cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
لعل شهباز قلندر
مزار جي ويجهو جايون
جن جاين تي قلندر سائينءَ چـِلا ڪڍيا آهن، اُتي تاريخي يادگار اڄ به قائم آهن؛ اُنهن مان لعل باغ، يڪ ٿنڀي، چوٿنڀي، لعل جو لئو ۽ قلندر جي ڪشتي (منگهو پير، ڪراچي) وغيره قابلِ ذڪر آهن.
پي ٽي وي اسپورٽس
ٻيون رانديون
1
حوالا
List Of Sports Events Shown By PTV Sports
ڪمپيوٽر
thumb ڪمپيوٽر یا شمارندو بجليءَ تي هلندڙ هڪ اهڙي مشين جو نالو آهي جيڪا مختلف ذريعن کان معلومات/ڊيٽا حاصل ڪري، ان کي پروسيس ڪري (ولوڙي) ۽ ان جو نتيجو ظاهر ڪري. ڪمپيوٽر (چاهي اهو ڪهڙي به قسم ۽ سائيز جو هجي) جي ڪم کي ٽن حصن ۾ ورهائي سگھجي ٿو: ڊيٽا حاصل ڪرڻ، ان ڊيٽا کي پري ڊفائينڊ رولس (ڪمپيوٽر کي اڳواٽ سمجھايل اصولن) وسيلي پروسيس ڪرڻ (ڪنهن مرحلي مان گذارڻ) ،بعد ۾ پروسيس ٿيل ڊيٽا يعني انفارميشن يا رزلٽ کي ظاهر ڪرڻ يا ياداشت ۾ محفوظ ڪرڻ.
اينالاگ ڪمپيوٽر
هي ڪمپيوٽر اهڙن طبعي مقدارن (Physical Values) لاءِ استعمال ٿيندا آهن، جيڪي هڪ مسلسل پيماني سان گڏ هوندا آهن، جهڙوڪ گرمي پد، پريشر يا دٻاءُ هي عام طور تي ڊائل يا گراف تي مشتمل آئوٽ پٽ ڏيندا آهن، وولٽيج، دٻاءُ، رفتار ۽ گرمي پد وغيره ڪجھه اهڙيون خاصيتون آهن جيڪي هن قسم جي ڪمپيوٽرن سان ماپيون وينديون آهن. هنن ڪمپيوٽرن جي مثال ۾ آٽوموبائيل، اسپيڊو ميٽر، ٿرماميٽر، ۽ بٺي ٿرماميٽر وغيره شامل آهن.
هارڊويئر
هن قسم جي ڊوائيسز جو ڪم (ان پٽ ڊوائيسز ذريعي) حاصل ڪيل ڊيٽا کي پروسيس ڪري انفارميشن ۾ تبديل ڪرڻ ۽ ميموريءَ ۾ محفوظ ڪرڻ آهي. ياد رهي ته ڪمپيوٽر جي ايجاد جو بنيادي مقصد پروسيسنگ ئي آهي ٻين لفظن ۾ هيءُ ته ڪمپيوٽر پروسيسنگ جي ڪم لاءِ ئي ٺهيل آهي.
پروسيسنگ ۽ ميمري ڊوائيسز جي فزيڪل بناوٽ ۽ انهن جا مختلف قسم/حصا
لفظ آئوٽ پٽ: اهڙي قسم جي انفارميشن يا ڊيٽا (معلومات يا مواد) جيڪا سي پي يو يا مين ميمريءَ مان پراسيس ٿي (عملجي/مرحلجي) ٻئي ڪنهن ڊوائيز/پرزي جهڙوڪ مانيٽر (ڪمپيوٽر اسڪرين) يا سيڪنڊري اسٽوريج ڊوائيس جهڙوڪ فلاپي وغيره ڏانهن منتقل ٿئي، تنهن کي آئوٽ پٽ چئبو آهي.
ڪجھه اهم آئوٽ پٽ ڊوائيسز جو مختصر تعارف ۽ اهميت نمبر وار هيٺ بيان ڪجي ٿي.
اليڪٽرو مڪينيڪل ڊيٽا پروسيسنگ
هن طريقي سان ڊيٽا کي بجليءَ ذريعي هلندڙ ڪنهن حسابي مشين ذريعي پروسيس ڪيو ويندو آهي. هن عمل کي اليڪٽرو مڪينيڪل ڊيٽا پروسيسنگ چئبو آهي. هن ڪم ۾ انسان جو عمل دخل 20 سيڪڙو ۽ مشين جو عمل دخل 80 سيڪڙو هوندو آهي. جهڙوڪ اليڪٽرڪ ٽائيپ رائيٽر.
پنچڊ ڪارڊ ڊيٽا پروسيسنگ
هن طريقي سان پنچڊ ڪارڊ تي ڊيٽا کي پروسيس ڪيو ويندو آهي (هي هڪ قسم جو ڪارڊ آهي جيڪو ڊيٽا کي بٽس ذريعي ڪالمن ۾ محفوظ ڪندو آهي، جن تي پنچڊ هولز (سوراخ ٿيل) هوندا آهن).هن قسم جي پروسيسنگ سوراخن جي ذريعي جواب جي صورت ۾ اسان جي آڏو ايندي آهي، ۽ هڪ ڪارڊ ۾ عام طور تي 960 سوراخ پنچڊ ڪرڻ جي گنجائش هوندي آهي، ڪارڊ تي ڊيٽا مخصوص نشانن ۾ موجود هوندي آهي جنهن کي پنچنگ مشين ذريعي آپريٽر ڪارڊن کي ترتيب ڏيندو آهي، هن سڄي عمل کي پنچڊ ڪارڊ ڊيٽا پروسيسنگ چئبو آهي.
اليڪٽرانڪ ڊيٽا پروسيسنگ
فيصلو ڪرڻ جي صلاحيت: هڪ ڪمپيوٽر مختلف قسم جا فيصلا خود ڪرڻ جي صلاحيت به رکندو آهي، مطلب ڪافي سارا عمل انسان جي سوچ جي بغير ئي طئي ڪندو آهي، اهو سڀ ڪجھه اليڪٽرانڪ ڊيٽا پروسيسنگ جي ذريعي عمل ۾ ايندو آهي. ۽ اليڪٽرانڪ ڊيٽا پروسيسنگ جو هي سڄو ڪرشمو سينٽرل پروسيسنگ يونٽ يعني سي پي يو چپ جو ئي آهي.
سليڪان چپ جو انقلاب
سليڪان هڪ نيم پسرائيندڙ (سيمي ڪنڊڪٽر) ڌاتو آهي، هن جي بنياد تي ايجاد ٿيندڙ سليڪان چپ (مائڪروپورسيسر) اليڪٽرانڪس کي هڪ نئين تازگي ڏني، ۽ نتيجي ۾ ٽئين نسل جا پورو حال ولاريندڙ ڊجيٽل ڪمپيوٽر جنهن ۾ سون جي تعداد ۾ ٽرانزسٽرس لڳل هوندا ها، انهن جي جڳهه هنن چپس ولاري. هن چپ جي تياريءَ ۾ گھٽ خرچ سبب ڪمپيوٽر وڌ کان وڌ مقبول ٿيڻ لڳا، ۽ جڏهن چوٿين نسل جي ڪمپيوٽرن ۾ هن چپ جي ٽيڪنالاجيءَ وڌيڪ ترقي ڪئي ته ڪمپيوٽر آهستي آهستي سستا ٿيندا ويا. هن چپ جا هيٺيان خاص فاعدا هيا/آهن:
هاڻي مائڪروپروسيسر چپ صرف ڪمپيوٽر ۾ ئي نه ٿا استعمال ٿين پر ٻانهن تي ٻڌڻ وارين گھڙين، ٽيلي فون، ڪارين، رانديڪن وغيره ۾ به انهن جو استعمال روز به روز عام ٿيندو پيو وڃي ڇو ته انهن جي ننڍڙي جسامت جي ڪري هو ڪنهن به اليڪٽرانڪ اوزار ۾ فٽ ٿي سگھي ٿي. ۽ گھٽ قيمت جي ڪري ماڻهو ان کي خريد ڪري سگھن ٿا.
ڊسڪيٽ
ڊسڪيٽ هڪ پلاسٽڪ جيڪيٽ (ڪوَرَ) اندر بند هوندي آهي، هيءَ ننڍي ۽ لچڪدار پلاسٽڪ جي ڊسڪ هوندي آهي، جنهن جي مٿان ميگنيٽڪ آڪسائيڊ جو تهه چاڙهيو ويندو آهي، جنهن تي ڊيٽا محفوظ ٿيندي آهي. ڊسڪيٽس کي فلاپي ڊسڪ به چئبو آهي. هنن جو بنياد بلڪل وڊيو ڪيسيٽ جي اصولن تي رکيو ويو آهي. فلاپي ڊسڪس ٻن قسمن جون ٿينديون آهن، هڪ جو قطر ساڍا ٽي انچ ½ 3 هوندو آهي، (هيءَ اڄ ڪلهه عام استعمال ۾ هوندي آهي) ۽ ٻيءَ جو قطر ¼ 5 هوندو آهي. (هنن جو استعمال اڄ ڪلهه گھٽ ٿيندو پيو وڃي). هنن قسم جون ڊسڪون 1970 ۾ پهريون ڀيرو منظر عام تي آيون ۽ آءِ بي ايم يعني (International business machines) جي ڪمپيوٽرن ۾ استعمال ڪيون ويون. هنن کان پهريان هنن کان پنجوڻ (پنج دفعا) وڏي سائيز جون ڊسڪون هونديون هيون. هنن جو موجد ”ايل شورٽ“ آهي. هن کا علاوه هڪ قسم جي ٻي ڊسڪ به هوندي آهي جنهن کي ڪمپيڪٽ ڊسڪ (Compact Disk) يا سي ڊي چوندا آهن. ڊسڪيٽ ذريعي ڊيٽا کي هڪ ڪمپيوٽر کان ٻئي ڪمپيوٽر تائين آسانيءَ سان منتقل ڪري سگھجي ٿو.
ابراهيم شاهه بخاري جو ميلو
-ابراهيم شاهه بخاريءَ جو ميلو-، هر سال 21، 22 ۽ 23 ربيع الاول مطابق 15، 16 ۽ 17 ڊسمبر تي ڳوٺ شاهه -بخاري- تعلقي حيدرآباد ۾ ڌام ڌوم سان ملهايو ويندو آهي. هن ميلي ۾ مولود شريف جي محفل ٿيندي آهي. -ان- کان علاوه هن ميلي ۾ ابراهيم شاهه -بخاري- تي گلن جي چادر چاڙهي ويندي آهي. هن ميلي ۾ سنڌ جي ڪنڊ ڪڙڇ مان مريد ۽ عقيدتمند اچي حاضري ڀريندا آهن.
برابر عالمي وقت+01:00
خارجي ڳنڍڻا
+01:00 زمرو:وقت پٽو
تت
تت (Precise) ڪنهن عبادت جو مغز يا بنيادي خيال مختصر لفظن ۾.
برطانوي اونھارو وقت
حوالا
زمرو:1916ع جا متعارف
بانسو
ٻوٽيءَ جو هڪ قسم، جنهن جا پن ساوا گل اڇو ۽ سواد ڦِڪو ٿيندو آهي. دوا طور ڪم ايندي آهي.
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع
ورلڊڪپ کٽيندڙ ٽيمون
2007 ۾ چوٿون ڀيرو آسٽريليا ورلڊڪپ جو تاج 53 رنسن جي سوڀَ ماڻي، جنھن ۾ آسٽريليا 281-4 ۽ شري لنڪا 215-8 اسڪور رھيو.
سائنس
حوالا
زمرو:سائنس
ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 2019ع
گروپ مرحلو
The group stage format is a round-robin, where all ten teams play each other once, in a single group. This means a total of 45 matches will be played, with each team playing a total of nine matches. The top four teams from the group will progress to the knockout stage. A similar format was previously used in the ڪرڪيٽ عالمي ڪپ 1992ء.
صلح امام حسن
حضرت علي عليه السلام جي شهادت ۽ امام حسن عليه السلام جي بيعت
هن دعوت صلح ۽ پيغام خوف کان ماڻهن جون دليون ويهي ويون همٿون پست ٿي ويون ۽ امام حسن عليه السلام جي فوج ڀڃڻ جي لاءِ رستو ڳولهڻ لڳي.
پاڪ فضائيه جو سربراھ
قائد عوام ذوالفقار علي ڀٽوؒ جي آئين 1973ع ۾ صدرِ پاڪستان کي عسڪريه پاڪستان جي سالارِ خاص جو قلمدان سونپيو ويو جنھن کي ھو وزير اعظم جي گڏيل مشوري سان استعمال ڪندو آھي۔ پاڪ فضائيہ جو سربراھ ھاڻي 1973ع جي آئين سان رئيسِ عملۂ پاڪ فضائيہ (CAS)  چورائيندو آھي جيڪو چار ستارا جنرل ھوندو آھي جنھن کي وزيراعظم جي گڏيل مشوري سان صدر چونڊيندو آھي ۽ ھي رئيسِ عسڪريه پاڪستان (CJCSC) جي ماتحت ڪم ڪندو آھي۔
بانڪ
واڍڪي يا لوهارڪي ڪم جو هڪ -اوزار- ، جيڪو روات هڻڻ مهل ڪنهن شيءِ کي سوگهو جهلي. پانو. چاٻي ، ونگڙو. -بيل- گاڏيءَ جي ٺانٺي جي مٿئين حصي ۾ لڳل ڪاٺيءَ کي به ’-بانڪ- ‘ چئبو آهي.
حيدرآباد ضلعو
مقبرہ
حيدرآباد ضلعي ۾ هيٺيان مشهور مقبرا ۽ مزار آهن.
حوالا
زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:سنڌ جا ضلعا زمرو:ضلعو حيدرآباد، سنڌ
ڌرتيءَ جو ڏينھن
1969 ع ۾ يونيسڪو ڪانفرنس فرانسسڪو ۾ منعقد ڪئي وئي، امن جي پرچار ڪندڙ، جان ميڪ ڪونيل پاران هڪ ڏينهن پيش ڪيل زمين جي احترام ۽ امن جو تصور اُجاڳر ڪرڻ جي اهميت طور ھڪ ڏينھن ملھائڻ جو خيال پيش ڪيو ۽ 21 مارچ 1970 ع ۾ پيش ڪندي (اتر همپشائر ۾ بهار جو پهريون ڏينهن) جي تاريخ تجويز ڪئي، بعد ۾ مڪ ڪونيل ان تجويز کي هڪ اعلان نامو جي صورت ۾ لکيو، جنهن تيگڏيل قومن جي سيڪريٽري جنرل يو ٿانٽ صحعيون ڪيون.
اڙد
مانهن جي اٽي مان پاپڙ سٺا ٺهندا آهن، تنهن کان سواءِ شادي مراديءَ ۾ ڪنوار لاءِ اُٻٽڻ به مانهن جي اٽي مان ٺهندو آهي. اُٻٽڻ ۾ خوشبوئون ملائيندا آهن. مانهن جو اٽو ڳوهي رکڻ کان پوءِ ڦوڪجي پوندو آهي ۽ گهڻي جاءِ والاريندو آهي، تنهن ڪري عام محاورو آهي: ”مانهن جي اٽي وانگر ڦوڪجڻ“.
ڪشور ڪمار
بالِي ووڊ ۾ شروعاتِي ڏينهن
ڪشور ڪمار پنهنجي وڏي ڀاءُ جي قدمن تي هليو ۽ بالِي ووڊ ۾ هڪ گائڪ طور پنهنجي عمليءَ ۾ پير رکڻ لاءِ ممبئي پهتو. اِنَ موڙَ تي انوپَ جو ڪريئر بيهي رهيو هو، ڇاڪاڻ ته گائڪيءَ جي لحاظَ کان سندس آواز ايترو سٺو نه هو جيتري سندس اداڪاري. هي اهو دور هو جڏهن اهڙن اداڪارن جي وڏي اهميت هوندي هئي، جيڪي ڳائي به سگھندا هُجن. انوپ پنهنجو آواز سڌارَڻَ لاءِ آسٽريا مان ڪجھه رڪارڊَ آندا هئا. هِڪَ ڀيري گھر ۾ اندر ايندي ئي هُنَ ڪنهن ڪمري مان يوڊلڱ جو آواز ٻُڌو. هُنَ ڪاوَڙَ ۾ ڪَڙڪيو ”منهنجي رڪارڊَن کي ڪنهن هٿُ لاتو آهي؟“. پر ڪمري ۾ گھڙڻ سان کيس معلوم ٿيو ته اها يوڊلڱ اصل ۾ ڪشور ڪمار ڪري رهيو هو. ڪشور ڪمار يوڊلڱ ڪرڻ انوپَ جي آسٽريائي رڪارڊَن مان سکيو هو. ڪشور ڪمار اداڪاريءَ کي ناپسند ڪندو هو ۽ بالي ووڊ جو مُکيه گائڪ بنجڻ جِي خواهش رکندو هو. پر سندس گائڪِي يا موسيقيءََ جِي ڪا به سکيا ورتل نه هئِي. ڪشور ڪمار پنهنجي وڏي ڀاءُ اشوڪ ڪمار جي واسطن سان فلمي دنيا ۾ پير ته رکي ڇڏيو، مگر ابتدا ۾ سُٺو تاثر ڏيڻ ۾ ناڪامياب ويو. پَرَ هُنَ اداڪاري جاري رکي، جنهن سان کيس پنهنجي ئي فلمُن جا گيتَ ڳائڻ جو موقعو ملندو رهيو. ان دور ۾ ڪشور ڪمار جو انداز سهگل وارو هو. هِڪَ ڀيري جي ڳالهه آهي جو سَچِن ديوِ بَرمَن اشوڪ ڪمار جي گھر آيو ۽ وهنجڻ جاءِ مان سهگل جي آواز جهڙو آواز ايندي ٻُڌائين. آواز کان متاثر ٿِيندي، هُن اشوڪ کان پُڇيو ته هِيءُ ڪير پيو ڳائي. ورندي ملڻ تي، هُو ڪشور جي انتظار ۾ ويهي رهيو ته وهنجي نڪري ته مِلانس. هُنَ ڪشور سان ٿورڙي گفتگُو ڪئي، جنهن ۾ هُنَ سندس آواز جي تعريف به ڪئي ۽ کيس هِڪَ نصيحَتَ به ڪئي، ”سهگل جو نقل ڪرڻ جي ڪوشش نه ڪر. نقال ڪڏهن به سٺا ڪلاڪار نه بڻبا آهن. تو کي پنهنجو انداز اختيار ڪرڻ گھرجي“. ان کان پوءِ ڪشور ڪمار پنهنجي گائڪِيءَ ۾ پنهنجو نئون مخصوص انداز پيدا ڪيو، جيڪو رفي، مڪيش ۽ سهگل کان بلڪل الڳ هو.
خارجِي ڳنڍڻا
گِيتَ:
زمرو:1929ع جون پيدائشون زمرو:1987ع جون فوتگيون زمرو:20 هين صدي جا هندستاني ڳائڻا زمرو:شخصيتون زمرو:شوبز
سرفراز احمد
سرفراز احمد کي پاڪستان ٽيم ۾ نومبر 2007ع ۾ زخمي ڪامران اڪمل جي جڳھ تي کيڏايو ويو. اهو 8 ون ڊي ميچ کيڏي چڪو آهي. هن ۾ ان 26 رنز ٺاهيون آهن ۽ اهو 6 ڪیچ ۽ 3 اسٽمپ ڪرڻ ۾ڪامياب رهيو آهي.
ازبڪستان
ازبڪستان، پاڪستان جو پاڙيسري ملڪ آهي. افغانستان سان لاڳو آهي. پاڪستان مان جيڪا شاهراھ گلگت کان اڳتي وڃي ٿي. سا آخر ۾ ساڄي هٿ تي مُڙي، چين ۾ داخل ٿئي ٿي، پر جيڪڏهن اتان کاٻي واٽ تي هلجي تہ ٿوري فاصلي کان پوءِ ازبڪستان اچي ويندو. ازبڪستان جي گاديءَ جو شهر تاشقند آهي، پر هن ملڪ جا مشھور تاريخي شھر چار آهن: (1) سمرقند، (2) شهر سبز، (3) بخارا ۽ (4) خيوا. انھن شهرن جي ڏسڻ کان سواءِ ازبڪستان جي تاريخي عظمت جي صحيح ڄاڻ حاصل نه ٿيندي. شھر ماضيءَ ۾ وڏن عالمن، عارفن، مشھور مدرسن، مسجدن ۽ وڏن بادشاهن جي آخري آرامگاهن مرڪز رهيا آهن. سمرقند ۾ وڏي فاتح امير تيمور جو مقبرو آهي، جيڪو عمارت سازيءَ جي اعتبار کان بي مثال يادگار آهي. امير تيمور جو پوٽو الغ بيگ، وڏو بادشاھ ٿي گذريو آهي. هيءُ وڏو عالم ۽ سائنسدان پڻ هو، جنھن تجربن لاءِ سمرقند ۾ وڏي رسدگاھ ٺھرائي، جيڪا اڄ بہ موجود آهي. ان کان سواءِ اسلام جي عملي خدمت ۽ عظمت جا ڪيئي روشن ستارا، هنن شھرن جي آس پاس آرامي آهن. امام بخاري رحه سمرقند کان ڏھ ٻارنھن ميل ٻاهر پنھنجي اباڻي ڳوٺ ۾ آرامي آهي، جتي موجوده حڪومت سندس روضو وڏن دروازن واري ايوان ۾ تعمير ڪيو آهي. نقشبندي سلسلي جو باني حضرت بھاءُ الدين نقشبند، بخارا جي شھر کان اتر طرف ڇھن ميلن جي مفاصلي تي آرامي آهي، جتي هڪ وڏي وسيع خانقاھ، مدرسو، وڏي شاهي جامع مسجد ۽ ٻاهران سادي تربت سندس عظمت جا يادگار آهن. شھر سمرقند ۾ سندس مريد مشھور ولي خواجه عبيدالله احراءِ مدفون آهي. ”فعانہ“ کان هڪ سؤ ڪلوميٽر پري ”اندجان“ جي وادي، بابر بادشاهه جو وطن آهي، جتي ”باغ بابر“ اڃا تائين موجود آهي.
شيعہ
شيعہ (Shia Islam) اسلام جي ٻن بنيادي ڌڙن مان هڪ آهي. جيڪو سني مسلمانن کان پوءِ مسلمانن ۾ هڪ وڏو فرقو آهي. مسلمانن ۾ شيعن جي تعداد 11 کان 16 سيڪڙو آهن جنهن ۾ 40 کان 60 سيڪڙو شيعہ ايران، پاڪستان، عراق ۽ انڊيا ۾ رهن ٿا. 154 کان 200 ملين شيعن جي ڪل آبادي آهي. 147 کان 154 ملين جي وچ ۾ شيعہ ايشيا ۾ رهن ٿا 36 کان 40 ملين شيعہ آفريڪا ۾ آباد آهن.
وصف
جيئن ته ٻين مذهبن وانگر شيعہ مذهب ۾ پڻ ڪيترا ئي فرقا ٿيا آهن، جن مان اڪثر وقت گذرڻ سان خود بخود ختم ٿي ويا البت هن وقت اماميہ اثنا عشريہ کانسواءِ ٻيا بہ شيعہ فرقا موجود آهن، جھڙوڪ زيدياسماعيلي.
شيعا ۽ سني اختلاف
شيعن ۽ سنين ۾ هنن شين تي اختلاف آهي.
سمجھوته ايڪسپريس
زمرو:پاڪستان جي ريل گاڏين جا نالا زمرو:ھندستان–پاڪستان لاڳاپا
صفات ثبوتيه
قادر
خدا هر چيز تي قادر آهي جيڪو چاهي ڪري سگهي ٿو
حي
الله هميشه کان زنده آهي ء هميشه زنده رهندو
متڪلم
الله هر چيز کي ڳالهڻ جي طاقت عطا ڪري سگهي ٿو
سانگهڙ تعلقو
ديھون
سانگھڙ تعلقي ۾ ڪل 69 ديھون واقع آهن.
اڙل واھ
سنڌ جو قديم قدرتي واهه، جيڪو سيوهڻ جي ڀر ۾ منڇر ڍنڍ جي ڏکڻ - -اوڀر- ڪنڊ تي آهي. هن کي ’اڙل نديءَ‘ جي نالي سان به سڏيو ويندو آهي. حقيقت ۾ اهو سنڌو درياھ ۽ منڇر ڍنڍ کي ڳنڍيندڙ واهه سنڌو درياھ جو پراڻو وهڪرو آهي. هن وهڪري سبب منڇر وجود ۾ آئي جنهن کي بعد ۾ ايرل نالي انگريز جي نالي پويان ايرل سڏيو ويو. اڳتي هلي ان جو اچار اڙل بڻجي ويو. آبڪلاڻيءَ جي موسم ۾ جڏهن سنڌو درياهه ۾ چاڙهه هوندو آهي، تڏهن هيءُ واهه واڌو -پاڻي- منڇر ڍنڍ کي مهيا ڪندو آهي ۽ وري جڏهن منڇر ڀرجي ويندي آهي ۽ درياهه ۾ به لاٿ هوندي آهي، تڏهن هيءُ واهه، منڇر جو -پاڻي- درياهه ڏانهن کڻي ويندو آهي ۽ ڇنڊڻ طور استعمال ٿيندو آهي. مغربي محققن ۽ سياحن انهيءَ تي حيرت ظاهر ڪندي لکيو آهي ته اهو عجب اسرار آهي، جو هڪ واهه يا نديءَ کي ابتو وهڻو پوي ٿو. -اڙل واهه- جي ڊيگهه ذري گهٽ 30 ميل آهي. هن وقت اهو منڇر مان نڪري سيوهڻ شهر وٽ سنڌو درياهه ۾ داخل ٿئي ٿو. اڙل واهه اوترو ئي قديم آهي، جيترو سنڌو درياهه ۽ منڇر ڍنڍ قديم آهن. قديم دؤر ۾ هن کي ’اڙل ندي‘ چوندا هئا. هي آڳاٽي دؤر کان ئي سنڌوءَ ۽ منڇر وچ ۾ رابطي جو ذريعو رهيو آهي. 1959ع ۾ آمريءَ جي دڙي جي کوٽائيءَ مان انهيءَ قديم نديءَ جي وهڪري جا نشان مليا آهن، جيڪا آڳاٽي وقت منڇر مان نڪرڻ بعد سيوهڻ واري قلعي جي -اتر- ۽ -اوڀر- کان ڦري، ڏکڻ طرف لڪيءَ وٽان ڦٽل وهڪرن مان ٿيندي، اڳتي -اوڀر- طرف وڌي وڃي سن شهر جي مٿئين پاسي کان سنڌو درياهه ۾ ڇوڙ ڪندي هئي. چاڙهه واريءَ موسم ۾ -اڙل- واهه، سنڌو درياءَ مان 5 لک ڪيوسڪ -پاڻي- منڇر کي مهيا ڪندو هو. سکر بئراج ٺهڻ کانپوءِ -اڙل- وٽ هڪ ٻيو هٿراڌو واهه کوٽائي -ان- تي ريگيوليٽر هنيو ويو آهي، ته جيئن منڇر ڍنڍ جي پاڻيءَ کي ضابطي ۾ رکجي.
اي جي ڪي ٽي وي
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:آزاد ڪشمير ۾ ماس ميڊيا
صفعات سلبيه
شريڪ
الله جي ذات ۾ ڪير به شريڪ ڪونهي اهو اڪيلو آهي.
پڻ ڏسندا
شیعہ
سني
عدل
حوالا
زمرو:اسلام
جامعة الرشيد
جامعه الرشيد ڪراچي شھر ۾ واقع هڪ اسلامي يونيورسٽي (مدرسو) آھي
اروڙ
نالي جو مطلب
قديم هندستان ڪتابن ۾ ھن شهر کي اروڙ پورا، روڙ نگرا سڏيو ويو آھي. يوناني جاگرافي دانن جي دستاويزن ۾ ھن شهر کي ”موسيڪانوس“ لکيو آهي.
اروڙ جا قديم آثار
عربن جي فتح وقت اروڙ راجا ڏاهر جي مهاراڄڌاني هو. عربن پنهنجي گادي منصوره ۾ شروع ڪئي، تہ بہ اروڙ هندن جي حڪومتگاه جي صورت ۾ ٻن صدين کان وڌيڪ رهيو ۽ پوءِ ناپيد ٿيو. هن جي ناس ٿيڻ جي حڪايت برهمڻ آباد جي راجا دلوراءِ جي ڏاڍ سان لاڳياپيل آهي. پر ان ۾ ايتري حقيقت نہ آهي، ڇو تہ اٺين صدي عيسويءَ جي وچ ڌاريءَ جڏهن سنڌو نديءَ پنهنجو وهڪرو ڦيرايو تہ هي شهر اجڙي ويو. نديءَ جي وهڪري ۾ ڦيرو 341ھہ : 962ع ڌاري آيو، جڏهن سنڌ ۾ هڪ وڏو زلزلو آيو ۽ ڌرتي ڌُٻي هئي.
عربن جي قبضي کانپوءِ
جڏهن محمد بن قاسم اروڙ 93ھہ : 711ع ۾ فتح ڪيو تہ اُتي ابو عاف بن قيس اسدي کي حاڪم مقرر ڪيائين. ڄام فتح خان سمي جي ڏينهن ۾، مرزا پير محمد بکر جي ماڻهن کي سزا ڏيڻ لاءِ آيو، تڏهن اتي جي هڪ ڀليمانس سيد ابوالغيث جي منٿ آزيءَ تي ماڻهن کي معافي ڏنائين ۽ اروڙ جو پرڳڻو سيد صاحب کي جاگير طور ڏنائين. جڏهن مرزا شاھہ بيگ سکر ورتو ۽ اتي قلعو جوڙائڻ لڳو، تہ اروڙ جي ڪوٽ جون سرون کڻائي انهيءَ ڪم ۾ آندائين. وري سن 930ھہ : 1523ع ۾ سلطان محمود بکري مبارڪ خان کي اروڙ جو حاڪم مقرر ڪيو، جو اڳ ماٿيلي جو حاڪم هو.
تجربيت
تجربيت __امپرسزم__ (Empiricism):
عراق
تاريخ
هاڻاڪو عراق پهرين عالمي جنگ کان پوءِ سلطنت عثمانيه جي ورهائجڻ جي نتيجي ۾ 1920ع ۾ برطانوي سلطنت جي حصي ۾ آيو. 1932ع ۾ عراق برطانيه کان آزادي حاصل ڪئي. هتي 1968ع کان وٺي 2003ع تائين بعث پارٽي جي حڪومت رهي. 2003ع ۾ آمريڪا ۽ ان جي اتحادين عراق تي حملو ڪيو، جنهن جي نتيجي ۾ صدام حسين، جيڪو ان وقت بعث پارٽي جو سربراھ ۽ عراق جو صدر هيو، کي هٽايو ويو. آمريڪا ۽ ان جي اتحادين 2011ع ۾ عراق خالي ڪيو. آمريڪا جي وڃڻ کان پوءِ عراق ۾ گھرو ويڙھ شروع ٿي وئي. هن وقت عراق جو ڪجھ حصو آمريڪا جي د‍ؤر ۾ ڪرايل اليڪشن جي نتيجي ۾ منتخب ٿيل حڪومت جي اثر هيٺ آهي، جڏهن ته ڪجھ حصي تي ڪردن جو ۽ ڪجھ حصي تي داعش نالي دهشتگرد تنظيم جو قبضو آهي.
اساس الفرائض
هيءُ ڪتاب مخدوم عبدالرحيم گرهوڙيءَ 1192هه/1778ع کان اڳ -تصنيف- ڪيو. هيءُ ڪتاب فوتيءَ جي ورثي ۽ ملڪيت کي سندس وارثن ۾ شرعي حڪمن مطابق ورهائڻ ۽ -تعليم- جي موضوع بابت آهي، جيڪو عام طرح گرهوڙي صاحب جي سنڌيءَ جي نالي سان مشهور ٿيو. ڪتاب جي -تصنيف- ڪرڻ جو مقصد تعليمي هو. گرهوڙي صاحب مکيه موضوعن جهڙوڪ: ايمان، توحيد، رسالت وغيره کي پڻ منظوم سنڌيءَ ۾ سمجهايو ۽ سندس اهي نظم پڻ پوءِ ”اساس الفرائض“ سان گڏ گرهوڙي صاحب جي سنڌيءَ ۾ شامل ٿي ويا. 1336 هه/1918ع ۾ هيءُ رسالو مخدوم عبدالله جي ”سڱ نامي“ ۽ ٻين چئن ڪتابن سان گڏ، مطبع ڪريمي، بمبئيءَ مان ڇپيو.
شڪرڳڙ
شڪرڳڙ (انگريزي: Shakargarh) پاڪستان جو هڪ شهر  جو نارووال ضلعو ۾ واقع آهي.
اجيت سنگھ يادو
پيشو
پيرا جيولين (نيزي بازي) راند ۾ حصو وٺندي 2019ع ۾ ھن پنھنجي پھرين راند سان شروعات ڪئي. بيجنگ، چين ۾ ٿيل ستين ورلڊ پيرا ايٿليٽڪس گرانڊ پِرڪس ۾ حصو ورتائين ۽ نيزي بازي ۾ سونو تمغو کٽيائين. 2019ع ۾ دبئي ۾ ٿيل ورلڊ پيرا ايٿليٽڪس چيمپئينشپ ۾ ھندوستان جي نُمائندگي ڪندي پِتل جو تمغو کٽيائين ۽ نتيجي طو 2020ع واري سمر پيرالمپڪس لاءِ اھل بڻجي ويو. ھن 2021ع ۾ دبئي ۾ ٿيل ورلڊ پيرا ايٿليٽڪس گرانڊ پِرڪس ۾ پڻ سونو تمغو کٽيو.
الھوسايو نظاماڻي
حوالا
زمرو:سنڌي شخصيتون
سينٽ پيٽرڪ جو ڏينهن
thumb|upright|لنڊن ۾ ڇوڪريون ھي ڏڻ ملھائيندي ساون لباسن ۾
بيگ ٽسي
بيگ ٽسي ,, تبتي ٻڌازم ۾ بيڪ ٽسي يا جامساران ھڪ جنگي ديوتا جو نالو آهي جيڪو ٻڌ مذهب کان اول منگولن جو جنگ جو ديوتا ھيو. بيگ ٽسي ديوتا جي روپ ۾ ڳاڙهي چمڙي، ۽ نارنگي ڳاڙھسرا وار، ٻہ ٻانھون، ٽي رت ڪڍندڙ اکيون, ھٿ ۾ کنيل ھڪ تلوار، زنجيرن واري زرھ پاتل، منگولن واري ھيلميٽ ۾ پنجن کوپڙين واري تاج سميت ڏيکاريو ويندو آهي. ان جو جامساران وارو نماء گھڻي ڀاڱي منگول ۽ ڪجھ تبتي ٻڌ چام رقص ۾ ڪندا آهن جنھن ۾ ان ديوتا جو ماسڪ ۽ مخصوص لباس پائي نمائشي رقص ڪيو ويندو آهي.
رائن
رائن انگريزيءَ ۾ Rhine(Rhenus, Rein, Rhein, le Rhin, Rijn) يورپي ندي يا درياء آھي جيڪو سوئيزرلينڊ جي الپس جبل جي ڏکڻ اوڀر پاسي کان گريسنس ڪينٽن مان نڪري ٿو ۽ سوئيز ليچٽن اسٽائن کا ٿيندو سوئس آسٽريا سرحد کان ۽ فرينڪو جرمن سرحد مان گذري رائن لينڊ، جرمنيءَ مان پار ٿي نيدرلينڊ کي سيراب ڪندي اتر سمنڊ ۾ ڇوڙ ڪري ٿو.ھي جرمنيءَ جو مشھور درياءَ ۽ آبي گذر گاھ آھي. 12333 ڪلومیٽر (766 میل) ڊگھو رائن یورپ جو 122 ويھون سڀ کان وڏو درياءَ آھي. رومي سلطنت کان وٺي ھن درياءَ ۾ واپار لاء جھاز گذرندا رھيا آھن. جرمني جي ھن سڀ کان وڏي درياءَ مان پاڻيءَ جو نيڪال 22900 ڪيوبڪ ميٽر في سيڪنڊ آھي. ھن جي ويڪر 400ميثر يا 1200 فٽ آهي. سوئٽزرلينڊ ۾ بازيل، فرانس ۾ اسٽراسبورگ، جرمنی ۾  مین ہائیم، لڊوگشافن، مینز، بون، ڪولون، ڊوسل ڊورف ۽  نیدرلینڊز ۾ یوتریخت ۽ روٽرڊیم جھڙا وڏا شهر ھن درياءَ جي ڪنارن تي واقع آھن. ھي درياء سوئيٽزرلينڊ، آسٽريا ۽ جرمني جي سرحدن تي مشھور ڍنڍ ڪونسٽانس جوڙي ٿو جيڪو ڏکڻ اولھ جرمني جو پاڻي جو سڀ کان وڏو ذخيرو آهي
تجريدي نظم
تجريدي نظم __(Abstract Poem):
انود ڪاسائي جي کڏ
سيوهڻ شهر ۾ هڪ مشهور کڏ، جيڪا ”انود ڪاسائيءَ“ جي نالي سان سڏجي ٿي، جنهن لاءِ چون ٿا ته تمام اونهي هوندي هئي، جنهن ۾ هو ڪٺل ماڻهن جا هڏا ڦٽا ڪندو هو. ’-انود ڪاسائيءَ جي کڏ-‘، محاورو عام طور -ان- وقت استعمال ڪبو آهي، جڏهن گهڻيون شيون گُم ٿي وڃن، ته چئبو، ڪيڏانهن ويون؟ ”-انود- ڪاسائي جي کڏ ته ڪونهي.
سنجهورو تعلقو
ديھون
سنجھورو تعلقي ۾ ڪل 94 ديھون واقع آهن.
انور سولنگي
وفات
انور سولنگي 4 اپريل 2008ع تي 64 سالن جي ڄمار ۾ ڪراچي ۾ پرلوڪ پڌاري ويو ۽ سندس مڙهه کي سخي حسن قبرستان ڪراچيءَ ۾ دفن ڪيو ويو.
تجزياتي تنقيد
ڪيترا نقاد تنقيد جي هن قسم کي تنقيد جو خاص طريقو ڄاڻائين ٿا. ٽي ايس ايليٽ (1965-1888 T.S. Eliot) کي هن تنقيد جو باني ۽ مؤجد سڏيو وڃي ٿو. جنهن جي ڪوشش سان 1920ع کان وٺي تنقيد جي هن قسم مقبوليت ۽ شهرت حاصل ڪئي. 20 صديءَ جي ٻي چوٿائي کان پوءِ جڏهن ادب ۽ تنقيد جي دنيا ۾ تاثريت (Impressionism) ، آتم ڪٿا(Autobiography) نقاد جي سرسري ۽ مجموعي ڪوشش خلاف بغاوت جو آغاز ٿيو ۽ جڏهن ڏات توڙي مڃتا کي زوري هڪ ٻئي سان ملايو ويو ته انهيءَ جي خلاف تنقيد ۾ تجزباتي تنقيد جنم ورتو. تنقيد جو هر انداز، جنهن ۾ ادبي فنپاري جو تجزيو ڪري، انهن جو معروضي مطالعو ڪيو وڃي ۽ ان مان سائنسي انداز ۽ غير جانبداري سان نتيجا اخذ ڪيا وڃن ته اهڙي تنقيد کي تجزياتي تنقيد چيو ويندو آهي. تجزياتي تنقيد نگارن جو چوڻ آهي ته تنقيد هڪ قسم جي سائنس آهي، جنهن سان ڪنهن ادب پاري جي مختلف عنصرن جي تجزياتي ڇنڊڇاڻ ڪري انهن جي افاديت ۽ اهميت اجاڳر ڪري سگهجي ٿي.
برفاني دور
آثار
''برفاني دؤر جا ڪجهه آثار اتر آمريڪا، اتر يورپ، آئرلينڊ ۽ سئٽزرلينڊ ۽ ائٽلانٽڪ سمنڊ ۾ به نظر آيا آهن. آمريڪا جي جبلن جي ساخت ۽ ٻين نشانين مان بخوبي اندازو لڳائي سگهجي ٿو ته ڪنهن زماني ۾ اهو علائقو برف جي تمام ٿلهن ٿهن سان ڍڪيل هوندو هو.''
مقصود گل
ادبي علمي خدمتون
مقصُودگل جي والد جُون قائم ڪيل اُهي تنظِيمُون ۽ ادبي ادارا، جن کي مقصُود گل سنڀاليو ۽ فعال ڪيو، تن ۾ سنڌڙِي ڪتابِي سلسلو، رتوديرو ۽ لطِيف ادبِي سنگت (بزمِ لطِيف)، رتوديرو شامل آهن، جڏهن ته پنهنجي والد جي مِشَن کي اڳتي وڌائيندي، هُنن نون ادارن ۽ تنظيمن جي پِيڙهه پڻ رکِي، جن ۾ ادبِي ۽ تعلِيمي ادارا ۽ تنظِيمُون، شامل آهن. مثال طور: شاهه عنايت ادبِي سنگت، نئوديرو، سنڌي ادبِي سنگت (شاخ) رتوديرو، سنڌِي ڪلاڪار سارِيندڙ سٿ، لاڙڪاڻو، عبدالحيُّ قاضِي ايجُوڪيشنل ويلفيئر سُوسائٽِي، رتوديرو،  عبدالحيُّ قاضِي ماڊل اسڪُول، رتوديرو ۽ قاضِي عبدالحيُّ ”قائل“ اڪيڊمِي، سنڌ وغيره.
مقصُودگل، شاعر سان گڏوگڏ هڪ بهترين گيت نگار به هو. سندن گِيتن ۽ نغمن کي غلام شبّير سمي، دِيدار حُسين سمي، انور حُسين وسطڙي، مُظفر علِي دايي، تعمِير حُسين، مهر سِيمِيءَ، سجّاد يُوسف، انوربلوچ، سڄڻ سنڌِيءَ، عاشق نظاماڻِيءَ، الطاف سَمي، ناصر گُل قاضِي، شفِيق منگِيءَ، مُرِيد علي ڄامڙي، ماسٽر ولِيءَ، ياسرقاضِيءَ، عنايت حسين مِيراڻِيءَ، ماسٽر فتح، سلامت علِيءَ ۽ عذرا رياض (اردُو ۾) وغيره سميت ڪيترن ڳائيڻن ۽ ڳائيڻين، ٽي وِيءَ، ريڊيي توڙي ڪيسيٽس لاءِ ڳايو، جن منجهان اڪثر گيت ٻڌندڙن ۾ هر دور ۾ مقبُول رهيا آهن.
برفت ڪئلينڊر
برفت ڪئلينڊر، ڪوٽڙيءَ جي رهاڪو محمد هارون برفت، برفت قبيلي لاءِ جدا ڪئلينڊر ترتيب ڏنو آهي. شروعات ۾ دنيا اندر هلندڙ مشهور ڪئلينڊرن جو ذڪر ڪيو اٿس. اڳ ۾ ڪئلينڊر روايتي انداز ۾ ٿيندا هئا، يعني انهن ۾ ضرب، ونڊ، ڪٽ سان گڏوگڏ ليپ سال جو به حساب رکڻو پيو ٿي. سندس دعويٰ آهي ته هن انهن سڀني ڳالهين کي نظر ۾ رکي برفت ڪئلينڊر کي نهايت آسان طريقي سان تيار ڪيو آهي ۽ خصوصيت اها آهي ته هيءُ ڪئلينڊر دنيا جو واحد ڊگهي ۾ ڊگهو ڪئلينڊر آهي، جيڪو 70000 (ستر هزار) سالن جي لاءِ ڪارآمد آهي.
پراڪرت
پالي يا قديم پراڪرت
گوتم ٻڌ، جو عيسوي سن کان ڇهه صديون کن اڳي ٿي گذريو آهي، تنهن جي وقت ۾ سنسڪرت ٻولي اڪثر رڳو برهمڻ ڄاڻندا هئا. ٻيا ماڻهو عام طرح هڪ جھوني پراڪرت ٻولي ڳالهائيندا هئا، جا هاڻ ’پالي‘ سڏجي ٿي. انهيءَ ڪارڻ جي ڪري گوتم ٻڌ پنهنجي ڌرم جو پرچار انهيءَ قديم پراڪرت ۾ ڪيو، ته سندس متا ماڻهو پوريءَ طرح سمجهن. هن حقيقت مان انسائڪلوپيڊيا برٽنيڪا واري اهو بلڪل پورو انومان ڪڍيو آهي ته عيسوي سن کان اٽڪل هڪ هزار ورهيه اڳي سنسڪرت ڦري پالي ٿي هئي، جنهنڪري گوتم ٻڌ کي انهيءَ ٻوليءَ ۾ پرچار ڪرڻو پيو هو.
الي (جيت)
حوالا
زمرو:جيت
شهدادپور تعلقو
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
گڏيل مفادن واري ڪائونسل
'گڏيل مفادن واري ڪائونسل يا سي سي آءِ''' پاڪستان جو ھڪ آئيني ادارو آھي جنھن جو جو مقصد وفاق ۽ صوبن جي وچ ۾ اختيارن ۽ ٻين معاملات تي جاري اختلافم کي ختم ڪرڻ آھي۔ گڏيل مفادن ڪائونسل کي 1973ء جي آئين جي روشني ۾ قائم ڪيو ويو آھي۔ مشرف ۽ زرداری  دور ۾ ھي ڪيبنيٽ ڊويزن جي ماتحت ادارو ھو۔ پاڪستان جي آئين ۾ ارڙھين ترميم کان بعد ھي ادارو وزارتِ بين الصوبائي ھم آھنگي کي سونپيو ويو آھي۔ سي سي آءِ بنيادي طور تي وزيراعظم پاڪستان ۽ چئن صوبائي وڏن وزيرن تي مشتمل ھوندو آھي۔
پڻ ڏسو
زمرو:پاڪستان جو آئين زمرو:پاڪستان ۾ وفاقيت
سوويت يونين
جاگرافي
سوويت اتحاد يورپ کنڊَ جي اُڀرندي ۽ ايشيا کنڊَ جي اُترئين حصي تي قبضو ڪيو هيو. ملڪ جو گهڻو ئي حصو پنجاه ڊگري اُترئين ملڪ جي ڊيگهه کان مَٿي آهي ۽ ان جي ڪُل پکيڙ (ايراضي) 22402200 چورس ڪلوميٽر يا 8649500 چورس ميل آهي. ايڏي وڏي ايراضي جي سبب ان جي موسم نيم خط استوائي (Semi Equatorial) کان وٺي سرد، نيم برفاني کان وٺي برفاني مُند (موسم) تائين پکڙيل آهي. 11 سيڪڙو زمين زراعت لائق هُئي، 16 سيڪڙو گاھ جو ميدان ۽ چراگاهون (گاهه جو ميدان) هيون، 41 سيڪڙو جهنگ ۽ ٻيلا هيا ۽ 32 سيڪڙو ڀاڱو (حصو) ٻئي قسمن جو هيو، جنهن ۾ ٽنڊرا جو حصو پڻ شامل آهي.
ثقافت
انکانپوءِ جوزف سٽالن جي دور ۾، سوويت ثقافت کي حڪومت جي بيان ڪيل حدن وسيلي نافذ ڪيو ويو. هر طرح جي اثرن کي سختي سان روڪيو ويو. ڪيترن ئي ليکڪن کي جيل وِڌو ويو يا ماريو ويو.
حوالا
زمرو:سوويت يونين
نيو يارڪ
پڻ ڏسو
زمرو:گڏيل آمريڪي رياستون
اياز علي رند
مجروح خيال
بچوانقلابي
اسڪوننگن
thumb|left|Aerial view with Buschhaus Power Plant
مادو
تفصيلي تعارف
سڀ کان پھريون 1808ء ۾ مانچسٽر جي ھڪ اسڪول ماسٽر جان ڊالٽن  ايٽمی نظريو پيش ڪيو، جنھن جي بنياد ریاضي تي ھو۔
عبدالقادر جوڻيجو
تعليم
عبدالقادر جوڻيجي شروعاتي تعليم پنهنجي ڳوٺ ۾ حاصل ڪئي. سيڪنڊري تعليم پنهنجي پيءُ سان گڏ رهي، ضلعي نوابشاهه هاڻ شهيد بينظيرآباد ضلعو جي مختلف اسڪولن ۾ ،ورتي ميٽرڪ هاءِ اسڪول ڏيپلو مان 1962ع ۾ پاس ڪيائين. هن بي اي ۽ بي ٽي، بي ايڊ ۽ ايم اي سوشيالوجي ۾ سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو مان حاصل ڪئي.
اوارڊ
عبدالقادر جوڻيجي کي علمي ادبي خدمتن عيوض ڪيترائي ايوارڊ پڻ مليا. پي ٽي وي ايوارڊ 1984ع، نگار ايوارڊ 1984ع، سنڌ گريجوئيٽس ايسوسيئيشن ايوارڊ 1985ع، پي ٽي وي سلور جوبلي ايوارڊ 1989ع ۽ صدارتي تمغه حسن ڪارڪردگي 1989ع شامل آهن.
ببليوگرافي
حوالا
زمرو:سماجي علم زمرو:ڪتاب ڊزائين زمرو:ڪتابي اصطلاعون
آخوند عبدالحميد
“Pro Thar Coal Beaurocrat Transfered”
آخوند صاحب ”ليجينڊ ٽرسٽ“ جو ڊائريڪٽر رهيو آهي، جنهن ذريعي اديبن، عالمن ۽ فنڪارن جي مالي سهائتا ڪئي ويندي آهي، آخوند صاحب مهاٽا پئلس جي بورڊ آف ٽرسٽيز جو ميمبر آهي. يونيسڪو جي هيريٽيج ڪائونسل ۽ دنيا جي ڪيترن ثقافتي ادارن ۽ تنظيمن جو ميمبر رهيو آهي. آخوند صاحب جا شاهه عبداللطيف بابت انگريزيءَ ۾ هيٺيان ٻه ڪتاب ڇپيل آهن.
پاڪستان جي آئين جو دفعو 6
زمرو:پاڪستان جو آئين زمرو:قانون
چنگيز خان
چنگيز خان جو وهانءُ
چنگيز خان جي ماءِ ڏاڍي سهڻي هئي. هن جي پيءِ به هن جي ماءِ کي سندس وهانءَ واري ڏينهن ئي پاڙيسري قبيلي مان زوري کڻي آيو هو. عشق چنگيز خان ان نموني سان ئي ڪيو. جئين هن جي پيءَ ڪيو هو. هي ٻئي پيءِ پٽ ڪنهن جي خيمي ۾ مهمان ٿيا. اتي هن هڪڙي ڇوڪري ڏٺي. چينگيز خان اوڏي محل چئي ڏنو ته ڇا آئون هن سان شادي ڪري سگهان ٿو، ڇوڪري جي پيءِ ورندي ڏني هي اڃان ننڍي آهي. چنگيز چيو هي جڏهن وڏي ٿيندي ته واهه جي سهڻي ٿيندي. تڏهن اها ڇوڪري اڃان نئون سالن جي هئي. پوءِ اڳتي هلي هن انهي ڇوڪري سان شادي به ڪئي.
چين تي ڪاهه
هن 1210ع تي چين تي ڪاهه ڪري ڏني. اهو سال جانورن جي جنتري جي حساب سان بگهڙ جو سال هو. هن چين جي ديوار ٽپي چين کي فتح ڪيو.
ڌرتي
ڌرتيءَ جا تھ
thumb|150px ماس ايڪسٽنڪشن نالي مختلف وقتن تي ٿيل ڀيل 5 وارداتن ڌرتي تي پيدا ٿيل 99 سيڪڙو جنسن کي ختم ڪري ڇڏيو. ان جي باوجود به هن وقت ڌرتي تي جاندارن جون 10 کان 15 لک جنسون موجود آهن. اسان جي شمسي نظام ۽ ڌرتيءَ ساڍن چئن کان 5 ارب سال اڳ وجود ورتو. ان کان پوءِ ڌرتيءَ تي جاگرافيائي ۽ ارضياتي ڀڃ ڊاهه ۽ تبديلين جو ڊگهو سلسلو هليو، جنهن مختلف وقتن ۾ مختلف قسمن جي حياتين کي جنم ڏنو، نابود ڪيو يا تبديل ڪيو. سائنسدان انهن ارضياتي تبديلين جو رڪارڊ ٺاهڻ ۾ وڏي حد تائين ڪامياب ٿي ويا آهن.
سرٿامس اسٽئمفورڊ رئفلس
زندگي
پينانگ ۾ پهچي رئفلس هتي جون مقامي زبانون سکڻ جي مهم قائم رکي ۽ ان سان گڏ هن ملايا جي ماڻهن جي رهڻيءَ ڪهڻيءَ جو ڏاڍو ڳوڙهو اڀياس ڪيو. هي جي ان قابليت جي خبر لارڊ منٽوءَ کي پيئي، جيڪو ان وقت انڊيا جو گورنر هو. هي اهو وقت هو، جڏهن فرانس جو نيپولين بونا پارٽ، ڊچن جي قبضي هيٺ آيل انڊونيشي ٻيٽ جاوا کي استعمال ڪري، چين ڏي ويندڙ انگريزن جي جهازن کي نقصان پهچائي رهيو هو. ڊچن جي قبضي ۾ آيل ٻيٽ جاوا کي فرينچن جي اثر مان ڪڍڻ لاءِ لارڊمنٽو، رئفلس کي ملاڪا ۾ رهي الڳ ڪم ڪرڻ لاءِ مقرر ڪيو ۽ سندس ڪم مان ايڏو متاثر ٿيو جو جاوا تي قبضو ڪرڻ وقت هن کيس ساڳي جهاز تي پاڻ سان گڏ رکيو. هيءَ 1811ع جي ڳالهه آهي.
آخري حل
آخري نبيرو، آخري حل يا فائينل ايڪٽ (Final Act) جي حوالي سان پهرين آگسٽ 1975ع تي فنلئينڊ جي شهر ’هيلسنڪي‘ ۾ The Conference on Security and Cooperation in Euorpe جي نالي سان گڏجاڻي ٿي، جنهن ۾ يورپ جي مک مُلڪن سان گڏوگڏ آمريڪا، ڪئناڊا، سوويت يونين ۽ گڏيل قومن جو سيڪريٽري جنرل به شريڪ هئا. هن ڪانفرنس جو مقصد يورپ کي سياسي، سماجي، معاشي، تعليمي، ثقافتي ۽ سلامتيءَ جي لحاظ کان سگهارو ڪرڻ جي حوالي سان اهم فيصلاڪرڻ هو. ڪانفرنس ۾ سڀ کان وڌيڪ يورپ جي ملڪن جي حفاظت لاءِ بندوبستن تي بحث ڪيو ويو. ان وقت يورپ (خاص طور ان جي اُڀرندي حصي) مٿان سوويت يونين جو تمام گهڻو غلبو هو، Final Act اُنهيءَ غلبي کي گهٽ ڪرڻ لاءِ اُپتن جي هڪڙي وڏي ڪوشش هئي. گهڻن ماهرن جو خيال آهي ته Final Act جو اصل مقصد به اوڀر يورپ مٿان سوويت يونين جو وڌندڙ زور ٽوڙڻ هو.
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا
شب برات
اهلحديث علماء واڪابر
علامہ ابن تیمیہ سے نصف شعبان کی رات نماز کے بارے میں سوال کیا گيا: تو ابن تیمیہ نے جواب دیا اگر نامور اہلحدیث عالم اور شارح حدیث علامہ عبدالرحمان مبارک پوری ترمذی کی شرح میں لکھتے ہیں، اس کے بعد نصف شعبان پر متعدد حدیثیں نقل کیں ہیں اور کہا ہے :یہ تمام حدیثیں ان لوگوں پر حجت ہیں جو یہ کہتے ہیں کہ نصف شعبان کی فضیلت کے سلسلے میں کوئی حدیث نہیں۔
رحمت جي رات
حضرت محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم کا ارشاد ہے۔ حضرت علی رضی اللہ تعالیٰ عنہ، سے روایت ہے کہ محمد صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا
سکر
سکر جي ميونسپلٽي
سکر ميونسپالٽي 1856ع ۾ شروع ٿي، جڏهن شهر جي آدمشماري 12 هزارن کي قريب پهچڻ تي هئي، انهن ڏينهن ۾ حڪومت شهر واسين مان پاڻ ميمبر چونڊيندي هئي، صدارت ڪليڪٽر ڪندو هو، جو شڪارپور ۾ رهندو هو، 1883ع ۾ جڏهن سکر ضلعو بنجي ويو ته 1884ع ۾ پهريون دفعو شهر واسين کي ميمبر چونڊڻ جو حق ڏنو ويو مگر  صدر ڪليڪٽر ٿيندو هو، راءِ صاحب ديوان پيسو مل ذوقيرام پهريون شهر واسي هو جو صدارت جي ڪرسيءَ تي ويٺو، 1911ع ۾ شهر واسين کي صدر چونڊڻ جو حق ڏنو ويو ۽ سکر جو مشهور وڪيل ديوان ڀوڄسنگه صدر چونڊيو ويو ۽ 1914 ع تائين صدر رهيو، 1922ع کان 1928ع تائين ٻيو دفعو صدر ٿيو، 1936ع ۾ جڏهن سنڌ بمبئي کان ڇڄجي ڌار صوبو ٿيو ته ديوان ڀوڄسنگه سنڌ اسيمبلي جو پهريون اسپيڪر ٿيو، هو صاحب ميونسپل جنرل لائبرري جو چيئرمين به هو. ديوان صاحب جي چيئرميني جي دور ۾ سکر جنرل لائبريري بيحد ترقي ڪئي، اٽڪل 5 هزار ڪتاب هر فن تي موجود هئا، 1947ع ۾ هندو پاڻ سان بيش بها نسخا ساڻ کڻي ويا، 1914ع کان 1922ع تائين ميان پير بخش سي-آئي-اي رٽائرڊ ڊپٽي ڪليڪٽر سکر ميونسپالٽي جو صدر ٿيو، 1928ع کان 1937ع تائين ديوان بهادر ايسر سنگه پبلڪ پراسيڪيوٽر صدر ٿيو ۽ 1938ع کان 1947ع تائين مسٽر بسنترام موٽواڻي وڪيل صدر هو، مٿئين بيان مان اوهان معلوم ڪندا ته 1911ع کان 1947ع تائين 36 سالن جي ڊگهي عرصي ۾ فقط هڪ دفعو مسلمان صدر ٿيو، باقي سمورو عرصو هندو صدارت جي ڪرسي ماڻيندا رهيا، وٽن علم هو، دولت هئي ۽ اتفاق هو، ازانسواءِ اڪثريت ۾ هئا، تنهنڪري شهر واسين مان فقط هندن کي فائدا پهتا، جن جو ميونسپالٽيءَ تي قبضو رهندو آيو. .
تعليم
thumb|سکر جي [[آء. بي. اي. يونيورسٽي پاڪستان جي تمام اعلي تعليمي ادارن ۾ شمار ٿئي ٿي.]]
حوالا
زمرو:Sukkur District زمرو:Metropolitan areas of Pakistan زمرو:Populated places in Sukkur District زمرو:سنڌ جا شهر
اليزي
ڪَرِيئَر
اليزي پنهنجي ڳائڪيءَ جي ابتدا هيڪلي (سنگل) موئا لولِيتا سان ڪئي، جيڪو اڄ تائين سندس بهترين گيت آهي. اهو گيت سموري يُورپ ۽ اڀرندي ايشيا جي ڪن حصن ۾ موسيقيءَ جي ميدان ۾ نُومرو اُونو ٿِي ويو.
شاديءَ کان پوءِ اليزي ڳائڻ ڇڏي ڏنو ۽ فيبروري 2004ع کان پوءِ ميڊيا تي اچڻ کان به پاسو ڪرڻ لڳي. تنهن کان پوءِ هُوءَ هڪ ڀيرو 18 هين فيبروري 2006ع تي فرانسيسي ٽي وي چينل MTV France تي ظاهر ٿي. اليزي ڊسمبر 3، 2007ع تي پنهنجي نئين آلبم Psychédélices سان موسيقيءَ جي دنيا ۾ واپس وري آئي.
توهان کي رڳو اهو ٿِي ٻڌائڻ چاهيان ته هينئر آئون اسٽُوڊيو ۾ آهيان...
تجنيس مڪرر
تجنيس مُڪرر
شعر ۾ ساڳئي لفظ جي ٻه دفعا اچڻ واري صنعت. مثال: ”گرچ گل لاءِ پريشان هزار هزار، مون لاءِ مگر هڪ تون نگار نگار“. .
آفتاب شيرپائو
صوبي سرحد جو اڳوڻو وڏو وزير ۽ ناميارو سياسي اڳواڻ آفتاب احمد شيرپائو، ضلعي -پشاور- ۽ تعلقي چارسده جي هڪ ننڍڙي ڳوٺ ’شيرپائو‘ ۾ ڄائو. سندس پيءُ، حاجي غلام حيدر خان، مسلم ليگ سرحد جي بانيڪارن مان هو. پيءُ جي وفات کان پوءِ، آفتاب احمد خان ۽ سندس -ڀاءُ-، حيات محمد خان، ملڪي سياست ۾ گهري دلچسپي وٺڻ لڳا. سندس -ڀاءُ- حيات محمد خان، -ايوب خان- خلاف بيگم فاطمه جناح جي حق ۾ وڏي جدوجهد ڪئي. 1967ع ۾ پيپلز پارٽيءَ جو قيام عمل ۾ آيو ته هو پيپلزپارٽيءَ ۾ شامل ٿيو ۽ کيس پيپلزپارٽي سرحد جو صدر بڻايو ويو. صوبي سرحد جو گورنر ۽ وزير پڻ مقرر ٿيو، پر 8 فيبروري 1975ع تي -بم- ڌماڪي ۾ مارجي ويو. -ان- وقت آفتاب شيرپائو سرڪاري نوڪريءَ ۾ هو. -ڀٽي- صاحب جي خواهش تي هن ملازمت -ترڪ- ڪري، سياست ۾ حصو ورتو. 1977ع جي عام چونڊن ۾، قومي اسيمبليءَ جي سيٽ تي، آفتاب شيرپائو، سردار شيرباز خان مزاريءَ کي هارائي ڪامياب ٿيو. کيس صنعتي ترقيءَ ۽ ڳوٺاڻن معاملن جو وزير مقرر ڪيو ويو. -ان- کان پوءِ کيس پيپلزپارٽيءَ سرحد جو صدر مقرر ڪيو ويو. 1988ع، 1993ع ۽ 1997ع وارين چونڊن ۾ اڪثريت سان ڪامياب ٿيو. 1993ع وارين چونڊن کان پوءِ کيس سرحد صوبي جو وزيراعليٰ بڻايو ويو. 12 -آڪٽوبر- 1999ع تي، جنرل پرويز مشرف جي فوجي حڪومت ۾ مٿس ڪيترائي ڪيس داخل ڪيا ويا. 2000ع ۾ خاص عدالت، مختلف الزامن هيٺ کيس 21 سالن لاءِ ڪنهن به عوامي عهدي لاءِ نااهل قرار ڏئي، ڏنڊ ۽ ٻيون سزائون ٻڌايون. بعد ۾ -پاڪستان- پيپلزپارٽيءَ سان ناراضگي سبب پاڻ پارٽيءَ جي ڌار ڌڙي سان لاڳاپيل آهي. آفتاب شيرپاؤ جي صوبي سرحد کان سواءِ سنڌ جي گاديءَ واري شهر ڪراچيءَ ۾ پڻ رهائش گاهه آهي ۽ سندس شمار -پاڪستان- جي نامور سياستدانن ۾ ٿئي ٿو.
بابر جو باغ
مغل شهزادن جي اها روايت هئي ته هو پنهنجي زندگيءَ ۾ سير و تفريح لاءِ جڳهون ٺاهيندا هئا ۽ انهن مان ڪنهن هڪ کي آخري آرام گاهه طور چونڊيندا هئا. اهو ماڳ بابر جي جانشين لاءِ اهميت وارو رهيو. جهانگير ۽ سندس سوتيلي ماءُ شهنشاهه رقيه سلطان بيگم (بابر جي پوٽي) سنه 1607ع (1016هه) ۾ هن ماڳ جي زيارت ڪئي، جڏهن هن حڪم ڏنو ته ڪابل جي سڀني باغن کي ديوارن سان گهيرو ڪيو وڃي، جنهن ۾ هڪ نمازي پليٽ فارم قائم ڪيو وڃي. بابر جي مقبري جي سامهون، ۽ ان جي مٿي تي هڪ لکيل پٿر رکيل آهي. 1638ع (1047هه) ۾ مغل شهنشاهه شاهجهان جي دوري دوران سندس والده رقيه سلطان بيگم جي مقبري جي چوڌاري سنگ مرمر جو اسڪرين لڳايو ويو هو، ۽ هيٺان ڇت تي هڪ مسجد ٺهيل هئي. 1638ع (1047هه) ۾ شاهه جهان جي ماڳ جي زيارت کان وٺي، مسجد جي هيٺان ڇت مان وڻن جي هڪ رستي جي وچ ۾ پٿر جي پاڻيءَ جي هڪ نديءَ جو ذڪر آهي، جنهن ۾ ڪجهه تلاءُ به هئا.
ٽم ڪُڪ
ٽموٿي ڊونلڊ ڪُڪ (پيدائش نومبر 1، 1960) آمريڪي واپاري ۽ صنعتي انجنيئر آھي. ڪُڪ ايپل انڪارپوريشن جو چيف آيگزيڪيوٽو آفيسر آھي، ان کان اڳ ھي اسٽيوو جابز جي ذيلي عھدي چيف آپريٽنگ آفيسر طور ايپل ۾ پنھنجيون خدمتون سرانجام ڏيئي چڪو آھي.
بڀاس (راڳڻي ڀيرو ٺاٺ)
ڀيرو -ٺاٺ- جي اوڍو راڳڻي آهي. مڌم ۽ نکاد هن ۾ ورج سر آهن، ڌيوت سر هن ۾ وادي ۽ پنچم نياس جو سر اٿس. هي اترانگ جو راڳ آهن. هيءَ پرڪر تي (ماٺيڻي) راڳڻي آهي، -جن- به راڳن ۾ مڌم ۽ نکاد ورج هوندا آهن. اتي گنڌار ۽ پنچم جو ميل ڀلو لڳندو آهي. امروهي ۾ مڌم ۽ نکاد ورج هئڻ ڪري رام ڪلي کان الڳ بيهي ٿي. ريوا ۾ گنڌار وادي ۽ -بڀاس- ۾ ڌيوت وادي آهي. هن راڳڻي جي خاص تان: ڌا ڌا پا پا- گي پا ڌا پا- گي را سا- سا را سا- گي پا- پا- ڌا- پا- سا- را گي پا- ڌا ڌا پا- گي پا ڌا پا گي را سا- ڌا ڌا پا آهي. هن راڳڻي جي آروهي: سا را گي پا ڌا سا ۽ امروهيِ سا ڌا پا گي را سا آهي، جڏهن ته وادي سُر ڌيوت ۽ سموادي سُر رکب آهي ۽ صبح جي وقت ڳائبي آهي. (نوٽ: راڳ ساگر ۾ -بڀاس- ۽ ريوا هڪ ئي راڳڻي لکي آهي. وادي سر ڌيوت سموادي رکب ڄاڻايو آهي.)
پاڻي
سائنسي ڇيد
پاڻي آڪسيجن ۽ هائڊروجن جو مرڪب آهي، جيڪو قدرتي طرح گهڻين شڪلين ۾ اسان تائين پهچي ٿو. برف پاڻيءَ جي خالص شڪل آهي ۽ برسات جو ٻيو نمبر مثال آهي. جابلو چشمن ۽ ڍنڍن جو پاڻي خالص ٿيندو آهي. سمنڊ جي پاڻيءَ ۾ سوڊيم ڪلورائيڊ جي آميزش هوندي آهي. هائڊرولڪس،هائڊرو ڊائنامڪس جو اهو حصو آهي، جيڪو انجنيئريءَ ۾ پيش ايندڙ مسئلن سان تعلق رکي ٿو. پٽڙن مادن جو علم گهڻو پراڻو آهي، جيئن ته ڪيترائي بنيادي اصول (250 ق.م) ’آرڪمڊيز‘ دريافت ڪيا، پر هيءَ ڳالهه حيرتناڪ آهي، جو ان بعد لڳ ڀڳ ڏيڍ هزار سالن تائين انهيءَ علم ۾ ڪا خاص ترقي نه ٿي. سلطنت روم ۾ آبپاشي لاءِ جيڪي نهرون ۽ نل تعمير ڪرايا ويا هئا، انهن مان خبر پوي ٿي ته رومن ماڻهن کي بيٺل ۽ متحرڪ/ وهندڙ پاڻيءَ جي ڪيترين ئي خاصيتن جي ڄاڻ هئي. 1585ع اسٽيوينس (Stevens)، آرڪمڊيز واري اصول جي روشنيءَ ۾ اهو معلوم ڪيو ته ڪنهن حوض جي تري ۽ ڀتين تي پاڻيءَ جو ڪيترو دٻاءُ موجود آهي. 1612ع ۾ گئليلو هڪ ڪتاب لکيو، جنهن ۾ هُن، پاڻيءَ جي ترندڙ جسمن تي بحث ڪيو. ڪجهه ڏينهن بعد ٽاري چلي (Toricheli) ان تي بحث ڪيو ته جيڪڏهن ڪنهن سوراخ مان پاڻي سڌو هيٺ ڪري رهيو هجي ته ان جو عمل ڇا ٿيندو؟ پوءِ سترهين صديءَ جي وچ ڌاري سائنسدان، تجربن ۽ دليلن ذريعي انهيءَ ڪوشش ۾ لڳل رهيا ته متحرڪ پاڻيءَ لاءِ اصول ۽ قانون ڪيئن گهڙجن، انهن ۾ فرانس جا برولي، ڊالم برٽ، ڊارسي ۽ ٻيا، انگلستان (برطانيا) جا رينڪن، فروڊ، اينلڊز ۽ ٿامسن، اٽليءَ جو ونچري ۽ آمريڪا جو فرانسس گهڻو مشهور آهن.
زراعت
تاریخ
قديم آثارن جي ماھرن کيسڀ کان قديم زراعت جي شھادت 8000 سال قبل مسيح جي ايران، عراق ، ترڪي ۽ فلسطين ۾ ملي آھي. آبپاشي جي استعمال سان زراعت 3100 قبل مسيح ۾ دريائن وارين ميسوپوٽاميا ۽ مصر جي وادين ۾ سڀ کان پھريان شھر ٻڌجڻ جي شروعات ڪئي.
سلطان
250px|thumb|سلطان محمود غزنوي
عبدالرحيم گرهوڙي
مختصر احوال
شيخ عبدالرحيم گرهوڙي، ذات جو مڱريو, حضرت سلطان الاولياء خواجه محمد زمان قدس سرہ لواري شريف واري جو وڏو خليفو هو. زماني جي عجائبن ۽ بي نظير هستين مان ٿي گذريو آهي. ننڍي هوندي کان ئي پڙهڻ جو شوق هوندو هوس ۽ ايتري قدر علمي تجربو حاصل ڪيو جو سڄي سنڌ ۾ ملتان کان ويندي ٺٽي تائين جهڙس عالم ڪو نه هو. منقول توڙي معقول ۾ اعلي درجي جي مهارت هيس ۽ مباحثي ۽ مناظري ۾ ايڏو ته دسترس هوس جو ڪو به عالم مڃائي نه سگهندو هوس، فقهه جي ميدان ۾ جهڙي تهڙي کي ڪين مڃيندو هو ۽ هميشه پنهنجي [[اجتهاد تي هلندو هو،
12 ذوالحج
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ذوالحج
مياڻي جي جنگ
حوالا
زمرو:تاريخ سنڌ زمرو:سنڌ جي تاريخ
تحتاني حرف
تحتاني حرف، اهي حرف جن جي هيٺان نقطا هجن ”ٻ، ڀ، پ، ڳ وغيره“.
14 ذوالحج
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ذوالحج
پاناما دستاويزون
پاناما دستاويزون 11.5 ملين خفيہ ڪاغذات ۾ جنکي قانوني مشاورتي ڪمپني موساڪ فونسڪا (انگريزي: Mossack Fonseca) بڻايو هيو۔ هي ڪمپني پاناما ۾ قائم ٿي ۽ ن جي پوري دنيا ۾ 40 جي قريب دفتر آهن۔ هي فرم دنيا جي چوٿين وڏي قانوني فرم آهي ۽ ان جي وجہ شهرت وڏي وڏي شخصيتن جا اثاثا لڪائڻ ۽ ٽيڪس چوري ۾ مدد ڏيڻ آهي۔
پس منظر
انهن پيپرز جي لاءِ ڪيل تحقيقات ۾ گذريل 12 مهينن جي دوران 100 صحافتي تنظيمن کان ۽ 80 ملڪن سان تعلق رکڻ وارن 400 جي قريب صحافين حصو ورتو۔ هي تحقيقات عالمي سطح تي ان نوعيت جي تعاون جي هڪ تمام وڏي مثال آهي۔
تحقيق جو طريقۂ ڪار
عمومي طور تي آف شور ڪمپني رکڻ غير قانوني ناهي بلڪہ آف شور ڪمپنيون بڻائڻ کي وڏي پيماني تي ڪاروباري سودي ڪرڻ جي طرف قدم سمجيو ويندو آهي۔
اجراء
انهن دستاويزن ۾ سابق ۽ موجودہ سربراه مملڪت جا نالا آهن بشمول انهن آمرن جي جن تي ملڪ جي دولت لٽڻ جا الزام آهن۔
محمد يعقوب خان
محمد يعقوب خان کي 1863ع ۾ هرات صوبي جو گورنر مقرر ڪيو ويو. 1870ع ۾ هن پنهنجي پيءُ جي خلاف بغاوت ڪرڻ جو فيصلو ڪيو پر ناڪام ٿيو ۽ 1874ع ۾ قيد ٿي ويو.
ڀنڀور
thumb|کاٻو|ڀنڀور جي تاريخ ڀنڀور گھارو ڪريڪ جي اتر پاسي، ڪراچيءَ جي اوڀر۾ 65 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي، ٺٽي ضلعي ۾ واقع آهي.
تاريخ
تاريخ مطابق ڀنڀور جو زوال تيرهين صدي عيسوي ۾ ٿيو. هن شهر جي تباهي جا ٻه سبب بيان ڪيا ويا آهن. هڪ سبب درياھ جو رخ مٽائڻ ۽ ٻيو اهو ته انهيءَ زماني ۾ هتي تمام وڏي لشڪر ڪشي ٿي، جنهن جا نشان ڀنڀور جي کنڊرن مان ملن ٿا. ڀنڀور جي کوٽائي مان کوڙ انساني ڍانچا بي ترتيب پيل مليا آهن، ان کانسواءِ سڙيل عمارتون ڪوئلن جا تھ به ڪنهن وڏي حملي، ڦر لٽ ۽ غارت غري کان پوءِ ڏنل باھ ڏانهن اشارو ڪن ٿا.
ماسي
ماءَ جي سڳي ڀيڻ کي ماسي چئبو آهي.
18 ذوالحج
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ذوالحج
تحفظ لفظ
هن مان مراد آهي، اهڙن لفظن جي چونڊ ۽ استعمال، جيڪي شاعريءَ لاءِ موزون ڪم آندا وڃن ۽ اهڙن لفظن جي سمجهاڻيءَ ۾ نه ابهام هجي نه پڙهڻ ۾ ڪا دقت محسوس ٿئي. يعني مناسب ۽ تڪيل توريل لفظ. .
آخوند قاضي ميان اسماعيل
آخوند قاضي ميان اسماعيل ذات جو صدر هو. سندس خاندان علمي گهراڻي سان واسطو رکڻ ڪري قاضي سڏبو هو ۽ کيس آخوند بہ چوندا هئا. آخوند صاحب نوشھري فيروز جي ڀرسان ڪلھوڙا اسٽيشن لڳ ”صدر ڳوٺ“ جو ويٺل هو ۽ اڃا تائين سندس خاندان جا ڪيترائي گهر اُتي آباد آهن. قاضي اسماعيل پنھنجي ڳوٺ صدر مان لڏي اچي ڀِرين جي ڀرسان ”درياخان جلباڻي“ ڳوٺ ۾ رهيو. قاضي اسماعيل پنھنجي وقت جو هڪ وڏو عالم هو. سندس مدرسي جي هاڪ ان زماني ۾ سموري ساهتي پرڳڻي ۾ هئي.
استاد بخاري
شجرو
استاد بخاريءَ جو حسب نسب يا  شجرو اچ شريف جي سيد جلال الدين شير شاھ سرخ پوش بخاري سان ملي ٿو.
ڀلي ڪري آيا
وڪيپيڊيا هڪ اهڙو کليل ڄاڻ چيڪلو آهي جيڪو هن جي پڙهندڙن جي مدد سان لکجي رهيو آهي. هي سائيٽ هڪ ويڪي آهي جنهن جو مطلب آهي ته هن ۾ ڪو به ترميم يا پنهنجي ڄاڻ آهر تبديلي ڪري سگھي ٿو. صفحي جي مٿا ترميميو تي ڪلڪ ڪري اوهان ڪا به ترميم ڪري سگھو ٿا.
داعش
حوالا
زمرو:اسلام سان لاڳاپيل تڪرار زمرو:شيعه مسلمانن تي تشدد
فھرست موت بلحاظ سال
2014
• 4
چانور
طب
سڃاڻپ: مشهور اڇي ۽ ڳاڙهي رنگ جو اَن آهي، جن ۾ به وري جدا جدا ذاتيون ٿين ٿيون. ڪي ذاتيون طاقت ور ۽ ڪي طاقت ۾ گهٽ.
اليگزينڊر ڪننگھام
لاڏاڻو
ڪنگهم 28 نومبر 1893ع ٿي ديهانت ڪيو.
طبقو
لفظ طبقي جو عام استعمال اڻويھينءَ صديءَ ۾ ٿيڻ لڳو، جنھن کي اڳ ۾ سماجي ڌڙا چيو ويندو ھو، خاص طور تي ارڙھينءَ صديءَ جي پڇاڙيءَ ۾ يورپ جي صنعتي ۽ سياسي انقلابن ان لفظ جي جوڙجڪ (Structure) ۽ معنا کي ئي تبديل ڪري ڇڏيو، جاگيرداري دؤر وارن طبقن (Classes) واري تصور جي اھميت گھٽجندي وئي. انھن جي جڳھ تي ڪارخانن، واپار، صنعت، سرمائيداري نظام ۾ ڪم ڪندڙ شھري پورھيت طبقي (Proletariat) ورتي. ان جي تعمير ۾ موڙي سيڙائيندڙ سرمائيداري (Capitalism) جي حوالي سان يا پنھنجي پورھئي جو، پگھار جي صورت ۾ معاوضو وٺندڙ پورھيت جي حوالي سان اقتصاديات جو وڏو عمل دخل آھي. اُن تصور کي ارڙھينءَ صديءَ جي آخر ۾، جيتوڻيڪ پراڻن قسمن جا ھُنر اڃان رائج ھئا، تڏھن ئي ڪافي ليکڪن تسليم ڪيو.
ڪارل مارڪس (Karl Marx) ۽ فريڊرڪ اينگلس (Friedrich Engels) ڪميونسٽ مينيفيسٽو (The Communist Manifesto) ۾ لکيو آھي ته: ”آزاد ماڻھو ۽ غلام ماڻھو، محب وطن ۽ غدار، آقا ۽ نوڪر، ٽرانسپورٽر ۽ مسافر چِٽا طبقا آھن ۽ طبقاتي ڇڪتاڻ ۾ مصروف آھن. جديد سماجي تجزيا ٻُڌائين ٿا ته اھو طبقاتي تفاوت دشمنيءَ جي حيثيت اختيار ڪري ۽ اندر ئي اندر سماج کي ٻن واضح ڌُرين، بورجوازي ۽ پرولتاريه ۾ ورھائين ٿا.“
آسٽريليا
سياسي انتظام
ھي ملڪ پھرين جنوري 1901 ۾ برطانيا کان آزاد ٿيو. آئين به ساڳي سال خودمختياري سان گڏوگڏ لاڳو ٿيو. ھتي ڪامن لا سسٽم مروج آھي. شھريت جي لاءِ لازم آهي تہ والدين مان ڪو ھڪ آسٽريلين ھجي. ڪو به ٻار اتي ڄمڻ سان شھري نہ ٿو ٿي سگهي. ووٽ جو حق ھتي 18 سال جي عمر ۾ شروع ٿيندو آهي. ھن ملڪ جي  پارليامينٽ ٻن ايوانن تي مشتمل آهي جن ۾ ھڪ ايوان سينيٽ آھي جنھن 76 سيٽون آھن جن مان ھر رياست کي 12 جيڪي 72 ٿينديون ۽ باقي  4 خطن جون آھن يعني 2 وفاقي گاديءَ وارو خطو ۽ باقي 2 ٻئي خطي جون. سينيٽر 6 سالن لاءِ چونڊيا ويندا آهن ۽ اڌ ميمبر ھر 3 سالن ۾  نوان ايندا آھن. ٻيو ايوان ھائوس آف ريپرزنٽيٽوز آھي جنھن جا 150 ميمبر آھن. ھن ملڪ جي وڏي ۾ وڏي عدالت ھاء ڪورٽ آف آسٽريليا آھي جنھن ۾ چيف جسٽس سميت ست جج آھن.
20 ذوالحج
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ذوالحج
غازي شاهه جو دڙو
غازي شاھ جو دڙو انگريزي (Ghazi Shah-Jo-Daro) سنڌ جي دادو ضلعو، جوهي تعلقو ۾ هڪ قديم تاريخي ماڳ آهي جيڪو پير غازي عرف عام سيد گاجي شاهه جي مزار کان ٻه ڪلوميٽر اوڀر طرف ڌؤنڪ ماٿريءَ ۾ نئي نئيگ جي ڪناري تي موجود آهي. هن ماڳ کي مقامي طور ماڙيکڙ دڙو يا پيارو جي ماڙي سڏيو وڃي ٿو. هيءُ ماڳ برطانوي هندستان جي ماهر کوجنيڪ اين. جي. مجمدار 1926ع کان 1929ع تائين سنڌ ۾ کوجنا ڪندي ڳولي لڌو ۽ ان کي پنهنجي ڪتاب ايڪسپلوريشنس اِن سنڌ ۾ غازي شاهه يا غازي شاهه دڙو جي نالي سان درج ڪيائين. بعد ۾ ڊاڪٽر لوئس فليم ۽ تاج صحرائي پڻ ڪم ڪيو. هن دڙي مان آمري، هڙاپا ۽ موهن جي دڙي جي آثارن سان گڏ ڪنجهي يا ٽامي جي دورجي آثار ڳولي لڌا ويا آهن. مجمدار هن دڙي کي ڪنجهي جي دؤر کان اڳ جو ڄاڻايو آهي. ڊاڪٽر لوئس فليم موجب هيءُ ماڳ 4000 کان 6000 قديم آهي.
22 ذوالحج
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ذوالحج
زائفان
وڌيڪ پڙهو
زمرو:جنسيت
سنڌ جو گجرات ۽ راجسٿان سان لاڳاپو
آڳاٽي زماني ۾ گجرات ۽ راجسٿان (Rajasthan) وارا سنڌ جي صاحبيءَ هيٺ هئا. ڪڇ جو راءِ جاڙيجن جي نسل مان آهي. انهيءَ خاندان جو بنياد وجهندڙ جاڙو ولد لاکو ننگر ٺٽي جو ويٺل هو ۽ ذات جو سمو هو. اڄ تائين ٿر ڊويزن جي ماڻهن جون مٽيون مائٽيون ڪڇ (Kachhu) ۽ گجرات (Gujraat) وارن سان آهن. انهن سببن ڪري سنڌي ٻولي ڪڇ ۾ چالو ٿي، جا اڄ تائين اتي جا ڪيترا ماڻهو ڳالهائين ٿا. ’ڪڇڪي‘ ٻولي سنڌيءَ جي هڪ اپڀاشا (Dialect) ليکجي ٿي.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:ڀارت زمرو:پاڪستان زمرو:تاريخ زمرو:مذهب زمرو:ٻوليون
خليل سلطان
سوانح عمري
سمرقند ۾ خليل جي حڪومت جو خاتمو تڏهن ٿيو جڏهن شاهه رخ مرزا 13 مئي 1409ع تي بنا مقابلي شهر ۾ داخل ٿيو. ان کان پوءِ ٽرانسڪسيانا شاهه رخ مرزا جي پٽ الغ بيگ کي ڏني وئي. خليل شاهه رخ مرزا آڏو هٿيار ڦٽا ڪرڻ جو فيصلو ڪيو، جنهن شاد الملڪ کي پڪڙيو هو. هن کي پنهنجي زال واپس ملي، ۽ ري جو گورنر مقرر ڪيو ويو. اتي ئي 1411ع ۾ وفات ڪيائين. سندس مرڻ کان پوءِ سندس زال خودڪشي ڪري ڇڏي.
ذاتي زندگي
8. Amir Muhammad Taraghai
حوالا
زمرو:تيموري خاندان
اسلام
حقيقي دين اهوئي آهي، جيڪو ماڻهوءَ ۾نرميءَ وارو مزاج پيدا ڪري، جيڪو هرحال ۾محبت ۽ چڱائيءَ جي تعليم ڏيندو هجي. اسلام اميد جو مذهب آهي. اسلام جون مڙئي تعليمات اميد ۽ حوصلي جو سبق ڏين ٿيون. ظاهر ۾ مشڪل، ناڪامي ۽ محرومي جهڙين حالتن ۾ به اسلام انسان کي اميد ۽ حوصلي جو سبق ڏئي ٿو. اهو شام جي اونداهيءَ ۾ به صبح جي روشنيءَ جي خوشخبري ڏئي ٿو. قرآن شريف ۾ ايمان وارن لاءِ ارشاد آهي ته:
پاڪستان ۾ آدمشماري
پاڪستان جي آدم شماري:
ماضيءَ ۾ پاڪستان جي آبادي تمام تيزي سان وڌي، پر هن وقت جوڳا اپاءَ وٺي ڄم جي عمل کي گهٽ ڪيو ويو آهي ۽ هن وقت آبادي 1.6 سيڪڙو جي حساب سان وڌي پئي ته جيئن وسيلا محدود نه ٿي وڃن، پاڪستان جي 1990ع کان 2003ع تائين ڏکڻ ايشيا ۾ سڀ کان وڌيڪ ڳوٺاڻي آبادي 36 سيڪڙو هئي ۽ هن وقت پاڪستان جي 50 سيڪڙو آبادي ننڍن توڙي وڏن شهرن ۾ رهي ٿي. پاڪستان ۾ ڪيترين ئي ريتن، رسمن، رواجن ۽ مذهبي عقيدي وارا ماڻهو رهن ٿا. قومون ۽ نسل: پاڪستان ۾ هند آريائي توڙي غير آريائي ٻوليون ڳالهايون وڃن ٿيون. پاڪستان ۾ ڌار ڌار قومن ۽ نسلن جا ماڻهو رهن ٿا. جن جي ڌار ڌار تاريخ آهي ۽ اهي ثقافتون پڻ نراليون ۽ منفرد رکن ٿا. پاڪستان ۾ ڪيترن ئي مقامي ديسي نسلن کان سواءِ آريائي، دراوڙي، ايراني، داردي وغيره نسلن جا ماڻهو موجود آهن. ٻيا ڪي نسل ويجهي ماضيءَ ۾ لڏي پلاڻي اچي ويٺا آهن، جن ۾ هندستان، بنگلاديش ۽ برما وغيره جا ماڻهو شامل آهن. مجموعي طرح هاڻي اهي سمورا نسل پاڪستاني سڃاڻپ رکن ٿا. ڪن لڏي ايندڙ پناهگيرن کي مقامي آباديون ۽ ملڪ جو قانون پاڪستاني نٿو مڃي، جن ۾ 1971ع جي پاڪستان- ڀارت جنگ کان پوءِ آيل بهاري ۽ گذريل ڪجهه سالن کان پناهه وٺندڙ افغاني شامل آهن. انهن مان ڪي غير قانوني طور شناختي ڪارڊ حاصل ڪري شهريت حاصل ڪري چڪا آهن، پر گهڻائي اڃا تائين ڌارئين ليکي وڃي ٿي، جن کي هتان جي شهريت ڏيڻ تي قومون ۽ قومپرست ڌريون ناپسندگيءَ جو اظهار ڪن ٿيون.
داردي ٻوليون
چوُلڪا پئشاچي
سر گريئرسن جي چوڻ موجب اها ٻولي ڪشمير ۽ ان جي الهندي طرف چالو هئي، جنهن مان ڪافرستان، چترال، ڪشمير ۽ داردستان (گلگت، شنا وغيره) جون ٻوليون پيدا ٿيون، جن سڀني کي گڏي ’داردڪ ٻوليون‘ سڏيو اٿس.
وراچڊ پئشاچي
پئشاچ لوڪن مان جن سنڌ ۾ بيٺڪون وڌيون، تن جي پراڪرت ٻولي وڌيڪ بگڙيل هئي، تنهنڪري اها ’وراچڊ پئشاچي‘ پراڪرت سڏجڻ ۾ آئي، جا ڦِري هاڻوڪي سرائڪي‘ ٻولي ٿي آهي. هن مان ڏسڻ ۾ ايندو ته سنڌي ۽ سرائڪي ٻيئي اسان جي سنڌ پرڳڻي ۾ سن 1100ع ڌاري گڏ ڄايون هيون، جنهنڪري چئبو ته هڪ سَرتيون آهن. اڄ به ٻنهي ٻولين جي وچ ۾ ڪو گهڻو تفاوت ڪونهي. انهن جو وڌيڪ ذڪر اڳتي هلي ڪبو.
ڪانگ
ڪانءُ يا ڪانگ ا(Crow) هڪ پکي آهي. اُڏامندڙ پکين ۾ ماحول کي سمجهڻ ۽ اڳواٽ خطرن کي محسوس ڪرڻ جي صلاحيت وڌيڪ ٿئي ٿي، ڇو جو انهن کي زمين تي رهندي يا فضا ۾ اُڏامندي پنهنجي دفاعي حواسن کي وڌيڪ سرگرم رکڻو پوي ٿو. انهي لاءِ وڌيڪ حساس رهڻ ڪري اُهي آسپاس جي ماحول کي وڌيڪ محسوس ڪرڻ جي صلاحيت بہ رکندا آهن. ڪانءُ جيئن تہ وڌيڪ حِساس ۽ ذهين پکي آهي اُن ڪري چوماسي جي مُند ۾ جيڪڏهن برسات جو مانڊاڻ گهٽ ٺهيو، يا فضا ۾ آبي بخارن جي گهٽ موجود هئڻ کي محسوس ڪندي پنهنجي جنسي هارمون جي گهٽ حرڪت ۾ اچڻ  ڪري بہ پريشان رهندا آهن. اِنهي حالت ۾ سندن وڌيڪ نسل پيدا ڪرڻ جا احساس مُتاثر ٿيندا آهن. اُنهي ڪري سندن حرڪتون بہ عام حالتن جي اُبتڙ ٿي وينديون آهن، جنهن ڪري اُهي رات جو بہ ٻولڻ شروع ڪندا آهن. جنهن کي ٻُڌي ٿر جي ماڻهن کي برساتن نه وَسڻ جو اندازو ٿي ويندو آهي. تنهنڪري ڪانئُن يا ڪانگن جي اهڙي قِسم جي ٻولين کي ٿري ڏُڪار جو اُهڃاڻ سمجهندا آهن.
ڪانءُ عاشقن جو پسنديده پکي
ته وڃي کاءُ ولايت ۾ جتي محبوبن جو ديرو،
ڏور اوڀر مُلڪن ۾ ڪانگ کي ڪِنو پکي سمجهيو وڃي ٿو
پر ڪانگن ۽ جهرڪين کي مارڻ جي اُن مهم کان پوءِ فائدي جي بدران اڃان وڌيڪ نُقصان ٿيو هو، ڇو جو چين ۾ اُن مُهم کان پوءِ اُميد پئي ڪئي وئي تہ اِن ڀيري فصل سُٺا ٿيندا پر ٿيو وري اُن جي اُبتڙ. ڇو جو قدرت جي هن سَنسار يا مَنڊل جو هڪ پنهنجو ايڪو سسٽم آهي، جنهن تحت هر شئي جو پنهنجو ڪردار آهي، مثال طور، ڪانگ مان گهڻا ئي فائدا پڻ آهن. جهڙوڪر اهو ڪوئن کي کائي ناس ڪري ٿو، ڀِٽن ۾ مُئل نانگن، سانڊن ۽ ڳوهن جي صفائي ڪري ٿو، بلڪل ائين جيئن اِهو ڪم ڳِجهون ڪن ٿيون. انسان جي حرڪتن سبب جڏهن اِن ايڪو سسٽم ۾ گڙٻڙ پيدا ٿئي ٿي تہ اُن جا ماحول تي بہ خراب اثر پون ٿا.
سجاد يوسف
سجاد يوسف سنڌي راڳي هيو.
ڀانڊو قبو
زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ جا ماڳ
ٽماٽو
left|thumb|301x301px|مختلف قسمن جا ٽماٽا ٽماٽو هڪ ٻوٽي جو ميوو آهي جنهن کي سبزي طور استعمال ڪيو ويندو آهي۔ هي ڏکڻ يا مرڪزي آمريڪا جو ميوو آهي ۽ پندرهين صدي ۾ سڄي دنيا ۾ آندو ويو هيو۔ يورپ ۾ هن کي سورنهين صدي عيسوي ۾ استعمال ڪرڻ شروع ڪيو ويو پر برطانيه ارڙهين صدي جي شروعات تائين هن جو استعمال نه ڪيو، ڇو ته هن کي زهريلو سمجھيو ويندو هيو۔هن جو رنگ عام طور تي ڳاڙهو هوندو آهي ۽ فولاد ۽ غذائيت سان ڀريل آهي۔
ڌر مشاهدو
ڌر مشاهدن ۾ هيٺيان اسم اچي وڃن ٿا:
•	numerical measurements taken by a thermometer, wind gauge, ocean buoy, altimeter or seismograph
ڌر مشاهداتي اِندرين جو هڪڙو مثال لينڊسيٽ منصوبي جون اِندريون آهن.
پورهيتن جو عالمي ڏهاڙو
مطالبا
مئي ڏينهن جي شروعات، 1886ع ۾، محنت ڪندڙ مزدورن پاران اَٺَ ڪلاڪَ ڪم جو وقت مقرر ڪرڻ جي مطالبو سان ٿيو. واپاري اتحاد (ٽِريڊ يونين)، مزدورن جي تنظيمن ۽ ٻين سماجي ادارن (سوشلسٽ ادارن)، ڪارخانن ۾ هرڏينهن اَٺَ ڪَلاڪَ ڪَمُ  ڪرڻ جي گُهرَ (مطالبو) ڪيوويو.
ستي (هندو ديوي)
حوالا
زمرو:پاروتي جا اوتار زمرو:پاڪستان زمرو:پرڻو ديوتا زمرو:تاريخ زمرو:تاريخي ماڳ زمرو:سنڌ زمرو:شخصيتون زمرو:شيوا جون ساٿياڻيون زمرو:مذهب زمرو:هندو ديويون
نيو يارڪ سٽي
حوالا
نيو يارڪ
سر يمن ڪلياڻ
داستان پھريون
تون حبيبُ، تون طبيبُ، تون دَردَ جي دَوا؛
هَڻِين جي حبيبَ! محبـتِي مَيا ڪري؛
8.
داستان ٽيون
وائي جِيءُ جياريو، جِيءُ جياريو، ڪين منهنجڙو هاريو؛ پِرينِ جِيءَ پَچار، سيڻن جِيءَ سنڀارَ، جَڏڙو جِيءُ جياريو؛ اُڃيو تن عَمِيق مان، پِريُن پُوڄَ پياريو؛ مرضُ مريضن تان، اِشاري ساڻ اُتاريو؛ ڪَرَمَ ڪريمن جي مون کي، اَهُکِيءَ مان اُڪاريو؛ سنئون مُنهن ڪري، سپرين! اَئِين نرمل نورَنهاريو؛ سائلن جِئن سڏ ڪري، اَئِين طالحن کي تاريو.
آخوند محمد شفيع جو دستخط نسخو
زمرو:ڪتاب
سيوھڻ شريف
قديم دؤر کان سومرن جي دؤر تائين
لڪيءَ جي جبلن مان ڪوسي پاڻيءَ جي ڪشتين جي نزديڪ، ڪيتريون قبرون لڌيون اٿن، جن بابت انهيءَ طرف جا مسلمان رهاڪو چون ٿا ته اهي آڳاٽن ”ڪافرن جون قبرون“ آهن. اهي قديم ماڻهن جون قبرون پندرهن ويهه فوٽ ڊگهيون، اَٺ نو فوٽ ويڪريون ۽ اٽڪل ٻه فوٽ اوچيون آهن. اهڙيون قديم زماني جون اڻ گهڙيل پٿر جون قبرون منگهي پير جي پريان شاهه بلاول واريءَ واٽ تان، توڙي ڪراچيءَ کان جيڪو رستو ڪوٽڙيءَ ۽ سيوهڻ ڏي وڃي ٿو، تنهن شاهي سڙڪ تي آهن. انهن هنڌن جا مسلمان رهاڪو انهن کي به ”ڪافرن جون قبرون“ ڪوٺين ٿا. هندن ۾ به اڳي مُردن پورڻ جو رواج هو. مُردن ساڙڻ جو رواج گهڻو پوءِ پيو. جو باهه ٻارڻ جو هنر ماڻهو پوءِ سکيا. هنن حقيقتن مان ائين سمجهڻ ۾ اچي ٿو، ته هاڻوڪي حب ندي انهيءَ آڳاٽي وقت ۾ به هئي، ۽ چوماسي ۾ برسات جو پاڻي جبلن تان لهي منجهس اچي پوندو هو، جنهنڪري هن پاسي به پاڻيءَ جي سهنج ڪري ماڻهو رهي سگهيا ٿي؛ پر اها وري به بلوچستان جي حد ليکبي، تنهنڪري سنڌ جو وسيل پاسو رڳو سيوهڻ وارو طرف چئبو. سيوستان (هاڻ سيوهڻ) راءِ گهراڻي وارن راجائن جي راڄ ۾ جڏهن الور گاديءَ جو هنڌ هو ۽ سنڌ جي ملڪ جا چار ڀاڍا چئن قلعن سان هئا، تڏهن انهن مان هڪڙو ڀاڱو ۽ قلعو سيوستان جو هو ۽ اتي جي حاڪم جي هٿ هيٺ اُتر وارو ڀاڱا روجهاڻ جي ٽڪرن سميت مڪران جي ٽڪرن سوڌو هو. سيوستان سڄي پرڳڻي کي چوندا هئا ۽ فقط قلعي کي سيوهڻ چوندا هئا.
حوالا
زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ زمرو:پاڪستان زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ زمرو:نامڪمل مضون
سورٺ راءِ ڏياچ
حوالا
زمرو:پاڪستان زمرو:پاڪستاني ادب زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ جي ثقافت زمرو:سنڌي لوڪ ڪهاڻي زمرو:سنڌي ٻولي زمرو:شخصيتون زمرو:لسانيات زمرو:ٻوليون زمرو:ڀارت
تحقيق
120px|thumb| واشنگٽن جي ٿامس جيفرسن بلڊنگ ۾ ڪانگريس جي لائبريري ۾ مجسمو جنھن ۾ ريسرچ مجسمي جي صورت ۾ علم جي مشعل کڻي بيٺل آهي
تحقيق جا قسم
عام طور تي تحقيق کي ھيٺين قسمن ۾ ورھايو ويو آهي.