cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
حياتيات
دور جديد
ارڙهين صديءَ عيسويءَ ۾ جڏهن يورپ جي واپارين تجارتي مرڪز ڳولڻ لاءِ نوان نوان ملڪ ڏٺا، تڏهن اهي نين قومن، جانورن ۽ ٻوٽن سان روشناس ٿيا، جنهنڪري هن علم تي وڌيڪ تحقيق ٿي ۽ نتيجا سامهون آيا، يورپ جي سائنسدانن مختلف ٻوٽن ۽ جانورن جون درجه بنديون (نسلي ورهاستون) ڪيون، جانورن جا گروهه ٺاهيا ويا. انهيءَ حوالي سان چارلس ڊاروِن ويهه سال ان نظريي تي ڪم ڪيو ۽ پنهنجي ارتقائي نظريي جي حق ۾ ثابتين سان ڀرپور مشاهدا پيش ڪيا. ڊاروِن جي مشاهدن، علم حياتيات ۾ اضافو ڪيو ۽ پنهنجا گهَرا اثر مرتب ڪيا. سندس مشاهدا ٻين سائنسدانن جيان ساڳي نوعيت جا هئا ته نوان جاندار تبديلين جي مرحلن مان گذرڻ بعد پراڻن جاندارن مان ئي پيدا ٿيل آهن. انهن تبديلين جو سبب ورهاست جو عمل آهي. سندس مشاهدن موجب انسان کي به جانور قرار ڏيندي چيو ويو ته انسان به جانور جي سُڌريل شڪل آهي ۽ اهو پهرين بن مانس/ گوريلو يا لُنڊي پڇ وارو ڀولڙو هو.
حافظ زين الدين ميسر
حافظ زين الدين مهيسر جن استاد هئا خيرپور جي ميرن جا جن جو ذڪر ڪتاب خيرپور جي ميرن جو ادب سياست ۽ ثقافت ۾ حصو ۾ آيو آهي ۽  پير سائين روضي ڌڻي ر ح جا پڻ استاد هئا ان جو زڪر ملفوظات ۾ آيل آهي ۽ جن جو تعلق ڳوٺ مهيسر وڏا سان هو سائين جن جي آخري آرام گاه مشهور قبرستان شيخ طيب نانگو ۾ نزد لاڙڪاڻو بئي پاس وٽ آهي
79 (سلجهائپ)
__DISAMBIG__
يونان
thumb|يونان جو جھنڊو يونان يا جمھوريہ ھيلينيہ ڏکڻ اوڀر يورپ ۾ جزيره نما بلقان جي نشيب ۾ واقع ملڪ آھي۔ ان جون سرحدون اتر ۾ البانيا،مقدونيہ ۽ بلغاريہ ۽ اوڀر ۾ ترڪي سان ملن ٿيون- اولھ ۾ بحيره ايوني ۽ ڏکڻ ۾ بحيره ايجين واقع آھي-
جمھوريت جو تصور سڀ کان پھرين يونان ۾ قائم ٿيو ۽ اتان کان ھي طرز حڪومت دنيا جي ٻين ملڪن تائين پھتو۔ رونان ۾ ھر نوجوان کي ارڙھن سالن جي عمر ۾ ايٿينز جي ديوي جي حضور ۾ وفاداري جو حلف کڻڻو پوندو آھي۔
ڳيرو
ڳاني ڳيرو
هن جو انگريزي نالو Eurasian Collared Dove آهي. ۽ سائنسي نالو Streptopelia decaocto آهي.
ٻاهريان ڳنڍڻا
مناظرو هاريءَ ۽ ڳيري جو- خان محمد
ڪبوتر
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:قبرص جون قومي علامتون زمرو:فجي جون قومي علامتون زمرو:گني جون قومي علامتون زمرو:ٽونگا جون قومي علامتون زمرو:امن جون علامتون زمرو:پکي
1531ع
ڊسمبر
زمرو:1531ء زمرو:سال
1530ع
ڊسمبر
زمرو:1530ء زمرو:سال
اين.اي-197 (ڪشمور)
حوالا
ڪشمور
عالمي امن دفتر
قيام جي شروعاتي سالن ۾ هن تنظيم انهن نڪتن تي عملدرآمد ڪري امن جي تحريڪ ۾ هڪ طاقتور آواز طور ڪم ڪيو. جتي بہ ڪنهن جنگ جو خطرو هوندو هو، اتي هي بيورو امن لاءِ اپيلون موڪلڻ جو انتظام ڪندو هو، پر اڳتي هلي هيءُ طريقو گهڻو ڪارگر ثابت نہ ٿيو. قومن جي جماعت (League of Nations) ۽ پهرين جنگ عظيم کان پوءِ حڪومتي ۽ غير حڪومتي تنظيمن جي ميدان ۾ اچڻ کانپوءِ امن بيورو جي اهميت گهٽ ٿيندي وئي ۽ نيٺ ٻي جنگ عظيم دوران ان جون ڪارروايون معطل ٿي ويون. 1959ع ۾ سوئيٽزرلينڊ جي عدالت هن تنظيم جي باقاعدي خاتمي جو اعلان ڪيو ۽ ان جا سمورا اثاثا بين الاقوامي ليزان ڪميٽيءَ (International Liason Committee) جي حوالي ڪيا ويا. ان اڳوڻي امن تنظيم کي ٻيهر فعال ڪرڻ جي نيت سان الڪوپ (Ilcop) جنيوا ۾ قائم پنهنجي سيڪريٽريٽ کي انٽر نيشنل بيورو آف پيس (International Bureau of Peace) جو نالو ڏنو. جيتوڻيڪ نوبل ڪميٽيءَ هي فيصلو مڃي ورتو، پوءِ هنَ ڪميٽي امن لاءِ جاکوڙيو اڳوڻي تنظيم وارو مقام حاصل نہ ڪري سگهي.
1534ع
ڊسمبر
زمرو:1534ء زمرو:سال
قيد خانو
200px|[[زندان ابوغريب|ابوغريب قيد خاني جو ھڪ منظر]]
شمس ‌الدين عرساڻي
تعليمي ڪَريئر
ڊاڪٽر عرساڻي پرائمري تعليم حيدرآباد جي هوپفل اسڪول مان حاصل ڪئي جڏهن تہ ميٽرڪ جو امتحان نورمحمد هاءِ اسڪول، انٽر سچل آرٽس ڪاليج ۽ ايم اي (سنڌي) جي ڊگري سنڌ يونيورسٽي مان حاصل ڪئي. هن سنڌ يونيورسٽيءَ مان ”آزاديءَ کان پوءِ سنڌي افسانوي ادب جي اوسر“ جي موضوع تي 1980 ڌاري پي ايڇ ڊي جي سَنَدَ پڻ ورتي.
اچو تہ پنھنجي سنڌي لکت سنواريون
هيءُ ڪتاب نامور محقق ڊاڪٽر محبت -ٻرڙي- جي لکيل تحقيقي ۽ تنقيدي مقالن ۽ مضمونن تي مشتمل آهي، جيڪي سنڌي ٻوليءَ ۽ گرامر بابت آهن. ڪتاب ۾ شامل مقالن ۽ مضمونن ۾: هر هڪ لفظ هيري کاڻ، ضميري پڇاڙي ۽ صحيح سنڌي -ٻولي- ۽ استدلال جو اهو طريقو غلط آهي، وغيره شامل آهن. هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو -اپريل- 2000ع ۾ ڊاڪٽر محبت -ٻرڙي- جي -ٽين- ورسيءَ جي موقعي تي، ”سنڌيڪا اڪيڊمي ڪراچي“ پاران ڇپرائي پڌرو ڪيو ويو. ڊيمي سائيز جي 212 صفحن تي مشتمل هن ڪتاب جي قيمت 90 روپيا آهي.
دي پيشن آف دي ڪرائسٺ
ڪاميابي
زمرو:فلم
صادق فقير
صادق فقير (انگريزي:Sadiq Fakir) (جنم 20 مارچ 1967ع، وفات 26 فيبروري 2015ع) سنڌ پاڪستان جو ناميارو ڪلاسيڪي ۽ لوڪ راڳي هو. سنڌ جي هن سُريلي راڳيءَ جو آواز ',ڪوئل جي ڪُوڪ'' جهڙو هو جنهنڪري سنڌي ماڻهن جي دلين جي ڌڙڪن ۾ سُر ۽ سوز اوتيندو رهيو پر دبئي، انڊيا، سنگاپور، آمريڪا، ڪئناڊا، انگلينڊ ۽ سعودي عرب ۾ به داد ماڻيائين. سنڌي ٻولي، سرائيڪي ٻولي، ڍاٽڪي، مارواڙي ۽ اردو ۾ به ڳائي سگهندوھو.
زندگي ۽ تعليم
صادق فقير 20 مارچ 1967ع تي فقير فيض محمد مڱڻهار جي گهر ۾ جنم ورتو. سندس گهراڻي جو تعلق گائڪي سان رهندو آيو هو. هن پرائيمري ۽ سيڪنڊري تعليم مٺي شهر ۾ حاصل ڪئي. گڏوگڏ سندس لاڙو ننڍپڻ کان گائڪي ڏانهن به هو جنهن ڪري هن موسيقي ۽ گائڪي جي سکيا پڻ وٺڻ شروع ڪئي. موسيقي جي سکيا پنهنجي مامي حُسين فقير کان حاصل ڪيائين. بي.اي ڪرڻ کان پوءِ هاءِ اسڪول استاد پڻ مقرر ٿيو. ڪجهه وقت هن مٺي ڪاليج ۾ سنڌي پڻ پڙهائي.هن سنڌي ادب ۾ ايم اي جي ڊگري سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو مان حاصل ڪئي.
حوالا
زمرو:1967ع جون پيدائشون زمرو:2015ع جون وفاتون زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:سوانح حیات مع دستخط 1 2 3 5 زمرو:نمبري پيراميٽر جو استعمال ڪندڙ معلومات خانو شخصيت
يانڪا ڪُپالا
سويت يونين واري دور ۾
ڪپالا بيلورشين ثقافت جي نشان بڻجي ويو. 1945 ۾ ان جي بيواھ جي ڪوششن سان منسڪ شھر ۾ ھڪ ميوزيم قائم ڪيو ويو جيڪو بيلاروس ۾ ادب جو ھڪ مکيه ميوزيم بڻجي ويو. 1978 ۾ ھروڊنا(Hrodna) ھن جي نالي سان يانڪا ڪپالا يونيورسٽي قائم ڪئي وئي.
1539ع
ڊسمبر
زمرو:1539ء زمرو:سال
اچ
اُچ شريف (پراڻو نالو:اسڪلندہ) پاڪستان جي صوبي پنجاب جو تاريخي شهر آهي جيڪو بهاولپور ضلعي ۾ واقع آهي.
تفصيلي تعارف
1981ع جي آدم شماريءَ موجب اُچ شهر جي آبادي لڳ ڀڳ پندرهن هزار هئي. هتان جي ويجهي ريلوي اسٽيشن احمدپور شرقيه آهي، جيڪا اُچ کان 12 ميلن جي مفاصلي تي آهي. 8 جولاءِ 1975ع تي هن شهر کي سب ڊويزن جو درجو ڏنو ويو.
مٿي ذڪر ڪيل درويشن کان سواءِ هتي ڪجھ ٻين بزرگن جا به مقبرا آهن، جن ۾ اُچ جي حاڪم سيد عبدالحميد بن جعفر، مخدوم شيخ عبدالقادر ثاني، (جيڪو وڏو عالم، فاضل ۽ پيران پير جي اولاد مان هو)، شيخ ابراهيم خليل فدا ۽ سندس پٽ گنج بخش شاهه شامل آهن. هتي اسماعيلي داعي، پير صدرالدين جي فرزند پير حسن ڪبيرالدين عرف حُسن درياءَ جي درگاھ بہ آهي. چچ نامي جو مترجم علي ڪوفي به ڪجهه وقت اُچ شهر ۾ سڪونت پذير هو
اڇ ڍنڍ
حوالا
زمرو:سنڌ ۾ ڍنڍون
چڪوال ضلعو
چَڪوال ضلعو پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ ضلعو آهي.
راجستان
انتظامي ورھاست
300px|thumb|ادئيپور ۾ [[ محل واري ڍنڍ ۽ جاگ مندر]]
عوامي کاتو
غير رسمي طور تي، عوامي کاتي وارا ڪم اهو آهن، جيڪي عوامي طور تي دستاب هجن. جڏهن ته رسمي تعارف مطابق اهڙا ڪم جيڪي نجي ملڪيت لاءِ دستياب نه هجن. هر ملڪ ۾ قانون الڳ هجڻ سبب ڪٿي ساڳيو ڪم عوامي کاتي جي زمري ۾ اچي ٿو ته ڪٿي وري نٿو اچي.
تعارف
عوامي کاتي جي ڪم جي حد جو تعين حق ۽ واسطن ۽ فڪري ملڪيت سان مربوط آهن. هي اهي ڪم آهن جيڪي هاڻ حق ۽ واسطن جي پابندي کان آزاد آهن يا ڪڏهن به ان پابندي تي مشتمل ناهن رهيا.
حوالا
زمرو:عوامي کاتو زمرو:قانون حق ۽ واسطا زمرو:قانون فڪري ملڪيت
ڄيٺي سپاھيملاڻي
ڪماري ڄيٺي تلسي داس سپاھيملاڻي (10 فيبروري 1906ع - 21 مئي 1978ع) سنڌي سياستدان ۽ سنڌ قانون ساز اسيمبلي جي پھرين عورت ڊپٽي اسپيڪر ھئي.
حوالا
زمرو:1906ع جون پيدائشون زمرو:1978ع جون فوتگيون زمرو:سنڌي سياستدان
شفيع الله ميمڻ
شفيع الله ميمڻ سجاول صدر ميڊيا ڪلب سجاول</
big> سجاول ٽي وي
13 جنوري
وڌيڪ ڏسو
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:جنوري
گوگل ترجمو
ويب انٽرفيس
ويب انٽرفيس ۾، صارفين اهڙي فني لحاظ سان، يا صحيح غلطين لاء جيئن متبادل ترجمو، صلاح ڪري سگهو ٿا. اهي تجويزون جي ترجمي جي عمل کي مستقبل جي تازه ۾ شامل آهن. هڪ صارف هڪ ۾ داخل ٿي ته URL جو ذريعو متن ۾، گوگل ترجمو هڪ پيدا ڪندو hyperlink جي ويب سائيٽ جي هڪ اهڙي مشين ترجمو ڪرڻ. ڪي ٻوليون لاء، متن هڪ ذريعي داخل ڪري سگهجي ٿو پر-اسڪرين ڪي بورڊ ، ڏکئي اعتراف ، يا تقرير اعتراف. [4] ان جو هڪ ذريعو ٻولي آهي ته پهريون ڀيرو هڪ منزل ٻولي هڪ برائوزر ۽ نتيجن جو تعبير کي رهڻ لاء ترجمو آهن ۾ ڳولا داخل ڪرڻ ممڪن آهي جو ذريعو زبان ۾ ٿيل منزل ٻوليء مان.
Android نسخو
جڏهن ته درخواست 15 ٻولين لاء 90 ٻولين ۽ آواز ان پٽ جو حامي. [14] ان کي Android 2،1 ۽ مٿان ڊوڙندو ڊوائيسز لاء موجود آهي ۽ "گوگل ترجمو" ۾ لاء جي به ڊائون لوڊ ڪري سگهجي ٿو گوگل ھلايو. اهو پهريون ڀيرو هڪ سگهارو 12 جنوري، 2011. تي موجود نسخي سان، جنوري 2010 ع ۾ آزاد ڪيو ويو [15]
تازه ترين نسخو: 2.0.0 مسجد 42.
ترجمو حڪمت عملي
وري ڏسو موجب، ڀوڳ کان ٻولين جي هڪ نئين ڏنيون لاء هڪ ڪوئلو انگن مشين ترجمو نظام جي ترقي لاء هڪ بيڪار بنيادي طور هڪ bilingual جو مشتمل ها متن corpus (يا ٻي جاء گڏ ڪرڻ کان وڌيڪ 150-200 ملين لفظن جي)، ۽ ٻه monolingual corpora جي هر هڪ ارب کان وڌيڪ لفظن. [23] انگن ماڊلس انهن انگن اکرن کان پوء جن ٻولين جي وچ ۾ ترجمو ڪرڻ لاء استعمال ڪري رهيا آهن.
حدود
گوگل ترجمو، ٻين خودڪار ترجمو اوزار وانگر، ان جي حدن آهي. سنڌ جي خدمت بي ريا جي تعداد ۽ فني لحاظ سان ته ترجمو ٿي سگهي ٿو جي حد حدن، ۽ جڏهن ته ان جي مدد ڪري سگهي ٿو پڙهندڙ کي سمجهڻ ۾ هڪ غير ملڪي ٻوليء جي لکت جي جنرل مواد مان، ان کي هميشه صحيح ترجمو ڇڏائي نه ڪندو آھي، ۽ سڀ کان وڌيڪ ڀيرا ان کي دهرائڻ لاء tends اهو ساڳيو لفظ ان جي ترجمي لاء اميد جي استع. Grammatically، مثال طور، گوگل ترجمو struggles رومانس ٻولين ۾ عيبدار ۽ ڀرپور زمان حال جي وچ ۾ فرق ڪرڻ پوء ماضي ۾ عادي ۽ مسلسل ڪم اڪثر هڪ تاريخي ڏينهن بڻجي. جيتوڻيڪ seemingly pedantic، هن اڪثر غلط نتيجا رسي سگھجي ٿو ڪري ڇڏي جنهن هڪ انسان جي مترجم جي بچڻ ڪيو ويو آهي (جو مثال جي طور تي فرينچ ۽ اسپيني هڪ ڏيهي اسپيڪر لاء). هن جي علم subjunctive مزاج عملي طور غير الوجود آهي. [33] ان کان علاوه، سنڌ جي رسمي ٻيو شخص (tu) اڪثر چونڊيو آهي، جيڪي ان سلسلي يا قبول نقصانڪار. [34] تنهنڪري ان جي انگريزي حوالي مواد صرف "تون" فارم تي مشتمل آهي، ان کي جنهن کان وڌيڪ ڪيو آهي هڪ ٻولي ۾ ترجمو ڪرڻ ڏکيو آهي.
ڪجهه ٻولين کي ٻين کان بهتر نتيجا پيدا ڪري. گوگل بازيون ترجمو سان گڏ خاص طور تي جڏهن انگريزي جو ٽارگيٽ ٻولي آهي ۽ ان جي وسيلي ٻوليء جو مان آهي يورپي يونين ترجمو يورپي يونين مولوي نوٽس جي ناماچاري ڪري. هڪ 2010 ع تجزيو ظاهر آهي ته انگريزي ترجمي کي فرانسيسي نسبتا صحيح آهي، [35] ۽ 2011 ع ۽ 2012 ع analyzes پهتا ته انگريزي ترجمي ڪرڻ اطالوي سان گڏو گڏ نسبتا صحيح آهي. [36] [37] ،، جڏهن ته جيڪڏھن جو ذريعو متن ننڍي آهي rule- بنياد مشين ترجمو اڪثر چڱو انجام؛ هن جو اثر انگريزي ترجمي ڪرڻ چيني ۾ خاص طور ظاهر ٿيو آهي. ترجمو جي تبديلين چيني ۾، پيش ڪري سگهجي ٿو جڏهن ته خاص هڪ هڪ سڄي طور سزائون کي تبديل ڪرڻ جي قابل نه آهي. فراق، هڪ جي ڪردارن جي ڪڏهن ڪڏهن ماني بيان تبديل ڪرڻ ضروري آهي، غلط تبديلي لاء اهم ترين. [35]
ترجمو غلطين ۽ oddities
گوگل ترجمو کان وٺي، ترجمو ڪرڻ جي انگن سميلن ۾ استعمال ترجمو ٽيڪسٽ اڪثر، apparently nonsensical ۽ پڌرو غلطيون ۾ شامل ڪري سگهو ٿا [58] اڪثر، ٻئي ٻولي ۾ ساڳي پر nonequivalent عام شرطن لاء عام اصطلاح swapping [59] سان گڏو گڏ سزا معني inverting. [ citation ضرورت ]
علم ڪيميا
قديم دور
علم ڪيميا جي تاريخ ان وقت شروع ٿيندي آھي جڏھن انسان پنھنجي اردگرد جو اڀياس شروع ڪيو تہ انھن جي سامھون موجود شيون ڪھڙي طرح انھن جي ضرورتن کي پورو ڪرڻ لاءِ ڪار آمد ٿي سگھن ٿيون.ان وقت انھن شين ۾ پٿر، ڪاٺيون ۽ لوھ سرفهرست ھيا. پٿرن سان گڏوگڏ انھن پھاڙن جو مشاھدو ڪيو ۽ انھن مان ڌاتو حاصل ڪيا.پٿرن کي پاڻ ۾ گسائي باھ ٻارڻ جو طريقو سکڻ کان پوءِ اھو سمجھڻ شروع ڪيو تہ ڪھڙيون شيون باھ ۾ سڙي وڃن ٿيون ۽ ڪھڙين شين تي باھ اثر نہ ٿي ڪري.پوء اتفاق سان واري گرم ڪندي شيشو ٺاھڻ جو فن سکي ويا.اھا سموري ترقي سطحي ۽ مختلف اندازن تي مشتمل ھئي.
اسلامي دور
ھي دور 600 عيسويءَ کان 1600 تائين جاري رھيو. ھن دور ۾ ڪيتريون ئي شيون ايجاد ۽ دريافت ڪيون ويون. ان دور ۾ تجربن ۾ استعمال ٿيڻ واريون شيون ھرھڪ قيف، بيڪر، تارازي ايجاد ڪيا ويا. جابر بن حيان شوري جو تيزاب يا نائٽرڪ ايسڊ، لوڻ جو تيزاب يا ھائڊروڪلورڪ ايسڊ ٺاھڻ جا طريقا دريافت ڪيا. ھن ڪپڙن کي رڱڻ ۽ ڌاتوڪاري جا طريقا به دريافت ڪيا. الرازي ھڪ طبيب يا فزيشن ، ڪيمسٽ ، فلسفي ۽ ماھر جراح يا سرجن ھيو.ھن سڀ کان پھريون آفيم جو ماڻھو کي بيھوش ڪرڻ وارو استعمال (Anesthetic use) ڪيو. ھن ڪيميائي شين جي جاندار ۽ بي جان واري حساب سان درجہ بندي ڪئي. بوعلي سينا دواسازي ۽ دوائن جي ڪيميا (Pharmacy)،  فلسفي، رياضي ۽ فلڪيات جي علم تي ڪم ڪيو.البيروني ڪيميائي شين جي گھاٽائي يا ڪثافت (Density) ۽ اضافي گھاٽائي معلوم ڪئي.
نامياتي ڪيميا_Organic Chemistry
ڪيمسٽري جي ھن شاخ ۾ اھڙن مرڪبن جو اڀياس ڪيو ويندو آهي جن کي ڪاربن ۽ ھائيڊروجن چوندا آھن. مثال: پيٽرول، پلاسٽڪ وغيره.
پوليمر ڪيميا_Polymr Chemistry
جڏھن پنج يا وڌيڪ ماليڪيول پاڻ ۾ اھڙي طرح ڪيميائي عمل ڪن جو ھڪ بعد ٻيو لڙھي جي شڪل اختيار ڪري ته ان کي پوليمرائيزيشن چوندا آهن. ھي علم اسان کي پلاسٽڪ، مصنوعي ريشا (synthetic fibers) ۽ ڪاغذ وغيره جھڙين شين جي معلومات ڏئي ٿو
1548ع
ڊسمبر
زمرو:1548ء زمرو:سال
تخت جمشيد
عمارتن جي تعمير ۾ چن جو پٿر ۽ ڪچيون سرون استعمال ڪيون ويون ھيون. ٿلھي ٺاھڻ مھل ڀر واري جبل جو ڪجه حصو شاندار طريقي سان ڪاٽيو ويو ھو. انھيءَ جبل کي اڄڪلھ ”ڪوھ رحمت“ ڪوٺيو وڃي ٿو. پيئڻ ۽ وھنجڻ لاءِ مينھن جو پاڻي گڏ ڪرڻ لاٰءِ ٿلھي جي پوئين پاسي ۾ جبل جي اڀرندي دامن ۾ ھڪ حوض ٺاھيو ويو ھو. ٿلھي تي چڙھڻ لاءِ شاندار قسم جون چاڙھيون ٺاھيون ويون ھيون.
”پرسپولس فارسي بادشاھت جي گاديءَ جو ھنڌ ھو. سڪندراعظم ميسيڊونيا وارن (لشڪر) کي ٻڌايو تہ ھي ايشيا جو سڀ کان نفرت انگيز شھر آھي سپاھين کي حڪم ڏنائين تہ بادشاھي محل کي ڇڏي باقي سڄي شھر کي لٽيو ۽ ڦريو. ھي سج جي ھيٺان ھڪ نھايت ئي مالدار شھر ھو ۽ ماڻھن جا گھر سالن کان تمام گھڻي دولت خرچ ڪري سينگاريا ويا ھئا. ميسيڊونيا وارا (سڪندر اعظم جو لشڪر) شھر ۾ ڪاھي پيا ۽ شھر جا سمورا مرد ماري ڇڏيائون. ھر گھر قيمتي فرنيچر ۽ مھانگي سامان سان سينگاريل ھو. ھتي تمام گھڻي چاندي گڏ ڪئي وئي ھئي ۽ سون بہ ڪو گھٽ ڪونہ ھو. ڪيترائي جامني ۽ سونھري ڪڙھائي ٿيل قيمتي ڪپڙا فاتح لشڪر جو انعام بنيا. پر عظيم شاھي محل جيڪو سڄي دنيا ۾ مشھور ھو، ان کي مڪمل طور تي مسمار ڪيو ويو. مقدونيا وارن سڄو ڏينھن لٽ مار ڪئي پر پوءِ بہ سندن حرص پورو نہ ٿيو. ھو عورتن کي سندن زيورن سميت پاڻ سان گڏ گھلي کڻي ويا ۽ قيدين سان غلامن وارو سلوڪ ڪيو. پرسپولس جيڪو پنھنجي خوشحاليءَ ۾ سڀني شھرن کان اڳڀرو ھو سو سڀني شھرن کان وڌيڪ بدقسمت بنجي ويو.
اڇو پکي واءُ ۾
ڪتاب اڇو پکي واءُ ۾ سنڌ جي نامور ليکڪ حفيظ شيخ جي مختلف لکڻين تي مشتمل آهي، جنهن ۾ آتم ڪهاڻيءَ جو ڪجھ حصو، ”اروڙ“ نالي هڪ ناوليٽ، 18 ڪهاڻيون، ڊائريءَ جا ورق، خط ۽ تاثر شامل آهن. جڏهن ته مختلف ليکڪن جا حفيظ شيخ تي لکيل پورٽريٽ، خاڪا، مضمون، تاثر، خط، ريڊيائي تقريرون، يادگيريون، ڀيٽا ۽ انٽرويوز پڻ شامل آهي، ان کانسواءِ حفيظ شيخ ۽ سندن دوستن جا انٽرويوز پڻ هن ڪتاب ۾ موجود آهن، هن ڪتاب کي نامور ليکڪ نصير مرزا سهيڙيو آهي، ڪتاب ۾ حفيظ شيخ جي لکڻين ۽ زندگيءَ بابت اهم موضوعن تي پڻ ڳالهايو ويو آهي، ڪتاب ۾ يادگار تصويرون پڻ ڏنيون ويون آهن، هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو نئون نياپو سنڌ پبليشنگ هائوس ڪراچي پاران جون 1997ع ۾ شايع ڪيو ويو، پڪي جلد سان 350 صفحن تي مشمل هن ڪتاب جي قيمت 200 رپيا آهي.
آمريڪا جون گڏيل رياستون
کاٻو|thumb|300px آمريڪا جون گڏيل رياستون:  جنهن کي يونائيٽيڊ اسٽيٽس، يو ايس يا آمريڪا به چيو ويندو آهي، 50 رياستن تي مشتمل هڪ جمهوري ملڪ آهي. هي ملڪ اتر آمريڪا کنڊ ۾ واقع آهي. هتان جي گادي جو هنڌ واشنگٽن ڊي سي ۽ سڀ کان وڏو شهر نيويارڪ آهي. 50 مان 48 رياستون هڪ ئي هنڌ ڪئناڊا جي ڏکڻ ۽ ميڪسيڪو جي اتر ۾ واقع آهن، جڏهن ته هڪ رياست الاسڪا باقي ملڪ کان پري ڪئناڊا جي اولھ ۾ ۽ ٻي رياست هوائي باقي ملڪ جي اولھ ۾ پئسفڪ سمنڊ ۾ آهي. آمريڪا جي واشنگٽن رياست اهم رياست آهي آمريڪا جي ڪل آبادي 332 ڪروڙ آهي ۽ هي آبادي جي لحاظ کان دنيا جو ٽيون وڏو ملڪ آهي. هي ملڪ 1776 ۾ قائم ٿيو. ناڻي ۽ فوجي طاقت جي لحاظ کان دنيا ۾ سڀ کان وڌيڪ طاقتور آهي.thumb|upright| بالڊ ايگل جيڪو 1782 کان وٺي آمريڪا جو قومي پکي آهي.
آمريڪا جو نالو
thumb|upright=0.7|کاٻو|امیریگو وسپوچی جی خیالی تصویر
اصول ڪافي
ڪتاب جي باري ۾
هي ڪتاب شیعہ مذهب جي هڪ حديثن جي ڪتاب آهي جنهن ۾ حضرت محمد صه کان وٺي حضرت امام مهدي تائين جا اقوال موجود آهن هي ڪتاب شیعہ  مذهب جي هڪ معتبر ڪتاب آهي.
اباڻا (فلم)
اباڻا 1958ع جي دور جي بليڪ ايڊ وائيٽ فلم آهي، هن فلم جو هدايتڪار ڌرم ڪمار (ديپڪ شهاءِ) آهي.ورهاڱي کانپوءِ هندستان ۾ ٺهندڙ پهرين سنڌي فلم ’اباڻا‘ 24 جنوري 1958ع تي احمد آباد ۽ الهاس نگر ۾ رليز ٿي. فلم ۾ وچولي درجي جي خاندان جي ڪهاڻي ڏيکاريل آهي جيڪو ورهاڱي کانپوءِ ڏولاون ۾ آيل آهي. فلم ۾ شيلا راماڻيءَ هڪ ريلوي ملازم عورت ۽ هڪ پريمڪا جو ڪردار ادا ڪيو جيڪا ڪنهن شڪ جو شڪار ٿئي ٿي. اها ڪهاڻي ورهاڱي کان اڳ شروع ٿئي ٿي ۽ شڪ جو نبيرو ورهاڱي کانپوءِ ٿئي ٿو. ساڌنا جيڪا اردو/هندي فلمن جي مشهور اداڪاره هئي ، ان هن فلم ۾ هيروئن جو ڪردار ادا ڪيو هو ۽ معاوضي طور صرف هڪ روپيو ورتو هو. ان کانسواءِ ديپڪ آشا ، ڀڏي آڏواڻي ، ماستر ششيل ، ڪان موهن ۽ ٻين اداڪار طور ڪم ڪيو. فلم جو ڊائريڪٽر ديپڪ آشا ۽ ارجن هڱوراڻي هئا. مشهور شاعرن پرسرام ضيا ۽ پرڀو وفا فلم لاءِ گيت لکيا ، جڏهن ته ماستر چندر ، بلوسي راڻي ، آسن ميراڻي ، سرلاسامتاڻي ۽ وديا گربخشاڻي گيت ڳايا هئا. هن فلم جا گانا به تمام گهڻا مقبول ٿيا. هيءَ فلم تمام گهڻو ڪامياب وئي. هن فلم جي وڊيو سي ڊي نڪتل آهي.
حافظ آباد ضلعو
زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
مير حاجن پنهور
ادب
هن ادبي دنيا ۾ شاعر طور قدم رکيو. هن 1995ع ۾ شاعري جي شروعات ڪئي. بعد ۾ هن ادبي، تاريخي ۽ تنقيدي مضمون پڻ لکڻ شروع ڪيا. هيءُ سنڌي ادبي سنگت جو سرگرم ميمبر آهي. سنڌي ادبي سنگت شاخ سيوهڻ جو سيڪريٽري آهي. ان کانسواءِ سنڌي ادبي سنگت ضلعي ڄامشورو جو رابطا سيڪريٽري به رهيو آهي. مير حاجن مير سلسليوار مئگزين سيوهڻ سماچار ۽ صبح جو ايڊيٽر پڻ رهيو آهي.
عيسيٰ
قرآن مطابق عیسیٰ مسیح جو تصور
ان سلسلي ۾ حضرت مسيح ؑ پنهنجي پوئلڳن کي جيڪا تعليم ڏني هئي، اها انجيل پاڪ ۾ تفصيل سان موجود آهي. ان جا ڪجهه حصا هتي نقل ڪجن ٿا. مان توهان کي چوان ٿو ته پنهنجي دشمنن سان محبت رکو. جيڪي توهان سان دشمني رکن، انهن جو ڀلو ڪريو. جيڪي توهان تي ڦٽڪار ڪن، انهن جي لاءِ برڪت گهرو. جيڪي توهان جي تذليل ڪن، انهن جي لاءِ دعا گهرو. جيڪي توهان جي هڪ ڳل تي چماٽ هڻن ته اوهان ٻيو ڳل به انهن ڏانهن ڦيريو ۽ جيڪي توهان جو لباس لٽن، انهن کي قميص کڻڻ کان به نه روڪيو. (لوقا ـ باب: 6)
يهودين فريسين يسوعءَ کان پڇيو ته ڇا قيصر کي جزيو ڏيڻ گهرجي يا نه. يسوع ؑ جواب ڏنو ته جيڪو قيصر جو آهي، قيصر کي ۽ جيڪو خدا جو آهي، اهو خدا کي ادا ڪريو. (متي ـ باب : 22)
هاڻ هڪ حل اهو هو ته حضرت مسيحءَ جا پيروڪار نفرت، تشدد ۽ ٽڪراءَ جي رستي تي هلن. اهي شهادت جون جذباتي تقريرون ڪري مسيحن کي وڙهڻ ۽ مرڻ جي لاءِ راضي ڪن، پر ان سخت ماحول ۾ به حضرت مسيح ؑ انهن کي محبت جو پيغام ڏنو. هن چيو ته توهان پنهنجي دشمنن سان نفرت نه ڪيو بلڪي ساڻن محبت وارو سلوڪ ڪيو.
ان واقعي جو ذڪر انجيل ۾ هن ريت آيو آهي:
چارلس نيپئر
شروعاتي دور
جنوري 1794ع ۾ ڪميشن پاس ڪري شاهي فوج ۾ ڀرتي ٿيو ۽ پنجن مهينن جي مختصر عرصي ۾ ترقي ڪري 1803ع ڌاري ڪئپٽن ٿيو. چارلس نيپئر بدترين مصيبتن ۽ ذلتن جو شڪار رهيو. 1809ع واري اسپين جي جنگ ۾ جنگي قيدي ٿيو. 1810ع ڌاري قيدين جي مٽاسٽا ۾ آزادي ماڻي، مائٽن سان ملي، وري اچي پنهنجي ريجمينٽ ۾ شامل ٿيو. ساڳئي سال ’بساڪو‘ واري جنگ ۾ حصو ورتائين. جنگ ۾ سندس هڪ هٿ جو چنبو ڀڄي پيو. 1811ع ۾ ليفٽيننٽ ڪرنل مقرر ٿيو. 1815ع ۾ وري فرانس واري جنگ ۾ حصو ورتائين. جنگ تان موٽندي جيتوڻيڪ فوجين جو جهاز ٻڏي ويو، پر هيءُ محفوظ رهيو. 1820ع ۾ سِيڪريٽ سروس ۾ شموليت اختيار ڪيائي. يونان۾ هاءِ ڪمشنر جي هٿ هيٺ سياسي خدمتون سرانجام ڏنائين ۽ مقامي ماڻهن جي چڱي سهائتا ڪيائين.
سنڌ اچڻ
thumb|کاٻو|چارلس نيپيئر جي هٿ لکت ڪراچي پهچڻ کان پوءِ جڏهن سنڌو درياهه رستي ڪراچيءَ کان سکر لاءِ نڪتو ته حيدرآباد وٽ ميرن سندس شاندار آڌرڀاءُ ڪيو. سندس سواريءَ لاءِ سون ۽ چانديءَ سان مڙهيل هڪ پالڪي موڪلي وئي. سر چارلس نيپئر جي ساٿي آفيسرن لاءِ سون ۽ چانديءَ سان سجايل اُٺڻيون موڪليون ويون. ساڳئي وقت مير عباس علي خان ۽ ٻين ميرن کي اڳواٽ سندن آجيان لاءِ روانو ڪيو ويو. اهڙيءَ طرح چارلس نيپئر وڏي دٻدٻي ۽ ٺٺ ٺانگر سان ميرن سان ملاقات ڪئي ۽ ٻئي ڏينهن تي اسٽيمر تي چڙهي وڃي سکر نڪتو. ان وقت بکر جي قديم قلعي ۾ انگريز فوج جي وڏي ڇانوڻي قائم هئي. 20 ميل اولهه اتر طرف شڪارپور ۾ به انگريزن جا فوجي دستا ترسيل هئا. نيپئر مڪمل طرح فوجي ڪنٽرول سنڀالي، ٽالپرن جي خبر ورتي. هن جيمس آئوٽرام سان صلاح مصلحت ڪري، گورنر جنرل جي منظوريءَ سان خيرپور ۽ حيدرآباد جي ميرن کي هڪ سخت قسم جي عهدنامي ڪرڻ جو چيو. ان کان اڳ ميرن سان ٿيل عهدنامي مطابق ڪراچي، بکر ۽ شڪارپور جا علائقا مير حڪمرانن جي هٿ مان نڪري چڪا هئا. هِن عهدنامي مطابق ٽالپرن تي زور ڀريو ويو ته اهي انگريز فوج جي چرپر لاءِ وڏي رقم، کاڌ خوراڪ ۽ ٻارڻ مهيا ڪري ڏين. اهڙي عهدنامي سان سنڌو درياهه واري رسد انگريزن جي قبضي ۾ پئي آئي ۽ ٽالپر حڪمرانن کي درياهه جي ٻنهي طرفن کان ڪچي جي زمين، ٻيلن ۽ محصول اوڳاڙڻ جي حق تان دستبردار ٿيڻو پئي پيو. جڏهن ميجر جنرل آئوٽرام ان قسم جو عهدنامو آڻي ميرن اڳيان رکيو ته سندن حوصلا خطا ٿي ويا. خيرپور جي پوڙهي مير رستم خان ۽ سندس ننڍي ڀاءُ مير علي مراد ۾ اڻبڻت پيدا ٿي پئي. اهڙيءَ طرح چارلس نيپئر خيرپور جي والي مير رستم خان تي دٻاءُ وڌو ته هو ڪوٽڏجيءَ جي قلعي مان نڪري وڃي ٿر ۾ امام ڳڙهه واري قلعي ۾ لڪو. نيپئر 6 جنوري 1843ع تي 350 پيادا ۽ اٺ توڙي گھوڙي سوار دستا ساڻ ڪري سندس پويان پيو. هن انگريزي فوج سان 80 ميلن جي جھنگ ۽ واريءَ جو سفر ستن ڏينهن ۾ طئي ڪري، اچي امام ڳڙهه قلعي وٽ پهتو. ان وچ ۾ مير رستم خان قلعو خالي ڪري نڪري چڪو هو ۽ اچي حيدرآباد جي ميرن وٽ فريادي ٿيو. 16 جنوري تي نيپئر امام ڳڙهه قلعي کي مسمار ڪري واپس خيرپور موٽي ويو. ميجر جنرل آئوٽرام کي هدايت ڪئي وئي ته هو ڪنهن به حالت ۾ ميرن کان نئين ٺاهه تي صحيحون ڪرائي وٺي. انهيءَ مقصد لاءِ آئوٽرام 16 جنوريءَ تي ڪوٽڏيجيءَ پهتو. 25 جنوريءَ تائين ميرن ۽ سندن وڪيلن جو انتظار ڪيائين، پر سندن ڪا پهر نه موٽي. انهيءَ وچ ۾ حيدرآباد ۾ ميرن جي گھڻگھري ميجر آئوٽرام، چارلس نيپئر کي ان ڳالهه تي راضي ڪري ورتو ته هو خود حيدرآباد وڃي ٽالپر حڪمرانن سان ملاقات ڪري، کين ٺاهه تي صحيحون ڪرڻ لاءِ راضي ڪندو. ان لاءِ 8 فبروريءَ تي ميجر آئوٽرام حيدرآباد ريزيڊنسيءَ ۾ اچي لٿو ۽ ميرن سان ڳالهين جو سلسلو شروع ڪيائين ۽ لاڳيتو چار ڏينهن ڳالهين ڪرڻ کانپوءِ ٽالپرن کي اهڙي عهدنامي لاءِ راضي ڪري ورتائين. اهڙيءَ ريت ميجر آئوٽرام بنا ڪنهن جنگ جي پنهنجي مقصد ۾ ڪامياب ٿي واپس خيرپور موٽي آيو. جيتوڻيڪ ٽالپر حڪمرانن خوف وچان اهڙي شڪست قبول ڪئي هئي، پر سنڌ جي ننڍن ميرن، بلوچ سردارن ۽ ڪجهه غيرتمند ۽ محب وطن سپاهين مفت ۾ پنهنجي ڌرتي ڏئي ڇڏڻ کان نابري واري ۽ انگريزن سان هر صورت ۾ جنگ ڪرڻ جو فيصلو ڪيائون.
اگست
آگسٽ گريگورين سال جو اٺون مھينو آھي۔ اترين اڌ زمين ۾ ھن مھيني ۾ برسات جو موسم ھوندو آھي۔ قدیم زماني ۾ ھي سال جو ڇُن مھينو ھو ۽ ان کي سڪستیلیس (Sextilis) یعنی ڇھون چوندا ھئا۔ پر ان جو نالو جولئین تقویم جي شروعات وقت 450 قبل مسیح ۾ آگسٽ رکيو ويو جيڪو اصل ۾ روم جي پھرين بادشاھ آگسٽس (Augustus) جي نالي تي ھو۔
جهنگ ضلعو
زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
ڳئون
فائل:Sd-ڳَئُون.oga
ھندو مذھب ۾ ڳئون جي اھميت
رگ ويد واري زماني ۾ هندو ڳائو گوشت کائيندا هئا، پر پوءِ ڍڳي يا گانءِ جي ڪوس جي برخلاف ڪن رشين آواز کڙو ڪيو، ۽ رفته رفته سڀ هندو ائين سمجهڻ لڳا ته گئو هتيا ڪرڻ هڪ وڏو پاپ جو ڪم آهي، جو ڄاتائون ٿي ته اهي ڪارائتا جانور نه ڪُهڻ گهرجن ھندو مذھب ۾ ڳئون کي تمام وڏي عزت ڏني ويندي آهي.اھو درجو ويدڪ دور ۾ نہ ھيو پر آھستي آھستي ان کي مقدس بڻايو ويو. مھاڀارت ۾ ڳئون جو درجو ماء جي درجي جي برابر ڪيو ويو. پھرين ملينيم جي وچ ۾ قانوندانن ڳئون جي گوشت کائڻ جي مخالفت ڪئي. ان ھوندي بہ ڳئون جو مندر يا ڳئون جي ديوتا ھجڻ جو خيال رواج ۾ ڪونہ آيو. ويدن ۽ پراڻن ۾ ڳئون جا ڪافي قصا ڏنل آهن. ھندن جو خيال آهي تہ ڪرشن ديوتا جي پرورش بہ ڳئون چاريندڙ ڌنار جي گھر ۾ ٿي تنھن ڪري کيس گووندا بہ چوندا آهن جنھن جي معني آهي ڳئون جي حفاظت ڪندڙ. شو ديوتا لاء انھن جو خيال آھي تہ اھو نندي نالي ڍڳي تي سوار ٿيندو ھو.
اڇڙو ٿر
thumb|اڇڙو ٿر جي کُنڀي thumb|اڇڙو ٿر جون کُنڀيون اڇڙو ٿر يا اڇرو ٿر اڇڙو ٿر اصل ۾ اَڇِي يا سفيد رنگ جي ريتي يا واري جي ڪري سڏجي ٿو. اڇڙي ٿر ۾ هر طرف اڇي واري ۽ ان جا دڙا پکڙيل آهن.
ٻڪري
”اصغر ساگر“
قصور ضلعو
زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
ٻڪري
پاڪستان ٺهڻ کان پوءِ ٻڪرين جي پالنا تي وڌيڪ ڌيان ڏنو ويو. خاص ڪري ٿرپارڪر، بدين، سکر ۽ گهوٽڪي ضلعن جي ريگستاني علائقن ۾ هي مال عام آهي ڇو تہ خشڪ علائقي ۾ ٻڪري کي ڦيٽ جي بيماري نہ ٿيندي آهي پر وچولي سنڌ ۾ گهم جي ڪري ٻڪريون ڦيٽجي وينديون آهن. هن وقت سنڌ ۾ ٻڪرين جا ڪيترائي قسم آهن جهڙوڪ: بريون، ماڪڙيون، ڪاڇيڻيون، ڪاموريون، ٽاپريون، ڳاهيون، چانڻيون وغيره. انهن مان هر قسم جي ٻڪري جي پنهنجي پنهنجي خوبي آهي.
کير ۾ وٽامن اي ۔ وٽامن بي ۔ وٽامن سي ۔ وٽامن ڊي ۽ وٽامن ڪي کان علاوه 60 انزائيم ٿين ٿا جيڪي جسم ۾ پيدا ٿيندڙ ڪيميائي عمل کي تيز ڪن ٿا. غذائي جزن سان جيڪڏھن مينھن ۔ ٻڪري ۽ ڳئون جي کير جو جائزو وٺجي تہ ڪجھ فرق نظر اچي ٿو. جديد تحقيق ٻڪري جي کير کي سڀني جانورن جي کيرن کان بھتر کير قرار ڏنو آھي. حيرت انگيز ھي ڳالھ آھي تہ ڳئون ۽ مينھن جي کير جي ڀيٽ ۾ ٻڪري جو کير ھلڪو ۽ چرٻي ۽ پروٽين جي حساب سان ٻئي نمبر تي آھي.
چمڙي جي مرضن ۽ خون جي خرابي وارا مريض ٻڪري جو کير استعمال ڪن. ھي گرمي ۽ خشڪي ختم ڪري ٿو  ۽ اکين جي گرمي کي ھٽائي ٿو.
ٻڪري جي کير جي ھي خاصيت آھي تہ ھن کير کي پيئڻ واري جي چمڙي نرم ملائم ٿي وڃي ٿي. ڪوليسٽرول کي وڌڻ نٿو ڏئي ۽ جسم ۾ ايلرڄين سان وڙھڻ لاء قوت مدافعت وڌائي ٿو.
منھن جي رنگت نکارڻ لاء :-
ڳلي ۔ ڪاڪڙي ۽ زبان جي سوڄ لاء :-
4 آگسٽ
4 آگسٽ ، عيسوي سال جو 216 هون (ليپ سال 217 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 149 ڏينهن (ليپ سال 150 ڏينهن) باقي آهن.
1557ع
ڊسمبر
زمرو:1557ء زمرو:سال
انجنيئرڱ ۽ ٽيڪنيڀياس جي مهراڻ يونيورسٽي
تفصيلي تعارف
سن 1972ع ۾ سنڌ يونيورسٽي انجنيئرڱ ڪاليج جي نالي سان هڪ ڪاليج قائم ڪيو ويو، جنهن کي اڳتي هلي يونيورسٽيءَ جو درجو ڏنو ويو مهراڻ يونيورسٽي پاڪستان جي وڏين يونيورسٽين ۾ شمار ٿي ٿِي. هائير ايجوڪيشن ڪميشن طرفان جاري ڪيل رينڪڱ ۾ سن 2005 ۾ مهراڻ يونيورسٽي پوري پاڪستان ۾ ٽيون نمبر حاصل ڪيو. 2016 تي ان جو شمار انجنيئرنگ جي ادارن ۾ ڇھين نمبر تي ھيو ۽ ھائر ايجوڪيشن وارن ادارن ۾ پنجين نمبر تي ھيو. . هن وقت مهراڻ يونيورسٽيءَ ۾ ڪل 16 شعبا آهن. جن ۾ هينئر تقريباً ست هزار کان وڌيڪ شاگرد تعليم پرائي رهيا آهن. هن وقت ڊاڪٽر محمد اسلم عقيلي جامعہ مهراڻ جي نائب چانسلر طور اداري جو سربراهہ آهي.
240px|thumb|پاڻي بابت اعلي تعليم جو مرڪز. تصوير ۾ زير تعمير ڏيکاريل thumb|ھن يونيورسٽي جو شاگردن ۽ استادن جو مرڪز جتي رھائش، شاگردن ۽ ھاسٽل پرووسٽ جون آفيسون واقع آھن thumb|ھن يونيورسٽي جو آڊيٽوريم
مهراڻ يونيورسٽي جو شمار پاڪستانن جي بهترين ادارن ۾ ٿئي ٿو. هي ادارو آئي ايس او 9000 سرٽيفائيڊ آهي. يونيورسٽي ۾ انڊرگريجوئيٽ، پوسٽ گريجوئيٽ، ڊاڪٽورل تعليم سميت ٻيا پروگرام پڻ ڪرايا وڃن ٿا.
غير روايتي معلوماتي دستاويز
حوالا
زمرو:سفارتڪاري
نمر باقر النمر
سن 2009
مارچ جي مهيني ۾ هن کي ٽيون ڀيرو گرفتار ڪيو ويو، هن ڀيري، هن کي مظاهرن جي اڳواڻي ڪرڻ جي ڪري گرفتار ڪيو ويو.
شيخ نمر کان پوءِ
زمرو:شخصيتون زمرو:مذهب
سفارتخانو
سفارتخانو اُن جڳھ يا دفتر کي بہ چيو ويندو آھي جتي سفير (ambassador) ٺڪيل ھوندو آھي.
آرمينيا
تعليم
وچولي دؤر م گلادزور يونيورسٽي ۽ تاتيف يونيورسٽي آرمينيا جي تعليم ۾ ھڪ اھم ڪردار ادا ڪيو. سوويت دؤر ۾ 1960 تائين ھتان جي ماڻھن جي تعليمي شرح %100 ھئي. 1988 ۽ 1989 واري تعليمي سال دوران ھر 10000 پري سيڪنڊري شاگردن مان صرف 301 شاگرد. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري تعليم حاصل ڪئي جيڪا سوويت دؤر واري تعليمي شرح کان گھٽ ھئي. 1990-91 واري تعليمي سال ۾ 1,307 پرائمري ۽ سيڪنڊري اسڪولن ۾ 608,800 شاگرد داخلا ھئا.
حوالا
زمرو:اوڀر يورپي ملڪ زمرو:ايشيا ۾ ملڪ زمرو:ملڪ زمرو:يورپي ملڪ
افلاطون (ڪتاب)
حوالا
زمرو:ڪتاب
مصر
قديم مصر
چار هزار ورهيه اڳ مصرين کي شيشي ٺاهڻ جون سڀ تجويزون اينديون هيون. اهي مصنوعي جواهرات ٺاهڻ ۾ به ڀڙ هئا. هيءَ اها صنعت آهي، جنهن ۾ يورپ وارا به هينئر مـَـسَ سندن برابري ڪري سگهيا آهن. مصري، لکڻ لاءِ نيل نديءَ جي ڪناري جي ڀرسان هڪڙي قسم جو گاهه ڄمندو هو، ان گاهه کي (ڪاغذ ڪري) ڪم آڻيندا هئا. يونانين وٽ اهڙي خاص قسم جي شيءِ لاءِ ٻه نالا هئا، پهريون: ”پپائرس“ (Papyrus) ]جنهن مان انگريزي لفظ ”پيپر“ (Paper) نڪتل آهي[ ۽ ٻيو: ”ببلوس“ (Byblos) ]جنهن مان انگريزي لفظ ”بائيبل“، ڪتاب نڪتل آهي[. ”پاپي رس“ مهانگو هو، ان ڪري سهانگا لکڻ جا پترا، جهڙوڪ: ڪاٺ جون پٽيون، ٺڪر جا ڀڳل ٽڪر ڪتب آندا ويندا هئا.
شبنم گل
ادبي خدمتون
شبنم گل جڏهن پڙهندي هئي تڏهن هن لکڻ جي شروعات ڪئي. هن بي اي ڪرڻ کان پوءِ اردو توڙي سنڌي ۾ لکڻ شروع ڪيو. هن 1986ع کان ريڊيو پاڪستان حيدرآباد ۽  پاڪستان ٽيليويزن نيٽ ورڪ  ڪراچي سينٽر جي پروگرامن جي ميزباني يا ڪمپيئرنگ به ڪئي ته سندس ڊراما به نشر ٿيڻ لڳا. ريڊيو حيدرآباد جي ڪيترن ئي مقبول پروگرامن جي ميزباني يا ڪمپيئرنگ ڪيائين. هن عبرت اخبار طرفان نڪرندڙ رسالن بختاور ۽ عبرت مئگزين جي ادارت پڻ ڪئي. روزاني جاڳو اخبار پاران نڪرندڙ عورتن لاءِ صفحي جي انچارج پڻ رهي آهي. هن سنڌي ۽ اردو ۾ ڊرامه لکيا آهن. سندس پهريون ڊرامو ريڊيو حيدرآباد تان “اجهاميل ڏيئو” نشر ٿيو. سندس سنڌي ۽ اردو ڊرامه پي ٽي وي ۽ هم ٽي وي تان ٽيليڪاسٽ ٿيا. اول سنڌي لينگويج اٿارٽي جي گورننگ باڊي جي ميمبر پڻ رهي. هن سنڌي توڙي اردو اخبارن ۾ ڪيترائي ڪالم لکيا آهن. شبنم گل 1989ع کان ڪهاڻي ۽ شاعري جي شروعات باقاعدي ڪئي. سندس شاعري ۽ ڪهاڻيون ڪيترن ئي رسالن ۾ شايع ٿيل آهن. هن ناول ۽ سفر ناما به لکيا آهن. هن وقت سنڌي ٻوليءَ جي بااختيار اداري جي سيڪريٽري آهي.
ملاکڙو
ملھ
thumb thumb|left|upright=1.5|سنڌالاجي ۾ ملھ جو ماڊل سنڌ جي ميلن ۾ رواج آهي ته ٻن پهرن کان ڪجهه سج لڙيو ته ملاکڙي واري ميدان تي دهلاري ايندا، ملاکڙو وڄائڻ، پوءِ دهل ۽ شرنايون ٻڌي پري پري کان ماڻهو اچي گڏ ٿيندا ۽ ويندا پنهنجون جايون وٺندا وهندا. جڏهن ملاکڙو ڀريو،تڏهن پڙ جو سلام ڪري،سندرو اٽڪائي ويهي رهندا. ملاکڙي جي پڙ کي ”يا علي جو ميدان “، سڏين. ان ڪري جتي لاهي ادب سان آڱر زمين سان ڇهي زبان تي رکن، پوءِ سڄي ڪن جي پاپڙي جهلي پوءِ سندرو اٽڪائين. انهيءَ جو مطلب ٿيو ته ”آءٌ تڪبر ۽ غرور کان توبهه ٿو ڪريان. ڪي وري پڙ جو سلام ڪري سندرو زمين سان ڇهي ان کي چمن، پوءِ سندرو اٽڪائي ويهي رهن، پوءِ ملاکڙو شروع ٿيندو. پوءِ هر ڪو پهلوان پنهنجي جوڙ واري پهلوان سان زور آزمائي ڪندو. پهرئين جوڙ وارا پهرئين جوڙ سان،ٻئي وارا ٻئي سان، ٽئي وارا ٽئي جوڙ سان ڇا ڪندا جو پهرين ڪلهن جو فيصلو ڪري، ته ڪهڙي ڪلهي تي ملهه وڙهڻي آهي،پوءِ هڪٻئي جا سندرا وٽي مضبوطيءَ سان چيلهه ۾ ٻڌن پر ٻاريءَ مان اُٿڻ مهل خميس يا پهراڻ، اهڙيءَ رح لاهين، جو پٽڪو نه لهي. جي پهرياڻ يا خميس لاهيندي پٽڪو لٿو ته ان کي بدسوڻي سمجهن. پوءِ سندرا ڪري پاڻي ٻاڻي پي، وڃي ٻاريءَ ۾ دم وٺن، دموٺي پوءِ ايندا ميدان ۾.پوءِ پهريائين اڳيان هٿ وجهن پوءِ پويان. هٿ پوڻ کان پوءِ ملهه شروع ٿي. پوءِ ٻئي پهلوان هڪٻئي کي ڪيرائڻ جي ڪوشش ڪندا، زور ۽ انگ کان ڪم وٺندا. ملهه ۾هي انڱ ڪندا آهن: ”جانٺو“ (اندريون ٻهريون) ”وارو“. (کٻيءَ جو سڄيءَ جو) ”اٺ ڏاڻ“”کس“، ”گهمري“، ”ڦندو“، ”گهمائڻ“، “”مهري“ وغيره. انگ ته ”وچين“ به مشهور آهي،پر ڪار ناهي وچين هڻي مارڻ واري کي مزرا ڪونه ڏين ۽ ٽي ملهه ڪرائين. جي ملهه هلندي ڪنهن به پهلوان جو سندري مان هٿ نڪري ويو ته هو ٻئي پهلوان جي پُٺي ٺپريندو، جنهن جو مطلب ٿيو ته ترس. هٿ نڪرڻ کان پوءِ انگو ڪرڻڪار ناهي،پر ڪي پهلوان ته به ڪونه رهن. پوءِ ائين هي پهلوان جون ٻه ملهون ٿين، پر ماريو انهيءَ جنهن پوئين ملهه ماري. ملهه ڪندي جي گوڏو يا تري کُتي ته ملهه ٽي ٿنيدي. ائين پهرين ملهه کانپوءِ جنهن ملهه ماري سو پڙ جو چڪر هڻي انعام وٺندو، جنهن هارايو سو وڃي ٻاريءَ ۾ ويهي رهندو. ائين ساهي پٽي وري ٻي ملهه ڪندا،پوءِ جنهن ٻي ملهه ماري، انهيءَ کان جنهن هارائي انهيءَ جو پلاندي ٿي پلاند وٺندو. وري ماري ويل انهيءَ سان ٻه ملهون ڪندو. ائين ملهون ٿينديون اينديون، ملاکڙو هلندو رهندو، تان جو وڃي سج لهندو، پوءِ ملاکڙي باهڙبو. ائين هر ميلي ۾ ٽي ملاکڙا ضرور ٿين. اڳي ملهه ۾ ”جهلڻ“، ”گورداورو“، ”ٻرڙو“، ”الهه بچايو“، ”مهر“ مشهور پهلوان ٿي گذريا آهن. پوءِ وري ”هنڊل“ ۽ ”هوشو“ وارا سٺا وڙهيا، هاڻ شير مير بحر، گوپانگ، جماندار، يڪي وارا سٺي ملهه ڪن، يڪي ته هڪ ڪشتي واري پهلوان کي به دسي رکيو. thumb|left|upright=1.5|سنڌالاجي ۾ ملاکڙي جو ٺھيل ماڊل اڳي لاڙي ملهه مشهور هئا، پر هاڻي البت اتر وارا سرس آهن، انگ ۾اڃا به لاڙ چهرو آهي. چوندا آهن ته مينهن ڌاربي ته ٺينهن به کڻبي، سو هنن پهلوانن جي ٺينهن به ڏکي ٿئي! ميلي جو اعلان ٿيو ته ميلي واري وٽ مالهي اچي رهندا. پوءِ جيترا ڏينهن اڳي اڇبن. پوءِ انهن جي مالشن لاءِ تيل، انهن جي کاڌ خوراڪ جا بندوبست به اهڙائي ٿين. اڳي ته ڪي سنڌ جا خاندان ملهن جي تات به ڪندا هئا، پر هاڻي اهو رواج گهٽجي ويو آهي. ملهه ۾ زور کان وڌيڪ انگ جي ضرورت هوندي آهي. انگ ڪرڻ وارو پهلوان ڪرندي ڪرندي بهانگ ڪري، ملهه ماري ويندو آهي. هونءَ ته ڪشتي هڪ ئي دفعي وڙهندا آهن، پر ملهون ٻه ٿين. اهو هن ڪري ته جي پهرين ملهه ۾ پهلوان اتفاق سان ڪري پئي، ته ٻي ملهه ۾ پنهنجي فن جو چڱيءَ طرح سان مظاهرو ڪري سگهي.
حوالا
زمرو:سنڌي رانديون زمرو:سنڌ جون رانديون زمرو:ڀارت ۾ ڪشتي زمرو:پاڪستان ۾ ڪشتي زمرو:علائقي جي لحاظ سان رانديون
1558ع
ڊسمبر
زمرو:1558ء زمرو:سال
گوري مندر، نگرپارڪر
طرز تعمير
گوري مندر ۾ مائونٽ ابو، راجسٿان ڀارت جي ماڻهن جي طرز تي تعير آهي ۔ هي مندر 125فٽ ضرب 60 فٽ آهي، ۽ سنگ مرمر سان بڻايو ويو آهي۔ پوري مندر کي هڪ مٿانهين اسٽيج تي تعمير ڪيو ويو آهي جيڪو پٿرن ۾ کوٽڻ واري هڪ سلسلي جي طرف سان پهچي وئي آهي۔ مندر جي اندرئين حصي جون خصوصيتن ۾ مذهب جي تصور سان سجيل آهي جيڪا اتر ڀارت جي جين مندرن ۾ ڪنهن ٻئي مندرن کان پراڻِي آهي ۔ هي گهميل گولدار ۾ بڻايو ويو آهي ۽ مندر جي داخل باب کي جين مذهبي ڪهاڻي جي بيان ڪرڻ واري پينٽنگس سان سجايو ويو آهي. گوري جو (گوري مندر) ۾ تصويرون آهن۔ مندر ۾ 24 ننڍا ننڍا خانا آهن جيڪي جيني تيرٿانڪرن جي آرام جي لاءِ استعمال ڪيا ويندا هوندا۔
يونيسيف
يونيسيف جا علاقائي مرڪز
يونيسيف جا علاقائي مرڪز ھيٺين ملڪن ۾ قائم ڪيا ويا آھن:
جميعت علماءِ اسلام
thumb|left|upright=1|جميعت علماء اسلام جو جھنڊو
لاڳاپيل مضمون
جمعیت علماء ھند
دراوڙن جو عقيدو
حوالا
زمرو:تاريخ زمرو:تواريخ زمرو:مذهب
منڊي بهاء الدين ضلعو
منڊي بهاء الدين ضلعو پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ ضلعو آهي.
زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
سرويچ سجاولي
شاعري
پاڻ 25 آڪٽوبر 2007ع تي هن فاني جهان مان لاڏاڻو ڪيو.
سيد محمد راشد
خاص مهرباني: سيد محمد بقا شاهه شهيد رح کي سدائين اهو اونو رهندو هو، ته ظاهري علم جي تحصيل ۾ ڪا ڪسر نه رهجي وڃي ۽ غالباً انهيءَ خيال سان پڙهڻ دؤران وٽن پيا ايندا هئا. ۽ سندن علمي صلاحيتن کي پيا جانچيندا هئا، پر هاڻي جيئن ته طريقت جي راه گامزن ڪيو هيائون، تنهن ڪري انهن سبقن تي به خاص توجه ٿي ڏنائون. آخر انهن ڏهاڙن ۾ جڏهن سندن ظاهري علم سان گڏ باطني عرفان جي حصول ۾ محويت شوق کي ڏٺائون، ته هڪ ڏينهن مٿن ڏاڍا راضِي ٿيا ۽ خاص خلوت ۾ کين گهرائي فرمايائون: بابا! اسان جي سلسلي ۾ ”قدم رکڻ“ جي روايت آهي، جيڪا محي الدين سيد عبدالقادر جيلاني قدس سرھ الاقدس کان هلندي آئي آهي، جو پنهنجن مريدن مان جنهن کان گهڻو خوش ۽ راضي ٿيندا آهن، ته سلسلي جي فيض ۽ برڪت جو قدم سندس مٿان رکندا آهن ۽ جيئن ته اهو قدم پنهنجي مرشدن حضرت سيد عبدالقادر آخرين (پير ڪوٽ سڌانا، ضلع جهنگ) چناهه وارن کان اسان تي آيل هو، هاڻي اسان جي دل جو لاڙو وري اوهان ڏانهن سرس آهي، تنهنڪري پنهنجي گردن ڏيو، ته اها امانت اوهان جي حوالي ڪيون. پوءِ پير سائين حضرت روضي ڌڻي قدس سرھ سندن آڏو پنهنجو ڪنڌ جهڪايو، ته پاڻ مٿن قدم رکي، خُدائي امانت جو اهو بار سندن سپرد ڪيو.
تصنيف ۽ تاليف: پاڻ بيشڪ وعظ، نصيحت، تعليم و تربيت، عبادت و رياضت پنهنجي فياض توجه ۽ نظر سان ارادت ۽ عقيدت وارن سچن طالبن، مريدن جي ضرور رهبري ڪئي اٿن. نه صرف درگاهه، بلڪه سموري زندگي مسلسل سال جا نو مهينا سفر ڪري دور دراز انتهائي مشڪل ماڳن تي پهچي حبيب ڪريم صلي الله عليہ وآلہٖ وسلَّم جن جي امت کي نيڪي ۽ خير جي دعوت ڏيندا رهيا آهن ۽ اهو فيض جنهن محبت ۽ شفقت، جذبي ۽ جهد سان پاڻ نڀايو اٿن، اهو سندن ذات سان ئي خصوصيت رکي ٿو. پر وري جڏهن سندن تصنيف ۽ تاليف ٿي ڏسجي، ته ان ميدان ۾ پاڻ سڀني کان اڳتي ۽ يڪتا نظر ايندا. پاڻ ڪيترو لکيو اٿن، ان جو صحيح اندازو ته ڪونهي، جو پير سائين تجر ڌڻي قدس سرھ جي عظيم ڪتب خاني ۾ روايت موجب موجود چاليھ هزار ناياب ۽ قيمتي ڪتاب انگريزن نابڪارن جي ڦرلٽ ۾ ضائع ٿي ويا. ان هوندي به جيڪي ڪجھ هن وقت تائين معلوم ٿي سگهيو آهي، ان (ملفوظات شريف) آڌار ست ڪتاب سندن يادگار مليا آهن: مجمع الفيوضات، صحبت نامه، مڪتوبات شريف، آداب المريدين، شرح اسماءُاللهِ الحُسنى، جمع الجوامع، جامع سنڌي ڪلام.
حسن ناصر
گرفتاري
هن مارڪسي نظريي کي پکيڙڻ لاءِ سر ڌڙ جي بازي لڳائي ڇڏي. حڪومت پاڪستان کيس گرفتار ڪرڻ جون گهڻيون ڪوششون ڪيون، پر هو ويس مٽائي شهر شهر ڏتڙيل طبقن جو مضبوط آواز ٿي گونجندو رهيو. هو پاڪستان ۾ هڪ مقصد سان آيو هو، هن هتي انقلابي ڪميونسٽ پارٽيءَ جون پاڙون پختيون ڪرڻ پئي چاهيون. حسن ناصر ڪراچيءَ ۾ ڪميونسٽ پارٽيءَ جو مرڪزي سيڪريٽري هو. نيٺ کيس گرفتار ڪري چار سال قيد جي سزا ڏئي، لاهور جي قلعي ۾ رکيو ويو. 1955ع ۾ کيس آزاد ڪري ٻن سالن لاءِ ملڪ بدر ڪيو ويو.
مينهن
ڏکڻ ایشیا ۾ ڳوٺن جا ماڻهو گھرن ۾ وڏي تعداد ۾ مينهون پاليندا آهن ۽ انهن جو کير پنهنجي استعمال سان گڏ شهرن ۾ وڃي وڪرو ڪندا آهن، اهڙي طرح گوشت بہ کاڌو ۽ وڪرو ڪيو ويندو آهي. زمرو:پالتو جانور
تتر
کاڌ خوراڪ ۽ رهائش
عام طور هي تتر سڄو ڏينهن ٻوليندا آهن، پر صبح ۽ شام جي پهرن ۾ مسلسل ٻوليندا آهن. سيسي تتر ٽن کان چئن منٽن تائين لاڳيتو ٻولي سگهندا آهن.
حوالا
زمرو:پکي زمرو:پالتو جانور
مارڪو پولو
thumb|1259ع ۾ اوڀر ڏانهن اسهڻ لاءِ نيڪولو پولو ۽ مارڪو پولو قسطنطنيه کان روانا ٿيندي.
نِيڪولو پولو ۽ مافيئو پولو جا سفر
1256ع ڌاري، ٻئي ڀائر يعني نيڪولو ۽ مافيئو قسطنطنيه جي وينسي بيٺڪيت ۾ رهندا هئا، جتي کين سياسي مراعتون ۽ ٽيڪس ۾ ڇُوٽ مليل هئي. مگر پولو خاندان شهر جي سياسي صورتحال جي سنگينيءَ کي سمجھي ورتو ۽ هنن پنهنجو ڪاروبار اتر اوڀر ۾ واقع ڪرِيميئا جي شهر سولديئا منتقل ڪرڻ جو فيصلو ڪيو. سندن اهو فيصلو عقلمنداڻو ثابت ٿيو. نِيڪائِيا سلطنت جي حاڪم مائيڪل پالائيلوگُو 1261ع ڌاري قسطنطنيه تي هڪ ڀيرو وري قبضو ڪري ورتو ۽ هن ايندي ئي وينسي بيٺڪيت کي باهه ڏئي ڇڏي. باندي بڻايل وينسي شهرين کي انڌو ڪيو ويو ۽ جيڪي پناهه خاطر وينس جي ٻين بيٺڪيتن ڏانهن اسهندي هيڪاندي تعداد ۾ ٻيڙين تي سوار ٿي ڀڄي نڪرڻ ۾ ڪامياب ٿيا اهي آئيجن سمنڊ ۾ ٻڏي ويا.
چين (Cathay) ڏانهن سفر ۽ خان لاءِ خدمات
thumb|right|ڪنهن چيني شهر ۾ پولو خاندان جي آمد
مافيئو ۽ نيڪولو پولو قبلائي خان لاءِ پوپ جي ورندي کڻي 1271ع ڌاري ٻيهر چين ڏانهن روانا ٿيا. مارڪو پولو پنهنجي ڪتاب ۾ چين کي ”ڪاٿي‟ Cathay لکيو آهي. هن ڀيري نيڪولو پنهنجي پٽ مارڪو کي به ساڻ ڪيو ته ٻه ڀڪشو به همراهه ڪيائين، جن ڊپ باعث سفر پورو نه ڪيو. پولا 17 ورهيه چين ۾ ترسيا. ان دوران قبلائي خان جي رفاقت مارڪو پولو سان وڌي وئي، جيڪو هڪ دلڪش ۽ سحرانگيز نويسندڪار (Storyteller) هو.
نادر بيگ مرزا
نادر بيگ مرزا سنڌي ادب جي جديديت جو باني، سنڌي ادب جي روشن ستاري شمس العلماء مرزا قليچ بيگ جو سڀ کان وڏو پٽ هو. نادر بيگ مرزا جو جنم 1891ع ۾ ڪوٽڙيءَ ۾ ٿيو. شروعاتي تعليم ڪوٽڙي، حيدرآباد ۽ ڪراچي جي مختلف اسڪولن ۾ ورتائين. پندرهن سالن جي ننڍي عمر ۾ 1906ع ڌاري لنڊن ياترا لاءِ روانو ٿيو. جتان نيٺ 1912ع ۾ بئريسٽريءَ جي ڊگري حاصل ڪيائين ۽ وڪالت جي شروعات لاڙڪاڻي کان ڪيائين. اڳتي هلي مئجسٽريٽ مقرر ٿيو ۽ سنڌ جي مختلف شهرن ۾ خدمتون سرانجام ڏنائين.
لکڻ ته نادر بيگ مرزا جو ڄڻ خانداني ورثو هو. 1920ع کان پوءِ ڪهاڻيون لکڻ شروع ڪيائين، ٿوري گهڻي شاعري به سندس حصي ۾ اچي ٿي. ان دور ۾ هڪ بهترين ڪهاڻيڪار جي حيثيت سان پاڻ کي مڃرايائين.
ٿئي شال منهنجو به اهڙو نصيب
اٻڪاري تلاءُ
اٻڪاري تلاءَ وسيع مٿاڇراتي پکيڙ وارا هٿرادو تلاءَ آهن جيڪي پاڻيءَ کي اس تي اٻارڻ لاءِ جوڙيا ويندا آهن.
ابن جرير طبري
ابن جریر رض جا استاد
ابن جرير رح جن وڌن عالمن جا شاگرد هئا جن مان:
ابن جرير رح جون تصنيفون
تنهن کان سواءِ گهڻن گمراه فرقن جي رد ۾ ڪتاب لکيائون جن ۾ (الرد علا ذي اسفار ، الرد عليٰ ابن الحڪم علي مالڪ ، الرد عليٰ الحرقوميه ۽ هن سان گڏ فضائل ۾ فضائل شيخين ، فضائل علي بن ابي طالب ۽ فضائل ابن عباس رضوان الله عليهم اجمعين تصنيف ڪيائون.
ٽنڊو الهيار تعلقو
ٽنڊو الهيار تعلقو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي حيدرآباد ڊويزن جي ضلعي ٽنڊوالهيار جو ھڪ تعلقو آهي. اِن جو صدر مقام ٽنڊوالھيار شھر آھي. 2005 کان اڳ ھي تعلقو حيدرآباد ضلعي جو حصو ھيو. هن تعلقي جي آبادي 2011 ۾ اندازي مطابق 2 لک 63 هزار هئي. 2017ع جي آدمشماري مطابق ھن تعلقي جي آبادي 3,95,996 ھئي جنھن مان 1,88,312 ماڻھو ٻھراڙيءَ ۾ ۽ 2،07،684 ماڻھو شھري علائقن ۾ رھندڙ ھيا. ھن تعلقي جي اتر ۽ اوڀر ۾ جھنڊو مري تعلقو، اولھ م مٽياري ضلعو ۽ حيدرآباد ضلعو ۽ ڏکڻ ۾ چمبڙ تعلقو  واقع آهن.
يونين ڪاؤنسلون
ٽنڊو الهيار تعلقي ۾ 8 يونين ڪا‏ؤنسلون آهن، جن مان چار ٽنڊو الهيار شهر ۾ اچن ٿيون.
ديھون
ٽنڊو الهيار تعلقي ۾ ڪل 24 ديھون واقع آهن.
ننڪانہ صاحب ضلعو
ننڪانه صاحب ضلعو پاڪستان جي صوبي پنجاب جو هڪ ضلعو آهي.
زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
اقبال جوڳي
ٻاهريان ڳنڍڻا
زمرو:سنڌي ماڻھو
قوميت
هر انساني برادريءَ کي سماجي بنياد تي پنهنجو هڪ خاص طبقاتي ڍانچو هوندو آهي. ان ڪري غلام داري سماج جي قوميت جا بنيادي طبقا غلام ۽ آقا هئا. جڏهن ته جاگيرداراڻي قوميت ڏسڻ ۾ ته گهڻن طبقن ۾ ورهايل پئي نظر آئي، پر پوءِ به ان جي اندر بنيادي طبقاتي تضاد هاري ۽ جاگيردار جي وچ ۾ هئا.
قوميت (Qomeeyat)، قوم جي ڀيٽ ۾ ماڻهن جي گهڻي مستحڪم برادري ڪانه هئي. ڇو جو غلام داري ۽ جاگيرداري سماج تحت هڪ اهڙي معاشي برادري تشڪيل وٺي نه پئي سگهي، جيڪا سڄي ملڪ تي ڇائنيل هجي. ان ڪري ئي قوميت انسانن جي وچ ۾ ايترا ويجها ۽ گهرا لاڳاپا پيدا نه ڪري سگهي. جنهن تحت پراڻا خانداني ۽ قبيلائي اثر ۽ نشان ختم ڪري سگهجن. غلام داري ۽ جاگيرداري سماج ۾ واپاري مرڪزن ۽ جنسن جي مٽا سٽا محدود ۽ مقامي نوعيت جي هئي، اها سڄي ملڪ تي ڪنٽرول ڪري نه پئي سگهي. جنهن ڪري سياسي ۽ معاشي اتحاد گهرو ۽ مضبوط نه پئي ٿي سگهيو.
حوالا
زمرو:تاريخ زمرو:تواريخ زمرو:حق زمرو:سماج زمرو:سياست
سعيد آباد
سعيد آباد ڪراچي سنڌ بلديا ٽائون جو هڪ علاقو آهي هتي سنڌي،اردو،پنجابي،بلوچي ڳالهائڻ وارا ماڻهو آباد آهن. زمرو:ڪراچي جا گردونواح
انسان
انسان، دؤر ۽ جاگرافيائي حالتون
ان کان پوءِ اڀو انسان (Homo Erectus) آهي، جنهن جو مغز هاڻوڪي انسان کان ٻه ڀاڱي ٽي حصا ننڍو هو، نه کاڏِي هئس ۽ نه وري پيشاني. اها 15 لک سال اڳ جي ڳالهه آهي ۽ نيٺ آخري منزل باشعور انسان (Homo Sapiens) جي آهي، جنهن جي ڪهاڻي به اڍائي لک سالن کان جاري آهي.
جڏهن وچون پيليوليٿڪ دؤر آيو، تڏهن باشعور انسان موجود هو. هي چار لک سال اڳ آخري انٽر گليشل دؤر جو وقت هو. هن دؤر ۾ اشيولين اوزار نظر اچن ٿا، ان دوران زمين ڪوارٽرنري کان اينٿرو پوزوئڪ دؤر ۾ لڳ ڀڳ ساڍا ٽي لک سال اڳ داخل ٿي ۽ ان وقت ڪجهه اهڙيون گهڙاوتون به سامهون آيون، جن کي بت تراشي چئي سگهجي! لڳ ڀڳ ٽي لک سال اڳ کان وٺي چاليهه هزار سال اڳ جي دنيا پٿر جي اوائلي وچين (وچون پيليوليٿڪ) دؤر تي مشتمل آهي ۽ ان عرصي ۾ باشعور انسانن جي هڪ نسل نيندرٿال جون سرگرميون ڏسڻ ۾ اچن ٿيون. انسان ذات ان زماني ۾ هڪ برفاڻو ۽ آخري انٽر گليشئل زمانو ڏٺو. چاليهارو کن هزار سال اڳ هڪ ٻيو ۽ آخري برفاني دؤر اڀريو. تڏهن نيندرٿال گم ٿي ويو ۽ ڪروميگنان نظر آيو. هي اوائلي پٿر جو پڇاڙڪو يعني مٿيون پيليوليٿڪ دؤر آهي. ڪن حالتن ۾ هي ميسوليٿڪ يا پٿر جو وچون دؤر به آهي. هن دؤر ۾ مڙدن جي تدفين، ڪپڙا سبي پائڻ، تير ڪمان، موسيقي، پالش ٿيل پٿري اوزار ۽ چترڪاري به ڏسجي ٿي. هي ماڻهو ميموٿ ۽ سانڀر جا شڪاري هئا.
9. اُڀو ماڻهو (Homo Erectus)
انسان جي پنهنجي نسلي سلسلي جو پهريون ماڻهو، هوموايرڪٽس هڏ ڪاٺ جو جديد پر هٿن ۽ دماغ جي لحاظ کان گهڻو پوئتي هو. ان جي کوپڙي فقط هيٺئين درجي تائين وڌيڪ هئي. هن اوائلي ماڻهوءَ بابت چيو وڃي ٿو ته هو برادريءَ طرف وڌيو هو ۽ باهه جي استعمال کان واقف ٿي چڪو هو.
10. اوائلي باشعور ماڻهو (Early Homosapiens)
يورپ جا ٽي پنڊ پهڻ ماڻهو Steinheim, Swanschombe ۽ Montmaurin ماڻهوءَ جي جديد نسل جا شايد سڀ کان اوائلي مثال هجن. سندن ڏندن جي بيهڪ ابتدائي آهي، پر کوپڙيءَ جو پويون حصو ۽ چهرو وڌيڪ جديد آهي. دماغ جي گنجائش به جديد
992ع
ڊسمبر
زمرو:992ء زمرو:ڏھين صدي زمرو:ڏهين صدي زمرو:سال
اسپين
اسپين (Spain ) جو سرڪاري نالو رينوڊي اسپانا (Kingdom of Spain) آهي، جنهن جو پراڻو نالو اندلس ۽ هسپانيه هو. قديم Hispania مان جديد اسپين ڪڍيو ويو آهي.
سنڌي ٻولي اٿارٽي
www.sindhila.org
فيڪس نمبر: 9240050-22-92
احسان علي شاھ (شاعر)
احسان علي شاهه ( -اول- ):سيد -احسان علي شاهه- سنڌي مرثيه جي باني سيد ثابت علي شاهه جي گهر سيوهڻ شريف ۾ 1775ع ۾ پيدا ٿيو. ابتدائي -تعليم- سيوهڻ جي مدرسن ۽ ديني -تعليم- پنهنجي ڏاڏي سيد مدار علي شاهه کان حاصل ڪئي ۽ علم عروض جي سکيا پنهنجي والد سيد ثابت علي شاهه کان ورتائين. مرزا مراد علي بيگ ’سائل ‘ ۽ -احسان علي شاهه- ٻنهي گڏجي سيد -ثابت علي شاهه ڪربلائي- کان شاعريءَ جي سکيا ورتي. شاهه صاحب کي شاعريءَ سان شوق ننڍي هوندي کان ئي هو. 1244هه/1828ع ۾ مير ڪرم علي خان -ٽالپر- جي وفات کان پوءِ مير مراد علي خان -ٽالپر- ، سيد -احسان علي شاهه- ۽ سندس وڏي -ڀاءُ- سيد امداد علي شاهه کي سيد ثابت علي شاهه جي وصيت مطابق سڄي ڪٽنب سميت سيوهڻ مان گهرائي حيدرآباد ۾ ميرن جي قبن وٽ زمين ۽ جايون ڏئي رهايو. هن علمي گهراڻي تي مغلن جي حڪومت کان وٺي وقت جي حاڪمن ۽ بادشاهن جي خاص نظر عنايت رهي. اهڙي طرح سيد -احسان علي شاهه- به سنڌ جي آخري تاجدار مير محمد نصير خان -ٽالپر- جو خاص مقرب هو. سيد ” مرتضائي “ ٺٽوي سنه 1890ع ۾ پنهنجي -تصنيف- ڪيل منظوم مثنوي ” يوسف زليخا “ ۾ سيد -احسان علي شاهه- بابت لکي ٿو ته: ” سيد ثابت علي شاهه جو فرزند سيد -احسان علي شاهه- تمام قابل ۽ لائق ، جو سڀ ڪنهن ڳالهه جي مثال تي قرآن شريف جي -آيت- ۽ حديث نبوي ، مولانا رومي جي مثنوي جو -بيت- ، پنهنجي پيءُ ثابت علي شاهه ۽ ڀٽائي صاحب جو -بيت- چوندو هو. “ سيد -احسان علي شاهه- جو چيل ” مياڻي جو مرثيو “ عرف -جنگ- نامو سندس مشهور -تصنيف- آهي. جيئن ته سيد -احسان علي شاهه- مياڻي جي -جنگ- جي وقت حيات هو ، سو سمورو اکين ڏٺو احوال ڏاڍي سهڻي رزميه انداز ۾ پيش ڪيو اٿس. سندس هي مرثيو سنڌي ادب ۾ هڪ تاريخي حيثيت رکي ٿو. سيد -احسان علي شاهه- 1845 ع ڌاري حيدرآباد جي علائقي ” ميرن جي قبا “ تيوفات ڪئي ۽ اتي ئي مدفون آهي. سيد -احسان علي شاهه- کي چار فرزند هئا پر چار ئي لا اولاد ٿي انتقال ڪري ويا. پر سندس وڏي -ڀاءُ- سيد امداد علي شاهه -اول- جو اولاد هلندو اچي ۽ حيدرآباد جي ميرن جي قبن وٽ سندن رهائش آهي. -احسان علي شاهه- جو گهڻو ڪلام ضايع ٿي چڪو آهي پر ويجهڙائي ۾ سندس ڪجهه سنڌيءَ ۾ چيل سلام پراڻن بياضن ۾ مليا آهن. سندس هڪ شاهڪار سلام جو مطلع ۽ مقطع پيش آهي: سڀ مرتضيٰ جا سهڻا رڻ ڪربلا سڌاريا زهرا جا ماهه پارا رڻ ڪربلا سڌاريا
برازيل
برازيل (Brazil) ڏکڻ آمريڪا کنڊ ۾ ھڪ ملڪ آھي جنھن جو سرڪاري نالو وفاقي جمهوريه برازيل (Republica Federative Dobrasil) آهي، برازيل ڏکڻ آمريڪا جو اهم ملڪ آهي ۽ آباديءَ ۽ ايراضيءَ جي لحاظ کان دنيا جي پنجن وڏن ملڪن مان هڪ آهي ۽ ڏکڻ آمريڪا کنڊ جي ڪل پکيڙ جو اڌ حصو هن ملڪ ۾ شامل آهي. هن جي اتر ۾ وينزويلا، گويانا، سورنيام، فرني گيانا ۽ ايٽلانٽڪ سمنڊ، اوڀر ۾ ايٽلانٽڪ سمنڊ، ڏکڻ ۾ يوراگوئي، اولهه ۾ ارجنٽينا، پيراگوئي، بوليويا ۽ پيرو، اتر اولهه ۾ ڪولمبيا آهن.
وشو وديالا
سري رامچندر جي ڀاءُ ڀرت جا تڪش ۽ پشڪر ٻه پٽ هئا، تن پوءِ گنڌار(قنڌار) وارو پاسو پنهنجي قبضي ڪيو. اتي سندن گاديءَ جا هنڌ سندن نالن پٺيان تڪش سلا ۽ پشڪروتي سڏجڻ ۾ آيا. انهيءَ پاسي تعليم جي واڌاري لاءِ پوءِ هڪ وڏو وشو ودياليه (يونيورسٽي) عيسوي سن کان ڇهه صديون کن اڳي، تڪش سلا ۾ کوليو ويو، جو سڄي هندستان ۾ برک هو. انهيءَ يونيورسٽيءَ جو ويرانو اڄ تائين راولپنڊي ضلعي ۾ آهي. انهيءَ يونيورسٽيءَ جي ويجهو ناميارو پاڻني مني عيسوي سن کان پنج صديون کن اڳي ڄائو هو، جنهن جو جوڙيل سنسڪرت گرامر ’اشٽا ڌيائي‘ اڄ تائين مشهور آهي.
پوڊڪاسٽ
ناءٌ
لفظ پوڊڪاسٽ هڪ نئون بڻايو ويل ٻولُ (لفظ) آهي جيڪو ’’براڊڪاسٽ‘‘ (يعني نشريات) ۽ ’’پوڊ‘‘ جو مُرَڪِبُ آهي؛ جنهن کي ’’آءِ پوڊ‘‘ مان اُخذ ڪيو ويو آهي، ڇو ته صوتي پوڊڪاسٽ عام طور پورٽ ايبل ميڊيا پليئرز تي ٻُڌا ويندا آهن.
احسن القصص
هيءُ ڪتاب قاضي صابر مصطفيٰ جو لکيل آهي. ، جنهن ۾ مختلف قومن بابت قرآني قصن جو تفصيل ڏنل آهي. هن ڪرائون سائيز ڪتاب جو پڪو جلد آهي، جنهن ۾ 356 صفحا آهن ۽ قيمت 5 رپيا ڄاڻايل آهي. مولوي محمد اعظم ائنڊ سنز هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو، محمد پريس، شڪارپور مان 1949ع ۾ ڇپايو.
سيريز
1. شئي وٽ ايترو ماس ۽ پاتال ڇَڪَ (گريوٽي) ھجي، جنھن سان ھن جو آڪار لڳ ڀڳ گول ٿي وڃي. 2 . اهو آسماني جسم، جيڪو ڪنھن تاري جي چوڌاري ڦرندو ھجي، جڏھن ته ھو پاڻ تارو يا ڪنھن گرھ جو چنڊ نه ھجي.
انڪلن درياھ
انڪلن درياھڪئناڊا جي صوبي برٽش ڪولمبيا ۾ وھڻ وارو ھڪ درياھ آھي.
انڪوماپلاء درياھ
زمرو:برٽش ڪولمبيا جا درياھ
ڊهوراجي ڪالوني
ڊهوراجي ڪالوني ڪراچي، سنڌ جي بلديا ٽائون جو هڪ علائقو آهي هتي سنڌي، اردو، پنجابي ۽ بلوچي ڳالهائڻ وارا ماڻهو آباد آهن. زمرو:ڪراچي جا گردونواح
احسن ڪربلائي
مرزا گل حسن بيگ ”احسن“ ڪربلائي ولد مرزا دوست محمد پهرين مارچ 1897ع تي ٽنڊي -آغا- حيدرآباد ۾ ڄائو. -احسن ڪربلائي- مشهور شاعر ۽ اديب ٿي گذريو آهي. مرزا صاحب پنهنجي والد کان قرآن شريف ۽ فارسيءَ جي -تعليم- حاصل ڪئي. مرزا صاحب 1918ع کان حيدرآباد ميونسپالٽيءَ ۾ ملازمت اختيار ڪئي. جتان 1953ع ۾ آڪٽراءِ انسپيڪٽر جي عهدي -تان- رٽائر ٿيو ۽ پوءِ پنهنجي حياتيءَ جا باقي ڏينهن ريڊيو -پاڪستان- حيدرآباد تي اسڪرپٽ رائيٽر جي حيثيت سان گذاريائين. احسن ڪربلائيءَ شاعريءَ جو آغاز، 1914ع کان شاگرديءَ واري زماني ۾ ڪيو. پهريائين تخلص ”ظفر“ اختيار ڪيائين ۽ پوءِ -ان- کي ”احسن“ ۾ تبديل ڪيائين. شاعريءَ جي فن ۾ پهريائين پنهنجي والد ۽ پوءِ حافظ شاهه، مرزا قربان علي بيگ ۽ مرزا مدد علي بيگ کان رهبري حاصل ڪندو رهيو. سندس ڪلام حمد، نعت، قصيدو، مرثين، سلام، غزل، نظم، مثنوي وغيره تي مشتمل آهي. مرزا گل حسن بيگ ”احسن“ ڪربلائي 28 -اپريل- 1962ع تي هن فاني دنيا مان لاڏاڻو ڪيو. سندس فرزند ممتاز مرزا پڻ سنڌي ادب ۽ -ثقافت- جي ميدان ۾ وڏيون خدمتون سرانجام ڏنيون. -ان- کان سواءِ سندس ڀاڻيجا ميرزا عباس علي بيگ ۽ مراد علي ميرزا وڏا عالم آهن.
996ع
ڊسمبر
زمرو:996ء زمرو:ڏھين صدي زمرو:ڏهين صدي زمرو:سال
اوئيسٽر درياھ، برٽش ڪولمبيا
اوئيسٽر درياھ ڪئناڊا جي صوبي برٽش ڪولمبيا ۾ وھندڙ ھڪ درياھ آھي.
انب
حوالا
زمرو:انب زمرو:فصل
درياھ
ڪنهن جبل یا جھیل مان تمام گهڻو پاني نڪري ڪري خشڪي تي پري تائين وهندو هليو وڃي تہ انکي درياھ چوندا آھن۔
احمد آباد (انڊيا)
حوالا
زمرو: ھندستان جا شھر، وسنديون ۽ واھڻ
گاجي کهاوڙ
تاريخ
مقامي ماڻهو هن جي اوسر ۽ ارتقا کي ڪلهوڙن جي دور سان ڳنڍين ٿا. گاجيءَ جي ڳوٺ جو نالو هڪ دفعو تحفةالڪرام جي صفحي نمبر 221 تي هن طرح آيو آهي ته: "”ميرابوالقاسم خان زمان ولد شاهه قاسم بيگلار، پيءُ کان پوءِ ٽن سالن جي ڄمار ۾ پنهنجي ماءُ راڻي ورسه جي ڀاڻيجيءَ سان پٽپن ۾ رهڻ لڳو. اتفاقاً انهيءَ ديهه تي جوڻيجن حملو ڪيو ۽ هن جنگ ۾ کيس منهن تي زخم رسيو. انهيءَ حالت ۾ هن کي شاهه حسن وٽ وٺي آيا، جنهن سندس تربيت جي ڏاڍي ڪوشش ورتي ۽ گاجيءَ جو ڳوٺ انعام ۾ ڏنو.“"
ميان گاجيء جي هڪ مهر آهي جيڪا منڊيءَ وانگر آهي، جنهن تي 1128هه لکيل آهي. هن ميان گاجيءَ جي وفات جو سال 1215هه لکيو آهي. ميان گاجيءَ کي ٽي پُٽ: ميان مبارڪ، ميان سائينداد ۽ ميان رانجهو هئا. ميان گاجيءَ کي جيڪا ڪلهوڙن طرفان جاگير عطا ٿي، سا موجوده سنڌو درياء کان وٺي اولهه ۾ جبل تائين هُئي.
جاگرافيائي وطن
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:پاڪستان زمرو:سياست زمرو:سماج
بازنطيني سلطنت
300px|thumb|بازنطيني ايمپائر
بلڪلي درياھ
بلڪلي درياھ ڪينيڊا جي صوبي برٽش ڪولمبيا ۾ وھڻ وارو ھڪ درياھ آھي.
اقليدس
thumb|Euclides, 1703 يونان ۾ دنيا جا ڪيترائي وڏا سائنسدان، ڏاها ۽ مختلف علمن جا ماهر پيدا ٿيا، اقليدس به انهن مان هڪ هو. کيس ”رياضيءَ جو اَبو“ ڪوٺيو ويندو آهي. هو ٽي يا ساڍا ٽي سؤ سال ق. م يونان ۾ پيدا ٿيو. جاميٽريءَ تي تمام گهڻو ڪم ڪيائين. سندس ستن مقالن جو ڪتاب ايليمينٽس (Elements)، جاميٽريءَ تي قديم ترين ۽ مشهور ڪتاب آهي، جنهن ۾ نقطي (ٻڙيءَ) بابت بحث ڪيل آهي.
بوناپارٽ درياھ
بوناپارٽ درياھ ڪينيڊا جي صوبي برٽش ڪولمبيا ۾ وھڻ وارو ھڪ درياھ آھي.
ڪاليج
10+2+3 جي تعلیمي نظام ۾ ڏهين جماعت کانپوء، اعلٰي تعلیم حاصل ڪرڻ لاء کی درسگاہ۔ +2 تعلیم کي انٽرمیڊييٽ ۽ +3 تعلیم کي ڊگري یا گریجوئیشن تعلیم چئبو آهي۔
سرگوڌا ضلعو
زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
باب الاسلام
باب الاسلام سنڌ کي انهيءَ نالي سان سڏيو ويندو آهي، ڇاڪاڻ ته برصغير ۾ اسلام جي روشني سڀ کان پهرين سنڌ ۾ پهتي. عام طرح اهو خيال آهي ته سنڌ ۾ اسلامُ، محمد بن قاسم جي آمد (94 هه/712ع) سان آيو، پر ائين نه آهي. سنڌ ۾ اسلام جي روشني پکيڙڻ جو فرض، رسول اڪرم صلي الله عليه وسلم جن جي دور ۾ سندس صحابين سرانجام ڏنو. جن مان ڪن جون قبرون شاه مڪي قبرستان حيدرآباد ۾ موجود آهن.
عبدالڪريم گدائي
گدائي جي شاعري
خبردار هاري جو ڀوتار آيا پراڻا شڪاري کڻي ڄار آيا.
گدائي صاحب جي هڪ اردو غزل جو بند: ڪب رها غافل مين تيري ياد سي افترا هي، جهوٽ هي، الزم هي.
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:شاعر
ڪڪڙ
thumbnail|نر ڪڪڙ thumbnail|کاٻو|هڪ مادي ڪڪڙ [[چُوزو|چُوزن ساڻ.]]
شاهه اسماعيل
شاهه اسماعيل هيرل وارو
شاهه اسماعيل هيرل وارو سيد تاج الدين عرف شاه طريل جو فرزند آهي جنهن بابت مشهور روايت آهي ته آخري عمر ۾ جڏهن شاهه طريل تبليغ جي خيال کان ناري واري پٽ ۾ آيو ته اتي جي رهاڪو ٺڪرجاگيردار کيس سڱ جي آڇ ڪئي ۽ سندس رضا تي شادي ڪرايائونس. شادي کانپوءِ پاڻ جلدئي ٽنڊي باگي طرف هليو ويو جتي وفات ڪيائين. پاڻ وصيت ڪري ويو هو ته جيڪر منهنجو پٽ ڄمي ته اسماعيل نالو رکجوس ، سندس وڃڻ کان پوءِ سندس گهر فرزند تولد ٿيو جنهجو نالو شاه اسماعيل رکيائون.
بازھر
فاد زهر کاڻي (نالا: ع. ترياق حجري، ف. ترياق کوهي، هه. وغيره پادزهر، حجر اسم ۽ لاذج.) هي گول داڻو جوهردار بيضوي شڪل تي پردا پردا ٿئي ٿو، جبلن جي کاڻين مان لڀندو آهي.