cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ادب
جديد ادب
(Modern Literature): ’جديد ادب‘ مان مراد اھو ادب اھي، جيڪو پنهنجي دور جي جديد لاڙن سان ھم اھنگ ھجي ۽ پراڻي ادب جي بنسبت ان ۾ نواڻ هجي. پر ان ھوندي بہ ساڳئي دور ۾ ڪن ادبي فن پارن ۾ جدت ۽ انفراديت اھي، تہ ڪن ۾ وري قدري شعري روايتن جي پابندي ڪئي وڃي ٿي، يعني ھر دور ۾ قديم ادب جا رجحان بہ قائم رھن ٿا ۽ جديد لاڙا بہ ملن ٿا.
خارجي ادب
(Objective Letrature : جيئن ته ادب ڪنهن به معاشري جي سماجي حالتن جو عڪس يا آئينو هوندو آهي، پر ڪجهه اديب پنهنجي معاشرتي حالتن کان منهن موڙي ٻاهرين دنيا جو اثر قبول ڪري وٺندا آهن. سندن لکڻين ۾ خارجي اثر نمايان هوندو آهي.خارجي ادب وارن جو چوڻ آھي ته جيڪو اديب پنهنجي شخصيت جي چوڌاري طواف ڪندي جيڪو ادب تخليق ڪري ٿو ۽ معاشري ۾ موجود حالتن کي نظرانداز ڪري ٿو، انهيءَ ادب جو ڪو به ڪارج ناھي، انهيءَ ڪري معاشري کي سامھون رکي ادب لکجي ۽ خارجي حالتن تي لکجي.
اخلاقي ڊراما
اخلاقي ڊراما __ (Moral Plays):
ارباب غلام رحيم
حوالا
زمرو:1956ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:ضلعو ٿرپارڪر جون شخصيتون
62ع
ڊسمبر
زمرو:62ع
حاجن حبدار
حاجن حبدار ولد احمد لوهر (سگهڙ ۽ شاعر ) 1944ع ڌاري تاريخي ماڳ پنهواري، ضلعي سکر ۾ ڄائو، لوهارڪي پيشي سان واسطو اٿس. غوثل ميراڻيءَ جي رهنمائيءَ ۽ مٺل نوراجائيءَ جي سنگت ۾ شاعري شروع ڪيائين.
63ع
ڊسمبر
زمرو:63ع
وڪيپيڊيا
تاريخ
thumb|alt=Logo reading "Nupedia.com the free encyclopedia" in blue with large initial "N".|Wikipedia originally developed from another encyclopedia project, [[Nupedia]]
حاجن سائل
خاندان
سندس خاندان پسارڪو ڌنڌو ڪندو آهي، تنهنڪري ’پساري ميمڻ‘ سڏجن ٿا. پنهنجي والد ۽ چاچي کي مولود پڙهندي ڏسي کيس مذهبي شاعري ڪرڻ جو شوق ٿيو.
سول نافرماني
سِوِل نافرماني يا سِول ڊس اوبيڊينِس (Civil Disobedience) ڪنهن به جاکوڙ دوران انفرادي يا اجتماعي سطح تي، شعوري طور قانون جي ڀڃڪڙي يا لتاڙ جو عمل، جيڪو اهنسا وارن طريقن جي استعمال سان ڪنهن به تڪرار کي حل ڪرڻ ۾ مدد ڪري ٿو. هي لفظ پهريون ڀيرو نامياري مُفڪر ”هنري ڊيوڊ ٿوريو“ 1849ع ۾ ڏنل هڪ ليڪچر ۾ بيان ڪيو هو، جيڪو حُڪومتي ضابطن خلاف شهري احتجاج جي منظرڪشيءَ لاءِ ڪتب آندو ويو. ”ٿُوريو“ جي خيال موجب، بين الاقوامي سطح تي ٿيندڙ ”غير اخلاقي قانون سازيءَ“ خلاف جاکوڙڻ ضمير سان سچائيءَ جو هڪ اعليٰ اظهار آهي. چيو وڃي ٿو ته ”ٿوريو“ جو هيءُ تصور اصل ۾ برطانيا جي ناليواري فيلسوف ۽ عالم گرين ول شارپ (Granville Sharp) طرفان 1770ع ۾ آمريڪي آزاديءَ واري جدوجهد دوران، برطانوي فوجي ڪاهه جي مُخالفت ۾ احتجاج طور پنهنجي جنگي عُهدي تان استعيفا ڏيڻ واري عمل کان مُتاثر ٿيندي وجود ۾ آيو. ان کان سواءِ 1947ع ۾ هندوستان جي آزاديءَ واري تحريڪ ۽ 1949ع ۾ ”آفريڪي نيشنل ڪانگريس“ طرفان ڏکڻ آفريڪا ۾ اختيار ڪيل پر امن سياسي، حڪمت عملي، ”سول نافرمانيءَ“ واري تصور جي بهتر عڪاسي ڪري سگهن ٿا. هن طريقيڪار ۾ پرامن جلسا، جُلوس، هڙتالون، حُڪومتي قانون جي ڄاڻي واڻي اورانگهه ، ڌرڻا، دستخطي مهمون، عدم سهڪار ۽ بائيڪاٽ سميت ٻيا قدم شامل آهن، جيڪي ڪنهن به اختياريءَ کي امن ڀريي دٻاءَ جي نتيجي ۾ عوامي مطالبن آڏو ڪنڌ نوائڻ لاءِ مجبور ڪن ٿا. ”شهري نافرماني“ قانون جي لتاڙ جي وڪالت نٿي ڪري، پر اها سرگرمي متڀيد تي بيٺل قانونن جي خاتمي، ۽ غير قانوني قدمن جي روڪ لاءِ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي.
حوالا
زمرو:سياست زمرو:سماج زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا
ڪرشن چندر
ڪرشن چندر جا لکيل ڪتاب
2. شڪست
11. سڙڪ واپس جاتي ھئي
36. پيار ايڪ خوشبو
49. آڌي سفر ڪي پوري ڪھاني
19. مزاحيہ افساني
22. ھائڊروجن بوم ڪي بعد
25. دِل ڪسي ڪا دوست نھين
ادبي اوطاق
اوطاق، سنڌ جي ٻهراڙي ءَ ۾ مهمانن جي ويهڻ ، رهڻ جي جاءِ هوندي آهي. پر اهڙي ڪنهن هنڌ تي اديبن جي گڏجاڻين، مشاعرن ۽ ويهڪن جي مرڪز کي ادبي اوطاق سڏيو ويندو آهي. خاص طور تي ادب پرور ماڻهو پنهنجي اوطاقن ۽ اڱڻن ۾ لوڪ ادب ۽ ادب جون محفلون سجائيندا آهن.
آتڻ (اصطلاح)
سنڌ جي آڳاٽي وقت جي معاشري ۾ چار اَٺ عورتون گڏجي ويهنديون هيون ۽ پنهنجا چرخا رکي سُٽُ ڪتڻ سان گڏوگڏ هڪ ٻئي سان ڏک سک به اورينديون هيون ته لاڏا سهرا پڻ ڳائينديون هيون، مثلاً: آءٌ ڪينءَ آتڻ وڃان، ڙي ڀينر، جيڏيون منهنجو چرخو چيو نه ڪري! اديون آتڻ واريون، آئين وڃو سڀ وري! آتڻ جي رسم جا اصطلاح آڳاٽي دور کان اڄ تائين سنڌي ٻوليءَ ۽ ادب ۾ نهايت معنوي انداز ۾ استعمال ٿيندا آيا آهن، جيئن ته آتڻ اُجڙ ٿيڻ (بربادي ٿيڻ، گهر اُجڙڻ)، آتڻ نه هئڻ. (افعال نه هئڻ، بي لڇڻ ٿيڻ.) وغيره.
1741ع
ڊسمبر
زمرو:سال
شهيد بينظير ڀٽو يونيورسٽي، شھيد بينظير آباد
(شهيد بينظير ڀٽو يونيورسٽي، شهيد بينظيرآباد) پاڪستان جي نوابشاهه (ايس اي بي) پاڪستان ۾ عوامي درجي جو اعزاز ادارو آهي. اهو 2012 ۾ قائم ٿيو. ڪورسز ۾ انگريزي، ڪمپيوٽر سوسائٽي ۽ مختصر ڪورس شامل آهن. ھن اداري۾ ھيٺيون سهولتون شامل آهن: هڪ جمنازيئم،  ڪمپيوٽر ليبارٽريز، لائبريري، مسجد، ڪينٽين صحن ۽ هاسٽل. زمرو:پاڪستان ۾ سرڪاري يونيورسٽيون
20 آڪٽوبر
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:آڪٽوبر
محمد بن عبدالوهاب
حوالا
زمرو:سڌارو ڪندڙ مسلمان
ترڪي
يورپ ۽ ايشيا جي وچ ۾ مڪانيت جي اعتبار کان اھم مقام تي واقع ھجڻ جي ڪري ترڪي اوڀارين ۽ اولاھين ثقافتن جي تاريخي چوڪ تي واقع آھي.
سيد حاجن شاهه بخاري
ساليانو عرس
لونگاڻي شريف ۾ سندس مزار تي عاليشان مقبرو جوڙيل آهي. هن بزرگ جو عرس هر سال ربيع الاول جي مهيني جي 25، 26 ۽ 27 تاريخ تي ملهايو ويندو آهي، جنهن ۾ پري پري جا گيڙوءَ رتا فقير ۽ ويراڳي شامل ٿيندا آهن. ان موقعي تي مشاعرو ۽ راڳ رنگ به ٿئي ٿو.
ارباب نيڪ محمد
ناميارو ليکڪ ۽ڪالم نگار. سندس اصل نالو نيڪ محمد نهڙي آهي، ادبي دنيا ۾ -ارباب نيڪ محمد- ۽ عوامي حلقن ۾ نيڪڻ فقير طور پڻ مشهور آهي. هو 1960ع ڌاري هندوستان جي علائقي ”سڄڻ -پار-“ ۾ ڄائو. سندن وڏا 1960ع کان پوءِ ٿرپارڪر سنڌ ۾ اچي -آباد- ٿيا آهن. ميٽرڪ جو امتحان عمرڪوٽ جي هاءِ اسڪول مان پاس ڪيائين. هن سنڌ يونيورسٽيءَ مان ايم. اي (اسلامڪ ڪلچر) ڪئي. مختلف ديني توڙي ادبي عالمن ۽ اڪابرن جي صحبت ۾ رهيو. سادو لباس پهريندو آهي ۽ خوش مزاج شخصيت جو مالڪ آهي، علمي، ادبي مطالعي سان گڏ حالات حاضره کان به باخبر رهي ٿو. سندس ڪالمن ۾ علمي ادبي ۽ سياسي بصيرت نمايان هوندي آهي. هن وقت عمرڪوٽ ۾ رهائش پذير آهي.
وقت جو سفر
دلچسپ ڳالھ هي آهي تہ جيڪڏهن ڪنھن شي جي رفتار روشني جي رفتار جو 70 سيڪڙو هجي تڏهن بہ هي فرق معمولي ئي رهندو پر جيئن جيئن ان شي جي رفتار روشني جي رفتار جي ويجهي ٿيندي ويندي هي فرق وڌندو ويندو.
وقت ۾ سفر ڪرڻ جو هڪ ٻيو ممڪن طريقو هي آهي جنھن ۾ انسان جي جسم کي وڏي عرصي جي لاءِ محفوظ ڪري ڇڏجي جنھن کي Cryopreservation چئبو آهي. سائنس جو اهو شعبو جنھن ۾ انسانن کي وڏي عرصي جي لاءِ محفوظ ڪرڻ تي ريسرچ ڪئي ويندي آهي جيڪو Cryonics چورائجي ٿو ان تي 1960ع جي ڏهاڪي کان ريسرچ جاري آهي. ان کي گھڻي کان گھڻو قياسي سائنس چئي سگهجي ٿو. ان جي حامين جو چوڻ آهي تہ موت هڪ خاص وقت تي ناهي ايندي پر موت هڪ پيچيدھ عمل آهي پر ان عمل جي شروع ٿيڻ کان پھريان ئي انسان کي محفوظ ڪري ڇڏبو تہ انسان کي گھڻي مدت جي لاءِ محفوظ ڪري سگھجي ٿو پر مسئلو هي آهي تہ انسانن کي مرڻ کان پھريان منجمند ڪري ڇڏڻ غير قانوني آهي. ائين جيڪڏهن ڪو ماڻھو پنھنجو جسم محفوظ ڪرائڻ چاهي تہ ان کي ان جي ڪلينڪل موت جي فورن بعد منجمد ڪري ڇڏبو آهي. جسم جي گرمي پد کي منفي 130 ڊگري سينٽي گريڊ تي رکڻ سان ان ڳالھ جو امڪان آهي تہ دماغ جون تعميرون سالن تائين محفوظ رهنديون جيئن مستقبل جا ڊاڪٽر ۽ سائنسدان سٺي ٽيڪنالوجي سان ان ماڻهو کي ٻيهر زندھ ڪري سگھن.
749ع
ڊسمبر
زمرو:749ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
موچي
left|thumb|250px|ھڪ موچي پنھنجي دڪان تي جوتا مرمت ڪري رھيو آھي جوتن جي مرمت ڪرڻ، ٽاڪو ھڻڻ يا جوتا پالش ڪرڻ واري کي موچي چئبو آھي۔ جوتن سان گڏوگڏ موچي ٻين شين جھڙوڪ ٿيلھن، پالن، گھوڙن جي سامان پڻ مرمت ڪندا آھن.اڄ ڪالھہ موچي جوتا تيار بہ ڪن ٿا.
جمعيت علماء سنڌ
1948 کان 1984 تائين
1984ع کان وٺي هيل تائين سنڌ جي حقن جي حاصلات لاءِ اڪيلي سر ۽ ٻين پارٽين سان گڏجي جمعيت علماء سنڌ جدوجهد جاري رکي آهي.
1743ع
ڊسمبر
زمرو:سال
750ع
ڊسمبر
زمرو:750ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
خان قلات
تاريخ
زمرو:شخصيتون
مؤرخ
تاريخ دان يا تاريخ مرتب ڪرڻ واري يا تاريخ جو مطالعو ڪرڻ واري کي مؤرخ چيو ويندو آھي.
اسم
اسم ذات
نوٽ؛ اسم ذات اهڙن اسم کي پڻ چئبو جن کي صرف حواسن جي ذريعي معلوم يا محسوس ڪري سگھجي فقط محسوس ڪري سگھجي. نوٽ؛ الله تعالي جا سڀئي نالا اسم ذات آهن.
الله، الرحيم، القادر، الوهاب، الغفار....
اسم حاليه
وصف؛ اهڙا لفظ جيڪي فعل جي بنياد مان جڙيل هجن ۽ اسم سان لاڳو هجن يعني ڪو به ماڻهو ڪم ڪندي، ڪنهن ٻئي ڪم کي لڳو. اهڙا لفظ اسم حاليه سڏبا آهن.
اسم جي ترڪيب
سنڌي گرامر( وياڪرڻ) ۾ ترڪيب جو مُک مضمون هتي ڪلڪ ڪري پڙهو.
وفاداريءَ؛ اسم ذات، عدد واحد، جنس مزڪر، حالت جري سببان ”سان“ حرف جر جي.
دڪان
thumb|دڪان
1745ع
ڊسمبر
زمرو:سال
قائدآباد
قائدآباد ڪراچي, سنڌ ,بن قاسم ٽائون جو هڪ علائقو آهي.هتي پنجابي، سنڌي، اردو، ڪشميري، سرائڪي قومن جا ماڻھو رھن ٿا.
آٽيرڻ
سٽ ويڙھڻ يا تند کي وٽ ڏيڻ لاءِ ڪاٺ جي گـِلي. ڪورڪي ڪم جو ھڪ اوزار، جنھن کي ڪن ھنڌن تي ’آٽيري‘ به چون.
آٿرڪي
زمرو:سنڌ جون ديھون
14 آگسٽ
14 آگسٽ ، عيسوي سال جو 226 هون (ليپ سال 227 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 139 ڏينهن (ليپ سال 140 ڏينهن) باقي آهن.
گرين هائوس
اس زمين تائين پهچي ٿي پوءِ زمين جي سطح تي پوئي ٿي ۽ انکي گرم ڪندي آهي زمين کان گھٽ حرارت نڪري ڪري خلا جي طرف انفراريڊ روشني جي صورت ۾ ويندي آهي جيڪڏهن هوا ۾ صرف نائيٽروجن ۽ آڪسيجن ئي هجي تہ انن جي ٻن ايٽمن تي مشتمل ماليڪيول اس کي جذب نہ ڪن ها وڏا ماليڪيولن واري گيس جيئن ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ يا ميٿين انکي آساني سان جذب ڪري سگھن ٿيون جڏهن حرارت وڌي ويندو آهي انھن گيسن کان بغير جيڪي پد حرارت جي انجو سياري تي پد حرارت سان فرق گرين هائوس ايفيڪٽ چورائبو آهي مريخ تي ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ تي مشتمل هوا جي سنهڙي چادر پنج درجي سينٽي گريڊ جو اضافو ڪندو آهي زهل سياري تي پنج سئو درجا جڏهن تہ زمين تي پنجٽيهه درجا جيڪڏهن هي ايفيڪٽ نہ هجن ها تہ زمين گھڻي ٿڌي هجي ها
سڀ کان اهم گرين هائوس گيس پاڻي آهي يعني آبي بخارات ٻہ ڏهائي اثر انجي وجھ سان ئي آهي يعني ويھ درجا سينٽي گريڊ اضافو ان وجھ سان آهي ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ ۽ ٻيون گيسون ملي ڪري پندرهن درجا اضافو ڪنديون آهن
سانگهڙ
پڻ ڏسو
ٺٽو
ڪراچي اولهه
عبدالله هارون
خانداني پس منظر
سندس ڏاڏو ميان حسن، پهريان ڪڇ ڇڏي پُوني ويو. ڪجهه وقت ڪم ڪرڻ کان پوءِ واپس ڪڇ پهتو، اُتي کيس هارون نالي فرزند ٿيو، جيڪو انگريزن جي سنڌ فتح ڪرڻ کان پوءِ 1858ع ۾ سنڌ لڏي آيو. سيٺ هارون ٽي شاديون ڪيون. ميان عبدالله، سيٺ هارون جي ٻئي نمبر گهر واريءَ مان 1872ع ڌاري ڪراچي ۾ ڄائو. سائين جي ايم سيد لکي ٿو تہ سندس ڏاڏي ميان حسن کي ابوبڪر نالي فرزند ٿيو. اهو اول ۾ واپار سانگي بمبئي علائقي جي پونا شهر ۾ ويو، جتي ڪجهه وقت ڪم ڪرڻ بعد موٽي واپس ڪڇ پهتو ۽ اتي رهندو هو. ان کي ميان هارون نالي فرزند ٿيو، جو سنڌ تي انگريزن جي قبضي ٿيڻ بعد، 1858ع ڌاري، واپار جي خيال کان لڏي اچي ڪراچيءَ ۾ ويٺو .اڃا هي چئن سالن جو مس ٿيو ته سندس والد 1876ع ۾ وفات ڪري ويو. ان وقت سندس والده ارڙهن سالن جي هئي، هي ان جي سنڀال هيٺ رهيو. سندس وڏو ڀاءُ، سيٺ عثمان ۽ سندس همشيره علهده رهڻ لڳا. سندس پرورش، تعليم ۽ تربيت جو سمورو بار والده تي پيو. .سندس والده پهرين کيس گجراتي اسڪول ۾ ۽ پوءِ انگريزي اسڪول ۾ پڙهايو، پر مالي حالتون بهتر نه هئڻ ڪري، پنجن درجن تائين پڙهائڻ کان پوءِ اسڪول مان ڪڍي ڇڏيو. جنهن کان پوءِ سندس ماءُ ڪجهه سامان وڪري لاءِ کيس وٺي ڏنو. هو پهرين گهٽين ۾ گهورڙيو بنجي سامان وڪڻندو هو ۽ پوءِ پنهنجي ڀيڻويي جي دڪان تي چار روپيا پگهار تي نوڪري ڪرڻ لڳو.. 1889ع ڌاري والده سان گڏ حج ۽ حرمين شريف جي زيارت ڪري آيو. 1890ع ڌاري مامي سان گڏجي آسام ۾ واپار لاءِ ويو. اتان واپس اچي 1896ع ڌاري پنهنجو جدا واپار شروع ڪيائين. جلدي ترقي ڪري ٿوري عرصي ۾ رنڇوڙ لائين ڪراچيءَ ۾ جايون ۽ وڪٽوريا روڊ تي بنگلو خريد ڪيائين. .پهرينءَ جنگ جي زماني ۾ کنڊ جي اگهن چڙهي وڃڻ ڪري، هن چڱي ملڪيت ڪمائي. . واپار مان پئسو ڪمائي، سياسي ۽ سماجي ڪمن ۾ حصو وٺڻ لڳو. کيس انگريز سرڪار 1932ع ڌاري ’سر‘ جو خطاب ڏنو. هن 1901ع کان سياست ۾ دلچسپي ورتي. کيس 8 آڪٽوبر 1911ع تي طرابلس جي ترڪن جي مدد لاءِ سنڌ ۾ مير ايوب خان جي صدارت هيٺ قائم ڪيل هڪ انجمن ’هلال احمر سنڌ‘ جو سيڪريٽري مقرر ڪيو ويو، جنهن تنظيم سنڌ مان چندو گڏ ڪري ترڪن جي مدد لاءِ موڪليو.
شيرپائو ڪالوني
زمرو:پاڪستان جا شهر زمرو:سنڌ جون گُنجان آباديون زمرو:ڪراچي
ڊائريا
ماهرن موجب گرمي جو موسم اچڻ سان ئي گھڻي گرمي سبب پيٽ ۾ سور ۽ پيٽ جي مختلف مرضن ۾ واڌارو ٿيڻ شروع ٿي ويندو آهي. ڊائريا جي نشاني ھڪ وقت الٽي ۽ دست اچڻ آھي جنھن ڪري ڊائريا جي پکڙجڻ جا امڪان رھن ٿا.
آبِي چَڪَرُ
آبي چڪر (Water cycle) ڌرتيءَ تي، ۾ ۽ مٿان پاڻيءَ جو وجود ۽ چُرپُر سمجھائي ٿو. ڌرتيءَ جو پاڻي هميشہ چرپر ۾ رهي ٿو ۽ هر وقت پنهنجي صورت مَٽائيندو رهي ٿو؛ پٽڙي کان برفَ ، ٻاڦَ، ۽ پوءِ واپس پٽڙو. آبي چڪر اربن سالن کان هلندو اچي ۽ ڌرتيءَ تي سموري حيات ۽ جيوت جو جاري ساري رهڻ ان تي ئي دارومدار رکي ٿو. پاڻيءَ کان سواءِ ڌرتي رهڻ لائق نہ هجي هئا.
طبي وھاڻو
طبي وهاڻو انگريزي(Orthopedic Pillow) وهاڻي جو قسم آهي جيڪو اسپتالن ۾ مريضن لاءِ ڪم ايندو آهي.
ٻانڌي
تاريخ
ٻانڌي جي تاريخ گهڻي قديم نه آهي، ڪجه ليکن موجب ٻانڌي شهر 200 سال پراڻو آهي، جيڪو 1800ع ڌاري وجود ۾ آيو. ٻانڌي شهر بجي تاريخ بابت مشهور ليکڪ شبير احمد عباسي ”ٻانڌي جي تاريخ” ڪتاب لکيو آهي، جنهن ۾ ٻانڌي جي تاريخي ۽ موجوده شخصيتن، ماڳن مڪانن، اسڪولن، واپارين ۽ ٻين جو ذڪر ڪيل آهي.
رومي سلطنت
مغربي )اولهنين( رومي سلطنت 4 سيپٽمبر 476ع تي جرمنن جي هٿان تباهه ٿي وئي، جڏهن ته بازنطيني سلطنت 29 مئي 1453ء ۾ عثمانين جي هٿان فتح قسطنطنيا سان گڏ ختم ڪري ڇڏي۔
البيلي (فلم)
هيءَ سنڌي فلم ڀٽائي فلمز جي پيشڪش سان 1973ع ۾ عيدالفطر جي موقعي تي رليز ٿي. هن فلم جو هدايتڪار غلام حيدر صديقي، پـروڊيـوسـر -آر-. بـي. چـوڌري ۽ مـوسـيـقـار غـلام عـلـي هـو. فـلـم ۾ ڪـرن، عشرت چوڌري، مشتاق چنگيزي، عبدالحق ابڙي، سڪندر ۽ قربان جيلانيءَ اداڪاري ڪئي. فلم شاليمار سئنيما حيدرآباد، -ايمپائر سئنيما- لاڙڪاڻي ۽ شاهه ٽاڪيز سئنيما ٽنڊي آدم ۾ پردي تي ڏيکاري وئي.
پائوس ڪوپي درياهه
زمرو:برٽش ڪولمبيا جا درياهه زمرو:برٽش ڪولمبيا جا درياھ
ھوماٿڪو درياھ
ھوماٿڪو درياھ ڪئناڊا جي صوبي برٽش ڪولمبيا ۾ وهڻ وارو هڪ درياھ آھي. thumb|150px|هوماٿڪو تي علي الفجر جو ڏيک
ڪوٽ ڏيجي تعلقو
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
ايريل
زمرو:يورينس
حافظ حامد ٽکڙائي
خاندان
حافظ حامد جي ٽي پيڙهيون پوئتي، ڪلهوڙا دور جي غزل جي پهرئين شاعر نور محمد ’خسته‘ سان خانداني نسبت هن ريت ملي ٿي. حافظ حامد پٽ محمد هاشم پٽ نور محمد خسته.
25 رمضان
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:رمضان
1756ع
ڊسمبر
زمرو:سال زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
عبدالماجد ڀرڳڙي
2000-01 کان، ڀرڳڙي، پهريان سنڌي يونيڪوڊ جا اکر تيار ڪيا، مائيڪروسافٽ ونڊوز جي پليٽ فارم تي سنڌي لاء حمايت حاصل ڪئي، ونڊوز آپريٽنگ سسٽم تي معياري سنڌي جي استعمال کي يقيني بڻائڻ لاءِ وسيلا تيار ڪيا، ۽ انٽرنيٽ تي انهن وسيلن کي مفت فراھم ڪيو.
2002ع ۾ ڀرڳڙي مائيڪروسافٽ ڏانھن ھڪ مقالو لکيو جنھن جو ٽائيٽل ھو ”پاڪستاني ٻولين کي يونيڪوڊ ذريعي قابلِ ڪار بڻائڻ“. ڀرڳڙي جي مقالي کي نظر ۾ رکندي، مائيڪروسافٽ جي مائيڪل ايس. ڪپلان پنھنجي بلاگ تي لکيو: ” اھا ڪافي دلچسپي جي ڳالھه آھي، جيتوڻيڪ ھڪ لمحي تي سنڌي وسٽا لاءِ ڌيان ۾ رکي پئي وڃي (پر حتمي طور نه ڪئي وئي). مون کي لڳي ٿو ته عبدالماجد ڀرڳڙي (جنھن سان آءُ 2007ع ۾ سنڌي ۽ اردو بابت رابطي ۾ ھيس) خوش ٿيندو سنڌيءَ کي آخرڪار ونڊوز 8 شامل ٿيندي ڏسي ڪري.
ڪاروھنوار واري زندگي
آڪٽوبر 1971ع ۾، ڀرڳڙي پاڪستان جي اعليٰ خدمتن وارو امتحان ڏنو. هو پاس ٿيو ۽ پاڪستان ٽيڪسيشن سروس لاءِ ڪم ڪرڻ جي لاءِ چونڊيو ويو، جيڪو ھن 13 نومبر 1972ع تي جوائن ڪيو. هن والٽن، لاھور جي ويجھو، ۾ مالي خدمتن جي اڪيڊمي ۾ ھڪ سال جي تربيت ورتي. ان کانپوءِ، هن کي ڇهن مهينن جي لاء وڌيڪ کاتيوار تربيت ملي.
سنڌي ڪمپيوٽنگ
نومبر 1987ع ۾، چند هفتن لاء تجربا ڪرڻ کان پوء، ڀرڳڙي ڪاميابي سان هڪ صفحي تي سنڌيء ۾ ليزر پرنٽر تي طباعت ڪئي. سنڌي روزانه ھلالِ پاڪستان خبر ٻڌائي. جلد ئي، اخبار انعام شيخ جو لکيل هڪ ڪالم شايع ڪيو ۽ ڀرڳڙي جي ميڪن ٽاش ڪمپيوٽر تي typeset. ڀرڳڙي به نقوش جي سنڌي ڀاڱي لاءِ typeset، ڪراچي ۾ هڪ ڪاليج جو رسالو. هي سنڌي ڪمپيوٽنگ جو آغاز ھيو، جنهن ايندڙ ڪجهه سالن ۾ سنڌي ڇپائيء ۽ اشاعت جي صنعت ۾ انقلاب آندو، ان کي اوائلي ترتيبوار ٽائيپسيٽنگ کان ڪمپيوٽر تي ٻڌل ٽائيپسيٽنگ جي نئين دور طرف وڌڻ جي اجازت ڏني.
ذاتي زندگي
ڀرڳڙي کي ٽي پٽ آھن عبدالمصور، عبدالباسط، ۽ عبدالباري--- ۽ ھڪ ڌيءُ عائشه. ان سڀني جي شادي ٿيل آھي ۽ سياٽل ۾ رھن ٿا. ننڍي ۾ ننڍو پٽ، عبدالباري، پنھنجي سئوٽ سارا ڀرڳڙيءَ سان پرڻيل آھي، جنھن مان ڳن کي ٻه پٽ عبدالرحمان ۽ عبدالهادي آھن.
هدا درويش
پيشاور زندگي
16 سالن جي عمر ۾ هي قاهره ۾ رهڻ لڳي، هن جو پهريون ناول، ”امال...پيار جيڪا مادرِِ وطن ڳولي رهي آهي“ لکيو. هي ناول شاعري جي انداز ۾ لکيل آهي. ناول ۾ فلسطيني ڳائڻي ۽ سياست، تخريبڪاري ۽ جلاوطني بابت لکيل آهي.
تاج محمود امروٽي
خدمتون
سڄي زندگي اسلامي تبليغ ۽ عوامي فلاح جي ڪمن ۾ حصو ورتائين. مولانا صاحب ديني درس تدريس سان گڏ سياسي ميدان ۾ به خدمتون سرانجام ڏنيون. خاص طرح ” خلافت تحريڪ “، ” هجرت تحريڪِ“، ”ترڪَ موالات تحريڪِ“ ۽ ”ريشمي رومال تحريڪ“ ۾ حصو ورتائين. پاڻ امروٽ ۾ دارالعلوم قائم ڪيائين، جنهن ۾ مولانا عبيدالله سنڌي پڻ ستن سالن تائين درس ڏنو. هن مدرسي مان مولانا حماد الله هاليجوي ۽ مولانا احمد علي لاهوريءَ جهڙا عالم پيدا ٿيا. شيخ الهند مولانا محمود الحسن پڻ امروٽ شريف ايندو رهندو هو. مولانا تاج محمود، امروٽ ۾ ديني ادب جي اشاعت لاءِ هڪ پرنٽنگ پريس ”محمود المطالع“ قائم ڪري، ماهوار سنڌي رسالو ”هدايت الاخوان“ شايع ڪيو. مولانا امروٽي انگريزن جو سخت مخالف هو ۽ ڪنهن به انگريز جو منهن ڏسڻ پسند نه ڪندو هو.
ضلعو ٿر
تعارف
ٿر اهو ريگستاني علائقو آهي، جيڪو سنڌ، اولهه پنجاب، اوڀر پنجاب، هريانه، راجستان ۽ گجرات تائين پکڙيل آهي. سنڌ واري ٿر علائقي جا ماڻهو تمام گھڻا محبتي ۽ مهمان نواز آهن. ننگر پارڪر ويجھو ڪارونجھر جبل هڪ پر ڪشش جاءِ آهي، جتي ساوڻ جي مند ۾ هر سال هزارين سياهه اچن ٿا.
ماڻهنگاري
ضلعي جي ڪل ماڻهسيه لڳ ڀڳ 2 لک آهي.
پڻ ڏسو
لاڙڪاڻو
عمرڪوٽ
ڪراچي ملير
طب
غيرسائنسي دوائون جنهن کي حڪيمي يا ديسي دوائون چئجي ٿو اه بغير ڪنهن سائنسي تحقيق جي عمل ۾ اچن ٿيون.
استعاراتي تنقيد
استعاراتي تنقيد __ (Metaphorical Criticism):
پاڪستان سپر ليگ جي رڪارڊ ۽ اعدد ۽ شمار جي فهرست
سڀ کان وڌيڪ رنز
The following table lists the five highest team scores in PSL.
وڌيڪ رنسون
View Full table on: ESPNcricinfo.com, Last updated : 23 February 2016
کنڊ
کنڊ خوردونوش شين کي شيريني ڏيڻ لاء استعمال ڪرڻ واري شيء آھي ۔ عام طور تي ڪمند مان کنڊ پيدا ڪرندا آھن ۔ پر ڪاجر ۽ ٻين قندن سان بہ کنڊ ٺاھيندا آھن ۔
نئيگ شريف
نئيگ نالي جو پسمنظر
thumb|نِنگھ يا نِهِنگ وانگر نئيگ شريف جي حَسِين ماٿري نئيگ شريف جي ماٿري سيوهڻ شريف کان اٽڪل 45 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي ڀِت جبل جي اوڀر۽ بڊو جبل جي اولهه ۾ واقع آهي. نئيگ شريف جي خوبصورت ماٿري تي نئيگ نالو ڪيئن پيو؟ اهو سوال اڻ جوابيل آهي پر ڪجهه حقيقتن جي روشنيءَ ۾ غور ڪري سگهجي ٿو. انگريزن جي دؤر ۾ ورهاڱي کان اڳ گڏيل هندستان جي ماهر آڪيالاجسٽ اين. جي. مجمدار سنڌ ۾ قديم آثارن جي کوجنائن جي سلسلي ۾ نئيگ شريف منجهان به گذريو هو. پنهنجي ڪتاب “ايڪسپلوريشنس اِن سنڌ” ۾ نئيگ شريف کي نهنگ لکندي ان جي نالي بابت لکي ٿو ته “نئيگ  ڳوٺ تي نالو نئيگ نئي پويان پيل آهي”. سندس ڳالهه وزنائتي آهي پر سوال اهو به اُڀري ٿو ته نئي نئيگ تي نئيگ نالو ڪيئن پيو؟ انهيءَ لاءِ راءِ آهي ته ڳوٺ نئيگ شريف يا ماٿري تي نالو ڳوٺ يا ماٿريءَ جي جاگرافيائي بيهڪ سبب پيل ڀانئجي ٿو. ڪنهن ٽڪريءَ تي بيهي نئيگ شريف تي نگاهه وجهبي ۽ غور ڪبو ته اُها هيٺ يا هيٺاهينءَ ۾ نِنگهه يا نِهِنگ نموني نظر ايندي. سنڌيءَ ۾ زمين ۾ ٺاهيل وڏِي اُکريءَ کي نِنگهه چئبو آهي. پرمانَند ميوا رام پنهنجي انگريزي-سنڌي لُغت صفحي 599 تي نِنگهه جي معنى A hole in ground ڏني آهي جڏهن ته ڊاڪٽر  نبي بخش خان بلوچ پنهنجي هڪ جلدي سنڌي لُغت ۾ صفحي 686 تي نِنگهه جي معنى  “اَنُ ڇَڙڻُ لاءِ زمين ۾ ٺاهيل اُکرِي ” درج ڪئي آهي. پراڻي زماني ۾ جڏهن مشينري متعارف نه ٿي هُئي ته ماڻهو اَنُ خاص طور سارِيُون ڇڙڻ لاءِ زمين ۾ وڏي اُکري جوڙيندا هُئا جنهن ۾ اَنُ يا ساريون وجهي ڇڙيندا هُئا. اَنُ ڇهه يا ست عورتون گڏجي مُهريُن سان ڇڙينديون هُيون. نِنگهه لفظ اصطلاحي طور گهڻي هجڻ باوجُود نه ڀرجڻ واري معنى ۾ به ڪم ايندو آهي ڇاڪاڻ ته اُها اُکري تمام وڏي ٿيندي هُئي. سنڌ جي ڪن علائقن ۾ نِنگهه جو اُچار نِهِنگ به مُروِج آهي. تاج صحرائي ۽ اين. جي. مجمدار پنهنجن ڪتابن ۾ نئيگ کي نهنگ درج ڪيو آهي. ان پسمنظر ۾ راءِ جُڙي ٿي ته ڳوٺ نئيگ شريف يا ماٿري مٿاهينءَ کان نِنگهه يا نِهِنگ وانگر نظر اچي ٿي جنهن ڪري ڳوٺ يا ماٿريءَ کي نِنگهه يا نِهنگ ڪوٺيو ويو. وقت گذرڻ سان نِهِنگ بدلجي نئيگ ٿي وِيَل ڀانئجي ٿو. نئي نئيگ جو وهڪرو به هن ڳوٺ ۽ ماٿري وٽان آهي جنهن سبب وهندڙ نئي جو نالو پڻ نئيگ سڏجڻ ۾ آيو.
مائي روهي
thumb|نئيگ شريف ۾ مائي روهيءَ جي مزار نئيگ شريف ۾ هڪ روهي آهي جنهن لاءِ رويت آهي ته هڪ عورت هئي جنهن کي حضرت علي پنڊ پهڻ بنايو هو. نئيگ شريف ۾ هن وقت مائي شاهه روهي جي نالي سان زيارت گاهه آهي. سندس مزار پڻ موجود آهي. لاهُوت ويندڙ قافلا مائي شاهه روهي جي حاضري ڀري ۽ خيراتون ڪري پوءِ لاهوت لامڪان ويندا آهن. مائي شاهه روهي جي مزار تي روٽ پڻ ڪنندا آهن. جيڪي ماڻهن ۾ ورهايا ويندا آهن روايتن مطابق جيڪو لاهوتي مائي شاهه روهي جا روٽ نه ورهائيندو آهي اهو مڪمل لاهوتي نه ٿي سگهندو آهي.
زراعت، باغ ۽ جانڊھ
thumb|چشمي جي پاڻي تي هلندڙجانڊھ نئيگ جي ماٿري ۾ قدرتي چشمن جو پاڻي جام آهي. جنهن تي نه صرف باغ آهن پر مختلف فصل به ٿيندا آهن. چشمن جي پاڻي تي جانڊھ يا چڪي به هلندي آهي جنهن تي انُ پيٺو وندو آهي. تاريخ مظر شاهجهاني جو مصنف نئيگ کي نار لکيو آهي جتان مغل حڪمرانن ڪي گدرا ۽ ڇانهيون سوکڙي طور موڪليون وينديون هيون. هن وقت به نئيگ شريف جي ماٿري ۾ گدرا، ڇانهيون، جِيرو، مڱ، موٺ تر، جوئر ۽ ڪڻڪ جا فصل ٿين ٿا.
استمراري
استِمرارِي (Continous يا Progressive)گرامر جو اصطلاح. جاري رهندڙ ، دائمي هلندڙ. گرامر موجب جاري رهندڙ عمل لاءِ ڪم ايندڙ زمان (زمان حالِ استمراري، مستقبل اِستمراري يا زمان ماضي استمراري).
ٽنڊو قيصر
تواريخ
ٽالپرن جي دؤر حڪومت ۾ ارڙهين صدي عيسوي ۾ سردار قيصر خان نظاماڻي، پنهنجي مٽن مائٽن سان گڏ هي شهر آباد ڪيو. سندس ڀاءُ سردار علودو خان نظاماڻي به هتي اچي آباد ٿيو. انهن ٻن ڀائرن جي اولاد جا پاڙا علوداڻي ۽ قيصراڻي پاڙا سڏجن ٿا.
ڪون وڻ
دنيا ۾ اھڙا سوين مثال پاتا وڃن ٿا جو نظر ايندڙ معصوم وڻن کي ڪنھن نئين خطي ۾ پوکڻ سان اھي اتي جي ٻوٽن جا نقصانڪار ٿي ويا. ان جو وڏو مثال آسٽريليا جو ليوڪا ميلا Leuca mela وڻ آھي جيڪو فلوريڊا جي زير زمين پاڻي جي سطح گهٽ ڪرڻ لاء پوکيو ويو جنھن مقامي ٻوٽن ۾ گهڙي 5 لک ايڪڙ زمين تباھ ڪئي. پاڪستان ۾ ائين 700 قسمن جا پرڏيھي وڻ پوکي ماحول سان ڇيڙڇاڙ ڪئي وئي آھي.
تاريخي طور تي ڪونوڪارپس کي صوماليہ جو وڻ ڄاتو وڃي ٿو. صوماليہ جي ساحلي پٽي تي پاتو وڃي ٿو. صوماليہ جي ساحلي پٽي سان ھلندي جبوتي ۽ يمن تائين پاتو وڃي ٿو. 1980 تائين ھي وڻ سوڊان ۔ ڪينيا ۔ سعودي عرب ۔ شام ۽ ڀارت تائين نظر اچڻ لڳو. ھاڻي ھي وڻ نائيجيريا ۔ سينيگال سميت آفريڪا جي 9 کان وڌيڪ ملڪن، برازيل ۽ ڪيوبا سميت آمريڪا جي 27 ملڪن، ۽ ان کان سواء ميڪسيڪو ۽ فلوريڊا آمريڪا ۾ پاتو وڃي ٿو.
ڪراچي ھڪ جاگرافيائي زون آھي جتي ھڪ قسم جا وڻ نہ پوکڻ کپن. ڪنھن وڏي ايراضي ۾ ھڪ قسم جي وڻن پوکڻ سان پيچيدھ مسئلن کي منھن ڏيڻو پوي ٿو. ھڪ وڻ کي بيماري لڳڻ سان سڀني ھڪ قسم جي وڻن کي اھا بيماري وٺي وڃي ٿي نتيجي انهن وڻن جي سڙڻ جو خطرو رھي ٿو ۽ اتي وڻن جي نہ ھجڻ ڪري ھڪ وقت وڏو محولياتي مسئلو ٿي سگهي ٿو. ڪونوڪارپس کي جڳھن ڀرسان نہ پوکڻ کپي ڇوجو ھي وڏي پاڙ ھڻي ٿو ايتري قدر جو جڳھن جي چرين کي پاڙ جو ڄارو وڪوڙي وڃي ٿو نتيجي جڳھن جا بنياد ڪمزور ٿي وڃن ٿا يا وري مينھن وسڻ سان مينھن جو پاڻي پاڙن کان ٿيندو جڳھ جي چرين ۾ پھچي انهن کي ڪيرائي سگهي ٿو. جن گهٽين ۾ پائيپ ھوندا آھن اتي ڪونوڪارپس پاڙون ھڻي پائيپن اندر پنھنجو ڄارو پکيڙي وڏا مسئلا پيدا ڪندو آھي ۽ شھري پاڻي جي مسئلن جو شڪار ٿي ويندا آھن ڇوجو ڪونوڪارپس جو ڄار پائيپن ۾ وڌندو ويندو آھي ۽ پائيپن کي بند ڪري ويھي رھندو آھي.
پڪو قلعو
ديوان خاص
قلعي اندر مير نصير خان هڪ ماڙي ٺهرائي هئي، جنهن ۾ مير صاحب درٻار ڪندا هئا. ماڙي جي اڱڻ جي ٿنڀن ۽ اندرين ڇت تي نفيس نقش نگاري جو ڪم ٿيل هو. ڀتين تي به رنگين تصويرون اُڪريل هيون، جن ۾ ڪجھ رستم سهراب جون هيون ۽ ڪن ۾ ميرن کي درٻار ڪندي ڏيکاريو ويو آهي. ڪن تصويرن ۾ حضرت اسمائيل جا ديوَ پريون ڏيکاريل آهن. هي ماڙي ’ديوان خاص‘جي نالي سان مشهور آهي. هي بلڪل ننڍڙي ڪوٺي آهي، جيڪا هڪ اوچي ٿلهي تي ٺهيل آهي. جنهن ۾ ڪجھ سال اڳ تائين سنگ مرمر جي هڪ پراڻي ڀڳل ڪرسي پئي هوندي هئي..
قلعي اندر جايون
مير فتح علي جڏهن حيدرآباد کي پنهنجو گادي جو هنڌ مقرر ڪيو، تڏهن هن پنهنجي ڀائرن لاءِ قلعي اندر جدا جدا جايون جوڙايون. قلعي کي ٽن حصن ۾ ورهايو ويو. قلعي جو اوڀر وارو پاسو مير فتح علي ۽ مير غلام علي جي حصي ۾ آيو، جتي انهن پنهنجا محل ٺهرايا. اچڻ وڃڻ لاءِ قلعي جي اتر واري ڀت ۾ هڪ ننڍو دروازو ٺهرايو. قلعي جو وچ وارو حصو جتي منارو هو، اتي ڪچهري ۽ باغات ٺهرايا، باغن جي اُتر ۾ شاهي دروازو هو، جنهن مان هر عام خاص اچي وڃي پئي سگهيو. مير فتح علي پنهنجي ڪتاب ’فتح نامه سنڌ‘ ۾ هڪ ڊگهو نظم لکيو آهي، جنهن مان قلعي جو شان ۽ شوڪت ظاهر ٿئي ٿو. ڪچهري (قصر) ۽ باغ جي تاريخ سيد عظيم الدين ’عظيم‘ 1204هه ڪڍي آهي..
انگريزن جو اچڻ ۽ قلعي تي قبضو
مير مراد علي جي بيمار هئڻ ڪري 1824ع ۾ انگريز سرڪاري ڊاڪٽر جيمس برنس کي حيدرآباد موڪليو، جنهن مير جو علاج ڪيو. مير نورمحمد خان جي ڏينهن ۾ انگريز سرڪار حيدرآباد ۾ هڪ ريزيڊنٽ مقرر ڪيو. پوءِ 1838ع ۾ جنرل ڪين، جيڪو درياهه رستي ڪراچي کان لشڪر وٺي شاهه شجاع جي مدد لاءِ پئي ويو، سو ڪوٽڙي وٽ ترسي ريزيڊنٽ سان گڏ حيدرآباد شهر گهمڻ آيو. 1842ع ۾ سر چارلس نيپئر آيو، جنهن جي ٿوري ئي وقت ۾ سنڌ جي حڪمرانن سان اڻبڻت ٿي پئي. چارلس نيپئر جڏهن ميان خان مري کي بيگناهه مارايو، تڏهن هن واقعي ڪري ٽيهه هزار سنڌي فوج حيدرآباد ۾ اچي ڪَٺي ٿي. 15 فيبروري 1843ع تي پندرهن هزار سنڌي فوجين برطانوي ڇانوڻي تي حملو ڪيو. ڇانوڻي حيدرآباد کان ٽن ميلن جي مفاصلي تي هئي. ميجر آئوٽرام آگبوٽ تي چڙهي ڀڄي ويو..
گيلري
thumb|Pako Qilo (Hyderabad Fort, Sindh) monument thumb|Pako Qilo Hyderabad, Sindh monument
عطا محمد حامي
سياست
1953ع ڌاري تعليم کاتي جي ملازمت تان استعيفا ڏئي ڪوٽڏجيءَ مان ميمبر ليجسليٽوِ اسيمبليءَ جي حيثيت سان رياست جي چونڊن ۾ حصو وٺي اڪثريت سان ڪامياب ٿيو. 21 آڪٽوبر 1955ع تي ونيونٽ قائم ٿيڻ سان، رياست خيرپور جو وجود ختم ٿيڻ سبب سندس ميمبر جي حيثيت به ختم ٿي وئي.
حنيف آباد
زمرو:ڪراچي جا ڀرپاسا
ٽيليفون نبمر پلان
ٽيليفون نمبر پلان: ٽيلي مواصلاتي نظام ۾ نمبرن جي اسڪيم جنھن ۾ پئسن عيوض سھولت استعمال ڪندڙن کي ٽيليفون نمبر ڏنا وڃن ٿا. اھي نمبر پلان علائقن مطابق ھوندا آھن ۽ ھر علائقي لاء ھڪ علحده ڪوڊ مخصوص ڪيو ويندو آهي جنھن کي ايريا ڪوڊ يا شھر جو ڪوڊ سڏيو ويندو آهي جيڪو عددي سيٽ ھوندو آھي جنھن ذريعي ان علائقي جي ٽيليفون استعمال ڪندڙ ماڻهن جي نمبرن تائين پھچ ممڪن بڻائي ويندي آهي. انٽرنيشنل ٽيليڪميونيڪيشن يونين پنھنجي رڪن ملڪن ۽ انھن جي علائقن جي ٽيليڪميونيڪيشن لاء پندرھن نمبرن تائين ٽيليفون نمبرن جو ھڪ جامع پلان جوڙيو آهي جنھن ۾ ھر ملڪ جو ڪالنگ ڪوڊ يا ڪنٽري ڪالنگ ڪوڊ جوڙيو آهي.
1 شوال
وفاتون
43ھ -حضرت عمر رضي الله تعالٰي عنه بن العاص
84ع
ڊسمبر
زمرو:84ء زمرو:پهرين صدي زمرو:سال
هريانه ڪالوني
هريانہ ڪالوني ڪراچي ,اورنگي ٽائون جو هڪ علائقو آهي جتي سنڌي، مهاجر، پٺاڻ، پنجابي ۽ سرائڪي آباد آهن. هتي مسلمانن جي اڪثريت آهي. زمرو:ڪراچي جا گردونواح
محمد فقير مسخرو
محمد فقير مسخرو (انگريزي:Muhammad Fakir Comedian) ( پيدائش: 1927ع-وفات: 27 فيبروري 1985ع)سنڌ جو مشهور مزاحيه فنڪار هو.
اشباع
حوالا
زمرو:شاعري
اسلوب (ادب)
اسلوب (Style) اهو لکڻ جو انداز ۽ معيار آهي، جنهن مان اديب/ساهتڪار جي شخصيت جو پختو اندازو لڳائي سگهجي. هر فن تجربن مان ڦٽي ٿو، جيڪو شعور جو لباس پهري دل ۽ دماغ ۾ وسي ٿو. هر ساهتڪار شعوري ڪوشش سان پنهنجو اسلوب بيان رکي ٿو.
حوالا
زمرو:افسانو
انقلاب (ڪتاب 1947ع)
هيءُ ڪتاب مشهور انقلابي ۽ هيمون ڪالاڻيءَ جي ساٿي عينشي وديارٿيءَ جو لکيل آهي. ڪرائون سائيز واري هن ڪتاب جو جلد ڪچو آهي، جنهن ۾ 98 صفحا آهن ۽ قيمت 12 -آنا- ڄاڻايل آهي. هن ۾ -آزادي- ۽ -انقلاب- بابت مواد شامل آهي. ڇاپو پهريون، -الوحيد- پرنٽنگ پريس، ڪراچيءَ مان سال 1947ع ۾ ڇپيو.
خیرپور (شاهي ریاست)
تاريخ
رستم جي ننڍي ڀاءُ علي مراد 1832ع ۾ انگريزن سان هڪ معاهدو ڪري سندس هٿ مضبوط ڪيو، جنهن ۾ هن 1838ع ۾ سنڌ جي رستن ۽ سنڌو درياءَ جو استعمال جي پرڏيهي لاڳاپن جو ڪنٽرول انگريزن جي حوالي ڪرڻ جي بدلي ۾ خيرپور جي آزاد حڪمران طور تسليم ڪيو. سندس حيثيت سندس پيءُ جي حياتيءَ ۾ هڪ حاڪم جي حيثيت کان ٿورو وڌيڪ هئي، ۽ اها حالت ان وقت تائين برقرار رهي، جيستائين سندس ننڍي ڀاءُ، علي مراد، جو وڏو ٿيو. تنهن هوندي به، هن کي اندروني خانداني تڪرارن کان بچائي نه سگهيو، جنهن ۾ انگريزن شروعاتي طور تي علاج ڪرڻ يا طرف وٺڻ کان انڪار ڪيو. رستم 1842ع تائين حڪومت ڪئي، جڏهن سندس ننڍي ڀاءُ مير علي مراد جي حق ۾ دستبردار ٿيو. علي مراد ترڪيءَ جي مهم دوران 1845-7 ۾ انگريزن جي مدد ڪئي ، پر بعد ۾ 1851-2 ۾ انگريزن خلاف سازش ڪرڻ جو الزام هنيو ويو، تنهنڪري برٽش ايسٽ انڊيا ڪمپنيءَ سندس مٿانهين سنڌ جون زمينون کسي ورتيون. نتيجي ۾ سندس قبضي هيٺ باقي بچيل زمين گهڻو ڪري خيرپور شهر ۽ ان جي آس پاس جي آسپاس شامل هئي. 1857ع ۾ سپاهين جي بغاوت دوران علي مراد انگريزن جو ساٿ ڏنو ۽ باغين کي شڪارپور جيل ۽ خزاني تي قبضو ڪرڻ کان روڪيو. هن انگريزن جو احسان ٻيهر حاصل ڪيو ۽ 1866ع ۾ انگريزن واعدو ڪيو ته ايندڙ ڪنهن به جانشين کي خيرپور جو صحيح حڪمران تسليم ڪندا. علي مراد جي حڪومت 1894ع ۾ سندس وفات تائين مسلسل هلندي رهي. [حوالہ گهربل]
هندستان جي ورهاڱي کانپوءِ، پاڪستان ۾ خيرپور آزاد رياست هئي، جنهن کي 1954ع ۾ ون يونٽ جي قائم ٿيڻ سان، خيرپور رياست جو درجو ختم ڪيو ويو.
حبيب بئنڪ لميٽڊ
تاريخ
محمد علي جناح مسلم رياست ۾ معيشت جي ترقيءَ لاءِ سوچيندي. حبيب خاندان تي زور ڀريو ته هُو هڪ ڪمرشل بئنڪ قائم ڪن، جيڪا وقت جون معاشي تقاضائون پوريون ڪري سگهي. انهن حالتن کي ڏسندي، 1941ع ڌاري حبيب بئنڪ لميٽيڊ جو بنياد رکيو ويو. پاڪستان جي قيام کان اڳ حبيب بئنڪ خانگي شعبي طور هڪ لميٽيڊ ڪمپنيءَ جي حيثيت ۾ قائم ٿي.
عمر ماروي
ناز و نياز
عمر مارئيءَ جي قصي کي مورخ سيد محمد طاهر نسياني فارسيءَ ۾ منظوم ڪري مٿس ”ناز و نياز“ نالو رکيو.
أزومي واكي
Azumi Waki (和氣 あ ず 未 Waki Azumi ) ھڪ جاپاني گهراڻي جو ھڪڙو مھماني 8 سيپٽمبر 1994 تي ٽوڪيو آھي.
سيميپل
پيداوار جو ڪجھ حصو خريدار ڏي اُماڻي موڪلڻ ته هُو ان کي ڏسي چڪاسي ڏسي ۽ پوءِ خريد ڪري، جيڪڏهن خريدار ورتل نموني تي خريداري ڪري ٿو ته اهو نمونو هُو رکندو ۽ مال کي ان سان ڀيٽي ڏسي نه ته ٻي صورت ۾ واپس ڪندو کي نمونو يا سيميپل چئبو آهي.
چيڪلو
چِيڪلو (انگريزي: Cheeklo) سنڌ جي هڪ قسم جي قديم راند آهي جيڪا خاص سنڌ جي ٻهراڙيءَ ۾ ٻار کيڏندا آهن.چِيڪلو ڪاٺ منجهان ٺهندو آهي. چِيڪلو جي بناوت ۾ ٻه حصا ٿيندا آهن. هڪ کي مُنِي چئبو آهي جيڪا نوڪدار هوندي آهي. اها زمين ۾ کوڙي ويندي آهي ۽ ان جو نوڪدار حصو مٿي هوندو آهي جنهن ۾ ڪماڻ وانگر هڪ ڪاٺي ڪم ايندي آهي جنهن کي وچ تي کانچو هوندو آهي ۽ ڇيڙن وٽ وڍ هوندا آهن. ان جو کانچو نوڪدار مُني ۾ وڌو ويندو آهي. ان جي چيڙن تي ٻار چڙهندا آهن ۽ پينگھ جيان لڏندا به ته ڦرندا به آهن. چِيڪاٽ يا آواز ڪرڻ لاءِ کانچي ۾ اڱر يا اڱار گهوٽي تيل ملائي وڌو ويندو آهي.
ريگستان ٿر
پڻ ڏسو
سنڌ
حوالا
زمرو:پاڪستان جا صحرا زمرو:سنڌ جي جاگرافي زمرو:ضلعو ٿرپارڪر
ٺٽو
شھر جو بنياد
تو جهڙو قد و قامت ۾ نه ڪو اُچ ۾ آهي ۽ نه ئي وري ڪو ٺٽي ۾، گلن مثل تنهنجن ڳاڙهن ڳٽن جهڙو تنهنجو خوبصورت چهرو به اُتي نظر نه آيو
ڪلھوڙن جي دؤر کان قيام پاڪستان تائين
سترھين صدي عيسويءَ جي آخري ڏهاڪي ۾ ٺٽي جو ستارو بدلجڻ لڳو ۽ اُن جو زوال شروع ٿيو، ڇاڪاڻ ته ميان يار محمد ڪلهوڙي (حڪومت 1700 کان 1718ع)، پنهنجي آزاد حڪومت قائم ڪندي ئي، پنهنجو تخت گاهه، ٺٽي مان ختم ڪري خداآباد کي بنايو. پوءِ هي شهر آهستي آهستي ڦِٽندو ويو، ۽ ماڻهو هتان لڏي، تخت گاهه طرف وڃڻ لڳا. ايتري قدر جو 1809ع ۾ (ميرن جي دور ۾) جڏهن ’هينري پاٽنجر‘ هت آيو، تڏهن هُن، هِن شهر کي کنڊرن جي صورت ۾ ڏٺو. هُو لکي ٿو ته ”اسان تباهه ۽ ويران ٿيل کنڊرن مان تمام گهڻو مفاصلو پنڌ هلياسين، ۽ تنهن کان پوءِ شهر جي آباديءَ واري علائقي ۾ پهتاسين“. ”نادر شاهه جي حملي (1152هه/ 1739ع) وقت ٺٽي ۾ چاليهه هزار ڪوري هئا، ۽ ويهه هزار ٻيا ڪاريگر هئا. اُن کان سواءِ صراف، اناج جا واپاري ۽ ٻين جدا جدا جنسن جا سٺ هزار تاجر هئا“. اهڙيءَ طرح مسٽر سمٿ، ڪراچي ضلعي جي گزيٽيئر ۾ لکي ٿو ته ”ٺٽي جو ريشمي ۽ سوٽي ڪپڙو يورپ جي ملڪن ۾ مشهور هو. قلمي شورو وڏي مقدار ۾ ملندو هو. انهيءَ ڪري ايسٽ انڊيا ڪمپنيءَ قلمي شوري صاف ڪرڻ جا هت ڪارخانا لڳايا“.
مجاهد آباد
مجاهد آباد ڪراچي ,اورنگي ٽائون جو هڪ علائقو آهي جتي سنڌي، مهاجر، پٺاڻ، پنجابي ۽ سرائڪي آباد آهن. هتي مسلمانن جي اڪثريت آهي. زمرو:ڪراچي جا گردونواح
ٺٽو
ٺٽو پرڳڻو ۽ راڄڌاني
هي پرڳڻو سترهين صديءَ ۾، ٺٽي سرڪار جي چئن پرڳڻين مان هڪ هو. هن پرڳڻي ۾ چار راڄڌانيون هيون: (1) ٺٽو، (2) چاچڪان، (3) نصرپور ۽ (4) چاڪر هالا. پهريون ٽيئي راڄڌانيون، درياهه جي هِن ڀر ٺٽي جي پاسي اچي ٿي ويون ۽ چوٿين راڄڌانيءَ درياهه جي ٻئي طرف هئي.
هن شهر کي تاريخ جي روشني ۾ ڏٺو وڃي ته بارونق هجڻ سان گڏوگڏ علم ادب جو وڏو مرڪز رهيو آهي. تاريخ جي آئيني ۾ هي شهر وڏن لاهن چاڙهن مان گذريو آهي. هي شهر رونقن ۽ شادابيءَ ۾ قرطبه ۽ بغداد جو همعصر هوندو هو. ٺٽو شهر ڪيترائي دفعا آباد ته ڪيترائي دفعا برباد ٿيو آهي.
حبيب ساجد
زندگي جو احوال
حبيب ساجد جو پورو نالو حبيب الله پٽ رحمت الله کورکاڻي آهي. سندس جنم 25 ڊسمبر 1968ع تي ڳوٺ گل محمد بلوچ، خيرپور ضلعو ۾ ٿيو. ان کان پوءِ ماڪا ڳوٺ سکر ۾ رهائش پذير اختيار ڪيائين.
باجوڙ ضلعو
thumb|باجوڙ ايجنسي باجوڙ پاڪستان جي قبائلي علائقن ۾ ھڪ ايجنسي آھي۔ جيڪا ست تعلقن تي مشتمل آھي۔ جن ۾ تعلقو خار، ناواگئي، چمرڪنڊ، ماموند، سالارزئي، اتمان خيل ۽ برنگ شامل آھن۔ پھريان پنج تعلقن ۾ ترڪانڙي قبيلا (ڪاڪازئي، وڙو، سالارزئي) جڏھن ته اتمان خيل ۽ برنگ ۾ اتمان خيل قبيلا آباد آھن۔ باجوڙ جو ھيڊڪوارٽر خار ۾ واقع آھي۔
گلشن بهار
گلشن بهار ڪراچي ,اورنگي ٽائون جو هڪ علائقو آهي جتي سنڌي، مهاجر، پٺاڻ، پنجابي ۽ سرائڪي آباد آهن. هتي مسلمانن جي اڪثريت آهي.
1766ع
ڊسمبر
زمرو:سال
وفاق
{{legend|#346733;|فيڊرل رياستون}} {{legend|#2b3bb6;|يونيٽري رياستون}}]] thumb|370px|علائقائي سالميت يا علحدگي جون راھون
مدينا ڪالوني
مدينہ ڪالوني ڪراچي ,اورنگي ٽائون جو هڪ علائقو آهي جتي سنڌي، مهاجر، پٺاڻ، پنجابي ۽ سرائڪي آباد آهن. هتي مسلمانن جي اڪثريت آهي. زمرو:ڪراچي جا گردونواح
1769ع
ڊسمبر
زمرو:سال
ولادت
thumb|نوان ڦٽل ٻچا ولادت
البم
البم __ (Album):
حوالا
زمرو:ميڊيا جا قسم
1770ع
ڊسمبر
زمرو:سال
موت جي وادي جا پراسرار پٿر
ٻيو اهيو تہ اسان مان ڪجھ کي پراسرار شين ۽ پراسرار وضاحتون ان قدر پسند ڇو آهن..!! هي عالمي ڪلچر جو حصو ڇو آهن..!!
هاشميه يونيورسٽي
تاريخ
19 جون 1991ع تي هاشميه يونيورسٽي قائم ڪرڻ لاءِ بادشاهي حڪمنامو جاري ٿيو. يونيورسٽي ۾ تدريسي عمل باقائده 16 سيپٽمبر 1995ع تي شروع ٿيو. هي يونيورسٽي 8519 ايڪڙن جي وسيع ايراضي تي ڦهليل آهي.
حوالا
زمرو:1995ع ۾ قائم ٿيل تعليمي ادارا زمرو:هاشميه يونيورسٽي
1768ع
ڊسمبر
زمرو:سال زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
بنگلاديش پريميئر ليگ
بي پي ايل  دنيا جي ٽي ٽوينٽي ليگن ۾ ٻه نمبر تي ڏسجڻ واري ٽي ٽوينٽي ليگ آهي ءَ ڪرڪٽ ۾ هن جو ڏسجڻ جو نمبر چوٿهون آهي.
قائدو ءِ قانون
هر ٽيم گهٽ ۾ گهٽ 16 رانديگرن تي مشتمل هوندي.8 انترنيشنل رانديگر ءِ انهن مان ڪهڙا به چار رانديگر ميچ کيڏي سگهندا
الخول
هن ساز جو اصل وطن يمن آهي. اتان جا هاري ۽ تهاما Tihama لوڪ هي ساز گهڻو وڄائين. هي نڙ سان مشابهت آهي. هڪ ميٽر ڊيگهه وارو ڦوڪ جو ساز آهي. فقط ٻه سوراخ، سي به پڇاڙي ۾ ٿين. چيو وڃي ٿو ته هي ساز اٽڪل 3000 سال اڳ حضرت دائود عليه السلام پيغمبر به استعمال ڪيو. هن ساز جي سنگت ڪري ڪيترائي ناچ اسريا آهن. سڄي سڄي رات جي تفريحي محفلن ۾ هي ساز وڄائبو آهي. ٿلهي ۽ غمگين صدا وارو هي ساز شعر کان الڳ نٿو ڪري. هي به نڙ وانگر ساز آهي، جنهن تي شعر ڏنا وڃن ٿا. هن تي ماضي جا داستان ۽ يادگيريون، -تاريخ- جو احساس گهڻو اڀري ٿو. تهامي ماڻهو ڪوشش ڪري هن مان هڪ آواز ڪڍن ٿا، جنهن مان هو محسوس ڪندا آهن، جو ڄڻ دائود اچاري ٿو (نڙ). اتان جا -جت- پنهنجي سفر دوران گڏ کڻن. هنن ماڻهن جو خيال آهي ته -اٺ- جو ناچ هن ساز جي آواز تي اسريو. ساز پيڙهين جي حوالي سان هلندو پيو اچي. هي ساز پنهنجي جوڙجڪ سبب اڄ به نمايان حيثيت رکي ٿو. ٻن سوراخن جي وچ ۾ اٽڪل 15 کان 20 س. م وٿي آهي. چوٽي کليل ۽ پڇاڙي -بند- اٿس. هن مان ڪو سرگم ڪو نه نڪري. هن ۾ ساهه يڪو هلي، -ان- ڪري سگهارا ڦڦڙ گهرجن. هن ۾ صرف هڪ آڱر استعمال ٿئي. هن جي اڻپورائي ۽ اوکاڻ جي ڪري اتي نيون بانسريون عام ٿيڻ لڳيون آهن.
ڊفرنس فيمينزم
عورتا واد يا ڊفرنس فيمينزم (Difference Feminism) مان مراد هڪ اهڙو فڪري رويو آهي عورتا واد وارا سمجهن ٿا ته ٻنهي انساني صنفن ۾ صنفي فرق رڳو سماجي طور تي ناهي، پر عورت موروثي طور تي مرد کان گهٽ ويڙهاڪ آهي ۽ ٻنهي صنفن ۾ حياتياتي، جذباتي، نفسياتي، ۽ روُحاني طور تي وڏو فرق آهي. [//en.wikipedia.org/wiki/Difference_feminism]
برسيم
''بَرسِيمُ کي گاهن جو ”بادشاهه“ پڻ ڪوٺيو وڃي ٿو. هيءُ اصل ۾ مصر جو گاهه آهي، جيڪو 1904ع ڌاري ميرپورخاص فارم ۾ پوکي تجربو ڪيو ويو ۽ ڪامياب ٿيڻ کان پوءِ پوريءَ سنڌ ۾ پکيڙيو ويو.''
حوالا
زمرو:گاھ
صحت جو عالمي ڏهاڙو
صيحت جو عالمي ڏينھن گڏيل قومن جي ذيلي اداري عالمي ادارو صيحت جي تعاون سان 1950ع کان ھر سال سڄي دنيا ۾ 7 اپريل تي صيحت جو عالمي ڏينھن ملھايو ويندو آھي، جنھن جو مقصد سڄي دُنيا ۾ صيحت ۽ بيمارين کان بچاءَ جي شعور اُجاڳر ڪرڻ آھي. 1948ع ۾ اھوئي ڏينھن ھيو جنھن ڏينھن عالمي ادارو صيحت جو قيام عمل ۾ آيو ھيو. ھر سال صيحت جي ڪنھن خاص موضوع جي تحت سڄي دنیا جا مُلڪ ھِن ڏينھن کي مَلھائيندا آھن.
پاڪستان جا انتظامي ايڪا
پاڪستان جي وزارتِ اطلاعات ۽ نشريات جي ويب سائٽ جي معلومات (120 مثلاً ضلعا) ۽ پاڪستان جي وفاقي ادارو براءِ شماريات جي ويب سائٽ تي 14 نومبر 2009ع تي ملندڙ معلومات (مثلاً ضلعن جي تعداد 113) ۾ فرق ھو ۽ ٻئي ۾ ضلعن جي تعداد اصل کان گھٽ ٻڌايل ھئي ڇو تہ نون ضلعن جي تشڪيل ٿي ھئي. اھڙي طرح وزارتِ اطلاعات جي ويب سائٽ تي گلگت ۽ بلتستان جو ذڪر نه ھيو جڏھن تہ گلگت ۽ بلتستان ۾ چونڊون بہ ٿي چڪيون آھن ۽ ان جي آرڊيننس جاري ٿي ھاڻي ڪيترائي مھينا ٿي چڪا آھن.
حميد سنڌي
عبدالحميد ميمڻ عرف حميد سنڌيسنڌي ٻوليءَ جي نامياري اديب، ڪهاڻيڪار حميد سنڌيءَ جو پورو نالو عبدالحميد ولد محمد اسماعيل ميمڻ آهي. هن 12 آڪٽوبر 1939ع تي نوشهري فيروز ۾ جنم ورتو.
الرا
هيءَ ڪنگري تعلقي ۾ هڪ ديهه آهي، جنهن ۾ ”الرا“ نالي ڳوٺ آهي جنهن ۾ پرائمري ۽ مڊل اسڪول موجود آهن.
هٽڙي
ھٽڙي, (Hatri) سنڌ جي مشهور ۽ قديمي ڳوٺن مان هڪ آهي. ھٽڙي جي ئي ويجھو حيدرآباد شهر سنڌ ۾آهي.ھٽڙي گلاب جي گلن جي مرڪز طور پڻ مقبول آهي. زمرو:سنڌ جون يونين ڪائونسلون زمرو:ضلعو حيدرآباد، سنڌ
نوشهرو فيروز تعلقو
زمرو:سنڌ جا تعلقا
قصي
عزت جو سبب
قصي نه نبي هيو نه امام پر اوهان جي عزت جو سبب نور محمد هجڻ جي ڪري اوهان کي آسمان ۽ زمين ۾ عزت ء فضيلت ملي.
ريشمي رومال تحريڪ
خطن جي لکت جو طريقو
رپورٽ ٺاهڻ واري جنود ربانيا ۽ حڪومت موقتا جي انهن اسڪيمن تي جيڪي مولانا سنڌي تحريڪ آزاديءَ جي مستقبل جي باري ۾ بيان ڪيون هيون. هنن لفظن ۾ تبصرو ڪيو آهي: ”هاڻي هو (مولانا عبيدالله سنڌي) جيڪي اسڪيمون بيان ڪري ٿو، انهن جو هڪ حصو عمل جي لائق به آهي ۽ هڪ حصو خيالي ۽ تصوري آهي.
جنود ربانيه (خدائي لشڪر)
جنود ربانيه ۾ فيلڊ مارشل جي عهديدارن ۾ مڪي جي ”شريف“ کي به شامل ڪيو ويو هو. ان وقت تائين ترڪي خلافت کان عربن جي بغاوت جي خبر هندستان نه پهتي هئي. ظاهر آهي ته جيڪا تحريڪ ترڪي خلافت جي تعاون سان هلائي پئي وڃي، ان ۾ ترڪي جي باغي ۽ انگريزن جي مخلص ۽ عقيدتمند شخص کي ايترو وڏو اعزاز نه پيو ڏئي سگهجي. جيئن ته هي هڪ عجيب ڳالهه هئي، ان ڪري رپورٽ مرتب ڪرڻ واري هنن لفظن ۾ ان تي تبصرو ڪيو آهي ۽ ان مقرريءَ جو جواز به پاڻ ئي پيش ڪري ڇڏيو آهي. لکي ٿو: ”هيءَ ڳالهه وڏي دلچسپ آهي ته ان (مولانا سنڌي) مڪي جي شريف (گورنر) کي به فيلڊ مارشل جي حيثيت سان شامل ڪيو آهي. عبيدالله جي خط جي تاريخ 8 رمضان ۽ آچر جو ڏينهن آهي، جيڪو 9 جولاءِ جي مطابق آهي. مڪي جي شريف (گورنر) جي بغاوت جي خبر هندستان ۾ 23 جون تي پهتي هئي ۽ 9 جولاءِ کان پوءِ تائين ڪابل ۾ اها خبر ڪنهن کي به نه پئجي سگهي هئي.“ ٻين عهديدارن جي باري ۾ اهو ئي رپورٽ ٺاهڻ وارو لکي ٿو: ”ليفٽيننٽ جنرل ۽ ان کان گهٽ درجي جا عهدا ڪيترن ئي ماڻهن کي ڏنا ويا آهن، جيڪي لڳ ڀڳ سڀ جا سڀ اتحاد اسلامي يا وهابي تحريڪ جي سلسلي ۾ اسان جي نوٽيس ۾ اچي چڪا آهن.“
مير خدابخش ٽالپر
سماجي خدمتون: اسيمبلي ميمبر ٿيڻ شرط ميرصاحب پوري حلقي جي شھرن توڙي ٻھراڙيءَ وارن علائقن جي ترقي لاءِ ھڏٽوڙ ڪوششون ورتيون. ميمبر ٿيڻ کانپوءِ ميرصاحب اسيمبليءَ ۾ھر وقت خطي جي غريب ۽ مسڪين عوام جي ترقيءَ لاءِ آواز اٿاريندو رهندو هو ۽ حڪومت کي بار بار ھن علائقي جي مسئلن کان آگاھ ڪندو رھندو ھو ۽ اھي مسئلا حل ڪرائيندو رھندو ھو. شھر ٽنڊو جان محمد ۾ جتي اڳ ۾ ڪوبه حڪومت جو نمائندو نه ايندو هو اتي هاڻ ڪامورن، وزيرن ۽ اعلى شخصيتن جا دؤرا ٿيڻ لڳا، ميرحاجي خدابخش خان ٽالپر انھي وقت ۾ شھر سان گڏ ٻھراڙيءَ وارن علائقن جي به تمام گھڻي خدمت ڪئي ۽ انھن جي سماجي ۽ معاشي حالتن کي بھتر بڻايو، ٻھراڙيءَ ۾ اڳ ۾ پيئڻ جي پاڻي جو ڪوبه مناسب بندوبست نه ھوندو ھو، ميرصاحب ڳوٺن ۾ ڪيترائي پاڻيءَ جا تلاءُ ٺھرايا ۽ ڪيترن ئي ڳوٺن ۾ اسڪول به قائم ڪرايائين ۽ اسڪولن جون عمارتون به ٺھرايائين. ساڳئي وقت ٻھراڙيءَ جي علائقن ڏانھن به روڊ ۽ رستا ٺھرايا ۽ پُراڻ تي 1958ع ۾ پل به ٺھرائي، جنھنڪري زرعي جنسن جي مارڪيٽ تائين رسائي ۾ آساني پيدا ٿي پيئي. انھي سان گڏ ھن شھر جي به تمام گھڻي خدمت ڪئي. 1960ع ۾ جانورن جي اسپتال قائم ڪرائي، 1962ع ۾ حيدرآباد جي بجلي گھر مان حيدرآباد، ٿرپارڪر ۽ بدين ضلعن جي وڏن شھرن کي بجلي ڏني ويئي، ميرصاحب جي ڪوششن سان شھر ٽنڊو جان محمد کي به بجلي پھچائي ويئي.
سيڪينڊري تعليم: مير حاجي قادر بخش ٽالپر جنهن کي غريبن جي تعليم جو تمام گھڻو اونو هوندو هو تنهن 1934ع ۾ جناب عطا حسين موسوي صاحب، ائڊمنسٽريٽر آفيسر ڊسٽرڪٽ لوڪل بورڊ ٿرپارڪر جي تعاون سان شهر ۾ انگريزي تعليم جو بنياد رکيو. پهريائين سنڌي سان گڏ انگريزي جا ٽي درجا قائم ٿيا. ڪجھ عرصي کان پوءِ الڳ انگريزي اسڪول قائم ٿيو. مير حاجي قادر بخش هر وقت تعليم جي ترقيءَ لاءِ ڪوششان رهيو، پاڻ شهر ۾ هاءِ اسڪول قائم ڪرائڻ جا خواهشمند هئا ليڪن زندگي وفا نه ڪئي ۽ پاڻ 1937ع ۾ رحلت فرمائي ويا. سندس ڀاءُ مير حاجي احمد خان ٽالپر ۽ سندس خاندان هن جي مشن کي پايهءِ تڪميل تائين پهچايو. مير احمد خان ٽالپر صاحب 1944ع ۾ ان وقت جي ڊائريڪٽر پبلڪ انسٽرڪشن جناب ڊاڪٽر عمر بن محمد دائود پوٽو ۽ چيئرمين ڊسٽرڪٽ لوڪل بورڊ جناب سيد غلام حيدر شاهه صاحب جي تعاون سان شهر ۾ هاءِ اسڪول قائم ڪرايو. سندس جي ڪوشش هئي ته هاءِ اسڪول کي گورنمينٽ جي حوالي ڪيو وڃي، انهي ڪري پاڻ 25 هزار رپيا روڪ ۽ سورنهن ايڪڙ زمين اسڪول جي نالي ڪئي ۽ ائين 1950ع ۾ هن هاءِ اسڪول جو انتظام حڪومت پنهنجي تحويل ۾ ورتو.مير حاجي قادر بخش ٽالپر جي ڪيل بيباڪ خدمتن عيوض هن اسڪول تي سندس نالو مير حاجي قادر بخش هاءِ اسڪول ٽنڊو جان محمدMIR HAJI KADER BUX (MHK) GOVERNMENT HIGH SCHOOL TANDO JAN MUHAMMAD رکيو ويو. جنهن جو پهريون هيڊ ماستر محترم جناب غلام صديق بلوچ کي مقرر ڪيو ويو جيڪو 30 ڊسمبر 1950ع کان 13 جون 1952ع تائين رهيو.
وڃي ڀُونءِ پيٺي، ساريندي کي سڄڻين.
عمرڪوٽ
تفصيل
امرڪوٽ يا عمرڪوٽ هيءَ وسندي/شهر 25◦22′ اتر ويڪرائي ڦاڪ 69◦47′ -اوڀر- ڊگھائي ڦاڪ ٿر ۾ آهي. ميرپورخاص (Mirpurkhaas) کان ٤٦ ميل اوڀر ۾ ٺيڪ ان جاءِ تي آهي جتان واريءَ جون ڀٽون شروع ٿين ٿيون. ھي شھر پنھنجي قلعي سبب مشھور آھي؛ جيڪو پرمار سوڍي اڏايو هو. ھن تي پوءِ سومرن قبضو ڪيو. وري ١٢٢٦ع ۾ سوڍن جي ھٿ ۾ رھيو. راجپوتن، ھمايون کي ھتي پناهه ڏني ۽ اڪبر بادشاهه جو جنم ٿيو. ڪلھوڙن جي دور ۾ عمرڪوٽ ميان نورمحمد جي قبضي ھيٺ ھو، جنھن کي ڪلھوڙن جوڌپور جي راجا کي وڪيو. ١٨١٣ع ۾ ميرن ھي شھر واپس ورتو. سنڌ تي انگريزن جي حڪومت دوران، ھن کي ضلعي ھيڊ ڪوارٽر جو درجو مليو. قلعو سرڪاري سنڀال ھيٺ آھي.
امرڪوٽ جي تاريخ بابت روايتون
امرڪوٽ جي تاريخ ۽ روايتن کي مد نظر رکي اهو چئي سگهجي ٿو ته هي شهر قبل مسيح ۾ به آباد هو، خاص ڪري ٻڌ ڌرم واري دور ۾ هي شهر اوج تي هو، جوڳرائي جو تلاءُ (Joggiraaee jo talaau) ان دور جي مشهور يادگار آهي، چون ٿا ته هن شهر جي ڀر ۾ لامٻي تلاءُ (Laambbay talaau) جي سر تي ۽ جوڳرائي جي ڪپر تي مهاتما ٻڌ جي پوئلڳن اچي چلا ڪڍيا، جنهن ڪري اتي هڪ شاهي قلعو مهاراجه وڪرما جيت ٺهرايو. هي شهر مهاراجه وڪرما -آباد- ڪيو، پر هتي انسان ذات جي وسنديءَ جا آثار ان کان به قديم آهن. ان قديم دور جي آثارن ۾ هڪ ”جوڳرائي“ جو -تلاءُ- ۽ ٻيو ’شو‘ جو آستان آهي. انهيءَ ’شو‘ جي مندر وٽ برهمڻ-، آباد هئا، گڏوگڏ ڀڪشوئن جو به زور هو. شوِ جو مندر ڀٽن واري زمين تي آهي ۽ انهن واري جي دڙن مان ٻڌ ڌرم جي دور جا مڻڪا اڄ به عام جام ملن ٿا. تحقيق کان پوءِ اهو معلوم ٿيو ته امرڪوٽ جو شهر قديم آهي ۽ لڳ ڀڳ امر ڪوٽ جو قلعو به ايترو ئي پراڻو آهي، ڇهين صدي جي آخري ڏهاڪي ۾ هن شهر تي پرمار راجائن جي حڪومت هئي، انهن راجائن جي حڪومت کي يارهين صدي عيسوي ۾ حاڪم حمير سومري ختم ڪيو. هن قديم شهر کي اهو اعزاز حاصل آهي ته هن شهر ۾ بادشاهه جلال الدين محمد اڪبر جي ولادت ٿي“. امرڪوٽ جي پراچين اتهاس جي پوري خبر ڪانهي، پر ڪن اتهاسن ۾ ٿورو احوال آهي، جنهن مان خبر پوي ٿي ته ڇهين صدي عيسوي ڌاري اُتي پر مارن جي حڪومت هئي. لدروي ۽ پونگل جي يدوونسي راجا منڏم راءِ امرڪوٽ جي پر مار راجا سوڍ جي ڪنيا سان وهانءُ ڪيو. منڏم راءِ کي انهيءَ راڻيءَ مان ٽي پٽ ڪيهر، مولراج ۽ گوگلي نالي ٿي ا. سن 997ع- 1054 سنبت ۾ مارواڙ جي راجا ڌرڻي براهه پرمار مارواڙ جي نون قلعن جي ورهاست پنهنجن نون  ڀائرن ۾ ڪئي. ان وقت امرڪوٽ جو گراج پرمار کي حصي ۾ مليو. جيسلمر جي اتهاس ۾ آيل حقيقتن مان معلوم ٿئي ٿو ته يارهين صديءَ جي شروعات ۾ به امرڪوٽ تي پرمارن جي حڪومت هئي. ان وقت ڏکڻ ٿر يعني هاڻوڪي مٺي، ڏيپلي ۽ ڇاڇري شهر کان اولهه طرف سڄي ملڪ تي سومرن جو راڄ هو، جنهن کي ”ديرڪ“ پرڳڻو چوندا هئا، جن پوءِ پرمارن کان امرڪوٽ به هٿ ڪيو. ڇاڇري کان اوڀر کائڙ تي راٺوڙن جو راڄ هو ۽ پارڪر تي پرمارن جو راڄ هو. سومرن امرڪوٽ وٺي پنهنجي گاديءَ جو هنڌ ڪيو ته آهستي آهستي ڏکڻ ٿر ۾ سندن زور گهٽجي ويو ۽ اتي ڪجهه وقت بعد ”مڪواڻا“ راجپوتن زور ورتو ۽ ملڪ تي قبضو ڪري ڪيرٽي ۾ گاديءَ جو هنڌ ڪري ويٺا، جن مان ڪيسر مڪواڻو مشهور راجا ٿي گذريو آهي.”ڪيرٽي“ ھن وقت مٺي تعلقي ۾ مٺي شهر کان 16 ميل ڏکڻ طرف ننڍو ڳوٺ آهي. .
عمرڪوٽ جي جنگي تاريخ ۾ حُرن جو ڪردار
سال 1965ع جي شروع ۾، ڀارت جي جنگي تيارين کي ڏسندي، فوجي اختيارين پاران پنجاب جي چولستان کان ڪڇ جي رڻ تائين سرحدي دفاع کي ناقابل ِ تسخير بڻائڻ لاءِ اتي فوج سان گڏ وڏي انگ ۾ مقامي حُرن کي مقرر ڪري، سنڌ جي ان سرحدي پٽيءَ کي 2 سيڪٽرن ۾ ورهايو ويو هو، چولستان ۽ اڇڙي ٿر تي ٻڌل “اتر سيڪٽر“ لاءِ پير پاڳاري جي ننڍي ڀاءُ پير نادر علي شاھ کي جڏھن ته ٿر ۽ ڪڇ جي رڻ واري “ڏکڻ سيڪٽر“ لاءِ فقير امين مڱريو کي سيڪٽر ڪمانڊر ۽ پير پاڳاري کي حُرن جو چيف ڪمانڊر مقرر ڪيو ويو، هنن ٽنهي ڪمانڊرن کي ڏورانهن محاذن تي مقرر حُرن سان رابطي لاءِ هيليڪاپٽر پڻ ڏنا ويا. جنگ دوران پير پاڳارو پاڻ عمرڪوٽ قلعي اندر قائم ڪيل هيڊ ڪوارٽر ۾ موجود هو ۽ اتان مختلف جنگي محاذن جا دورا ڪري حُرن جا حوصلا وڌائيندو رهيو.
جنگ ڇڙڻ کانپوءِ ڀارتي فوج پنجاب وٽان سرحد پار ڪري پاڪستاني علائقي تي قبضو ڪري ورتو، سنڌ جي سرحد تي دفاعي مورچن ۾ موجود حرن کي حڪم مليو ته ردعمل طور هو به پيش قدمي ڪري ڀارت جو علائقو فتح ڪندا، حُر، جنگي جهازن ۽ تربيت ورتل فوج جي مدد سان اڳتي وڌي، ڀارتي فوج جي سخت مزاحمتن کي منهن ڏيندا راجستان ۾ مغل دور جي 2 تاريخي قلعن، ڪشن ڳڙھ ۽ گهوٽاڙو سميت اهم فوجي ڇانوڻيون، ڪيتريون ئي سرحدي چوڪيون ۽ ريلوي اسٽيشنون فتح ڪرڻ ۾ سوڀارا ٿيا، ڀارت پاران حرن جي اڳڀرائي روڪڻ لاءِ هٿيارن ۽ بارود سميت تازا فوجي دستا کڻي ايندڙ هڪ ريل گاڏي کي کوکرو پار - موڻاٻائو (Khhokhhuro paar - Monnaabaao) ريلوي لائين تي، پنهنجي منزل تي پهچڻ کان اڳ پٽڙي تان ڪيرائي، باھ ڏئي ساڙي تباھ ڪيو ويو، 2 هفتن جي هن جنگ ۾ حُرن راجستان جو اٽڪل 1800 چورس ڪلوميٽر علائقو فتح ڪري ورتو هو، هن جنگ ۾ ڪيترائي حُر نوجوان شھيد ۽ زخمي ٿيا. سرڪار پاران پير پاڳاري، خليفي فقير امين مڱريو، وحيد ڪٽپر ۽ ٻين حُرن کي بهترين جنگي ڪارڪردگي ڏيکارڻ تي “ستاره جرئت“ “تمغہ جرئت“ ۽ ٻين فوجي اعزازن ۽ سَنَدن سان نوازيو ويو هو.
قونصليٽ جنرل آف يونائيٽڊ اسٽيٽس آف آمريڪا، ڪراچي
قونصليٽ جنرل آف يونائيٽڊ اسٽيٽس آف آمريڪا، ڪراچي، پاڪستان جي سنڌ صوبي ۾ واقع آهي، جيڪو ڪراچي، سنڌ، پاڪستان ۽ ان جي آس پاس علائقن بابت گڏيل آمريڪي رياستن جي دلچسپي ظاهر.
بال
''ڪرڪيٽ جو بال اندران ڪاڪ (ٻوچ) جي ذرن جو گولڙو هوندو آهي، جنهن مٿان سُتلي ويڙهيل ۽ صفا مٿان چمڙي جو تهه چڙهيل هوندو آهي. اهڙيءَ طرح پنگ پانگ، ٽيبل ٽينس، والي بال ۽ فٽ بال جا بال جدا جدا مواد جا ۽ جدا جدا ماپ جا ٿيندا آهن. سنڌ ۾ اڳ راند روند ۾ کيڏڻ وارو بال جدا جدا قسمن جو هوندو هو، جيڪو اڳڙين ٽڳڙين کي ويڙهي مٿان آنڪ جي ڀرت واري ڄاريءَ سان بند ڪري ڇڏبو هو. انهيءَ قسم جي بال کي ”ڏڙهو“ يا ”کينهُون“ چوندا هئا.''
لنڊن
thumb|لنڊن لنڊن انگلينڊ ۽ برطانيا جو سڀ کان وڏو آبادي وارو شهر آهي. زمرو:برطانيا ۾ يونيورسٽي شهر زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون زمرو:برطانيہ جا شھر
عارف يونس
بين الاقوامي مذمت
انساني حقن جي حمايتين ۽ غير سرڪاري تنظيمن جي خلاف آذربائيجان حڪومت جي جارحانو مڪروهه رويي جي ڪري هيومن رائيٽس واچ پاران استخراجي صنعتن ٽرانسپيرنسي انيشي ايٽو Extractive Industries Transparency Initiative (EITI) مان آذربائيجان جي رڪنيت جي معطلي جو مطالبو ڪيو آهي.
اورڪزئي ضلعو
اورڪزئي ايجنسي جو گھڻو علائقو پھاڙي آھي، جتي گھاٽا جھنگ آھن، جبلن ۾ اڪثر جڳھن تي ڪوئلي جا ذخيرا ملن ٿا۔ ان کان علاوه ٻيون معدني شيون به موجود ۔
جمشيد واڊيا
موت ء ورسي
'''جمشيد واڊيا85 سالن جي عمر ۾ ڏينهن 4 جنوري 1986 تي وڇوڙو ڪيو.اوهان جي 4 جنوري 2016 تي 32 ورسي منائي وئي آهي. '''
ڀڳوت گيتا
گيتا بابت مشھور شخصيتن جا خيال
- مھاتما موھنداس ڪرمچند گانڌي
حميده کهڙو
سياسي سفر
هن شروع ۾ سنڌ جي حقن ۽ خود مختياريءَ واري موقف سان سياست جو آغاز ڪندي سائين جي. ايم. سيد جي رهنمائيءَ ۾ ڀرپور سرگرميون شروع ڪيون، پر ڪجهه عرصي بعد قومپرست سياست کان پاسيري ٿي وئي. ڊاڪٽر حميده انهن ڪجهه ماڻهن ۾ شامل هئي، جن 1971ع ۾ ڀٽو حڪومت ۽ انهن حالتن تي تنقيد ۽ شيخ مجيب رحمان جي هلچل جي حمايت ڪئي. هن 1973ع واري آئين تي به تنقيد ڪندي، ان کي صوبن جو مخالف قرار ڏنو. 1988ع ۾ ڊاڪٽر حميده کهڙو، سنڌ نيشنل الائنس جي چيئرپرسن منتخب ٿي ۽ انهي ئي پارٽيءَ جي ٽڪيٽ تي 1988ع وارين چونڊن ۾ بيگم نصرت ڀٽو جي مقابلي ۾ چونڊن ۾ حصو ورتائين پر ڪامياب نه ٿي سگهي. 1990ع ۾ جڏهن ڄام صادق جي قيادت ۾ نگران حڪومت جُڙي ته ڊاڪٽر حميده کهڙو کي ڪجهه مهينن لاءِ تعليم کاتي جو قلمدان ڏنو ويو. 1993ع ۾ هن پاڪستان مسلم ليگ (ن) ۾ شموليت اختيار ڪئي. هوءَ پارٽيءَ جي سينٽرل ايگزيڪيوٽوِ ڪائونسل جي ميمبر ۽ پاليسي پلاننگ ڪميٽيءَ جي چيئرپرسن به رهي.
عهدا
ڊاڪٽر حميده کهڙو ڪيترن ئي ادارن ۽ تنظيمن جي ميمبر/ سئنڊِيڪيٽ ميمبر ۽ عهديدار رهي آهي، آڊيو جنهن ۾ يونيورسٽيون، تحقيقي ۽ ادبي ادارا به شامل آهن. 1999ع کان ’ٽرسٽ فار والنٽيئر آرگنائيزيشن‘ (T.V.O) جي ميمبر ۽ پوءِ وائيس چيئرپرسن به رهي. هن ڪيترن ئي ملڪن جا دورا ڪيا آهن.
حيدار عليئيف انٽرنيشنل ايئرپورٽ
حيدر عليئيف بين الاقوامی هوائي اڏو حيدار عليئيف انٽرنيشنل ايئرپورٽ (Heydar Aliyev International) (Azerbaijani: Heydər Əliyev Beynəlxalq hava limanı) باڪو ۾ حيدار عليئيف بين الاقوامي هوائي اڏو انهن ڇھن بين الاقوامی هوائي اڏن منجهان هڪ آهي جيڪي آذربائيجان ۾ خدمتون ڏئي رهيا آهن. پهرئين هي باڪو جي هڪ پسگردائي علائقي جي نالي سان بينا انٽرنيشنل ايئرپورٽ سڏبو هيو. 10 مارچ 2004 تي، آذربائيجان جي ٽئين ۽ اڳوڻي صدر، حيدر عليئيف جي نالي پُٺيان هن هوائي اڏو (ايئرپورٽ) جو نالو رکيو ويو هيو. هوائي اڏو باڪو جي اُتر اَوڀر ۾ 20 ڪلوميٽر پَري موجود آهي، جيڪو شهر سان هڪ جديد شاهراهہ (هاءِ وي) جي ذريعي ڳنڍيل آهي، جنهن کي سن 2008 ۾ عمل ۾ آندو ويو. هوائي اڏو آذربائيجان ايئرلائنز ۽ بوٽا ايئرويز جي اندرون ملڪ قومي بارکڻي ويند اڏو جو ڪم ايندو هيو. هوائي اڏي ۾ روانگي (ڊپارچر) ۽ پهچندڙ (ارائيول) ٻنهين حصن ۾ دڪان، ريستورانٽ ۽ ڪيفي سميت ڊيوٽي فري اسٽورن ڪُشادي رينج موجود آهي. انکانسواءِ، ٽرمينل 1 ۾ پنج لائونجز سان گڏوگڏ هڪ سپا (Spa) پڻ آهي. باڪو حيدار عليئيف بين الاقوامي هوائي اڏو عالمي گُهرجُن ۽ سهلوليتن موجب آهي. ان جو جاگرافيائي لوڪيشن اوڀَر ۽ اوله ۽ اُتر ۽ ڏکڻ جي وچ۾ اُڏامن جي سهوليت ڏئي ٿو.
ٽرمينلز
ٽرمينل 1 ۾ 30 شنڊلر اسڪيليٽرز (بجلي سان هلندڙ متحرڪ ڏاڪڻ) ۽ 21 لفون نصب ٿيل آهن. ٽرمينل 1 بلڊنگ مينجمنٽ سسٽم (بي ايم ايس) جي بنياد تي تيار ڪيل آهي جيڪو طريقيڪار (پراسيسز) ۽ قانوني ڪارروائين کي پاڻمُرادو طريقي سان تيار ڪرڻ جي لاءِ ڊزائن ڪيو ويو آهي جيڪو جديد عمارتن ۾ نافذ آهي ۽ نام-نهاد ذهين عمارتن (انٽيليجنٽ بلڊنگس) جي ٽيڪنيڪل بنياد آهي، اهڙي ريت، ٽرمينل 1 وسيلن جي مدد جي الڳ نظام، جهڙوڪ بجلي، لائٽنگ، وينٽيليشن، هيٽنگ، ايئر ڪنڊيشنگ، پاڻيءَ جي فراهمي ۽ نيڪاسي(سيوريج) سميت موجود آهي.
آرڪيٽيڪٽ ڊينيسوف وڪٽر واسيليويچ ٽرمينل 2 جي ان منصوبي جو سرجڻهار (تخليقڪار) آهي، جيڪو ان وقت گهريلو (ڊوميسٽڪ) اُڏامن (ڏکڻ داخلي رستو) ۽ گهٽ لاڳت واري ايئرلائنز (اُتريون داخلي رستو) جي بين الاقوامي اُڏامن جو ڪم ڏيندو هو. ان پروجيڪٽ کي مقابلي ۾ پهريون انعام 1981 ۾ ڏنو ويو هو. ان رِٿا (پروجيڪٽ) کي 1989 ۾ لاڳو ڪيو ويو هيو.
1307ع
ڊسمبر
زمرو:1307ء زمرو:چوڏھين صدي زمرو:سال
جارج پنجون (برطانيا)
شروعاتي تعليم ۽ ملازمت
تخت جي وارثي م پنھنجي ڏاڏي وڪٽوريا کان پوء ھي ٽئين نمبر تي ھيو تنھن ڪري ھن جي بادشاھ ٿيڻ جي اميد ڪانہ ھئي. پھرين نمبر تي سندس پيءُ ۽ ٻئين نمبر تي سندس وڏو ڀاء تخت جو وارث ھيو. ٻنھي ڀائرن جي تعليم ۽ تربيت گڏ ٿي ھئي. ٻئي ڀائر برطانيا جي رائل نيوي ۾ شامل ٿيا ۽ 1879 ۾ ٽي سال ڪيريبئن، ورجينيا،  ڏکڻ آمريڪا، آسٽريليا، مصر ۽ اوڀر ايشيا جو سفر ڪيو 1881 ۾ جارج جپان پڻ ويو جتي شھنشاھ ميجي ۽ راڻي ھاروڪو سان ملاقات ڪيائين.