisno tijelo stručnjaka nazvano GREVIO (eng. Group of Experts on Action against Violence against Women and Domestic Violence, hrv. Skupina stručnih osoba za djelovanje protiv nasilja nad ženama i nasilja u obitelji). GREVIO objavljuje izvješća u kojima ocjenjuje zakonodavne i druge mjere kojima potpisnice provode Konvenciju. Prema članku 66., GREVIO se sastoji od 10 do 15 članova, ovisno o broju potpisnica, a sami članovi moraju biti državljani neke države-potpisnice.
Boise City, Oklahoma
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 1.266, što je 217 (-14,6 %) stanovnika manje nego 2000. godine.
Istanbulska konvencija
U ime Republike Hrvatske, Konvencija je potpisana 22. siječnja 2013., no ista još uvijek nije ratificirana. Kao razlog se navode značajna financijska sredstva koja država potpisnica mora izdvojiti u svrhu primjene svih odredaba Konvencije. Premijer Andrej Plenković je 25. studenog 2016. izjavio da će “Vlada Republike Hrvatske, odnosno ministrica za demografiju, obitelj, mlade i socijalnu politiku Nada Murganić, što skorije pokrenuti postupak ratifikacije Konvencije u Hrvatskom saboru”. Rasprava o Konvenciji održana je 22. ožujka 2018. godine na 86. sjednici Vlade Republike Hrvatske. Konvencija je jednoglasno podržana, nakon čega Vlada upućuje prijedlog zakona o potvrđivanju Konvencije Hrvatskom saboru. Vlada je u zakon o potvrđivanju Konvencije ugradila i prijedlog interpretativne izjave u kojoj se navodi da je Konvencija u skladu s Ustavom Republike Hrvatske, ne sadrži tzv. rodnu ideologiju i da se prvenstveno odnosi na zaštitu žena.
Tijekom iščekivanja na ratifikaciju Konvencije, u Republici Hrvatskoj su, a i u nekim drugim zemljama, nastali društveni prijepori: gdje određeni dio javnosti - u prvom redu krugovi vezani uz Katoličku Crkvu - iznose kako je Istanbulska konvencija borbu za suzbijanje nasilja nad ženama bila iskorištena da pronese ideje i definicije koje ti krugovi etiketiraju kao tzv. “rodnu ideologiju“. Suprotno tome, dio javnosti negira takve optužbe ukazujući na to da i znanstvena zajednica razlikuje spol i rod. Ističe se i da se pojam rodnog identiteta već javlja u hrvatskom zakonodavstvu, kao što je Zakon o suzbijanju diskriminacije.
Povijest
Vijeće Europe poduzelo je niz inicijativa za promicanje zaštite žena od nasilja od 1990-ih. Ove su inicijative između ostaloga rezultirale usvajanjem Preporuke Vijeća Europe Rec (2002)5 Odbora ministara državama članicama o zaštiti žena od nasilja 2002 i pokretanjem Europske kampanje za suzbijanje nasilja nad ženama, uključujući obiteljsko nasilje, između 2006 i 2008. Parlamentarna skupština Vijeća Europe također je zauzela čvrst politički stav protiv svih oblika nasilja nad ženama. Usvojila je brojne rezolucije i preporuke koje pozivaju na zakonski obvezujuće standarde o sprečavanju, zaštiti protiv te kaznenom progonu najtežih i raširenih oblika rodno uvjetovanog nasilja.
Conrad, Iowa
Konrad je grad u američkoj saveznoj državi Ajova. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 1.108 stanovnika.
Holna kiselina
Holna kiselina je žučna kiselina. Ona je bela kristalna supstanca nerastvorna u vodi (rastvorna je u alkoholu i sirćetnoj kiselini), sa tačkom topljenja od 200-201 °C. Soli holne kiseline su holati. Holna kiselina, zajedno sa henodeoksiholnom kiselinom, je jedna od dve glavne žučne kiseline proizvedene u jetri, gde se sintetiše iz holesterola. Od dve glavne žučne kiseline, derivati holata sačinjavaju aproksimativno osamdeset procenata svih žučnih kiselina. Ti derivati se formiraju od holil-CoA, koji formira konjugate sa bilo glicinom, ili taurinom, dajući glikoholnu i tauroholnu kiselinu, respektivno.
Conrad, Iowa
Demografija
Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 1.108 stanovnika, što je 53 (5,0%) stanovnika više nego 2000. godine.
Holna kiselina
Holna kiselina usporava holesterol-7-α-hidroksilazu (što je korak koji ograničava brzinu sinteze žučne kiseline), dok holesterol ima suprotni efekat. Iz tog razloga se henodeoksiholna kiselina, a ne holna kiselina, koristi u tretmanu kamena u žuči (usporavanje sinteze žučne kiseline bi u još većoj meri prezasitilo kamenje).
Istanbulska konvencija
Povijest
Vijeće Europe odlučilo je da je potrebno postaviti sveobuhvatne standarde za sprečavanje i borbu protiv nasilja nad ženama i nasilja u obitelji. U prosincu 2008. Odbor ministara osnovao je stručnu skupinu koja je bila ovlaštena pripremiti nacrt konvencije. Tijekom nešto više od dvije godine, ova skupina, nazvana CAHVIO (Ad Hoc Committee for preventing and combating violence against women and domestic violence iliti Ad Hoc Odbor za prevenciju i suzbijanje nasilja nad ženama i nasilju u obitelji), izradila je nacrt teksta konvencije. U kasnijoj fazi izrade konvencije, Ujedinjeno Kraljevstvo, Italija, Rusija i Sveta Stolica predložile su nekoliko izmjena kako bi ograničile zahtjeve Konvencije. Amnesty International kritizirao je ove izmjene. Konačni nacrt konvencije izrađen je u prosincu 2010.
Holna kiselina
Holna i henodeoksiholna kiselina su najzastupljenije ljudske žučne kiseline. Neki drugi sisari sintetišu predominantno deoksiholnu kiselinu.
Istanbulska konvencija
Usvajanje, potpisivanje i ratifikacija
Konvenciju je usvojio Odbor ministara Vijeća Europe 7. travnja 2011. Otvorena je za potpisivanje 11. svibnja 2011. povodom 121. zasjedanja Odbora ministara u Istanbulu. Konvencija je stupila na snagu nakon desete ratifikacije, od kojih je osam trebalo biti od strane država članica Vijeća Europe. Od prosinca 2015., konvenciju je potpisalo 39 država, nakon čega je uslijedila ratifikacija od strane osam država Vijeća Europe: Albanije, Austrije, Bosne i Hercegovine, Italije, Crne Gore, Portugala, Srbije i Turske. Kasnije te godine ratificirale su je Andora, Danska, Francuska, Malta, Monako, Španjolska i Švedska, 2015. Slovenija, Finska, Poljska i Nizozemska, 2016. San Marino, Belgija i Rumunjska, a do rujna 2017. Gruzija i Norveška. Države koje su ratificirale Konvenciju pravno su vezane njezinim odredbama nakon što ista stupi na snagu.
Glavne odredbe
Istanbulska konvencija prvi je pravno obvezujući instrument koji "stvara sveobuhvatni pravni okvir i pristup borbi protiv nasilja nad ženama". Usmjerena je na sprečavanje nasilja u obitelji, zaštitu žrtava i procesuiranje optuženih prekršitelja. Konvencija označava nasilje nad ženama kao kršenje ljudskih prava i oblik diskriminacije (čl.3 (a)). Države potpisnice bi trebale primjeniti due diligence prilikom sprječavanja nasilja te kako bi zaštitile žrtve i kazneno gonile počinitelje (članak 5.). Konvencija također sadrži definiciju roda: u smislu Konvencije, rod je definiran u članku 3 (c) kao "društveno izgrađene uloge, ponašanja, aktivnosti i atributi koje određeno društvo smatra primjerenim za žene i muškarce". Nadalje, Konvencija uspostavlja niz kaznenih djela karakterističnih kao nasilje nad ženama. Države koje ratificiraju Konvenciju moraju kriminalizirati više prekršaja, uključujući: psihološko nasilje (članak 33.); uhođenje (članak 34); fizičko nasilje (čl.35); seksualno nasilje, uključujući i silovanje (odnosi se na sve oblike nesuglasnog seksualnog odnosa) (čl.36); prisilni brak (čl.37); žensko obrezivanje (čl.38); prisilni pobačaja i/ili sterilizaciju (čl.39). Konvencija navodi da seksualno uznemiravanje mora biti podvrgnuto "kaznenoj ili drugoj zakonskoj sankciji" (čl. 40). Konvencija također uključuje članak koji se odnosi na zločine počinjene u ime "časti" (čl. 42).
Struktura
Konvencija sadrži 81 članak odijeljen u 12 poglavlja. Njezina struktura slijedi strukturu najnovijih konvencija Vijeća Europe. Struktura se temelji na "četiri Ps": sprečavanju, zaštiti i podršci žrtvama, kaznenom prgonu prekršitelja i integriranim politikama. Svako područje predviđa niz specifičnih mjera. Konvencija također utvrđuje obveze vezane uz prikupljanje podataka i podupiranje istraživanja na području nasilja nad ženama (čl. 11).
U Preambuli se poziva na Europsku konvenciju o ljudskim pravima, Europsku socijalnu povelju i Konvenciju o suzbijanju trgovanja ljudima, kao i na međunarodne ugovore o ljudskim pravima Ujedinjenih naroda i Rimski statut Međunarodnoga kaznenog suda.
U članku 1., deklarira kao svrha Konvencije. U 5 točaka (a.-e.) se deklariraju različiti aspekti zaštite žena: sprječavanje nasilja nad ženama i nasilja u obitelji, suzbijanje diskriminacije žena; izgradnja sustava mjera za zaštitu žrtava nasilja nad ženama i nasilja u obitelji; promicanje međunarodne suradnje radi suzbijanja nasilja nad ženama i nasilja uobitelji; te daljnja izgradnja institucija nadležnih za suzbijanje nasilja nad ženama i nasilja u obitelji.
Članak 3. Konvencije definira ključne pojmove:
Člankom 4. zabranjuje se nekoliko vrsta diskriminacije: Primjena odredbi ove Konvencije od strane država potpisnica, posebice mjera zaštite prava žrtava, osigurana je bez diskriminacije na bilo kojem temelju, kao što su spol, rod, rasa, boja kože, jezik, političko ili drugo mišljenje, nacionalno ili socijalno podrijetlo, udruživanje s nacionalnom manjinom, imovina, rođenje, seksualne orijentacije, rodni identitet, dob, zdravstveno stanje, invalidnost, bračno stanje, status migranta ili izbjeglice ili drugi status.