cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ليو پن
ليُو پِن هيءُ هڪڙي يڪ – سالي ولايتي ذات آهي، جنهن جا تمام گهڻا قسم آهن. انهن ۾ عيب اهو آهي ته تمام جلد ٻج ڪيو وجهن. هنن جو ٻج آڪٽوبر ۾ پوکبو آهي. هي زمين ۾ رکجن، جو ٽپائڻ نه سهندا آهن.
اڇي، گلابي ۽ پيلي رنگ جي گلن وارا ليوپن مشهور آهن. پوکڻ کان اڳي هنن جو ٻج پاڻيءَ ۾ وجهجي. جيڪي ٻج جا داڻا تري بيهن، سي نڪما سمجهي اڇلائي ڇڏجن، باقي ٻيا پوکجن. ٽي ٽي ٻج گڏي، اٺن اٺن انچن تي پوکي وڃجن. هنن کي گهڻو پاڻي نه گهرجي. ٻج جون ڦريون ٻئي سال لاءِ رکي ڇڏجن. ولايت مان آيل ٻج اڪثر ڪين ڦٽندو آهي.
ڪلر (شھدادڪوٽ)
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديھن واري پراڻي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ چار ننڍڙا غيرمعروف ڳوٺ واقع ھئا. ھاڻي ھن ديھ جي معروف ڳوٺن ۾ ڳوٺ خدابخش جھرڙ، ڳوٺ ارضي مرکنڊ، ڳوٺ ڳھڻو لغاري، ڳوٺ يارمحمد لغاري ۽ ڳوٺ حاجي دين محمد واقع آهن.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,217 ھئي جيڪا 613 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
پيٽيونيا
پيٽيوُنيا (Petunia) هڪڙو سهڻو ولايتي گل آهي، جو ڪيترن رنگن جو ٿيندو آهي. گلابي، قرمزي، واڱڻائي ۽ اڇو. ڪن ۾ وري ٽٻڪا، ڪن ۾ ليڪا، ڪي ڪناريدار. استاد باغائي، هڪٻئي سان هنن کي گڏي، منجهانئن جدا جدا رنگن جا گڊا گل ڪڍندا آهن. هي گل اصل مدامي آهي، مگر هن ملڪ ۾ رڳو يڪ – سالو ٿي سگهي ٿو. جتي ٿيندو آهي، اتي سندس ڇڻيل ٻج مان ٻئي سال ججها ئي سلا نڪري پوندا آهن، جي جنوريءَ ڌاري گل ڪن ٿا. پر بهتر آهي ته ولايت کان آيل ٻج سال ۾ نئون پوکجي. آڪٽوبر مهيني ۾ پاٽين ۾ پوکجي. جڏهن ٻن ٽن انچن جيڏا ٿين تڏهن ٽپائي ٻئي هنڌ رکجين. اهي اپريل ڌاري گل ڪندا. زمين ڀلي گهرجي.
سنڌي لاءِ ساهتيه اڪيڊمي ايوارڊ ماڻيندڙن جي فهرست
ساهتيه اڪيڊمي ايوارڊ هڪ ساليانو انعام آهي جيڪو ساهتيه اڪيڊمي (هندستان جي نيشنل اڪيڊمي آف ليٽرز) پاران 24 هندستاني ٻولين ۾ ليکڪن کي ڏنو ويندو آهي. انعام پهريون ڀيرو 1955 ۾ نوازيو ويو ۽ قائم ڪيو ويو. اهو 2009 کان وٺي 100,000 روپين جو مالياتي انعام، ۽ هڪ حوالو رکي ٿو. سنڌي ٻوليءَ جي اديبن جي فهرست هيٺ ڏجي ٿي جن کي ايوارڊ مليا آهن.
روشن عطا
تعارف
اداڪارا روشن عطا 1940ع ۾ آغا دلمراد جي گهر شڪارپور ۾ اک کولي. هن جي والدا ڊاڪٽرياڻي فيروز جان 1990ع ۾ لاڏاڻو ڪري وئي. ننڍپڻ ۾ هن جو پورو خاندان سعودي عرب شفٽ ٿي ويو هو، هن جي عمر ان وقت 7 سال هئي. هي اتي 6 سال رهي ۽ هن 6 حج به ڪيا. سورھن 16 سالن جي عمر ۾ هن جي شادي پنهنجي ماسات عطا محمد سان 1958ع ۾ ٿي، ان مان هن کي 8 ٻارن جو اولاد ٿيو پر مختلف وقتن تي هن جا 5 ٻار خدا کي پيارا ٿي ويا، جن مان هڪ ڌيءَ شگفته پاڻ پي ٽي وي تي ڪم ڪري چڪي آهي. هن اسٽيج ڊراما به ڪيا، انهن جي ڊائريڪشن ڏني ۽ ڪجهه ڊراما لکيا به. اداڪارا ==روشن عطا جون سنڌي فلمون== ”ڌرتي دل وارن جي“، ”فيصلو ضمير جو“، ”ڌرتي لال ڪنوار“، ”ڌرتي ۽ آڪاش“، ”حاضر سائين“، ”رت ۽ اجرڪ“، ”اُميد“، ”ڦل ماڇي“، ”طوفان گهونگهٽ لاءِ ڪنوار“، ”مورک“ ۽ ٻيون شامل آهن، ==ڊرامن ۾ هن اداڪاري ڪئي،== انهن ۾ ”گامون سچار“، ”گهر ڀاتي“، ”آس“، ”زندگي اولڙا“، ”بُري هن ڀنڀور ۾“، ”جياپو“، ”ماروي جنگل“، ”تپش“، ”چار مسافر“، ”سير سوا سير“ ۽ ٻيا شامل آهن،
ميڊونا (ڳائڻي)
فلموگرافي
• Vision Quest (1985)
• Desperately Seeking Susan (1985)
• Shadows and Fog (1991)
• Blue in the Face (1995)
• Four Rooms (1995)
• Girl 6 (1996)
گھايل لغاري
زندگي جو احوال
گھايل لغاري جو اصل نالو غلام حيدر لغاري آهي. گهايل لغاري سنڌ جي دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڳوٺ بچل لغاري ۾ 15 نومبر 1976ع  تي فيض محمد لغاري جي گهر ۾ پيدا ٿيو.
ڪلھوڙا (شھدادڪوٽ)
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديھن واري برٽش انڊيا دور واري پراڻي نقشي مطابق ھن ديھ م ڳوٺ امير بخش ۽ ٽي غيرمعروف ڳوٺ واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ م ڳوٺ غلام شاھ ڪلھوڙو، ڳوٺ ڏنگر ۽ ٻيا غيرمعروف ڳوٺ واقع آهن.
ايڪويهون صبح (ڪتاب)
حوالا
زمرو:ڪتاب
ڪابل
جاگرافي
ڪابل ندي شھر جي بلڪل وچ مان گذري ٿي ۽ شھر جون بازارون ھن نديءَ جي ٻنھي ڪنارن تي آباد آھن. نديءَ کي پار ڪرڻ لاءِ شھر جي مختلف علائقن ۾ پلون ٺاھيون ويون آھن. اڄڪلھ ھيءَ ندي سال جو گھڻو حصو سڪل رھي ٿي ۽ فقط مينھوڳيءَ جي موسم ۾ ھن ۾ پاڻي وھندو آھي. پراڻي شھر جي ڏکڻ اوڀر ۾ ھڪ وڏي ڍنڍ موجود آھي جنھن کي ڪول حشمت خان سڏيو وڃي ٿو. انھيءَ ڍنڍ جي آسپاس ھزارين پکي اڏامندا نظر ايندا آھن. شھر جي مرڪز کان نو ڪلوميٽرن جي پنڌ تي قرغہ ڍنڍ موجود آھي. ھيءَ ڍنڍ شھر جي خوبصورت قدرتي منظرن مان ھڪ آھي.
آمدورفت
ڪابل جو بين الاقوامي ھوائي اڏو شھر جي مرڪز کان اٽڪل 25 ڪلوميٽر پري قائم آھي. ھتي دنيا جي ڪيترن ئي ملڪن لاءِ ھوائي سفر جي سھوليت موجود آھي. ھي شھر روڊ وسيلي افغانستان جي تقريبن سمورن شھرن سان ڳنڍيل آھي. شھر جي ھڪ حصي کان ٻئي حصي ڏانھن وڃڻ لاءِ بسون، ٽيڪسيون ۽ وينون استعمال ٿين ٿيون.
23 سيپٽمبر
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:سيپٽمبر
هما ڀاڀا
هما ڀاڀا جو جنم 1962 تي ٿيو هوءَ هڪ پاڪستاني نسل جي آمريڪي شهري آهي جيڪا مجسما ٺاهيندي آهي ۽ هيءَ نيويارڪ جي شهر پوفيڪسي ۾ رهندي آهي. هيءَ پنهنجي علامتي شڪلين جي لاءِ سڃاتي ويندي آهي. هما ڀاڀا اڪثر پنهنجي مجسمن ۾ ان مواد جو استعمال ڪندي جنهن ۾ اسٽائرو فوم، ڪارڪ، رٻڙ، ڪاغذ، تار ۽ مٽي شامل آهي. هيءَ ڪڏهن ڪڏهن ٻين ماڻهن جي ڏنل شين کي پنهنجي فن پارن ۾ شامل ڪندي آهي. جهڙي ريت هن پنهنجا ڪيترن ئي مجسمن ۾ ڪانسي جو استعمال ڪيو آهي. هيءَ ڪاغذ تي پڻ پنهنجو ڪم ايتري ئي مهارت سان ڪندي آهي، هي پينسل ڊرائنگ، فوٽو گرافي ۽ ٻئي پرنٽ ايڊيشن پڻ ٺاهيندي آهي.
بي بي سي نيوز
بي بي سي نيوز (BBC News) برٽش براڊڪاسٽنگ ڪارپوريشن (بي بي سي) جي هڪ آپريشنل بزنس ڊويزن آهي، جيڪا موجوده معاملن (ڪرنٽ افيئرز)، خبرن ۽ نشريات جي ذميوار آهي.
ڪڙيو احمد خان
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ حمير، اوڀر ۾ ديھ تعلقي ميروخان جون ديھون ھر ھڪ ڪارڙا، ديھ ڀرمي مٿين ۽ ديھ گولو کھاوڙ ۽ ڏکڻ ۾ ديھ مگسي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي.
تاج مستاني
تاج مستاني (Taj Mastani) سنڌ جي لوڪ ڳائڻي آهي.
شبيران چنا
لاڏاڻو
لاڏاڻي کان پهرين عيدالفطر دوران هوءَ پنهنجي ڪٽنب سميت ڳوٺ ۾ وڃي رهي هئي ته سندن گاڏيءَ سان قاضي احمد ڀرسان سڪرنڊ شگر ملز ويجهو روڊ حادثو ٿيو  جنهن ۾ شبيران چنا ۽ سندس ڌيئر پڻ گهايل ٿيون هيون. تعلقه اسپتال قاضي احمد ۾ ابتدائي علاج بعد کيس نوابشاهه جي پي ايم يو اسپتال ۾ علاج لاءِ موڪليو ويو  ، جتان کيس ڪراچيءَ علاج جي لاءِ نيو ويو.
حوالا
زمرو:سنڌي_ماڻھو
زويا افروز
بيروني لنڪس - زيا افروز سوشل ميڊيا تي
زمرو:1994ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
سائونڊ ڪلائوڊ
سائونڊ ڪلائوڊ (SoundCloud) برلن جرمني ۾ هڪ يورپي آن لائن آڊيو ورهائڻ جي پليٽ فارم ۽ ميوزڪ شيئرنگ ويب سائيٽ آهي، جيڪا پنهنجي واهپيندڙن کي آڊيو اپلوڊ ڪرڻ ۽ ان جي ڀاڱيداري ڪرڻ جي قابل بڻائي ٿي. اليگزينڊر لائونجنگ ۽ ايريڪ واهلفرز پاران 2007 ۾ شروع ڪيو ويو، سائونڊ ڪلائوڊ مارڪيٽ جي وڏي ۾ وڏي ميوزڪ سروسز مان آهي، پوري دنيا ۾ 175 ملين هر مهيني واپرائيندڙ (يوزرز) تائين ميوزڪ پهچائي ٿي. سائونڊ ڪلائوڊ پليٽ فارم تي اها مفت ۽ بنا معاضي ٻنهي طريقن جي رڪنيت فراهم ڪري ٿي، جيڪا ڊيسڪ ٽاپ يا موبائيل ڊيوائس لاءِ دستياب آهي.سائونڊ ڪلائوڊ ميوزڪ انڊسٽري جي ڪيترن ئي فنڪارن کي ڪاميابي سان متعارف ڪرايو آهي جيڪي موسيقي شيئرنگ سروس کان اڀريا آهن. پليٽ فارم تي موجود فنڪار يا آرٽسٽ پنهنجو ڪم سڀني يوزرز ۾ مفت ورهائي سگهن ٿا، جنهن تائين سڀني واپرائيندڙ پهچ ڪري سگهن ٿا. سائونڊ ڪلائوڊ کي ڪيترن ئي سيڙپڪارن ۽ ٻين ميڊيا جي پليٽفارمن جهڙوڪ ٽويٽر جي پٺڀرائي حاصل آهي. جيتوڻيڪ، اسٽريمنگ پليٽ فارم پاڻ مالي سهائتا جي معاملن کي نبيريو آهي ۽ مالياتي معاملن کي سنڀاليو ۽ منافعي بخش رهڻ لاءِ ڪيترن ئي ملازمن کي فارغ ڪري ڇڏيو.
سعيد خان
سعيد خان ٺٽي سان گڏ سيوستان جو صوبيدار به ٿيو ۽ پاڻ سيوستان ۾ رهي پٽ ارشد خان کي ٺٽي موڪليائين.
رنھ
سنڌي ٻولي ۾ وسرڳ آهي. مثال: ڪارنهن
پاڪستان جي قومي اسيمبلي
پاڪستان جي قومي اسيمبلي ، پاڪستان جي پارليامينٽ جو ھيٺيون ايوان آھي جنھن جون 342 سيٽون آھن جن مان 272 تي سڌي چونڊ اليڪشن ذريعي ٿيندي آهي باقي 70 سيٽون عورتن ۽ مذهبي اقليتن لاء رکيل ھونديون آھن. ھن ايوان جو سربراھ اسپيڪر ھوندو آھي. ھر قومي اسيمبلي پنجن سالن لاءِ جڙندي آهي جنھن جي اھا مدت اسيمبليءَ جي پھرين گڏجاڻي کان شروع ٿيندي آھي جنھنکانپوءِ مدت جي پُڄاڻي ٿيڻ سان پاڻمُرادو ٽُٽي ويندي آهي. آئين جي موجوده پوزيشن مطابق اسيمبلي جي ٽوڙڻ جا اختيار صدر وٽ ناھن رھيا پر وزيراعظم کي ڏنا ويا آهن.
پاڪستان جي چوڏھين قومي اسيمبلي
پاڪستان جي چوڏھين قومي اسيمبلي لاء اليڪشن 11 مئي 2013 ۾ ٿي ۽ نون چونڊيل ميمبرن پھرين جون 2013 تي کنيو ھي اسيمبلي 31 مئي 2018 تي پنھنجو مدو پورو ڪري ٽٽي وئي
شيما ڪرماني
شيما ڪرماني، يا ڪرماني (Sheema Kermani) (جنم سال 1951) ھڪ پاڪستاني سماجي ڪارڪن، تحريڪ نسوان سَڀا جي باني ۽ ڀراتناتيم ڊانس جي ماھر آھي. ڪرماني پاڪستان جي شھر راولپنڊي ۾ ھڪ وچولو-درجو (مڊل-ڪلاس) پڙھيل لکيل ڪُٽنب ۾ جنم ورتو ھيو. ھيءَ ڪراچي ۾ جيزس ائنڊ ميئري جي ڪانوينٽ اسڪول ڏانھن وئي ھئي. تنھنکانپوءِ ھيءَ لنڊن ڏانھن آرٽس ۾ ڊگري ماڻڻ لاءِ وئي ھئي ۽ پوءِ پاڪستان موٽي آئي.
ھن ڀائنيو تہ پاڪستاني سماج ۾ عورتون معاشري ۾ برابري نٿيون ماڻي سگھن تنھنڪري ھن ھڪ جاکوڙي تحريڪ ”تحريڪ نسوان“ (نارين جي تحريڪ) شروع ڪئي ۽ انھن جي حَقن، صيحت تندرستي مسئلا، تعليم ۽ برابري لاءِ آواز اُٿاريو.
جابلو ڪانگ
حوالا
زمرو:پکي
گجرات، پاڪستان
تاريخ
ھن شھر وارو علائقو شير شاھ سوري جي دور ۾ آباد ٿيو. اھا به روايت آهي ته شير شاھ جي وقت اھو ٻيو دفعو آباد ٿيو ڇو تہ اڳ اتي شھر موجود ھيو پر 1303 ۾ منگولن حملو ڪري شھر اجاڙي ڇڏيو، پوء اتي نئون شھر روھتاس ۾ مقرر شير شاھ سوري جي گورنر خواص خان جي نالي سان خواص پور نالي سان ھي شھر آباد ڪيو ويو. اڪبر بادشاھ جي دور ۾ ھن شھر ڪافي ترقي ڪئي، اڪبر 1580 ۾ اتي ھڪ قلعو (گجرات فورٽ) تعمير ڪرايو 1596 ۽ 1597 ۾ اڪبر علائقي جي گوجر قبيلي جي ماڻهن تي زور وڌو تہ ھو ان شھر ۾ رھن. جنھن بعد ان تي گجرات نالو پئجي ويو .1605 ۾ اڪبر ھي شھر سيد عبداقاسم کي جاگير طور ڏنو. جھانگير بادشاھ جي دور ۾ بادشاھ ڪشمير وڃڻ لاء گجرات جي رستو کان گذرندو ھيو. گجرات جو صوفي بزرگ شاھ دولا اتي ڪافي مشھور آھي جنھن لاء روايت آھي تہ ان 1620 ۾ گجرات ۾ ترسي شھر کي حملي آور گرو ھرگوبند سنگھ جي ڏمر کان بچايو ھو. مغل دور ۾ گجرات کي چوڌاري ڀت ڏئي ان ۾ پنج دروازا نصب ڪيا ويا ھيا انھن دروازن مان ھن وقت شاھ دولا دروازو اڃان تائين محفوظ آھي. thumb|کاٻو|گجرات جي اليگزنڊريہ نالي پل چناب نديءَ تي واقع آهي جيڪا انگريزن جي دؤر ۾ ٺاھي وئي ھئي
1707 ۾ اورنگزيب جي يا وفات بعد مغل سلطنت جو زوال شروع ٿيو ان حالتن دوران ايران جي افشري خاندان جي بادشاھ نادر شاھ گجرات تي حملو ڪيو. ڪجھ عرصي بعد 1741۾ شھر تي راولپنڊي جي گکر قبيلي قبضو ڪيو. 1765 ۾ شھر تي ڀانگي ڏکن جي سردار گجر سنگھ جو قبضو ٿيو.1797 ۾ سکن افغانين کي گجرات واري جنگ ۾ 29اپريل 1797 تي شڪست ڏني. 1798 ۾ ڀانگي ليڊر صاحب سنگھ رنجيت سنگھ جي سڪرچاڪيا سان وفاداري جو اقرار ڪيو جنھن کانپوءِ رنجيت سنگھ جي فوج گجرات شھر پنھنجي قبضي ۾ آندو اھڙي طرح سکن جي بادشاهي جو حصو ٿي ويو.22 فبروري 1849 ۾ انگريزن ۽ سک ايمپائر وچ ۾ گجرات واري جنگ ۾ سکن شڪست کاڌي ۽ انھن جي ايمپائر ۽ ٻي اينگلو سک جنگن جو خاتمو ٿيو، اھڙي طرح گجرات انگريزن جي حاڪميت ۾ آيو. 1867 ۾ گجرات کي ميونسپلٽي جو درجو ڏنو ويو.
گجرات جا ماڻهو
180px|ساڄو|thumb|ھڪ ڪنڀر مٽيءَ جا ٿانو ٺاھيندي
جوڳي ويرو
حوالا
زمرو:ٿرپارڪر ضلعو
ڇوڪرين جو عالمي ڏھاڙو
پس منظر
نينگرين جو ڏھاڙو نہ رڳو مسئلا جيڪي ڇوڪرين کي منھن ڏيڻا پون، پر انھن مسئلن جي حل ڪرڻ کانپوءِ امڪان طور ڇا ٿيندو بابت سجاڳي پيدا ڪري ٿو. مثال طور، ڇوڪرين کي تعليم ڏيڻ سان ٻالڪپڻ وارو پرڻو يا ننڍي عمر ۾ شادي، بيماري جي شرح گھٽائڻ ۾ مدد ملندي، ۽ ڇوڪرين کي وڏي پگھار وارين نوڪرين ڏانھن رسائي ڏيڻ ۾ سھڪار ڪرڻ سان معيشيت کي سگھارو ڪرڻ ۾ مدد ملندي.
ڳوٺ حبيب الله گبول
ڳوٺ حبيب الله گبول سال 1982ع ۾ وجود ۾ آيو ان کان اڳ هتي کٻڙ پيرون، گز وغيره هوندا ھئا. ڳوٺ پياري گبول جو رهواسي سڀ کان پهرين رحمت الله گبول جيڪو هادي بخش جو پٽ ھو، هادي بخش وارا ٽي ڀائر هوندا هئا (خيرالدين، هادي بخش ۽ گل محمد) پوءِ حبيب الله، گل محمد وارا هتي لڏي آيا آھستي آھستي سڀ سئوٽ، مالئوٽ يعني نصير جا پٽ به هتي اچي آباد ٿيا. اھي اڳتي هلي نصيراڻي سڏجڻ لڳا ۽ ھادي بخش وارا حمزو جا پٽ ھئا اهي به حمزاڻي سڏجڻ لڳا.
هن ڳوٺ جي ٻن پاسن اڀر ۾ لنڊ واھ ۽ اولھ ۾ چاڪر واھ نڪرن ٿا. هن ڳوٺ کي اسڪول نور محمد خان لنڊ 1993ع ۾ وٺرائي ڏنو هو ۽ ساڳي سال رحيم بخش خان بوزدار بجلي ڏني. هي ڳوٺ 5 ايڪڙ ايراضي تي مشتمل آھي هن ڳوٺ جي ڀرسان هڪ تاريخي ماڳ 6 ايڪڙ تي مشتمل خيرو شھيد جو قبرستان پڻ آھي جيڪو چيو وڃي ٿو تہ مغلن يا ميرن جي دور جو سپھ سالار هو ان جو مقبرو آھي. تقريبن 30 فٽ اوچو (جيڪو ٽن طبقن ۾ ورهايل پهرين 15 فٽ 9×9 ۽ 5فٽ 7×7 جنهن جي چار ئي پاسن ۾ 8 انچ ويڪرا 1.5فٽ ڊگها روشنداني اڏيل آھن آخري 10فٽ سرڪل ۾ اڏيل آھن سرڪل ذريعي ڇت ٺاھي وئي، جنهن ۾ نه ڇت سرون ۽ نه ئي ٽيئر گاڊر طور ڪجھ ڪم آندل آھي اهو ڪجھ اسپيشل ان زماني جي مٽي سان ٺھيل آھي ايئن به لڳي ٿو ته ان ۾ چونو يا ان جهڙو ڪجھ ٻيو مواد استعمال ٿيل آھي اهو ايترو ته مضبوطي سان آھن جو سرون ته ڀري ويون پر جيڪا مٽي ٻن سرن جي وچ ۾ آھي اها ساڳي ئي نموني مضبوط آھي) آھي. ڳوٺ ۾ بجلي اچڻ سان ڳوٺ جي ماڻھن ان مقبري تي بجلي آندي جيڪا ڳجھ عرصو هلي پو ختم ڪئي وئي ٻيهر ڪنهن به نه لڳرائي ان قبرستان ۾ لنڊ بوزدار جي تڪ بندي تي جهيڙو ٿيو هو جنهن ۾ سوين سپاهي شھيد ٿيا هڪ لنڊ ليکڪ جو خيال آھي ته هي لنڊ قوم جو سپھ سالار هو انهن اهو مقبرو جوڙايو ۽ بوزدارن جي شھيدن جا مقبرا غلام شاھ واري قبرستان ۾ آھن اهي مقبرا به انهي وانگي ساڳي ڊزائين ۽ ساڳين سرين سان ٺھيل آھن. ان کان علاوه نلڪي جي ويجهي ڳوٺ قبول خان گڏاڻي ۾ به اهڙي ڊزائين جا مقبرا اڏيل آهن. ۽ جي ان صاحب ليکڪ جي راين کي قبول ڪجي ته ممڪن نه ٿيندو ساڳي سرين ساڳي ڊزائين سان ٻن الڳ ڌرين جون قبرستان ٺھڻ ممڪن ناهي. ايئن ٿي سگهي ٿو جو انهن ڌرين کان علاوه جي ڪنهن ٻي دور جي بادشاه انهن جي بهادري جرئت جو قصو ٻڌي انهن جو مقبرو ٺھرايو هجي پر اهو اصلي سچ ناهي ڇو ته هي مقبرا تمام پراڻا ۽ تاريخدان عبدالمجيد نائچ جي مطابق مغلن جي دور جي عڪاسي ڪن ٿا.
حاصل النھج
حاصل النھج مخدوم جعفر بوبڪائي جو لکيل ڪتاب آھي. مخدوم جعفر پنهنجي مٿئين مذڪور عربي ڪتاب”نهج التعلم“ جو سن 976هه/1568ع ۾ ”حاصل النهج“ جي نالي سان فارسي زبان ۾، اُستادن جي رهنمائيءَ لاءِ خلاصو تيار ڪيو. هن ڪتاب ۾ علم، معلم ۽ تعليم جي فلسفي تي نهايت ئي عالمانه ۽ ماهرانه انداز ۾ بحث ڪيو ويو آهي. هن موجوده سائنسي دؤر ۾ تعليم جي سلسلي ۾، هيءُ ڪتاب وڏي اهميت رکي ٿو. هن ڪتاب جو فارسي متن، انگريزي خــُـلاصي ۽ مقدمي سميت، ڊاڪٽر نبي بخش خان بلوچ جي تحقيق ۽ تصحيح سان سن 1969ع ۾ سنڌ يونيورسٽيءَ مان شايع ٿيو. ڊاڪٽر عبدالرسول قادريءَ انهيءَ ڪتاب جو سنڌي ترجمو ڪيو آهي، جو سن 1993ع ۾ سنڌي لئنگئيج اٿارٽي، حيدرآباد سنڌ طرفان اشاعت هيٺ اچي چڪو آهي.
گل جعفري
گل جعفري گونٽي جو قسم آهي. ننڍڙو وڻ آهي. گل به ننڍڙا ڪندو آهي. ٻج ڪنهن به موسم ۾ پوکي سگهجي ٿو. ڇڻيل ٻج مان ٻيا پاڻهئي ڦٽندا آهن. هن جا به ٻه ٽي قسم آهن. هن کي انگريزيءَ ۾ فرنچ ميري گولڊ چون ٿا.
حوالا
زمرو:مصالحا
نيلوفر سخي
حوالا
زمرو:سڌارو ڪندڙ مسلمان زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:افغانستان جون عورتون زمرو:افغانستان جا سياستدان زمرو:عورتن جي حقن لاءِ جاکوڙيندڙ
ايلو
حوالا
زمرو:آئي او ايس سافٽ ويئر زمرو:اينڊروئيڊ (آپريٽنگ سسٽم) سافٽ ويئر زمرو:سائنس زمرو:ٽيڪنالاجي
مھين خان
مھين خان سعيد خان عطر کان پوءِ شاھ عالم بھادر شاھ جي حڪم سان ٺٽي جو صوبيدار مقرر ٿيو. .۱۱۲۴ ھ ۾ سندس ٻيھر ٺٽي لاء مقرري ٿي پر ڪجھ ڏينھن بعد شاھ عالم بھادر شاھ وفات ڪري ويو ۽ نئين بادشاھ خواجہ محمد خليل جي مقرري ڪئي.
مٿي ۽ ڳچيءَ جو ڪينسر
ھن مضمون کي وڪي طرز تي آڻڻ جي ضرورت آھي (اپريل 2023ع) مٿي ۽ ڳچيءَ جو ڪينسر آمريڪا جي طبي ماهرن جو چوڻ آهي تہ هيڊ (Turmeric) ڪينسر کان اڳواٽ بچاءُ ۾ مدد ڏيئي ٿي، ڇو جو هيڊ ۾ موجود جزا ڪيترن ئي طريقن سان ڪينسر کي وقت کان اڳ روڪي سگهن ٿا، ان ڪري کاڌن ۾ هيڊ جو استعمال ضرور ڪرڻ گهرجي. وومن ڪينسر انسٽيٽويٽ جي سائنسدانن، ڪوئن تي تجربا ڪرڻ کانپوءِ نتيجو ڪڍيو آهي تہ هيڊ ۾ موجود جزا سيني جي ساڙ کان وٺي فوڊ پوائزنگ تائين ڪيترين ئي بيمارين جي علاج ۾ مدد ڏين ٿا. هڪ ٻي تحقيق مان خبر پئي آهي تہ هيڊ دماغ جي الزائيمر جي ڪري ٺھندڙ جزن کي بہ ختم ڪرڻ ۾ ڪردار دا ڪري ٿي، جنھن ڪري ماهر کاڌي ۾ هيڊ جي وڌيڪ استعمال تي زور ڏئي رهيا آهن.
هري دلگير
هري دلگير جو ادبي ڪم
انهي وقت لاڙڪاڻي ۾ جيڪي مشاعرا ٿيندا هئا، سي گهڻو ڪري طرحي هوندا هئا. ’طرح‘ گهڻو ڪري اردو مان ترجمو ڪري ڏني ويندي هئي. جنهن تي شاعر پنهنجو شعر جوڙيندا هئا. اهڙي ئي هڪ مشاعري ۾ (1930ع) هري دلگير پنهنجو شعر پڙهيو. ان وقت سندس عمر چوڏهن سال هئي. انهي شعر تي کين خواب داد مليو ۽ اڳتي هلي کيس مشاعرن ۾ سٺو مان ملڻ لڳو. گڏوگڏ سندس شعرَ سنڌ جي ڪيترن ئي رسالن ۾ پڻ ڇپجندا هئا، جن ۾ ماهوار ”سنڌو“ پڻ شامل هئي، جيڪا انهي وقت مشهور رسالو هوندي هئي ۽ انهيءَ ۾ ڇپجڻ هر ليکڪ جي خواهش هوندي هئي.
ھرات
اوائلي تاريخ
ھيروٽوڊس (Herodotus) لکي ٿو تہ، ”ھرات ڄڻ تہ وچ ايشيا لاءِ مانيءَ جي ڇٻي آھي. 330 قبل مسيح ۾ آريا يقينن ھڪ اھم ضلعو ھو. ھن جو انتظام ستیبارزینس نالي ھڪ اسٽراپ (گورنر) جي ھٿ ھيٺ ھو جيڪو سلطنت جي اوڀر ۾ فارس جي ٽن اھم عھديدارن مان ھڪ ھو. 330 ق.م جي آخر ڌاري سڪندراعظم آريا جي گاديءَ واري شھر کي پنھنجي ھٿ ھيٺ آندو، انھيءَ شھر جو نالو ارٽاڪوانا (Artacoana) ھو. ھن شھر کي ٻيھر آباد ڪيو ويو ۽ ھتي ھڪ قلعو تعمير ڪيو ويو. افغانستان سيليوسڊ (Seleucid Empire) سلطنت جو حصو بنجي ويو“.
اسلامي دور
ستين صدي عيسويءَ جي وچ ڌاري اسلامي لشڪرن ھن علائقي جو رخ ڪيو. انھيءَ زماني ۾ ھرات واري خطي ۾ ساساني حڪومت ڪمزور ٿي چڪي ھئي ۽ ھي علائقو ھفتالي قبيلن جي اثر ھيٺ ھو. 52 -651ع ڌاري جڏھن عربن ھن علائقي تي حملو ڪيو تہ ھتان جي ھفتالي ۽ ترڪ قبيلن عربن سان جنگ ڪئي پر ھو اھا جنگ کٽي نہ سگھيا. 650ع واري ڏھاڪي ۾ جڏھن عرب خراسان واري علائقي ۾ پھتا ان وقت ھرات ساساني سلطنت جي 12 گاديءَ وارن ھنڌن مان ھڪ ھو. مسلمانن جي فتح کان پوءِ بہ ھرات ۾ ڳچ ڀيرا بغاوت ٿي ۽ آخرڪار مسلمان سوڀارا ٿيا. 650ع واري ڏھاڪي ۾ چين جي تانگ بادشاھت بہ ھرات کي فتح ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پر ھو پنھنجا پير ھتي نہ ڄمائي سگھيا. ايتريقدر جو مسمانن جي مختلف گروپن ۾ بہ ڪجه جهڙپون ٿيون. عباسي خليفن جي دور ۾ ھتي مس مس وڃي امن بحال ٿيو. 870ع ۾ صفاري گھراڻي جي ھڪ مقامي اڳواڻ یعقوب لیث صفاریءَ ھرات ۽ آسپاس جا علائقا فتح ڪيا.
ڀڳونتي ناواڻي
حوالا
زمرو:سنڌي ماڻھو
سر (ٻوٽو)
thumb|سَرُ ٻُوٽو سَرُ (انگريزي: Reed plant) ھڪ ٻوٽو آهي جيڪو دنيا وانگر سنڌ ۾ بہ ڍنڍن، ڍورن، واهن، شاخن، واٽر ڪورسن وغيره جي ڪناري سان ٿئي ٿو. سر جي ٻوٽي کي نڙ وارن عام ٻوٽن (Common reed plants) جي ڪٽنب ۾ شمار ڪيو وڃي ٿو. هيءَ اٽڪل ست کان ڏھ فوٽن تائين ڊگهو ٿيندو آھي. هن ٻوٽي جي پنن مان ٽُوئا، مَنَهن، ڇاپرن، لانڍين، جهوپڙين، ڇَنن وغيره جون ڇتِيون ٺاهيون يا ڍڪيون وينديون آهن. سر جي پنن مان ٻهاريون بہ ٺهڻ ٿيون. سر جي سنگ وران تيلن مان ڇڄ، وڃڻا وغيره بہ جڙندا آهن. سر جي ٻوٽي جي مٿين کل لاهي ڪُٽي ان منجهان مُڃ جو واڻ بہ ٺاهيو ويندو آهي جيڪو کٽون ۽ منجيون واڻڻ ۾ ڪم ايندو آهي. هن ٻوٽي کي شاھ عبداللطيف ڀٽائي پنهنجي شاعري ۾ خوب ڳايو آهي.
کھنبو
کُهنبو (Safflower) هن کي پاوڙي به چوندا آهن. هندستانيءَ ۾ ڪُسُم يا ڪسمبو چوندا اٿس ۽ انگريزيءَ ۾ سافلائوئر. ڪتابي نالو اٿس ڪارٿيمس. هي ٻنيءَ ۾ پوکبو آهي، پر هي نماءُ لاءِ بيشمار پيلا گل ڪندو آهي، تنهنڪري باغ ۾ داخل ٿيڻ جو لائق آهي. جولاءِ ۾ هن جو ٻج پوکبو آهي.
پرسياوشان
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست
اسٽيفن زويگ
سوانح
جيتوڻيڪ اسٽيفن زويگ ڪنهن هنڌ لکيو هو ته، “اسان ڏوهاري آهيون، جيڪر اسان خاموش رهون ٿا” پر هُن انهيءَ جي باوجود به هٽلر جي ڪا کلي مخالفت يا نندا نه ڪئي. هُن ڪافي احتياط به ڪيو. پر نازي حڪمران کيس بخش ڪرڻ وارا نه هئا. اهڙي ماحول ۾ اسٽيفن زويگ کي ملڪ ڇڏڻو پيو ۽ 1933 ۾ هو جلاوطن ٿي مختلف ملڪن ۾ ڦرندو رهيو. پويان سندس گهر جي جاچ ورتي وئي، مٿس الزام هنيا ويا.
'''”منهنجي روحاني وطن يورپ جي تباهي کانپوءِ، برازيل ئي اهڙو ملڪ هو جتي آئون پنهنجي زندگي جو نئين کان شروعات ڪري سگهيس پئي. پر هاڻ سٺ سالن جي ڄمار ۾ ڪنهن نئين زندگي جي شروعات ڪرڻ لاءِ تمام گهڻي سگهه جي ضرورت آهي جا مون ۾ ناهي. تنهنڪري هيءُ مناسب وقت آهي ته آئون پنهنجي حياتي ختم ڪري ڇڏيان.“'''
ديهانت
اسٽيفن زويگ 22 فيبروري 1942ع ۾ هن دنيا ۾ ديهانت ڪري ويو. [//en.wikipedia.org/wiki/Stefan_Zweig]
حوالا
زمرو:1942ع جون فوتگيون زمرو:ادب زمرو:تاريخ زمرو:شخصيتون زمرو:فلم زمرو:مذهب زمرو:ناول
واڻ
حوالا
زمرو:رسو
نيو ڪيليڊونيا آزادي لاءِ ريفرينڊم، 2018ع
سوال
هن ريفرينڊم ۾ هڪ سوال هو:
سائي چانھ
سائي چانھ I(Lemon-grass) هڪڙو گاھ آهي جو اڪثر باغن ۾ هڻندا آهن. هتي عام آهي. هن جي پنن ۾ هڪڙي چڱي خوشبوءِ ٿيندي آهي، جنهن ڪري اهي چانهه ۾ يا ٻين کاڌي جي شين ۾ وجهندا آهن. هندستاني مالهي انهيءَ کي اگهياگهاس ۽ انگريزيءَ ۾ ليمن گراس (يعني ليمي جو گاهه) چون ٿا. هن جو هڪڙو قسم آهي جنهن کي رانسا گراس چون ٿا، اهو دکن جي ٽَڪرن ۾ گهڻو ٿيندو آهي.پن اهڙا خوشبودار اٿس، جو انهن مان هڪڙو سرهو تيل ڪڍندا آهن، جو وائي سور جي لاءِ چڱو آهي.
سنجوگيتا
سنجو گيتا (وفات 1192 )، دهلي ۽ اجمير آخري هندو حاڪم پرٿويراج چوھاڻ جي زال ۽ قنوج حڪمران اڪرم چندر جي ڌيءُ ھئي.
4 سيپٽمبر
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:سيپٽمبر
بري نظر
بدنظري لاء مختلف نالا
سمورين تھذيبن جي ھر ٻولي ۾ ان عقيدي کي مختلف نالي سان سڏيو وڃي ٿو. عربي م ان کي العين النظرہ (اک جي نظر) يا العين الحاسد (ساڙوٽي جي نظر) چون ٿا. فارسي ۾ ان کي چشم زخم ( زخم رسائيندڙ اک) يا چشم شور(ڪاراڻ مائل نظر) سڏين ٿا.
مسلم معاشري ۾ بد نظري جا اپاء
ان عقيدي مطابق بد نظري کي روڪڻ لاء قدم کڻي سگھجن ٿا. ان عقيدي مطابق نيري ۽ اڇي رنگ جي موتي وارو زيور جو ٽڪرو ڪنھن ماڻھو يا ان جي ڪنھن ملڪيت تي رکڻ سان بد نظري جو اثر زائل ٿي ويندو آهي. اھو خيال عام آهي تہ خدا جي نالي يا قرآن جي آيت وارو تعويذ يا ٻي ڪا شئي نڀاڳ کان بچائڻ جي طاقت رکي ٿو. کوڙ ماڻھو پنھنجي گھرن ۽ ڌنڌي وارين جاين تي ۽ گاڏين ۾ خدا جي نالي يا قرآن جي آيتن واري پينٽنگ ٽنگيندا آھن يا ڀتين تي رنڱرائيندا آهن. انھن آيتن ۾ سورة فاتحه جي پھرين آيت: "بسم الله الرحمن الرحيم"، يا سڄي سورة فاتحه، سورة البقرہ جي آيت نمبر 255 جنھن کي آيت الڪرسي چون ٿا، سورة الاخلاص ، سورة الناس، سورة الفلق جنھن جي ھڪ آيت ۾ حاسد جي حسد کان الله جي پناھ جي دعا شامل آهي، قرآن شريف جي رکڻ کي بہ بدنظري کان تحفظ سمجھيو ويندو آھي. ان کان سواءِ عام زندگي م ڪجھ الله جي نالي وارن فقرن جي استعمال کي بہ تحفظ سمجھيو ويندو آھي جن ۾ بسم الله، ماشاءالله ، انشاءالله، الله اڪبر، وغيره شامل آهن. ننڍڙي پٽ کي زنانه ڪپڙا پارائي ڌيءَ ڪري ظاھر ڪرڻ کي ان پٽ جو بدنظري کان تحفظ سمجھيو ويندو آھي. مسلمانن جو خيال آهي تہ ڪنھن کي ڏسي تعريف ڪرڻ وقت ماشاءالله چوڻ سان نظر نہ لڳندي آهي.
ڪيتڪي
هن جو ٻوڙو گهڻي جاءِ ٿو والاري، جو ٽارين مان پيون ٽاريون مٿي ڪڍي بيهاري ٿو. سانوڻ جي ڏينهن ۾ گل ڪندو آهي. مکريءَ جا پن اڇا اٿس، جو کوپي وانگي ننڍڙن سپنج جهڙن ڳُتيلن گلن کي ويڙهيو بيٺا آهن. هنن وڻن مان ڪي نر ۽ ڪي ماديون ٿيندا آهن. نر جي انهن گلن وارن ساون پنن مان سُرهو تيل ڪڍندا آهن، جنهن کي ڪيوڙي جو تيل چوندا آهن. اهو مکڻ جي ڪم ايندو آهي. هن جي گلن ۾ چندن جي ڪاٺيءَ جهڙي باس ٿيندي آهي. باغ ۾ جتي هي وڻ بيٺل هوندو آهي، ان جي آسپاس ڏاڍي هٻڪار اٿندي آهي. هن جا قلم لڳندا آهن، جي مينهن جي موسم ۾ هڻندا آهن.
رھ
رھ سنڌي ٻولي يا الف ب جو وسرڳ آهي. مثال: ورهائڻ، ورهاڱو وغيره
شاھين شھر
شاھين شھر (انگريزي: Shahin Shahr) ايران جي اصفھان صوبي جو ھڪ شھر آھي. ھي شاھين شھر ۽ ميمہ شھرستان جي گاديءَ جو ھنڌ آھي ۽ 2016ع وارن انگن اکرن مطابق ھن شھر جي آبادي 173,329 آھي. آباديءَ جي لحاظ کان ھي اصفھان صوبي جو پنجون وڏو شھر آھي جيڪو اصفھان شھر کان اتر پاسي فقط 24 ڪلوميٽر پري آباد آھي. ايران عراق جنگ وارن ڏينھن ۾ جنگ جي تباھڪارين کان بچڻ لاءِ ڪئين ماڻھو خوزستان مان لڏي اچي ھن شھر ۾ آباد ٿيا جنھن ڪري ھن شھر جي آبادي ڪافي وڌي وئي آھي. ھي شھر ايران جي مشھور زاگرس پھاڙي سلسلي ۾ سامونڊي مٿاڇري کان 1662 ميٽر اوڇائيءَ تي آباد آھي. ھن شھر جي موسم گرم ۽ مينھن تمام گھٽ وسي ٿو. جيڪو ٿورو گھڻو مينھن وسي ٿو ان جو پاڻي ھتان جي زمين تمام تيزيءَ سان چھي ويندي آھي.
گدڙ
حوالا
زمرو:جانور
25 سيپٽمبر
25 سيپٽمبر ، عيسوي سال جو 268 هون (ليپ سال 269 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 97 ڏينهن (ليپ سال 98 ڏينهن) باقي آهن.
نيئلس ھينرڪ ابيل
وفات
thumb|ڪرسٽين ڪيمپ ايبل کي برلن يونيورسٽي ۾ پروفيسر شپ ملي پر بدقسمتي سان کيس ٽيوبرڪيلاسس لڳي وئي ۽ 6 اپريل 1829 ۾ وفات ڪري ويو .پيرس ۾ کيس ٽي بي جي بيماري لڳي 1828 جي ڪرسمس تي ھن سليڊ کان فرولينڊ پنھنجي مڱيندي ڪرسٽين ڪيمپ سان ملڻ لاءِ سفر ڪيو جتي سندن جوڙي موڪلن جو مزو ورتو جنھن بعد جلد ئي وفات ڪيائين.
فرانس جي ائٽمي سگھ
فرانس جي ائٽمي سگھ يا فورس دي فراپ (Force de Frappe) سال 1960ع دؤران فرانس جي صدر چارلس ڊي گال مُلڪي ائٽمي پروگرام شروع ڪيو هو. جنهن تحت هن چاهيو ٿي ته فرانس جي زميني، سامونڊي ۽ هوائي فوج کي هٿيار هڪ هنڌ کان ٻئي هنڌ تائين کڻي وڃڻ يا انهن جو استعمال سولائي سان ڪرڻ جي سگھ حاصل ٿئي. ڊي گال هي پروگرام فرانس جي حفاظت ۽ ائٽمي هٿيارن جي معاملي ۾ آمريڪي نوس نوس کان بچڻ لاءِ شروع ڪيو. انهيءَ پروگرام جي ڪري، فرانس ائٽمي هٿيارن جي ڊوڙ ۾ ٽئين (پهريون آمريڪا ٻيون سوويت يونين ) نمبر تي پهتو. مارچ 2008ع ۾ فرانس جي صدر نڪولس سارڪوزي، فرانس جي هوائي فوج منجهان Force de Frappe پروگرام کي ٽن مان ٻه ڀاڱا گهٽ ڪرڻ جي پَڪَ ڏياري. جنهن جي نتيجي ۾ فرانس وٽ رڳو اهڙا 300 جنگي جهاز بچندا، جن ۾ ائٽمي هٿيار کڻڻ جي صلاحيت هوندي.
الڪا ياگنڪ
حوالا
زمرو:1966ع جون پيدائشون زمرو:20 هين صدي جا هندستاني ڳائڻا زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:گجراتي ماڻهو زمرو:ويهين صدي جون هندستاني استري ڳائڻيون
صالح محمد شاهه
ريڊيو حيدرآباد تي اڌ صديءَ تائين راڄ ڪرڻ واري شخصيت
جڏهن پهريون ڀيرو هن جي انٽرويو سان گڏ سندس فوٽو اخبار ۾ ڇپيو ته ماڻهو اهو ڏسي حيران ٿي ويا ته هڪ نوجوان ڇوڪورو هڪ جهوني پوڙهي جي صداڪاري آخر ڪيئن ايڏي سٺي نموني سان ڪري ٿو وٺي.
2016ع اوڙي حملو
2016ء اوڙي حملو ڄمون ۽ ڪشمير جي اوري سيڪٽر ۾ لائن آف ڪنٽرول جي نزديڪ فوج جي هيڊڪوارٽر تي ٿيو، هڪ دهشت گرد حملو آهي، جنهن ۾ 17 ڀارتي فوجي هلاڪ ٿيا۔ فوجي دستن جي جوابي ڪارروائيءَ ۾ چارئي حملہ آور ماريا ويا۔ گُذريل تقريباً 20 سالن ۾ ڀارتي فوج تي ڪيو ويل هي سڀ کان وڏو حملو آهي۔ اوڙي حملي ۾ پاڪستان ۾ موجود دهشت گردن جو هٿ ٻڌايو ويو آهي۔ ان جي منصوبہ بندي جي تحت ئي فوج جي ڪيمپ تي خودڪش حملو ڪيو ويو۔ حملہ آورن کان غير مسلح ۽ سمهيل جوانن تي تابڙ توڙ فائرنگ ڪئي وئي تہ گهڻي کان گهڻن جوانن کي ماري سگهجي۔
سکر ريل حادثو
تحقيق کان پوءِ ريلوي عملي کي حادثي جو زميوار قرار نو ويو ۽ انهن مٿان مردم ڪشي جو ڪيش داخل ڪيو ويو.
سهتو
610 هه/ 1313ع ۾ راڻو ڀنوئر سهتو ،درٻيلي تي حڪـومت ڪندو هو ،جيڪو بعد ۾ مسلمان ٿيو ۽ سندس اولاد اڄ به هن عـلائـقي ۾ رهي ٿو.
ھمت دلير خان
ھمت دلير خانھن محمد اسحاق عرف امير خان کان ٺيڪي ۾ ورتو ۽ ٺٽي ۾ ئي وفات ڪيائين .نواب همت خان سوچيو ته ڪو ٻيو ٺٽي جو ٺيڪو کڻي وڃي منهنجي پيءُ کان حساب ڪتاب وٺي، پاڻ ئي امير خان سان رقم ٻولائي ٺٽي جو ٺيڪو وٺي اتي پهتو ۽ چئن سالن تائين انتظام هلائيندو رهيو
زعفران
thumb|Saffron crocus, Crocus sativus, with its vivid crimson stigmas and styles thumb|Delicate saffron threads, plucked from crocus flowers and dried
حوالا
زمرو:عرب کاڌا زمرو:مصالحا
مگسي (شھدادڪوٽ)
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي ديھن واري پراڻي 1886 واري نقشي مطابق ھن ديھ ۾ مگسي ڳوٺ ۽ ڳوٺ الياس پنھور واقع ھيا. ان وقت ھي ديھ تپو شھدادڪوٽ ۾ واقع ھئي. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ فيض محمد معروف آھي.
شميمه شيخ
سوانح عمري
1978 ۾ اسڪول مڪمل ڪرڻ کان پوءِ ، شيخ ڊربن-ويسٽ ويلي يونيورسٽيءَ ۾ ا پاس ڪيو ، جيڪو مخصوص هو ، ڏکڻ آفريڪا جي نسلي قانون تحت ، هندستاني نسل جي شاگردن لاءِ. 1984 ۾ هن پنهنجي بيچلر آف آرٽس جي ڊگري مڪمل ڪئي ، عربي ۽ نفسيات ۾ ماسٽرنگ ڪئي. اهي هئا سياسي طور تي چارج ڪيل سال يونيورسٽيءَ ۾ ، ۽ هوءَ شامل ٿي وئي ازانين پيپلز آرگنائيزيشن (AZAPO) ۾ ايندڙ twoن سالن لاءِ.
حوا علي
لکڻ
هڪ نقاد فريده جي مسئلن ۽ اسلام جي وچ ۾ رابطا اهي ٿو ، تجويز ڪندي ته هوءَ ڏيکاري ٿي ”قسمت جي مطمئن قبوليت“. ٻيو ان جي خلاف دليل ڏئي ٿو ۽ زور ڏئي ٿو ته ان جي ”حوصلہ شکني نه ٿيڻ“ ۽ نماز لاءِ سندس عزم ، سندس ايمان کي مثبت طاقت طور ڏسي. تقدير کي چيو ويو آهي ته ”اسلامي قيامت جي روايت“ سان تعلق رکندي ، جڏهن ته ان جي سخت درخواست جي نتيجي بابت ڪندي. عليءَ کي بيان ڪيو ويو آھي ھڪڙي عورتن جي اديبن مان 1990 جي ڏهاڪي جي اتر نائيجيريا ۾ ”انھن جي تخليقي صلاحيتن کي آواز ڏيڻ“ اندر ”دين ۽ ثقافت جي ديوارن“ جي اندر.
منگهارام ملڪاڻي
سنڌي ساهت
مٿين ڪتابن کانسواءِ سندس ٻين ادبي تاريخي ڪتابن ۾ ”سنڌي ساهت جو مختصر جائزو“ ۽ ”سنڌي ساهت جي سمالوچنا“ اهم آهن.ترجمن، ناٽڪن ۽ ادبي تواريخ کانسواءِ پروفيسر منگهارام سفرنامي، يادگيرين ۽ نظاماڻي نثر تي به قلم آزمائي ڪئي، جن جا ٽي ڪتاب پڇمي ياترا (1963ع)، ساهتڪار جون سمرتيون (1979ع)، جوانيءَ جا جذبا پيري جون يادون (1975ع) ڇپيل آهن.پروفيسر مگهارام ملڪاڻي سنڌيت جي هلچل ۾ پڻ ڀرپور حصو ورتو. انهي دوران پڻ پروفيسر ڪيترائي اصلوڪا ۽ ترجمو ڪيل ناٽڪ پيش ڪيا، جن ۾ ”قسمت“ (1972ع)جيڪو انگريزي ليکڪ بابلاڪ جي ناٽڪ جو ترجمو هو، ٻيو عبراني ليکڪ زئنگول جي ناٽڪ جو ترجمو ”ايڪتا جو آلاپ“ ۽ ٽيون اصلوڪو ناٽڪ ”کن جي خطا“ ۽ چوٿون ”انار ڪلي“ پيش ڪيائين.حقيقت هيءَ آهي ته پروفيسر منگهارام 30-1929ع واري نئين زماني جي گهرجن پٽاندر سنڌي ننڍي ناٽڪ کي حقيقت نگاري وارو جديد ائڪٽ پلي بڻايو. بقول اي جي اُتم: ”ان ۾ هاڻ سنڌي زندگي جي ترجماني هئي. سماج جا ٻرندڙ سوال ۽ ملڪ جا مسئلا پيش ڪيل هئا، جن ۾ خارجي ۽ داخلي ٻئي پاسا هئا. انهي کان اڳ وارو اڪثر سنڌي ننڍو ناٽڪ فن توڙي، خيالن جي لحاظ کان جديد نه هو. اهو گهڻو تڻو روماني ،مذهبي يا مسخري وارو نقل يا بالغ آميز فارسي يا پنگتي لٽڪو لڳندو هو. ان ۾ مشڪل سان ڪو سماج جو ڳنڀير ۽ گهرو، دل ۽ دماغ کي ڌويندڙ چتر چٽيل هو.“ اهڙي ڪوشش ۽ ڪامياب ڪوشش پهرين پروفيسر ملڪاڻي ڪئي، تنهنڪري کيس جديد سنڌي ناٽڪ جو باني چئجي ٿو. ان نسبت پروفيسر ملڪاڻي پنهنجي ڪتاب ”سنڌي نثر جا تاريخ“ ۾ ورهاڱي کان اڳ واري ننڍي ناٽڪ بابت لکي ٿو: ”آئون سمجهان ٿو ننڍي ناٽڪ جي ميدان ۾ آئون اڪيلو لکندڙ آهيان. جنهن ڳنڀير طور گهرو، پنگتي ۽ قومي مسئلن تي 20-25 ننڍا ناٽڪ جوڙي، سنڌي يڪ فصلي ناٽڪ کي سماجڪ سڌاري جو واهڻ بنايو آهي. منجهن بناوت جي قاعدن جي به پوري پوئيواري ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي ويئي آهي، جيئن ٿوري ۾ ٿوري واقعن، نظارن ۽ ڪردارن ۽ ننڍين سڀاويڪ زبانن مان مرضي سان ڪو خاص کنيل مطلب ڇٽي اچي.“
ريڪجاويڪ
تاريخ
ھن شھر وارو علائقو 18ھين صديءَ تائين زرعي زمينن وارو علائقو ھيو. 1752ع ۾ ڊينمارڪ جي بادشاھ فريڊرڪ پنجين ريڪجاويڪ واري جائداد جي مالڪي انريٽنگار ڪارپوريشن کي ڏئي ڇڏي. 1750 واري ڏھاڪي ۾ ان ڪارپوريشن اتي گھر اڏائي انھن ۾ اوني يا پشم جي صنعت قائم ڪئي. انريٽنگار ڪارپوريشن اتي ماھيگيري جي صنعت، گندرف جي کاڻن ، زراعت ۽ جھازسازي کي پڻ فروغ ڏنو. 1786ع ۾ ڊينمارڪ جي شاھي تخت اتي واپاري ھڪھٽي کي رد ڪري ملڪ جي ڇھن برادرين جي حق ۾ ھڪ خاص چارٽر جاري ڪيو. 1786 ۾ ريڪجاويڪ کي ھڪ وڏي شھر وارو درجو ڏنو ويو. واپاري حق اڃان رڳو ڊينش نسل جي واپارين تائين محدود ھيا جنھن ڪري ريڪجاويڪ جي منڊي ڊينش واپارين جي ڪنٽرول ۾ ھئي. 1880ع ۾ آزاد تجارت جي شروعات ٿي جنھن ۾ سڀني قومن کي واپار ڪرڻ جي اجازت ملي. اھڙي طرح آئس لينڊ جي واپارين کي اڀرڻ جو موقعو مليو. اوڻويھين صديءَ ۾ آئس لينڊ جي ماڻھن ۾ قومپرستي جي ابتدا ٿي جنھن ملڪ جي آزادي جي خيال کي فروغ ڏنو. آئس لينڊ جي واحد شھر ھجڻ ڪري ريڪجاويڪ ان جو مرڪز ٿي ويو. 1845ع ۾ آئس لينڊ جي پارليامينٽ الٿنگ جو ٻيھر ريڪجاويڪ ۾ قيام ٿيو. 1874ع ۾ آئس لينڊ کي نئون آئين ڏنو ويو جنھن تحت ان کي محدود قانونسازي جا اختيار مليا. 1904ع م آئس لينڊ جي وزيراعظم جو عھدو قائم ڪيو ويو، ۽ پھرين ڊسمبر 1918ع ۾ ڊينش شاھي تخت جي نگراني ھيٺ آئس لينڊ جي بادشاھت جو قيام آڻڻ سان ان جي آزادي جي لاء راہ ھمورا ٿي. 1920 ۽ 1930 وارن ڏھاڪن ۾ ريڪجاويڪ ماھيگيري واري صنعت جو مرڪز ٿي ويا ۽ ڪاڊ مڇي جي شڪار لاء بحري ٻيڙن ۾ اضافو ٿيو. ٻي جنگ عظيم ۾ ڊينمارڪ تي نازي جرمنيءَ جرمني جو قبضو ڪيو جنھن ڪري اتحادي فوج آئس لينڊ ۾ داخل ٿي وئي ۽ ريڪجاويڪ ان جي ڪنٽرول ۾ اچي ويو. 1944ع ۾ آئس لينڊ جي ريپبلڪ جو قيام ٿيو جنھن جي گادي جو ھنڌ ريڪجاويڪ شھر ٿيو. ٻي جنگ عظيم جي خاتمي بعد آئس لينڊ جي ٻھراڙيءَ ريڪجاويڪ جو رخ ڪيو جنھن سان شھري آبادي ۾ اضافو ٿيندو رهيو. شھر ۾ صنعتي ترقيءَ ۾ اضافو ٿيو.
آبادي
ريڪجاويڪ آئس لينڊ جو آبادي ۾ سڀ کان وڏو شھر آھي. ريڪجاويڪ ميونسپلٽي جي آبادي پھرين جنوري 2020ع ۾ 131,136 آھي جيڪا ملڪي آبادي جو %36 آھي. شھر ڪيپيٽل ريجن ۾ واقع آهي جنھن ۾ ھن گادي واري شهر کان سواءِ 6 ٻيون ميونسپالٽيون واقع آھن. ڪيپيٽل ريجن جي آبادي 233,034 آھي جيڪا ملڪ جي پوري آبادي جو %64 سيڪڙو آھي شھر اندر رھندڙ پرڏيھي ماڻھن عام پولش، لٿوينيائي ۽ ليٽويائي آھن شھر ۾ ھزارين سياح ۽ پرڏيھي شاگرد عارضي طور تي رھن ٿا
حوالا
زمرو:آئس لينڊ ۾ آباد ساحلي هنڌ زمرو:آئس لينڊ ۾ آباديون جڳهيون زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون
مرکنڊ (شھدادڪوٽ)
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي 1887 واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ مزار بروھي، ڳوٺ احمد ڀٽي، ڳوٺ مھراب مرکنڊ ۽ ڳوٺ ڪمال مرکنڊ ۽ ھڪ ٻيو غيرمعروف ڳوٺ واقع ھئا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ صاحب خان ڀٽي، ڳوٺ مزار خان بروھي، ڳوٺ احمد ڀٽي، ڳوٺ محمد سومر بروھي، ڳوٺ شھبازي خان چانڊيو ڳوٺ ٽنڊو مصري واقع آهن.
تڪافل
thumb|تڪافل درحقيقت ھڪ سوشل انشورنس اھي
نالي جي معني
تڪافل عربي زبان جو لفظ آهي جيڪو ڪفالت مان نڪتل آهي ۽ ڪفالت ضمانت ۽ سارسنڀال کي چوندا آهن۔ ٻين لفظن ۾ پاڻ ۾ ھڪٻئي جو ضامن بڻائڻ ۽ ھڪٻئي جي سار سنڀال ڪرڻ کي تڪافل چئبو آهي.
فقه جا عالم
فقه اڪيڊمي جي ڊسمبر 1985 ۾ ٿيل ٻئي اجلاس, ۾  روايتي واپاري ويمي کي حرام قرار ڏنو پر ساڳئي وقت سماجي ويمي کي جائز قرار ڏنو.
تسمانيا
سياسي ۽ انتظامي نظام
thumb|ھوبارٽ ۾ تسمانيائي پارليامينٽ هائوس
علي مردان شاهه
سيد علي مردآن شاھ عمرڪوٽ MP PPP PS.52
جهنگ ڪڪڙ
چترشالا
<Gallery> File:AmaurornisPhoenicurusGould.jpg| File:Amaurornis phoenicurus - Singapore Botanic Gardens.jpg| File:White-breasted Waterhen.ogv|White breasted Waterhen </Gallery>
ڳجھ
ڳِجُھ/ ڳِجهه پکي (انگريزي:Vulture) ھڪ جابلو ۽ صحرائي پکي آهي جيڪو اڪثر جبلن ۾ رهندو آهي ۽ گوشت خور پکي آهي. هن پکيءَ جي ڍونڍ ڳولي لهڻ جي حس تمام تيز ٿئي ٿي. ڳجھ ڍونڍ خور پکي آهي. هن پکي جا ڪيترائي ئي قسم ٿين ٿا. هن وقت نسل ختم ٿيڻ سبب دنيا ۾ ناياب پکي بڻجي ويو آهي.
سنڌو رومن سنڌي
سنڌو رومن سنڌيءَ (Indus Roman Sindhi) مان مراد هڪ اهڙي لپي يا اسڪرپٽ آهي، جنهن تحت انگريزي الفابيٽ يا اَي بي سي ذريعي سولائي سان سنڌي لکي ۽ پڙهي سگهجي.
ڀارت ۾ ڪوروناوائرس مهاماري 2020
هينر تائين دهلي، هريانا، ڪرناٽڪا، مهاراشٽر ۽ اتر پرديش، ۾ ان بيماري جو اثر گهڻو ڏسڻ جي لاءِ مليو آهي، جنهن جي بنياد تي وبائي بيمارين جو ايڪٽ، 1897 نافذ ڪيو ويو آهي. ڪيترائي تعليمي ادارا بند ٿي چڪا آهن.۔راند، ثقافتي ۽ تعليمي تقريبون ڪينسل ڪيون ويون آهن.اهڙِ ريت ڀارت فلهال سمورن پرڏيهي پائنڌيئڙن جي آمد تي پابندي لڳائي ڇڏي آهي، ڇو تہ ڪورونا کجا گهڻا مريض ٻاهر کان آيا آهن۔
ناٽنگھم
حوالا
زمرو:برطانيا ۾ يونيورسٽي شهر
جڀو ڍورو
جڀو ڍورو پاڪستان جي صوبي سنڌ ۾ واقع ھڪ ساحلي ڍنڍ يا ڍوري جو نالو آهي جنھن کي انگريزي ۾ لئگون چوندا آھن. آھي ڍورا سمنڊ يا دريائن يا ڍنڍن جي ڪنارن ڀرسان پاڻيءَ جو ڪجھ حصو علحده ٿي خشڪيءَ جي وچ ۾ اچي ٺھي ويندا آھن. جڀو وارو ڍورو سمنڊ جي پاڻيءَ مان ٺھيل ھڪ وڏو، کارو يا لوڻياٺو ۽ اونھو ڍورو (Lagoon) آھي.
امل الملڪي
ابتدائي زندگي ۽ تعليم
16 سالن جي عمر ۾ ، هن قطر يونيورسٽي ۾ داخلا ورتي ، جتي هن 1996 ۾ بيچلر جي ڊگري حاصل ڪئي. ان کان پوءِ هوءَ برطانيه ۾ پڙهائي ، انگريزي ۽ عربي لسانيات ۾ ماسٽر جي ڊگري حاصل ڪئي ۽ 1997 ۾ SOAS يونيورسٽي آف لنڊن مان ترجمو هڪ سال جي وقفي کانپوءِ ، هن هڪ ڊاڪٽريٽ پروگرام ۾ داخلا ورتي ، 2003 ۾ SOAS کان تقابلي ادب ۾ ڊاڪٽريٽ جي ڊگري حاصل ڪئي.
ميروخان ديھ (شھدادڪوٽ)
ديھ ميروخان سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي يونين ڪائونسل نمبر 2 لغاري جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا لغاري ۾ واقع آهي.
اديتي رائو حيدري
ادیتي راؤ حیدري : ڀارت جي ھندي ۽ تامل فلمن جي اداڪاره 28 آڪٽوبر 1976 ۾ تلنگانہ رياست جي شھر حيدرآباد دکن ۾ پيدا ٿي.
ايما بيميش
جيون ڪٿا
ايما بيميش ڊبلن ۾ جنم ورتو. هن 2003 ۾ آءِ ڊبليو سي سي ٽرافي ۾ نيدرلينڊ ۽ اسڪاٹ لينڊ جي خلاف هڪ ڏينهن واري بين الاقوامي ميچ کيڏي بين الاقوامي سطح تي پنهنجي ڪيريئر جي شروعات ڪئي۔ اسڪاٹ لينڊ جي خلاف هن بيٽنگ ۾ 40 رنز ٺاهيون، جيڪي ان جي  ڪيريئر سڀ کان وڌيڪ اسڪور هيو. ڏکڻ آفريڪا ۾ 2005 جي ورلڊڪپ ۾، بيمیش پنهنجي ٽيم جي ڇهه ميچن منجهان پنج ۾ راند کيڏي،پر ان ۾ کيس گهڻي ڪاميابي نه ملي هُئي.هن پنهنجي آخري ٽي20، 6 آگسٽ 2009  تي نيدرلينڊز جي خلاف کيڏي هُئي.
آمريڪي فلمنڱگو
آمريڪي فلمنڱگو, (سائنسي نالو:Phoenicopterus ruber) فلمنڱگو پکي جي ھڪ وڏي جنس جو نالو آهي جيڪو گريٽر فلمنڱگو۽ چليءَ جي فلمنڱگوواهن جنسن جي وڌيڪ ويجھو آهي. ھن کي ڪيريبين فلمنڱگو پڻ چوندا آهن. ڪيوبا ۾ ان کي گريٽر فلمنڱگو چون ٿا.اتر آمريڪا ۾ رھندڙ فلمنڱگو جو ھي واحد قسم آھي.
حوالا
thumb|left|ھڪ ولر thumb|left|ڊومينيڪن ريپبلڪ ۾ ھڪ ننڍي عمر جي پکين جو گروپ
ٿڪائڻ
حوالا
زمرو:سياست زمرو:جنگي حڪمت عمليون
18 رجب
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:رجب
مارو جمالي
مارو جمالي انگريزي ٻولي (Maroo Jamali)  سنڌ  پاڪستان جو سنڌي ٻوليءَ جو  غير روايتي  ۽ منفرد جديد شاعر آهي. سندس ڪافي ڪتاب شايع ٿيل آهن.
اوارڊ
مارو جمالي کي ادبي خدمتن عيوض مڃتا طور اوارڊ به ڏنا ويا آهن. کيس پيرل پرديسي اوارڊ 2018ع ۽ محسن ڪڪڙائي اوارڊ 2019ع مليا آهن.
حوالا
زمرو:سنڌي ماڻهو زمرو:سنڌ جا شاعر
محمد رفيع
ننڍپڻ
محمد رفيع امرتسر ضلعي جي هڪ ڳوٺ ”ڪوٽلا سلطان سنگھ“ ۾ اکيون کوليون. هن جي والد جو نالو حاجي علي محمد هو. محمد رفيع پنهنجن ڇهن ڀائرن مان ٻيو نمبر ڀاءُ هو. 1935ع ۾ محمد رفيع جو پيءُ لاهور ۾ لڏي اچي ويٺو ۽ اتي حجامڪو دڪان کوليائين. محمد رفيع لاهور ۾ موسيقيءَ جي تربيت استاد عبدالوحيد خان، پنڊت جيوڻ لال ۽ فيروز نظاميءَ کان حاصل ڪئي. 1941ع ۾ هن پهريون ڀيرو هڪ عوامي ميڙ آڏو پنهنجي فن جو مظاهرو ڪيو. ان وقت هن جي عمر 13 سالن جي لڳڀڳ هئي. لاهور ۾ هن پهريون ڀيرو 1944ع ۾ هڪ پس پرده راڳيءَ جي حيثيت سان پهريون گانو پنجابي فلم گل بلوچ لاءِ رڪارڊ ڪرايو. هيءُ هڪ دوگانو هو جيڪو هن زينت بيگم سان گڏجي ڳايو. هن گاني جي موسيقي شيام سندر ترتيب ڏني. ساڳئي ئي سال کيس آل انڊيا ريڊيو لاهور تي ڳائڻ جي آڇ ٿي. محمد رفيع جي پهرين هندي فلم ”گائون ڪي گوري“ هئي جيڪا 1945ع ۾ رليز ٿي.
برف جون ڇپون
حوالا
زمرو:سائنس زمرو:جاگرافي
سپر نووا
سپر نووا (Supernova) اسانجي سج کان ڏهوڻ وڌيڪ ماس ڪميت وارن تارن جي ڦاٽڻ جي عمل کي چئبو آهي. سڀني تارن جي هڪ زوال جي عمر هوندي آهي، اهي پيدا ٿيندا آهن آخر ۾ ختم ٿي ويندا آهن. ننڍن سپر نووا تارن جي عمر گھڻي وڏي هوندي آهي، جڏهن تہ وڏن تارن جي عمر گھٽ. سج جي عمر اڃا پنج ارب سال آهي ۽ وڌيڪ پنج ارب سال کانپوءِ هي بہ ختم ٿي ويندو. هڪ تاري جي ختم ٿيڻ جو مطلب آهي انجو نيوڪليئر فيوزن وارو عمل رڪجي وڃڻ ۽ ان مان توانائي روشني نيڪال ٿيڻ بند ٿي وڃڻ. پنھنجي زندگي جي آخر ۾ سج پھريان گھڻو ڦهلبو ۽ پنھنجي فضا وڃائي ويهندو خالي انجي اندر واري قلب باقي رهجي ويندي، جيڪا جسامت ۾ اسانجي زمين برابر هوندي. ماهرن موجب سج سپر نووا جي موت نہ مرندو بلڪ اڇي بوني ۾ تبديل ٿي ويندو. جيڪي تارا سج کان گھڻا وڏا هوندا آهن انھن جي پڄاڻي گھڻي خراب هجي ٿي. ان عمل وقت اهو سج کان سو ارب وڌيڪ روشني نيڪال ڪندا آهن اهڙن تارن جي موت کي سپر نووا چئبو آهي.
برابري ڦاڪ
برابري ڦاڪ يا خط استوا (Equator) اها خيالي ليڪ آهي، جيڪا دنيا جي پوري وچ تان لنگهي ٿي ۽ ڌرتيءَ کي ٻن هڪ جيڏن حصن ۾ ورهائي ٿي.
اصفھان
پراڻا نالا ۽ تاريخ
پھلوي دور ۾ ھتي ڪافي ترقياتي ڪم ٿيا ۽ ھتي ٽيڪسٽائيل جي صنعت زور ورتو. گڏوگڏ اسٽيل، سيمنٽ ۽ ٻين صنعتن بہ ڪافي ترقي ڪئي. 1946ع ۾ يونيورسٽي آف اصفھان جو قيام عمل ۾ آيو. 1984ع ۾ ھتان جي بين الاقوامي ھوائي اڏي جو افتتاح ٿيو.
اڇو ڄامڙو
ڇا هڪ تارو اڇو ڄامڙو ٿي سگھي ٿو
هر تاري جي مرڪز ۾ هلڪي ايٽمن جي پاڻ ۾ ڳانڍاپي وارو عمل هلندڙ هوندو آهي جنھن کي فيوزن ميلاپ چئبو آهي. فيوزن ڪارڻ تارن جي مرڪز ۾ اڻ حد تائين پد پيدا ٿيندي آهي ۽ تاري جون گيسون گرم ٿي ڪري ڦھلبيون آهن. جنھن سان تاري جي جسامت ۾ واڌارو ٿيندو آهي. تاري جي ڪشش ثقل تاري جي گيسن کي ڦهلجڻ کان روڪڻ ۾ رڌل هوندي آهي ۽ انھي ٻنھي قوتون جو توازن تاري جي جسامت کي ٽيڪ ڏئي رکندو آهي.
ناٽيڪل ميل
frame|left|Historical definition – 1 nautical mile thumb|left|Visual comparison of a kilometre, statute mile, and nautical mile ناٽيڪل ميل زمين جي عام ميل کان ڪجھ وڏو ٿئي ٿو. هڪ ناٽيڪل ميل دراصل هڪ ”منٽ“ آهي. جيڪو حسابن يا جاگرافيءَ جو شاگرد تہ چڱيءَ ريت سمجهي ٿو، پر هڪ عام ماڻهوءَ جي ڄاڻ لاءِ عرض آهي ته هر گول دائري کي 360 ڊگريون ٿين. ان جو مثال ائين سمجهي سگهجي ٿو تہ جيڪڏهن هڪ گدري جون 360 هڪ جيڏيون ڦارون هجن (جيڪو ڪم آهي تہ ڏکيو پر سمجهو تہ ڪا اهڙي وڏي شيءِ آهي، جنهن جون سولائي سان ڪري سگهجن) تہ هر ڦار جي وچ واري ٻاهرين ويڪر هڪ ڊگري مفاصلو ٿيو. هاڻي ان کي وري سٺ حصن ۾ ورهائجي تہ هر حصي جي ويڪر هڪ منٽ ٿيو. ڌرتي بہ هڪ گدري مثل آهي، جنهن جو (360x60) يعني 21600 ڦارون ڪجن تہ هڪ ڦار جي ٻاهرين وچ واري (يعني خط استوا واري حصي جي) ويڪر هڪ منٽ ٿي ۽ اهو مفاصلو يعني هڪ منٽ دراصل هڪ ناٽيڪل ميل ٿيو. ٻين لفظن ۾ خط استوا (Equator) وٽ ڌرتيءَ جو گهيريو ايڪويھ هزار ڇھ سئو ناٽيڪل ميل آهي. پر ان ساڳي گهيري تي جيڪڏهن ڪار هلي تہ ان جو ميٽر 25000 کن ميل رڪارڊ ڪندو. يعني ناٽيڪل ميل Statue (زمين تي ماپڻ واري) ميل کان وڏو ٿيو.
شيخ محمد عبدالله
شيخ محمد عبدالله ، ڪشميري سياستدان هو، جنهن جو ڄمون ۽ ڪشمير جي سياست تي وڏو اثر هو. هي ڄمون ڪشمير نيشنل ڪانفرنس جو اڳواڻ هو، جنهن کي ڪشمير جو شينهن پڻ سڏيندا هئا. هي ڄمون ۽ ڪشمير جو ٻيون وزيراعظم هو. هي مهاراجا هري سنگھ جي حڪومت جي خلاف هو ۽ سندس خيال هو ته ڪشمير خودمختيار خطو هجي. هن هندوستان سان الحاق کان پوءِ ڄمون ۽ ڪشمير رياست جي ٻين وزير اعظم طور خدمتون سرانجام ڏنيون. ان کان پوءِ هن کي قيد ۽ جلاوطن ڪيو ويو. هن کي 8 آگسٽ 1953ع تي عهدي کان برطرف ڪيو ويو ۽ بخشي غلام محمد کي نئون وزيراعظم مقرر ڪيو ويو. 1965ع ۾ ڪشمير جي ويز اعظم ۽ صدر رياست کي گورنر ۽ وزير اعلي طور تبديل ڪيو ويو. شيخع محمد 1975ع تي ٻيهر ڪشمير جو وزير اعلي مقرر ٿيو ۽ هي ان عهدي تي سندس وفات 1982ع تائين خدمتون سرانجام ڏيندو رهيو.
حوالا
زمرو:1905ع جون پيدائشون زمرو:1982ع جون فوتگيون زمرو:1982ع جون وفاتون زمرو:اسلاميه ڪاليج (لاهور) جو شاگرد زمرو:عبدالله سياسي خاندان زمرو:علي ڳڙهه مسلم يونيورسٽي جو شاگرد زمرو:هندوستاني مسلمان زمرو:ڀارتي مسلمان زمرو:ڄمون ۽ ڪشمير جو وزير اعلي زمرو:ڪشميري ماڻهو
سامونڊي گھوگھيتو
thumb|left|نيمبورٿا ائوريا ھڪ گيسٽروپاڊ thumb|left|ھڪ [[سامونڊي کيرو جيڪو گھوگھيتي جھڙو لڳندو آهي ۽ غلطي م ان کي سامونڊي گھوگھيتو چوندا آهن پر حقيقت ۾ اھو گيسٽروپاڊ ناھي]] سامونڊي گھوگھيتو ھڪ سامونڊي غيرڪرنگھيدار زميني گھوگھيتن سان ملندڙ جلندڙ ھڪ جاندار آھي. ھنن کي کوپو ڪانہ ٿيندو آهي. آھي جسم جي نموني، رنگ ۽ ماپ ۾ ھڪٻئي کان مختلف ٿيندا آهن. ھنن ۾ زھريلا ڏنگيندڙ گھرڙا ٿيندا آهن تنھن ڪري ان کي کائيندڙ جاندارن کي کائڻ ۾ تڪليف ٿيندي آهي.گيسٽروپاڊ جاندارن وانگر سامونڊي گھوگھيتن جا ڏند ننڍڙين پاڪين وانگر ٿين ٿا جن کي ريڊيولا چوندا آهن. اڪثر سامونڊي گھوگھيتن جي مٿي تي ٻہ جوڙا حسي سونڍ جا  ٿين ٿا جن جي چوٽين ۾ ان جون اکيون لڳل ھونديون آھن ۽ انھن سونڍن وسيلي کيس سنگھڻ جي حس استعمال ڪندو آهي
وڪٽوريا
'وڪٽوريا مختصرن : Vic آسٽريليا جي ھڪ فيڊريٽيڊ رياست آھي جيڪا ان جي ڏکڻ اوڀر ۾ واقع آهي جتي جو سياسي نظام پارلياماني، آئيني بادشاهت وارو آھي. اھا آسٽريليا جي ٻيون نمبر ننڍڙي رياست آھي جنھن جي پکيڙ 237659 km2 آھي. ننڍي ھجڻ سبب اھا آسٽريليا جي سڀ کان وڌيڪَ گھاٽي آبادي وارو رياست آھي. ان جي في چورس ڪلوميٽر ۾ 26.56 ماڻھو رھن ٿا. سن جون حدون اتر ۾ نيو سائوٿ ويلز، اولھ ۾ سائوٿ آسٽريليا سان ملن ٿيون. ان جي ڏکڻ م بيس وارو سامونڊي لنگھ، ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ ڏکڻ وڏو سمنڊ بواقع آهي وڪٽوريا رياست جي آبادي اٽڪل 65 لک آھي. وڪٽوريا جي گادي جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شھر ميلبورن آھي. ان شھر جي ميٽروپوليٽن کي گريٽر ميلبورن سڏين ٿا جيڪو رياست جي آبادي جو وڏو مرڪز آهي جتي سموري آبادي جا ٽي حصا رھندڙ آھن. ميلبورن شھر آسٽريليا جو سڊني کانپوءِ. ٻيون نمبر وڏو شهر آهي. ميلبورن کان علاوه وڪٽوريا جا ٻيا مشھور شھر جيلانگ(جيڪو بندرگاھ وارو شھر آھي)، بَيلَرَيٽ ۽ بِنڊِگَو شامل آھن وڪٽوريا کوڙ ابارجينل گروھن جي ماڻھن جو وطن پڻ آهي جن ۾ ڪُولِن ماڻھو نمايان آھن, ٻين ابارجينل ماڻھن م بُونوُرُونگ، بَرَاٽَئَولُنگ ، جَاجَاوُرُونگ ، گُنَائي، گُندِتجَمَارا تَونگرَونگ، وَٿَرَونگ ، وُرُوندجَيري  ۽ يَورٽَا  شامل آهن. يورپي نوآبادڪاري کان اڳ ھن رياست ۾ 30 کان وڌيڪَ ابارجينل ٻوليون ڳالهايون وينديون ھيون. شروع ۾ وڪٽوريا نيو سائوٿ ويلز رياست جو حصو ھئي ۽ 1803ع ۾ ھتي پھرين ڪالوني سَلِوَين اپسمنڊ جي ڪناري تي ٺاھي وئي. 1851ع ۾ ھن سرزمين کي نيو سائوٿ ويلز کان ڌار ڪري راڻي وڪٽوريا جي نالي سان ھڪ الڳ شاھي ڪالوني ٺاھي وئي ۽ 1855ع ۾ ان جي الڳ حڪومت جو آغاز ٿيو ھن رياست مان سون جي دريافت ھتان جي آبادي ۾ اضافو آندو. 1901 ۾ ھي رياست آسٽريليا جي وفاق جو حصو ٿي وئي. ھن رياست جو شھر ميلبورن آسٽريليا جو گاديءَ جو هنڌ ٿي ويو ۽ بعد م 1927ع ۾ ڪينبرا شھر ٺھڻ بعد گادي جو هنڌ نئين شھر منتقل ٿي ويو. آسٽريليا جي پارليامينٽ جي مٿئين ايوان ۾ ھن رياست کي 12 ۽ ھيٺين ايوان ۾ 38 سيٽن جي نمائندگي مليل آهي. وڪٽوريا رياست جي پنھنجي پارليامينٽ ٻہ ايواني آھي جن م وڪٽوريا جي ليجسليٽو ڪائونسل ۽ وڪٽوريا جي ليجسليٽو اسيمبلي شامل آهن. 2014 ۾ ھن رياست جو پريميئر ڊينيئل اينڊريوس چونڊجي آيو جنھن جي تعلق ليبر پارٽي سان آهي. رياست جو گورنر برطانوي ملڪه جو شاھي نمائندو ھوندو آھي. رياست ۾ 79 مڪاني حڪومت واريون ڪائونسلون آهن.
تاريخ پيمائي جا مڃيل طريقا
وڻن جي ڄمارشناسي
وڻن جي ڄمارشناسي يا ڊينڊروڪرونالاجي جي طريقي ۾ وڻ جي ٿڙ جي اندر دائرن جي ترتيب جي بنياد تي دائري جي لڪيرن جي ڳڻپ سان قدامت جو تعين ٿيندو آهي. ھي طريقو بہ تاريخ پيمائي جو مطلق طريقو سڏبو آهي جنھن ذريعي وڻ جي قدامت جي بنياد تي آثار قديم جي قدامت جو تعين ٿيندو آهي. وڻن جي ٿڙن ۽ ٽارين جا چاپ وانگر ڪٽيل نمونن ۾ وڻ جي ڪاٺي جي واڌ ڇليدار نقش نموني ظاھر ٿيل ھوندا آھن جنھن ۾ ظاھر ٿيندڙ ويڪرا ڇلا يا دائرا سٺي واڌ واري موسم ۽ سنھا ڇلا گھٽ واڌ واري موسم جو اظھار ھوندا آھن. ان مان تحقيقدان ماحول جا لاھا چاڙھا معلوم ڪري سگھندا آهن جيڪي جيڪي ان وڻ برداشت ڪيا ھيا.جڏھن ڪنھن علائقي جي ماحولياتي موسمن جي زماني جو ھڪ دفعو تعين ٿي وڃي ٿو  تہ پوء بعد وارن مليل وڻن جي ساڳي طرح جي نمونن مان مليل ڇليدار ترتيب جي ڀيٽ پراڻن نمونن جي ترتيب سان ڪري وڻ جي عمر جو تعين ڪيو ويندو آهي. اھڙي طرح قديم آثارن جا ماھر آثارن مان مليل عمارتن، لوڙھن ۽ گاڏن ۾ استعمال ٿيل ڪاٺ مان بہ آثارن جي تاريخ پيمائي ڪري انھن جي قدامت معلوم ڪندا آهن.
گل شبو
ڪپتان ”ڪُڪ“ لکي ٿو ته: ”هن گل جي بوءِ هوا جي گرميءَ ڪري ڏينهن جو ايتري نه ٿي ٿئي، جيتري رات جو ٿي ٿئي.“ انهيءَ ڪري شبو چونس ٿا.
تاريخ پيمائي جا اضافي طريقا
تاريخ پيمائي جا اضافي يا نسبتي طريقا ڊينمارڪ جو ڪرسچيئن ٿامسين، اڻويھين صدي جو ڪيوريٽر ھيو جنھن انساني ڪاريگري وارين شين کي گڏ ڪري ٽن قسمن ۾ ورھائي درجابندي ڪئي: ان درجابندي جي نظام قديم آثارن جي ماضيءَ کي سمجھڻ ۾ وڏي مدد ڪئي. ان نسبت ذريعي مصنوعي شين جي قدامت جو تعين ان شين جي استعمال واري وقت جي بنياد تي ڪيو ويندو آهي جنھن جا زمانا اڳواٽ مقرر ٿيل ھوندا آھن. ٻيو طريقو ڪنھن واقعي جو اڳوٽ متعين وقت آھي مثال طور ڪنھن شخصيت جي مرڻ جي تاريخ يا ان علائقي تي قبضي جي تاريخ. انھن تاريخن يا وقت جي نسبت سان شين جي قدامت جاچي ويندي آهي ..
قسط بندي وارو نسبتي طريقو
نسبتي يا اضافي تاريخ پيمائي جو ٻيو طريقو قسط بندي وارو آھي. اھو اسٽريٽيگرافي وانگر سمجھڻ ۾ ۽ عمل ڪرڻ ۾ سولو ناھي. ان جو تعين سماج پاران ٺاھيل مصنوعي شين جي بناوٽ طريقن، نمونن ۽ مختلف قسمن مان ٿيندو آهي. اھي مصنوعي شيون ڀلي کڻي ٺڪر جا ٿانو ھجن يا اڇلائڻ واري ھٿيار جون نوڪون، يا سينگار جو سامان، يا ڪپڙا ھجن پر انھن جي قسط بندي جو اصول ساڳيو ھوندو آھي.جيڪڏھن مصنوعي شئي پٿر جي ٺھيل ڀالي واري نوڪ آھي تہ ٻين مختلف جاين تان ان جھڙن ٻين پٿر جي نوڪن جي قسمن مان سراسري ڪڍي ويندي آهي اھڙي طرح ھر قسم جي نوڪ جي نسبت ان زماني سان ھوندي آھي جنھن زماني ۾ اھا مشھور ھئي.
بيلاروس
قدرتي وسيلا ۽ معدنيات
ھتان جي قدرتي وسيلن ۽ معدنيات ۾ عمارتي ڪاٺ، ڪوئلو، ٿوري مقدار ۾ تيل ۽ گيس، گرينائيٽ، لائيم اسٽون، چونو ، واري ، بجري ۽ ميٽ شامل آھن.
4 شعبان
موڪلون ۽ ڏڻ
04
ٽائٽانڪ
جهاز جي لنگر کڻڻ ۽ سائوٿ مپٽن بندرگاهه ڇڏڻ جي تاريخ اربع ڏينهن 10 اپريل 1912ع رکي وئي هئي ۽ وقت اندر مسافر ۽ مال جهاز تي چڙهي ويو. ڪا به اهڙي تهڙي ڳالهه نه ٿي. لڳ ڀڳ ٻه هزار ٻه سئو پنجٽيهه مسافر چڙهيا، جن ۾ 337 فرسٽ ڪلاس جا، 271 سيڪنڊ ڪلاس جا، 712 ٿرڊ ڪلاس جا ۽ جهاز هلائيندڙ ۽ ٻيو عملو 915 ڄڻا هئا. مسافرن ۾ چون ٿا ته ڪيترائي امير ماڻهو هئا. ڏهه کن ته ڪروڙ پتي آمريڪن هئا، جيڪي انگلينڊ گهمڻ کانپوءِ هاڻ آمريڪا موٽي رهيا هئا. باقي ماڻهو مشهور شخصيتون ائڪٽر، ائڪٽرياڻيون، سياستدان، وڏين نوڪرين وارا، سرڪاري ڪامورا ۽ واپاري هئا. انهن مسافرن ۾ اولمپڪ جهاز جا به مسافر هئا، جنهن جو جنگي جهاز سان ٽڪر ٿي پيو هو ۽ مرمت هيٺ هو ۽ ڪجهه مسافر ساڳيءَ ڪمپنيءَ جي هڪ ٻئي جهاز ”اوشنڪ“ جا به هئا، جنهن جهاز ڪوئلو نه ملڻ ڪري پنهنجو نيويارڪ وڃڻ جو سفر ڪئنسل ڪري ڇڏيو هو. مسافرن کان سواءِ جهاز تي ٽپال جا ٽي هزار کن ٿيلها، ڇهه هزار ٽن ٻارڻ ۽ ٻاڦ ٺاهڻ لاءِ ڪوئلو ۽ مسافرن جو هزار کن ٽن سامان ۽ ڪارگو هو. چيو وڃي ٿو ته جهاز تي چڙهيل مسافرن جي سامان ۾ ڪيترائي قيمتي هيرا جواهر ۽ ڳهه ڳٺا هئا. (پر سخت ڳولا کانپوءِ به ايتري مال ملڻ جي پڪ ٿي نه سگهي آهي، جو ٻڏل جهاز کي سمنڊ جي تري مان ڇڪائي ٻاهر ڪڍائڻ جو خرچ ڪجي).
حوالا
زمرو:آئرلينڊ جا بحري جھاز زمرو:جاگرافي زمرو:ساموندي زمرو:سائنس
12 جمادي الثاني
موڪلون ۽ ڏڻ
12
مريم ڏاهر
سرگرمي
مريم ڏاهر عورتن جي جينياتي تنقيد (FGM) جي خطرناڪ اثرن کي ڏو جڏهن هن هڪ طبي ڊاڪٽر طور تربيت ورتي. ھن ڪيو کيس FGM جي خلاف مهم ۾. هن کي پنهنجي برادري کان تمام گهڻي مزاحمت ملي پر هوءَ قائم رهي. داهر سوماليلينڊ جي چو چوڌاري ڳالھيون ۽ تقريبون منعقد ڪيون ته جيئن ماڻھن کي قائل ڪيو وڃي ته FGM جي نقصانڪار پيچيدگين بابت. هوءَ بازار جي چو چوداري به گھمندي آهي عورتن سان الهه ولهه ڪرڻ بابت ان مسئلي بابت.
منگلا شرما
سياسي ڪيريئر
منگلا شرما پهرين لوڪل سٽي گورنمنٽ ۾ سال 2001 کان 2005 ۽ 2016 کان 2018 تائين ڪراچي جي سٽي ڪائونسلر هئي. منگلا شرما پاڪستان هندو ڪائونسل جي اڳوڻ پڻ آهي.
سيلرا (شھدادڪوٽ)
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ چانڊيا، ديھ پٺاڻ ۽ ديھ نورپور، اوڀر ۾ ديھ شھدادڪوٽ، ديھ ھمير ۽ ديھ ڪارڙا، اولھ ۾ ديھ چانڊيا ۽ ديھ ڪڙيو صوبدار ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ٿرڙي واقع آهي. ڪور ڏاتو ھن ديھ ۾ ختم ٿئي ٿي. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آهي ديھ جي ڏاکڻي دنگ کان مستوئي شاخ وھندڙ آھي.
فرائضي تحريڪ
فرائضي تحريڪ جو بنياد 1819 ۾ اوڀر بينگال ۾ حاجي شريعت الله بدعتن جي خاتمي ۽ مسلمانن کي الله طرفان مقرر ڪيل فرضن تي ھلڻ لاءِ وڌو. اھا برطانيا جي مخالف تحريڪ ھئي. ھن تحريڪ جو باني حاجي شريعت الله (1781ع- 1840ع) ننڍي عمر ۾ حج ادا ڪيو ۽ 20 سال مڪي ۾ رھيو. ممڪن آهي تہ ھي وھابيت مان متاثر ٿيو ھجي. عربستان مان واپس اوڀر بينگال پھچي ان ھن تحريڪ جي شروعات ڪئي. 1757 کان بينگال ايسٽ انڊيا ڪمپني جي قبضي ۾ اچي ويو ھو جنھن جي معاشي پاليسين سان بينگال جي ڪپڙي جي صنعت ۽ ھارين جي زندگي تباھي جي ڪناري تي پھچي وئي. ٻئي طرف ھندو زميندارن ۽ شاھوڪارن کي فائدو رسي رھيو ھو. شريعت الله ماڻھن کي شيعن ۽ صوفين جي طريقن کي، شادين ء جنازن جي غير اسلامي رسمن کي ختم ڪرڻ جي تلقين ڪئي ۽ اجتماعي نمازون جائز حاڪم جي اچڻ تائين نہ پڙھڻ جي صلاح ڏني. ھن بي زمين ھارين جي جبري پورهئي کي رد ڪرڻ ۽ ٽئڪس نہ ڏيڻ لاء زور ڏئي انھن جي مدد ڪئي. اصلاح پسندي ۽ مساوات جي پيغام سان جيڪا فرائضي تحريڪ شروع ڪئي اھا اوڀر بينگال جي ٻھراڙيءَ ۾ سندس پٽ دودو ميان (1819ع-1863ع) جي سربراهي ۾ عوامي حمايت جو مرڪز ٿيڻ ۾ ڪامياب ٿي وئي. دودو ميان انڊيا کي غير مسلم حاڪمن جي رھڻ تائين دارلحرب (جنگ جو گھر) قرار ڏئي ڇڏيو. تحريڪ سڌوسنئون انگريزن سان ثڪراء ۾ اچي وئي. 1857 واري بغاوت ۾ دودو ميان گرفتار ٿي ويو ۽ ھن تحريڪ جي سياسي سرگرمين تي بندش پئجي وئي. تنھن ھوندي به ان جون مذھبي سرگرميون ويھين صديءَ جي شروعات تائين جاري رھيون.
ننجا
200px|thumb|کاٻو|هڪ ننجا رسي تي چڙهندي ننجا ، نوابي دور جي جاپان ۾ خفيا سپاهي يا قاتل هوندا هئا. ننجا جي ڪمن ۾ جاسوسي، تخريبڪاري، دشمن جي قافلن ۾ شامل ٿيڻ، قتل ۽ گوريلا ويڙهه شامل هيو. اهڙن ڪاروائين ڪندڙن کي سامورائي فوج کان گھٽ درجي وارو ويڙهو سمجهيو ويندو هو، ڇو ته سامورائي جيهڙي ۽ عزت جي حوالي سان انتهائي سخت اصولن جا پابند هيا. شنوبي جاسوس ۽ قاتلن جي تربيت يافته لشڪر پندرهين صدي ۾ ظاهر ٿي. جڏهن ته ان کان ٽي صديون اڳ به اهڙا ماڻهو موجود هئا. سينگوڪو دور ۾ (پندرهين کان سترهين صدي تائين) ڪرايئي جي قاتلن ۽ جاسوسن جو هڪ گروهه هڪ صوبي ۽ گوڪا ڳوٺ سان ملندڙ علائقن ۾ سرگرم ٿيو ۽ ان علائقن جي قبيلن وٽ ننجا وڙهاڪن جي باري ۾ وڌيڪ ڄاڻ موجود آهي. توڪوگاوا شگون شاهي جي تحت جاپان جي اتحاد کانپوءِ (سترهين صدي ۾) ننجا گُم ٿي ويا. شنوبي هدايتون تقريبن چيني فوجي فلسفي کان کنيو ويون جيڪي سترهين ۽ اڙهين صدي ۾ لکيا ويا جنهن ۾ بانسينشوڪائي سڀ کان اهم آهي. 1868ع ۾ بحالي ميجي کانپوءِ شنوبين کي ڪهاڻين ۽ قصن ۾ تمام گھڻي اهميت ڏني وئي. ننجا جي باري ۾ گھڻيون غلط ڳالهيون به مشهور ٿي ويو هيون مثال طور جادو ذريعي گُم ٿيڻ، پاڻي مٿان هلڻ، قدرتي شين کي ضابطي ۾ آڻڻ ڇو جو گهڻو ڪري ان دور ۾ ننجا جي باري ۾ ڄاڻ سينگوڪو دور بجاءِ تصور طور ڄاڻيو ويندو هيو.۔
تاريخ
عام ڪهاڻين کي ڇڏي ڪري ننجا متعلق تاريخي حقيقتون گھٽ مِلن ٿيون. تاريخدان اسٽيفن ٽرنبل جي مطابق هيٺين طبقي وارا ماڻهو ڀرتي ڪيا ويندا هُئا جنهن جي ڪري انهن کي ادب يا تعليم جي باري ۾ ڪا به دلچسپي نه هوندي هُئي. تنهنڪري تاريخدان لکن ٿا ته سامورائي فوج جي چوڻ مطابق ننجا ڏانهن ماڻهو گھڻو متوجه هوندا هُئا. هڪ تاريخدان ڪيوشي واتاتاني جي مطابق ننجاز کي گمنام رهڻ جي تربيت ڏني ويندي هُئي تنهنڪري ان جي باري ۾ گھٽ ڄاڻ ڏنل آهي: ننجوتسو ٽيڪنيڪ دراصل شنوبي نو جوتسو ۽ شنوبي جتسو تي مشتمل هوندا هُئا ان جو مقصد هوندو هيو ته پنهنجي مخالفن کي پنهنجي وجود جي به آگاهي ڏيڻ جي تربيت ڏني ويندي هُئي.
ھائيڊرا (جاندار)
ھائيڊرا (Hydra:) ھڪ تازي پاڻيء جو نائڊيريا يا نداريا (Cnidaria) فائلم (phylum) ۽ ھائيڊروزوئا (Hydrozoa) ڪلاس تعلق رکندڙ جاندار آھي. جيڪو ٽيمپريٽ ۽ ٽراپيڪل علائقن ۾ رھندڙ آھي. ھي جاندار خوردبيني سان چڱيءَ طرح ڏسي سگهجي ٿو. ان جو جسم سيلينڊر وانگر آهي سندس ھڪ ڇيڙي جي آخر ۾ ھڪ سوراخ آھي جيڪو ان جو وات سڏبو آهي ۽ اھو ڪيترن ئي ڌاڳي نما بناوتن ٽينٽيڪلس سان ويڙھيل ھوندو آھي. ٽينٽيڪلس ۽ ٻاھرين تھ تي ڪيترائي زھريلا ڏنگيندڙ جيو گھرڙا (stinging cells) ٿين ٿا، جن سان ھو پنھنجي حفاظت ۽ شڪار ڪري ٿو. ھن جو وات ھڪ پوري خال يا سيلينٽران (coelenterons) ۾ کلي ٿو ۽ اھو جسم جي اندر ٿئي ٿو جتي شڪار کي ھضم ڪندو آهي. ھائيڊرا جي جسم جو آخري حصو اڪثر پاڻيءَ ۾ ڪنھن جسم سان چنبڙيل ھوندو آھي.
سرو (وڻ)
حوالا
زمرو:وڻ
زرافہ
framepx|thumb|left|زرافہ
امتياز دانش
حوالا
زمرو:شاعر زمرو:ليکڪ زمرو:صحافي