cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metro
Máilmmi vuosttaš t-bána
thumb|250px|right|Metropolitan Railway huksen Lávejit lohkat ahte máilmmi vuosttaš t-bána lea Metropolitan Railway mii lea Londonis. Dat ásahuvvui 1863. Guhká dakko vudje togat mat geavahedje lievlla. Elektralaš togat bohte atnui easkka 1890 go The City & South London Railway ásahuvvui. Dainna lágiin buorránii áibmu eatnama vuolde.
Sámi dieđalaš áigečála
Áigečála lea Norggas dohkkehuvvon almmuhankanálan mii addá 2. dieđalaš dási čuoggáid. Váldodoaimmaheaddji lea Harald Gaski, ja doaimmahusas leat Berit Anne Bals Baal, Kristina Labba, Lill Tove Fredriksen ja Mikkel Nils Sara. Doaimmahusčálli lea Arnstein Johnskareng.
Vegårshei
Vegårshei lea gielda Nuorta-Agdera fylkkas.
Rieban
Ovddeš áigge bivde ollu riebaniid dan náhki geažil, ja erenoamážit riebanat, main lei čáppa ivdni, ledje divrras gávpegálvvut jahkečuđiid áigge, earret eará čáhppesrieban, silbarieban ja oalát jievja rieban, mas ledje rukses čalmmit.
Šibenik
thumb|250px|right|Šibenik thumb|right|Video Šibenika duopmogirku birra
Indre Østfold
Indre Østfold lea Norgga guovlu Østfolda fylkkas. Guovllu olmmošlohku lea 58 581 ássi ja dan viidodat lea 2 243 km². Guvlui gullet Aremark, Askim, Eidsberg, Hobøl, Marker, Rakkestad, Rømskog, Skiptvet, Spydeberg ja Trøgstad. Stuorámus gávpot lea Askim.
Sápmelaččat Aláskkas
Eanas oassi máhcce gal ruovttoluotta Sápmái, muhto soapmásat báhce dohko ja ožžo mánáid. Sii barge bohccuiguin ja muhtimat álge maiddái golleroggin. Daid maŋisboahttit ellet ain Aláskkas ja eará sajiin Amerihkás, muhto sámegiella ja sámekultuvra doppe lea oalát nohkan. Sámi gielladutki Pekka Sammallahti vulggii 1980-logus Aláskai ja sáhkkehalai daid maŋimus olbmuid main sámegiella lei eatnigiellan. Son báddii ja dokumenterii dan sámegiela mii doppe hubmojuvvui.
Djelfa eanangoddi
Djelfa eanangoddi lea eanangoddi Algerias.
El Bayadh eanangoddi
El Bayadh eanangoddi lea eanangoddi Algerias.
Farsund
Farsund lea gielda Oarjel-Agdera fylkkas.
Boallobeavdi
Davvisámegiela boallobeavdi ožžui modearna hámi Sámi dihtorlávdegotti barggu oktavuođas.
Samojedagielat
Davvisamojedagielat
Tallinna juovlamárkanat
Márkanšilju nuortabealde lea lávdi ja márkanšilju guovdu lea stuorra juovlamuorra.
Lagos
Lagos lei Nigeria oaivegávpot dássažii go jagis 1991 oaivegávpot šattai Abuja.
Eahpáraš
Máret Ánne Sara lei čállán romána Ilmmiid gaskkas, mas son govvida eahpáračča dego unna šovkes álás mánáža rukses čalmmiiguin. Eahpáraččas lea liidni čeabet birra, danin go váhnemat buviheigga su. Eahpáraš gáibida gástta ja dat lea dárbbaš lohkat Áhčči min-rohkosa jorggu ládje.
Naâma eanangoddi
Naâma eanangoddi lea eanangoddi Algerias.
Risttalaš Álbmotbellodat
Risttalaš Álbmotbellodat (dárogillii Kristelig Folkeparti) lea politihkalaš bellodat Norggas ásahuvvon jagis 1933.
Politihkalaš vuođđu
Váldoáššit:
Čuonjávággi
Čuonjávággi ( dahjege Tjuonavagge) lea vággi Ábeskovu guovllus Davvi-Ruoŧa Gironis.
Saïda eanangoddi
Saïda eanangoddi lea eanangoddi Algerias.
Tamanrasset eanangoddi
Tamanrasset eanangoddi lea eanangoddi Algerias.
Ávju
Ávju lea dat oassi niibbis mii čuohppá. Ávju lea maiddái miehkis, ákšus dahje sullasaš bargoreaiddus dahje vearjjus. Muhtun miehkit ja niibbit leat guovtteávjui, muhto eanas niibbiin lea okta ávju ja nuppe bealde šimir. Ávju sáhttá leat njuolga dahje das sáhttá čipma. Ávjjus sáhttet leat bánit. Go niibi adnojuvvo de ávju gollá ja loahpas basttehuvvá. Ávjju lávejit šliipet ja heidnet nu ahte niibi bastá.
Slettaelva skuvla
Slettaelva skuvla lea mánáidskuvla Slettaelva gávpotoasis Sálliris Romssa gielddas. Skuvla vuođđuduvvui 1989:s. Slettaelva skuvllas ledje 170 oahppi skuvlajagi 2013/2014 álggus.
Mellunmäki metrostašuvdna
Mellunmäki metrostašuvdna lea Helssega metro stašuvdna davát suoris. Stašuvdna lea maiddái suori loahppastašuvdna.
Itäkeskus metrostašuvdna
Itäkeskus metrostašuvdna lea Helssega metro stašuvdna. Doppe vuolgá oassi togain Mellunmäkii ja oassi Vuosaarii.
Jiehkku
thumb|Jiehkku thumb|250px|right|Inga Paltto neaská jiehkkuin.
Suomaruoŧŧelaččat
Suomaruoŧŧelaččat (ruoŧ. finlandssvenskar) (suom. suomenruotsalaiset) leat gielalaš unnitlohku Suomas, geat hállet eatnigiellan ruoŧagiela.
Geahppát
Olbmo geahppát
Olbmo geahppát leat geahpesseahka siste. Geahpesseahkas leat guokte gearddi, ja dat dahká nu ahte geahppát besset buorebut lihkadit.
Geahppáid gaskka lea váibmu. Erenoamážit gurut geahpis šaddá čáhkket saji váibmui ja dan dihte dat geassá veahá unnibut go olgeš geahpis. Áibmu njielu ja giehkira čađa ovdal go boahtá geahppáide. Doppe giegir juohkása guovtte sadjái. Dát bronkkat (áibmobohccit) mannet goappáge geahppái ja surggiidit unnit ahte unnit áibmobohccin. Viimmat dat šaddet alveolan ja doppe oksygena sirdása varrii ja karbondioksiidda fas manná nuppe guvlui. Go varra lea viežžan oksygena geahppáin dat manná ruovttoluotta váibmui ja fas viidáseappot iešguđet rumašosiide.
Látvia presideanta
thumb|200px|Látvia presideanttaid leavga Látvia presideanta lea Látvia dásseválddi stáhtaoaivámuš ja riikka bealuštanfámuid bajimus hoavda. Dán rádjái (2013) dušše okta presideanta, Gustavs Zemgals, lea válljejuvvon guovtte geardde. Virgebadji lei njeallje jagi jagi 1997 rádjái, muhto jagi 1997 rájes dušše golbma.
Sámi Duodji (vuođđudus)
Sámi Duodji lea vuođđudus mii galgá ovddidit sámi duoji. Ruoŧa Sámiid Riikkasearvi ja Same Ätnam dat ásaheigga vuođđudusa 1993. Dat bođii das go Ruoŧa riikkabeaivvit 1992 mearridii, ahte galgá doarjut sámi duoji ruđalaččat. Vuođđudus addá nu gohčoduvvon Duodjemearkka, mii Ruoŧas doaibmá gálvomearkan čiŋaid ja atnudiŋggaid hárrái. Dakkárat leat biktasat, viessobiergasat ja bivdosat.
Skuovgilrašša
Skuovgilrašša lea várri Porsáŋggus.
Juan Carlos Varela
right|thumb|Juan Carlos Varela Juan Carlos Varela Rodríguez (r. juovlamánu 12. b. 1963 Panama gavpógis) lea panamalaš politihkkár, gii lei Panama olgoministtar jagiin 2009–2011 ja presideanta jagiin 2014–2019.
Retalhuleu
Retalhuleu lea gávpot Guatemalas. Dat lea Retalhuleu departemeantta oaivegávpot. Dan olmmošlohku lea 43 658 ássi (2012).
Trojalaš heasta
Metaforalaččat "trojalaš heasta" lea diŋga mii olgguldasat ii oro váralaš, man falleheaddji geavaha kamuflášan nu ahte luitojuvvo suodjaluvvon guovllu sisa. Ovdamearkka dihte dihtormáilmmis trojalaš heasta mearkkaša dakkárlágán vahátlaš prográmma.
NRK
Ruhtadeapmi
NRK:as lea váldokantuvrrat Oslos Marienlystas ja Troandimis Tyholtas. Teaksta-TV álggahuvvui jagis 1983, ja NRK.no/NRK Interaktiv ásahuvvui jagis 1994. NRK šattai stadalaš aksjafitnodat jagis 1996.
Inger Karoline Gaup
Son vuittii Riddu Násttit -taleantagilvvu jagis 2010. Dasa lassin son lea vuoitán Sámi Grand Prix guktii, vuosttaš geardde jagis 2012 ja nubbi geardde jagis 2018.
Söderåkra
thumb|right|250px|Kárta jagis 1800 Söderåkra lea čoahkkebáiki Torsåsa gielddas, Kalmara leanas, Ruoŧas. Čoahkkebáikki olmmošlohku lea 912 (2010).
Váibmu
thumb|250px|right|Olbmo váibmu lea gurut bealde veahá állut.
Elektrokardiográmma
Dábálaš EKG
Dábálaš EKG álgá P-báruin. Maŋŋelaš boahtá QRS-kompleaksa ja loahpas T-bárru. Muhtumin oidno maiddái U-bárru. Dát bárut ja kompleaksat govvidit mo váimmu feaskárat ja gámmirat doibmet. P-bárru govvida feaskáriid aktiverema (depolariserema). Aktiveren máksá ahte váibmodeahkit oatnánit. Go feaskkir aktivere, de dat gurregoahtá vara gámmirii. Dan botta go dát guorraneapmi dáhpáhuvvá de EKG:s lea oanehis gaska mii lea njuolgat ja jaskat. QPR-kompleaksa govvida gámmiriid aktiverema. QPR-kompleakssa maŋŋá čuovvu fas oanehis boddu. Loahpas boahtá T-bárru, mii boahtá das go gámmirat repolariserejit.
Sandra Márjá West
West lea maid leamaš Sámi allaskuvlla ofelaš jagiid 2012–2013. Son lea lohkan ruoššaoahpu Romssa universitehtas ja vázzán Sámi albmotallaskuvlla Johkamohkis.
Sealla
Vuođđu
Evolušuvnna manus leat guokte iešguđetlágán ealánjoavkku hápmašuvvan. Prokaryotat main váilo seallaváimmus ja nuppe ládje eukaryotat main lea seallaváimmus. Eukaryotat leat maiddái hámisteaset mohkkáseapput go oktageardánis prokaryotat.
Chanay
Chanay lea gielda Ain departemeanttas Rhône-Alpes guovllus Frankriikkas.
Guovttesáigarat RNA-virusat
Ovdamearkka dihte mearkkašahtti guovttesáigarat RNA-virusat leat rotavirus mii dagaha luhčadávdda, BTV-virus mii dagaha ng. alitnjuokčadávdda, IBD-virus mii njoammuda vuoncáide ja Φ6-baktearavirus mii njoammuda Pseudomonas-baktearaide.
Stykkishólmsbær
Stykkishólmsbær lea gielda Vesturland regiuvnnas Islánddas.
Dua Lipa
Dua Lipa (r. borgemánu 22. b. 1995 London, Englánda, Ovttastuvvan gonagasriika) lea brihttalaš lávlu ja musihkar.
1123
Jápmimat
1120'erne
Anoreksiija
Dávjá olmmoš ieš ii fuobmá ahte lea skibas, muhto eará olbmot birrasiin lávejit fuobmát ahte lea guiron.
Láhpoluobbala kapealla
Láhpoluobbala kapealla lea jagis 1967 huksejuvvon guhkesgirku Láhpoluobbala gilis Guovdageainnus.
Gándil
Ráhkadus
Árbevirolaččat dat lea flygelhámat resonánsakássa muoras. Soahkemáddagis masa lea fearrán gobi. Dasa darvvihii vihtta pentatonálaččat čuojustuvvon juovkasreaŋgga. 1900-logu beallemuddui dakkár vuohki geavahuvvui. Gándilat ledje iešguđet sturrodagain ja eanas čuojustuvvon D-duras dahje D-mollas. Álggus ledje vihtta sreaŋgga muhto vel eanet sreaŋggat lasihuvvojedje. Dán áigge sáhttet vaikkoba leahkit 39 sreaŋgga.
Cheignieu-la-Balme
Cheignieu-la-Balme lea gielda Ain departemeanttas Rhône-Alpes guovllus Frankriikkas.
Saku
Saku lea gielda Harjumaa eanangottis Estteriikkas.
Azerbaižana manat
Azerbaižana manat (symbola ₼, valuhtakoda AZN) lea Azerbaižana ruhtaovttadat. Azerbaižana manat juhkkojuvvo čuođi qəpik.
Châtillon-la-Palud
Châtillon-la-Palud lea gielda Ain departemeanttas Rhône-Alpes guovllus Frankriikkas.
1129
Jápmimat
1120'erne
Chézery-Forens
Chézery-Forens lea gielda Ain departemeanttas Rhône-Alpes guovllus Frankriikkas.
Salto (departemeanta)
Salto lea departemeanta Uruguays. Departemeantta olmmošlohku lea 124,878 ja viidodat lea 14,163 km². Dan hálddahusguovddáš lea Salto.
Fyresdal
Fyresdal lea gielda Telemárkku fylkkas.
Seallaváimmus
mini|1. Váimmusgovččas. 1a. Sisskit váimmuscuozza. 1b. Olggut váimmuscuozza. 2. Nukleola. 3. Nukleoplasma. 4. Kromatiidna. 4a. Heterokromatiidna. 4b. Eukromatiidna. 5. Ribosomat. 6. Váimmusráigi Seallaváimmus lea orgánealla eukaryohta seallas, mii sisttisdoallá genoma (genehtalaš ávdnasiid). Seallaváimmus lea eanemusat jorbbas, ja dan birra lea seallašliivi (cytoplasma).
Epitela
thumb|400px|Iešguđetlágan epitelat
Epitela lea gođus mii gokčá goruda siskil ja olggul. Epitela leat seallat mat leat gittalaga, nu gohčoduvvon epitelaseallat, mii suddje orgánaid ja eará gođđosiid nu ahte várálaš ávdnasat eai beasa čađa. Epitelaseallat laktásit nubbi nubbái nannosit. Dakko eai leat varrasuonat, nu ahte biebmoávdnasat bohtet diffušuvnna bokte, ja bázahusat dolvojuvvojit eret seamma ládje.
Go dutká epitela mikroskohpain, de fuobmá ahte dain leat iešguđetlágan hámit. Muhtunat leat asehaččat, muhtunat sylinddarhámat, muhtunat kubihkkahámat ja vel earát nai. Muhtun sajiin gorudis lea fas máŋgageardŋsaš epitela mas seallat leat badjálagaid.
Gemla
Gemla lea čoahkkebáiki Växjö gielddas, Kronobergga leanas, Ruoŧas. Čoahkkebáikki olmmošlohku lea 1 342 (2010).
Helssega evaŋgelalaš-luteralaš bismagoddi
thumb|right|250px|Helssega evaŋgelalaš-luteralaš bismagotti vearjogovva Helssega evaŋgelalaš-luteralaš bismagoddi ( dahje muhtumin dušše Helsingin hiippakunta) lea okta Suoma evaŋgelalaš-luteralaš girku bismagottin. Dan váldogirku lea Helssega duopmogirku. Bismagotti dáláš bisma lea Teemu Laajasalo.
Nina Afanasjeva
Liŋkkat
I 1968 bestemte den daværende partisjefen i det sovjetiske kommunistpartiet, Leonid Brezjnev, at det ikke lenger skulle få bo mennesker i blant annet Arsjohka. Alle som bodde der skulle tvangsflyttes for å gjøre plass til militære aktiviteter. Nina Afanasjeva viser noen bilder på veggen hjemme. (Foto: Dan Robert Larsen/NRK)
Gurutbellodat
Politihkalaš lávdi
Bellodat lea olggošgovvidan iežas dego birasbellodahkan 1930-logu álggus ja rehkenasto odne dego dat eanemus progressiiva birasbellodat borgárlaš bealde. Bellodat oaivvilda ahte Norga ferte rievdat ruoksadis ruoná vearrun, danne go galgá gánnáhit válljet luonddugáhttema. Gurutbellodat bargá maiddái oktasašjohtolagain, ja lea nagodan dán čađahit Oslos gos fálaldat lassánii ja hálbbui. Bellodagas lei johtalusministtar 2001-2005, goas bidje johtui ráhkadit duppal- ja gávpotluottaid Bergenis.
Arkhangelska guovlu
thumb|right|200px|Arkhangelska guovlu thumb|right|200px|Arkhangelska guovllu leavga
Máze girku
Girku lea ráhkaduvvon muoras ja das leat 150 saji. Girku lea plánen arkiteakta Rolf Harlew Jensen.
Sosialisttalaš Gurutbellodat
Bellodat lei vuosttaš háve evttohassan jagi 1973 Stuorradiggeválggain namain Sosialisttalaš válgalihttu (Sosialistisk Valgforbund). Válggain ožžo 16 saji Stuorradikkis.
Nissedal
Nissedal lea gielda Telemárkku fylkkas.
Ráppa
thumb|250px|right|[[Duolva Duottar Márkomeanus jagi 2008]] thumb|230px|right|[[Amoc 45 Specialis Oulus 2005 (Govva: Eino81) ]] thumb|250px|right|Dj Premier jagi 2011 (Govva: Xi WEG)
John Lyng
Lyng riegádii Troandimis ja lei oahppan jurista. Lohkanáiggis lei sus gullevašvuohta dan kommunisma lihkahusaide Mot Dag, muhto searvvai dađistaga bellodahkii ”Frisinnede Venstre”, ovdal go son, jagi 1945:s, maŋŋel dan bellodaga heaittiheami, searvvai Olgešbellodahkii. 1947:s lei son alimusriekteadvokáhtta. Gaskal 1943-1944 okkupašuvnna vuolde lei son dan norgga delegašuvdna rekruhttakantuvrras Stocholmmas, ja miessemánu rájes jagi 1944:s Justiisadepartemeanttas Londonis. 1945:s 1947 rádjai lei son stáhtaadvokáhtta riikaverrošanáššiin, ja son čalmmustahtii iežas áktoriin dan stuora Rinnan-áššis. Son lei duopmár Troandin gávpotrievttis 1945:s, láhkamanni Agderis 1951:s ja fylkkamánni Oslos ja Akershusas áigodagas 1964-1970. Lyng lei miellahttu Troandima gávpotstivrras, ovdagottis ja ruhtadanlávdegottis 1935-1945. Son ovddastii Lulli-Trøndelága Stuoradikkis 1945-1953. Son maid geahččalii vuoitit válddi Olgešbellodaga ovddas Telemárkkus 1953:a válggain, muhto ii olahan dan. Muđui lei son miellahttu Skiena gávpotstivrras 1955-1959, ja Stuoradiggeovddasteaddji Akershusa ovddas 1958-1965.
Treinta y Tres (departemeanta)
Treinta y Tres lea departemeanta Uruguays. Departemeantta olmmošlohku lea 48,134 ja viidodat lea 9,676 km². Dan hálddahusguovddáš lea Treinta y Tres.
Gásluokta
Gásluokta lea Divttasvuona gieldda hálddahusguovddáš ja stuorámus gilli. Dan olmmošlohku lea 865 (2012).
Buvttaovddideapmi
Buvttaovddideapmi lea go bidjá gálvomearkka dahje buktaga dakkár dilálašvuhtii mii ii leat čielga máinnus. Fitnodat sáhttá máksit nu ahte sin buvtta oidno muhtun dovddus filmmas. Olbmot dán áigge dihtet hui bures dán máinnusvuogi birra, ja ollugat leat hárjánan ja dohkkehan dan.
Kárášjoga márkan
Kárášjohka lea Kárášjoga gieldda hálddahusguovddáš ja stuorámus gilli. Dan olmmošlohku lea 1 885 (2012).
Svolvær
thumb|right|300px|Svolvær Svolvær lea Vågan gieldda hálddahusguovddáš. Čoahkkebáikkis orrot sullii 4 100 olbmo.
Gohppogáhkku
250px|thumb|right|Šukuládagohppogáhkut Gohppogáhkku lea unna muffinssalágan láibbastagaš, mii lea oaivvilduvvon ovtta olbmui. Gohppogáhkuin lávejit leat glasyrat ja eará hearvvat. USAs gohppogáhkut leat láibojuvvon ja borrojuvvon juo 1800-logu álggu rájes, ja maŋimuš jagiin dat leat šaddan bivnnuhin maiddái Davviriikkain ja Sámis.
Sigmund Freud
Eallin
1882 Freud álggii doavttirin bargat Wiena almmolaš buohcceviesus. 1886 son náitalii. Freud borgguhii ollu ja buohccái guopmeborrasii 1922. Dávda vearránii jagiid gollamis dassážii go jámii.
Marsaskala
right|thumb|Marsaskala Marsaskala lea Malta gávpot. Dan olmmošlohku lea 11 892 ássi (2013).
Tálga
Tálga lea ávnnas maid tálgaráksá ráhkada. Tálgarávssát leat varranáhkis. Tálga doallá liikki linis ja lášmadin. Muhtun ráhkaduvvon badjelmeare tálga.
Tálga lea maiddái buodi mii lea váldojuvvon šibihiin, sávzzain, gáiccain, suddaduvvon ovdamearkka dihte ginttaliid várás dahje margariinna várás. Tálga adnojuvvo muhtun liikevuoidasiin.
Endotela
Endotela lea oktageardán epitela mii lea varrasuonaid siskil. Endotelaseallat leat asehaččat ja laktásit nubbi nubbái. Endotela gávdno váimmu, buot varrasuonaid ja vel kapillearaid siskil. Endotela lea dehálaš gorudis go dat ráhkada ráji gaskal vara ja eará gođđosiid. Endotela ráhkada dagaldagaid mat leat mielde vuolšereakšuvnnas.
Paola (Malta)
right|thumb|Paola Paola lea Malta gávpot. Dan olmmošlohku lea 7 910 ássi (2013).
Norgga ruvdno
Historjá
Ruhtauniovnna siskkobealde lei norgga ruvnno gollestandardda 2 480 ruvnno ovtta kilo ráinnas golli ovddas. Dát standárda fas sisafievrreduvvui gaskal 1916:ii ja 1920ii, ja fas gaskal 1928ii ja 1931:a. Jagi 1913ii šattai ruvdno baicce čatnot brihttálaš pundii mas 19,9 ruvnno devddi ovtta punda. Jagis 1939ii šattai ruvdno čatnot USA dollarii, gos 4,4 ruvnno vástidedje juohke dollarii. Go Norga lei nazisttalaš okkupašuvnna vuolde (nuppi máilmmesoađis) de šattai ruvdno čatnot Duiska riksmárkkii vuostái gos 1 ruvdno vástidii 0,6 riksmárkái, ja máŋŋelaš lei 1 NOK=0,57 RIM. Maŋŋel soađi šattai ruvdno fas čatnot brihttalaš punda ja USA dollara vuollái.
Guđahas
V = d^3 \
Åsnes
Åsnes lea gielda Hedmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea 7 600 ja viidodat lea 1 041 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Flisa.
Guđahas
Okta lihtter lea okta guđahasdesimehter. Okta guđahasmehter lea 1000 guđahasdesimehter.
Nearvagođus
Gliaseallat dorjot ja veahkehit nearvaseallaid nu ahte dat doibmet albmaládje. Gliaseallat dolvot maiddái biebmoávdnasiid daidda.
Gironvárri
Gironvárri lea várri Guovdageainnu suohkanis.
Msida
right|thumb|Msida Msida lea Malta gávpot. Dan olmmošlohku lea 8 770 ássi (2013).
Swieqi
right|thumb|Swieqi Swieqi lea Malta gávpot. Dan olmmošlohku lea 10 113 ássi (2013).
Davvipola
Geográfalaš davvipola dahje davvináhpi lea 90 ceahki davát govdodagas ja lea nubbi guovtti čuoggás (geográfalaš davvipola ja lullipola), maid birra eana jorrá. Eatnama áksila variašuvnnaid vuođul davvipolačuoggá sirdo vehá olles áigge.
Sør-Aurdal
Sør-Aurdal lea gielda Opplándda fylkkas. Gieldda olmmošlohku lea 3 145 ja viidodat lea 1 109 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Bagn.
Gihttela girdišillju
Girdinfitnodagat
Olgoriikkat
Volga
Volga ( Jul, İdel,  Atăl,  Rav,  Rava,, ) lea Eurohpá guhkimus ja stuorámus johka. Joga guhkkodat lea sullii 3 685 kilomehtera. Volga lea buohkanassii Ruoššas. Volga luoitá máilmmi stuorimus jávrái Kaspiamerrii.
Jørgen Moe
Jørgen Engebretsen Moe (riegádan cuoŋománu 22. b. 1813 Holes, jápmán njukčamánu 27. b. 1882 Kristiansandis) lei norgalaš bisma, diktačálli ja folklorista. Earenoamáš beakkánin son lea šaddan Norgga álbmotmuitalusaid ja -máidnasiid čoaggima ja almmustahttima pioneran. Ovttas Peter Christen Asbjørnseniin soai šattaiga dovddusin namahusain Asbjørnsen og Moe ja čáliiga omd. girjji Norske Folkeeventyr (1841) mii lei vuosttaš dáža girjjálašvuohta mii ii lean čállon dánskkagillii muhto baicce dárogillii. Moe čállinbargguin leamaš hui stuorra mearkkašupmi Norgga čáppagirjjálašvuhtii. Su bárdni Moltke Moe jotkkii áhčis barggu Norgga kulturdutkama guovddážis.
Čeardabivttas
Čeardabiktasiiguin sáhttá ovddastit iežas ruovttuguovllu ja gávdnojit ollu norpmat iešguđet guovlluid ektui. Ovdamearkka dihte Sámi čeardabivttas, gákti, lea ollu earálágan miehtá Sámi. Sierralágán ivnnit, minstarat ja nu ain gullet iešguđet guvlui. Dakkár norpmat sáhttet leat oalle garrasat ja soapmásat oaivvildit ahte galggašii ásahit gáktenjuolggadusaid, go muđui ieđguđet guovlluid gáktenorpmat vigget seahkánit.
Oromogiella
Oromogiella lea afroásialaš giella mii hupmojuvvo Etiopias ja Kenia ja Somália davviosiin. Oromogiela hupmet sullii 30 miljovnna olbmo mii dahká das Afrihká goalmmádin stuorámus giela.
Sámi gielddat
Sámi gielddat lea gielddat main lea muhtin sámegiella virggálaš giellan.
Frederiksberg
Frederiksberg lea gielda Hovedstaden regiuvnnas Dánmárkkus.
Pentti Valle
Pentti Viljo Heikki Valle lea badjeolmmoš Anáris. Valle lea leamašan lahttun Anára gielddastivrras, Muddusjávrri bálgosa boazoisidin ja Bálgosiid ovttastusa várresáhkadoallin. Son lea evttohassan Suoma Sámediggi válggain 2011.
The Walt Disney Company
thumb|right
Loddi
Máŋga šlája leat boahtán olbmui ávkin. Borramuššan ovdamearkka dihte. Maiddái biebmoeallin, nugo lávlunlottit ja páhpegoiját. Lottit leat boahtán oidnosii buotlágan kultuvrrain, nugo oskkus, poesiijas ja musihkas. Badjelaš čuođi loddešlája leat luottahuvan olbmo doaimmaid geažil 1600-logu rájes. Dán áigge leat 1200 loddešlája bahá luottahuvvat olbmo doaimmaid geažil. Viggamuš lea suodjalit daid.
Bellodat
Bellodagat doibmet dávjá olles riikkas ja oassálastet dalle parlameantaválgggaide. Bellodat sáhttá maid doaibmat sierra riikaoasis ja dušše oassálastit gielddaválggaide dahje eanadiggeválggaide.
Bårjås
Bårjås lea populáradieđalaš áigečála maid julevsámi kulturguovddáš ja musea Árran almmuha. Árran lea Divttasvuona gielddas Norgga bealde. "Bårjås" lea julevsámegiel sátni, mii mearkkaša borjasa. Bårjås lea maiddái báiki Johkamohki gielddas. Bårjås lea almmuhuvvon 1999 rájes. Dat boahtá oktii jagis. Artihkkalat leat julevsámegillii, dárogillii ja ruoŧagillii.
Mjölby gielda
Mjölby gielda (ruoŧagillii): Mjölby kommun) lea gielda Davvi-Ruoŧas Östergötlándda leanas.
Heargevuodjimat
Suomas leat heargevuodjimat ordnejuvvon juo sullii 60 jagi. Heargevuodjimiid ordnen gullá Bálgosiid ovttastusa doibmii ja dat máinnašuvvo maid boazodoallolágas. Boazogilvvuid ordnen gullá boazonáli ovddideapmái. Heargevuodjimat rivde sakka 1980-logus, goas vuođđuduvvui cup-gilvoortnet. Cup-gilvvuid ulbmilin lea čoaggit viđa cup-gilvvus cup-čuoggáid sihke herggiide, vuoddjiide ja bálgosiidda. Herggiid cup-gilvvuin 24 eanemus čuoggáid čoaggán hearggit besset dasto heargegonagasvuojuide Anárii. Gonagasvuodjin lea seammás Suomameašttirgilvu. Earát besset gilvalit dasto rabas luohkás ja báhkkaluohkás. Heargevuoddjit ožžot maid čuoggáid heargevuodjimiin. Sis okta šaddá dasto vuoddjiid suomameašttirin. Ovtta bálgosa buot gilvohearggit čogget čuoggáid bálgosii. Vuoddji oažžu ruhtabálkášumi, pokála ja gutni.
Kaluga oblast
Kaluga oblast lea guovlu (oblast) Ruoššas. Dan olmmošlohku lea 1 010 930 (2010) ja dan viidodat lea 29 800 km². Guovllu hálddahusguovddáš lea Kaluga.
Mánáidláhka (Norga)
Ollu mearrádusat muddejit vuoigatvuođaid ja geatnegasvuođaid dalle, go váhnenguovttos eaba ása ovttas, ovdamearkka dihte jos soai leaba fárren sierralagaid dahje earránan. Jos ovttaseallin nohká, de váhnenguovttos sáhttiba ieža soahpat váhnenovddasvástádusas, bissovaš ássansajis, ovttastallamis ja ovttastallama mátkegoluin. Jos váhnenguovttos eaba soabat, de sáhttá goabbá nu vuolggahit ášši duopmostullui, gos ášši mearriduvvo. Ovdal ášši vuolggaheami váhnenguovttos ferteba boahtit soabadeapmái. Bearašsuodjaluskantuvrrain vástidit gažaldagaide soabadeami birra.
Gaska-Jyllándda regiuvdna
Gaska-Jyllándda regiuvdna lea okta Dánmárkku viđa hálddahuslaš guovllus. Regiuvnna oaivegávpot lea Viborg. Dan olmmošlohku lea 1 253 998 ássi (2010) ja viidodat 13 142 km².
Suomaluokta
Suomaluokta lea luokta Suoma ja Estlándda gaskkas.
Kemerovo oblast
Kemerovo oblast lea guovlu (oblast) Ruoššas. Dan olmmošlohku lea 2 763 135 (2010) ja dan viidodat lea 95 500 km². Guovllu hálddahusguovddáš lea Kemerovo.
Romssa ja Finnmárkku fylka
Romssa ja Finnmárkku fylka (dárog. Troms og Finnmark fylke, kveanag. Tromssan ja Finmarkun fylkki) lea Norgga fylka mii ásahuvvui 2020:s.
Finnmárkku fylkka girkut
Finnmárkku fylkka girkut gullet Norgga Girku Davvi-Hålogalándda bismágoddái, mii lea Romssa duopmogirkus, Romssas.
Mánáidsuodjalus
Gieldda barggut
Mánáidsuodjalusbálvalusa ovddasvástádus lea maid mannat gaskii, jos ruovttus lágiduvvon doaimmat eai veahket, nu ahte mánáid dárbbut váldojuvvošedje vuhtii. Mánáidsuodjalusbálvalus sáhttá dalle ovttasráđiid váhnemiiguin gaskkustit muhtin áigái saji biebmoruktui dahje ásahussii, dahje váhnemiid ja mánáid guovddážii. Jos máná sajuštit ruovttu olggobeallái váhnemiid dasa mieđakeahttá, de dan birra galgá mearridit Mánáidsuodjalusa ja sosiála áššiid fylkkalávdegottis gieldda árvalusa vuođul.
Artrosa
thumb|Artrosa Artrosa dahje lađasvihki lea dábáleamus lađasdávda. Lađđasiidgaskasaš njuorggis nohká bearehaga ja ii nagot savvot. Dađistaga bohtet vuosttaš dávdamearkkat, bákčasat lihkahaladetiin ja go lea vel gollan muhtun áigi lađđasat bávččastit go čohkká jaska.
Giellaoahpahus
Giellaoahpahus lágiduvvo dan giela mielde maid oahppi hálddaša. Gielat mat leat sullalagaid leat álkkit oahpahit. Ovdamearkka dihte fránskkagiel olbmui lea álkkimus oahpahit duiskkagiela, eŋgelasgiela ja espánnjagiela.
Oberbayern (ráđđehusdistrikta)
Oberbayern lea ráđđehusdistrikta Bayernas. Dan oaivegávpot lea München.
Háldi
Háldi lea Skánddaide gullevaš čohkka Suoma ja Norgga rájis. Háldi 1365 m allosaš čohkka lea Norgga bealde Ráissa ja Gáivuona gaskkas sullii 1 km Suoma rájis davvelis. Suoma bealde fas čohka allodat lea beare 1 323,6 m, muhto dát lea datte Suoma alimus gáisá.
Janne Näkkäläjärvi
Janne Oula Näkkäläjärvi (riegádan guovvamánu 15. beaivve 1983 ) lea Johtti Sápmelaččat searvvi stivralahttu Eanodagas. Son lea vuosttaš háve evttohassan Suoma Sámediggi válggain 2011.
Bircu
mini|Birccut main eai leat logut muhto baicce bustávvat. Bircu lea guđahas maid sáhttá bálkestit, dalle olmmoš birccasta. Bircu sáhttá galkat máŋga ládje. Dábálaččat leat guhtta siiddu mas leat okta gitta guhtta čalmmi. Dán ráhkadus lea nu ahte guokte vuostálas logu submi lea čieža. Nu ahte 1 ja 6, 2 ja 5, 3 ja 4 leaba vuostálagaid.
Dasa lassin gávdnojit vel eanet birccut main leat eanet siiddut go guđahasas.
Kostroma oblast
Kostroma oblast lea guovlu (oblast) Ruoššas. Dan olmmošlohku lea 667 562 (2010) ja dan viidodat lea 60 100 km². Guovllu hálddahusguovddáš lea Kostroma.
Biebmobagadus
Biebmobagadus lea bagadus muitala mo ráhkada juogalágan biepmu ja maid galgá lasihit dasa. Olbmot leat čállán hui olu girjjiid biebmobagadusaid birra. Ná lávejit čállit bagadusa:
Vuođđooahppu
Vuođđoohppui gullet vuođđoskuvla ja joatkkaoahpahus Norggas. Ovdamearkka dihte Suomas vuođđoohppui gullá dušše vuođđoskuvla.
Norggas
Norggas gielddain lea ovddasvástádus vuođđoskuvladási oahpus, fylkkamánnis fas lea ovddasvástádus joatkkaoahpahusas. Maiddái dohkkehuvvon priváhta skuvllat sáhttet fállat vuođđooahpahusa. Maiddái dohkkehuvvon priváhta skuvllat sáhttet fállat vuođđooahpahusa.
Hal Holbrook
Harold Rowe Holbrook (r. guovvamánu 17. b. 1925 – ođđajagimánu 23. b. 2021) lei amerihkálaš neavttár.
Sarpsborg
Sarpsborg lea Norgga gávpot ja Østfolda fylkka hálddahusguovddáš.
Buđetnjuvddus
thumb|Buđetnjuvddus Buđetnjuvddus, muhtumin maid buđetvuodja, buđetburu dahje buđetsuohkat, lea maid ráhkada go vuoššá ja njuvdá buđehiid. Muhto lasiha vuoja, mielkki dahje lávcca nai. Máisttan láve bidjat sálttiid ja bihpporiid. Doppe gos buđetnjuvddus lea dábálaš lávejit borrat dan ja márffiid, biergobulláid dahje guoli.
Bang Khae
Bang Khae lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 192,504 ássi, ja dan viidodat lea 44.456 km².
Bihčosgorži
Bihčosgorži ( dahje Pitsusköngäs) lea Bihčosjoga 17 m allosaš gorži Suoma Giehtaruohttasis, Eanodagas. Gorži lea Kalohttageinnodaga guoras sullii 2 km Bihčosjávrris lulellii ja sullii 45 km geahčen Gilbbesjávrres. Bihčosgorži lea Suoma alimus oktilaš gorži.
Kendall Jenner
Kendall Nicole Jenner (r. skábmamánu 3. b. 1995) lea amerihkálaš neavttár.
Kárta
thumb|250px|right|[[Máilmmikárta]]
Kursk oblast
Kursk oblast lea guovlu (oblast) Ruoššas. Dan olmmošlohku lea 1 127 081 (2010) ja dan viidodat lea 21 800 km². Guovllu hálddahusguovddáš lea Kursk.
Leningrad oblast
Leningrad oblast lea guovlu (oblast) Ruoššas. Dan olmmošlohku lea 1 716 868 (2010) ja dan viidodat lea 84 500 km². Guovllus ii leat hálddahusguovddáš.
Bang Khen
Bang Khen lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 187,662 ássi, ja dan viidodat lea 42.123 km².
Rektáŋgel
Rektáŋgel lea ovtta lágan parallellográmma ja kvadráhta lea fas muhtun lágan rektáŋgel.
Norgga girku
Norgga girku (girjedárogillii Den norske kirke, ođđadárogillii Den norske kyrkja, lullisámegillii Nöörjen gærhkoe) lea kristtalaš girku Norggas. Girkku lahtolohku lea 3 724 857 (2018).
Aalborg
Aalborg lea gávpotgielda Dánmárkkus. Dat lea Davvi-Jyllándda regiuvnna oaivegávpot. Aalborga gieldda viidodat lea 1 143,99 km² ja olmmošlohku 112 194 ássi (2016). Aalborga gávpoga olmmošlohku lea ges 104 885 ássi (2012).
Balestrand
Balestrand lea gielda Sogn ja Fjordane fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 325 ja viidodat lea 430 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Balestrand. Balestrand rádjegielddat leat.
Unterfranken (distrikta)
Unterfranken lea distrikta Bayernas. Dan oaivegávpot lea Würzburg.
Loja (provinsa)
Loja lea Ecuadora provinsa. Dan olmmošlohku lea 448 835 (2001) ja dan viidodat lea 11 027 km². Provinssa hálddahusguovddáš lea Loja.
Magadan oblast
Magadan oblast lea guovlu (oblast) Ruoššas. Dan olmmošlohku lea 156 996 (2010) ja dan viidodat lea 461 400 km². Guovllu hálddahusguovddáš lea Magadan.
Oberfranken (distrikta)
Oberfranken lea distrikta Bayernas. Dan oaivegávpot lea Bayreuth.
Aristoteles
Aristoteles (384 o.Kr Stageira – 322 o.Kr) lei antihka greikkalaš filosofa ja dieđaolmmái. Su oahpaheaddji lei Platon.
Sámi riikačoahkkin 1917
Dáruiduhttin
Ruoŧas ledje eiseválddiid ráhkadan skuvlaođastusa 1913 mii bijai sámi mánáid guovtti jovkui. Nuppi joavkkus ledje johttisámiid mánát ja nuppi joavkkus ledje fástaorru sámiid mánát. Johttisámiid mánát vázze nomadskuvlla ja nuppit fas dábálaš skuvlla. Mánát geat vázze dábálaš skuvlla vissásit masse iežaset sámi identitehta. Dát politihkka gohčoduvvui "lapp-ska-vara-lapp". Dainna lágiin doaba "albma sámit" gáržžui nu ahte olu sámit eai šat adnojuvvon sápmin šat.
Karlstad šiehtadallamiid áigge lei sáhka dan boazodoalu mii rasttilda Norgga ja Ruoŧa gaskasaš rádji. Dat adnojuvvui váigadin. Dolin boazodoallit eai beroštan riikarájis ja atne bohccuid dálvet Ruoŧa bealde ja geaset Norgga bealde. Lappekodisilla lei riikkaidgaskasaš šiehtadus mii ásahuvvui 1751 ja dat nanosmahtii dan vieru. Dađistaga Norga álggii váivvášit daid vuoigatvuođaid go eanas ledje Ruoŧa riikkavuložat. Šiehtadaladettiin Karlstadas 1905 čuoččuhuvvui ahte leat sullii 80 000-100 000 bohcco mat rasttildit ráji Tromsas ja Nordlánddas. Go buohtastahttá Norgga beale boazodoaluin de ledje dušše 7000 bohcco mat dálvet ledje Ruoŧas. Maŋŋel šiehtadallamiid mearriduvvui ahte guohtunvuoigatvuohta dohkkehuvvo muhto gáržžiduvvui nu ahte fertejit johtit maŋŋel geassemánu 15. beaivvi, namalassii guhtta vahku maŋŋil go ovdal lei mearriduvvon.
Čoahkkima ovdaságat ja ságastallamat
Čoahkkin čađahuvvui dárogillii eanas dan dihte go ledje dárogiel guossit ja maiddái go lea stuora erohus davvisámegielas ja lullisámegielas. Unjárgalaš Johan Roska váivvášii go ii beasan hupmat eatnigillii čoahkkimis.
Válbor
Válbor Suomas
Muhtun suopmelaččat ráhkadit juhkamuša sitrovnnas, farinsohkaris, čázis ja jearas. Dat juhkamuš gohčoduvvo «sima» ja das lea nu unnán alkohola ahte maiddái mánát sáhttet dan juhkat. De ráhkadit maiddái dakkár donitsaid main lea sohkar nalde («munkki») dahje ovttalágan láibbi mii gohčoduvvo suomagillii «tippaleipä».
Markaryd
Markaryd lea čoahkkebáiki Markaryda gielddas, Kronobergga leanas, Ruoŧas. Čoahkkebáikki olmmošlohku lea 3 966 (2010). .
Nuvttá riekteveahkki
Nuvttá riekteveahkki olgoriikkas
Oslo ja Akershus fylkkamánni meannuda buot nuvttá riekteveahki ohcamušaid, mat gusket olgoriikii.
Puntarenas (provinsa)
right|thumb|Puntarenas provinsa Costa Ricas Puntarenas lea Costa Rica provinsa. Dan olmmošlohku lea 410 929 (2011), ja dan viidodat lea 11 265,69 km². Provinssa oaivegávpot lea Puntarenas.
Guanacaste
right|thumb|Guanacaste provinsa Costa Ricas Guanacaste lea Costa Rica provinsa. Dan olmmošlohku lea 326 953 (2011), ja dan viidodat lea 10 140,71 km². Provinssa oaivegávpot lea Liberia.
PZ Myers
Paul Zachary "PZ" Myers (r. nukčamánu 9. b. 1957) lea amerihkálaš biologiijaprofessora Minnesota Morrisuniversitehtas (UMM) ja bloggačálli dutkaláš blogga Pharyngula:as.
Ebenezer Obey
Ebenezer Obey (riegádan cuoŋománu 3. b. 1942), virggálaččat Ebenezer Remilekun Aremu Olasupo Obey-Fabiyi ja dovddus maid namain "Chief Commander", lea nigerialaš jùjúmusihkkár.
Tårnby
Tårnby lea gielda Hovedstaden regiuvnnas Dánmárkkus.
Guovdageainnu nuoraidskuvla
Guovdageainnu nuoraidskuvla (dárogillii Kautokeino ungdomsskole) lea nuoraidskuvla Guovdageainnus Finnmárkku fylkkas. Doppe leat 99 oahppi ja 6 klássa. Guovdageainnu suohkan pláne ahte nuoraid- ja mánáidskuvla ovttastahttojuvvojit hálddahuslaččat.
Guhkesvárri
Guhkesvárri lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 496 mehtera.
Nieidagorži
Nieidagorži lea 8 mehtera allosaš gorži Guovdageainnu suohkanis Finnmárkku fylkkas. Gorži gullá Álttá-Guovdageaineanu čázádahkii.
Oljobohkan
Oljobohkan lea go bohká oljju. Sáhttá bohkat sihke nannámis ja ábis. Dat doaibma viidui garrasit 1800-logus ja earenoamážit 1900-logus. Maŋŋel 1970-logus leat eanet ahte eanet olbmot fuobmán ahte oljobohkan vahágahttá birrasa ja ahte lea nanu oktavuohta dálkkádatrievdamiin. Dattetge lea váttis heaitit oljju geavaheamis. Ollu gálvvut leat ráhkaduvvon oljjuin. Olju lea oassi plastihkkas ja fievrredeapmi dárbbaša oljju. Oljovallji lea nanu oktavuohta buresbirgejeaddji servodagain, go dat lea (goit ovda) leamašan hálbbes energiijagáldu.
Álppat
Álppat leat dat alimus ja stuorimus várit mat leat ollásit Eurohpás. Álppat leat Gaska-Eurohpás. Dat álgá Nices Gaskamearas ja gevle davás Šveicca guvlui ja de nuorttas Nuortariikii. Álppat lea gávcci riikkaid siste: Frankriika, Itália, Monaco, Šveica, Liechtenstein, Duiska, Nuortariika ja Slovenia.
Álppat šadde sullii 50-80 miljovnna jagi áigi.
Geografiija
Álppain golggiidit eanut Rhone, Po ja Adige mat luitet Gaskamerrii, Rhen mii luoitá Davvimerrii ja vel Inn, Drava ja Sava mat luitet mat bohtet oktii ja šaddet Donau mii fas luoitá Čáhppes merrii.
Fysihkkalaš kemiija
Fysihkkalaš kemiija lea dutkan makroskohpalaš ja mikroskohpalaš fenomenaid kemiija systemain go geahčča fysihkkalaš prinsihppaid, práksisaid ja konseaptaid dego energiija, fápmu, áigi, termalaš dássedeaddu, hivvodatkemiija, analysa dynamihkka ja kemiijalaš dássedeaddu.
Y Bala
mini|Bala High Street. Y Bala lea unna gielda Walesis Gwynedda leanas. Jagi 2011 gielddas lei 1 974 ássi, geain 78,5% hálai kymragiela.
Almmolašvuođaláhka
Almmolašvuođalága mielde hálddahusa áššebáhpárat leat prinsihpalaččat almmolaččat, nu ahte daid beassá oaidnit. Láhka guoská maiddái muhtin iehčanas riektesubjeavttaide, main almmolašvuohta oamasta stuorra oasi, ovdamearkka dihte energiija- ja doapparčorgenfitnodagaide.
Skáidevárri
Skáidevárri lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 409 mehtera.
Lappi eanangoddi, Ruoŧŧa
Lappi lea Ruoŧa davimus eanangoddi. Eanangoddeguovddáš lea Giron. Eará gávpogat leat Jiellevárri, Likšu ja Vualtjere. Lappi eanangotti viidodat lea 109 702 km² ja dan olmmošlohku lea 91 666 ássi.
Skábmagovat
Skábmagovat – álgoálbmogiid filbmafestivála lágiduvvo Anáris 25.-28.1.2018.
Bamse
thumbnail|Bamse Bamse lea govvaráidu, man ruoŧŧelaš Rune Andréasson lea hutkan ja ráhkadan. Ráidu ilmmai vuosttaš háve 1966 ja  1973 govvaráidu almmustuvvagođii iežas bláđis. Maŋŋá leat ilbman maiddái earret eará filmmat ja govvagirjjit. Jagi 2013 E-skuvla almmustuhttigođii Bamse sámegillii.
Bamse lea guovža, mii šaddá máilmmi gievrramussan, go son juhká Áhku bajánhonnega. Su skihpárat leat Simppon ja viissis galbarihcci Galbbon. Sii ásset dievažiin, Áhkku gitta bajimuččas.
Molára mássá
Kemiijas lea molára mássá (M) ovtta kemiijalaš ovttastusas dat gaskavuohta gaskal mássá ja man ollu ávnnas (mihtidan molás.)
SI-systema
SI-systema (Système international d'unités)
Rebild
Rebild lea gielda Davvi-Jyllándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Bae Colwyn
Bae Colwyn lea gávpot Walesis Sir Conwy leanas. Jagi 2011 gávpogis lei 10 981 ássi, geain 17,9% hálai kymragiela.
Pertti Kurikan Nimipäivät
mini|Pertti Kurikan Nimipäivät [[Provinssirockas 2013.]]
Sámiid Vuorká-Dávviriid Musea- ja historjásearvi
thumb|Kárášjoga nissongákti 1907
Stivralahtut 2012
Jođiheaddji Gudrun E E Lindi, nubbinjođiheaddji Arne Nystad, stivralahtut Anny Vigdis Sara, Anne Kirsten Østby ja Johan Bakken Sandvik. Várrelahtut leat Anne Marie Svineng, Piera Mosebakken ja Stig Arne Somby. Čujuhus: c/o Gudrun E E Lindi, P.b. 67, 9735 Kárášjohka    Neahttasiidu:  www.beassi.org
Maputo
Maputo lea Mosambika oaivegávpot.
Picardie
Picardie lea guovlu Frankriikkas
Atoma
alt=Helium atoma illustrašuvdna|mini|221x221px|Illustrašuvdna ovtta Helium atomas. Das lea govvidan váibmu (rosa), elektrovnnalaš juohkáseami (čahppat), Váibmu (badjin olgeš bealde) Helium-4:s lea duohtavuođas kuvlasymmetralaš ja sulastahttá dan elektrovnnalaš juohkáseami. Čahppes sáhcu lea okta angstrom. 10−10 m dahje 100 pm Atoma lea partihkkal mii sisttisdoallá protovnnaid ja neutrovnnaid, man birra leat elektronbalvvat. Atoma lea kemiijalaš álgoávdnasiid vuođđooassi. Álgoávdnasat earuhuvvojit das man máŋga protovnnat leat váimmus. Ovdamearkka dihte juohke atoma mas leat 11 protovnna lea natrium ja juohke atoma mas leat 17 protovnna lea klora. Neutronaid lohku mearrida makkár isotopa lea.
Tefekkur universitehta
right|thumb|Tefekkur universitehta Tefekkur universitehta (Aserbaižanagiella: Elm və Təhsil Mərkəzi Təfəkkür Universiteti) lea Aserbaižan stuorámus ja boarráseamos universitehta. Universitehtas leat 1350 studeantta. Mushfig Atakishiyev lea universitehta rektor.
Langobardagiella
Giella lea seilon dušše fragmeanttain, eanemusat ovttaskas sániin latiinnalaš teavsttaid sitáhtain.
Islándda regiuvnnat
thumb|300px|Islándda regiuvnnat: 1. [[Höfuðborgarsvæðið 2. Suðurnes 3. Vesturland 4. Vestfirðir 5. Norðurland vestra 6. Norðurland eystra 7. Austurland 8. Suðurland ]]
Omsk oblast
thumb|right|200px|Omsk guovllu leavga Omsk oblast lea guovlu (oblast) Ruoššas. Dan olmmošlohku lea 1 977 665 (2010) ja dan viidodat lea 139 700 km². Guovllu hálddahusguovddáš lea Omsk.
Aberhonddu
Aberhonddu lea unna gávpot Mátta-Walesis Powysa leanas. Jagi 2011 gávpogis lei 8 250 ássi, geain 12,7% hálai kymragiela. Gávpoga kymragielat namma jietnaduvvo "aberhonđi".
Unna Ádjihaš
Unna Ádjihaš lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 546 mehtera.
Luzern (kantona)
Luzern lea Šveicca kantona. Dan olmmošlohku lea 381 966 ja dan viidodat lea 1 493 km². Kantona lea juhkkojuvvon 87 gildii, ja dan hálddahusguovddáš lea Luzern.
Eysturkommuna
Eysturkommuna lea gielda Fearsulluin.
Kyōto
Kyōto (japánagillii京都市 (Kyōto-shi) lea gávpot Japánas.
Vokála
<div style="width: 450px; float: left; border: 1px solid #D0D0D0; background: #F8F8F8; margin: 0 0 1.75em 0.75em;"> Nu gohčoduvvon vokáladiagrámma govvida nu gohčoduvvon vokálagomuvuođa. Dán govvosii leat merkejuvvon dábáleamos vokálajietnadagat suoma-ugralaš fonetihkalaš čállinvugiin. Oránša jietnadagat leat kardinálavokálat. Čuokkáid gurut bealde leat govda vokálat, olgeš bealde ges jorba vokálat. (Ovdavokálaid ɑ̈ ja α̈ dahje maŋŋevokálaid ɑ ja α gaskkas leat prinsihpas čielga erohusat, vaikko dat eai soaitte oidnot Wikipedia foanttain doarvái bures.) <div style="width: 450px; float: left; border: 1px solid #D0D0D0; background: #F8F8F8; margin: 0 0 1.75em 0.75em;"> Nu gohčoduvvon vokáladiagrámma ja dábáleamos vokálat riikkaidgaskasaš fonetihkalaš čállinvugiin (IPA).
Holmsenfjellet
Várri lea namuhuvvon norgalaš geologa Gunnar Holmsena mielde.
Norðurland vestra
200px|right| Norðurland vestra lea okta Islándda gávcci regiuvnnas. Regiuvnna oaivegávpot lea Sauðárkrókur. Dan olmmošlohku lea 7 386 ássi (2007) ja viidodat 12 737 km².
Hvalbiar kommuna
Hvalbiar kommuna lea gielda Fearsulluin.
Norðurland eystra
200px|right| Norðurland eystra lea okta Islándda gávcci regiuvnnas. Regiuvnna oaivegávpot lea Akureyri. Dan olmmošlohku lea 28 699 ássi (2007) ja viidodat 21 968 km².
Euskaragiella
Euskaragiella, baskagiella dahjege baskigiella lea giella, man hállet baskat. Dat hállojuvvo Baskaeatnamis, mii juohkašuvvá Spánia ja Frankriikka stáhtaid guovlluide. Baskagielas ii leat fuolkegielat ja dan dihte dat gohčoduvvoge isolahtagiellan. Dat lea Oarji-Eurohpá áidna giella, mii ii gula indoeurohpálaš gielaide. Baskagiella sáhttá leat maŋimuš seilon giella dakkár giellajoavkkus, masa gulli gielat hállojuvvojedje Oarji-Eurohpás ovdal go indoeurohpálaš gielat levve guvlui.
Lemvig
Lemvig lea gielda Gaska-Jyllándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Khan Na Yao
Khan Na Yao lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 85,576 ássi, ja dan viidodat lea 16.662 km².
Zug (kantona)
Zug lea Šveicca kantona. Dan olmmošlohku lea 113 597 ja dan viidodat lea 239 km². Kantona lea juhkkojuvvon 11 gildii ja dan hálddahusguovddáš lea Zug.
Castell-nedd
Castell-nedd lea gávpot Mátta-Walesis. Jagi 2011 gávpogis lei 19 258 ássi, geain 9% hálai kymragiela.
Sands kommuna
Sands kommuna lea gielda Fearsulluin.
Dinbych-y-pysgod
Dinbych-y-pysgod lea unna gávpot Mátta-Walesis Sir Benfro leanas. Jagi 2011 gávpogis lei 4 696 ássi, geain 10,3% hálai kymragiela.
Lak Si
Lak Si lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 131,766 ássi, ja dan viidodat lea 22.841 km².
Sumbiar kommuna
Sumbiar kommuna lea gielda Fearsulluin.
Solothurn (kantona)
Solothurn lea Šveicca kantona. Dan olmmošlohku lea 257 393 ja dan viidodat lea 790 km². Kantona lea juhkkojuvvon 122 gildii ja dan hálddahusguovddáš lea Solothurn.
Haváijagiella
Alfabehta
Havaijagielas leat viehka unnán jietnadagat dahjege fonemat: earenoamážit konsonánttat – viđa oanehis ja viđa guhkes vokála /u, i, o, e, a, uː, iː, oː, eː, aː/ lassin – leat dušše gávcci: /p, k ~ t, ʔ, h, m, n, l, w ~ v/. Glottálaklusiilla /ʔ/ bustávva lea "okina-nammasaš".
Syntáksa
Morfosyntávssa olis haváijagiella lea analyhtalaš VSO-giella.
Fylkkamánni
Fylkkamánnis leat maid doaimmat Gonagasviesu ovddas. Fylkkamánni gullá hálddahuslaččat Ođasmahttin-, hálddahus- ja girkodepartementii.
Penfro
Penfro lea gávpot Mátta-Walesis Sir Benfro leanas. Jagi 2011 gávpogis lei 7 552 ássi, geain 10,6% hálai kymragiela.
Tambov oblast
Tambov oblast lea guovlu (oblast) Ruoššas.
Uzejir Hažibejov
thumb|150px|Uzejir Hažibejov jagi 1945 Uzejir Hažibejov (čakčamánu 17. b. 1885 – skábmamánu 23. b. 1948, ) lei sovjetlihttulaš-azerbaižanalaš šuokŋadahkki. Hažibejov riegádii Šušás, Ruošša keaisárriikkas.
Min Buri
Min Buri lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 110,551 ássi, ja dan viidodat lea 63.645 km².
Davvinuortaeana
Davvinuortaeana ja sullot dan birra leat oassi Nordaust-Svalbard luondoreserváhtas.
Douro
thumb|250px|right|Douroeatnu jagi 2005. [[Vila Nova de Gaia lea govas gurutbealde ja Porto olgešbealde.]]
Afon Hafren
Afon Hafren (kymragillii) dahjege River Severn (eŋgelasgillii) lea Stuorra-Británnia guhkimus johka. Dat golgá sihke Kymraeatnama ja Englándda guovllus.
Tula oblast
Tula oblast lea guovlu (oblast) Ruoššas.
Platon
Platon (, Platōn, ; 427–347 o.Kr.) lei antihka greikkalaš filosofa ja Akademiija vuođđudeaddji. Son lea okta beakkánamos ja eanemus dutkojuvvon filosofa olles máilmmis. Platon lei Sokratesa oahppi ja Aristotelesa oahpaheaddji.
Filosofan Platon lei rationalista, realista, idealista ja dualista. Son čálii máŋgga filosofalaš fáttá birra ja gieđahalai earenoamážit etihka, politihka, metafysihka ja diehtoteoriija dahjege epistemologiija.
Petra Laiti
Petra Laiti dahje Ásllat-Mihku Ilmára Mika Petra (r. geassemánu 30. b. 1995 Anár, Suopma) lea sámeaktivista ja Suoma Sámi Nuoraid ságadoalli. Jagi 2018 son doaimmai Suoma studeantagottiid lihtu várreságadoallin. Dasa lassin Laiti lea váikkuhan eará earret City-Sámit-searvvis, Ellos Deatnu! -aktivistajoavkkus ja ON:a Máilmmi eamiálbmotnuoraidlihtu (Global Indigenous Youth Caucus) oktan ságadoallin.
Son lea oaivvildan eará earret Jiekŋameara ruovdemáđija, Deanu guolástansoahpamuša ja sámekultuvrra oamasteami vuostá.
Albánia leavga
thumb|Albánia leavga Albánia leavgga duogáža ivdni lea ruoksat ja das lea čáhppes guovtteoaivvát goaskin gasku. Leavgga vuosttaš veršuvdna váldui atnui jagi 1912, ja dálá leavga lea geavahuvvon jagi 1992 rájes, maŋŋá go ovddeš veršuvnnas lei váldon eret Albánia sosialisttalaš áigodaga symbola, fiskes násti. Guovtteoaivát goaskin leamaš albánialaš aristokráhtaid symbolan juo gaskaáiggi rájes.
Bizoaivi
Bizoaivi lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 565 mehtera.
Bradley Cooper
Bradley Cooper (r. ođđajagimánu 5. b. 1975) lea amerihkálaš neavttár.
Vladimir oblast
Vladimir oblast lea guovlu (oblast) Ruoššas.
Greve
Greve lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Ahlmannfjellet
Ahlmannfjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 940 mehtera.
Orhon-alfabehta
Orhon-alfabehta lea dološ čállinvuohki, mii geavahuvvui dološ durkkagiela čáledettiin 700-logu rájes guovlluin, gos lea dálá Mongolia. Alfabehta gohčoduvvo namain Orhon-alfabehta danin, go eanaš Orhon-čállosat leat gávdnon Orhonjotguovllus Mongolias. Vuosttaš gii máhtii dulkot Orhon-čállosiid riekta lei dánskkalaš gielladutki Vilhelm Thomsen 1890-logus.
Phasi Charoen
Phasi Charoen lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 158,827 ássi, ja dan viidodat lea 17.834 km².
Adygea
350px|thumb|right| Adygeia lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Holbæk
Holbæk lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Ariège
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Ariège lea departemeanta Frankriikkas.
Vaud (kantona)
Vaud lea Šveicca kantona. Dan olmmošlohku lea 725 944 ja dan viidodat lea 3 212 km². Kantona lea juhkkojuvvon 339 gildii ja dan hálddahusguovddáš lea Lausanne.
Goaskinvárri
Goaskinvárri lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 528 mehtera.
Kiova
right|thumb|250px|Kiova guovddáš thumb|right|250px|
Lejre
200px|thumb|left|
Karatšai-Tšerkessia
350px|thumb|right| Karatšai-Tšerkessia lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Porth Ia
mini|St Ives Cornwall Porth Ia (kornagillii) dahjege St Ives (eŋgelasgillii) lea gávpot Kernowis.
Giæverfjellet
Giæverfjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 665 mehtera.
Rat Burana
Rat Burana lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 107,080 ássi, ja dan viidodat lea 15.782 km².
Slagelse
200px|thumb|left|
Álbmotealáhatlágádus
thumb|300px|right|Álbmotealáhatlágádusa doaibmabáiki [[Avvilis. Galbbas dáhki nalde lea ÁEL suomagillii (KELA), davvisámegillii (ÁEL), anárašgillii (AIL) ja nuortalašgillii (NJS) (Govva: Kimberli Mäkäräinen) ]] thumb|300px|right|Álbmotealáhatlágádusa ovddeš doaibmabáiki [[Helsset|Helssega Kontulas (Govva: Skorpion87) ]] Álbmotealáhatlágádus dahje ÁEL ( dahje KELA, ) lea Suoma stáhta lágádus mii fuolaha Suomas orruid vuođđodorvvu iešguđetlágan eallindiliin. ÁEL:a áššehasaide gullet buohkat geat orrot Suomas fásta ja olgoriikkain orrut juos sii gullet Suoma sosiáladorvvu ollái.
Organisašuvdna
ÁEL:a báikkálašhálddahussii gullet Ovddobálvalusaid boađusovttadaga vihtta oadjobire. Ovdal ÁEL guovddášhálddahusas ledje 11 ossodaga ja báikkálašhálddahusas 24 oadjobire.
ÁEL stivra
Áigodagas ođđajagimánu 1. b. 2017 – juovlamánu 31. b. 2019 ÁEL stivrralahtut leat:
Ušmá
Ušmá lea čoahkkebáiki Áhkánjárgga suohkanis.
Corrèze
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Corrèze lea departemeanta Frankriikkas.
Niedersachsen
Niedersachsen lea oassestáhta Duiskkas.
Nesbyen (suohkan)
Nesbyen lea gielda Vikena fylkkas. Ovdal 2020 lei gieldda namma Nes. Go Vikena fylka álggahuvvui, dat ferte rievdadit nama, danne go Nes lea seamma fylkkas.
Lolland (gielda)
Lolland lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Jan-Henrik Fredriksen
Jan-Henrik Fredriksen (riegádan golggotmánu 2. b. 1956 Kragerøs, Telemárkkus) lea Norgga politihkkár Ovddádusbellodagas). Son válljejuvvui Stuorradiggái Finnmárkkus jagi 2005, historjjá vuosttaš Ovddádusbellodaga stuorradiggeáirasin Finnmárkkus. Son válljejuvvui ođđasit jagiid 2009 ja 2013.
Perriertoppen
Perriertoppen lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 1 712 mehtera ja lea Svalbárdda nubbin alimus várri.
Roggoaivi
Roggoaivi lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 654 mehtera.
Sam Smith
Karriera
Smith lea šaddan beakkán golggotmánu 2012 go son lávllui Disclosure-joavkku ”Latch”-musihkkabihtás mii bođii 11. sadjái Ovttastuvvan gonagasriikka siŋŋellisttus. Čuovvovaš geardde go Smith lávllui nuppi musihkkajoavkku bihttás lei go son lávllui Naughty Boy ”La La La” -bihtás mii bođii 11. sadjái Ovttastuvvan gonagasriikka siŋŋellisttus miessemánu 2013. Dát lei Smith vuosttaš geardde listtu vuosttašsajis.
Eure
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Eure lea departemeanta Frankriikkas.
Frank Bakke-Jensen
Frank Bakke-Jensen (njukčamánu 8. b. 1965 Báhcavuonas Finnmárkkus) lea Norgga politihkkár Olgešbellodagas. Son válljejuvvui Stuorradiggái Finnmárkkus jagi 2009. Son lei Báhcavuona sátnejođiheaddji jagiid 2007–2009. 2017 rájes, son doaibmá Norgga suodjalusministtarin Erna Solberga ráđđehusas.
Valle d'Aosta
Valle d'Aosta lea regiuvdna Italias.
Salaam
250px|thumb|right|[[Paceleavga mis lea itáliagielat PACE-sáni sajis ráfi sihke hebrea- ja arábagillii.]]