cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kernow
Kernow (kornagillii) dahjege Cornwall (eŋgelasgillii) lea eana Stuorra-Británnia sullo máttaoarjimus oasis. Hálddahuslaččat dat lea dán beaivve Englándda leatna, muhto kultuvrralaččat dat earrána Englánddas dan kelttalaš historjjá dihte.
Bas-Rhin
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Bas-Rhin lea departemeanta Frankriikkas.
Aude
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Aude lea departemeanta Frankriikkas.
Matti Aikio
Matti Aikio, dahje Mathis Isaksen, (, riegádan geassemánu 18. beaivvi 1872:s Kárášjogas, Norggas , jámii suoidnemánu 25. beaivvi 1929:s, Kárášjogas, Norggas ), lei sápmelaš girječálli, journalista ja dáiddár. Son lei vuosttaš sámi girječálli Norggas.
Matti Aikio riegádii oahpaheaddji bárdnin. Son logai pedagogihka Troandimis, ja barggai oahpaheaddjin gaskkal 1896 ja 1906 Finnmárkkus ja Lulli-Norggas.
Aikio oahpai dárogiela easkka 1890:s 18-jahkásažžan. Románaid ja drámaid son čálii dárogillii. Son čilgii hui vuđolažžat dan garra árgabeaivvi mii gulai sámi minoritehtii, ja dan maid sii barge iežaset identitehta ja iešdovddu ovddidit. 1921 rájes lei Aikio stádastipendiahtta.
Bouches-du-Rhône
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Bouches-du-Rhône lea departemeanta Frankriikkas.
Kalmukia
350px|thumb|right| Kalmukia lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Hamborg
Hamborg (duiskkagillii Hamburg) lea gávpot ja oassestáhta Duiskkas.
Valais (kantona)
Valais lea Šveicca kantona. Dan olmmošlohku lea 3 212 ja dan viidodat lea 5 224 km². Kantona lea juhkkojuvvon 143 gildii ja dan hálddahusguovddáš lea Sion.
Ringsted
200px|thumb|left|
Ringsted lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
John Gustavsen
John Gustav Gustavsen (riegádan 29. beaivvi miessemánus 1943:s Porsáŋggus ) lea sámi girječálli ja journalistta gii almmuha sihke sámegillii ja dárogillii. Son bajásšattai Nordkáhpas, ja orru Romssas.
IPhone 4
iPhone 4 lea iPhone-jovkui gullevaš mobiltelefovdna, man Apple lea ráhkadan. Dat almmuhuvvui geassemánu 7. beaivvi 2010. iPhone 4S:iin sáhttá ee. riŋget, speallat, govvet, filbmet ja surfet interneahtas. iPhone 4:s lea ee. liigemikrofona, mii ii leat leamaš ovdal.
Ođđa málle šattai almmolaš diehtun ovdal go telefovdna almmuhuvvui, danne go okta Apple bargi lei vajálduhtan telefovnna prototiippa muhtin bárai. Neahttapublikašuvdna Gizmodo osttii telefovnna máŋga vahku maŋŋel dáhpáhusa dan olbmás, gii lei váldán telefovnna báras, go ii lean gávdnan olbmo gii eaiggádii dan. Son lei geahččalan váldit oktavuođa eaiggádiin, gean nama lei gávdnan, muhto ii lean lihkosmuvvan. Olmmái lei dan maŋŋel geahččalan addit telefovnna ruovttoluotta Applei, muhto sii eai lean jáhkkán sus leat iPhone 4 prototiippa. Maŋŋel go Gizmodo lei šaddan sihkkar dan birra ahte sis lea albma iPhone 4, de riŋge sii dan olbmái, gii lei láhppán dan. Su bokte sii ožžo e-poastta Apples. Gizmodo hálidii dan maŋŋel lobi oažžut telefovnna, muhto loahpaloahpas telefovdna ii báhcán sidjiide. Ášši birra álggahuvvui maid politiijadutkan.
Nedre Eiker
Nedre Eiker lea gielda Buskeruda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 23 648 ja viidodat lea 122 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Mjøndalen. Nedre Eiker rádjegielddat leat.
Hessen
Hessen lea oassestáhta Duiskkas.
Lulli-Likčá
Lulli-Likčá lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 675 mehtera.
Haiti arrondissemeanttat
right|thumb|Haiti arrondissemeanttat Haiti lea juhkkojuvvon 42 arrondissementii (arrondissements).
Isla del Coco
right|thumb|Isla del Coco Isla del Coco lea suolu Costa Ricas. Dan viidodat lea 23,85 km².
The Doors
350px|thumb|right|The Doors jagi 1966
The Doors lei amerihkálaš rockjoavku.
Prawet
Prawet lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 134,189 ássi, ja dan viidodat lea 52.49 km².
Åse Kathrin Vuolab
Åse Kathrin Vuolab (riegádan juovlamánu 18. beaivvi 1987:s) lea sámi giehtačálusčálli. Son lea lohkame Norgga filbmaskuvllas (Den norske filmskolen). Vuolabas lea duogáš radioverdden ja TV-prográmmajođiheaddjin NRK nuoraidprográmmas Ízü áigodagas 2007-2009, ja son lea ráhkadan guoimmuhanráiddu Gussalihkku, dárogillii (K)ulykke. Vuolab ja su prográmmajođiheaddji-mielbargi Ellen Oddveig Hætta neaktiba ieža maid dan ráiddus. Ízü-TV lea guoimmuhanprográmma nuoraide, mii vuosttažettiin lea ráhkaduvvon sámiide sámiin, muhto mii goitge galgá sáhttit guoimmuhit earáid maid.
Gárjila dásseváldi
350px|thumb|right| Gárjil lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Helvetiafjellet
Helvetiafjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 1 079 mehtera.
Charente
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Charente lea departemeanta Frankriikkas.
Roskilde
200px|thumb|left|
Roskilde lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Chinwe Okoro
Chinwe Okoro (r. geassemánu 20. b. 1989) lea nigerialaš kuvllasuhppejeaddji ja skierrobálkesteaddji. Son lea vuoitán bođuvaláštallama afrihkámeašttirgilvvuin nissoniid skierrobálkesteami jagiid 2012 ja 2014 ja maiddái nissoniid kuvllasuhppema jagi 2012.
Arenaljávri
right|thumb|Arenala jávri Arenala jávri (spánskagillii: Lago Arenal) lea stuorámus jávri Costa Ricas. Dan viidodat lea 85 km².
Marianne Aasen
Marianne Aasen (riegádan guovvamánu 21. b. 1967 Bergenis) lea Norgga politihkkár Bargiidbellodagas. Son lea leamaš Akershusa ovddasteaddji Stuorradikkis jagi 2005 stuorradiggeválggaid rájes. 2005:s son válljejuvvui Stuorradiggái Akershusas ja válljejuvvui ođđasit jagiid 2009 ja 2013. Son orru Askeris.
Ingeborgfjellet
Ingeborgfjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 620 mehtera.
Slagelse
Slagelse lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Njárgavárri
Njárgavárri lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 716 mehtera.
Charente-Maritime
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Charente-Maritime lea departemeanta Frankriikkas.
Komi dásseváldi
350px|thumb|right| Komi lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Ádjetjohka
Ádjetjohka lea giláš Gálaniitoluotta guoras Guovdageainnus sullii 10 kilomehtera lulás márkanis.
Álbmotealáhatlágádus
Historjá
thumb|300px|right|ÁEL:a doaimmahat [[Helsset|Helssegis jagi 1941 (Govva: Otso Pietinen) ]] ÁEL álggahii barggus juovlamánu 16. b. 1937 ealáhatlágádussan. Álgoáigodaga maŋŋá ÁEL doaibma lea ođasmuvvan, viidon ja šaddan máŋggabealageabbon.
Mecklenburg-Vorpommern
Mecklenburg-Vorpommern lea oassestáhta Duiskkas.
Sanna Marin
Sanna Mirella Marin (r. skábmamánu 16. beaivve 1985) lea suopmelaš politihkkár ja Suoma oaiveministtar juovlamánu 10. b. 2019 rájes.
Álbmotealáhatlágádus
Historjá
Vuosttaš ođastus lei jagi 1963 mearriduvvon buohcanoadjoláhka mii bođii fápmui čakčamánu 1. b. 1964. Lága vuođul Suomas orru olbmuin juohkehaš beasai dalle oaju ollái masa gullet buohccedikšunbuhtadusat ja bargoboahtooadju. Buohccedikšunbuhtadusat buhttet ee. doaktára bálkkáid, dutkamuša, divššu ja dálkasiid. Bargoboahtoodjui fas gullet buohcanbeaiveruhta, etniidruhta, áhčiidruhta ja vánhemiidruhta. Dat buhttet bargodietnasiid massimiid maid dagahit dávda, buohcuvuohta, áhpehisvuohta dahje riegádahttin.
Buohcanoadjolága buhtadusat leat goittotge dievasmahtit. Dat dárkkuha ahte juos oadjuduvvon olbmos lea lága mielde vuoigatvuohta buhtadussii eará bokte, son ferte vuos ohcat buhtadusa dan bokte ja easkka das maŋŋá buohcanoadjolága buhtadusaid. Dakkárat leat ovdamearkka dihte johtolatdáhkádus mii buhtte bárttis dáhpáhuvvan olmmošvahágiid, bárteoadjoláhka mii buhtte vigi dagahan goluid ja bargodietnasiid massimiid go vihkáduvvan lea dáhpáhuvvan barggus ja vahátbuhtadusláhka mii buhtte vigi dahje vigis dagahan ekonomalaš táhpaid maid nubbi olmmoš lea buktán dáhtul dahje dáhtokeahttá. Juos goittotge dakkárat eai govčča olles supmi, de sáhttá oažžut buohcanoadjolágas mearriduvvon buhtadusaid daid erohusas.
Doaimmahagat, bálvalanbáikkit ja eará lágádusat
thumb|300px|right|Sámekulturguovddáš Sajosis lea Virtu-bálvalanbáiki. (Govva: Kimberli Mäkäräinen) thumb|300px|right|Veajuiduhttinguovddáš Petrea [[Turkus jagi 2008 (Govva: ©Samuli Lintula CC-BY-SA 3.0) ]] Vaikko ÁEL:s leat doaimmahagat miehtá Suoma, eatnasat guovddášhálddahusa bargiin barget Helssegis. Lappis ÁEL:s leat dušše moadde doaimmahagat. Dan dihte ÁEL mearridii váldit atnui golggotmánu 2. b. 2017 miehtá Lappi ng. Virtu-bálvalanbáikkiid. Bálvalanbáikki dihtora bokte sáhttá ovdamearkka dihte dikšut iežas áššiid ÁEL áššehasbálvaleddjiin sámegillii. Virtu-bálvalanbáikkit gávdnojit ee. Eanodagas Heahtás, Gárasavvonis ja Gilbbesjávrris, Anáris Sajosis ja Avvilis, Ohcejogas, Durdnosis, Soađegilis ja máŋgga eará gielddas Lappis. Juos ii besse bálvalanbáikái, ÁEL fállá gáiddusbálvalusa maiddái ruovttus juos lea ieža Android-mátketelefovdna, dihtor dahje tableahtta mas leat mikrofovdna, skájan/belljosat, videokámera, Google Chrome ‑fierpmádatlogan ja johtil neahttaoktavuohta. Gáiddusbálvalusa videooktavuođa ja sámegiel telefonbálvalusa sáhttá geavahit dušše guokte diimmu áigge guokte beaivvi vahkkui. Eará áigge lea maiddái vejolaš riŋget telefonbálvalussii, muhto dalle ferte suomastit dahje ruoŧastit. Juos háliida sámástit sámegiel bálvalanáigge olggobealde, de ferte fitnat doaimmahagas.
Jagiid 1972–2006 ÁEL:s lei Turkus iežas veajuiduhttinlágádus mii buvttadii veajuiduhttinbálvalusaid. Jagi 2007 álggus veajuiduhttinlágádus lea joatkán doaimmaid iehčanas vuođđudussan, man namma lea Kuntoutuskeskus Petrea.
Doaimmat ja ovddut
ÁEL lea ovddasvástádusas ovdamearkka dihte álbmotealáhagas, dáhkádusealáhagas, bearašealáhagas, veajuiduhttinruđas, iešguđetlágan veajuiduhttinbálvalusain, etniiddoarjagis, mánáidruđas, ealihandoarjagis, vánhemiidbeaiveruđas, mánáiddivššu doarjagiin nugo ruoktodikšundoarjagis, oahppodoarjagis, dálkkasbuhtadusain, buohccedikšunbuhtadusain, buohcanbeaiveruđas, soalddátdoarjagis, vuođđobeaiveruđas, bargomárkandoarjagis, lápmásiiddoarjagis ja dábálaš ássandoarjagis. Jagi 2002 rájes gitta jagi 2015 loahpa rádjái ÁEL mávssii diehttabuhtadusa olbmuide, geat buhcet keliakiija.
Ovdduid sirdašuvvan ÁEL:a dikšunláhkai
Ealihandoarjaga máksin sirdašuvai gielddain ÁEL:a dikšunláhkai cuoŋománu 1. b. 2009. Vaikko dievasmahtti ja eastadeaddji áigáiboahtindoarjagiin mearridit ja mákset gielddat, jagi 2017 álggu rájes vuođđoáigáiboahtindoarjaga máksin sirdašuvai dain Álbmotealáhatlágádussii.
Ovdduid mearit ja daid ruhtadeapmi
Jagi 2017 ÁEL:a ovdofoanddaid ruhtadedje stáhta (75 %), oadjomávssut (19 %) ja gielddat (6 %). Jagi 2016 sosiáladorvvu golut Suomas ledje sullii 67,2 miljárdda euro. Das ÁEL:a oassi lei 20 %.
Organisašuvdna
thumb|300px|right|ÁEL guovlodoaimmahat [[Seinäjoki|Seinäjokis, arkiteakta Aarne Ehojoki. (Govva: Kotivalo) ]] thumb|300px|right|ÁEL doaimmahat [[Espoo Leppävaaras. (Govva: Tungsten) ]] ÁEL organisašuvdna ođasmuvai ođđajagimánu 1. b. 2016. ÁEL:s leat guhtta boađusovttadaga:
Solrød
200px|thumb|left|
Solrød lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Álbmotealáhatlágádus
Hálddahus
Suoma riikkabeaivvit gohcet ÁEL:a doaimmaid. Dat leat dorvvastit olbmuid vuođđoáigáiboađu, ovddidit dearvvasvuođa ja doarjut iehčanas birgema iešguđetlágan eallindiliin. ÁEL:a hálddahusa ja doaimmaid gohcet 12 áittardeaddji geaid Suoma riikkabeaivvit leat válljen. Álbmotealáhatlágádusa doaimmaid stivre ja ovddida stivra, mas leat 10 lahtu.
ÁEL váldohoavddat
Ásaheami maŋŋá ÁEL:s leat leamaš 9 váldohoavdda. Ođđaseamos dain, Elli Aaltonen, lea álggahan barggus jagi 2017.
ÁEL stivra
Álbmotealáhatlágádusa áittardeaddji riikkabeaiáirasat nammadit stivrra. ÁEL stivrras leat 10 lahtu.
ÁEL bargiidáirrasin lea ÁEL doaibmaolbmuid r.s. (suomagillii: Kelan toimihenkilöt ry) ságádoalli Heli Martinmäki (mieldeorrun- ja hupmanvuoigatvuohta).
ÁEL ja davvisámegiella
Vaikko vuosttaš sámi giellaláhka Suomas bođii fápmui easka jagi 1992, ÁEL jorgališgođii iežas brošyraid davvisámegillii juo jagi 1979.
Mordva
350px|thumb|right| Mordva lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Ákšomuotki
Ákšomuotki lea giláš Gálaniitoluotta guoras Guovdageainnus.
Čoalbmi (Áhkánjárga)
Čoalbmi lea čoahkkebáiki Áhkánjárgga suohkanis.
Sigbjørn Skåden
Sigbjørn Skåden (riegádan ođđajagimánu 4. beaivvi 1976:s Romssas) lea sámi girječálli ja guovddáš olmmoš davvinorgga kulturbirrasis. Go son lei njeallje jahkásaš fárrii su bearaš su eatni (Asbjørg Skåden) ruovttubáikái – unna gilážii Lánttedievás Skánihis. Odne son orru Førdes.
Son lei mielde ásaheame nuoraidsearvvi Stuornjárgga Sámenuorak, mii 1999:s álggahii Márkomeanu – sámi kultuvra- ja musihkkafestivála mii dollojuvvo gaskkal Skániid Romssas ja Evenášši Nordlánddas ja mii ovddida sámi kultuvrra.
Skåden lea lohkan girjjálašvuođa ja sus lea váldofága girjjálašvuođadieđus Romssa Universitehtas. Sus lea maid mastergráda Británnia girjjálašvuođas Yorka Universitehtas (University of York). 2003:s lei Sigbjørn Skåden redaktevra sámi nuoraidantologiijas “Riimiin rámiin” man ulbmil lei ovddidit nuorra, duordnasámi jienaid ja sin movttiidahttit čállit. 2004:s son debuterii girječállin epihkalaš muitalangirjjálašvuođadivttain Skuovvadeddjiid gonagas mii almmuhuvvui unna márkosámi lágádusas Skániid girjie Evenášis. Dáhpáhus lea vižžon ovtta sámi gilážis Ofuohta-guovllus soahtegaskaáiggis. Dikta lea baserejuvvon dan agalaš juvddalaš-myhtas. Myhta gávdno máŋgga hámis ja girji sárgu sámi paralleallaid. Jusup, girjji váldoolmmoš, lea nuorra, sámi dievdu gollán sieluin, agálaš mátkkošteamis iežas olbmuid gurpmiin olggiid nalde. 2005:s lei son Jagáš nuorra artistta Riddu Riđus gos son ovdanbuvttii ovtta dramatiserejuvvon bihtá dán divtta vuođul. 2007:s lei son prologagirječálli ”Festspillene i Nord-Norge” ovddas. 2007:s almmuhuvvui dárogillii girji, Skuovvadeddjiid gonagas, maid son ieš ođđasit hutkkai. Seamma jagi nominerejuvvui Skuovvadeaddjiid gonagas Davviguovllu ráđi girječállinbálkkašupmái (Nordisk råds litteraturpris). Skábmamánu 2009:s almmuhii Skaniid girjie su nuppi lyrihka-barggu Prekariáhta lávlla. Dás mii čuovvut sámi bára Debbie ja Ian’a. Girji lea juhkkon golmma oassái: okta oassi sudnuide goabbáige, ja goalmmát oassi sudnuide fárrolagaid.
Ratchathewi
Ratchathewi lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea NaN ássi, ja dan viidodat lea 7.126 km².
Corse-du-Sud
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Corse-du-Sud lea departemeanta Frankriikkas.
Guápiles
Guápiles lea gávpot Limóna provinssas ja Costa Ricas. Dat lea Pococí kantona hálddahusguovddáš. Dan olmmošlohku lea 36 457 (2011).
Jørgenfjellet
Jørgenfjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 681 mehtera.
Lindströmfjellet
Lindströmfjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 966 mehtera.
Geašvárri
Geašvárri lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 770 mehtera.
Davvi-Ossetia-Alania
350px|thumb|right| Davvi-Ossetia-Alania lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Samphan Thawong
Samphanthawong lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 42,255 ássi, ja dan viidodat lea 1.416 km².
Acul-du-Nord (arrondissemeanta)
Acul-du-Nord lea Haiti arrondissemeanta Nord departemeanttas. Dan olmmošlohku lea 10,503 ássi (2003), ja dan viidodat lea 359 km². Arrondissemeantta hálddahusguovddáš lea Acul-du-Nord.
Anniken Huitfeldt
200px|thumb|right|Anniken Huitfeldt jagi 2007
Nordrhein-Westfalen
Nordrhein-Westfalen lea oassestáhta Duiskkas.
Vuollavárri
Vuollavárri lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 542 mehtera.
Anniken Huitfeldt
Anniken Scharning Huitfeldt (riegádan skábmamánu 29. b. 1969 Bærumas) lea Norgga politihkkár Bargiidbellodagas. Jens Stoltenberga nubbi ráđđehusas lea son leamaš mánáid- ja dásseárvoministtar jagiid 2008–2009, kulturministtar jagiid 2009–2012, bargoministtar jagiid 2012–2013. Son lea leamaš Akershusa ovddasteaddji Stuorradiggis jagi 2005 stuorradiggeválggaid rájes. Son lea skuvlejuvvon historihkkár ja lea leamaš dutki Fafo:s.
Charles Chaplin
Charles ”Charlie” Spencer Chaplin (cuoŋománu 16. beaivve 1889 – juovlamánu 25. beaivve 1977) lei englándalaš neavttár.
Stevns
200px|thumb|left|
Stevns lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Áravuopmi
Áravuopmi lea čoahkkebáiki Áhkánjárgga suohkanis.
Nesbyen (suohkan)
Nesbyena olmmošlohku lea 3 443 ja viidodat lea 810 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Nesbyen. Nes rádjegielddat leat.
Rheinland-Pfalz
Rheinland-Pfalz lea oassestáhta Duiskkas.
Vordingborg
200px|thumb|left|
Saha dásseváldi
350px|thumb|right| Saha dahje Jakutia lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Vordingborg
Vordingborg lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Bø (Telemárku)
Bø lea gielda Telemárkku fylkkas.
Creuse
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Creuse lea departemeanta Frankriikkas.
Lunckefjellet
Lunckefjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 1 045 mehtera.
Ráhka
Rahkka lea čoahkkebáiki Áhkánjárgga suohkanis. Gilli lea siskimusas Hearjjakvuonas. Rahkkas leat 1 142 ássit, ođđajagimánu 1. b. 2020 lohkamis.
Biggevárri
Biggevárri lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 542 mehtera.
Kemiönsaari
Kimitoön lea Suoma gielda Varsinais-Suoma eanangottis. Dan rádjegielddat leat Salo, Raseborg, Hangö, Pargas ja Sauvo.
Gilit
Albrektsböle, Berga, Billböle, Biskopsö, Bjensböle, Björkboda, Bogsböle, Bolax, Brante, Bredvik, Brokärr, Brännboda, Båtkulla, Böle, Dalby, Dalen, Dalkarlby, Digerdal, Ekniemi (Eknäs), Elmdal, Engelsby, Finsjö, Flugböle, Fröjdböle, Galtarby, Gammelby, Genböle, Gräggnäs, Gräsböle, Grönstrand, Gundby, Gästerby, Hammarsboda, Hasselbacken, Helgeboda, Hertsböle, Hiittinen (Hitis), Holma, Hova, Hulta, Högmo, Högsåra, Illo, Kalkkila (Kalkila), Kaskärr, Kasnäs, Kaxskäla, Kiila (Kila), Kirkonkylä (Kyrkoby), Kobböle, Koddböle, Koivuranta, Koustar, Kuggböle, Kråkvik, Kulla, Kvarnböle, Kyrkbacken, Kårkulla, Kärra, Labböle, Labbnäs, Lamkulla, Lappdal, Lemnäs, Lillfinnhova, Lillvik, Linnarnäs, Långnäs, Länsiniemi (Västerudden), Lövböle, Mainiemi (Majniemi), Makila, Mattböle, Mattkärr, Misskärr, Mjösund, Måsa, Nivelax, Nordanå, Nordvik, Norrlångvik, Norrlammala, Norrsundvik, Nybacka, Orrnäs, Pajböle, Pederså, Pungböle, Purunpää, Påvalsby, Pörtsnäs, Reku, Rosala, Rosendal, Rugnola, Rövik, Santasaari (Sandö), Sirnäs, Skarpböle, Skinnarvik, Skoböle, Skog, Skogsböle, Släts, Småland, Smedaböle, Smedsböle, Smedskulla, Stenmo, Storfinnhova, Strömma, Stubbnäs, Stusnäs, Sundvik, Sunnanå, Suomenkulma (Finnudden), Söderby, Söderlångvik, Söderlammala, Söglö, Skålböle, Skånpusten Skäggböle, Syvälahti (Sjölax), Taalintehdas (Dalsbruk), Tappo, Tavasttrona, Tjuda, Tollsnäs, Torsböle, Trotby, Träskö, Tynglax, Vestlahti (Vestlax), Viksgård, Viksvidja, Villkärr, Vreta, Vänoxa, Vänö, Västankärr, Västermark, Ytterkulla, Ytterölmos, Östanå, Östermark, Överölmos
Saarland
Saarland lea oassestáhta Duiskkas.
Mezenryggen
Mezenryggen lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 422 mehtera.
Nes
Nes lea guovtti Norgga gieldda namma:
Dárogiel sátni nes mearkkaša njárga davvisámegilli.
Sai Mai
Sai Mai lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 158,839 ássi, ja dan viidodat lea 44.615 km².
Siikalatva
Siikalatva lea Suoma gielda Davvi-Pohjanmaa eanangottis. Siikalatva rádjegielddat leat Haapavesi, Kajaani, Kärsämäki, Liminka, Muhos, Pyhäntä, Raahe, Siikajoki ja Vaala.
Gilit
Hyvärilä, Hyvölänranta, Junnonoja, Järvikylä, Kerälä, Kestilä, Kärsämä, Laakkola, Lamu, Latvankylä, Leiviskänranta, Leskelä, Mankila, Mäläskä, Pihkalanranta, Piippola, Pulkkila, Rantsila, Savaloja, Sipola, Vorna, Väyrylänsaari
Lolland (gielda)
200px|thumb|left|
Côte-d'Or
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Côte-d'Or lea departemeanta Frankriikkas.
Guhkesluokta
Guhkesluokta lea giláš riikkageaidnu 93 guoras Guovdageainnus.
Čunovuohppi
Čunovuohppi lea giláš Biedjovággeluotta guoras Guovdageainnus.
Newtontoppen
Newtontoppen lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 1 717 mehtera ja lea Svalbárdda alimus várri.
Saphan Sung
Saphan Sung lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 80,082 ássi, ja dan viidodat lea 28.124 km².
Sachsen
Sachsen lea oassestáhta Duiskkas.
Tuva
350px|thumb|right| Tuva lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Lajla Mattsson Magga
Lajla Mattsson Magga (r. skábmamánu 4. beaivvi 1942:s) lea lullisámi mánáidgirječálli ja leksikográfa. Son orru Guovdageainnus. Mattsson Magga lea vuosttažettiin dovddus, oktan Knut Bergslandain, danne go lea ráhkadan Lullisámi-dáru sátnegirjji, muhto son lea maiddái almmuhan lullisámi mánáidgirjjiid ja muitalusaid.
Sorø (gielda)
200px|thumb|left|
Sorø lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Deux-Sèvres
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Deux-Sèvres lea departemeanta Frankriikkas.
Davvi-Likčá
Davvi-Likčá lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 828 mehtera.
Helga Pedersen
Helga Pedersen (riegádan ođđajagimánu 13. b. 1973 Mátta-Várjjagis) lea Norgga politihkkár Bargiidbellodagas. Son válljejuvvui Stuorradiggái Finnmárkkus jagi 2009, ja lea leamaš parlamentáralaš jođiheaddji seamma guhká. Son lea Bargiidbellodaga nubbinjođiheaddji ja lei Norgga guolástan- ja riddoministtar Jens Stoltenberga nubbi ráđđehusas 2005-2009. Dalle lei son ráđđehusa nuoramus áirras. Pedersenis lea sámi kultuvrralaš duogáš, ja vuosttaš sámegielat nubbijođiheaddji Bargiidbellodagas.
Nore og Uvdal
Nore og Uvdal lea gielda Buskeruda fylkkas. Gieldda olmmošlohku lea 2 535 ja viidodat lea 2 502 km². Dan hálddahusguovddáš lea Rødberg. Nore og Uvdal rádjegielddat leat.
Tatarstan
350px|thumb|right| Tatarstan lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Côtes-d'Armor
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Côtes-d'Armor lea departemeanta Frankriikkas.
Heammogieddi
Heammogieddi lea giláš riikkageaidnu 93 guoras Guovdageainnus.
Dordogne
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Dordogne lea departemeanta Frankriikkas.
Bollihat
Bollihat lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 628 mehtera.
Báhccavuona sámegiel báikenamat
Sámi eatnandieđalaš namma Báhccavuonas (knr 1933) guoská báikenamat Báhccavuona gielddas, main lea sámegiel hápmi. De báikenamma sáhttá guoskat eatnandieđalaš guovlluide feara man muddui, de ahte namat sáhttet gieđahallat moadde gielddat.
Sápmi báikenamat sáhttá lea earalágán, jos vuođđuduvvo ahte guovllus lea eará sámegielat. Dat dáhpáhuvvo rádjeguovlluin. Lea ovcci sámegiela: lullisámegiella, ubmisámegiella, biđonsámegiella, julevsámegiella, davvisámegiella, nuortalašgiella, anárašgiella, gielddasámegiella ja darjjesámegiella. Lea maid guokte jávkkan sámegiela: giemasámegiella ja áhkkilsámegiella. Dušše davvisámegiella čáhkada dán listái Báhccavuotna gildii.
Sachsen-Anhalt
Sachsen-Anhalt lea oassestáhta Duiskkas.
Tšetšenia
350px|thumb|right| Tšetšenia lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Udmurtia
350px|thumb|right| Udmurtia lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Sathon
Sathon lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 124,902 ássi, ja dan viidodat lea 9.326 km².
Operafjellet
Operafjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 968 mehtera.
Doubs
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Doubs lea departemeanta Frankriikkas.
Joan Miró
Joan Miró i Ferrà (cuoŋománu 20. b. 1893 – juovlamánu 25. b. 1983) lei katalonialaš dáiddár.
Njordfjellet
Njordfjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 673 mehtera.
Jan Tore Sanner
200px|thumb|right|Jan Tore Sanner Jan Tore Sanner (riegádan miessemánu 6. b 1965 Bærumas) lea Norgga politihkkár Olgešbellodagas. Sanner lea ođđajagemánu 17. b. 2018 rájes Erna Solberga ráđđehusa diehto- ja integrerenministtar. Ovdal, 2013 rájes 2018 rádjái, son lei gielda- ja ođasmahttinministtar. Son lea Olgešbellodaga 1. nubbinjođiheaddji 2008 rájes ja lei 2. nubbinjođiheaddji jagiin 2004–2008. Son lea leamaš stuorradiggeáirras jagi 1993 válggaid rájes.
Schleswig-Holstein
Schleswig-Holstein lea oassestáhta Duiskkas. Dan oaivegávpot lea Kiel.
Drôme
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Drôme lea departemeanta Frankriikkas.
Tšuvassia
350px|thumb|right| thumb|250px|right Tšuvassia lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Isak Østmo
Isak Østmo (riegádan 14. beaivvi suoidnemánus 1934:s) lea sámi skuvlaolmmái ja aviisaredaktevra. Son lea bargan oahpaheaddjin Kárášjogas, ja lei redaktevra Ságat aviissas oanehis áigodagas 1966:s ja lea maiddái bargan NRK Sámi Radios. Son lea maid jorgalan moadde mánáidgirjji sámegillii, ja čálii mánáidgirjji Guov'dagæino Gab'ba / Reinsbukken Kauto frå Kautokeino (1963) oktan Jan Magnus Bruheiman ja Reidar Johan Berlen. Sii ožžo Girko- ja oahpahusdepartemeantta govvagirjebálkkašumi girjji ovddas.
Thüringen
Thüringen lea oassestáhta Duiskkas.
Irana provinssat
400px|thumb|right|Irana provinssaid kárta Irana provinssat ( ostān, ml. استان‌ها ostānhā) leat Irana alimus dási guovlohálddahusovttadagat. Jagi 2010 rájes Iran lea juhkkon 31 provinsii.
Historjá
Irana dálá rájit vuođđuduvve jagi 1857 vuolláičállojuvvon Parisa ráfái. Jagiid 1906–1950 Iran lei juhkkon 12 provinsii: Ardalan, Azerbaižan, Balučestan, Fars, Gilan, Araq-e Ajam, Khorasan, Khuzestan, Kerman, Larestan, Lorestan ja Mazandaran.
Jagi 1950 Iran guovlojuohku organiserejuvvui ođđasis nu ahte riikkas ledje 10 nummárastojuvvon provinssa: 1 Gilan; 2 Mazandaran; 3 Nuorta-Azerbaižan; 4 Oarje-Azerbaižan; 5 Kermanšah; 6 Khuzestan; 7 Fars; 8 Kerman; 9 Khorasan ja 10 Isfahan.
Jagiid 1960–1981 guvernemeanttat bajiduvvojit bođohagaid provinsan. Dán maŋŋel provinssat ledje juohkašuvvan, ovdamearkka dihte jagi 2004 Khorasan golbmánii: Davvi-Khorosan, Razavi Khorosan ja Lulli-Khorosan. Maŋimus sierraneapmi dáhpáhuvai geassemánu 23. b. 2010, go ođđaseamos ja 31. Alborz sierranii Teherana provinssas.
Hálddahus
Juohke provinssas lea oaivegávpot ( markaz). Dábálaččat dat lea provinssa stuorámus gávpot. Provinssa hoavda lea generálguvernevra ( ostāndār), gean sisáššiidministtar virgáda ja ráđđehus dohkkeha.
Faxe (Dánmárku)
200px|thumb|left|
Faxe lea gielda Sjællándda regiuvnnas Dánmárkkus.
Ringerike
Ringerike lea gielda Buskeruda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 29 414 ja viidodat lea 1 555 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Hønefoss. Ringerike rádjegielddat leat.
Suolovuopmi
Suolovuopmi lea giláš Guovdageainnu ja Álttá gaskkas riikkageaidnu 93 guoras. Doppe lea duottarstohpu.
Essonne
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Essonne lea departemeanta Frankriikkas.
Listu Nobela ráfibálkkašumi vuitiin
Dát lea listu Nobela ráfibálkkašumi vuitiin. Listu lea kronologalaš.
Listu Nobela ráfibálkkašumi vuitiin
1900-lohku — 1910-lohku — 1920-lohku — 1930-lohku — 1940-lohku — 1950-lohku
1960-lohku — 1970-lohku — 1980-lohku — 1990-lohku — 2000-lohku — 2010-lohku
Hakassia
350px|thumb|right| Hakassia lea dásseváldi Ruošša federašuvnnas.
Soahtefielbmá
Soahtefielbmá lea giláš riikkageaidnu 93 guoras Guovdageainnus.
Suan Luang
Suan Luang lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 126,970 ássi, ja dan viidodat lea 23.678 km².
Sam Smith
250px|right|thumb|Smith jagi 2015 [[Lollapaloozas]] thumb|right|upright|250px|Smith Glasgows jagi 2014
Samuel Frederick ”Sam” Smith (r. miessemánu 19. b. 1992 London, Englánda, Ovttastuvvan gonagasriika) lea brihttalaš lávlu ja lávlladahkki gii lea vuoitán Grammy-bálkkašumi.
Mánná- ja nuorravuohta
Samuel Frederick Smith riegádii miessemánu 19. b. 1992 Londonis Frederick Smithii ja Kate Cassidyii. Smith lea muitalan ahte mánnávuođas earát givssidedje su go sus leat dalle čiččit. Čiččiin gurrejuvvui buoidi ja čuohpahuvvojedje eret go son lei 12-jahkásaš. Smith lei Youth Music Theatre UK -teáhterjoavkku lahttu. Jagi 2007 čájáhalai ja lávllui joavkku Oh! Carol -čájáhusain. Ovdal go son čájáhalai musihkkateáhteris, Smith lávllui eará jazzjoavkkuin. Jazzpianista Joanna Eden oahpahii Smithii lávluma ja lávlagiid dahkama.
Sanctus Omega Vielljavuohta
Sanctus Omega Vielljavuohta dahje Omega lea elektronihka ja kybernetihka studeanttasearvi NTNU:as. Omega álggahuvvui 1919:is Troandimis, boares NTH:as. Searvi lea odne okta Troandima stuorámus, studeanttaservviid gaskas. Omegas leat iešguđelagan uhccit lávdegottit. Sis leat ovddasvástádusat vissis bargguide.
Dološáigi
Dološáiggi elektronihkkastudeanttat juogadedje sárgunlanjá mašiidnastudeanttaguin. Ovttastallan mielddisbuvttii hálu ággahit elektronihkkastudeattasearvvi. Cuoŋománnu 13. beaivvi 1916:is čoahkknedje sullii njealljelogivihtta elektronihkkastudeanttat "Håndverkeren” Elektroteknihkalaš Searvi mielde. Dát searvi gáiddai 1918:is. Jagi maŋŋel álggahuvvi Omega (nubbi Omega). Dát nubbi Omega searvi álggahuvvui golggotmánu 1919:is, maŋŋel ovtta bartamátkki.
Platåberget
Platåberget lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 464 mehtera.
Sanctus Omega Vielljavuohta
Goččunviehkan
Juohke jahki lea doalut man váldahallá čierastit iežaráhkadan gielká vulos vielti.
Omega Divohat
Omega Divohat (, oaniduvvon “OV”), álggahuvvui 1971:is Omega searvvis. Divohat addá searvvi mielláhtuide vejolašvuođa bargat elektronihkkaprošeavttaiguin ja eará hommáiguin. Odne, 2019:is, lea divohat gártan iežas searvin mii ovttasbargá Omega servviin sosiála ja historjjálaš áššiidguin. OV lea dábálaččat rabás eanas oasi beaivvis ja eahkedis maiddái, earret árra iđida.
Abruzzo
Abruzzo lea regiuvdna Italias.
Niillas Aslaksen Somby
Niillas Aslaksen Somby (riegádan 4. beaivvi juovlamánus 1948:s) lea sámi kulturbargi ja sámepolitihkalaš aktivistta. Son lea daid maŋemus logenár jagiid bargan čállin/girječállin, govvejeaddjin ja journalistan. Somby orru Sirpmás Deanu gielddas. Niillas A. Somby lei miellahttu Sámi ákšuvdnajoavkkus. Son lea vuosttažettiin beaggán okta dain čiežain sápmelažžan geat nealgudedje iežaset streaikan Stuoradikki olggobealde 1979:s Áltá-riidduid oktavuođas, ja oassálastin bávkalangeahččaleamis Álttás 1982:s.
Oaiveskálžo-ášši
1980 rájes lea Niillas A. Somby engašeren dan bargui ahte oažžut ruovttoluotta bievvalastojuvvon Mons Somby bázahusaid Anatomalaš Ásahusas Oslo Universitehtas (Anatomisk Institutt ved Universitetet I Oslo). Mons Somby lei okta dain gii Guovdageainnu stuimmiid oktavuođas bievvalastojuvvui 1854:S. Niillas A. Somby lea ieš Mons Somby maŋisboahtti, ja oaččui oktan reastta Somby-sogain Mons Somby bázahusaid ruovttoluotta 1996:s.
Somby ja su bargu Mons Somby bázahusaid ektui lea fáddá rešissevrra Paul Anders Simma filmmas ”Gi oss skjelettene tilbake” (Atte midjiide dávttiid ruovttoluotta).
Šaldebávkaleapmi Álttás
Niillas A. Somby, John-Reier Martinsen ja goalmmát amasolmmoš oassálastte 1982:s ovtta geahččaleapmái bávkalit ovtta šaldi Álttás. Bilideapmi čađahuvvui maŋŋel go Norgga Alimusriekti 1982:s mearridii ahte ráđđehusa ulbmilmearrádus dulvadit Áltá-eanu lei lobálaš ja sáhtii álggahuvvot. Bávkalanviggamuš ii meinnestuvvan danne go bávkkehii dáhpedorpmis. Sombys roasmmohuvvái čalbmi ja giehta bávkaleami oktavuođas. Gieđa son massii maŋŋel dan dihte. Son dajai NRK:i maŋŋel : ”Go ii ábut nealgudanstreaikkain, ákkastallamiin, ii ge miellačájehemiin, de lea dušše okta giella maid eiseválddit ipmirdit. Dat lea sin iežaset giella.”
Somby ja Martinsen ášostuvvuiba dollacahkkeheami ovddas ráŋggáštuslága §148 mielde, mas lea 21 jagi ráŋggáštusrámma. Jahkebeali maŋŋel giddagasas, Somby báhtarii Kanadai gos son ja su bearaš čiehkadedje irokeesaid luhtte. Sii olggosbijahalle loahpas Kanadas. Guokte jagi ja golbma mánu maŋŋel go báhtaredje ledje Somby ja su bearaš ruovttoluotta Norggas. Ášostahttin bávkaleami ovddas lei de rievdaduvvon ja unniduvvon bilideapmin almmolaš opmodagas ja lobihis vuorká bávkkanasain. Son dubmehalai jagi čohkkat, mas čieža mánu ledje evttolažžat. Danne go Somby lei jo vihtta mánu čohkkan, son beasai friddjan de.
Olavi Virta
Olavi Virta lei suopmelaš lávlu.
Jalges Sállevárri
Jalges Sállevárri lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 768 mehtera.
Stuorranjárga
Stuorranjárga lea giláš riikkageaidnu 93 guoras Guovdageainnus.
Nuku'alofa
right|thumb|Nuku'alofa Nuku'alofa lea Tonga oaivegávpot ja suolu.
Frank Bakke-Jensen
Bakke-Jensen máttaráhkku lei mearrasápmelaš Biesavuonas eret.
Taling Chan
Taling Chan lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 111,878 ássi, ja dan viidodat lea 29.479 km².
Kesha
thumb|Kesha 2010 Kesha Rose Sebert (njukčamánu 1. 1987 Los Angeles, California, Amerihká ovttastuvvan stáhtat) lea popmusihkkár.
Sande
Sande lea:
Rollag
Rollag lea gielda Buskeruda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 1 359 ja viidodat lea 449 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Rollag. Rollag rádjegielddat leat.
Ramsayfjellet
Ramsayfjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 755 mehtera.
Mänttä-Vilppula
Mänttä-Vilppula lea Suoma gávpot Pirkanmaa eanangottis. Dan rádjegielddat leat Keuruu, Juupajoki, Jämsä, Ruovesi ja Virrat.
Gilit
Alaranta, Aravala, Asemankulma, Isoniemi, Joenniemi, Juhola, Keikanniemi, Keskikauppala, Koskela, Kukkarokivi, Käänninniemi, Länsi-Koskela, Moisio, Mustalahti, Mäkikylä, Pättiniemi, Raja-aho, Rusinniemi, Savosenmäki, Seppälä, Sillanpää, Tammikangas, Tammiranta, Vuohijoki, Vuohimetsä, Vuorenalusta
Ajostaipale, Elämäntaipale, Huhtijärvi, Huopioniemi, Kolho, Kurkijärvi, Leppäkoski, Loila, Maakasperä, Pohjaslahti, Suluslahti, Tyynysniemi, Vitsakoski
Sáđgevárri
Sáđgevárri lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 661 mehtera.
Zeppelinfjellet
Zeppelinfjellet lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 553 mehtera.
Vera Vitali
thumb|250px|right|Vera Vitali [[Min så kallade pappa -filmma govvideami áigge jagi 2013]]
Anna Vera Vitali (r. golggotmánu 3. beaivve 1981 Stockholbma, Ruoŧŧa) lea ruoŧŧelaš neavttár ja dramaturga.
Eallin ja bargu
Vera Vitali lea riegádan Stockholmmas. Su áhčči lea neavttár Leon Vitali ja su eadni bivttasteaddji Kersti Vitali. Doppe son maiddái šattai bajás. Dušše moadde jagi oppa bearaš orui Londonis, daningo su áhčči barggai doppe neavttárin ja Stanley Kubricka persovnnalaš assisteantan. Dalle Vitali beasai čuovvut lahka filmma ráhkadeami.
Eure-et-Loir
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Eure-et-Loir lea departemeanta Frankriikkas.
Goavddis
Goavddis dahjege meavrresgárri
Noaiddi deaŧaleamos neavvu lei goavddis dahje meavrresgárri mainna sáhtii doaimmahit dáid áššiid.
Gard
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Gard lea departemeanta Frankriikkas.
Goavddis
Goavddis ja sámi mytologiija ovdalkristtalaš symbola.
Puls Sko & Klær
Puls Sko & Klær lea bivttasrámbuvra Márkan Senter -gávpeguovddážis Guovdageainnus. Dat rahpasii čakčamánu 29. beaivvi jagi 2006.
Emmelie de Forest
Emmelie Charlotte-Victoria de Forest (riegádan guovvamánu 28. beaivve 1993 Randersis, Dánmárkkus) lea dánskalaš lávlu, gii vuittii Eurovision 58. lávllagilvvohallama miessemánu 18. beaivve 2013 lávlagiin Only Teardrops. Dánmárkku ovddasteaddjin son beasai, go vuittii našunála Melodi Grand Prix -gilvvohallama ođđajagimánu 26. beaivve 2013.
Finistère
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Finistère lea departemeanta Frankriikkas.
Basilicata
Basilicata lea regiuvdna Italias.
Thawi Watthana
Thawi Watthana lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 58,255 ássi, ja dan viidodat lea 50.219 km².
Kåre Simensen
Kåre Simensen (riegádan borgemánu 30. b. 1955 Álttás Finnmárkkus) lea Norgga politihkkár Bargiidbellodagas. Son válljejuvvui Stuorradiggái jagi 2009 válggaid, bellodaga nubbi evttohassan Finnmárkkus. Simensen lei evttohas Finnmárkku fylkkaráđi válggain ja dasa lassin Álttá várresátnejođiheaddjin jagi 2007 rájes.
Son lea leamaš jagi 2009 rájes bearaš- ja kulturkomitea áirras Stuorradikkis.
Kautokeino Villmarksenter
Kautokeino Villmarksenter lea idjadanbáiki márkanis Guovdageainnu suohkanis. Dan eaiggát lea Isak Mathis O. Hætta. rahpasii jagi 2006. Doppe lea sadji 32 olbmui.
Jahkečuohti
Jahkečuohti, dahje čuohtejahki, maiddái sekel, lea áigodat mii fátmmasta čuođi jagi.
Sátnejođiheaddji
Sátnejođiheaddji lea buot álbmotválljejuvvon suohkaniid njunuš, ja doaibmá čoahkkinjođiheaddjin suohkanstivračoahkkimiin. Álbmotválljejuvvon áirasat válljejit sátnejođiheaddji iežaset searvvis maŋŋel go válgabohtosat leat čielgan ja áirrassajit juogaduvvon. Áigodagas 1999 gitta 2007 rádjái lei soames suohkaniin vejolaš válljet sátnejođiheaddji njuolggoválljemiid bokte. Sátnejođiheaddji lea suohkana bajimus politihkalaš oaivámuš, ráđđealmmai ges suohkana bajimus hálddáhuslaš oaivámuš.
Buohtastahtti rolla fylkkasuohkanis lea fylkkasátnejođiheaddji.
Sátnejođiheaddji dajaldat geavahuvvo sámegiela oktavuođas dávjá maiddái eará sullásaš rollaid čilgeheamis. Sáhttá govvidit soapmása guhte jođiha sáni, ja muđui jođiheaddji ihkenas stivrrain.
Paceleavga
thumb|250px|right|[[Pasifisma|Pasifisttaid ráfileavga]] thumb|250px|right|Ráfileavga man alde lea maiddái Picasson sárgon duvvá thumb|250px|right|Ráfileavga balkoŋŋas
Paceleavga geavahuvvo ráfi symbolan. Dát arvedávgeleavga geavahuvvui vuosttaš geardde itálialaš ráfimárssas jagis 1961. Leavgga oaivadusgáldun leat máŋggaivdnásaš leavggat mat geavahuvvojedje miellačájáhusain atomavearjjuid vuostá. Dábáleamos leavgavariánttas leat čieža ivnni — fiolehtta, alit, azuralit, ruoná, fiskat, oránša ja ruoksat — ja daid alde itáliagielat sátni PACE. Dasa lassin lea veršuvdna mis lea Pablo Picasso sárgon duvvá.
Goarvevárri
Goarvevárri lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 706 mehtera.
Calabria
Calabria lea regiuvdna Italias.
Šalom
250px|thumb|right|[[Paceleavga mis lea itáliagielat PACE-sáni sajis ráfi sihke hebrea- ja arábagillii.]]
Šalom lea hebreagielat sátni mii máksá ráfi. Šalom geavahuvvo dearvvahansátnin dego salaam man muslimat geavahit arábagillii dearvvahansátnin. Nubbi dábálaš dearvvahus lea hebreagielat frása "šalom aleichem" (ráfi lehkos duinna).
Gers
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Gers lea departemeanta Frankriikkas.
Thonburi
Thonburi lea Bangkoka guovlu. Dan olmmošlohku lea 210,653 ássi, ja dan viidodat lea 8.551 km².
Nlaka'pamuctsingiella
Nlaka'pamuctsingiella, dovddus maiddái namaiguin nlaka'pamuxgiella ja thompsongiella lea sališgielaid sis-sališgielaid jovkui gullevaš giella, man hállet sullii 700 olbmo British Columbias Kanádas. Giela njunuš dutkit leamaš Laurence C. Thompson ja M. Terry Thompson.
Røyken
Røyken lea gielda Buskeruda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 20 226 ja viidodat lea 113 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Midtbygda. Røyken rádjegielddat leat.
Davvisámegiel Wikipedia
300px|right|thumb|Davvisámegiel Wikipedia ovdasiidu Davvisámegiel Wikipedia lea davvisámegiel veršuvdna Wikipedias. Wikipedias leat dál artihkkala.
Evelyn Rasmussen Osazuwa
Evelyn Rasmussen Osazuwa (r. miessemánu 15. b. 1986 Oslo, Norga) lea norgalaš neavttár ja slam-poehta.
Andebu
mini|Andebu Vestfoldas mini|Andebu vearjogovva
Andebu lea ovddeš gielda Vestfoldda fylkkas. Ođđajagemánu 1. beaivvi 2017:s časke Andebu, Stokke ja Sandefjord gielddat oktii. Ođđa gieldda namma lea Sandefjord.
Campania
Campania lea regiuvdna Italias.
Ingalill Olsen
200px|thumb|right|Ingalill Olsen Ingalill Olsen (riegádan juovlamánu 15. b. 1955) lea Norgga politihkkár Bargiidbellodagas. Son lea leamaš Finnmárkku Bargiidbellodaga jođiheaddji. Sus lea guhkes báikkalaš politihka hárjanupmi Muosáin, gos son lei sátnejođiheaddji jagi 1995 rájes dássái go válljejuvvui Stuorradiggái jagi 2009 stuorradiggeválggain. Su maŋimus áigodagas sátnejođiheaddjin lei Bargiidbellodat čielga eanetlogus suohkanstivrras; 9:s 17 áirrasis.
Son válljejuvvui Stuorradiggái oktii vel 2017:s.
Malekugiella
Malekugiella (malécu jaíca) lea malekuálbmoga čibčalaš giellagoddái gullevaš giella, mas leat 200–300 hálli Costa Ricas.
Hof
mini|Hof Vestfolddas
Malekugiella
center|thumb|Malekugiella hupmanguovlu [[Costa Ricas]]
Gironde
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Gironde lea departemeanta Frankriikkas.
Hof
mini|Hof vearjogovva
Hof lea ovddeš gielda Vestfoldda fylkkas. Hof ja Holmestrand gielddat časke oktii ođđajagemánu 1. beaivvi 2018:s. Ođđa gieldda namma lea Holmestrand.
Guadeloupe
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Guadeloupe lea departemeanta Frankriikkas.
Aabenraa
200px|thumb|left|
Stuora Jorbesoaivi
Stuora Jorbesoaivi lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 799 mehtera.
Grace Apiafi
Grace Apiafi (r. skábmamánu 27. b. 1958) lea nigerialaš kuvllasuhppejeaddji ja skierrobálkesteaddji.
Aabenraa
Aabenraa lea gielda Syddanmark regiuvnnas Dánmárkkus.
Salaam
Salaam dahje salam ( salām) lea arábagielat sátni mii máksá ráfi. Salaam geavahuvvo dearvvahansátnin dego šalom man hebreagielalaččat geavahit dearvvahansátnin. Nubbi dábálaš dearvvahus lea arábagielat frása as-salāmu ʿalaykum (ráfi lehkos duinna).
San Pedro (Costa Rica)
right|thumb|Parque John F. Kennedy ja Iglesia de San Pedro San Pedro lea gávpot Costa Ricas ja hálddahusguovddáš Montes de Oca kantonas. San Pedro olmmošlohku lea 23 977 ássi (2011).
Haut-Rhin
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Haut-Rhin lea departemeanta Frankriikkas.
Skorpehøgda
Skorpehøgda lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 565 mehtera.
Agatha Christie
Dame Agatha Mary Clarissa Christie, Lady Mallowan (čakčamánu 15. beaivve 1890 Torquay, Devon, Englánda, Ovttastuvvan gonagasriika – ođđajagimánu 12. beaivve 1976 Winterbrook House, Winterbrook, Oxfordshire, Englánda, Ovttastuvvan gonagasriika; nieidanamma Miller) lei englándalaš girječálli. Son čálii oktiibuot 66 detektiivarománaid, 14 noveallačoakkáldaga ja 6 ráhkisvuođarománaid. Ráhkisvuođarománaid son čálii suollemas namain Mary Westmacott.
Mánná- ja nuorravuohta
Agatha Mary Clarissa Miller riegádii čakčamánu 15. beaivve 1890 Torquays, Devonis, Englánddas. Su áhčči lei amerihkálaš Frederick Alvah Miller ja su eadni englándalaš Clara Boehmer.
Agatha eadni Clara riegádii jagi 1854 Belfastis, Irlánddas. Su áhčči lei Kapteaidna Frederick Boehmer ja su eadni Mary Ann West. Clara lei bearraha áidna nieida. Cuoŋománu 1863, go Clara lei 9-jahkásaš, su áhčči jámii riidenlihkohisvuođas Jerseys. Leaska Mary Ann Westis lei unna dietnasat ja vihtta máná. Go son ii nagot dikšut mánáid akto ja Clara goaski Margaret West lei náitalan seammá jagi rikkes amerihkálaš Nathaniel Frary Millerin, Clara fárrii sudno luhtte. Vaikko Miller-guovttos eai leat ovttas mánát, Nathanielis lei juo bárdni ovddeš náittoslihtus go soai náitaleigga. Dat bárdni lei Frederick Miller, mainna Clara Boehmer náitalii cuoŋománu 1878.
Fredericka ja Clara vuosttaš mánná, Margareta Frary Miller (1870–1950), riegádii Torquays mas guovttos lei láigovisti. Sudno nubbi mánná, Louis ”Monty” Montant Miller (1880–1929), riegádii New Yorkis go Frederick Miller lei doppe bargomátkkis. Go Fredericka áhčči jámii, son testamentii mannjásis £2000. Fargga dan maŋŋá Clara Miller osttii Torquayst dálu man namma lei Ashfield. Doppe Agatha Miller riegádii bearraha goalmmát ja maŋimuš mánnán.
Agatha Millera mielde su mánnávuohta lei lihkkoš. Juo mánnávuođa rájes su eallimis ledje ollu gievrras, doaimmalaš ja iešheanalaš nissonat, geaid luhtte son golahii áiggi Devonis, Ealingis ja dálvit lulli-Eurohpá. Mánnán Agatha ii vázzán skuvlla ja su eadni oahpahii su lohkat, čállit ja rehkenastit ruovttus. Daidda lassin son oahpai čuojahit piáno ja mandoliinna.
Go Agatha lei oktanuppelotjahkásaš, su áhčči jámii. Agatha orrui guovttá etniinis dan maŋŋá go su oabbá Margaret náitalii ja su viellja Monty fárrii Lulli-Afrihkái. Jagi 1905 Agatha Miller fárrii Parisii gos son oahppagođii piánočuojaheami ja lávluma. Son háliidii šaddat operalávlun, muhto su jietna ii heiven dasa man dihte son galggai vajálduhttit dan niegu.
Bargu
Christie vuosttaš romána The Mysterious Affair at Styles almmustuvai jagi 1920, muhto Christie lei čállán dan juo njeallje jagi ovdal. Muitalus vuođđuduvai dasa, maid girječálli lei oahppan mirkkuid birra apotehkas. Dan girjjis lei maiddái belgialaš detektiiva Hercule Poirot, geas šattai okta máilmmi beakkáneamos detektiivvain. Christie čuovvovaš romána The Secret Adversary almmustuvai guokte jagi maŋŋil, muhto easkká Christie guđat romána dihte, jagi 1926 almmustuvvon The Murder of Roger Ackroyd Christie šattai beakkánin.
Sigdal
Sigdal lea gielda Buskeruda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 3 511 ja viidodat lea 842 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Prestfoss. Sigdal rádjegielddat leat.
Billund
200px|thumb|left|
Billund lea gielda Syddanmark regiuvnnas Dánmárkkus.
Emilia-Romagna
Emilia-Romagna lea regiuvdna Italias.
Elvis Presley
Elvis Presley lei amerihkálaš lávlu.
Njukčoaivi
Njukčoaivi lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 780 mehtera.
Horten
Horten lea gielda Vestfoldda fylkkas.
Nuučahnulŧgiella
Nuučahnulŧgiella (nuučahnulŧgillii nuučaan̓uł [nuːt͡ʃaːnˀuɬ]) lea Kanáda British Columbias, Jáskesábi rittoguovlluin hállojuvvon wakašgielaide gullevaš giella, mas leat moaddečuođi hálli. Nu mo earáge wakašgielat, nuučahnulŧgiella lea šaddan gielladutkiid gaskkas bivnnuhin ja beakkánin dan earenoamáš kompleaksa morfologiija dihte. Nuučahnulŧgielas leat earret eará vearbahámit, mat sisttisdollet affivssaid, maiguin lea vejolaš govvidit omd. dan, makkár fysalaš iešvuođat áššedili oassálastiin leat (omd. ’steaččas’, ’jorbbas’) dahje gos dat leat (omd. ’vuollin’, ’vuovddi siste’). Ovdamearkka dihte cealkkasátni ʔaʔaʔaƛqimɬḥtimyiɬm̓inḥʔaˑaqƛeʔicuˑ mearkkaša ’din olbmot galget váccášit birra viesu guvttiin dolláriiguin juolgelábiid alde’.
Bodil Utsi Vars
Bodil Ingrid Utsi Vars (riegádan 1962 ) lea guovdageaidnulaš girječálli ja Guovdageainnu mánáidskuvlla rektor.
Friuli-Venezia Giulia
Friuli-Venezia Giulia lea regiuvdna Italias.
Ærø
200px|thumb|left|
Ærø lea gielda Syddanmark regiuvnnas Dánmárkkus.
Guovdageainnu girdišillju
Guovdageainnu girdišillju lea boares girdišillju Guovdageainnus. Guovdageaidnulaččat leat jo guhká hálidan ahte dat šattašii fas smávva girdišillju gos girdet girdit, muhto dat ii leat dahkkon.
Guovdageainnu girdišillju lea sullii 3 kilomehtera davás márkanbáikkis.
Bieggaikun
Bieggaikun lea várri Guovdageainnu suohkanis. Vári allodat lea 777 mehtera.
Breivang videregående skole
Breivang videregående skole lea joatkkaskuvla Romssas. Skuvlla rektor lea Eva Sparmann.
Neptunus
250px|thumb|right|Neptunus Neptunus lea planehta. Dat lea beaivvášgotti gávccát ja olggumuš planehta. Dat lea njelját stuorimus čađamihtu hárrái. Neptunus lea veahá stuoribuš go su measta jumešlágan ránnjáplanehta Uranus. Neptunus johtá beaivváža birra juohke 164,8 jagi.
Namma lea nammaduvvon romálaš mearraipmila mielde ja dan astronomalaš mearka lea ♆, mii govvida Neptunusa golbmasuori.
Neptunus lea dat áidná planehta beaivvášgottis mii fuomášuvvui matematihkalaš rehkenastimiin, dan sadjái go áicamiin. Fránskkálaš astronoma Alexis Bouvard oinnii ahte Uranus jođii ártegit. Dalle dat jurdddašii ahte ferte leat soames gávnnakeahtes planehta leamen mii váikkuha Uranusa johtimii. Gávnnakeahtes planehta báiki einnostuvvui matematihkalaččat ja áicajuvvui dasto teleskohpain. Maŋŋelaš dan stuorámus mánnu, Triton, fuomášuvvui.
Neptunusa mánut
Neptunusas leat unnimustá 13 mánu: Despina, Galatea, Halimede, Laomedeia, Larissa, Naiad, Nereid, Neso, Proteus, Psamathe, Sao, Thalassa ja Triton
Sporeskuten
Sporeskuten lea várri Čohkkaváriin (Spitsbergen) Svalbárddas. Dan allodat lea 866 mehtera.
Øvre Eiker
Øvre Eiker lea gielda Buskeruda fylkkas. Dan olmmošlohku lea 17 729 ja viidodat lea 457 km². Gieldda hálddahusguovddáš lea Hokksund. Øvre Eiker rádjegielddat leat.
Haute-Corse
100px|thumb|right|Vearjogovva 100px|thumb|right|Kárta Haute-Corse lea departemeanta Frankriikkas.
Austfonna
Austfonna lea Svalbárdda, Norgga ja Eurohpá stuorámus jiehkki ja lea Svalbárdda Davvinuortaeatnamis. Jiehki viidodat lea 8492 km², joba 560 mehtera gassat (gaskamearálaččat veháš unnit go 300 mehtera) ja dan diamehter lea 200 km.
Elin Anna Labba
Elin Anna Labba dahje Joná Gusttu Elin Ánná (r. skábmamánu 30. b. 1980, Giron, Ruoŧŧa) lea sápmelaš girječálli ja doaimmaheaddji Ruoŧa bealde. Son lea vuoitán máŋga bálkkašumiid su vuosttaš girjji Herrarna satte oss hit: om tvångsförflyttningarna i Sverige ovddas. Girji muital dan bággojohtima birra, go sápmelaččat bággejuvvojedje fárret Norggas Ruŧŧii 1920-logus.