cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
بارباڊوس
بارباڊوس يا باربئڊوس يا    ھڪ ملڪ جو نالو آهي جيڪو ڪيريبئن سمنڊ ۾ ويسٽ انڊيز جو ھڪ ٻيٽ آھي ۽  34 ڪلوميٽر ڊگھو 23 ڪلوميٽر ويڪرو آھي ۽ جنھن جي پکيڙ 432 چورس ڪلوميٽر آهي ملڪ جي گاديءَ جو هنڌ ۽ وڏي ۾ وڏو شهر برج ٽائون آھي. thumb|ماڻھو برج ٽائون ۾ خريداري ڪندي
شاھو جمالي
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ ڀٽا ۽ ديھ جمالي، اوڀر ۾ ديھ ميڻا، ڏکڻ ۾ ديھ قطريا ۽ اولھ ۾ ديھ جاڙي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي
بارباڊوس
سياسي يا حڪومتي انتظام
ملڪ جو سياسي نظام آئيني بادشاهت ھيٺ پارلياماني جمهوريت آھي ۽ ھي ملڪ دولت مشترڪہ واري دائري ۾ اچي ٿو. گاديءَ جو هنڌ برج ٽائون اٿس جنھن جي جاگرافيائي بيهڪ 13 06 N, 59 37 W آهي. ملڪ ۾ ڪل يارھن ضلعا ۽ ھڪ شھر آھي. ضلعي کي ھن ملڪ ۾ پيرش چوندا آهن جنھن جو مطلب اھڙو مڪاني حڪومت وارو علائقو جتي گھٽ ۾ گھٽ ھڪ گرجا ۽ پادري ھجي. بارباڊوس جي واحد شھر جو نالو برج ٽائون آھي ۽ يارھن ضلعن جا نالا آھن: ڪرسچن چرچ، سينٽ اينڊريو، سينٽ جارج، سينٽ جيمز، سينٽ جان، سينٽ جوزف ، سينٽ لوسي، سينٽ ميخائيل، سينٽ پيٽر، سينٽ فلپ، ۽ سينٽ ٿامس. ھي ملڪ 30 نومبر 1966 ۾ آزاد ٿيو. ھتي جو عدالتي نظام انگلش ڪامن لا سسٽم تي مشتمل آهي ۽ بين الاقوامي قانون مطابق بين الاقوامي عدالت جي اختيار کي تسليم ڪندڙ ملڪ آھي.رياست جو سربراھ برطانيا جي شاھي خاندان مان آھي جيڪا ھن وقت راڻي ايلزبيٿ ٻين آهي جنھن جي نمائندگي گورنر جنرل ڪندو آھي. حڪومت جو سربراھ وزيراعظم آھي 25 مئي 2018 تي سئنڊرا ميسن ھتان جي چونڏيل وزيراعظم طور ڪم شروع ڪيو. ھن ملڪ جي پارليامينٽ ٻہ ايواني آھي ھڪ ايوان سينيٽ آھي جنھن جون 21 سيٽون آھن. ٻئي ايوان جو نالو ھائوس آف اسيمبلي آھي جنھن جون 30 سيٽون آھن.
حوالا
زمرو:باربڊوس جا ٻيٽ زمرو:دولت مشترڪه جون رڪن قومون
ڄيٺمل پرسرام گلراجاڻي
نئين سنڌي لئبرري
1923ع ۾ حيدرآباد ۾ ’رابيند ناٿ ڊراميٽڪ ڪلب‘ قائم ڪئي ويئي. جنهن جو پايو وجهندڙن ۾ ڄيٺمل به هو. هن ڪن ناٽڪن ۾ پاڻ به رول ادا ڪيو. 1929ع ۾ هن ڪراچي مان ”سنڌ هيرلڊ“ نالي هفتيوار اخبار شروع ڪئي. انهيءَ سان گڏ گوپالداس ليکراج جي جاري ڪيل ”پرڪاش“ سنڌي اخبار جي پڻ ايڊيٽري ڪرڻ لڳو. 1931ع ۾ ”سنڌ هيرلڊ“ جو سنڌي روزاني اخبار جي روپ ۾ به ايڊيشن ڪڍڻ لڳو. اها اخبار 1932ع ۾ سرڪار پاران پريس ضبط ڪري نيلام ڪرڻ سبب بند ٿي ويئي.
سنڌي ۾ اڻ ڇپيل ڪتاب
1) شيڪسپيئر جي سانيٽ جو ترجمو (2) سنڌي ادب جي مختصر تاريخ (3) سونجهي جا چٽڪا (اخباري ڪالم).
فريدہ مومند
ذاتي زندگي
مومند شادي حبيب ريد سان ڪئي آهي ۽ انهن کي پنج ٻار آهن.
ذھني صحت جو عالمي ڏھاڙو
حوالا
زمرو:ذهني تندرستي
ھيرڻ
ھيرڻ جا قسم
هيرڻ جا ٻه قسم ٿين پهرئين قسم جا پن وڏا، سائي رنگ جا، ڏانڊي جو رنگ ڳاڙهو، گل ڳاڙها ۽ ٻجن جو جهڳٽو وڏو، جن ۾ داڻا به ڳاڙهيرا ٿين. اهو قسم ماڻهو گهرن ۾ پوکيندا آهن. ٻئي قسم جا پن، ڏانڊي ۽ گل اڇاڻ تي مائل، ٻجن جو جهڳٽو ننڍو ٿئي، هي قسم جا پن، ڏانڊي ۽ گل اڇاڻ تي مائل، ٻجن جو جهڳٽو ننڍو ٿئي، هي قسم ٻنين ۾ پوکيو ويندو آهي. هن جو هڪڙو قسم آهي، جنهن کي چيني هيرڻ چون ٿا، جو ڳاڙها ۽ پيلا گل ڪندو آهي. انگريزيءَ ۾ ڪورل پلانٽ يا فزڪ نٽ چوندا اٿس. هن جو ٻج ٻيرن جي داڻن جهڙو ٿيندو آهي. ٻيو به هڪڙو قسم اٿس، جنهن کي مغلي هيرڻ چوندا آهن. هن جو انگريزي ڪتابي نالو جاٽر وفا آهي. هيرڻ يوفاربيا جي جماعت ۾ داخل آهي.
ٽام هالينڊ
ٽام هالينڊ (Tom Holland) هڪ برطانوي اداڪار آهي. سندس اعزازن ۾ هڪ برٽش اڪيڊمي فلم اوارڊ ۽ ٽي ساترن اوارڊ شامل آهن.
سيال (شھدادڪوٽ)
ديھ سيال سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا سيال  ۾ واقع آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 754 ھئي جيڪا 128 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
بنڊونگ ڪانفرنس
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:عالمي لاڳاپا
وسرڳي اکر
نرم وسرگ اکر
مٿين مثالن تي ويچار ڪرڻ سان سمجهي سگهجي ٿو، ته اها عادت ڪجهه قدر اسان ۾ به آهي. مثلاً: سنسڪرت لفظ ڪٽنڀ بدران چئون ڪٽنب، ولڀداس بدران ولبداس ۽ مڌ بدران مد يعني شراب.
هتي ’اوهين‘ بدران ’ائين‘ ڪم آيل آهي.
حوالا
زمرو:سنڌي ٻولي زمرو:سنڌ زمرو:تاريخ زمرو:ٻوليون زمرو:لسانيات
ڪيري ميناتي
اجي نگر (  ؛ ڄمڻ 12 جون 1999)، جيڪو ڪيري ميناتي جي نالي سان مشهور آهي، هڪ هندستاني يوٽيوب، اسٽريمر ۽ ريپر فريد آباد، هندستان مان آهي. هو پنهنجي روسٽنگ وڊيوز، مزاحيه اسڪيٽس ۽ مختلف آن لائن موضوعن تي رد عمل جي ڪري مشهور آهي سندس چينل ڪيري ميناٽي تي. هن جو ٻيو چينل CarryisLive گیمنگ ۽ لائيو اسٽريمز لاءِ وقف آهي. 2020 کان وٺي، هو ايشيا ۾ سڀ کان وڌيڪ رڪنيت رکندڙ انفرادي يوٽيوب آهي.
ڪيريئر
اجي نگر فريد آباد ۾ واقع آهي، هندستان جي قومي راڄڌاني نئين دهلي جي ويجهو هڪ شهر. مشهور طور تي CarryMinati طور حوالو ڏنو ويو آهي، نگر بنيادي طور تي هندي-ٻولي جي روسٽنگ ۽ مزاحيه وڊيوز، ڊس گانا ، طنزيه پيروڊيز، لائيو گيمنگ کان سواءِ ٺاهڻ ۾ شامل آهي. نگر ۽ سندس ٽيم فريد آباد ۾ سندس گهر مان وڊيوز ٺاهي.
فلموگرافي
هي هڪ چونڊيل وڊيو گرافي آهي جنهن جي لسٽ ۾ هن جي چينل تي وڊيوز آهن جن کي قابل اعتماد ٽئين پارٽي ذريعن کان غير معمولي ڪوريج ملي آهي.
سکر جروار
ديھ سکر جروار سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا مرکنڊ تپي ۾ واقع آهي.
رولا غني
2014 کان
2014 ۾ صدارتي افتتاحي تقريب ۾ ، غني عوامي طور تي سندس زال جو شڪريو ادا ڪيو ، ان کي ويندي هڪ افغان نالي سان ، بي بي گل. ”مان پنھنجي ساٿي بي بي گل جو شڪر ڪرڻ چاھيان ٿو ته منھنجي ۽ افغانستان جي مدد ڪرڻ لاءِ ،“ صدر غني چيو ، جذباتي ڏسڻ ۾. ”هن هميشه افغان عورتن جي حمايت ڪئي آهي ۽ مون کي اميد آهي ته هوءَ ائين ڪندي رهندي. مؤرخ علي اي اولومي 2017 ۾ دليل ڏنو ته ، افغانستان جي راڻي ثريا جي مثال جي پيروي ڪندي ، رولا غني ملڪ ۾ عورتن جي حقن لاءِ حقيقي تبديلي آڻڻ ۾ مدد ڪري سگھي ٿي.
حوالا
زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:1948ع جون پيدائشون زمرو:افغانستان جون عورتون
بوگوٽا ڪانفرنس
بوگوٽا گڏجاڻي يا بوگوٽا ڪانفرنس (Bogota Conference) اپريل کان مئي 1948ع ۾ ڪولمبيا جي گاديءَ واري هنڌ بوگوٽا ۾ ٿي، اِن جو مقصد اتر آمريڪا ۽ ڏکڻ آمريڪا جي ملڪن جي وچ ۾ امن برقرار رکڻ، علائقي جي مسئلن جو پُرامن حل ڳولڻ ۽ ڪنھن بہ اڳرائيءَ کي گڏجي منھن ڏيڻ هو. ان کان سواءِ اقتصادي ۽ سماجي مسئلن ۾ هڪ ٻئي هٿ ونڊائڻ پڻ هن ڪانفرنس جو مقصد هو. اِن ڪانفرنس ۾ آمريڪي رياستن جي تنظيم (OAS) جو بنياد پڻ رکيو ويو.
ڊلاس
ڊالس (/ˈdæləs/) آمريڪا جي رياست ٽيڪساس جو هڪ شهر آهي ۽ ڊلاس ڪائونٽي جو سڀ کان وڏو شهر ۽ سيٽ آهي، جنهن جا حصا کولن، ڊينٽن، ڪافمين ۽ راڪ وال ڪائونٽيز تائين پکڙيل آهن. 2020 جي مردم شماري جي آبادي سان 1,304,379، [3] اهو آمريڪا ۾ نائين سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي.[10] ۽ هوسٽن ۽ سين انتونيو کان پوءِ ٽيڪساس ۾ ٽيون نمبر وڏو[11] اتر ٽيڪساس ۾ واقع، ڊيلاس جو شهر ڏکڻ آمريڪا جي سڀ کان وڏي ميٽروپوليٽن علائقي جو بنيادي مرڪز آهي ۽ آمريڪا جو سڀ کان وڏو اندرين ميٽروپوليٽن علائقو آهي جنهن ۾ سمنڊ سان ڪا به نيويگيبل لنڪ نه آهي.[a] اهو سڀ کان وڌيڪ آبادي وارو شهر آهي. ڊيلاس-فورٽ ورٿ ميٽروپليڪس ۾، ملڪ جو چوٿون وڏو ميٽروپوليٽن علائقو 7.5 ملين ماڻهن تي آهي.[12]
نظريو
نظريو: ٿيوري: Theory:
پرٿ، اسڪاٽلينڊ
شھر جو درجو
پرٿ کي ھڪ ڊگھي عرصي کان شھر سڏيو ويندو ھو. 1990ع واري ڏھاڪي ۾ برطانوي سرڪار ”شھر“ جي نئين وصف ٺاھي ۽ انھيءَ نئين وصف جي روشنيءَ ۾ برطانوي شھرن جي فھرست جاري ڪئي. انھيءَ نئين فھرست ۾ پرٿ جو نالو شامل نہ ھو، انھيءَ ڪري پرٿ کي ”سابق شھر“ جو نالو ڏنو ويو. جون 2007ع ۾ اسڪاٽلينڊ جي فرسٽ منسٽر ايليڪس سيلمونڊ (Alex Salmond) ھن شھر کي ٻيھر شھر جو درجو ڏيارڻ واري تحريڪ جي حمايت ڪئي. 14 مارچ 2012ع تي برطانيہ جي راڻي ايلزبيٿ ثاني ھن شھر کي ٻيھر شھر قرار ڏيڻ جو اعلان ڪيو. 6 جولاءِ 2012ع تي راڻيءَ ھن شھر جو دورو پڻ ڪيو.
جسوندي
جسوندي (Chinese Shoe plant)، هندستانيءَ ۾ جسونديءَ کي جُوئا به چوندا آهن. هي به عجائب جي ذات مان آهي. انگريزيءَ ۾ جائنيز شو پلانٽ (يعني چيني جتيءَ جو وڻ) چونس ٿا. هي هڪڙو پکڙندڙ ۽ گهاٽ ڪندڙ ٻوڙو آهي. چنهنبيارا ۽ ڪارائيءَ جهڙن ڪنارن وارا پن اٿس. کهنبا ڳاڙها گل اٿس، جي هميشہ پيا ٿيندا آهن. گل جي وچان هڪڙي ڊگهي ۽ سهڻي ڏانڊي نڪتل رهندي آهي. هن جا ٽي چار قسم ٿيندا آهن. ڪن جا گل هلڪا ۽ ڪن جا ڀريل ٿا ٿين ۽ رنگ ۾ به تفاوت رهين ٿو. هي ٻج ڪين ڪندو آهي. بيل پتا، عنبري ۽ لال عنبريِ. هي عجائب جي ٻين قسمن جا نالا آهن، جي دکن ۾ مشهور آهن.
سانوڻ فقير
سانوڻ، ڏينهن جو مال چاريندو هو ۽ رات جو ڪچهرين ۾ ٻين شاعرن جابيت چوندو هو، پر اڃا پنهنجا بيت نه چيا هئائين. سانوڻ فقير جي شاعريءَ جي شروعات بابت مختلف روايتون رائج آهن.جن مان ڪن موجب سانوڻ فقير ويجهن عزيزن جي وفات جي غم سببان بيت چيا ۽ ٻين موجب کيس مجاز جي مهميز آئي ۽ هن شاعري شروع ڪئي.
سانوڻ فقير سان بيتن ڏيڻ وقت ڪاني (نڙ) وڄائيندڙن ۾ موسو خاصخيلي (ڳوٺ ڪنڊڙي)، کٻڙ خاصخيلي (اکين کان وڏو)، فقير گلو اوٺاري (بدين)، سندس ساٿاري هوندا هئا.
آبڙي (قمبر)
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديھن واري برٽش انڊيا واري دؤر جي نقشي مطابق ھن ديھ ڳوٺ آبڙي، ڳوٺ عليشير ميتلو، ڳوٺ راول جي مياڻي، ٻروچن جو ڳوٺ ۽ ڳوٺ الھ بخش پنھور، شيخن جو ڳوٺ، ڳوٺ جانوري ۽ ھڪ ڦٽل ڳوٺ واقع ھيا. ھاڻي ان ديھ ۾ ڳوٺ آبڙي، ڳوٺ جنگل مغيري، ڳوٺ فيض محمد مغيري، ڳوٺ سومار مغيري، ڳوٺ ياسين مغيري، ڳوٺ ابراهيم عذابي، ڳوٺ سومار خان چانڊيو، راول مياڻي، آرائين مسو، سنھو خان مغيري، ڳوٺ غلام عباس مغيري، ڳوٺ غلام خان مغيري، عبدالله پنھور واقع آهن. شروع ۾ ھي ديھ تپو باگودڙو ۾ واقع ھئي بعد م آبڙي تپي جي قيام بعد ان نئين تپي جو حصو ٿي وئي
حاجي ماڻڪ خان ڪنگراڻي
حاجي ماڻڪ خان ڪنگراڻي انگريزي ٻولي (Haji Manik Khan Kingrani) پنهنجي قبيلي جو نيڪ مرد ٿي گذريو آهي. سنڌ جي دادو ضلعي  جي جوهي تعلقي ۾ هڪ ننڍڙي ڳوٺ ۾ اٽڪل 1894ع ۾ برطانوي هندستان ۾ پيدا ٿيو ۽ 76 سالن جي ڄمار ۾ 1969ع ڌاري وفات ڪيائين. اٽڪل 1896ع ۾ برصغير(گڏيل هندستان) ۾ پليگ جي وبا ڦهلي هئي جنهن سنڌ ۾ به پکڙجي هزارين حياتيون ڳڙڪايون هُيون. پليگ لاءِ اها روايت آهي ته جڳهه تبديل ڪرڻ يا لڏي وڃڻ سان ماڻهو بچي ويندو آهي. انهيءَ روايت جي پيش نظر حاجي ماڻڪ خان ڪنگراڻي جو والد پنهنجي بچي ويل ڪجهه رشتيدارن سميت ڳوٺ ڪنگراڻي (هاڻوڪو ڳوٺ گل محمد گنب، جوهي تعلقو) منجهان لڏي پنهنجي وڏڙن جي زمينن ۾ نئون ڳوٺ ٻَڌِي ويٺو جيڪو پوءِ حاجي ماڻڪ خان ڪنگراڻي جي نالي پُٺيان ڳوٺ حاجي ماڻڪ خان ڪنگراڻي سڏجڻ لڳو. هيءَ ڳوٺ جوهي کان اٽڪل 3 ڪلوميٽرن جي مفاصلي تي واقع آهي. کيس چار پُٽ محمد خان، محند ابراهيم، سومار خان ڪنگراڻي ۽ الهورايو هئا. ڳوٺ حاجي ماڻڪ ڪنگراڻي جوهي-ڀان سيدآباد روڊ سان سرڪاري رڪارڊ ۾ عزيز ڪنگراڻي لنڪ روڊ ذريعي ڳنڍيل آهي.
جھومڪا (وڻ)
هن جو هڪڙو پيلن گلن وارو قسم آهي، جنهن کي دکن۾ مدام سڏيندا آهن. ٻيا به ڪيترائي قسم اٿس، جي وڻ جي قد ۽ گل جي رنگن ۾ تفاوت رکن ٿا.
بٺي ۽ بھرام
بٺي ۽ بھرام، تعلقي قمبر علي خان، ضلعي قمبر-شھدادڪوٽ جا ٻه وڏا ۽ مشھور ڳوٺ يا شهر آهن. ٻئي بلڪل گڏوگڏ آهن. ائين جيئن قمبر ۽ علي خان، جيڪي اڳ ۾ ٻه الڳ الڳ شھر ھيا ۽ ھاڻي ملي ھڪ ٿي ويا آھن ۽ گڏيل نالو اٿن؛ قمبر علي خان. اھڙيءَ طرح بٺي ۽ بھرام پڻ آھن، جيڪي قمبر علي خان کان شھداد ڪوٽ ويندڙ رستي تي آهن. بھرام ۾ ريلوي اسٽيشن پڻ آهي. ٻئي هڪ ٻئي کي ايترو ويجها آهن جو، نئين ماڻھوءَ کي بلڪل خبر نه پوندي آهي ته بھرام ڪٿي پورو ٿيو ۽ بُٺي ڪٿان شروع ٿي. ڪن سادن ماڻھن لاءِ اهو ئي بٺي آهي، اهو ئي بھرام آهي. بٺي ۽ بهرام جي حوالي سان هڪ سنڌي چوڻي پڻ مشهور آهي. جنهن کي ٻن شين جي فرق جي خبر نه پئي تنھن لاءِ ايئن چيو ويندو آهي ته؛ هن لاءِ جھڙي بٺي، تھڙو بھرام.
جھومڪا (وڻ)
حوالا
زمرو:وڻ
انڊين پريميئر ليگ
انڊين پريميئر ليگ هڪ پروفيشنل مردن جي ٽوينٽي20 ڪرڪيٽ ليگ آهي، جنهن ۾ 10 ٽيمون 10 هندستاني شهرن ۾ وڙهنديون آهن. ليگ جو بنياد 2007 ۾ بورڊ آف ڪنٽرول فار ڪرڪيٽ ان انڊيا (BCCI) پاران رکيو ويو.
ڪوانٽم مڪينڪس
ايم پي 3 (mp3) پلئيرن، ٽيليويزن، ڪيمرا ۽ گاڏين ۾ استعمال ٿيندڙ سمورا انٽيگريٽيڊ سرڪٽ (Integrated Circuits) جي ڊئزائين ۾ به ڪوانٽم مڪينڪس جي مدد ورتي ويندي آهي. اُنهن سمورن شين جو بُنياد ڊائيوڊن (diodes) ۽ ٽرانزسٽرن (transistors) تي آهي جن ۾ ڪوانٽم مڪينڪس اُنهن جي ڪم ڪرڻ وارين خاصيتن جي وضاحت بيان ڪري ٿي ۽ موادي سائنسدانن  کي رهنمائي مهيا ڪري ٿي ته اُهي اُنهن کي ٺاهڻ جي لاءِ خاص موادن کي استعمال ڪن.
برونائي
جاگرافي
برونئي جي ڪل پکيڙ 5765 چورس ڪلوميٽر (2225 چورس ميل) ۽ آبادي 4 لک آهي، برونئيءَ جي گاديءَ جو هنڌ بندر سري بيگاوان آهي، هتي جي موسم گرم ۽ خوشگوار آهي ۽ گرمي پد 320 جي ويجهو رهندو آهي. هوا ۾ گهم هوندي آهي ۽ مينهن گهڻا پوندا آهن.
ڀنڀور کي باھ لڳي وئي
حوالا
زمرو:سنڌي چوڻي زمرو:سنڌي ٻولي
ديھ سوھيڪي
ديھ سوھيڪي: Deh Soheki: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ ڳوٺ سليمان خاصخيلي واقع آھن.ھن ديھ جو وڏو حصو زرعي زمينن تي مشتمل آهي.ھن ديھ جون حدون  ديھ گڻنگ، ديھ آرائين ، ديھ پليجاڻي سان ملن ٿيون.
فريده عزيزي
فريده عزيزي هڪ افغان وڪيل آهي امن ۽ عورتن جي حقن لاءِ. عزيزي صدر جارج ڊبليو بش ۽ هيلري ڪلنٽن سان صلاح ڪئي آهي ته عورتن جي ڪردار تي افغانستان جي تعمير ۾ مدد ڪن. عزيزي افغانستان ۾ امن ۽ اتحاد لاءِ ڪارپوريشن جو باني ميمبر آهي ۽ افغان عورتن جي نيٽ ورڪ جي ميمبر آهي. هوء هڪ راند جي مضمونن مان هڪ ، ست.
ڀتا خوري
ڀتا خوري! لاطيني زبان جو لفظ آهي، جنهن جو مطلب بليڪ ميلنگ، دٻاءُ، ڌوڪيبازي، ڏاڍ، ڏهڪاءُ، ڦر مار ۽ ڪنهن کي نقصان پهچائڻ آهي.
ٻوٽا
ٻوٽا :پلانٽس:Plants: ٻوٽا گھڻ گھرڙيائي يوڪيريوٽڪ ۽ ڪلوروفل رکندڙ جاندار آھن.جنھن ۾ گھرڙي جي ڀت سيليلوز جي ٺھيل ۽ زائگوٽ وري ايمبريو ۾ واڌ ويجھ وٺي ٿو. ٻوٽا ڏينھن جو روشنائيءَ جِي ترڪيب وسيلي ڪاربوھائيڊريٽس ٺاھيندا آھن.
تهران ڪانفرنس
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:گڏيل قومن جو ادارو
ويلو ناچيار
جیون
ويلو ناچيار، رامناٿپورم جي شهزادي هئي ۽ هوءَ رامند راڄ جي راجا چيلامتو وجيراجگنتا سيٿوپاٽي ۽ راڻي سڪانديماٿل جي اڪيلي ڌيءَ هئي.
حوالا
زمرو:جنگ ۾ شريڪ ڀارتي عورتون زمرو:هندستاني شاهي ناري
آنگڪولاجي (طب)
آنگڪولاجي يا آڱڪولاجي طب (medicine) جي ھڪ شاخ جو نالو آهي جيڪا ڪينسر جي روڪ، تشخيص ۽ علاج جي باري ۾ علم آھي. ھن طبي شاخ جي ماھر کي آنگڪولاجسٽ يا آڱڪولاجسٽ چئبو آهي. لفظ آنگڪولاجي يوناني ٻوليءَ جي لفظ ὄγκος (آنڪوس -ónkos) ۽ λόγος (لاگس - logos ) مان نڪتل آهي. آنڪوس جي معني رسولي (tumor)، مقدار يا مايو آھي، ۽ لاگس جي معني آھي اڀياس. ھن علم مطابق ڪينسر ۾ جان بچائڻ جو عمل ٽن طريقن سان ٿئي ٿو؛ پھريون اھو تہ ڪينسر جي خطري کي پيدا ڪندڙ ڪمن جھڙوڪ: تماڪ ڇڪڻ ۽ شراب واپرائڻ وغيره کان پاسو ڪرڻ شامل آهي؛ ڪينسر جي مرض جي سڃاڻپ بعد ان جي اسڪريننگ ۾ بھتري آڻڻ؛ ۽ علاج ذريعي بھتري آڻڻ. ڪينسر جي بيمارين کي منھن ڏيڻ لاءِ مختلف ڪينسرن کي روڪڻ وارين ڪانفرنسن ۾ بحث ڪيا ويندا آهن. انھن ڪانفرنسن ۾ ميڊيڪل آنگڪولاجسٽ، سرجيڪل آنگڪولاجسٽ ، ريڊيئيشن آنگڪولاجسٽ، ريڊيالاجسٽ، پيٿالاجسٽ ۽ مخصوص عضون جا آنگڪولاجسٽ شامل ٿي ڪينسر جي مريض جي جسماني، سماجي، نفسياتي، جذباتي ۽ مالياتي حالت کي سامھون رکندي ان جي بھترين ممڪن سنڀال جا طريقا ڳوليندا آهن. ھڪ آنگڪولاجسٽ جي لاء اھو لازمي هوندو آهي تہ تازي علمي واڌ کان پاڻ کي واقف رکي.
يورپين ايڪانامڪ ايريا
حوالا
زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا
عارباڻي
عارباڻي :
بچو بادشاهه
کيس عيسيٰ ڏاهريءَ سان گڏ ميرپورخاص موڪليو ويو ،جتي انگريز جج مقدمو هلائي کيس ڦاسيءَ جو حڪم ڏنو .سندس گرفتاريءَ جي هڪ مهيني کان پوءِ کيس سانگهڙ ۾ سرِ عام ڦاسي ڏني ويئي .کيس سرِ عام ڦاسي ڏيڻ جو ڪارڻ تاريخدانن اهو ڄاڻايو آهي ته انگريزن چاهيو ٿي ته ٻيا باغي پيش پون ۽ سبق سکن .ڦاسيءَ ڏيڻ بعد سندس لاش اُن هنڌ جي ڀرپاسي ۾ دفنايو ويو .سانگهڙ شهر ۾ هن وقت ان بهادر شخص جي نالي سان ’بچو بادشاهه چوڪ ‘پڻ آهي.
گڏيل قومن جي آباديءَ ۽ ترقيءَ بابت ڪانفرنس
حوالا
زمرو:سياست زمرو:بين الاقوامي لاڳاپا زمرو:گڏيل قومون
عارضي اتحاد
حوالا
زمرو:سياست زمرو:عالمي لاڳاپا
گل عباسي
گل عباس (عباسي) مشهور گل آهي. هن جو وڻ ننڍو ٿو ٿئي. هميشھ گل ڪندو آهي. گل موچارا ۽ وڏا اٿس. ڪي ٻيلا، ڪي ڳاڙها، ڪي ڳاڙها پيلن ليڪن يا دٻڪن سان، ڪي اڌ پيلا ۽ اڌ ڳاڙها. ڪڏهن ته ساڳئي، يعني هڪ ئي وڻ ۾ گهڻن رنگن جا گل ٿين ٿا. ٻج ڪارن مرچن جهڙو ججهو ڪندو آهي. پنهنجي ڇڻيل ٻج مان پاڻهئي ڦٽندو آهي. هڪڙو قسم هن جو اڇا گل ڪندو آهي،جنهن ۾ هڪڙي نلي چار پنج انچ ڊگهي ٿيندي آهي. انهيءَ مان نارنگيءَ جي گلن جهڙي بوءِ نڪرندي آهي، انهيءَ کي خوشبودار عباسي چئي سگهجي ٿو. هن گل کي انگريزيءَ ۾ مارو هِل آف پيرو چوندا آهن، جو اصل پيرو جو آهي. ڪتابي نالو مِرابلِس اٿس. آمريڪا ۾ رواجي نالو فور او ڪلاڪ (يعني چار بجا) اٿس، ۽ ساڳيءَ طرح دکن ۽ ٻين هنڌن ۾ به هن کي چار وڳي جو نالو مليل آهي، ڇالاءِ جو اڪثر شام جو چئين وڳي نوان گل جهليندو يا کوليندو آهي.
ٻرڙو
ٻُرڙا :
پليٽيپس
پليٽيپس گھڻو آسٽريليا ۾ پاتو ويندو آهي جيڪو ڏيندو تہ آنا آهي پر گڏوگڏ پنھنجي ٻچن کي کير بہ پياريندو آهي
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري طرف ويندڙ جنسن جي ڳاڙهي فهرست
عرب فيمينسٽ يونين
تاريخ
AFU ٺاھيو ويو مصري فيمينسٽ يونين (EFU) ھدا شاروي جي تحت. EFU عرب دنيا ۾ منظم نسائي تحريڪ جو شروعاتي نقطو ھو جڏھن ان جو بنياد 1923 ۾ پيو. انٽرنيشنل وومين سوفريج الائنس ۽ وومين انٽرنيشنل ليگ فار پيس اينڊ فريڊم جو ميمبر بڻجڻ ، ان جي خواهش ھئي ته عرب دنيا جي عورتن جي تحريڪ کي بين الاقوامي سطح تي منظم ڪيو ويندو ، سا چڳيءَ طرح جيئن مغرب ۾ عورتن جي تحريڪ.
ڪيٽوڪالا پيڪٽا
ڪيٽوڪالا پيڪٽا پتنگ يا پرواني جو اريبڊي خاندان جو ھڪ قسم آھي جيڪو سوئيڊن، فنلينڊ، پولينڊ ۽ بالٽڪ رياستن، يورال جي علائقي، تبت جي ڏکڻ وارن علائقن ۾ ملندو آھي. انھن جي پرن جو ڦھلاء 42 کان 52 ملي ميٽر آھي.اھي جولاء کان سيپٽمبر تائين پرن تي ايندا آهن. ان جو لاروا جو گذارو سيلڪس گاھ جي جنسن کي کائڻ تي ھوندو آھي.
نادرن خطو
نادرن ٽيريٽري آف آسٽريليا يا نادرن خطو يا اتريون علائقو (مختصرن: NT) آسٽريليا جو ھڪ رياستي خطو آھي جيڪو ان جي وچولي ۽ اترئين حصي تي مشتمل آهي. ان جون حدون اولھ ۾ ويسٽرن آسٽريليا سان، ڏکڻ ۾ سائوٿ آسٽريليا، اوڀر ۾ ڪئينسلينڊ سان ملي ٿي. ان جي اتر م تيمور سمنڊ، ارافورا سمنڊ ۽ ڪارپينٽاريا سمنڊ واقع آھن جن ۾ نيو گني، انڊونيشيا جي ٻيٽن جي جھرمٽ واقع آھن. ھن خطي جي پکيڙ 1349129 km2 آهي ۽ آبادي 245,353 اٿس
خاصخيلي
اڪثريت
ڪراچي ٬بدين ٬ ٺٺي ٬ سانگھڙ ٫٬ نوابشاه ٬ خيرپور ميرس ٬ مٽياري ٬ سجاول ٬ جامشورو ٬ ڪوھستان ٬ نوشهروفيروز ٬ ۾ وڏي تعداد ۾ آباد آھن. ھن کان علاوہ بلوچستان جي لسبيلہ ۾ بہ خاص خيلين جي اڪثريت آھي. خاصخيلي قبيلو سنڌ ۾ گھڻو ڪري سنڌي ۽ سرائيڪي گالاھيندو آھي ۽ بلوچستان ۾ سنڌي جو لاسي لھجو گالاھيندو آھي. خاص خيلي قبيلو سنڌ سميت افغانستان ؛ .مصر ،هندستان ۽ ملڪ جي ڪيترن هنڌن تي آباد آهي .مغل ۽ سنڌ جا ٻيا حاڪم به پنهنجيءَ حفاظت لاءِ ’خاص خيل ‘فوجي دستا مقرر ڪندا هئا .ٽالپرن جي دؤر ۾ به خاصخيلي جنگجو ۽ بهادرن جي حيثيت ۾ ،حڪمرانن سان گڏ حرم سراءِ جا نگهبان رهيا آهن ،جنهنڪري راڄ ۾ سندن عزت هئي ۽ منجهانئن ڪي خاص وزير به بڻيا .ڪتاب ’تاريخ خاص خيلي ‘مرتب ملڪ محسن علي جي لکڻ موجب خاص خيل فوج ،قنوج جو قلعو فتح ڪرڻ ۾ سلطان محمود عزنويءَ جي وڏي مدد ڪئي هئي ،وڏي تعداد ۾ خاص خيل لشڪر جڏهن سلطان جي فوج سان گڏ قنوج پهتو ته اتان جو ’راجا ڪورهه ‘حشمت ۽ شوڪت ڏسي دهلجي ويو ۽ قاصد موڪلي اطاعت جو اظهار ڪيائين .“وڪيپيڊيا موجب خاص خيل قبيلو عربن سان سنڌ ۾ گڏجي آيو هو .خاصخيلين ٽالپرن جي دور ۾ انگريزن سان جنگ ڪئي هئي ۽ جڏهن ٽالپر دور جو خاتمو ٿيو ته خاصخيلي پير صاحب پاڳاري جا مددگار ٿي وڙهندا رهيا.
آئسلينڊڪ ٻولي
حوالا
زمرو:آئس لينڊ جون ٻوليون
ديھ ريڇل
ديھ ريڇل:Reechhal: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي تپي سيکاٽ جي ھڪ ديھ جو نالو آھي.جيڪا 1960 ۾ قائم ڪئي وئي. 1980 تائين ان جي روينيو سروي نمبرن جو تعداد 1 کان 261 تائين ھيو. ھن ديھ جا دنگ ديھ چارج 19 سي, ديھ ابڙيجاڻي، ديھ کيبراڻي ۽ درياءَ سنڌ سان لڳندڙ ٻيلي سان ملن ٿا. ھن ديھ ۾ ڪو بہ سرڪاري منظور ٿيل ڳوٺ ڪانہ آھي.اھا ڪچي جي ديھ درياءَ سنڌ جي ڪپ تي واقع آھي ۽ گھڻي ڀاڱي ٻيلي کاتي جي ملڪيت آھي.ھن ديھ ۾  بورڊ آف روينيو جي 1980 جي رڪارڊ مطابق ريڇل ڍنڍ  سروي نمبر 214 لڳ موجود ھئي جتي 1927 ۾ درياءَ وھندڙ ھو. ديھ کيبراڻي کان ھڪ رستو مٽياري طرف ھن ديھ مان گذري ديھ ابڙيجاڻي ۾ داخل ٿئي ٿو.. ھن ديھ ۾ گھلو واھ پڻ گزري ٿو. ان کان علاوه نصير واھ نئون ۽ نصير واھ پراڻو بہ ھتان وھندا ھئا. درياءَ جي ڀرسان وارا سروي نمبر گھڻي ڀاڱي درياءَ ھيٺ اچي ويا آهن ان ڪري انھن سروي نمبرن کي درياءَ خوردي زمين قرار ڏنو ويو آهي. انتظامي طور تي ھيء ديھ سيکاٽ ٿاڻي جي حدن ۾ شامل آھي.
نصرت سحر عباسي
هيء 2008ع جي عام چونڊن ۾ عورتن جي مخصوص سيٽن تي پاڪستان مسلم پٿ ليگ فنڪشنل جي اميدوار طور سنڌ اسيمبلي جي ميمبر ٿي.
جالنڌر
جالنڌر (Jalandhar) يا جلنڌر، هندستان جي رياست پنجاب جو هڪ قديم شهر آهي.
اھميت
''جالنڌر پنجاب رياست جو ٽيون سڀ کان وڏو شهر ۽ ريل جي اهم جنڪشن آهي. ڀرپاسي جي زرعي علائقن جون شيون هن شهر ۾ خريد ۽ وڪرو ڪيون وينديون آهن. جالنڌر جي ڀرپاسي ڪيترائي ڳوٺ ڏاکڻي پاسي وڏي ڇانوڻي کانسواءِ اوڀر ۾ 9 ميل پري هڪ ائير فيلڊ به آهي. شهر جا تيرهن ڪاليج گرو نانڪ يونيورسٽي سان ڳنڍيل آهن. ضلعي جالنڌر ستلج درياهه جي اتر ۾ 31396 چورس ڪلوميٽر علائقي تي مشتمل آهي. مڪئي، ڪڻڪ، وونئڻ، ڪمند ۽ چڻا هتان جا اهم فصل آهن.''
ريشمہ قريشي
ابتدائي زندگي ۽ حملو
19 مئي 2014 تي ، سترهن سالن جي ڄمار ۾ ، قريشي تي ان جي مڙس جي ڀاءُ  حملي آورن پاران سلفيورڪ ايسڊ سان حملو ڪيو ويو جڏهن هوءَ عليم امتحان لاءِ اله آباد شهر و ڃي رهي هئي. حملو اصل ۾ ان جي ڀيڻ گلشن تي ڪيو ويو هو ، پر قريشي هن لاءِ غلط سمجهيو ويو. جڏهن ته ٻيا حملي آور ڪڏهن به گرفتار نه ٿيا حملي کانپوءِ ، هن جي ڀيڻ کي گرفتار ڪيو ويو.
قم
قم (انگريزي: Qom يا Qum) ايران جي قم صوبي جي گاديءَ جو ھنڌ ۽ آباديءَ جي لحاظ کان ايران جو ستون وڏو شھر  آھي. تھران کان 140 ڪلوميٽر (87 ميل) ڏکڻ ۾ موجود ھي شھر شيعا مسلمانن جو ھڪ انتھائي مقدس شھر آھي. ھن شھر کي قم المقدس پڻ سڏيو وڃي ٿو. ھتي حضرت امام رضا جي ڀيڻ فاطمہ معصومہ جي مزار آھي جنھن جي زيارت لاءِ سڄي دنيا مان شيعا مسلمان ھتي گڏ ٿين ٿا. ان کان علاوھ مختلف امامن جا روضا پڻ ھتي موجود آھن. 2016ع وارن انگن اکرن مطابق ھن شھر جي آبادي 1,201,158 آھي. ھن آباديءَ جو وڏو حصو عالمن ۽ ديني تعليم حاصل ڪندڙ شاگردن تي مشتمل آھي. ھتي ايراني شاگردن سان گڏوگڏ ھزارن جي تعداد ۾ پاڪستاني، ھندستاني، افغاني، عراقي، لبناني، ڪويتي، سعودي، بحريني، يمني، جزائري ۽ ٻين ملڪن جا شاگرد مذھبي ۽ روحاني تعليم حاصل ڪن ٿا. ھن شھر جا 99.76 سيڪڙو رھواسي شيعا آھن.
ھن شھر کي عقيدت ۽ احترام وچان مختلف لقبن ۽ نالن سان ياد ڪيو وڃي ٿوجن ۾ حرم اھل بيت جو شھر، علم جو شھر، ايران جو علمي ۽ ثقافتي گاديءَ جو ھنڌ، شيعن جي دنيا جي گاديءَ جو ھنڌ ۽ عالمن جو شھرمشھور آھن. ايران جي سپريم ليڊر سيد علي خامنائي ھن شھر کي ”ايران جي ماءُ“ جو لقب ڏنو.
تاريخ
آثار قديمہ جا ماھر ٻڌائين ٿا تہ ھي شھر ايران ۾ اسلام اچڻ کان ڪئين ھزار سال پھرين آباد ھو. 1979ع واري اسلامي انقلاب کان پوءِ وارن سالن ۾ قم جي علائقي قمرود مان پراڻي زماني جا جيڪي آثار مليا آھن سي ٻڌائين ٿا تہ قم واري علائقي ۾ ڏھ ھزار سال پھرين بہ انساني وسندي موجود ھئي. ساڳيءَ طرح علي قلي واري علائقي مان 3000 سال پراڻا جيڪي قديم آثار مليا آھن تن جي آڌار تي چئي سگھجي ٿو تہ پراڻو قم شھر موجودھ شھر کان اوڀر ۾ ٿوري پنڌ تي آباد ھو. ڪجه تاريخ نويسن جو خيال آھي تہ موجودھ قم شھر جو بنياد بھمن جي ڌيءَ خماني وڌو ھو. اھو بہ معلوم ٿيو آھي تہ ھتي ممجان نالي ھڪ قبيلو آباد ھو ۽ انھيءَ قبيلي جا ماڻھو باھ جي پوڄا ڪندا ھئا. ھي شھر قديم زماني کان وٺي پستن ۽ زعفران جي پيداوار جي ڪري مشھور ھو. اھو بہ معلو ٿيو آھي تہ ساساني دور کان پھرين ھي شھر تباھ ٿي ويو ھو ۽ ساساني حڪمران قباد ھن شھر کي ٻيھر وسايو. يعقوبي ھن شھر کي ساساني دور جو شھر قرار ڏنو آھي. جيتوڻيڪ ھن شھر جي تاريخ جا ڪئين باب گم آھن پر ايئن ٿو لڳي تہ پراڻو قم شھر سڪندراعظم حملو ڪري تباھ ڪري ڇڏيوھو ۽ پوءِ ساساني دور ۾ ھن کي ٻيھر وسايو ويو.
تپو ڦتوھل واھ (قمبر)
تپو ڦتوھل واھ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 3 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ آچا، ديھ فتوحل واھ ۽ ديھ محبت بليدي.
5 سيپٽمبر
5 سيپٽمبر ، عيسوي سال جو 248 هون (ليپ سال 249 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 117 ڏينهن (ليپ سال 118 ڏينهن) باقي آهن.
ھڪڙو ورلڊ ٽريڊ سينٽر
نئين ورلڊ ٽريڊ سينٽر ڪمپليڪس ۾ آخرڪار گرين ويچ اسٽريٽ سان گڏ ٺهيل پنج اعليٰ آفيسون عمارتون شامل هونديون، گڏوگڏ نيشنل سيپٽمبر 11 ميموريل ۽ ميوزيم، جيڪو ون ورلڊ ٽريڊ سينٽر جي ڏکڻ ۾ واقع آهي، جتي اصل ٽوئن ٽاور بيٺا هئا. نئين عمارت جي تعمير اصل ورلڊ ٽريڊ سينٽر ڪمپليڪس جي تباهي کانپوءِ يادگار بڻائڻ ۽ ٻيهر تعمير ڪرڻ جي ڪوشش جو حصو آهي.
تپو باغ (قمبر)
تپو باغ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 3 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ باغ جاگير، ديھ نوزمان، ديھ جاگير 3.
31 جُولاءِ
حوالا
زمرو:جُولاءِ زمرو:سال جا ڏينهن
وانوآتو
وانوآتو يا وينواتو جو سرڪاري نالو جمهوريه وانوآتو آھي. اھو ڏکڻ پيسيفڪ سمنڊ ۾ اتر آسٽريليا کان 1750 ڪلوميٽرن، نيو ڪيليڊونيا جي اتر-اوڀر پاسي 550 ڪلوميٽرن، جي فاصلي تي، نيو گني جي اوڀر ۾ ، سولومن ٻيٽن جي ڏکڻ-اوڀر ۽ فجي جي اولھ ۾  ۾ واقع ٻيٽن جي ميڙ وارو ملڪ آهي.
عبدالرحيم ڏاھري
وفات
عبدالرحيم ڏاهري 25 جون 1985ع تي وفات ڪري ويو، کيس ابوالحسن ڏاهري واري قبرستان ۾ دفن ڪيو ويو آهي. سندس نڙ بيتن تي نوجوان اديب احمد خان سهاڳ ڪم ڪري رهيو آهي.
مايا مکاتلي
ذاتي زندگي
مکاٽيلي جي شادي آرٽور شيسٽرڪوف سان ٿي آهي،جيڪو ڊي اين بي ۾ هڪ پرنسپل ڊانسر به آهي. ان جو هڪ پٽ، لوڪا آهي.
حوالا
زمرو:1980ع جي ڏهاڪي جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
اسڪول آف راڪ (ٽي وي سيريز)
پيشڪش
آگسٽ 2014 ع ۾، Nickelodeon '' پٿر جي اسڪول 'جي هڪ ٽي وي سيريز پاڪستان جو اعلان ڪيو'، </ ref> ۽ وڌائين نازل ڪيو ويو مارچ 2015. ۾ </ ref> 5 اپريل، 2016 ع تي، Nickelodeon جو اعلان ڪيو ته  پٿر جي اسڪول  پئي ڪئي هڪ 13-ماجرا ٻئي مند لاء نئين،  </ ref> ۽ اداکارہ Breanna Yde سندس Twitter تي اعلان حساب ته موسم ٻن جي پيداوار اپريل 24، 2016. شروع </ ref> ٻئي مند سيپٽمبر 17، 2016 ع تي Nickelodeon تي premiered.
سپتو
لفظ هَفِتِ جيڪو اصل ۾ فارسي لفظ آهي، ان جي سنڌي معنا ست ٿئي ٿي ۽ ان کي سپت (Sapat) به چوندا آهن. جيئن ته لفظ هفت، جيڪو ستن (ايڪاين) لاءِ ڪتب اچي ٿو سو عام طور تي مهيني جي چوٿين حصي لاءِ ڪتب ايندو آهي ۽ ان ۾ سَتَ ڏينهن هوندا آهن. ساڳئي نموني سنڌيءَ ۾ مهيني جي چوٿين حصي لاءِ لفظ سپتو (Sapto) استعمال ٿئي ٿو. قديم سنڌيءَ جي “س” سان شروع ٿيندڙ لفظ گهڻو ڪري قديم فارسيءَ ۾ “ھ ” سان شروع ٿا ٿين، ان قسم جو فرق اوهان کي قديم ڪتاب رڳ ويد (Rig Veda or Rugg Ved) ۽ فارسيءَ جي قديم ڪتاب اوستا (Ostaa) ۾ ملندو مثال طور: جيڪو لفظ رڳ ويڌ ۾ سپت سنڌو (Sapat Sindhu) ڪتب آندل آهي، سو ساڳيو لفظ فارسيءَ جي ڪتاب اوستا ۾ هفت هندو (Hafit Hindu) جي نالي سان درج آهي، ان کان سواءِ هاڪڙي يا سرسوتي نديءَ (Sarswati River)  لاءِ هرهوتي ندي استعمال ٿيل آهي وغيره. ان مان ڄاڻ پوي ٿي ته سنڌي لفظ سپتو (Sapto) پهرين فارسي اثر جي ڪري ۽ ان کان پوءِ اردوءَ جي آڳانجهائي (غلبي) جي ڪارڻ هفتي ۾ تبديل ٿي پيو آهي، تڏهن به اڃان تائين گهڻا ماڻهو ان کي سپتو (Week) به چوندا آهن.
تشھد
تشھد: قعده ۾ جيڪا دعا پڙھي ويندي آهي يعني اتحیات لله ان جي آخر ۾ جيئن تہ توحيد ۽ رسالت جي شاھدي بہ آهي ان ڪري ان کي تشھد چوندا آهن .حنفي ۽ حنبلي فقه ۽ عبادي فرقي مطابق تشھد ھيٺين ريت آھي جيڪو حضرت عبدالله بن مسعود جي بيان ڪيل روايت مطابق آھي:
{{quote|{{lang|ar|أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عَلِيَّ ٱبْنَ أَبِي طَالِبٍ أَمِيرَ ٱلْمُؤْمِنِينَ عَبْدُ ٱللَّٰهِ وَأَخُو رَسُولِهِ وَأَنَّ ٱلْأَئِمَّةَ ٱلطَّاهِرِينَ مِنْ وُلْدِهِ حُجَجُ ٱللَّٰهِ عَلَىٰ خَلْقِهِ. ٱللَّٰهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ.}}
تپو آبڙي (قمبر)
تپو آبڙي پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 5 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ آبڙي، ديھ خيرپور جوسو، ديھ نٿر، ديھ رتوڪوٽ، ديھ شريفاڻي.
ديھ بائو ديرو
ديھ بائوديرو: پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جيڪو سيکاٽ تپي ۾ واقع آهي. جنھن ۾ ڳوٺ بائوديرو ۽ ڳوٺ شھمير جي وسي واقع آھن. پراڻي نقشن مطابق ھتي پنھورن جو ڳوٺ، لشڪري ڳوٺ، ڳوٺ احمد ميمڻ پڻ واقع آھن. ھن ديھ جي اڪثر ايراضي زرعي زرخيز زرعي زمينن تي مشتمل آهي. ۽ انبن جا باغ پڻ آھن. ھن ديھ جون حدون ديھ سيکاٽ ۽ ديھ ابڙيجاڻي،ديھ پنو، ديھ جاکري جاگير سان ملن ٿيون. پراڻن نقشن جي رڪارڊ مطابق ھي ديھ 1883 ۾ قائم ٿي ۽ ان ۾ ھڪ کان 503 روينيو سروي نمبر آھن. پراڻو نصير واھ پڻ ھن ديھ مان وھندو ھو جيڪو ھاڻي ڦٽل حالت ۾ آھي ۽ اھو ديھ جاکري مان ھن ديھ ۾ داخل ٿي وري ديھ ابڙيجاڻي ڏي وھندڙ ھيو. مٽياري مائينر ھن ديھ مان گذرندڙ آهي جيڪا ديھ سيکاٽ کان ديھ ابڙيجاڻي طرف وھندڙ آھي. ھن ديھ جي پراڻين بائونڊرين ۾ ڪڙيو سيد قطب شاھ جو، ڪسي عمر شاھ، ڪڙيو واري وارو شامل آهن. ھن ديھ جي سيکاٽ ديھ واري بائونڊري نيشنل ھاء وي 5 سان ملي ٿي جتان گيس جي پائيپ لائين مٽياري کان دولتپور طرف وڃي ٿي ان مان سروي نمبر 217 ۾ گيس جو ڪنيڪشن المدينه پيٽروليم سروس کي سي اين جي لاءِ مليل آهي.
سومار خان ڪنگراڻي
حوالا
زمرو:سنڌي ماڻھو
تپو قمبر
تپو قمبر پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 2 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ قمبر ۽ ديھ ڀڏا. ھن تپي ۾ قمبر شھر پڻ واقع آهي جيڪو قمبر شھدادڪوٽ ضلعي جو صدر مقام آهي.
مدهوش مير
حوالا
زمرو:شاعر زمرو:ڪهاڻيڪار زمرو:سنڌي ماڻھو
تنتون
دماغي يا تنتي سرشتي جي بنيادي ايڪي کي نيوران چئبو آهي. تنتي سرشتو خاص قسم جي گھرڙن يعني نيوران مان ٺھيل آھي. انھن ۾ اليڪٽرڪ ڪرنٽ پيدا ڪرڻ جي صلاحيت موجود ھوندي آھي جيڪو ڪرنٽ ھڪ نيوران کان ٻئي نيوران تائين منتقل ٿئي ٿو جنھن کي تنتي پيغام (Nerve Impulse) چئبو آهي. ھر ھڪ نيوران کي پنھنجي گھرڙيائي بناوٽ يعني سوما Soma ھوندي آھي جنھن ۾ ھڪ ايڪسان axon ۽ گھرڙي جون شاخون ھونديون آھن. سوما جي اندر گھرڙي واري پاڻياٺ يا سائٽو پلازم cytoplasm، باريڪ ننڍڙا عضوا organelles  ۽ مرڪز nucleus ھوندا آھن. ڊينڊرائيٽس  dendrites  اڃان به وڌيڪ تاندورن وانگر شاخون ھونديون آھن جيڪي ٻاھرين طرف پکڙيل ھونديون آھن تہ جيئن تنتي پيغام Impulse کي  محسوس ڪري سگھن. انھن شاخن جي ابتڙ ايڪسان axon ۾ ڪي به شاخون نہ ٿينديون آهن ۽ اھو ڊگھو، اڪيلو ۽ ڌاڳي جي شڪل جو ھوندو آھي. ھن جو ڪم مختلف نيورانن ڏانھن معلومات موڪلڻ ھوندو آھي. انھيءَ جي آخري ڇيڙي وٽ ڪيتريون ئي شاخون ٻاھر نڪرن ٿيون جيڪي پکڙجي ھڪ آخري تھ end plate ٺاھن ٿيون.
ڪوهه مري
سنڌ جي دل حيدرآباد کان ڪوهه مري اتر طرف 1352 ڪلوميٽر جي پنڌ تي، پنجاب ۾، پاڪستان جي گاديءَ واري هنڌ اسلام آباد ۽ راولپنڊيءَ کان 50 ڪلوميٽرن جي پنڌ تي ۽ سامونڊي سطح کان 2291 ميٽر، يعني 7517 فوٽن جي اوچائيءَ تي واقع آهي. روڊ رستي آرام سان وڃڻ لاءِ، رستي ۾ ٽي راتيون لڳي وڃن ٿيون.
جوليان اسانج
جوليان پال اسانج جي شهرت، انٽرنيٽ تي آمريڪا جا سفارتي راز پڌرا ڪرڻ سبب نومبر 2010ع ۾ ٿي. هيءُ 3 جولاءِ 1971ع تي آسٽريليا ۾ ڄائو. سندس والدين مختلف شهرن توڙي ملڪن ۾ وڃي ٿيٽر پيش ڪندا هئا، جنهنڪري هن جي عمر جو ڳچ حصو به سفر ۾ گذريو، جنهنڪري مختلف اسڪولن ۾ تعليم حاصل ڪندو رهيو ۽ يونيورسٽيءَ جي تعليم به ڇهن هنڌن تان پرايائين. کيس ننڍپڻ کان حسابن ۽ فزڪس جي مضمونن سان دلچسپي رهي. سندس چوڻ آهي ته حسابن ذريعي ئي سڀڪجهه ڪري سگهجي ٿو. اهو ئي سبب آهي جو هن ڪمپيوٽر جي زبان تي عبور حاصل ڪندي، ڪمپيوٽر هيڪنگ ڪرڻ به شروع ڪئي. هونئن ته هيڪنگ کي ’سائبر ڪرائيم‘ تصور ڪيو ويندو آهي، پر جوليان اسانج ڪو ننڍو يا معمولي هيڪر ثابت نه ٿيو، پر هن دنيا جي طاقتور ترين دفاعي نظام رکندڙ آمريڪا جي ’سپر نيٽ‘ نالي نيٽ سروس تان لکين اهڙا دستاويز چورائڻ ۾ ڪامياب ٿيو، جنهن جي رسائي رڳو ڪجهه هزارن يا ڪجھ سؤ ماڻهن تائين آهي، پر هي نه رڳو آمريڪا جا عراق جي حوالي سان چار لک اهم دستاويز چورائڻ ۾ ڪامياب ٿيو. پر اهي وڊيو به جاري ڪيائين، جن ۾ اپريل 2010ع ۾ آمريڪي هيليڪاپٽر بغداد شهر ۾ گوليون وسائي، ٻن صحافين سوڌو 12 ماڻهن کي ماري رهيو هو. ’وڪي ليڪس‘ نالي سندس ويب سائيٽ، جنهن دنيا ۾ نه رڳو صحافتي، پر سياسي ۽ سفارتي حلقن ۾ تهلڪو مچايو. جوليان اُن جو چيف ايڊيٽر سمجهيو وڃي ٿو. هن وڪي ليڪس کي 2006ع ڌاري ظاهر ڪيو ۽ ان کان پوءِ هن جو وڏي ۾ وڏو ڪم اهو هو ته هن اهڙا دستاويز ظاهر ڪرڻ شروع ڪيا، جيڪي ڪلاسيفائيڊ هوندا آهن، جن کي رڳو ڪجهه لاڳاپيل ماڻهو ئي پڙهي سگهندا آهن. هن بابت جيڪا معلومات ظاهر ٿي آهي، ان مان ظاهر ٿئي ٿو ته هن 1987ع ڌاري پهريون ڀيرو هيڪنگ شروع ڪئي. يعني ٻين جي ڪمپيوٽر وارو مواد چورائڻ جو عمل شروع ڪيو، جنهن کي هن مينڊيڪس (Mendax) جو نالو ڏنو.
تپو باگو ديرو (قمبر)
تپو باگو ديرو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 3 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ باگوديرو، ديھ ڏيرا ۽ ديھ فيض محمد سيال.
بوليويا
تاريخ
بوليويا جي تاريخ بغاوتن تي مشتمل آھي. ھڪٻئي پٺيان بغاوتون ٿينديون رھيون آھن ۽ آخري دفعو ھن ملڪ ۾ بغاوت 1978 ۾ ٿي ھئي. ھن ملڪ ۾ جمھوري عوامي حڪومت 1982 ۾ قائم ٿي ھئي پر ملڪي قيادت غربت ، سماجي بيچيني ۽ غيرقانوني منشيات جي پيدوار جي ڪري ڏکي صورتحال ۾ رهي. thumb| انڪا جي توسيع (1438–1533)
thumb|بوليويا جيڪي علائقا وڃايا (1867–1938)
البانيا
زراعت ۽ معدني وسيلا
ھن ملڪ جي معدني وسيلن ۾ پيٽرول، قدرتي گئس، ڪوئلو، باڪسائيٽ، ڪرمائيٽ، ٽامو، لوھ، نڪل،لوڻ، عمارتي ڪاٺ شامل آهن. ملڪ ۾ زراعت واري زمين % 42.86 آھي جنھن مان %52.42 پوکي لائق آھي ۽ %6.84 زرعي زمين تي مستقل پوک ٿيندي آهي.%40.73 زرعي زمين چراگاھن تي مشتمل آهي ۽ %28.19 سيڪڙو تي ٻيلا واقع آھن. 2014 جي انگ اکرن مطابق ھن ملڪ جي آبپاشي واري زمين 3537 چورس ڪلوميٽر آهي.
ميان نصير محمد ڪلھوڙو
thumb|ميان نصير محمد ڪلهوڙو جي مزار ميان نصير محمد ڪلھوڙو انگريزي (Mian Naseer Muhammad Kalhoro) سنڌ ۾ ڪلهوڙا خاندان جو پهريون فرد هو جنهن سنڌ ۾ ڪلهوڙاخاندان جي جهڙوڪر حڪمرانيءَ جي شروعات ڪئي. مير علي شير قانع ٺٽوي جي ڪتاب تحفته الڪرام (Tuhfatul Kiraam) ۾ ڄاڻيل آھي ته: ميان شاھل محمد جي شھادت کان پوءِ سندس ڀائيٽو، ميان نصير محمد، 1068 ھه بمطابق 1657ع ۾ پنھنجي بزرگن جي ڪرسيءَ تي ويٺو. ھيءُ پنھنجي بزرگن کان به گوءِ کڻي ويو. سندس ھمعصر ھِن جي جماعت ڏسي ساڙ کائڻ لڳا: نيٺ مقامي ماڻھو جنگ لاءِ تيار ٿي ويا ۽ بکر (Bakkhar) جي مغلن کي ھنن تي چاڙھي آيا. اُن ڪري فقير نصير محمد (Faqeer Naseer Muhammad) ٿر ڏانھن ھليو ويو، پر اُتي پوک جي انتظام نه ھئڻ ڪري ھو وري موٽي پنھورن جي علائقي ۾ آيو. مير پنھورن جو سردار فقير صاحب کي تڙي ڪڍڻ لاءِ بکر جي حاڪم جي صلاح سان وڏي لشڪر سان ڪاھي آيو. ان لشڪر ۾ پتي پٺاڻ سبيءَ جو حاڪم مرزا خان به شريڪ ھو. ڪجھ جھڙپن کان پوءِ اُھو پٺاڻ حاڪم صلح جي بھاني سان فقير صاحب کي قيد ڪري، بادشاھه عالمگير وٽ وٺي ويو. ميان نصير محمد ڪلھوڙو اتي ڳچ عرصو قيد رھيو. پٺيان سندس فقيرن تي ڪيترا ڀيرا مغلن حملا ڪيا ته جيئن ھيءُ مذھبي روپ ۾ قومي سنڌي تحريڪ بلڪل ختم ٿي وڃي. انھيءَ وچ ۾ ميان نصير محمد به مغلن جي قيد مان ڀڄي نڪتو ۽ پنھنجي وطن پھچي ويو. اِھي حالتون ڏسي، سنڌي ماڻھو سندس چوڌاري گڏ ٿيڻ لڳا.
27 سيپٽمبر
پيدائش
* 1907ع - ڀڳت سنگھ، انقلابي ھيرو ۽ انگريزن خلاف جدوجھد جو اھم ڪردار
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:سيپٽمبر
ٿڙ (ٻوٽي جو)
ٿڙ: ٻوٽي جو ٿڙ:  اسٽيم:  Stem:
اميشا پٽيل
ذاتي زندگي
thumb|upright=0.7|کاٻو|Patel in 2015
ڊيموڪريٽس
ڊيموڪريٽس:Democrates : ( ھڪ يوناني فلاسافر ھيو. اوائلي دور ۾ فلسفي صرف جسماني شين سان واسطو ٿي رکيو. ان مادي جي دنيا تي نظر ٿي وڌي ۽ سوال ٿي اٿاريو ته شين جو قطعي ۽ ناقابل تبديلي ترڪيبي جزو  ڪهڙو آهي. خيال جي هن لاڙي جو فطري خاتمو ڊيموڪريٽس (Democritus) (460- 3600 ق. م) جي ماديت واري فلسفي تي ٿيو، جنهن موجب ”درحقيقت جوهرن (Atoms) ۽ خلا (space)کان سواءِ ٻيو ڪي ڪين آهي.“ هيءَ يونان فڪر جي مکي ڌارائن مان هڪ اهم ڌار هئي. افلاطون جي زماني ۾ اها ڌارا ڍڪجي ۽ دٻجي ويئي، پر ايپيڪيورس (Epicurus) (342 – 2700 ق.م) جي وقت ۾ اُها وري ظاهر ٿي ۽ ليوڪريٽيئس (Luicretius) (98- 555 ق.م) جي هٿن ۾ ۽ زبان تي هيءَ ڌارا فصاحت ۽ بلاغت جي جوشيلي درياء وانگر ٻيهر وهڻ لڳي.
تپو ڪلر (قمبر)
تپو ڪلر پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي قمبر تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 4 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ چنڱڙو، ديھ ڪلر 1، ديھ ڪلر 2 ۽ ديھ لکٽيا
تھجد
تھجد جي نماز جو وقت
تھجد جو سنت مطابق وقت ھي آھي تہ سومھڻي جي نماز کان پوء ماڻھو سمھي پوي ۽ پوء اڌ رات کان بعد اٿي نماز پڙھي. نبي جن ڪڏھن اڌ رات جو، ڪڏھن ان کان اول يا بعد ۾ ننڊ مان اٿندا ھئا ۽ آسمان ڏانهن نظر کڻي سورة آل عمران جون آخري رڪوع جون 190 کان 194 تائين آيتون پڙھندا ھيا ۽ وضو ۽ ڏندڻ ڪري نماز شروع ڪندا هئا.
اعتبار خان چانڊيو (يو سي)
يو سي 5 اعتبار خان چانڊيو سنڌ جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا شھدادڪوٽ تعلقي ۾ واقع آهي. ان م اعتبار خان چانڊيو ڳوٺ جي آبادي 5366 آهي. ھي يونين ڪاؤنسل ۾ اعتبار خان چانڊيو ھڪ وڏو ڳوٺ آھي. ھن يونين ڪاؤنسل م شامل ڳوٺن ۾ ڳوٺ شاھپور جمالي، ڳوٺ بوفو جمالي ۽ ڳوٺ جيئند جروار شامل آهن. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ جمالي ، چانڊيا، جروار، بروھي، خاصخيلي ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جو صدر مقام ڳوٺ اعتبار خان چانڊيو ۾ آھي. ھن يو سي جي مشھور شخصيتن م رئيس علي حسن خان چانڊيو ھيو جيڪو سابق وزيراعظم ذوالفقار علي ڀٽو جو ويجھو دوست ھيو. ان کان علاوه رئيس خداڏنو خان چانڊيو 1985ع م غير جماعتي چونڊن ۾ شھدادڪوٽ واري تڪ مان سنڌ اسيمبلي جي رڪن طور چونڊجي آيو ھو ۽ صوبائي ڪابينه ۾ مشير پڻ رھيو.
ڪنڙي
گيلري
<Gallery> File:Sindhi Chhorri recipe made with ingredients of Desi Ghee, coconut.jpg|ڪُنڙي يا چُوري ديسي سنڌي گيهه، ڏنگهي مان ٺهيل File:Sindhi Chhorri recipe made with ingredients of Desi Ghee, coconut.jpg|سنڌي ڪُنڙي جي ترڪيب (ريسيپي) دیسی گهي، ناريل جي شين سان ٺهيل آهي File:Coconut grinded.jpg|پيٺل يا ڪُٽيل ڏُنگهي يا ناريل File:Coconut and Misry grinded for Chorri receipe.jpg|ڏونگهي مصري ڪُٽيل File:Coconut, Badam, misry.jpg|ڏُنگهي، مصري، بادام File:Coconut, Badam.jpg|ڏونگهي، مصري، بادام سابت
مهراڻ يونيورسٽي آف انجنيئرنگ ۽ ٽيڪنالاجيءَ جو تحقيقي رسالو
بين الاقوامي سڃاڻپ
فقط رسالي جو سڃاڻپ نمبر نه هوندو آهي پر رسالي ۾ ڇپيل هرهڪ مقالي جو به هڪ مخصوص سڃاڻپ نبمر هوندو آهي جنهن کي ڊجيٽل آبجيڪٽ ايڊنٽيفائر (Digital object Identifier ) يا ”ڊي او آئي“ (DOI) سڏيو وڃي ٿو. هيءُ نمبر انٽرنيٽ تي گهربل مقالو ڳولڻ ۾ مدد ڪري ٿو. مهراڻ يونيورسٽيءَ جي هن تحقيقي رسالي ۾ ڇپيل هر مقالي کي به پنهنجو هڪ ڊي او آئي مليل آهي. آئي ايس ايس اين نمبر ۽ ڊي او آئي ملڻ ڪري هي رسالو آمريڪا، آسٽريليا، ِچين ۽ دنيا جي ٻين ساک وارين يونيورسٽين جي لائبررين ۾ پنهنجي جاءِ والارڻ ۾ ڪامياب ٿي ويو آهي.
انڊيڪسنگ
هي رسالو بين الاقوامي طور تي پنهنجي هڪ ساک رکي ٿو ۽ سڄي دنيا جا تحقيقدان هن رسالي ۾ ڇپيل مواد مان لاڀ حاصل ڪن ٿا. هي رسالو دنيا جي ٽيهن کان وڌيڪ ساک وارين انڊيڪسنگ ايجنسين پاران انڊيڪس ٿئي ٿو. انهن ايجنسين ۾ ويب آف سائنس (Web of Science)، اِيبسڪو هوسٽ (EBSCOhost)، ڪيبيل (Cabell)، انجنيئرنگ وليج (Engineering Village) ۽ ڊائريڪٽري آف اوپن ايسيس جنرلس (Directory of Open Access Journals) شامل آهن.
جارج شولاف
يوڪرين طرف واپسي
ھو ھڪ ڊگھي عرصي کان پوءِ 1990ع ۾ پنھنجي اباڻي وطن يوڪرين طرف موٽيو. کيس يوڪرين جي قومي اڪيڊمي آف سائنسز جو بين الاقوامي ميمبر چونڊيو ويو. 1999ع ۾ ھن کي يوڪرين جي خارڪيف يونيورسٽي ۽ نيشنل يونيورسٽي آف ڪيف مھيلا اڪيڊمي National) University of Kyiv-Mohyla Academy) پاران اعزازي ڊاڪٽريٽ جون سندون ڏنيون ويون. 2001ع ۾ ھن ٻن جلدن ۾ پنھنجي آتم ڪٿا ڇپائي پڌري ڪئي.
جارج يوري شولاف 12 اپريل 2002ع تي وفات ڪئي.
پيراٿائرائڊ غدود
پيراٿائرائڊ غدود  انساني ۽ چوپائي مال جي ڳيچي ۾ ننڍڙا اينڊوڪرائن نظام وارا غدود ھوندا آھن. انسان ۾ عام طور تي چار پيراٿائرائڊ غدود ھوندا آھن جيڪي ٿائرائيڊ غدود جي پٺيان ملندا آهن. اھي رت ۾ ڪيلشيم جي ڪمي جي ڪري پيراٿائرائڊ ھارمون پيدا ڪندا ۽ ٻاھر ڪڍندا آهن جيڪي ھارمون ھڏن منجھ ۽ رت ۾ ڪيلشيم کي برقرار رکڻ جو اھم ڪردار ادا ڪندا آهن. پيراٿائرائڊ غدود ساڳي رت جي رسد، نسن جي وھڪ ۽ لمفيٽڪ وھڪ ٿائرائيڊ غدود ڏي موڪليندا آھن.
سمن جو راڄ
رومانوي داستان
هن دور جو مشهور رومانوي داستان نوري ڄام تماچي جو آهي، رومانوي داستان اڪثر افسانوي هوندا آهن، پر نوري ۽ ڄام تماچي جو قصو محض افسانو ڪونهي، بلڪه اهو هڪ نيم تاريخي داستان آهن، جنهن ۾ تماچي جي شخصيت تاريخي آهي، جڏهن ته نوري جي شخصيت حقيقي پر پسمنظر افسانوي آهي. هي داستان اڄ به سنڌي نثر توڙي شاعري ۾ وڏي اهميت رکندڙ آهي.
ڪابل جي لڙائي (1992 کان 1996)
ڪابل جي لڙائي ڪابل شهر ۾ 1992ع کان 1996ع تي ٿيندڙ مختلف لڙاين ۽ گھيراءُ جو نالو آهي.
رڪمڻي ديوي اروندويلي
رڪمڻي ديوي اروندلي 29 فيبروري 1904) - 24 فيبروري 1986) هڪ هندوستاني رقاصه ۽ ڪلاسيڪي ناچ فارم ڀرتانايم جي ڪوريوگرافر آهي. هوءَ هندستاني تاريخ جي پهرين عورت هئي جنهن کي راجيه سڀا جي مييمبر نامزد ڪيو ويو هيو. رڪمڻي ديوي کي پنهنجي گڻن جي سبب ڀارت جي سئو عورتن جي فهرست شامل ڪيو ويو، جن ڀارت جي لاءِ ڪم ڪيو. هن کي 1956 ۾ پدم ڀوشن، ۽ 1967 ۾ سنگيت ناٽڪ اڪيڊمي فيلوشپ کيس ڏني وئي.
گري اليڪٽرڪ
تاريخ
گري Gree جوھائيZhuhai، گئانگ ڊونگ Guangdong ۾ 1989 ۾ وجود ۾ آئي ان وقت ڪمپني جو نالو جوھائي سٽي ھئلي ڪولنگ انجنيئرنگ ڪمپني لميٽيڊZhuhai City Haili Cooling Engineering Company Limited. 1994 ۾ ھن جو نالو گري اليڪٽرڪ اپلائينسز انڪارپوريشن آف جوھائيGree Electric Appliances Inc, of Zhuhai رکيو ويو. ڪمپني بغير نالي جي ھڪ فيڪٽري قائم ڪئي جنھن ۾ 200ملازم ھئا ۽ ان جي سالياني پيداوار 20000 يونٽ ھئي.1996 ۾ ڪمپني شينجين(Shenzhen) اسٽاڪ ايڪسچينج جي لسٽ ۾ شامل ٿي  2008 ۾ ڪمپني جو %46 واڌارو ٿيو ۽ 23 ارب ڊالرن جا بڪنگ وارا معاھدا ٿيا.ھاڻي اھا ھڪ ملٽي نيشنل اينٽرپرائيز enterprise  بڻجي وئي آهي جنھن ۾ 70000 ھزار ملازم ڪم ڪن ٿا. ان جي سالياني پيداوار ھن وقت 65.5 ملين يونٽ آھي.اپريل 2011 ۾ ھن ڪمپني پنھنجي سال جي پھرين چوٿائيfirst-quarter جي نج آمدني (net income ) ۾ پوئين سال جي ڀيٽ ۾  46 سيڪڙو اضافي جي پڌرائي ڪئي جڏھن تہ 2010 جي سالياني نج آمدني  934.7  ملين يوئان ظاھر ڪئي.
ڪمپني ۾ شراڪت
31 ڊسمبر 2015 تي ڪمپني ۾ وڏي ۾ وڏو حصيدار گري گروپ، ٻئي نمبر تي ھيبي شنگھائي انويسٽمنٽ گارنٽي ٪8.91، ان بعد چائنا سيڪيورٽيز فائننس ٪ 2.99، سينٽرل ھئيجين انويسٽمنٽ ٪ 1.4، فوريسيا لائيف انشورنس ۽ ٻيا ڪيترائي مالياتي گروپ ان جا حصيدار آهن.2001 ۾ گري گروپ ڪمپني 50.289 پرسنٽ حصيدار ھيو. .
بڊاماڻي پنرو
بڊاماڻي پُنرو، سنڌ جو ھڪ قديم ماڳ.
ديھ مٽياري
زمرو:ضلعي مٽياري جون ديهون
تپو رانوتي
آبادي
ھن تپي جي 2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 19,552 ھئي جيڪا 3,040 خاندانن تي مشتمل ھئي
ملالا یوسفزئي
ملالہ یوسف زئي (پيدائش: 12 جنوري، 1997ع) پاڪستاني ڇوڪرين جي تعلیم جي سرگرم رڪن آھي ۽ ان کي ڪنھن به شعبي ۾ نوبل انعام وصول ڪندڙ سڀ کان ننڍي ڄمار واري فردهجڻ جو اعزاز حاصل آھي۔
ملان لُٽر
لاڏاڻو
ملا لٽر 914 ھ مطابق 1508ع ۾ وفات ڪئي.
ديھ چارج 19 سي
زمرو:سنڌ جون ديھون
ڪازرون
ڪازرون (انگريزي: Kazrun) ايران جي فارس صوبي جو آباديءَ جي لحاظ کان پنجون وڏو شھر آھي. 2016ع ۾ ھن شھر جي آبادي 96,683 ھئي. ھن شھر جي زرعي پيداوار ۾ کجور، کٽا ميوا، تماڪ، چانور، ڪڻڪ ۽ انگور شامل آھن. ھن شھر کان 19 ڪلوميٽرن (12 ميل) جي مفاصلي تي قديم شھر بشاپور جا کنڊر موجود آھن. ھنن کنڊرن ۾ ھڪ پراڻي غار ۾ ساساني گھراڻي جي بادشاھ شاپور اول (Shapur I) جو مجسمو ٺھيل آھي. بشاپر جي کنڊرن ۽ غار کي يونيسڪو جي ثقافتي ماڳن جي فھرست ۾ شامل ڪيو ويو آھي. ھن شھر جي ڏکڻ اوڀر ۾ جبل جي چوٽيءَ تي گبري قلعي جا کنڊر موجود آھن. ھن علائقي ۾ ”نورد“، ”راھبان“ ۽ ”دريست“ نالي ٽي ڳوٺ آباد ھئا ۽ انھن ٽنھي کي ملائي شھر جو روپ ڏنو ويو آھي. ھي شھر ڪيترن ئي سائنسدانن، صوفين، شاعرن ۽ عالمن جو مسڪن رھيو آھي.
ٺٽي تي قبضي کان پوءِ آزاديءَ لاءِ سنڌين جي پھرين ڪوشش
سيوھڻ فتح ڪرڻ کان پوءِ شاھه بيگ ارغون، دولهه دريا خان جي پُٽن ڏانھن سنڌ جي شاعر، قاضي قادن کي موڪليو ته ھُو دولهه جي پٽن محمود ۽ مٺڻ کي شاھه بيگ جي اطاعت لاءِ راضي ڪري. پر محب وطن پيءُ جي سورھيه پُٽن قاضي قادن سان مِلڻ کان ئي انڪار ڪيو. شاھه بيگ سيوھڻ کان ٽلٽيءَ (Ttaltti) ويجھو پھتو، ته جاسوسن کيس خبر ڏني ته محمود، مٺڻ، ڄام سارنگ سھتو ۽ رڻمل سوڍو، اوھان سان ڳالھائڻ لاءِ تيار آھن، پر مخدوم بلاول انھن کي نه رڳو ملڻ کان روڪيو ويٺو آھي، پر جنگ ڪرڻ لاءِ نصيحت ڪري رھيو آھي. اھا خبر ٻڌي، شاھه بيگ (Shah Beg Argghoon) ٻيڙين جي رستي درياھه پار ڪيو. ٽلٽيءَ جي سنڌين شھر کان ٻاھر نڪري، جوڌا سنگھ سوڍي (Jodhaa Singh Sodho) جي ڀاءُ رڻمل سوڍي کي لشڪر جو مھندار مقرر ڪري، ويڙهه جي تياري ڪئي. مير فاضل، شاھه بيگ جي لشڪر جي اڳئين حصي جو مھندار ٿي ميدان ۾ آيو ۽ جنگ شروع ٿي ويئي. اڃا ويڙهه هلي ئي ھئي ته شاھه بيگ پاڻ فوج وٺي پھتو. انھيءَ تازي فوجي مدد پھچڻ سان ارغون فوج جو حوصلو وڌي ويو ۽ انھيءَ فوج ڏاڍي تيز رفتاريءَ سان اڳتي وڌي، شھر جي دروازي تي قبضو ڪيو. سنڌين جو گهڻو لشڪر ميدان جنگ ۾ ڪم آيو، باقي ميدان ڇڏي، ڪنھن نئين مورچي ۽ ميدان جي ڳولا ۾ نڪري ويو. شاھه بيگ سوڀ کان پوءِ فاتحاڻي شان سان شھر ۾ داخل ٿيو، پر سندس اُميدن جي اُبتڙ شھر جي گھِٽيءَ گھِٽيءَ ۾ ارغون لشڪر کي سخت مزاحمت سان منھن ڏيڻو پيو. شھر جو ھر مرد، عورت، ٻڍو، ٻار، ڪاريگر، ھنرمند، عالم، خطابي ۽ شاعر، مغل فوجين لاءِ ھڪ جانٺي جوان جو روپ اختيار ڪري ويو. پورا ٽي ڏينھن ٽلٽيءَ جي شھر ۾ لڙائي، قتل عام، خونريزي ۽ باھه جو ناچ ٿيندو رھيو. سنڌي، پنھنجي ماتر ڀوميءَ جي محبت ۾ قتل ٿيندا رھيا. ٽلٽيءَ جو شھر، ماڻھن ۽ سامان کان بلڪل خالي ۽ تباھه ٿي ويو. اُنھيءَ جنگ ۾ رڻمل سوڍو، ڄام سارنگ سھتو، مِٺڻ ۽ محمود مارجي ويا.
برونڊي
برونڊي, ) جنھن جو سرڪاري نالو آھي  جمهوريه برونڊي (Republika y'Uburundi, اھو اوڀر آفريڪا  جو خشڪي سان گھيريل ملڪ آھي جنھن جون سرحدون اتر ۾  روانڊا، اوڀر ۽ ڏکڻ  ۾ تنزانيا، اولھ ۾ ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ آف ڪانگو سان ملن ٿيون. ھن جو شمار وچ آفريڪا جي ملڪن ۾ پڻ ٿيندو آهي. ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ بوجمبورا آهي. ھن ملڪ جي ڏکڻ اولھ واري سرحد ٽانگانيڪا ڍنڍ سان پڻ ملي ٿي.
وٽوهگريقفدمحم
Chief Sardar Mahmood Khan Ghoto
منظور پشتین
منظور احمد پشتین یا منظور پشتون یا منظور پختون (پشتو: منظور احمد پښتین؛ پیدائش: 1994ء) پنھنجو تعلق پاڪستان جي ڏکڻ وزیرستان ایجنسی سان آھي۔ منظور انساني حق جو هڪ ڪارڪن آھي۔
وٽوهگريقفدمحم
ڪٿي آدمؑ شيثؑ اظهار ٿيا۔ڪٿي ھابيل قابيل تڪرار ٿيا، ڪاٿي نوحؑ نبي عاد نروار ٿيا۔بيرنگي رنگوني انسان اعليٰ.
باغ جاگير
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,490 ھئي جيڪا 797 خاندانن تي مشتمل ھئي. . ھن وقت ھن ديھ جو سڀ کان وڏو ڳوٺ بٺي لشڪري خان آھي جنھن جي 2017 ۾ آبادي 2,278 ھئي.
بيسالي موهنتي
هيءَ يونيورسٽي آف آڪسفورڊ سان لاڳاپيل سال 2015-16 جي لاءِ اي ايل سي گلوبل فيلو آهي.
خيرسون
ھتان جي گھمڻ جھڙين جاين ۾ خيرسون قلعو، سينٽ ڪيٿرين ڪيٿڊرل ۽ آرٽ ميوزيم شامل آھن.
فطري ٻوليءَ جي سڃاڻپ
ائين وري صفتن جي ابت ڪرڻي ھجي تہ گھڻو ڪري لفظ، اکر ”الف“ سان شروع ٿيندا. مثال: ابتو، اکنڊ، املھ، اشانت، اڀاڳ وغيرہ
وري اکر ”ن“ جي ابتدا سان نوي سيڪڙو صفتن جو ٺپ انڪار بہ ٿي ويندو آھي. مثال: نڀاڳ، نپٽو، ناتر، ناھ، نابري وغيره.
باقي سن 712ع کان پوءِ جيڪا ھتي عربيءَ جي يلغار ٿي جنھن ۾ سنڌي ٻوليءَ جي ڌاتن سان ھٿ چراند ڪري تڙيو ويو تہ ان ٻوليءَ جو نہ پر ان لوڌ جو اثر ھئو، جنھن ۾ اڌ کان وڌيڪ سنڌي ٺيٺ لفظ ”ھندو مذھب“ جا سمجهي ڪڍي انھن جي جاءِ تي عربي فارسي آندا ويا. پر ياد رکجو جيڪي عربي فارسي لفظ اسم آندا ويا انھن جا ٺيٺ سنڌيءَ ۾ اسم موجود ھئا.
شين وارن
شين ڪيٿ وارن(13 سيپٽمبر 1969ع کان 4 مارچ 2022ع) هڪ آسٽريلين ڪرڪيٽر هيو. اهو ساڄڙيل ٻانهن وارو ليگ اسپنر ڪرڪيٽ جي اتهاس جو مهان ترين کلاڙي مڃو ويندو آھي. 2000ع ۾ ھو ڪرڪيٽ جي ماهرن جي هڪ پينل پاران صديءَ جي پنجن ڏاهن ترين ڪرڪيٽرن ۾ چونڊيو ويو هيو. وارن پنهنجي پهرين ٽيسٽ مئچ 1992ع ۾ کيڏي ۽ ٽيسٽ ۽ هڪ ڏينهن وارين مئچن ۾ 1,000 کان مٿي وڪيٽون وٺي ويو. 2007ع تائين سندس 708 ٽيسٽ وڪيٽن جو رڪارڊ ڪنهن نه ٽوڙيو جو ڪنهن به بالر پاران هڪ وڏو رڪارڊ ھيو. هڪ ڪارائتي لوئر آرڊر بيٽسمين طور وارن 3,000 کان مٿي ٽيسٽ اسڪور ڪيو. انٽرنيشنل ڪرڪيٽ کان سواءِ شين ڊوميسٽڪ ڪرڪيٽ ۾ پڻ پاڻ ملهايو. هو پنهنجي رياست وڪٽوريا کان سواءِ انگلينڊ جي همپشاير ڪرڪيٽ جو ڪپتان طور 2005ع کان 2007ع تاڻي حصو پڻ رهيو. هن جو ڪرڪيٽ سفر جهليل شيون گرئونڊ ۾ آڻڻ، راند کي جهڳڙي ۾ مٽائڻ، جنسياتي پريوڳ ۽ سٽيبازن پاران پئسا قبول ڪرڻ ڪري تڪراري به رهيو ۽ مٿس هڪ چڪر ڪرڪيٽ کيڏڻ تي پابندي به لڳي. 2007ع ۾ هن ڪرڪيٽ کي الوداع ڪيو. رٽائرمينٽ کان پهريان هو آخري چڪر همپشائر ۽ انڊين پريميئر ليگ جي 2008ع کان 2011ع وارين موسمن ۾ راجستان رائلز جو ڪپتان ۽ ڪوچ طور حصو رهيو. 2008ع جي مند ۾ ھن چنائي سپر ڪنگز کان راجستان رائلز کي فائنل کٽرايو. 4 مارچ 2022ع تي شين پرلوڪ پڌاريو.
پاڪستان کپي
تنقيد
آصف علي زرداري ۽ پيپلز پارٽي جا ناقد ھي سوال ڪندا آھن تہ جڏھن ھو "پاڪستان کپي" چون ٿا تہ ان جي پنجابي معنيٰ مراد آھي يا سنڌي معنيٰ. ماڻھن جي تذبذب ۾ ان وقت اضافو ٿيو جڏھن صدر آصف علي زرداريءَ پنجاب جي شھرن فيصل آباد ۽ تلہ گنگ ۾ پنجابي ۾ تقريرون ڪيون ۽ ھي جملو استعمال ڪيو.
لالچند امر ڏنو مل جڳتياڻي
ادبي خدمتون
لالچند امر ڏني مل هڪ استاد جي حيثيت سان پنهنجي ادبي زندگي شروع ڪئي ۽ هڪ اديب ۽ ليکڪ جي حيثيت سان هي جهان ڇڏيائين. ادب جي هر صنف تي ڪتاب لکيائين. سنڌي ٻولي، شاھ عبداللطيف ڀٽائي، تصوف، گهرو زندگي، سماجي معاملا، ناول، ڊرامو، ڪھاڻي ۽ مضمون جي صنفن ۾ لکيائين. ”پاڻ هڪ پختو فنڪار، سليس ۽ سهڻي زبان لکندڙ اديب هو. سندن زبان مٺي، سليس، صاف ۽ سهڻي هئي.عربي، فارسي، هندي ۽ سنسڪرت جي ڏکين لفظن کان پاسو ڪيو اٿس. جنهن ڪري سندس ٻولي ۽ عبارت عام فهم آهي.1914 ۾ مسٽر ڄيٺمل سان گڏجي سنڌي ساھتيہ سوسائٽي قائم ڪيائين. 1923 م حيدرآباد سنڌ م رابندر ناٿ ٽئگور ناٽڪ منڊلي جو افتتاح ٿيو ۽ ان سوسائٽي لاءِ عمر مارئي لکيائين.. طبيعت صوفياڻي هئس، تنهنڪري اسلامي تصوف جو مطالع ڪيائين، ويدانت جا ورق ورايائين ۽ ڀيٽيائين، ڏٺائين ته هر هنڌ حق آهي ۽ هڪ آهي. فساد ۽ فتنو ته اجايو آهي. انهن ڏينهن ۾ ڊاڪٽر ايني بيسنت جي صوفياڻي ڪم کان متاثر ٿيو ۽ ٿيا سافيڪل سوسائٽي ۾ آيو ۽ اتي به پنهنجي هر دلعزيز شخصيت کي خوب چمڪايائين.
سنت
سنت سني اسلام مطابق اھو فعل آهي جنھن کي نبي جن يا پاڻ سڳورن جي اصحابين ڪيو ھجي. ان جا ٻہ قسم آهن: سنت مؤڪدہ ۽ سنت غير مؤڪدہ
سنت غير مؤڪدہ
اھو فعل جنھن کي نبي جن ڪيو ھجي يا اصحابين ڪيو ھجي ۽ ڪنھن عذر کانسواءِ بہ ڪڏھن ترڪ ڪري ڇڏيو ھجي. ان جي ڪرڻ وارو اجر ۽ ثواب جو حقدار آهي ۽ ڇڏڻ واري کي ڪوبه عذاب نہ ٿيندو. ان کي واڌاري سنت يا عادت واري سنت بہ چئبو آهي.
سدا ڦل
thumb|A [[Vinca minor|periwinkle flower]] سدا ڦُل، هن کي فارسيءَ توڙي هندستاني ۾ گل فرنگ چون ٿا. انگريزي نالو پيري وِنڪل اٿس. اولڊميڊ (يعني ڪراڙي زال) بہ چونس ٿا. ڪتابي نالو اٿس وهنڪا. هي ننڍڙو ٻن فوٽن جيڏو وڻ ٿئي ٿو. گلابي رنگ جا گل ڪندو آهي، جي هميشھ ٿيندا اٿس. ٻج جهليندو آهي، جو پوکڻ ۾ ايندو آهي. هن جا پيوند به لڳندا آهن. هن جا ٻه ٽي قسم آهن. هڪڙو ته بلڪل اڇا گل ڪندو آهي. ٻيو نيلا گل ڪندو آهي. هي ولايتي آهي، مارچ ۽ فيبروريءَ ۾ گل جهليندو آهي. بعضي بعضي هن کي انگريز ماڻهو گريو يارڊ فلائوئر (يعني قبرستان جو گل به چوندا آهن.).
ديھ جاکري
زمرو:سنڌ جون ديھون
عيوضي آواز
هيٺ ’ صوتيو (Phoneme)‘ ۽ ’ بدل/ عيوضي آواز (Allophone)‘ جون الڳ وصفون ڄاڻائي انهن وچ ۾ فرق ظاهر ڪرڻ جي ڪوشش وٺجي ٿي:
صوتيو (Phoneme):
علم لسان ۾ آواز ۽ صوتئي جو فرق معنوي بنياد تي رکيو ويو آهي، پروفيسر علي نواز جتوئي صاحب ڄاڻائي ٿو ته: ”صوتيو اهو آواز يا آوازن جو گروهه آهي جو ٻوليءَ جي لفظن ۾ معنوي فرق پيدا ڪري ٿو. انهيءَ ڪري بلوم فيلڊ (Bloomfield) صوتئي کي معنوي فرق پيدا ڪندڙ آوازي نوعيت جو ايڪو سڏي ٿو....“ (جتوئي، 1996: 69- 70)
گلو بٽ
گلو بٽ جا ٻيا استعمال
لفظ ”گلو“ کي آڪسفورد لغت (آڪسفورڊ ڊڪشنري) ۾ شامل ڪيو ويو آهي۔ جنهن جو مطلب "disruptive behavior of someone enjoying (good or bad) backing of the ruling/powerful segments of society". لاهور سان تعلق رکندڙ ماهر لسانيات آڪسفورڊ لغت وارن کي لکيو ته پنهنجي نئين شماري (ايڊيشن ۾ ان لفظ جو اضافو ڪيو وڃي۔ پبلشر ان تي چيو ته ايندڙ شماري (ايڊيشن) ۾ هي لفظ شامل ڪيو ويندو۔
گلوبٽ تي هڪ گيم پڻ بڻجي چڪي آهي۔
3 آگسٽ
3 آگسٽ ، عيسوي سال جو 215 هون (ليپ سال 216 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 150 ڏينهن (ليپ سال 151 ڏينهن) باقي آهن.
حوالا
زمرو:آگسٽ زمرو:سال جا ڏينهن
هند-ايراني ٻوليون
ھند-ايراني (ٻوليون (پڻ ھند-ايراني [ٻوليون يا آريائي ٻوليون Indo-Iranian languages) ھند-يورپي ٻولي ڪٽنب جي سڀ کان وڏي ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ موجود شاخ آھن. انھن وٽ 1.5 بلين کان وڌيڪ ڳالھائيندڙ آھن ، جيڪي يورپ (روماني) ، ڪردستان (ڪردش ۽ زازا-گوراني) ۽ قفقاز (اوسيتين) کان اوڀر طرف سنجيانگ (سرڪيولي) ۽ آسام (آسامي) ، ۽ ڏکڻ کان سري لنڪا (سنھالا) ۽ مالديپ (مالديپ) ، شاخن سان پري پري تائين پکڙيل آھي اوشينيا ۽ ڪيريبين بالترتيب فجي ھندي ۽ ڪيريبين ھندستاني.
نينچينگ
thumb|right|فيريز وھيل Ferris Wheel نينچينگ جو اسٽار سڏيو ويندو آهي
مالدووا
تاريخ
چوڏھين صدي عيسويءَ کان 1812ع تائين موجوده مالدووا جا اڪثر علائقا مالدووا جي پرنسپلٽي جا حصا رھيا ھيا جيڪا عٽماني خلافت کي خراج ادا ڪندڙ رياست ھئي. 1812 ۾ خلافت عثمانيه ۽ روسي ايمپائر وچ م بخارسٽ واري معاھدي ذريعي خلافت عثمانيه مالدووا واري پرنسپلٽي جا علائقا روسي ايمپائر جي حوالي ڪيا جيڪي بيساربيا واري گورنري جو حصو ٿي ويا. 1856ع ۾ ڏکڻ بيساربيا مولدووا کي واپس ملي ويو ۽ ٽن سالن بعد مولوووا يونائيٽيڊ پرنسيپلٽيز يعني رومانيا جو حصو ٿي ويو. 1878 م اھو سمورو علائقو وري روس جي اختيار ھيٺ اچي ويو. 1917 م روس ۾ انقلاب اچڻ بعد بيساربيا مختصر وقت روسي ريپبلڪ منجھ ھڪ خودمختيار رياست طور رھيو فيبروري 1918 ۾ مولدوويئن ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ آزادي جو اعلان ڪيو ۽ ٻئي سال رومانيا م شامل ٿي وئي. مالدووا جي اسيمبلي جي ان فيصلي جي رشين سوويت فيڊريٽو سوشلسٽ ريپبلڪ مخالفت ڪئي. 1924 م يوڪرين سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ مان مولدويئن خودمختيار سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ اوڀر بيساربيا وارن مولدوويئن علائقن کي الڳ ڪري قائم ڪئي وئي. 1940 ۾ مولوٽوف ۽ ربنٽراپ معاھدي تحت رومانيا ان اڳ شامل ٿيل بيساربيا وارو حصو سوويت يونين کي واپس ڪيو جنھن کي مولدويئن خودمختيار سوشلسٽ ريپبلڪ سان شامل ڪري مولدويئن سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ قائم ڪئي وئي. 27 آگسٽ 1991 تي سوويت يونين جي خاتمي سان مولدوين سوشلسٽ ريپبلڪ آزادي جو اعلان ڪيو ۽ مولدووا جو نالو اختيار ڪيو. 1994ع ۾ مولدووا ۾ نئون آئين لاڳو ڪيو. ڊنيئسثر ندي جي اوڀر طرف مولدووا جو ھڪ حصو ٽرانسنسٽريا جي نالي سان 1990ع کان ظاھري طور تي ٽٽي علحده ٿي چڪو آهي.
سياسي نظام
ملڪ جو قانونساز ادارو ان جي پارليامينٽ آھي جيڪا ھڪ ايواني آھي جنھن جا 101 رڪن آھن جيڪي چئن سالن لاءِ متناسب نمائندگي واري ماڻھن جي ووٽ ذريعي چونڊبا آهن جن کي ڊپٽيز سڏيو ويندو آهي. صدر ملڪ جو سربراھ ھوندو آھي جنھن جي چونڊ پارليامينٽ جا گھٽ م گھٽ ٽي ڀاڱي چار رڪن ڪندا آهن صدر پارليامينٽ جي منظوري سان وزيراعظم کي مقرر ڪندو آهي جيڪو پڻ پارليامينٽ جي منظوري سان ڪابينه جوڙيندو آھي.