cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Njemačka
Historija
Drugi Rajh je proklamiran u Versaju, 18. januara 1871, poslije poraza Francuske. Ovo je uglavnom bio rezultat Ota fon Bizmarka, njemačkog najprominentnijeg državnika 19. veka, koji je bio poznat kao „kulturni borac“ protiv katoličanstva i borac za socijalne reforme. thumb|desno|300px|Osnivanje moderne Njemačke, Versaj, 1871. Drugi njemački Rajh je okončan Prvim svjetskim ratom, kada je njemački car bio prinuđen da abdicira. Posle revolucije, konstituirana je demokratska Vajmarska Republika. Velika ekonomska moć Njemačke je ostvarena zahvaljujući razultatu Versajskog mira i Velike depresije, što je dovelo do odbacivanja demokracije od strane i lijevo i desno orjentiranih njemačkih građana. Na dvaput održanim izborima 1932, Nacisti su dobili 37,2% glasova u julu/srpnju, a 33% u studenom/novembru. 30. januara/siječnja 1933, Adolf Hitler je imenovan za kancelara Njemačke, a 23. 4. 1933. godine njemački parlament je ukinuo ustav Vajmarske Republike. Treći Rajh je trajao od 1933. do 1945. i bio je utemeljen na nacional-socijalizmu, odnosno nacizmu. 1934. Hitler je preuzeo apsolutnu kontrolu nad vladom, kada je de fakto postao i predsjednik Njemačke. Nakon aneksije Austije (1938), politika anektiranja susjednih teritorija, dovela je do Drugog svjetskog rata, koji je u Evropi otpočeo 1. 9. 1939. kada je Njemačka okupirala Poljsku. Njemačka i njeni saveznici su imali veliku i dobro organiziranu vojsku koja kratkotrajno preuzima kontrolu nad gotovo cijelim teritorijom Evrope.
Poslije operacije Barbarosa (napada na Sovjetski Savez) 22. 6. 1941. otvoren je drugi front na istoku, kao i napada na Sjedinjene Države, kada je prekršen dogovor o nenapadanju Njemačke na SAD, od strane Hitlera (11.12. 1941.). Od 1941. do 1945. nacistička Njemačka, uz pomoć susjednih kolaboracionista, sistematski je ubila 6 milijuna Jevreja u Holokaustu. Režim je isto tako masovno likvidirao Rome, Slavene, homoseksualce i mentalno retardirane osobe i druge nesposobne ljude i politički nepodobne građane (naročito komuniste i socijaliste). 8.5.a 1945. godine Njemačka je kapitulirala poslije okupacije Berlina od strane ruske Crvene Armije, a prije ulaska ruskih trupa u Berlin, Hitler je izvršio samoubojstvo.
Rat je rezultirao velikim gubitkom teritorija, preseljeno je oko 10 miliona Nijemaca s izgubljenih prostora u korist Poljske, a sljedećih 45 godina država će biti podijeljena na Zapadnu i Istočnu Njemačku. Tijekom 1948. i 1949. tokom Berlinske blokade, saveznička vojska dopremala je hranu i sirovine u Zapadni Berlin, koji je sporazumom velikih sila pred kraj Drugog svjetskog rata postao zapadna enklava okružena istočnom Njemačkom.
Građani Zapadnog Berlina su postali proamerički orijentirani. To je bio rezultat mnogih činjenica, uključujući i jak njemački antikomunizam, američki Maršalov plan za rekonstrukciju Evrope poslije rata, osnivanje Europske unije, i generalno podržavanje prisustva zapadne vojske u Zapadnom Berlinu. Rekonstruirana Zapadna Njemačka je ponovno postala jedna od najvećih svjetskih ekonomskih sila.
Amerikanci su kontrolirali Zapadnu Njemačku, a Sovjeti su kontrolirali Njemačku Demokratsku Republiku, koja je bila jedna u nizu socijalističkih satelita Sovjetskog Saveza i članica Varšavskog pakta, sa kontrolom slobodnog kretanja njenih stanovnika. Iznenadno, 13. avgusta 1961. godine, Istočna Njemačka je postavila Berlinski zid između Istočnog i Zapadnog Berlina, i potpuno zatvorila granicu prema Zapadnoj Njemačkoj što je onemogućilo normalno cirkuliranje ljudi. Vili Brant, zapadnoberlinski gradonačelnik i zapadnonemački kancelar, su pokušali da smire tenzije, ali njegovo političko priznavanje gubitka Istočne Njemačke je dovelo do kontroverzi, neki Nijemci su smatrali da je izdajnik, dok su mnogi drugi (naročito mladi ljudi) mislili da je heroj.
Poslije pada komunizma u Europi, Njemačka se ponovno ujedinila (1990), što je dovelo do ekonomskih problema koji se osjećaju i danas. Berlin je ponovno postao glavni grad. Porodice, koje su bile dugi niz godina rastavljene, ponovo su se spojile. Kao dio postkomunističkog procesa, otvoreni su dosjei tajne policije.
Zajedno sa Francuskom, nova Njemačka igra glavnu ulogu u Evropskoj uniji. Njemačka je država koja se zalaže za zajedničku evropsku politiku, obranu i sigurnost. Kancelarka se konstantno poziva na sastanke Savjeta bezbjednosti Ujedinjenih nacija.
Politika
thumb|left|250px|Bundestag, donji dom njemačkog Parlamenta, u Berlinu ''Glavni članak: Institucije Savezne Republike Njemačke
Njemačka je ustavna savezna republika, čiji se politički sistem zasniva na Ustavu iz 1949. godine (Grundgesetz – osnovni zakon). U njoj vlada parlamentarni sistem u kojoj kancelar igra najvažniju ulogu, a koga bira parlament.
Parlament poznatiji pod nazivom (Bundestag), se bira svake četiri godine. Sustav izbora je proporcionalni sa pragom a zastupanje je pol izravno i pol s lista. Kad se računa koliko će strake dobiti sa lista uzmi se u obzir koliko su već dobili izravno. Šesnaest pokrajina predstavlja federalni nivo Bundesrata (Federalni Savet), koji je izazvao mnogo polemika na račun odnosa sa Bundestagom zbog neusglašenosti prilikom donošenja odluka i jednog i drugog tela, što politički sistem čini vrlo komplikovanim.
Fukcija šefa države je poverena predsedniku, kome je ograničena moć odlučivanja na ceremonijalne i reprezntativne dužnosti.
Sudsku vlast uključuje Savezni ustavni sud Njemačke (Bundesverfassungsgericht), Savezni vrhovni sud i nekoliko saveznih sudova, odgovornih za kontolisanje nižih sudova. Svi niži sudovi su napravljeni od strane saveznih država.
Njemačke države (republike)
Njemačka je podijeljena u šesnaest država (republika) (u Njemačkoj se nazivaju Bundesländer), koje su podijeljene u 439 distrikta i gradova (2004).
Geografija
right|Mapa Njemačke sa gradovima
Njemačka se proteže od visokih planina Alpa (najviša tačka Cugšpic 2.962 m) na jugu do obala Sjevernog i Baltičkog mora na sjeveru. Između njih, u centalnom delu nalaze se planine umerenih visina, dok su na sjeveru preovlađujuća niska polja (najniža tačka je Neuendorfer/Wilstermarsch na -3,54 m). Kroz Njemačku teku neke od najvećih rijeka: Rajna, Dunav i Elba.
Vrijeme je ponekad nepredvidivo. U sred ljeta moguć je topao dan, a hladan i kišovit odmah sutradan. Ali ekstremne vremenske neprilike su gotovo isključene na području Njemačke osim poplava u dolinama rijeka kada su zimi temperature iznad nule.
Reljef
Reljef Njemačke je vrlo raznolik, a ističe se pet osnovnih reljefnih cjelina: Alpe i predalpski prostor, Schwarzwald, Njemačko sredogorje, Južno njemačko pobrđe i Sjeverna njemačka nizina.
Bramevaque
Bramvak je naselje i opština u južnoj Francuskoj u regionu Središnji-Pirineji, u departmanu Gornji Pirineji koja pripada prefekturi Banjer de Bigor.
Njemačka
Reljef
thumb|200px|Krajolik u [[Alpe|alpskom području]]
Južnije od Dunava nalazi se predalpski prostor, koji je u doba pleistocenskih odledbi bio oblikovan djelovanjem ledenjaka, što su se spuštali niz padine Alpa i u podlozi izdubili brojna ledenjačka jezera. Uslijed djelovanja ledenjaka nastale su brojne naslage pijeska i šljunka. Predalpski se prostor postupno izdiže prema jugu, gdje se nalaze Bavarske Alpe. Bavarske Alpe dio su najvećeg europskog planinskog lanca nastalog u doba alpske orogeneze u tercijaru. Zbog relativno mlađeg nastanka, Bavarske Alpe siromašne su rudnim bogatstvima, ali jačanjem turističkih kretanja ovaj se dio Njemačke zbog prirodnih ljepota i povoljnih uvijeta za razvoj skijaškog i planinarskog turizma posljednjih tridesetak godina posebno jače razvija.
thumb|200px|[[Schwarzwald]]
Planinski sustav Schwarzwald nalazi se na jugozapadu Njemačke, a ime je dobio po vazdazelenim šumama jele i smreke. Planina je nastala za vrijeme hercinske orogeneze (Devon) pa je bogata rudama. Visine najviših vrhova ne prelaze 1500 m. U prošlosti se stanovništvo Schwarzwalda, zbog izoliranosti tijekom dugih zima, bavilo preciznim obrtima kao na primjer proizvodnjom satova.
Južno njemačko pobrđe uključuje relativno niske gorske nizove paleozojskog postanka, koji se pružaju oko jugozapada prema sjeveroistoku kao npr. Švapske Alpe ili Franačke Alpe. U dolinama rijeka povoljni su uvijeti za proizvodnju hrane.
Njemačko sredogorje nalazi se u središtu Njemačke. Nastalo je u vrijeme hercinske orogeneze pa su vrhovi uslijed dugotrajnog zaravnavanja relativno niski i prekriveni šumama, a geološki stare stijene bogate su rudama. Na temelju tih rudnih bogatstava u 19. stoljeću započela je prva njemačka industrijska revolucija. Ovaj kraj se često naziva "prava Njemačka".
Sjeverna njemačka nizina najveća je reljefna cijelina Njemačke. Prostire se od Njmačkog sredogorja na jugu do obala Sjevernog i Baltičkog mora na sjeveru. Nizina je nastala u doba pleistocenskih odledbi, kada se ledeni pokrov nekoliko puta povlačio prema sjeveru (interglacijali) i ponovno je prekrivao (glacijali). Ledenjaci su svojim erozivnim djelovanjem zaravnili ovaj prostor, koji nigdje ne prelazi 90 metara nadmorske visine, ostavili velike naslage pijeska i šljunka te izdubili brojna jezera. Za ledenih doba eolskim su djelovanjem nastale naslage plodnog prapora ili lesa na južnim dijelovima Sjeverne njemačke nizine. Ti su prostori gusto naseljeni i iskorišteni za poljoprivrednu proizvodnju. Ledenjačko oblikovanje reljefa ove nizine prestalo je završetkom poslednje odledbe, prije otprilike 12 000 godina. Od tada se rijeke u slabo plodnu nizinu donosile naplavni materijal, a postepeno se šumski i travnati biljni pokrov. Dugotrajnim naseljavanjem i marljivim radom čovjek je uspio od slabo plodne pjeskovite nizine napraviti plodne površine. Uz neke niske obale Sjevernog i Baltičkog mora plima prodire u unutrašnjost i do desetak kilometara zbog čega nije moguće gospodarsko iskorištavanje pa su ponegdje izgrađeni polderi kao i u susjednoj Nizozemskoj. Rijeke koje se ovdije uljevaju u more tvore široka riječna ušća, estuarije, povoljna za nastanak luka kao npr. Hamburg (Laba) i Bremen (Weser), koji su duboko uvučeni u kopno.
Ekonomija
Njemačka je četvrta ekonomska sila na svetu posle SAD-a, Japana i Kine ali ekonomski daleko najjača država Evrope.
Njemačka poseduje treću po redu najveću ekonomiju na svetu odmah posle SAD-a i Japana i deo je svetske najveće ekonomije – Evropske unije. Dok je spoljna trgovina vrlo uspešna, lokalna tržišta doživljavaju probleme, prvenstveno zbog socijalnih beneficija. Nezaposlenost je jedan od glavnih problema poslednjih decenija.
Nedavno usvajanje zajedničke evropske valute i opšta politička i ekonomska integracija u Evropu trebalo bi da donesu velike ekonomske promene.
mini|levo|[[Dojče telekom je danas, posle Vodafona najveći operater mobilne telefonije u Evropi. Prisutan je u 11 evropskih zemlja u kome veoma uspešno posluje.]]
Nemačka je bogata i tehnološki veoma jaka. Njena privreda je osetila teškoće tokom 90-ih godina. Iako je spoljna trgovina vrlo uspešna, nezaposlenost je jedan od glavnih problema poslednjih decenija. Modernizacija i pripajanje privrede Istočne Nemačke ispostavio se kao skup i dugoročan problem, sa godišnjem transferom sa zapada na istok u iznosu od oko 70 milijardi dolara. Nemačko stanovništvo je u evropskom proseku staro, ali kombinacija sa visokom stopom nezaposlenosti, doprinelo je da se teret troška za socijalno osiguranje uveća. Strukturalna krutost na tržištu radne snage, uključujući stroge propise u deljenju plata na nacionalnom nivou, učinili su nezaposlenost hroničnim problemom. Lokalna tržišta doživljavaju probleme, prvenstveno zbog socijalnih beneficija. Smanjenje poreza na dobit i dohodak u 2001. godini nije sprečilo pad u spoljnotrgovinski razmeni.
Nemačka privreda se, posle decenije stagnacije, polako oporavlja. Kao jedna od najmnogoljudnijih članica EU-a, sa potrošačima koji važe kao štedljivi, raspolaže velikim brojem diskontnih supermarketa, koji su, da bi izbegli visoke troškove posrednika, u stalnoj potrazi za što jeftinijim direktnim dobavljačima. Ipak, i pored toga što nastoje da imaju niske cene u nabavci, svi lanci supermarketa zahtevaju visok kvalitet i preciziran poslovni odnos koji predstavlja jedan od najbitnijih faktora za saradnju sa nemačkim preduzećima. Industrijska roba se kupuje, uglavnom, preko velikih posrednika. Što se maloprodaje tiče, pet vodećih firmi drže ⅔ tržišta. Tu su, pored starih, prepoznatljivih kompanija, kao što su EDEKA, Aldi, Špar itd. i novi lanci supermarketa, kao što su Lidl, Metro ili Reve. Ova grana ima godišnji obrt od preko 400 milijardi evra. O veličini i značaju prodaje u nemačkim supermarketima govori i činjenica da u Nemačkoj na milion stanovnika postoji 250 supermarketa.
Kao deo zajednice EU-a, Nemačka ima važnu poziciju i u Evropi. Nemačka je mnogim zemalja Evrope najvažniji partner u uvozu. Nemačka najviše izvozi mašine, vozila, hemikalije, metale, industrijske proizvode, prehrambene proizvode, kao i tekstil. Najvažnija privredna grana Nemačke su usluge. U tercijarnom sektoru radi najveći broj zaposlenih (71%). Glavni sektori su trgovina, zdravstvo i obrazovanje, kao i sektor osiguranja u kome su mnoge nemačke osiguračke kuće najpoznatije na svetu.
Bramevaque
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 23 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 6 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 3,77 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 559 metara (maksimalnoj 1.543 m, a minimalnoj 517 m).
Njemačka
Stanovništvo
U Njemačkoj živi najmanje 7 miliona stranih državljana, u koje spadaju izbeglice, inostrani radnici (Gastarbeiter) i njihove porodice. Njemačka je glavni cilj političkih i ekonomskih begunaca iz mnogih zemalja u razvoju.
Na sjeveru živi danska manjina, dok u saveznoj državi Brandenburg živi malobrojna slovenska manjina po imenu Lužički Srbi. Frigijski jezik, koji se smatra najsrodnijim engleskom, govori kao maternji oko 12.000 ljudi u Njemačkoj. U seoskim područjima sjeverne Njemačke raširen je donjosaski jezik.
Doseljavanjem se stvorila i znatna turska manjina. Ostale značajne manjine su Rusi Srbi, Hrvati, Italijani i Poljaci.U rteligijskom pogledu Njemačka je veoma heterogena na jugu dominira katolicizam (oko 32%), na sjeveru protestantizam (oko 34%), prisutan je i islam (5%), judaizam, budizam (oko 200 000), trećinu čine agnostici i ateisti evidentni na istoku zemlje.
Njemačka je među prvim zemljama u svetu po obrazovanju, tehnološkom razvitku i privrednoj proizvodnji. Od kraja 2. svetskog rata, broj mladih koji upisuju fakultete porastao je više od tri puta, a zanatske i tehničke škole u Njemačkoj spadaju u sam svetski vrh. S prihodima od 25.000 evra po glavi stanovnika, Njemačka je društvo srednje klase. Širokogrudan sistem socijalnog osiguranja omogućuje besplatno zdravstvo, naknade za nezaposlenost i ostale socijalne prednosti. Nijemci su veliki turisti - svake godine milioni Nijemaca putuju u inostranstvo.
Kultura i znanost
thumb|200px|[[Johann Sebastian Bach]]
Njemačka je mnogo doprinijela svjetskoj kulturi. U Njemačkoj su rođeni skladatelji Carl Maria von Weber, Jacques Offenbach, Schumann, Mendelssohn, Beethoven, Bach, Brahms i Wagner; književnici Goethe, Hoffmann, Heine, Rilke, Mann, Brecht i Schiller; umjetnici Dürer, Ernst, Beuys i Baselitz; filozofi Engels, Kant, Hegel, Marx i Nietzsche; matematičari Carl Friedrich Gauss, Bernhard Riemann, Gottfried Leibniz; znanstvenici Robert Wilhelm Bunsen, Gustav Robert Kirchhoff, Immanuel Kant, Wilhelm Eduard Weber, Einstein, Hertz, Alexander von Humboldt, Born i Planck te izumitelji Benz, Otto, Diesel i Daimler.
Nobelovu nagradu dobilo je 98 Nijemaca. Wilhelm Conrad Röntgen otkrio je x-zrake (rentgenske zrake) i prvi je dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1901.
Njemački jezik, koji ima mnogo dijalekata, u 19. stoljeću je bio lingua franca srednje, istočne i sjeverne Europe, a i danas se uči diljem svijeta kao jedan od najvažnijih jezika. Mnogi velikani nisu bili Nijemci, ali su djelovali u ozračju njemačke kulture, npr. Mozart, Kafka i Nikola Kopernik.
Odnedavno se Njemačka vratila na svjetsku kulturnu scenu u velikom stilu, s preporođenim Berlinom (Berlinski filmski festival), te novom glazbom i umjetnošću.
Između ostaloga, u filmu i književnosti postoji jak trend, da se obrađuju teme vezane uz njemačko ujedinjenje.
Messier 31
Svojstva
U vanjskim djelovima Andromede se nalazi 460 kuglastih skupova. Najsjajniji od njih, nazvan Mayall II, najsjajniji je kuglasti skup u Lokalnom jatu galaksija. Mayall II je premasivan za kuglasti skup i posjeduje nekoliko generacija zvijezda. Smatra se da je Mayall II ostatak jezgre eliptične galaksije.
Ultrazvuk
230px|desno|mini|Slika ljudskog fetusa s 14 tjedana pomoću ultrazvuka Ultrazvuk je zvuk čija je frekvencija iznad gornje granice čujnosti za normalno ljudsko uho, a koja iznosi 20 kHz (20000 herca).
Neke životinje (npr. psi, dupini, šišmiši, miševi, itd.) mogu čuti ultrazvuk jer imaju višu gornju graničnu frekvenciju od čovjeka. Mlađe osobe, a posebno djeca, mogu čuti neke zvukove visokih frekvencija. Što je čovjek stariji, gornja granica čujnosti mu pada, što znači da sve slabije čuje zvukove visokih frekvencija. Visoke zvučne frekvencije sastavni su dio spektra frekvencija koje proizvodi neki izvor zvuka, a spektar zvučnih frekvencija čini boju zvuka. Opadanjem čujnosti visokih frekvencija starenjem, starijim ljudima se mijenjaju i boje zvuka, što znači da simfonijski orkestar ili zvuk violine drugačije čuje dijete od šest, odrastao čovjek od 30 ili starac od 80 godina.
230px|desno|thumb|Snimak djeteta u tridesetom tjednu [[trudnoća|trudnoće četverodimenzionalnim ultrazvukom.]] Najpoznatija primjena ultrazvuka je u medicini - ultrazvučna dijagnostika (npr. Transkranijalni dopler), no koristi se i u mnoge druge svrhe (otkrivanje jata riba i podmornica, tzv. sonar). Princip korištenja je vrlo jednostavan: odašilje se ultrazvučni val, koji se odbija od prepreke te se prema vremenu potrebnom da se val vrati određuje udaljenost i oblik objekta.
Messier 31
Jezgra
Jezgra Andromede je veoma kompaktan objekt okružen nakupinom starih zvijezda. Središnji dio galaktike donekle liči kao kuglasti skup, mada višestruko sjajniji. HST je sa svojim snimkama otkrio da se jezgra Andromede sastoji od dvostrukog objekta razmaknutih tek 5 ly. Na osnovu toga je izračunata masa središnje crne rupe. Masa iznosi 10e8 sunčevih masa.
Ultrazvuk
Elektrostrikcija
Najrasprostranjeniji generator ultrazvuka je kvarcni generator, čiji je rad zasnovan na tzv. piezoelektričnom efektu. To je pojava kada se na nekim kristalima (kvarc, turmalin i dr.), pogodno odrezanima, javlja električna polarizacija kada se silom izvrši elastična deformacija. Umjesto da se djeluje silom, može se postići obrnut efekt - elektrostrikcija - stavljanjem pločica u izmjenično električno polje vrlo visoke frekvencije. Kada se frekvencija izmjeničnog napona poklopi sa svojstvenom (vlastitom) frekvencijom kvarcne pločice, nastupa rezonancija. Uslijed rezonancije, pločica jako titra i proizvodi ultrazvučne valove znatne amplitude. Upotrebom turmalina mogu se dobiti ultrazvučne asilacije i do nekoliko stotina MHz.
Magnetostrikcija
Ova metoda dobivanja ultrazvuka zasnovana je na svojstvu nekih materijala da djelovanjem magnetnog polja mijenjaju dimenzije (željezo, kobalt, nikal itd.). Ovi se materijali u jačem magnetnom polju uglavnom skraćuju, te je ova pojava nazvana magnetostrikcijom (strictura - stezanje, sužavanje). Ako se kratak štap od ovih materijala nalazi u promjenjivom magnetnom polju, onda se dovodi u rezonantno logitudinalno titranje, kad se kroz elektromagnet propušta izmjenična struja odgovarajuće frekvencije.
Messier 31
Amaterska promatranja
Andromeda je jedan od zahvalnijih objekata za promatranje. Njen prividni sjaj iznosi +3.5 magnituda i u umjereno tamnim noćima moguće ju je vidjeti golim okom kao oblačak. Dvogled će Andromedu pokazati kao elipsasti oblak dimenzija 3°x1° s sjajnom jezgrom. Maleni teleskop s malim povećanjem će lijepo uokviriti Andromedu s njenim pratiljama, M32 i M110. Veći teleskop, od 150 mm, može u tamnim noćima pokazati pruge prašine. Uz pomoć teleskopa s promjerima objektiva iznad 250 mm, može se pronaći i nekoliko najsjajnijih kuglastih skupova ili NGC 206, golemi zvjezdani oblak.
Njemačka
Književnost i filozofija
Nemačka književnost se može pratiti do srednjeg veka i radova pisaca kao što su Valter fon der Fogelvajde i Volfram fon Ešenbah. Poznati klasični nemački pesnici i pisci su Johan Volfgang Gete, Fridrih Šiler, Gothold Efrajm Lesing i Teodor Fontane. Kolekcije narodnih priča koje su objavili braća Grim je popularisala nemački folklor u svetu. Uticajni pisci iz 20. veka su Gerhart Hauptman, Herman Hese, Hajnrih Bel, Hajnrih Hajne, Tomas Man, Bertolt Breht i Ginter Gras.
Nemačka filozofija je istorijski značajna. Značajni su doprinosi Gotfrida Lajbnica racionalizmu i Imanuela Kanta filozofiji prosvetiteljsva. Johan Gotlib Fihte, Georg Vilhelm Fridrih Hegel i Fridrih fon Šeling su utemeljili klasični nemački idealizam, a Artur Šopenhauer metafizički pesimizam. Karl Marks i Fridrih Engels su formulisali komunističku teoriju, Fridrih Niče je razvio perspektivizam. Gotlob Frege je doprineo razvoju analitičke filozofije, Martin Hajdeger je doprinuo svojim radovima o Biću, a Frankfurtska škola Maksa Horkhajmera, Teodora Adorna, Herberta Markuzea i Jirgen Habermasa je bila posebno uticajna.
Gradovi
Popis gradova u Njemačkoj
Religije
thumb|right|180px|[[Martin Luther|Martin Luter, njemački reformist i reformator Njemačke, 1529.]]
Njemački ustav, Grundgesetz, jamči slobodu vjere i vjeroispovijesti, te zabranjuje vjersku diskriminaciju.
Katoličanstvo je bila glavna religija u Njemačkoj do 16. vijeka, kad je reformacija drastično promijenila stanje. Martin Luter se 1517. suprostavio katoličkoj crkvi i osnovao protestantizam. Danas većina protestanata u Njemačkoj spada u Njemačku evangeličku crkvu.
Oko 30% stanovnika su protestanti, oko 30% katolici, a 30% su ateisti.
Preostalih 10% stanovništva čini 3,3 mil. muslimana, 1,2 miliona pravoslavaca, milion ostalih hrišćana, milion članova zajednica s posebnim statusom, milion članova novih religioznih pokreta, milion članova religioznih zajednica, 150.000 Jevreja, 150.000 budista i 100.000 hinduista. (Izvor: Goethe Institut, http://www.goethe.de/kug/ges/rel/ein/en23778.htm)
Sport
Sport je sastavni dio života Nijemaca. Članovi sportskih klubova su 27 miliona Nijemaca, a još 12 miliona se induvidualno bavi sportskim aktivnostima. Nogomet je najpopularniji sport. Njemački nogometni savez je najmasovniji svjetski nogometni savez sa 6.3 miliona službenih članova. Bundesliga je drugo najgledanije profesionalno sportsko natjecanje na svijetu. Njemačka fudbalska reprezentacija osvajala je Svjetsko nogometno prvenstvo 1954., 1974. i 1990. te Evropsko nogometno prvenstvo 1972., 1980. i 1996. Njemački sportaši su treći po broju osvojenih medalja na svim Olimpijskim igrama. Bili su domaćini Ljetnih olimpijskih igara u Berlinu 1936. i u Münchenu 1972. te Zimskih olimpijskih igri u Garmisch-Partenkirchenu 1936.
Renato Jurčec
Renato Jurčec (Zaprešić, 4. lipnja 1966.) bivši je hrvatski nogometaš. U 1. HNL postigao je 87 golova te je na sedmom mjestu liste najboljih strijelaca u povijesti.
Ratko Kacijan
Ratko Kacian (Zadar, 18. siječnja 1917. - Zagreb, 18. lipnja 1949.), hrvatski je nogometaš, hrvatski i jugoslavenski reprezentativac, osvajač srebrne medalje na Olimpijskim igrama u Londonu 1948. godine. Igrao na poziciji napadača, imao veliki radijus kretanja, vođa navale, sjajan organizator igre, nesebičan dodavač i dobar pucač.
Klupska karijera
Potom se opet vraća u HAŠK, a od 1945. godine je član zagrebačkog Dinama. Za Dinamo je odigrao 102 utakmice, postigao 50 pogodaka (7 pogodaka u prvenstvu), te osvojio prvenstvo Jugoslavije 1947./48. Kao aktivni nogometaš trenirao je zagrebački Milicioner, a kasnije i NK Dinamo. Završio je Višu fiskulturnu školu u Zagrebu i bio je profesor gimnastike u V. muškoj gimnaziji sve do rane smrti u 32. godini života.
Reprezentativna karijera
Za hrvatsku reprezentaciju je od 1940. do 1943. godine odigrao 10 utakmica i postigao jedan pogodak.
Njegov prvi nastup za Hrvatsku nogometnu reprezentaciju i nastup njegovog klupskog kolege Gaje Raffanellija, gdje su bili jedini igrač Hajduka u reprezentaciji u kojoj je ostalih 9 igrača bilo iz zagrebačkog Građanskog u Zagrebu, 8. prosinca 1940., protiv Mađarske (1-1), bila su ujedno i prva dva nastupa Hajdukovih igrača za Hrvatsku reprezentaciju u povijesti.
Za jugoslavensku reprezentaciju odigrao je jednu utakmicu, prvu poslijeratnu 1946. godine protiv Čehoslovačke u Pragu. Bio je član reprezentacije na Olimpijskim igrama u Londonu, te iako je bio nez nastupa, osvojio je srebrnu olimpijsku medalju.
Veliko vijeće
Veliko vijeće ili Veliki savjet venecijanski: Mazor Consejo, talijanski: Maggior Consiglio ) u starija vremena zvan po latinskom Consilium Sapientis (Savjet mudrih) bila je od 1172 do propasti 1797. skupština Mletačke Republike najviše i najmasovnije političko tijelo. Zasjedanja vijeća odvijala su se u velikoj dvorani Duždeve palače. Vijeće je donosilo zakone i provodilo vlast preko svojih organa - raznoraznih savjeta i dužda koji je bio na čelu te piramide.
Ispočetka je imalo dvije vrste zastupnika, izabrane (slobodni građani) i one koji su to postajali na osnovu nasljednih prava (plemstvo). Zakonima s kraja 13. vijeka (ograničenja iz 1297.) i početka 14. vijeka, članstvo u vijeću je ograničeno samo na venecijanske plemiće koji su navršili 25 godina starosti. Među dužnostima Velikog vijeća bio je i izbor dužda, do kojeg se dolazilo nakon vrlo kompliciranog postupka.
Historija
Veliko vijeće osnovano je 1143. pod imenom - Consilium Sapientis, kao stalno tijelo suverenog mletačkog Concia (skupštine) sastavljene od slobodnjaka (građana i plemića). Njegov rad je formaliziran nakon što je država organizirana kao komuna i rođen grad Venecija (Commune Veneciarum). Trideset godina kasnije tj. 1172. Consilium je pretvoren u samostalnu skuštinu, koja je odtad bila poznata kao Veliko vijeće. Ona je u početku imala 35 vijećnika, ali je vremenom njihov broj porastao na više od 100. Neki od članova bili su zapravo članovi Vijeća četrdesetorice (Quarantia), osnovanog oko 1179. , to je bio vrhovni i ustavni sud.
Radikalna ograničenja: Serrata u Velikom vijeću
U vrijeme vladavine dužda Giovannija Dandola bilo je puno prijedloga za promjenu pravila nasljednih prava, kao i pravila koja su se odnosile na kooptirane članove po odabiru predsjedavajućih Velikog vijeća, ali ih i je dužd odbio - 1286.
Ali je za vladavine dužda Pietra Gradeniga venecijansko plemstvo uporno inzistiralo da mu se mora osigurati veća stabilnost i kontinuitet sudjelovanja u upravljanju Mletačkom Republikom, i tražilo da se donesu novi zakoni, koji će to osigurati. Na sjednici održanoj 28. februara 1297. donešen je niz zakona koji su ograničavali prava ulaska u Veliko vijeće, zato je i nazvana serrata (talijanski: ograničenje). Tom reformom u Veliko vijeće su mogli ući samo oni plemići koji su bili njegovi članovi posljednjih četiri godine, i po četrdeset novih članova svake godine, koji su se birali kockom među njihovim potomcima. Reformom su ukinuta sva vremenska ograničenja u dužini mandata.
Ulazak novih članova vijeća ograničen je dodatnim zakonima iz 1307. i 1316., a 19. jula 1315. osnovana je Zlatna knjiga u koju su upisivani svi venecijanski plemići stariji od osamnaest godina, koji će imati pravo na članstvo u Velikom vijeću.
Veliko vijeće je 1423. i formalno ukinulo Concio. U davna vremena zasjedanja Velikog vijeća održavana su svake nedjelje, vremenom su se počela održavati sve češće, naročito u izvanrednim situacijama, kad je hitno trebalo odlučivati o važnim pitanjima za budućnost zajednice. Ispočetka je telal na Rialtu izvikivao teme i vrijeme zasjedanja, a od 1365. se počelo plakatima informirati vijećnike o temama i vremenu održavanja sjednica. Uz to je i zvonjava marangona (najvećeg zvona) sa Zvonika Bazilike sv. Marka najavljivala zasjedanja.
Od 16. vijeka do propasti republike
Efekti promjena izglasanih 1297. vidjeli su se tek kasnije, kad je dramatično povećan broj članova vijeća. U 16. vijeku bilo je uobičajeno da čak do 2095 plemića sjedi na sjednicama Velikog vijeća u Duždevoj palači. Sa tako glomaznim tijelom se očito nije dalo raditi, pa je samo Veliko vijeće počelo osnivati svoja manja specijalizirana tijela Savjet umoljenih, Savjet desetorice ..
Veliko vijeće ostalo je i nadalje vrlo zatvoreno, osim u vrlo rijetkim slučajevima, kad se republika našla u ozbiljnim ekonomskim teškoćama, tad je pristup u vijeće bio dozvoljen i novim porodicama - ukoliko su imale dovoljno novaca. Takve su bile situacije za vrijeme Rata za Chioggiu i Kandijskog rata, koji su enormno koštali.
Vremenom se izrodila jedna specifičnost među članovima Velikog vijeća, podjela na bogato i siromašno plemstvo, te dvije strane često su se sukobljavale, ali se pojavila i kupovina glasova i drugi oblici korupcije
Samo Veliko vijeće je 12. maja 1797. proglasilo kraj Mletačke Republike, primorano napoleonovim trupama, ono je također prihvatilo i abdikaciju posljednjeg dužda - Ludovica Manina, raspustilo samo sebe i prenijelo svoje ovlasti na Privremenu vladu, iako zapravo nije imalo potrebni kvorum od 600 zastupnika. Velika većina zastupnika glasala je za (512), protiv je bilo njih 30 a suzdržanih je bilo 5.
Funkcioniranje
left|thumb|240px| Izgled dvorane Velikog vijeća u velikoj dvorani [[Duždeva palača|Duždeve palače]] Plemići članovi Velikog vijeća morali su se na dan zasjedanja odjenuti isključivo u crno, i kloniti se pojavljivanja u javnosti da ne izazovu skandale.
Villasecca Inferiore, Torino
Villasecca Inferiore je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.
Veliko vijeće
Funkcioniranje
Vijećnici su točno po protokolu zauzimali svoja mjesta u velikoj dvorani Duždeve palače na prvom katu. Na kraju dvorane za dugaćkim stolom sjedilo je presjedništvo sa duždom u sredini. Uz njega su tu sjedili, sa desna njegova tri sekretara, predsjednik Vijeća četrdesetorice (Quarantia) i pet savjetnika (Savi agli Ordini), a sa lijeve njegova tri preostala sekretara, dvoje preostalih šefova iz Vijeća četrdesetorice i ostali savjetnici (Savi Grandi i Savi a la Terra Ferma).
Sjednice vijeća počele bi tek nakon što je veliki kancelar ustanovio da postoji kvorum. Dnevni red sjednica nikad nije imao više od devet točaka o kojima bi se glasalo, osim u slučajevima kad je na sjednici prisustvova neki uvaženi gost, pa se sjednica pretvarala u svečanost.
Villasecca Inferiore, Torino
Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 10 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 851 m.
Veliko vijeće
Funkcioniranje
Nakon urote - Bajamonta Tiepola 1310. kad je osnovan Savjet desetorice uvedene su brojne sigurnosne mjere koje su trebale osigurati zaštitu sudionika zasjedanja. Jedna od mjera bila je organizacija naoružanog odreda od 80 provjerenih i odanih radnika Arsenala, koji su stražarili i osiguravali red ispred Duždeve palače.
Svaki punoljetni venecijanski plemić, postao bi automatizmom i po zakonu član Velikog vijeća, ali je to istovremeno značilo i ograničenje osobne slobode.
Od 1403. usvojena je zabrana da plemići nesmiju primiti strance u svojim domovima, kao i to da nesmiju primati nikakvu proviziju, plaću ili nekretnine od stranih vladara i njihovih predstavnika. Samo je ambasadorima i nuncijima bilo dopušteno da primaju darove, ali i oni su prihvatili pravilo, da sve što dobiju poklone republici.
Mentalno zdravlje
mini|Postoje emocionalni poremećaji koji utječu na one koji vrše moć u bilo kojem od njenih oblika, među kojima se ističu sindrom oholosti, megalomanija, hamartija ili narcizam. Duševno ili mentalno zdravlje je stanje skladnog psihičkog i socijalnog funkcionisanja ličnosti koje podrazumeva odsustvo duševnih poremećaja, ali i izraženih sukoba u ličnom i socijalnom životu sa neželjenim posledicama.
Kalijum metabisulfit
Kalijum metabisulfit je hemijsko jedinjenje, koje ima molekulsku masu od 222,324 Da.
The Valley of Decision
The Valley of Decision je američki crno-bijeli film snimljen 1945. u režiji Taya Garnetta. Predstavlja adaptaciju istoimenog romana Marcije Davenport. Radnja je smještena u Pittsburgh krajem 19. vijeka i prikazuje porodicu vlasnika lokalne čeličane koja se našla u sukobu sa svojim odnedavno sindikalno organiziranim radnicima. Protagonistica, koja tumači Greer Garson je mlada irska imigrantica koja se kao sobarica zapošljava kod vlasnika čeličane i s vremenom započinje ljubavnu vezu sa njegovim sinom (koga glumi Gregory Peck). Film, koji je uz elemente melodrame sadržavao i socijalni angažman, odnosno za tadašnji Hollywood neobično blagonaklon prikaz radničkog pokreta, postigao je veliki uspjeh. Osim velike gledanosti je Greer Garson donio petu uzastupnu nominaciju za Oscar za najbolju glumicu, rekord koga dan-danas dijeli sa Bette Davis.
Walk the Line
Walk the Line je američki biografski film o legendarnom američkom country pjevaču Johnnyju Cashu.
Film je već osvojio tri Zlatna globusa (The Golden Globe Award) i to u kategorijama za najbolji film (mjuzikl/komedija), najbolju glumicu u mjuziklu/komediji (Reese Witherspoon) i najboljeg glumca u mjuziklu/komediji (Joaquin Phoenix).
Glavni glumac Joaquin Phoenix (koji glumi Johnnyja Casha) i glavna glumica Reese Witherspoon (koja glumi njegovu suprugu) morali su u filmu koji obiluje glazbom, sve pjesme otpjevati sami.
Izdan je soundtrack iz filma na kojem se nalaze Cashove najpopularnije pjesme poput Ring of fire, I Walk The Line i Folsom Prison Blues.
Film je nominiran i za nagradu Oscar (Academy Awards) i to u pet kategorija, između ostalih i za glavnog glumca i glavnu glumicu.
Na hrvatskom tržištu je film distribuiran pod naslovom Hod po rubu, a na srpskom pod naslovom Hod na ivici.
Yellowknife (grad)
Yellowknife je glavni grad kanadskog federalnog teritorija Sjeverozapadni teritoriji od 19 234 stanovnika
Ibn al-Haitam
Ibn Abu Ali al Hasan al-Haitam (ابو علی، حسن بن حسن بن هيثم, latinski Alhazen ili Alhacen; Basra, 965 - Kairo, 1041) bio je arapski ili perzijski učenjak, poznat kao autor preko 130 tekstova sa polja matematike, astronomije, medicine, filozofije i drugih prirodnih nauka.
Psihofarmakologija
mini|250px|desno Psihofarmakologija je naučna studija o efektima psihoaktivnih droga na raspoloženje, osećaj, mišljenje i ponašanje. Ne razlikuje se mnogo od neuropsihofarmakologije, koja se bavi proučavanjem promena izazvanim psihoaktivnim supstancama u funkcionisanju ćelija u nervnom sistemu.
Ibn al-Haitam
Rodio se i odrastao u abasidskom Iraku, ali ga je fatimidski kalif al-Hakim pozvao u Egipat. Tamo je pokušao primjenom matematičkih načela regulirati tok Nila, ali je shvatio da u tome neće uspjeti. Bojeći se kalifove odmazde, odlučio je simulirati ludilo, zbog čega je stavljen u kućni pritvor. Tamo je ostao do kraja života, posvetivši se pisanju.
Psihofarmakologija
Polje psihofarmakologije proučava širok spektar supstanci sa različitim tipovima psihoaktivnih svojstava, fokusirajući se pre svega na hemijske interakcije sa mozgom.
Psihoaktivne droge mogu da potiču iz prirodnih izvora, kao što su biljke i životinje, ili iz veštačkih izvora kao što su hemijske sinteze u laboratoriji. Ove supstance deluju sa određenim ciljnim lokacijama ili receptorima (koji se nalaze u nervnom sistemu), da podstaknu rasprostranjene promene u fiziološkim ili psihološkim funkcijama. Specifične interakcije između droga i njihovih receptora se nazivaju „akcija droge“, a promene u pomenutim funkcijama se nazivaju „efekat droge“.
Aurora, South Dakota
Orora je grad u američkoj saveznoj državi Južna Dakota.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 532, što je 32 (6,4 %) stanovnika više nego 2000. godine.
1577
thumb|250px|[[Most Mehmed-paše Sokolovića]]
Godina 1577 (MDLXXVII) bila je redovna godina koja počinje u utorak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).
Stevens, Pennsylvania
Stivens je naseljeno mesto bez administrativnog statusa u američkoj saveznoj državi Pensilvanija.
Demografija
Po popisu iz 2010. godine broj stanovnika je 612.
Univerzitet u Kaliforniji, Davis
Univerzitet u Kaliforniji, Davis (, UC Davis/Dejvis) je javni univerzitet u američkoj saveznoj državi Kaliforniji koji je deo lanca javnih kampusa Univerziteta u Kaliforniji. Institucija je početno osnovana kao poljopravni ogranak sistema 1905. godine i postala je sedmi kampus Univerziteta u Kaliforniji 1959. godine. Univerzitet je svrstan u kategoriju "R1: Univerziteti za doktorska istraživanja - Vrlo visoka istraživačka aktivnost". Akademsko osoblje UC Dejvisa uključuje bar 23 člana Nacionalne akademije nauka, 30 članova Američke akademije umetnosti i nauka, 17 članova Američkog pravnog instituta, 14 članova Instituta medicine i 14 članova Nacionalne akademije inženjerskih nauka. Među ostalim priznanjima koje su članovi akademskog osoblja, alumni i istraživači univerziteta osvojili su dve Nobelove nagrade, jedna Fieldsova medalja, Predsednička medalja slobode, tri Pulicerove nagrade, tri MacArthur Fellowship nagrade i Nacionalna nagrada za nauku.
Osnovan kao uglavnom poljoprivredni kampus, univerzitet se proširio tokom proteklog veka na postdiplomske i profesionalne programe iz medicine (koja uključuje UC Dejvis medicinski centar), prava, veterine, obrazovanja, sestrinstva i poslovnog menadžmenta, kao i 90 istraživačkih programa koje nudi UC Dejvis Fakultet za postdiplomske studije. Fakultet veterine je najveći veterinarski fakultet u Sjedinjenim Američkim Državama i pet godina uzastopno (2015–2019.) bio je rangiran na prvom mestu među veterinarskim fakultetima širom sveta.
Hamelin
Amlen je naselje i opština u severnoj Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Manš koja pripada prefekturi Avranš.
Po podacima iz 1999. godine u opštini je živelo 122 stanovnika, a gustina naseljenosti je iznosila 49 stanovnika/km². Opština se prostire na površini od 2,46 km². Nalazi se na srednjoj nadmorskoj visini od 100 metara (maksimalnoj 161 m, a minimalnoj 88 m).
Casale I, Frosinone
Casale I je naselje u Italiji u provinciji Frosinone, u regiji Lazio.
Shakespeare in Love
Zaljubljeni Shakespeare (eng. Shakespeare in Love) je romantična komedija Johna Maddena iz 1998. nagrađena Oscarom.
Film je većim dijelom izmišljen, iako je nekoliko likova temeljeno na stvarnim ljudima. Osim toga, neki likovi, rečenice i dijelovi radnje su reference na Shakespearove komade.
Zaljubljeni Shakespeare je osvojio nekoliko Oscara 1998., uključujući najbolji film i nagradu za najbolju glumicu (Gwyneth Paltrow). Bila je to prva komedija koja je osvojila nagradu za najbolji film nakon Annie Hall.
Sinopsis
Radnja filma vrti se oko zabranjene veze između Shakespearea i plemkinje Viole.
Mentalni razvoj
Mentalni razvoj je obuhvata sve promene koje se dešavaju u mentalnom funkcionisanju od oživljavanja fetusa do smrti jedinke. Mentalni razvoj najvećim delom zavisi od prirodnog zrenja, ali i od učenja koje je uslovljeno faktorima okruženja kao i svim ostalim složenim faktorima koji prate opšti, a time i mentalni razvoj pojedinca.
Shakespeare in Love
Sinopsis
Dramatičaru Williamu Shakespeareu fali inspiracije pa se daje u potragu za novom muzom, koju pronalazi u obliku Viole de Lesseps, djevojke inspirirane njegovim djelima i zaljubljene u njegove rime. Iako je to zabranjeno zakonima i običajima 16. stoljeća, Viola se odijeva kao muškarac i prijavi se na audiciju za ulogu u Shakespearovoj novoj predstavi. Nakon što je dobila ulogu Romea, nastavlja svoju smicalicu. Kasnije je otkriva sam Shakespeare, a dvoje se upuštaju u tajnu vezu. Romansa između njih dvoje očigledno je aluzija na scene u Romeu u Juliji, uključujući scenu u plesnoj sobi iz 2. čina i scenu na balkonu odmah nakon toga. Element zabranjene ljubavi daje Shakespeareu temelj za inspiraciju, a mnogi se njihovi dijalozi kasnije pojavljuju kao neki od najslavnijih citata u predstavi.
Shakespeare počne uzbuđeno pisati i, zahvaljujući svojoj vezi s Violom koja će se udati, napiše tragediju umjesto komedije. Viola tijekom proba igra Romea, ali tijekom razgovora na jastuku s Williamom, saznaje i Julijine rečenice.
Vrhunac filma dolazi dan prije Violina vjenčanja i premijere predstave. Kraljičin službenik otkriva kako u kazalištu nastupa žena i odmah ga zatvara. Ostavljeni bez pozornice i glavnog glumca, čini se da su sve nade izgubljene. Za dvoje ljubavnika sve nade nestaju nakon Violine udaje. No, vlasnik konkurentskog kazališta daje Shakeapeareu još jednu priliku i dopušta mu da postavi predstavu u drugom kazalištu. Viola saznaje da će se predstava održati na dan njezina vjenčanja i pobjegne od svog novopečenog muža (uz pomoć služavke) u kazalište. Ondje odigra ulogu Julije sa Shakespearom u ulozi Romea, a strastvena izvedba dvoje ljubavnika oduševi svu publiku, uključujući kraljicu koja se iznenada pojavljuje.
Ipak, dvoje ljubavnike se mora rastati; u posljednjoj sceni razgovaraju o Shakespearovom sljedećem komadu, "Na Tri kralja". Po naredbi kraljice, ovaj komad mora biti veseliji i uključivati heroinu zvanu Viola.
Reference na Shakespearova djela
Mnogi dijelovi radnje u filmu uobičajeni su za Shakespeareove komedije i druga djela dramatičara iz elizabetinske ere: kraljica prerušena u običnog čovjeka, nošenje odjeće suprotnog spola, zamjena identiteta, mačevalački obračun, sumnja u preljub (ili barem varanje), pojavljivanje 'duha' i 'predstave u predstavi'.
Film sadrži nekoliko sekvenci u kojima Shakespeare i drugi likovi izgovaraju riječi koje će se kasnije pojaviti u njegovim djelima:
Christopher Marlowe pojavljuje se u filmu kao majstor dramatičar kojeg svi smatraju najvećim engleskim dramatičarom - ovo je jedan od humorističnih elemenata filma budući da svi znaju što će se kasnije dogoditi Shakespeareu. On daje Shakespeareu radnju za svoj novi komad, "Romeo i Ethel, gusareva kći" ("Romeo je Talijan... uvijek se zaljubljuje i odljubljuje... dok ne upozna... Ethel. Kćer njegova neprijatelja! Njegova najboljeg prijatelja u dvoboju je ubio Ethelin brat ili tako nešto. Njegovo ime je Mercutio.")
Dijete John Webster koji se igra s mišem je referenca na vodeću figuru jakobinske generacije dramatičara. Njegovi komadi poznati su po krvi, zbog čega kaže da uživa u Titu Androniku; nadalje, na kraljičino pitanje je li mu se svidio Romeo i Julija, on odvraća "Svidjelo mi se kad se probola."
Kontroverze
U predgovoru u idućem izdanju romana, Ned Sherrin je spomenuo da je posudio kopiju romana Stoppardu nakon što se pridružio scenarističkoj ekipi, ali da je osnovnu radnju filma neovisno osmislio Marc Norman, koji nije znao za roman.
Nenad Bogdanović
Nenad Bogdanović (12. 5. 1954. — 27. 9. 2007.) je bio srpski političar najpoznatiji po tome što je bio gradonačelnik Beograda.
Posle završene Matematičke gimnazije diplomirao je i magistrirao na Elektrotehničkom fakultetu. Bavio se telekomunikacijama, na istraživačkim i razvojnim, a potom i na menadžerskim poslovima, najpre u "Pupinu", a zatim i u drugim firmama iz ove oblasti.
Od 1992. član je Demokratske stranke, koja ga je već 1993. izabrala za predsednika zemunskog odbora, potom potpredsednika Gradskog odbora i poverenika za Beograd.
Bio je i potpredsednik ekspertske "Vlade za Beograd" DS-a i GSS-a do septembra 2000. i predsednik Gradskog odbora Beograda Demokratske stranke do 2004.
Od 2000. do 2004. bio je predsednik Izvršnog odbora Skupštine grada Beograda.
Od oktobra 2004. bio je gradonačelnik glavnog grada Srbije. Bio je prvi gradonačelnik Beograda izabran na neposrednim izborima za tu funkciju.
Beta-propeler
U strukturnoj biologiji, beta-propeler je tip sve-β proteinskog savijanja koje ima oblik beta ravni sa karakterističnom grupom od 4 do 8 lopatica koje su torusno raspoređene oko centralne ose. Svaka ravan tipično ima četiri antiparalna β-lanca. Oni su povijeni tako da su prvi i četvrti lanac skoro međusobno normalni. Aktivno mesto enzima se obično nalazi u otvoru formiranom u centru propelera od petlji koje povezuju uzastopne četvorolančane motive. Murzin je predložio geometrijski model za opisivanje strukturnih principa beta propelera. Po tom modelu propeler sa sedam lopatica je najpovoljniji sa geometrijskog gledišta.
WD40 ponavljanje
WD40 ponavljanje (WD, beta-transducinsko ponavljanje) je kratak strukturni motiv od aproksimativno 40 aminokiselina, koji se često završava sa dipeptidom triptofan-aspartinska kiselina (W-D). Nekoliko ponavljanja ovog tipa se kombinuje da formira WD domen.
Struktura
Proteini koji sadrže WD motiv imaju od 4 do 16 ponavljajućih jedinica, koje formiraju kružnu beta-propelersku strukturu.
Funkcija
Proteini sa WD ponavljanjem su velika familija, koja je prisutna kod svih eukariota. Oni su implicirani u raznovrsne funkcije u opsegu od prenosa signala i transkripcione regulacije do kontrole ćelijskog ciklusa, autofagije i apoptoze. Zajednička funkcija svih ovih proteina je koordinacija multiproteinskih kompleksa, pri čemu ponavljajuće jedinice služe kao kruta osnova za proteinske interakcije. Specifičnost proteina je određena sekvencama izvan samih ponavljanja. Primeri ovakvih kompleksa su G proteini (beta podjedinica je beta-propeler), TAFII transkripcioni faktor, i E3 ubikvitinska ligaza.
Primeri
Ljudski geni koji koriraju proteine sa ovim domenom su:
Transkranijalni dopler
Transkranijalni dopler (TCD) dijagnostička je pretraga kojom se mjeri frekvencija protoka krvi kroz krvne žile mozga. Korištena u dijagnozi embolije, stenoze, vazospazma u subarahnoidnog krvarenja (krvarenje iz rupturirane aneurizme), i ostalih problema, ova relativno brza i neskupa pretraga raste na popularnosti. Oprema koja se koristi za vrijeme ove pretrage postaje preonosiva, što omogućuje liječnicima da s njime putuju u bolnicu, ordinaciju, dom zdravlja, te njegovateljske domove za pokretne i nepokretne bolesnike. Često ju se koristi uz ostale dijagnostičke pretrage poput magnetske rezonancije, angiografije magnetskom rezonancom, ultrazvukom karotida i kompjuterizirane tomografije.
Dvije metode
Dvije metode snimanja mogu se koristiti za ovaj dijagnostički postupak. Prvi koristi prikazivanje dvodimenzionalne slike krvožilne anatomije (B-mode). Kada je željena krvna žila pronađena, moguće je mjeriti frekvenciju protoka krvi korištenjem pulsirajuće doplerske sonde, koja s vremenom prikazuje frekvenciju. Zajedno, one čine duplex test. Druga metoda snimanja koristi samo drugu funkciju sonde, oslanjajući se na izobrazbu i iskustvo liječnika u pronalasku prave krvne žile.