cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ljungby gielda
Čoahkkebáikkit
Ljungby gielddas leat gávcci čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid
Listu Ruoŧa gielddain
Internationala
Internationala lea bargiidlihkadusa sosialisttalaš gilvolávlu.
Aragoniagiella
Aragoniagiella gullá indoeurohpálaš gielaid.
Albbas
right|thumb|Albasis leat mihtilmas bealljidiehpit. Govven: Bernard Landgraf Albbas (Lynx lynx) lea návdi - boraspire -, ja gávdno stuorra guovlluin Eurásias. Albbas gullá bussánállái ja lea bajimusas biebmogollosis. Albbas lea áidna vilda bussáealli Skandinávias.
right|thumb|Albasa lávdu.
Válddahus
thumb|left|Norggas goddojuvvon albbas ([[Norsk Skogmuseum)]] Eurasialaš albbas lea stuorimus buot albbasšlájain. Das lea oalle njealječiegat gorut eará bussáid ektui, ja maŋágeahči lea allelis. Oaivi lea oalle jorbbas ja bealjit unnit - ja beljiin leat mihtilmas diehpit. Albbas lea 80–130 cm guhku, njunnegeažis seaibemáddagii ja seaibi lea 11–25 cm. Olleššattot albasa allodat seabi bokte lea 50–70 cm ja deaddu lea 13–26 kg. Davviguovlluid albasat šaddet dábálaččat stuoribut go lullelis. Norggas, Ruoŧas ja Suomas šaddá rávjáalbbas (varis albbas) dábálaččat 18–26 kg, ja ciiko (njiŋŋelas) šaddá sullii 13–18 kg.
Albbas lea bures heivehuvvon dan guvlui gos eallá. Dálvet lea suhkkes guolga, mii lea ullui ja suodjala bures buollaša vuostá, ja geasset dat fas lea njavgat. Guolgga vuođđoivdni lea ruksesruškat geasset ja ráneslágan dálvet, ja nu dat bures čiehkása birrasii. Iešguđet guovlluin sáhttá das leat iešguđet ivdni, danne go ivdni lea heivehuvvon dan guvlui gos eallá. Čoavjevuole lea albbas vielgat dahje čuovgat, ja muđui lea unnit eanet girjját. Juolgeluodda lea stuoris goruda sturrodaga ektui, erenoamážit dain mat ellet guovlluin gos lea ollu muohta. Albasis lea erenoamáš buorre gullu ja maiddái buorre oaidnu ja haksá bures. Luonddus lea albasa eallenahki 10-12 jagi, muhto lea dihtosis albbas mii elii olles 24 jagi.
Lávdu
Albasa eami lávdu, dahje eallinguovlu, lea Pyreneaid rájes lullioarjin Skandinaviai davvioarjin, Ruoššas ja Sibirjás, Kiinás ja Ruošša davvirittuin nuorttas. Dál lea albbas nálehuvvan (jávkan) ollu guovlluin (erenoamážit oarjin), vaikko šládja rehkenastojuvvo gullat nanu ja ceavzilis náliide.
Albbas Norggas
1960-logus jávkaduvvui eruasialaš albbas goasii miehtá Oarje-Eurohpá. Norggas lei albbas meastá oalát jávkan álggus 1900-logu, muhto máddodat lassánii fas 1950- ja 1960-logu mielde. Ráfáiduhttimiid geažil lea albbas fas laskagoahtán Eurohpás. 2000-logus leat fas riegádan albasat Duiskkas ja Šveiccas.
Dál gávdno albbas miehtá Norgga nannama, earret Vestlándda fylkkain, gos lea dušše soames ealli. 1996 rájes lea albbasmáddodat vákšojuvvon luoddaguorramiid bokte. Barggu doaimmaha riikkaviidosaš prográmma, mii vákšu buot stuora boraspiriid. Báikkálaš olbmot miehtá riikka dieđihit luottaid ja čivgamiid Stáhta luonddubearráigehččui (dárogillii oaniduvvon: SNO), mii čohkke dieđuid.
Jagis 2007 ledje unnimusat 69-74 albbasbearraša. Dát leat oktiibuot 409-439 albasa. Norgga mihttomearri, man Stuoradiggi mearrida, lea ahte galget leat 65 čivgi njiŋŋelasa juohke jagi (albbas oažžu 1 - 3 čivgga hávális). Dat lohku lea olahuvvon, go Norggas ja Ruoŧas leat oktiibuot sullii 2000 albasa.
Habitáhta
Albbas eallá máŋggalágan eatnamiin ja báikkiin - habitáhtain, váriin, vuvddiin, duoddariin, muhto buoremusat liiko leat báikkiin gos sáhttá čiehkádit.
Vuohki
Go albbas bivdá, de njáhká bivddohasa lusa ja falleha. Albbas ii nagot guhkás doarridit, muhto lea hui snáhpis go falleha. Dat goddá stuorit elliid nu ahte gáskkesta čoddagii, vai ealli hávká. Smávit elliid gáskkesta čeabáhii ja goddá nu.
Eurasialaš albbas borrá vuosttažettiin goddeelliid (Cervidae), omd. bohccuid, gos fal leat gávdnamis.
Šaddan
thumb|left|AlbbasčivgaBernard Landgraf
Čoavjjetáigi lea 70-74 beaivvi ja miessemánus dahje geassemánu álggus šaddet 1 - 3 čivgga (muhtumin 4). Easkkariegádan čivga deaddá 230-270 grámma. Albbas čivgá bákteráiggiin dahje rokkiin, gosa earát eai beasa. Ciiko njamaha čivggaid 2-3 mánu.
Elefántačalánriddu
thumb|290px|right|Elfenbenariddu thumb|[[Abidjan lei riikka oaivegávpot ja lea vel dan stuorámus gávpot.]]
Albbas
Liŋkkat
]
Elefántačalánriddu
Elefántačalánriddu dahjege Elefántačalánrittu dásseváldi lea riika Afrihkás.
2013
2013 (MMXIII) lea dálá normálajahki (ii gárgádusjahki), mii álggii disdaga.
Djibouti
Djibouti ( Jībūtī,, , ) dahjege Djibouti dásseváldi ( Jumhūrīyat Jībūtī, , , ) lea riika Afrihkás. Djibouti oaivegávpot lea seammánammasaš Djibouti.
Gielat
Djibouti lea máŋggagielat stáhta. Dán virggálaš gielat leat arába- ja fránskkagiella. Dáidda lassin Djiboutis hállojuvvojit somála- ja afargiella. Eanaš oassi djiboutilaččain hállet eatnigiellan somálagiela (sullii 524 000 olbmo). Nubbin stuorámus giella lea afárgiela man hállet sullii 306 000 olbmo.
Tuusula
Tuusula lea gielda Lulli-Suoma leanas Helssega eanangottis. Dan rádjegielddat leat Hyvinkää, Mäntsälä, Järvenpää, Sipoo, Kerava, Vantaa ja Nurmijärvi.
1600-lohku (jahkečuohti)
1600-lohku lei jahkečuohti, mii álggii jagis 1600 ja nogai jagis 1699.
Asturiagiella
Asturiagiella gullá indoeurohpálaš gielaide.
Unjárgga girku
200px|thumb|right|Unjárgga girku. thumb|right|Áltár ja áltárgovva. Unjárgga girku lea girku Unjárgga gielddas Finnmárkku fylkkas.
Girku lea huksejuvvon jagis 1858. Girku lea guhkesgirku.
Girkus leat 250 čohkkansaji.
Gaska-Afrihká dásseváldi
Gaska-Afrihkká dahjege Gaska-Afrihká dásseváldi lea riika Afrihkás. Riikka oaivegávpot lea Bangui.
Gabon
Gabon dahjege Gabona dásseváldi lea riika Afrihkás. Gabona oaivegávpot lea Libreville.
Girkonjárga
Girkonjárga lea gávpot Nuorta-Finnmárkkus ja Mátta-Várjjaga gieldda hálddahusguovddáš. Girkonjárga oaččui gávpotárvvu 1998.
1700-lohku (jahkečuohti)
1700-lohku lei jahkečuohti, mii álggii jagis 1700 ja nogai jagis 1799.
Honnesváhki
Honnesváhki dahjege Áváhki (dárogillii Honningsvåg) lea Davvinjárgga gieldda hálddahusguovddáš. Honnesváhki oaččui gávpotárvvu golggotmánu 1. beaivve 1996.
Raahe
Raaha lea Suoma gávpot Davvi-Pohjanmaa eanangottis. Dat lea Raahe guovlogielda guovddáš. Greavva Pietari Brahe vuođđudii gávpoga jagi 1649. Boares Raahe, mii lea gávpoga guovddáža bálddas, lea okta Suoma buoremusat seailun muorragávpogiin. Raahe lea Davvi-Pohjanmaa nuppádassii stuorámus gávpot Oulu maŋŋel.
Golbma ránnjágieldda lea laktán Raahei: Saloinen, Pattijoki ja Vihanti. Dál Raahe rádjegielddat leat Haapavesi, Oulainen, Pyhäjoki, Siikajoki ja Siikalatva.
Gilit
Antinkangas, Alpua, Haapajoki-Arkkukari, Jokelankylä, Ketunperä, Vihannin kirkonkylä, Kopsa, Korvenkylä, Kuusirati, Lampinsaari, Lasikangas, Lumimetsä, Läntisranta, Mattilanperä, Myllyperä-Perukka, Möykkylä, Olkijoki, Palonkylä, Piehinki, Saloinen, Sauvonmäki
Ristijärvi
Ristijärvi lea gielda Kainuu eanangottis, Suomas. Ristijärvi rádjegielddat leat Puolanka, Hyrynsalmi, Kuhmo, Sotkamo ja Paltamo.
Gilit
Hiisijärvi, Jokikylä, Karhulankylä, Koskenkylä, Mustavaara, Möttölänniemi, Peuravaara, Pihlajavaara, Pyhäntä, Ristijärvi, Tolosenjoki, Tuliharju, Uva
Beardu
Beardu lea gielda Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Guinea
Guinea dahjege Guinea dásseváldi, lea oarje-afrihkálaš riika. Ovdalis su namma lei Fránskalaš Guinea.
Golggotmánu 2.
'''Golggotmánu 2. beaivi''' lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 275. (gárgádusjagi 276.) beaivi. Jagis leat vel 90 beaivvi.
Ávvudeamit
Geahča maid: Kaleandar - Golggotmánu 1., Golggotmánu 3.
Vantaa
Vantaa lea gielda Lulli-Suoma leanas Helssega eanangottis. Dan rádjegielddat leat Tuusula, Kerava, Sipoo, Helsinki, Espoo ja Nurmijärvi.
Gilit
Linnainen, Hämevaara, Hämeenkylä, Vapaala, Varisto, Myyrmäki, Kaivoksela, Martinlaakso, Vantaanlaakso, Askisto, Petikko
Ylästö, Viinikkala, Tammisto, Pakkala, Veromies, Lentokenttä
Hiekkaharju, Tikkurila, Jokiniemi, Viertola, Kuninkaala, Simonkylä, Hakkila, Ruskeasanta, Koivuhaka, Kirkonkylä
Koivukylä, Ilola, Asola, Rekola, Havukoski, Päiväkumpu
Matari, Korso, Mikkola, Metsola, Leppäkorpi, Jokivarsi, Nikinmäki, Vierumäki, Vallinoja
Länsisalmi, Länsimäki, Ojanko, Vaarala, Hakunila, Rajakylä, Itä-Hakkila, Kuninkaanmäki, Sotunki,
Etiopia
Etiopia ( /ʔitjoppʼɨja/) dahje Etiopia demokráhtalaš lihttodásseváldi ( Ityop’iya Federalawi Demokrasiyawi Ripeblik), ovddeš Abessinia lea riika Afrihkás. Riikka oaivegávpot ja stuorámus gávpot lea Addis Abeba. Etiopia lea eananrádji davvin Eritrea ja Djibouti, nuortan Somalia, lullin Kenia, oarjin Sudan ja Lulli-Sudan.
Uppvidinge gielda
Uppvidinge gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 9 280 (2013).
Čoahkkebáikkit
Uppvidinge gielddas leat vihtta čoahkkebáikki. Uhca oassi Norrhult-Klavreströmas gullá maiddái Växjö gildii, muhto eanaš oassi dás čoahkkebáikkis lea Uppvidinge gielddas.
Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Tingsryda gielda
right|thumb|250px right|thumb|250px|Tingsåsa girku right|thumb|250px|Tingsåsa girku orgel
Máze
Máze lea gilli Guovdageainnus Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Tingsryda gielda
Čoahkkebáikkit
Tingsryda gielddas leat gávcci čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid
Listu Ruoŧa gielddain
Sievi
Sievi lea Suoma gielda Davvi-Pohjanmaa eanangottis. Sievi rádjegielddat leat Haapajärvi, Kalajoki, Kannus, Lestijärvi, Nivala, Reisjärvi, Toholampi ja Ylivieska.
Gilit
Asemakylä, Jokikylä, Jyrinki, Kiiskilä, Kirkonkylä, Kukonkylä, Järvikylä, Leppälä/Lahdenperä, Sievinkylä
Haakon Magnus (Norgga ruvdnaprinsa)
Haakon Magnus (suoidnemánu 20. b. 1973 Oslos, Norggas) lea Norgga ruvdnaprinsa ja vuosttaš árbbolaš Norgga truvdnui. Son lea Gonagas Harald V ja Dronnet Sonja bárdni. Haakon Magnus lea náitalan Mette-Marit Tjessem Høibyin Oslo duopmogirkus borgemánu 25. beaivvi 2001. Sudnos leat guokte máná: Prinseassa Ingrid Alexandra ja Prinsa Sverre Magnus.
Guinea-Bissau
thumb|Cine UDIB -ealligovvateáhter [[Bissaus]] thumb|Museu Etnográfico Nacional [[Bissaus]]
Guinea-Bissau dahjege Guinea-Bissau dásseváldi lea riika Afrihkás. Riikka oaivegávpot lea Bissau.
Mette-Marit (Norgga ruvdnaprinseassa)
right|thumb|Gonagaslaš Allavuohta Ruvdnaprinseassa Mette-Marit Mette-Marit (riegádan Mette-Marit Tjessem Høiby borgemánus 19. b. 1973. Kristiansandas, Norggas) lea Norgga ruvdnaprinseassa. Náitalan Ruvdnaprinsa Haakoniin Oslo duopmogirkus borgemánu 25. beaivvi 2001. Sus leat golbma máná: Marius Borg Høiby, Prinseassa Ingrid Alexandra ja Prinsa Sverre Magnus.
Siikajoki
Siikajoki lea Suoma gielda Davvi-Pohjanmaa eanangottis. Siikajoki rádjegielddat leat Hailuoto, Liminka, Lumijoki, Raahe ja Siikalatva.
Gilit
Hartaanselkä, Heinolahti, Jauhoniemi, Karinkanta, Keskikylä, Kivijärvi, Kuivaniemi, Luohua, Merikylä, Paavola, Relletti, Revonlahti, Ruukki, Saarikoski, Siikajoenkylä, Tauvo, Tuomioja, Ylipää.
Golggotmánu 1.
'''Golggotmánu 1. beaivi''' lea gregoriánalaš kaleandara mielde jagi 274. (gárgádusjagi 275.) beaivi. Jagis leat vel 91 beaivvi.
Ruukki
Kuivaniemi lea ovddeš Suoma gielda, mii vuođđuduvvui jagis 1973 Paavola ja Revonlahti gielddaid ovttastumis. Siikajoki gielda ja Ruukki ovttastuvvojedje ođđajagimánu 1. 2007. Gieldaovttastupmi namuhuvvui Siikajoki gieldan.
Golggotmánu 1.
Ávvudeamit
Geahča maid: Kaleandar - Čakčamánu 30., Golggotmánu 2.
Ghana
thumb|300px|right|[[Ghana universitehta Balme-girjerádjosa váldouksa Accras]] thumb|300px|right|Black Stars, Ghana spábbačiekčanriikajoavku
Vuonnabahta
Vuonnabahta lea Unjárgga suohkana hálddahusguovddáš.
Ghana
Ghana dahjege Ghana dásseváldi lea riika Afrihkás. Ghana oaivegávpot lea Accra.
Ingrid Alexandra (Norgga prinseassa)
Ingrid Alexandra (ođđajagimánu 21. b. 2004) lea nubbin Norgga truvnno árbenráiddus, Ruvdnaprinsa Haakona maŋis. Son lea Ruvdnaprinseassa Mette-Marit ja Ruvdnaprinsa Haakona nieida. Sus leaba guokte vielja: Marius Borg Høiby ja Prinsa Sverre Magnus.
Divrrát
Divrrát (dárogillii Dyrøy ) lea gielda Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Báhccavuotna
Báhccavuotna (dárogillii Balsfjord ) lea gielda Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Birgi
Birgi (dárogillii Berg ) lea gielda Romssa fylkkasuohkanis.
Sonja (Norgga dronnet)
right|thumb|Norgga dronnet Sonja (riegádan Sonja Haraldsen suoidnemánu 4. b. 1937 Oslos, Norggas) lea Norgga dronnet. Son lea náitalan dálá Ruvdnaprinsa Haraldiin Oslo duopmogirkus borgemánu 29. beaivvi 1968, ja de šattai Norgga ruvdnaprinseassa. Sudnos leat guokte máná Prinseassa Märtha Louise ja Ruvdnaprinsa Haakon Magnus.
Doasku
Doasku (dárogillii Torsken ) lea gielda Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Eskilstuna gielda
Eskilstuna gielda (ruoŧagillii: Eskilstuna kommun) lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas.
Čoahkkebáikkit
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Eskilstuna gielda.
Oksitánagiella
Oksitánagiella gullá románalaš gielaid.
Ufuohttá
Ufuohttá lea guovlu Nordlándda fylkkasuohkanis 27 916 ássiiguin.
Suohkanat
Guovllus leat 6 suohkana:
Vuohčču
Vuohčču lea unna giláš Soađegili gieldda davvioasis. Vuohčču gohčoduvvo Suoma sámeguovllu "poartan". Vuohčču gullá Suoma lágas meroštallojuvvon sámiid ruovttuguvlui, vaikko eará oasit Soađegili gielddas eai dasa gula.
Älmhulta gielda
right|thumb|250px
Älmhulta gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 15 720 (2013).
Čoahkkebáikkit
Älmhulta gielddas leat vihtta čoahkkebáikki. Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Geahča maid
Listu Ruoŧa gielddain
Montsoreau
Montsoreau lea gielda Davvi-Frankriikkas. Gielddas orrot 447 olbmo ja dan viidodat lea 5.19 km².
Harry Houdini
thumb|200px|Harry Houdini Harry Houdini (ovdal. Ehrich Weiss, njukčamánu 24. b. 1874, Budapest – golggotmánu 31. b. 1926) lei geaidi.
Kap Verde
thumb|300px|right|St. Vincent -suolu thumb|300px|right|[[Praia riikkaidgaskasaš girdišillju]]
Gálsa
Gálsa (dárogillii Karlsøy ) lea gielda Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Sápmelaš
Sápmelaš sáhttá mearkkašit:
Kamerun
Kamerun dahjege Kameruna dásseváldi lea riika gaska-Afrihkás. Dan rádjeriikkat leat nuortadavvin Chad, nuortin Gaska-Afrihká dásseváldi, lullin Gabon, Kongo dásseváldi ja Ekvatoriála Guinea ja oarjin Nigeria. Kameruna oaivegávpot lea Yaoundé.
Gáivuotna
Gáivuotna (dárogillii Kåfjord ) lea suohkan Romssa ja Finnmárkku fylkkas. Gáivuotna gullá sámi giellahálddašanguvlui. Suohkanguovddáš ja ráđđeviessu lea Dálošvákkis. Árbevirolaččat leamaš guolásteapmi, eanadoallu ja duodji leamaš dehálaš ealáhusat. Dán áigge lea suohkan oktan stuorámus bargoaddin, vaikko vuođđoealáhusat ain leat dehálaččat.
Kamerun
Gielat
Vuođđolága 1 § 3 mom. mielde Kameruna virggálaš gielat leat fránskkagiella ja eaŋgalsgiella.
Flena gielda
Flena gielda (ruoŧagillii: Flen kommun) lea gielda Davvi-Ruoŧas Södermanlándda leanas.
Čoahkkebáikkit
Vuolde lea listu čoahkkebáikkiin gielddas Flena gielda.
Komorat
thumb|300px|right|Kárta Komoraid sulluin thumb|300px|right|Anjouan-suolu
Kongo dásseváldi
Kongo dásseváldi, Kongo dahje maiddái eahpevirggalaččat Kongo-Brazzaville lea riika gaska-Afrihkás.
Ákšovuonjiehkki
thumb|250px|Ákšovuonjiehkki
Ákšovuonjiehkki lea čohkkajiehkki Davvi-Norggas, sihke Finnmárkku ja Romssa fylkkas. Jiehki viidodat lea 41 km², manin dát lea Skandinávia logádin stuorámus, Norgga ovccádin stuorámus ja Finnmárkku ja Romssa fylkkaid stuorámus jiehkki.
Sotkamo
Sotkamo lea gielda Kainuu eanangottis, Suomas. Sotkamo rádjegielddat leat Kajaani, Kuhmo, Nurmes, Paltamo, Rautavaara, Ristijärvi, Sonkajärvi ja Valtimo.
Gilit
Alasotkamo, Heinämäki, Halmetvaara, Jormaskylä, Juholankylä, Juurikkalahti, Kaitainsalmi, Korholanmäki, Kontinjoki, Laakajärvi, Losovaara, Naapurinvaara, Nuasjärvi, Ontojoki, Paakinmäki, Parkua, Pohjavaara, Riekinranta, Sapsoperä, Saukko, Sipinen, Sipola, Soidinvaara, Sumsa, Suovaara, Tipasoja, Torinkylä, Tuhkakylä, Vuokatti, Ylisotkamo, Ärväänkylä, Maanselkä
Kongo demokráhtalaš dásseváldi
Kongo demokráhtalaš dásseváldi dahjege eahpevirggálaččat Kongo-Kinshasa lea riika Afrihkás. Kongo demokráhtalaš dásseválddi oaivegávpot lea Kinshasa.
Taivalkoski
thumb|left|200px Taivalkoski lea Suoma gielda Davvi-Pohjanmaa eanangottis. Taivalkoski rádjegielddat leat Kuusamo, Posio, Pudasjärvi ja Suomussalmi.
Gilit
Asutusalue, Inkee, Jokijärvi, Jokikylä, Jurmu, Koitila, Kosto, Kurtti, Loukusa, Metsäkylä, Pisto, Polo, Taivalkoski, Tyrävaara, Vaarakylä.
Kaari Utrio
Kaari Marjatta Utrio (riekt. Utrio-Linnilä, jagiid 1965–1973 Virkajärvi; r. suoidnemánu 28. b. 1942 Helsset, Suopma ) lea suopmelaš girječálli gii lea čállán lohkameahttun ollu historjjálaš románaid ja olu diehtogirjjiid historjjá birra. Jagiid 1995–2000 son lei dáiddárprofessor.
Giehtavuotna
Giehtavuotna (dárogillii Kvæfjord ) lea gielda Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Jambol
Jambol lea gávpot Bulgárias.
Olmmošlohku lea 85,966.
Växjö gielda
right|250px|thumb thumb|250px|right|Växjö runageađgi Sm 10 thumb|250px|right|Gransholms gárdin ja báberfabrihkka thumb|250px|right|Åryda boares masuvdna sullii jagi 1900 thumb|250px|right|Lammhulta girku gástalihtti thumb|250px|right|Kalvsvika girku Växjö gielddas
Hárštá
Hárštá (dárogillii Harstad ) lea gielda ja gávpot Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Växjö gielda
Växjö gielda lea gielda Ruoŧas Kronobergga leanas. Gieldda olmmošlohku lea 85 083 (2013).
Hárštá
Gáldut
}
Växjö gielda
Čoahkkebáikkit
Växjö gielddas leat 13 čoahkkebáikki. Uhca oassi Norrhult-Klavreströmas gullá maiddái Växjö gildii, muhto eanaš oassi dás čoahkkebáikkis lea Uppvidinge gielddas.
Portugálagiella
Portugálagiella gullá indoeurohpálaš gielaid.
Växjö gielda
Čoahkkebáikkit
Tabeallas lea čoahkkebáikkiid olmmošlohku juovlamánu 31. 2010.
Liberia
Liberia dahjege Liberia dásseváldi lea riika Afrihkás. Riika oaivegávpot lea Monrovia.
Växjö gielda
Geahča maid
Listu Ruoŧa gielddain
Láhpoluoppal
Láhpoluoppal lea gilli Guovdageainnus Romssa ja Finnmárkku fylkkas. Dan olmmošlohku lea sullii 100. Láhpoluobbalis lea Láhpoluobbala kapealla. Láhpoluobbalis lei skuvla, Láhpoluobbala skuvla, muhto dat heaittihuvvui giđđat jagi 2012.
Ivgu
Ivgu (dárogillii Lyngen ) lea gielda Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Sážža
Sážža lea suolu Romssa fylkkasuohkanis. Sážža lea maid Norgga nubbi stuorimus suolu.
Suomussalmi
Suomussalmi lea Suoma gielda Kainuus. Gielddas orrot 8 750 olbmo. Suomussalmi rádjegielddat leat Taivalkoski, Puolanka, Hyrynsalmi, Kuusamo, Pudasjärvi ja Kuhmo. Nuortan Suomussalmi rádjašuvvá Ruošša.
Gilit
Alajärvi, Ala-Vuokki, Hossa, Jumaliskylä, Juntusranta, Kaljuskylä, Kerälä, Kiannanniemi, Korpela, Korvua, Kuivajärvi, Kurimo, Lomakylä, Myllylahti, Näljänkä, Näätälä, Peranka, Pesiökylä, Pesiönlahti, Piispajärvi, Pisto, Pitämä, Pyhäkylä, Raate, Ruhtinansalmi, Sakara, Selkoskylä, Siikaranta, Suomussalmen kirkonkylä, Tervakangas, Vaaranniva, Vasara, Vuokki, Yli-Vuokki, Ämmänsaari
Eaika
Eaika (Quercus robur) lea lastamuorra.
Ivvárstáđit
Ivvárstáđit (dárogillii Ibestad ) lea gielda Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Lesotho
Lesotho dahjege Lesotho gonagasriika lea riika Afrihkás. Riikka oaivegávpot ja stuorámus gávpot lea Maseru.
Romaniagiella
Romaniagiella (limba română) gullá románalaš gielaide.
Libya
thumb|
Libya stáhta dahje Libya  lea riika Davvi-Afrihkás.
Iinnasuolu
Iinnasuolu vai Idna lea suolu Romssa fylkkasuohkanis. Iinnasuolu lea maid Norgga stuorimus suolu.
Leaŋgáviika
thumb|Leaŋgáviikka ráđđeviessu lea [[Finnsnesas.]]
Tyrnävä
Tyrnävä lea Suoma gielda Davvi-Pohjanmaa eanangottis. Tyrnävä rádjegielddat leat Kempele, Liminka, Muhos ja Oulu.
Leaŋgáviika
Leaŋgáviika lea gielda Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Viestterálas
Viestterálas lea suologuovlu Nordlándda fylkkasuohkanis 30 059 ássiiguin.
Suohkanat
Guovllus leat 5 suohkana:
Šihččajávri
Šihččajávri lea gilli ja jávri Guovdageainnus Finnmárkku fylkkas.
Šihččajávrris lea meteorologalaš mihtidanstašuvdna.
Ávži (gilli)
Ávži (dárogillii Avzi) lea gilli Guovdageainnus Romssa ja Finnmárkku fylkkas.
Madagaskar
Madagaskar dahjege Madagaskara dásseváldi lea riika ja suolu Afrihkás.
Sámi suohkaniid namat (Finnmárku)
Sámi suohkaniid namat Finnmárkkus (fnr 20) guoská namat Finnmárkku fylkkas, main leat sámegielalaš hápmi.
Lodegat
Lodegat lea suohkan Nordlándda fylkkasuohkanis.
Vaala
Vaala (ovdal Säräisniemi) lea gielda Kainuu eanangottis, Suomas. Vaala rádjegielddat leat Kajaani, Liminka, Muhos, Paltamo, Puolanka, Siikalatva ja Utajärvi.
Utajärvi
Utajärvi lea Suoma gielda Davvi-Pohjanmaa eanangottis. Utajärvi rádjegielddat leat Muhos, Oulu, Pudasjärvi, Puolanka ja Vaala.
Gilit
Ahmas, Alakylä, Ala-Naama, Ala-Niska, Autio, Juorkuna, Järvikylä, Kangaskylä, Kemilä, Kivijärvi, Kormunkylä, Marttisjärvi, Murronkylä, Naamankylä, Niska, Ojakylä, Potku, Sanginkylä, Sipolankylä, Sotka, Särkijärvi, Tervolankylä, Utanen, Ylisuvanto, Yli-Utos
Malawi
Malawi dahjege Malawi dásseválddi lea riika Afrihkás. Malawi oaivegávpot lea Lilongwe.
Katalánagiella
Katalánagiella gullá indoeurohpálaš gielaid románalaš suorgái.
Alfabehta
Katalánagiella čállojuvvo latiinnalaš alfabehtain. Alfabehtas leat 26 bustáva.
Kalaallit Nunaata hálddahusguovllut
Kalaallit Nunaat juhkojuvvo njealjje gildii: Kujalleq, Qaasuitsup, Qeqqata ja Sermersooq. Stuorra Davvenuorta-Kalaallit Nunaata Álbmotmeahcci ii gula makkár ge gildii. Dása lassin amerihkálaš girdinšillju Thule Air Base (Pituffik), mii lea enklávan Qaasuitsup-gielddas, ii maiddái ge makkár ge gildii.
Nihkkel
mini Nihkkel lea gávpot Davvi-Ruoššas. Doppe orrot sullii 19 000 olbmo.
Loabák
Loabák (dárogillii Lavangen ) lea gielda Romssa ja Finnmárkku fylkkas. Tennevoll lea suohkana hálddahusguovddáš.
Jagis 2009 golggotmánu 1. beaivve Loabága suohkan searvvai sámegiela hálddašanguvlui.
Kalaallit Nunaata hálddahusguovllut
Qeqqata
Qeqqata, maid Qeqqata Kommunia lea ođđa gielda Kalaallit Nunaata oarjin, mii ásahuvvui ođđajagimánu 1. b. 2009. Gildii gulloba boares gielddat Maniitsoq ja Sisimiut. Gielddas ledje ođđajagimánus 2010 9 677 ássi. Dan hálddahusguovddáš lea Sisimiut.
Sermersooq
Sermersooq, maid Kommuneqarfik Sermersooq lea ođđa gielda Kalaallit Nunaata nuortalullin, mii ásahuvvui ođđajagimánu 1. b. 2009. Gildii gullojit boares gielddat Ammassalik, Ittoqqortoormiit,  Ivittuut, Nuuk ja Paamiut. Gielddas lea Kalaallit Nunaata stuorámus olmmošlohku; ođđajagimánus 2010 doppe ledje 21nbsp;232 ássi. Sermersooqii gullá maid Kalaallit Nunaata oaivegávpot, Nuuk.
Kujalleq
Kujalleq, maid Kommune Kujalleq lea ođđa gielda Kalaallit Nunaata lullin ja dat ásahuvvui ođđajagimánu 1. b. 2009. Gildii gullojit boares gielddat Nanortalik, Narsaq ja Qaqortoq. Gielddas lea Kalaallit Nunaata unnimus olmmošlohku, dasgo ođđajagimánu 2010 das lea beare 7 589 ássi. Gieldda hálddahusguovddáš lea Qaqortoq.
Historjjálaš guovlojuohkin
Ođđajagimánu 1. beaivve 2009 rájes Kalaallit Nunaatas leat golbma leana: Kitaa/Oarje-Ruonáeatnan, Tunu/Nuorta-Ruonáeatnan ja Avannaa/Davvi-Ruonáeatnan. Kitaas ledje 15 gieldda, Tunus guokte ja Avannaas okta. Stuorra Davvenuorta-Kalaallit Nunaata Álbmotmeahcci lei buot golbma leanain, iige diet gula makkárge gildii.
Kitaa (Oarje-Ruonáeatnan)
Lulligielddat: Guovdogielddat: Davvigielddat:
Ladnesuolu
Ladnesuolu lea suolu Álaheajus Finnmárkkus.
Juovlavuotna
Juovlavuotna lea keailu Deanuvuonas, Deanus.
Gieldasuolu
Gieldasuolu lea unna suolu Barentsábis, Davvi-Ruoššas.
Vuolijoki
Vuolijoki lea ovddeš Suoma gielda. Vuolijoki gielda ovttastuvvui Kajaani gávpogii ođđajagimánu 1. 2007.
Njuohttejávri
Njuohttejávri lea stuorra jávri Guoládatnjárggas, Davvi-Ruoššas.
Mauritius
Mauritius dahjege Mauritiusa dásseváldi lea riika Afrihkás.
Mauritánia
Mauritánia dahjege Mauritánia islamlaš dásseváldi lea riika Afrihkás.
Mali
Mali dahjege Mali dásseváldi lea riika Oarje-Afrihkás. Dan rádjeriikkat leat davvin Algeria, nuortin Niger ja lullin Burkina Faso ja Elefántačalánriddu, oarjelullin Guinea ja oarjin Senegal ja Mauritania. Mali oaivegávpot lea Bamako.
Polskkagiella
Polskkagiella gullá indoeurohpálaš gielaid slávalaš gielaid oarjeslávalaš gielaid jovkui.
Lulli-Afrihká
Gielat
Vuođđolága 6 § mielde Lulli-Afrihkás leat 11 virggálaš giela: afrikánsagiella, eaŋgalsgiella, lullindebelegiella, xhosagiella, zulugiella, swazigiella, davvisothogiella, sothogiella, tswanagiella, tsongagiella, vendagiella.
Árbordi
Árbordi lea suohkan Nordlándda fylkkasuohkanis.
Kenia
Kenia (swahila- ja ) dahjege Kenia dásseváldi ( ja ) lea riika nuorta-Afrihkás ekváhtora lahka. Stuorra oassi riikkas lei ovddeš brihttalaš koloniija gitta 1963 British Eastafrica nama vuolde. Kenia riikaráját gusket Tanzaniai lulás, Ugandai oarjás, Lulli-Sudanii oarjedavás, Etiopiai davás, Somaliai nuortadavás ja Indiaábi nuortalulás.
Dehálaš importagálvvut leat olju, ruovdi, plastihkka ja mašiinnat. Dehálaš eksportagálvvut leat gáffe, šattut, deadja ja semeanta. Dat deháleamos gávperiikkat leat USA, Stuorra Britannia, Duiska, Japana ja Uganda.
Kenias gávdnojit ollu iešguđetge eallit, ja lea maiddái erenomáš fiinna luondu, mii lea dagahan ahte ollu turisttat matkkoštit dokko juohke jagi.
Dan oaivegávpot lea Nairobi. Kenias orrot 40 046 566 olbmo.
Vuolleeatnamat
Vuolleeatnamat, Nederlánda dahjege Vuolleeatnamiid gonagasriika (eahpev. Hollánda) (hollánddagillii Koninkrijk der Nederlanden) lea vuođđolágalaš gonagasriika Oarje-Eurohpás, man rádjeriikkat leat Duiska ja Belgia.
Billávuotna
Billávuotna lea keailu Porsáŋgguvuonas, Porsáŋggus.
Mirjam Polkunen
Maire Mirjam Polkunen (njukčamánu 2. b. 1926 Jyväskylä, Suopma – geassemánu 22. b. 2012 Helsset, Suopma ) lei suopmelaš girjjálašvuođadutki, girječálli, jorgaleaddji ja dramaturga.
Álttá sámegiel báikenamat
Dáppe lea Álttá sámegiel báikenamaid listu.
Niger
Niger dahjege Nigera dásseváldi lea riika Afrihkás. Niger oaivegávpot lea Niamey.
Puntland
Puntland lea guovlu Somálias.
Hannele Huovi
Päivi Marja Hannele Huovi (jagi 1973 rájes Eskola; r. njukčamánu 19. b. 1949 Kotka, Suopma) lea suopmelaš girječálli. Huovi válmmaštuvai humanisttalaš diehtagiid kandidáhttan Helssega universitehtas jagi 1973.
Ylivieska
Ylivieska lea Suoma gávpot Davvi-Pohjanmaa eanangottis. Ylivieska rádjegielddat leat Alavieska, Haapavesi, Kalajoki, Nivala, Oulainen, Merijärvi ja Sievi.
Gilit
Alpuminkangas, Hakalahti, Hannunpuhto, Huhtapuhto, Hollihaka, Isokoski, Kaisaniemi, Kangas, Katajaperä, Kantokylä, Keskusta, Kivioja, Koivukallio, Koskipuhto, Kuovila, Järviperä, Lundinkangas, Löytynperä, Niemelänkylä, Niemenranta, Ojakylä, Perkkiönperä, Puuhkala, Pylväs, Pyykangas, Pyörreperä, Raudaskylä, Salmiperä, Savela, Sorvisto, Säily, Teikkoperä, Toivonpuisto, Tuomela, Visuri, Vähäkangas
Namibia
Namibia dahjege Namibia dásseváldi lea riika Afrihkás. Namibia oaivegávpot lea Windhoek.
Marokko
Marokko ( al-maġrib ja Lmeɣrib) dahjege Marokko gonagasriika ( al-Mamlakah al-Maghribiyah ja  Tageldit n Lmaɣrib) lea riika Afrihkás. Dan oaivegávpot lea Rabat.
Aura
Aura lea Suoma gielda Varsinais-Suoma eanangottis. Dan rádjegielddat leat Lieto, Pöytyä, Rusko ja Turku.
Gilit
Auvainen, Hypöinen, Ihava, Järvenoja, Järykselä, Kaerla, Karviainen, Kinnarla, Kuuskoski, Käetty, Lahto, Laukkaniitty, Leikola, Leinikkala, Leppäkoski, Paimala, Pitkäniitty, Prunkkala, Puho, Seppälä, Sikilä, Simola, Viilala
Alavus
Alavus lea Suoma gávpot Lulli-Pohjanmaa eanangottis. Dan rádjegielddat leat Alajärvi, Kuortane, Seinäjoki, Virrat ja Ähtäri.
Gilit
Hakojärvi, Housunkylä, Jokivarsi, Kattelus, Kaukola-Vehkajoki, Kontiainen, Kätkänjoki, Länsipuoli, Niinimaa, Pollari, Salonkylä, Seinäjärvi, Taipale, Timanttimaa, Tohni, Tuuri, Vetämäjärvi, Ylipää
Alajärvi
Alajärvi lea Suoma gávpot Lulli-Pohjanmaa eanangottis. Dan rádjegielddat leat Kuortane, Kyyjärvi, Lappajärvi, Lapua, Perho, Soini ja Vimpeli.
Gilit
Alakylä, Halla-aho, Hoisko, Huosianmaa, Höykkylä, Iiruu, Kaartunen, Karhula, Koivumäki, Kortekylä, Koskenvarsi, Kuolema, Levijoki, Luoma-aho, Myllykangas, Nälkämäki, Paalijärvi, Pekkola, Pihlajakangas, Pynttäri, Saukonkylä, Sissala, Teerineva, Uusikylä, Viinamäki, Ylikylä
Mosambik
Mosambik dahjege Mosambika dásseváldi lea riika Afrihkás. Dan rádjeriikkat leat davvin Tansánia ja Malawi, oarjedavvin Zambia ja oarjin Zimbabwe, Eswatini ja Lulli-Afrihká. Oaivegávpot lea Maputo.
Bretonagiella
Bretonagiella lea kelttalaš giella.
Frida Kahlo
thumb|204px|Frida Kahlo ja Diego Rivera Frida Kahlo de Rivera (suoidnemánu 6. 1907 - suoidnemánu 13. 1954) lei meksikolaš dáiddár.
Sállir
Sállir lea suolu Romssas Romssa fylkkas. Dat lea Norgga viđadin stuorámus suolu. Suolu lea juhkkojuvvon njealji gávpotoassái – Storelva, Kvaløysletta, Slettaelva ja Åsland. Doppe leat goitge máŋga unna giláža, dego Kattfjord, Straumsbukta ja Kvaløyvågen.
Sálliris orrot sullii 12 000 olbmo, ja doppe leat dearvvašvuođastašuvdna, REMA 1000-rámbuvra ja Eurospar-rámbuvra (Kvaløyslettas) ja Rimi-rámbuvra (Storelvas). Kvaløysletta rámbuvrraid oktavuođas lea maid bensinstašuvdna, apotehka ja poasta. Sullos leat maiddái máŋga skuvlla.
Geografiija
Sállir lea riikka 5. stuorámus suolu, ja dan viidodat lea 736,75 km². Sullo alimus várri lea Store Blåmann, 1 044 mehtera meara bajábealde.
Johtolat
Sállir lea ovttastuvvon Romssasullui (Tromsøya) Sandnessundbruain, ja Ránežii (Ringvassøya) Kvalsundtunnelen-tuneallain. Sállira ja Håkøya gaskkas lea maiddái Håkøybrua-šaldi. Sullo oarjjábealde lea Sommarøya, ja dohko manná maid šaldi man namma lea Sommarøybrua. Doppe lea maiddái šaldi viidasit Hillesøyai.
Kroatiagiella
thumb|right|upright=1.25| Kroatiagiel Baška geađgetávval jagi 1100. thumb|right|Kroatiagiel "Knez Novak" jagi 1368.
Vihanti
Vihanti lea Suoma ovddeš gielda Davvi-Pohjanmaa eanangottis. Dat ovddastuvai Raahein 1.1.2013, ja dalle gielddas orui 3 020 olbmo. Vihanti rádjegielddat ledje Haapavesi, Oulainen, Pyhäjoki, Raahe, Siikajoki ja Siikalatva.
Luondu ja kultuvra
Vihanti luondduoidnosat leat eanaš jeaggái eatnamat, muhto gielddas leat maid sátto- ja gárgobuolžžat.
1970-logus Mäntylampi stuorralávdi lei okta eanangotti stuoramus dánsubáikkiin, muhto dálá áigge dat ii leat geavahusas go dušše moadde geardde jagis. Doppe goitge ordnejuvvo jahkásaččat Härkäjuhlat-feasta. Rock-musihkkajoavkku Gobra lea maid eret Vihantis.
Gilit
Alpua, Ilveskorpi, Kuusirati, Lampinsaari, Lumimetsä, Myllyperä–Perukka.
Nigeria
Nigeria dahjege Nigeria lihttodásseváldi lea riika Afrihkás.
Gielat
thumb|250px|right|Nigeria giellaguovllut jagis 1979 Váikko Nigerias hállojuvvojit 519 giela, beare okta dáin gielain lea virggálaš vuođđolága 55 § mielde: eaŋgalsgiella. Seamma paragráfa mielde Nigerias leat 3 riikkagiela: hausagiella, igbogiella ja jorubagiella.
Sállir
Johtolat
Sálliris lea maiddái tunealla nannámii. Ryatunnelen huksejuvvui jagis 2011 ja manná Straumsfjordena vuolde.
Romssa fylkkajohtolaga busset vudjet maiddái Sállirii, ja áibbas šalddi lahka lea Kvaløysletta terminal, sullo stuorámus bussebisananbáiki.
Eurajoki
Eurajoki lea Suoma gávpot Satakunta eanangottis. Dan rádjegielddat leat Eura, Luvia, Nakkila ja Rauma.
Gilit
Auvi, Hankkila, Huhta, Ilavainen, Irjanne, Kainu, Kaukomäki, Kaukonpieli, Kirkonkylä, Koivuniemi, Kuivalahti, Köykkä, Lapijoki, Lavila, Linnamaa, Lutta, Mullila, Pappila, Pihlaus, Rikantila, Saari, Sydänmaa, Tahkoniemi, Taipale, Tarvola, Vaimala, Vuojoki ja Väkkärä.
Halsua
Halsua lea Suoma gielda Gaska-Pohjanmaa eanangottis. Dan rádjegielddat leat Kaustinen, Kokkola, Lestijärvi, Perho ja Veteli.
Gilit
Hietalahti, Kalliokoski, Kanala, Kannisto, Karhukorpi, Kirkonkylä, Lepistö, Liedes, Majasaari, Marjusaari, Meriläinen, Niemi, Tofferi, Ylikylä
Eura
Eura lea Suoma gielda Satakunta eanangottis. Dan rádjegielddat leat Eurajoki, Harjavalta, Kokemäki, Köyliö, Laitila, Mynämäki, Nakkila, Pöytyä, Rauma ja Säkylä.
Gilit
Eura, Kauttua, Hinnerjoki, Honkilahti, Auvainen, Haveri, Isovahe, Komoinen, Korpi, Lähteenoja, Lellainen, Löyttylä, Mannila, Mestilä, Mikkola, Naarjoki, Sorkkinen, Soupas, Turajärvi, Vaaljoki ja Vähävahe.
German Titov
German Stepanovič Titov (, čakčamánu 11. b. 1935 – čakčamánu 20. b. 2000) lei sovjehtalaš kosmonávta ja njealját olmmoš gomuvuođas. Titov lei eret Verhneje Žilinos, Altais ja váccii Stalingrada soalddáhiid girdinskuvllas. Maŋŋá go son válbmanii soahtegirdin, son válljejuvvui kosmonávtaprográmmii jagis 1960 ja Vostok 2 -ávusgirdimii, mii vulggii gomuvuhtii borgemánus 1962.
Evijärvi
Gilit
Evijärvi, Haapajärvenkylä, Ina (Ena), Jokikylä, Kerttuankylä, Kivijärvenkylä, Lahdenkylä, Sydänmaa, Särkikylä
Katri Lipson
Katri Lipson (s. 1965 Helsset, Suopma) lea suopmelaš doavttir ja girječálli.
Lipsona álgoromána Kosmonautti oaččui jagi 2008 Helsingin Sanomat -áviissa girjjálašvuođabálkkašumi. Girji lei evttohusan maiddái jagi 2008 Finlandia-bálkkašumi gilvvus. Borgemánus 2012 Lipsona nuppi romána Jäätelökauppias almmustuvai. Lipson oaččui dán girjjis jagi 2013 Eurohpá uniovnna girjjálašvuođabálkkašumi. Girji lea jorgaluvvon eaŋgals-, čeahka-, dánskka- ja ungáragillii. Njukčamánu 2016 Lipsona goalmmát romána Detroit almmustuvai.
Lipson studerii dálkkasdiehtaga Uppsala universitehtas Ruoŧas ja válmmaštuvai doppe jagi 1993. Son lea barggan doavttirin Ruoŧas, Afrihkás ja Suomas. Lipson orru ovttas bearrašiinnis Vantaas.
Seychellat
Seychellsullot dahjege Seychellat lea riika Afrihkás.
Omega Divohat
Omega Divohat (, oaniduvvon “OV”, lullisámegilli: Omega Vierhkiesijjie), álggahuvvui 1971:is Omega searvvis. Divohat addá searvvi miellahtuide vejolašvuođa bargat elektronihkkaprošeavttaiguin ja eará hommáiguin. Odne, 2019:is, lea divohat gártan iežas searvin mii ovttasbargá Omega servviin sosiála ja historjjálaš áššiiguin. OV lea dábálaččat rabás eanaš oasi beaivvis ja eahkedis maiddái, earret árra iđida. Divohat lea gealláris EL-viesus NTNU:as Troandimis. Divohaga čujuhus lea: O.S.Bragstads plass 2G, Troandin.
Omega Divohaga lanjat
Omega Divohat lea juhkkojuvvon guhtta latnjaide.
Gaelagiella
Gaelagiella lea kelttalaš giella.
Omega Divohat
Omega Divohaga lanjat
Norgga lágat aistton galggá galbat Omega Divohagas leakit lullisámegilli.
Iešguđelagan ámmáhat ja ovddasvástádussuorggit
Omega Divohagas leat eará joavkkut main leat eará doaimmahat. Dát joavkkut leat (2019) Teslalávdegoddi, Latnjalávdegoddi, Buolleviidnalávdegoddi, Várralávdegoddi,  ja máilmmiávuslavdegoddi. Dáin joavkkuiguin eai leat nu olu ovddasvástádusat divohagas muhto barget muhtinlágan prošeavttaiguin. mini
Neavvut ja bargobiergasat divohagas
Omega Divohagas leat máŋga iešguđelagan neavvut ja mihtadanreaiddut. Dát leat buvttadeapmái elektronihkas ja eará prošeavttat.
Dološáigi
Dološáigge lei Omega Divohat unna joavku Omega studeanttaide geain lei beruštupmi hommát elektronihka proševttaiguin. Omega Divohaga olbmot liikojedje hukset čáffadatneavvut, moivet ja dikšut dihtorat ja eará elektronihkkat. Gii nu ledje dávjá Omega Divohagas vai oahpat geavtalaš elektronihkkat birra. Omega Divohaga olbmot hommájedje maŋgga soma proševttaiguin dalle nugo dál.
Geavatlaš spivkkat
Omega Divohat lea čađahan olu spivvkat maŋŋel álggu rájes.
2004:is gii nu Omega Divohagalaččat fuobmáidet ahte guokte hilduid valduviesus leidde rabas. Šattai bidjan guokte gieddestáluid doppe man čuččodeigga unnie aigge.
2017:is Omega Divohaga olbmot gárvvohedje oakta lokomotiiva, Bjørkelangen, nie ahte lokomotiiva šattai nugo Doammatoga. Maŋŋil Omega Divohat suoládii ovddasvástádus lokomotiivaiin Google Maps:s. Vel sáhtát oaidnit gova Doammatoga-lokomotiiva neahttasiiddus.
Sierra Leone
Sierra Leone dahjege Sierra Leone dásseváldi lea riika Afrihkás.
Omega Divohat
Huksetkursa
Huksetkursa lea juohke jahki árrat čakčamánnu ovddal Sanctus Omega Vieljjavuohđa vuolggaávvudeamit. Omega Divohaga olbmot oahpaheimmet geavatlaš elektronihkka birra. oahppit ledje dábálaččat vuosttaš luohkás. Sii ohppet movt ráhkadit (dahjege hukset) ovttageardánis čáffadatneavvu. Maŋŋel huksetkursa lea husketkursafeasta Omega Divohaga stivrrain.
AVR-kursa
AVR-kursa lea juohke jahki ođđajahkemánnu ja beassážat gaskkas. Guolbma beivviide Omega Divohaga olbmot ja Microchipa olbmot oahpaheimmet dihtorprográmmagálvu AVR-boaluide birra.
Meašttirgoahkka
Meašttirgoahkka lea oalle ođđa doallu Omega Divohagain (2020:is). Gilvohallan válddahallá makkar joavkku lea buoremus ráhkadit biebmu Omega Divohagas, divohaga neavvuiguin ja álgoávdnasiiguin Omega Divohaga eret. Vuoitit ledjen árvvoštallan huotkáivuođain, máisttuiin, ja álgoávnnasmearrideami. Joavkkuin leat guokte beaivit ráhkadit biebmu, man lea dábálaččat guolbma iešguđetlagan biepmuid.
Nordic-kursa
Nordic-kursa lea nugo AVR-kursa, muhto Nordic Semiconductor lea ovttasbarguguoibmi, eai Microchip. Maidaid Nordic-kursa lea vehaš nuppelágan nammii guovdilastin. Nordic-kursa lea boarrásat studeanttain.
Juovllatbeavdi
Omega Divohaga juovllatbeavdi lea nugo eará juovllatbeavddiid, muhto gal moadde erenoamáš árbevieruid.
Robotasoahti
Robotasoahti lea eará gilvohallan Omega Divohagas. Juohke joavku hukset veaha robota go galgá cuvket eará joavkku robotat ja veađut erenomáš geidnosis.
Gáffemašiidna
Omega Divohaga Gáffemašiidnaprošeavtta válddahallá mašiidna man ráhkada gáffe gohppui buolvaris automáhtalaš.
Kersti Bergroth
Kersti Solveig Bergroth (ođđajagimánu 24. b. 1886 Vyborg, Ruošša keaisárriika – ođđajagimánu 24. b. 1975 Helsset, Suopma) lei suopmelaš girječálli gii lea dovddus gárjilsuopmanii čállojuvvon teáhterbihtáin Anu ja Mikko ja Kuparsaare Antti. Su karriera girječállin lei eahpedábálaš guhkki dahjege badjel 60 jagi.
Biografiija
Bergrotha áhčči lei rektor Adiel Bergroth ja eatni Lydia Petterson. Su oappát Eva Hirn ja Anna Inkeri Relander leigga maiddái girječállit. Bergroth válmmaštuvai jagi 1904 ja filosofiija kandidáhttan jagi 1910. Jagiid 1924–1934 son barggai Uusi Suomi vahkubláđi doaimmaheaddjin. Jagiid 1927–1930 son doaimmahii čálalaš áigečállaga Sininen kirja ja jagiid 1934–1938 Päiväkirjaa.
1950-logus Bergroth fárrii Itáliai Romai.
Bergroth oaččui Pro Finlandia -bálkkašumi jagi 1950.
Bergroth oaččui Pro Finlandia -bálkkašumi jagi 1950. Su máilmmioaidnu lei antroposofalaš ja son doaimmai maiddái Suoma antroposofalaš lihtu sátnejođiheaddjin.
Jagi 1920 rádjái Bergroth čálii ruoŧagillii ja gulai dalle Dagdrivare-girječállijovkui. suomagillii Bergroth čálii teáhterbihtáid Anu ja Mikko (1932) ja Kuparsaare Antti (1956).
Somália
Somália dahje Somalia dahjege Somália lihttodásseváldi dahje Somalia lihttodásseváldi lea riika Afrihkás. Somália oaivegávpot lea Mogadishu.
Iirragiella
Iirragiella lea kelttalaš giella.
Hankasalmi
Hankasalmi lea Suoma gielda Gaska-Suoma eanangottis. Dan rádjegielddat leat Kangasniemi, Konnevesi, Laukaa, Pieksämäki, Rautalampi ja Toivakka.
Gilit
Armisvesi, Asema, Kallioaho, Kankainen, Kirkonkylä, Kärkkäälä, Murtoinen, Niemisjärvi, Ristimäki, Sauvamäki, Säkinmäki, Venekoski
Mynydd Parys
Mynydd Parys lea 147 mehtera allat várri Kymraeatnamis Ynys Môna sullos. 1700-logu loahpageahčen vári ala vuođđuduvvui veaikeruvke, guhte šattai fargga máilmmi stuorimussan ja veaiki fievrreduvvui Amlwcha hápmana bokte miehtá máilmmi. Ruvkedoaibma nogai jagis 1917. Vári alde leat gávdnon maiddái mearkkat veaikki goaivumis juo bronsaáiggis 2000 jagi ovdal Kristusa.
Virpi Hämeen-Anttila
Virpi Helena Hämeen-Anttila (nieidanamma Määttä; golggotmánu 15. b. 1958 Espoo, Suopma) lea suopmelaš dutki, jorgaleaddji, govvejeaddji ja girječálli.
Biografiija
Hämeen-Anttila válmmaštuvai Davvi-Tapiola oktasašskuvllas jagi 1977 ja humanisttalaš diehtagiid kandidáhttan Helssega universitehtas jagi 1987. Jagi 1987 rájes son lea oahpahan Helssega universitehtas sanskritagiela ja Intia girjjálašvuođa, historjjá, filosofiija ja kulturhistorjjá. Hämeen-Anttila válmmaštuvai filosofiija magisttarin Helssega universitehtas jagi 1996 ja lea bargan nákkosgirjji dološ intialaš muitalangirjjálašvuođa teoriija birra. Sanskritagillii lassin son lea jorgalan máŋggas eará intialaš gielain nugo bengal- ja hindigielas. Son lea jorgalan maiddái eaŋgals- ja fránskkagielas.
Jagi 2002 Hämeen-Anttila oaččui ovttas isidiinnis Jaakko Hämeen-Anttilain Eino Leino -bálkkašumi jorgalanbarggus ja máŋggakultuvrralaš girjjálašvuođgova ovddideamis. Jagi 2004 Tieteentekijöiden liitto nammadii Hämeen-Anttila jagi akademihkkárin. Jagi 2008 son oaččui ovttas isidiinnis Jaakko Hämeen-Anttilain Vantaa kulturbálkkašumi.
Markus Falk
Markus Falk lea pseudoniibma Virpi ja Jaakko Hämeen-Anttila-guktui. Dan namain soai čálliba trillergirjjiid
Sudan
Sudan dahjege Sudana dásseváldi lea riika Afrihkás. Dan oaivegávpot lea Khartoum.
Šáhkkabreahtta
thumb|250px|right|Šáhkkabreahtta
Šáhkkabreahtta dahje šáhkkalávdi lea ruvttobreahtta, mii geavahuvvo šáhkas ja eará spealuin ja man nala speallanboalut biddjojuvvojit. Breahtta sáhttá leat ráhkaduvvon earret eará plastihkas, muoras, kartoŋggas dahje elfenčalámis.
Seammasullasaš speallanlávdi geavahuvvo maiddái dámmaspealus.
Carl Jaenisch
Carl (Karl) Ferdinand von Jaenisch (cuoŋománu 11. b 1813 Vyborg, Ruošša keaisárriika – njukčamánu 7. b. 1872 St. Petersburg, Ruošša keaisárriika) lei suopmelaš-ruošša šáhkkaspealli ja -teoretihkkár.
Jaenisch studerii Moskvas ja St. Petersburgas. Jagi 1837 almmustuvai su vuosttaš šáhkkadutkan, Découvertes sur le Cavalier aux échecs. Jagi 1840 son heittii barggus Ruošša soahteveagas mas barggai majuvran go háliidii oamastit iežas šáhkkii. Son vuojui sáhka teorehtalaš rahpanprinsihpaid ovddideapmái ja almmustahtii jagiid 1842 (1. oassi) ja 1843 (2. oassi) girjji Analyse Nouvelle des Ouvertures du Jeu des Échec. Girjjis šattai klassihkar mii ovttas Bilguera Handbuch-girjjiin adnojuvvo dáláš rahpanteoriija álgogirjjiin.
Jaenisch analyserii ja ovddidii earret eará ng. ruošša spealu ovttas Aleksandr Petrovain ja maiddái Jaenischa gambihta espánjalaš spellui. Jaenisch almmustahtii rahpanteorehtalaš dutkamiid iešguđet riikkaid šáhkkabláđiin olles eallimis čađa.
São Tomé ja Príncipe
São Tomé ja Príncipe dahjege São Tomé ja Príncipe demokráhtalaš dásseváldi lea suoloriika Afrihkás.
Harjavalta
Harjavalta lea Suoma gávpot Satakunta eanangottis. Dan rádjegielddat leat Eura, Kokemäki, Nakkila ja Ulvila.
Kornagiella
Kornagiella lea kelttalaš giella.
Guovlu
Kornagiella hállojuvvo Kernowis Stuorra-Británnia sullo máttaoarjjimus oasis.
Swazieana
thumb|right|Swazieana dahjege Eswatini
Swazieana dahjege eSwatini (swazigillii: eSwatini), virggálaččat Swazieatnama gonagasriika dahjege eSwatini gonagasriika (swazigillii: Umbuso weSwatini) lea unna riikkaš lulli-Afrihkás. Riikkas leat guokte oaivegávpoga: Mbabane (hálddahuslaš) ja Lobamba (gonagaslaš).
Rwanda
Rwanda dahjege Rwanda dásseváldi lea riika Afrihkás. Dan rádjeriikkat leat davvin Uganda, nuortin Tanzánia, lullin Burundi ja oarjin Kongo demokráhtalaš dásseváldi. Rwanda oaivegávpot lea Kigali.
Gielat
Vuođđolága 8 § mielde Rwanda virggálaš gielat leat kinyarwandagiella, eaŋgalsgiella ja fránskkagiella. Dasa lassin kinyarwandagiella lea vuođđolága mielde riikkagiella. Jagis 2017 swahilagiella dohkkejuvvui virggálaš giellan. Swahilagiela dohkkeheami maŋŋel giella-aktivisttat sihtet, ahte maiddái Rwanda seavagiella lasihuvvošii vuođđoláhkii virggálaš giellan.
Álbmotgoddin
Rwanda álbmotgoddin lea jagis 1994 Rwandas dáhpáhuvvan joavkogoddin, mas máŋggat ekstremahutujoavkkut, earet eará Interahamwe (dahje Interhamwe), godde čuođi beaivve áigge sullii 800 000 tutsi ja mášolaš hutu.
Ca Mau girdišillju
240px|thumb|right|Ca Mau girdišillju Ca Mau girdišillju lea unna girdišiljuš, Cà Maus, Vietnamas.
Jeaggemuorji
Jeaggemuorji dahje jeaggelottemuorji vai giegajokŋa (Vaccinium oxycoccos)
Kinnula
Kinnula lea Suoma gielda Gaska-Suoma eanangottis. Dan rádjegielddat leat Kivijärvi, Lestijärvi, Perho, Pihtipudas, Reisjärvi ja Viitasaari.
Lestijärvi
Lestijärvi lea Suoma gielda Gaska-Pohjanmaa eanangottis. Dan rádjegielddat leat Halsua, Kinnula, Kokkola, Perho, Reisjärvi, Sievi ja Toholampi.
Kinnula
Gilit
Hakkaraniemi, Hiilinki, Jääjoki, Kangaskylä, Kirkonkylä, Markokylä, Matkusjoki, Muhola, Myllykylä, Niemenkylä, Rantakylä, Saarenkylä, Silkkiperä, Urpila
Lestijärvi
Gilit
Kirkonkylä, Kiiskilä/Niemi, Mattila, Syri, Tikka, Yli-Lesti, Änäkkälä
Isláma
Isláma lea máilmmi nubbin stuorámus osku. Isláma oskui gullevaš olbmo gohčodit namain «muslima». Máilmmis leat badjel miljárda muslima ja isláma lea okta máilmmi johtilepmosit šaddi oskkuin. Isláma lea sihke osku ja eallinvuohki. Dat oaivvilda ahte osku gullá muslimaid beaivválaš eallimii, sii rohkadallet vihtta geardde beaivvis ja ellet muđuige sin bassi girjjiid rávvagiid mielde.
«Isláma» oaivvilda Ipmilii vuolláneami. Islámas lea dušše okta ipmil. Arábiagillii ipmil lea «Allah». Dat sátni adno dávjá go lea sáhka muslimaid ipmila birra.
Isláma álggii jagis 610 go muitaluvvo ahte Muhammed nammasaš profehta lusa bođii eŋgel. Dan maŋŋá Muhammad oinnii eanet eŋgeliid. Isláma deháleamos bassi girjjit leat Korána ja Hadith. Korána muitala Muhammeda lusa boahtán eŋgeliid muitalusaid birra. Koránas leat 114 kapihttala. Hadith fas lea girji Muhammeda eallima ja eallinvugiid birra. Dat muitala maid son lea dadjan, oahpahan ja dahkan.
Isláma lea almmolaš osku Saudi-Arábias, Iranis, Irakis, Pakistanis, Indonesias, Indias, Bangladeshis, Egyptas, Durkkas, Kuwaitis, Qataris, Nigerias, Afghanistanis, Bahrainis, Ovttastuvvan Arábaemiráhtain, Jordánias, Syrias, Libyas, Somálias, Omanis, Jemenis, Algerias, Tunisias, Israelis, Marokkos, Sudanis ja Oarje-Saháras.
Vuoiŋŋalaš geatnegašvuođat
Isláma oskkus leat vihtta geatnegašvuođa dahjege čuoldda.
Allabasit
Bearjadat lea muslimaide čoahkkananbeaivi («Yawm al-Jum'a»). Dalle juohke muslimadievdu ferte oassálastit oktasaš rohkosii, nissoniidda dat lea eaktodáhtolaš. Das lea dehálaš oskkolaš ja sosiálalaš mearkkašupmi muslimaide. Bearjadaga rohkadallat álo moskéas, jus dat lea vejolaš. Rohkosa jođiheaddji gohčoduvvo namain «imam». Son doallá ovdal rohkosa sártni («khutba»). Sártni áigge ii oktage oaččo hállat dahje bargat maidige eará go guldalit. Sártni fáddán leat áigeguovdilis áššit, korána oahpahusat, muslimaid problemat, dahje oskkoldaga njuolggadusaid čilgen.
«Id al-Fitr» lea fásttu heaitinfeasta.
«Id al-Adha» lea fas oaffarfeasta, man doallat bassivádjolusmátkki maŋŋá. Oaffarfeastta doallat dan muitun go profehta Ibrahim (Abraham) geahččaladdui ja su sihte goddit iežas gándda.
Tuy Hoa girdišillju
240px|thumb|right|Tuy Hoa girdišillju kárttas
Tuy Hoa girdišillju (, ovd. Dong Tac girdišillju lea girdišillju Tuy Hoas Vietnamas.
Phu Cat girdišillju
240px|thumb|right|Phu Cat girdišilju ođđa terminála 240px|thumb|right|Phu Cat girdišilju terminála 1
Phu Cat girdišillju lea girdišillju, Quy Nhonas, Vietnamas.
Uganda
Uganda dahje Ugánda dahjege Uganda dásseváldi dahje Ugánda dásseváldi lea riika Afrihkás.
Saarijärvi
Saarijärvi lea Suoma gávpot Gaska-Suoma eanangottis. Dan rádjegielddat leat Kannonkoski, Karstula, Multia, Soini, Uurainen, Ähtäri ja Äänekoski.
Tunisia
Tunisia ( Tūnis, ) dahjege Tunisia dásseváldi ( Al-Ǧamhūriyyat at-Tūnisiyyah) lea riika Afrihkás. Dan rádjeriikkat leat oarjin ja oarjelullin Algeria ja nuortalullin Libya.
Saarijärvi
Gilit
Linna, Hännilä, Kolkanlahti, Kalmari, Konttimäki, Kuoppala, Tarvaala, Rahkola, Lannevesi, Mahlu, Leuhu, Pajupuro, Kekkilä, Häkkilä, Lehtola, Koskenkylä, Muittari, Kohmu, Heinäpohja, Peltokylä
Tunisia
Gielat
Vaikko vuođđolága 3 § mielde Tunisia virggálaš giella lea arábagiella, fránskkagiella geavahuvvo dábálaččat.
Árja
Árja lea sámi politihkalaš bellodat Norgga beale Sámis. Bellodat álgáhuvvui 2008:s ja vuosttaš jođiheaddji lei Láilá Susanne Vars. Árja ceggii listtu buot válgabirriin Sámediggeválggas 2017, ja lea okta áirras Sámedikkis. Dálá (2019) jođiheaddji lea Trond Einar Karlsen.
Merikarvia
Merikarvia lea Suoma gielda Satakunta eanangottis. Dan rádjegielddat leat Isojoki, Kristiinankaupunki, Pomarkku, Pori ja Siikainen.
Afganistan
Afganistan dahjege Afganistana islamlaš dásseváldi lea riika Ásias. Dan rádjeriikkat leat Pakistan, Iran, Turkmenistan, Usbekistan, Tažikistan ja Kiinná.
Ceuta
Ceuta lea Espánnjai gullevaš autonomalaš gávpot.