cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
پير صدرالدين شاه
پير صدر الدين به اسماعيلي سلسلي جي هڪ ڪڙي آهي ، جنهن پنهنجي دور ۾ ڪافي ڪم ڪيو ، پاڻ ان وقتسنڌ ۾ آيو جڏهنسلسله اسماعيليه جي 29امام شاه قاسم 771 هجري ڌاري وفات ڪئي ۽ سندس فرزند امام احمد اسلام شاه جي گادي تي ويٺو ، احمد اسلام شاه پنهجي پاران پير صدرالدين کي (وصي محمد ) جو لقب ڏيئيسنڌ لاءِ مبلغ مقرر ڪيو .پير صدرالدين 720 هه ڌاري سبزوار ۾ تولد ٿيو سندس والده جو نالو نورفاطمه بنت سيد ابراهيم سبزواري هو. پاڻ 12 رجب المرجب 819 هه ڌاري وفات ڪيائين سندس مزاراُچ ۾ آهي جتي سنڌ جي خواجن مٿسروضو تعمير ڪرايو آهي.
پير صدرالدين جو اولاد
پير صدرالدين کي پنج فرزند هئا جن جا نالا هن طرح آهن
بازيگري
بازيگري رسيءَ تي چڙهي حيرت انگيز ڪرتب ڏيکاريڻ. اڪثر ميلن ملاکڙن ۾ بازيگر ماڻهن کي وندرائڻ لاءِ ڪرتب ڏيکاريندا آهن.
اماڙو
ننڍو پڇڙ سيارو
گرمين جي راتين ۾ توھان اڪثر ڏٺو ھوندو تہ آسمان کان ھڪ تارو ٽٽي ھڪ طرفي تيز ليڪ جوڙي غائب ٿي وڃي ٿو. ھي روشني جي ليڪ ٺاھڻ وارو شھابو يا شھاب ثاقب آھي.
شھابا فلڪي جسم آھن جيڪي فضا مان اچن ٿا ۽ زمين تي ڪرن ٿا. سولي سنڌي ۾ اسان ھن کي ڪرندڙ تارو چئون ٿا. شھابا دراصل Meteoroid ٿين ٿا. ھي جڏھن زمين جي ھوائي گولي ۾ داخل ٿين ٿا تہ ريم دٻاء جي ڪري انهن جي گئس ٻري پوي ٿي. اھي ھوائي گولي مان ٻرندي زمين جي سطح تي ڪرن ٿا. انهن جي ٻرڻ واري حالت جي ڪري انهن کي شھاب ثاقب چئبو آھي.
اسان جي زمين جي قريب شھابا ترندي ڪڏھن ڪڏھن ايترو قريب اچي وڃن ٿا يا ڪنھن ٻئي سياري يا ستاري جي قريب اچن ٿا جو ٽڪر جو خطرو رھي ٿو. ھي ڪائنات ۾ اورت بادلن جي ڌوڙ ڌوڌڙ ۽ گئسن جو گولو ٿين ٿا جن ۾ ننڍا ننڍا جسم پاتا وڃن ٿا. ھي جسم يا گئسي غبار زمين جي قريب اچن ٿا تہ زمين جي ڪشش ثقل جي ڪري نھايت تيز رفتاري يا آڪسيجن جي ڪري ٻري پون ٿا. ھن جو ٻرڻ ۽ روشن ٿيڻ اسان کي ڏيکاري ڏئي ٿو جنھن کي اسان شھابو چئون ٿا. شھابو گئسي گولو ھجڻ ڪري زمين تي ڪرڻ شرط مڪمل جلي وڃي ٿو ۽ ھن مان ڪو خطرو نٿو رھي. ڪڏھن ڪڏھن ھي گئسي گولو مڪمل نٿو سڙي ۽ ھڪ بلاڪ جي شڪل اختيار ڪري ٿو جنھن کي نيزڪا سڏجي ٿو.
وڏي شھابي لاء ممڪن آھي تہ اھو مڪمل طور تباھ نہ ٿي وڃي ۽ زمين تي سلامت پھچي. ڪڏھن ڪڏھن وڏا شھابا ڌرتي تي تي ڪرن ٿا تہ اھي زمين ۾ وڏي کڏ پيدا ڪري ڇڏين ٿا. ان جو بھترين مثال آمريڪي رياست ايريزونا Arizona ۾ فليگ اسٽاف جڳھ جو کڏو آھي جنھن جو قطر 1265 ميٽر يعني 4150 فٽ آھي. ھي گولي جو سڀ کان وڏو اونهو 180 ميٽر اونهو کڏو آھي. خيال ڪيو وڃي ٿو تہ 50 ھزار سال اڳ لوھ ۽ نڪل جي روپ ۾ 40 ميٽر قطب ۽ 25 لک ٽن وزن تي ٻڌل ھي شھابي پٿر ڌرتي سان ٽڪرايو ھو جنھن جي ڪري ھي عظيم کڏو پيدا ٿيو. ذڪر ڪيل ان شھابي جا اثر کڏي جي اردگرد موجود آھن. خيال ڪيو وڃي ٿو تہ ڌماڪي جي وقت ٻاڦ بنجي اڏري ويو ھو. ان کڏي کي سڀ کان پھرين 1891ع ۾ دريافت ڪيو ويو.
قلم
thumb|قلم قلم، لکڻ جي لاء قديم زماني کان استعمال ڪيو پيو وڃي، هي مس جي مدد سان لکندو آهي.
سيالڪوٽ ضلعو
زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب پاڪستان جا ضلعا زمرو:پنجاب، پاڪستان جا ضلعا
طلال مداح
سنيما
طلال مداح هڪ فلم  ۾ 1965ع تي لبناني ڳائڻي سباح سان گڏ ڪم ڪيو.
چندر گپت موريا
وفات
جينن مذھب وارن جي ھڪ روايت مطابق "آخر ۾ ھن پنھنجي بادشاھي ڇڏي  جين مذھب جو ٻائو (monk) ٿيو ھو ۽ مرڻ گھڙيءَ تائين روزو رکي ڪرناٽڪا ۾ فوت ٿي ويو". ان روايت جي بنياد تي اھو خيال بہ آھي تہ جيڪڏهن اھا روايت صحيح آهي ته پوء ھن پنھنجي زندگي جي پوئين دؤر م متان دکن فتح ڪيو ھجي. ھن سڄي ايمپائر ۾ روڊ رستا، مندر، آبپاشي جو نظام جوڙايو ۽ کاڻيون کوٽائيون ۽ معاشي نظام کي مستحڪم بڻايو. ھن جي دؤر ۾ مختلف مذھبن کي فروغ مليو جن م ٻڌ مذھب، جين مذھب، اجويڪ، ۽ برھمڻن جا مذھب شامل آهن.
ڪتاب
چوپڙي يا بڪليٽ (booklet/Bibelot) ننڍڙو ڪتابڙو، جيڪو ٿورن ۽ ننڍن صفحن تي ٻڌل هجي.
سنڌي ڪريٽ
سنڌي ڪريٽ زھريلي ناننگن جي ٽبر جو ھڪ نانگ آھي۔
ساڌ ٻيلو
تعمير
thumb|220px|اداسي مھانت جو يادگار ساڌو ٻيلي ۾ ٺهيل هن مندر جي تعمير نهايت نرالي ۽ وڻندڙ آهي. هن کي ڏسي اهو چئي سگهجي ٿو ته تعمير جو ههڙو منفرد اسٽائيل سنڌ ۾ موجود مندرن مان شايد ئي ڪنهن مندر جو هجي.
سنڌي ماڻھن جي فهرست
هيٺيان قابل ذڪر سنڌي قوم جي هڪ ماڻھن جي فهرست:
سنڌي سنيما
ٻَاهِريان ڳنڍِڻَا
زمرو:بالي وڊ زمرو:پاڪستان جي سنيما زمرو:پاڪستان ۾ فن زمرو:پاڪستاني ثقافت زمرو:پاڪستاني فلمون زمرو:پاڪستاني فلميون زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ ۾ ماس ميڊيا زمرو:سنڌي ثقافت زمرو:سنڌي ميڊيا زمرو:سنڌي ٻولي زمرو:سنڌي ٻولي جي ماس ميڊيا زمرو:سولي وڊ
اکر ڌاتو
حوالا
زمرو:1866ع ۾ ڇپيل سنڌي ڪتاب
بڪرمي ڪئلينڊر
هندن جو تاريخي ڪيلينڊر، هڪ ڏينهن کي پهرن کانسواءِ گهڙين ۾ به ورهائي سگهجي ٿو. هڪ ڏينهن ۾ چوهٺ گهڙيون ٿينديون آهن. هڪ گهڙي ساڍي ٻاويهه منٽ تي مشتمل آهي
پڻ ڏسو
زمرو:پنجابي ثقافت زمرو:سنڌي مهينا زمرو:ڪلينڊر زمرو:سنڌي ڪئلينڊر جا مهينا
ٻلي
اسلام ۾ ٻلي جي اھميت
اسلام ۾ ٻلي ھڪ بھترين پالتو جانور سمجھيو ويندو آھي. ھڪ حديث ۾ ٻلين کي مارڻ ۽ انھن تي ظلم ڪرڻ کان منع ڪيو ويو آهي. ھڪ حديث ۾ ٻلين سان پيار کي ايمان جو ھڪ روپ سڏيو ويو آهي. شريعت مطابق مسلمان ٻلي جو جوٺو ڪيل کاڌو کائي سگھن ٿا ۽ ان پاڻي مان وضو ڪري سگھن ٿا جنھن مان ٻلي پاڻي پيتو ھجي. حضرت محمد ٻلين سان پيار ڪندو ھو ٻلين جي ٻچڙن جو خيال رکندو ھيو. پاڻ سڳورن پنھنجي پاليل ٻلي جو نالو معزا رکيو ھو. سندس اھا ٻلي ھڪ خادم صحابي سان گھڻو گڏ رھندي ھئي ان ڪري ان کي نبي پاڪ ابو هريره (ٻلونگڙي جو پيءُ) جو لقب ڏنو. ھڪ روايت مطابق ان ٻليءَ نبي پاڪ صہ کي ھڪ نانگ کان پڻ بچايو ھيو. ٻليون اناج جون نگھبان سمجھيون وينديون آهن. اھي ڪتابن کي ڪوئن کان بچائڻ لاء بہ ڪم اينديون هيون.
ايڇ ٽي لئمبرڪ
سنڌي ادبي بورڊ سان ناتو
سنه 1952ع ۾ سنڌي ادبي بورڊ ، ايڇ. ٽي. لئمبرڪ کي سنڌ جي تاريخ جا پهريان ٻه جلد لکڻ جو ڪم سونپيو هو. انهيءَ سبب سان، لئمبرڪ جو بورڊ سان پورا پنجويهه ورهيه تعلق رهيو. تن ڏينهن ۾ لئمبرڪ انڊين سول سروس مان رٽاير ڪرڻ بعد آڪسفورڊ يونيورسٽيءَ جي اوريل ڪاليج ۾ فيلو مقرر ٿيو هو، جتي هو پنهنجي واندڪائي جو وقت، سنڌ جي تاريخ تي تحقيق ۽ تصنيف ۾ صرف ڪندو هو. هن بورڊ جي آڇ خوشيءَ سان قبول ڪئي ۽ اطلاع ڏنائين ته سنڌ تي سندس اهم ڪتاب ”سر چارلس نيپئر ۽ سنڌ“ آڪسفورڊ يونيورسٽي پريس مان ڇپجي پڌرو ٿيڻ وارو آهي.
سنڌو ٽِڪور
سنڌو ٽڪور جي تباهي
هن وقت سنڌو درياءَ مان تازو پاڻي نہ ملڻ ڪري سنڌو ٽڪور ماحولياتي دٻاءُ جو شڪار آهي. سنڌو ٽڪور جا تمر ٻيلا ۽ ان ۾ پلجندڙ سموري جنگلي جيوت توڙِي آبي جيوت جيئدان جي جنگ هارائيندي نظر اچي رهيا آهن. سنڌو ٽڪور جا تمر ٻيلا جيڪي اڳي ooo هيڪٽرن تي پکڙيل هئا، سي هائي رڳو ooo هيڪٽرن تائين محدود رهجي ويا آهن. ساڳيءَ ريت جھينگي ۽ پلي جو نسل پڻ خطري ۾ آهي ۽ ان ڪري نازڪ مرحلي مان گذري رهيو آهي جو سندن جياپو سمنڊ جي کاري پاڻي ۽ سنڌو درياءَ جي مٺي پاڻيءَ جي ميلاپ تي دارومدار رکي ٿو.
ملا احمد ٺٽوي
ملا احمد ٺٽوي سنڌ جي تاريخي شهر ٺٽي ۾ پيدا ٿيو. ابتدائي تعليم سان گڏ حڪمت جو ڌنڌو به ٺٽي ۾ سکيو. وڌيڪ علم حاصل ڪرڻ لاءِ 22 سالن جي عمر ۾ سفر اختيار ڪيائين. اول مشهد پهتو، جتي مولانا افضل قائنيءَ کان علم ڪلام، حديث ۽ رياضيءَ ۾ تعليم حاصل ڪيائين. ان کان پوءِ شيراز آيو، جتي ملا ڪمال الدين حسين کان طب جي ۽ ملا مرزا جان کان ڪليات قانون، شرح ۽ حواشيءَ سان پڙهيائين، ان کان پوءِ عراق پهتو، جتان پوءِ حرمين شريفين جي زيارت ڪيائين.
احمد جي چاڳلا
حوالا
زمرو:1953ع جون فوتگيون
ڊرگ روڊ ريلوي اسٽيشن
ماضي ۾ هي ريلوي اسٽيشن ڊرگ روڊ - ڪراچي شهر ٿيندي لياقت آباد ريلوي لائين جو جنڪشن ھئي. هتي شيڊ، کائڻ پيئڻ جا اسٽال، ريلوي پيشگي ۽ بڪنگ جا دفتر، مسجد ۽ پارڪينگ لاٽ موجود آهن.
زمرو:سنڌ جون ريلوي اسٽيشنون زمرو:ڪراچي جون ريلوي اسٽيشنون زمرو:ڪراچي زمرو:پاڪستان جون ريلوي اسٽيشنون زمرو:پاڪستان ۾ ريل اچ وڃ
الاهو درياھ
الاهو درياء ڪينيڊا جي صوبي برٽش ڪولمبيا ۾ وهڻ وارو هڪ درياھ آھي.
گلگت بلتستان
حوالا
زمرو:1970ع ۾ ٺھيل ملڪ ۽ علائقا زمرو:پاڪستان زمرو:پاڪستان جا خارجي لاڳاپا زمرو:پاڪستان جي انتظامي ورهاست
سقراط
سقراط جي گھرو زندگي
شايد ئي ڪنهن کي خبر هجي ته افلاطون جو ھي استاد ڪيئن زندگي بسر ڪندو هو، هن ڪڏهن به ڪو پورهيو ڪونه ڪيو، ۽ هن کي آئينده جو ڪوبه خيال ڪونه هوندو هو. جڏهن سندس پوئلڳ کيس دعوت ڏيندا هئا، تڏهن ئي کائيندو هو، انهن کي سندن سنگت ڏاڍي ڪا پسند هوندي هئي، ڇاڪاڻ ته خوراڪ جي ڪميءَ جا هن جي بدن توڙي صحت ۾ ڪڏهن به ڪي نشان ڏسڻ ۾ ڪونه آيا، پر کيس پنهنجي گهر ۾ ايتري عزت نه ملندي هئي – ڇاڪاڻ ته سقراط کي زال ۽ ٻارن جو ڪوبه اونو ڪونه هوندو هو. سندن زال، زئن ٿيپي (Xanthippe)، جي راءِ موجب، هو هڪ بيڪار ۽ ڪاهل مرد هو، جنهن پنهنجي گهر ’مانيءَ‘ کان وڌيڪ ’بدنامي‘آندي هئي. زئن ٿيپي کي به ڳالهائڻ جو اهڙو ئي شوق هوندو هو. جهڙو سقراط کي. انهن جي وچ ۾ ضرور دلچسپ گفتگو ٿي هوندي، جنهن جو بيان افلاطون پنهنجي تحرير ۾ نه آندو آهي، پر هن جي زال جي به بهرحال ساڻس محبت به هوندي هئي. جو ستر سالن جي عمر کان پوءِ به سندس موت کي صبر سان سهي نه سگهي.
ڪردار ۽ ويچار
سندس شاگرد، کيس ايتري عزت ڇو ڏيندا هئا؟ شايد ان ڪري، جو هو هڪ فلسفي به هو، ۽ هڪ سٺو انسان پڻ. هڪ دفعي، هن لڙائيءَ هلندي پنهنجي پاڻ کي جوکي ۾ وجھندي، السيبياڊس جي حياتي بچائي هئي. هو هڪ معتبر انسان وانگر شراب جا جام بي ڊپائيءَ ۽ حد اندر پيئندو هو. پر سڀ کان بهترين شيءِ جا هنن کي پسند هئي، سا هئي هن جي ڏاهپ ڀري نماڻائي. هن ڪڏهن به اها دعويٰ نه ڪئي ته هو عقلمند آهي. هن صرف اها دعويٰ ڪئي ته کيس حڪمت (فلسفي) سان پيار هو. هو حڪمت جو واپاري نه هو، مگر ان جو عاشق هو. ائين چيو ويندو هو ته، ڊيلفيءَ وٽ، غيبي آواز، غير معمولي هوشمنديءَ جو مظآهرو ڪندي، کيس سڀني يونانين کان وڌيڪ عقلمند قرار ڏنو هو. سقراط انهيءَ ڳالهه جي هيءَ تشريح ٿي پيش ڪئي، ته غيبي آواز سنس اگنان واد (Agnostic) جي تصديق ڪئي هئي، هن جي فلسفي جو ابتدائي نقطو پڻ اهو ئي آهي. هو چوندو هو: ”فقط هڪ ڳالهھ مان ڄاڻان ٿو، ۽ اُها هيءَ آهي ته مان ڪجهھ به نه ٿو ڄاڻان .“ فلسفو تڏهن شروع ٿئي ٿو، جڏهن انسان شڪ ڪرڻ سکي ٿو. خاص طرح جڏهن هو پنهنجن دلپسند اعتقادن، نظرين ۽ اصولن ۾ شڪ ڪرڻ شروع ڪري ٿو. ڪنهن کي ڪهڙي خبر ته ڪهڙيءَ طرح انهن دلپسند اعتقادن، اسان جي اندر ۾، يقين جو روپ ورتو؟ ڇا اسان جي اندر جي ڪنهن ڳجھيءَ خواهش، مخفي طرح ته کين پيدا نه ڪيو آهي؟ ڇا اسان جي هِن يا هُن اعتقاد ۾، هڪ خواهش، خيال جو جامو ته نه پهريو آهي؟ حقيقي فلسفو ايستائين وجود ۾ ڪونه ٿو اچي. جيستائين مَن ڦري پنهنجو اندر نٿو جاچي، سقراط جو پهريون ۽ پويون سبق آهي ته ”پنهنجو پاڻ سڃاڻ .“ هن کان اڳ به ڪيترا فلسفي ٿي گذريا هئا. ٿيلس (Thales) ۽ هِرئڪلٽيس (heraclitus) جهڙا پختا ۽ طاقتور، ۽ ڪي تيز طبع ۽ گهري نظر رکندڙ، جيئن ته پارمينائيڊس (Parmenides) ۽ زينو (Zeno) ۽ ڪي فيثاغورث (Pythagoras) ۽ ايمپيڊ وڪلس (Empedocles) جهڙا اهل دل ۽ ڊگهي نظر وارا، پر اهي گهڻي قدر طبعياتي فلسفي هئا. اُنهن ٻاهرين شين جي رنگ ڍنگ يا فطرت کي جاچڻ جي ڪوشش ٿي ڪئي ۽ جسماني يا طبعياتي دنيا، جيڪا توري ۽ ماپي سگهجي ٿي، ان جي قاعدن ۽ جزن بابت معلومات حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ٿي ڪئي، سقراط چيو ته اها ڳالهه ته بلڪل ٺيڪ آهي، پر فلسفين جي مطالعي لاءِ پٿرن ۽ وڻن ۽ تارن کان گهڻو گهڻو مٿي ۽ وڌيڪ لائق موضوع ٻيو آهي، ۽ اهو آهي انساني نفس يا من. انسان ڇا آهي، ۽ هو ڇا بنجي سگھي ٿو ؟
سقراط جو موت
جڏهن سقراط لاءِ موت جي سزا جو اعلان ڪيو ويو، ته کيس دوستن ۽ شاگردن صلاح ڏني ته فرار ٿي وڃ پر سقراط ان ڳالهه کي مڃڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو. هن جو چوڻ هو ته جن قانونن کي اسان جوڙيو آهي انهن قانونن کان ڪيئن ٿو فرار ٿي سگهجي. مان ستر سالن جو آهيان مرڻو ته هوئين به آهي پوءِ ڇو نه شان سان مران. سقراط موت جي سزا جي فيصلي اچڻ کان اڳ چيو هو ته، ”منهنجي دعا آهي ته ديوتا ۽ عدالت اهڙو فيصلو ڏين جنهن ۾ منهنجي به ڀلائي هجي ۽ توهان جي به.“ عدالتي ڪاروائي ۾ فيصلو راءِ شماري جي ذريعي ٿيو ۽ سقراط کي موت جي سزا جو حقدار قرار ڏنو ويو. ان دور جي رواج مطابق سقراط کي زهر جو پيالو پي پنهنجو انت آڻڻو هو. پوءِ سقراط کي بنديخاني ۾ وڌو ويو. زهر جو پيالو پيئڻ کان اڳ سقراط پهريان غسل ڪيو، پوءِ ڪجهه وقت لاءِ پنهنجي زال زانپٽي ۽ ٻين عورتن سان ڪچهري ڪئي. جڏهن جيلر زهر جو پيالو سقراط حوالي ڪيو ته سندس همدرد غم زده ٿي ويا تڏهن سقراط کين چيو، ”مون عورتن کي ان ڪري ئي ٻاهر موڪليو آهي ته جيئن اهي اهڙي غلطي نه ڪن اوهان به پنهنجو پاڻ تي قابو رکو ۽ صبر کان ڪم وٺو .“ زهر جي پيالي پيئڻ کان پوءِ سقراط ٿوري دير تائين پسار ڪندو رهيو. پوءِ هو ڪمبل ويڙهي ليٽي پيو. پر وري ٿوري دير کان پوءِ هن آخري ڀيرو ڳالهيو، ”ڪرائٽو اسان تي واجب آهي ته هڪ ڪڪڙ شفا جي ديوتا جي نالي تي قربان ڪريون. ڇا تون اها قرباني ڏيندين؟ متان وساري ڇڏين.“ ٻئي ڏينهن ڪڪڙ جي قرباني ڏني وئي. ڪرائٽو لکي ٿو، ”اسان سقراط جي جسم کي دفن ڪري ڇڏيو. منهنجو خيال آهي ته سقراط بذات خود موجود نه هو، پر مون کي يقين آهي ته هي جتي به آهي خير سان آهي .“
ارهه
ڇاتين جون بيماريون
thumb|ارهن جو ڪينر
سنڌڙي تعلقو
يونين ڪاؤنسلون
سنڌڙي تعلقي ۾ 6 يونين ڪا‏ؤنسلون آهن. آدمشماريءَ 2015 ۾ اندازي سان ڏني وئي آهي.
احمد حسن داني
ھي پھريون مسلمان عالم ھو، جنھن بنارس ھندو يونيورسٽيءَ مان پوسٽ گريجوئيشن ڪئي. کيس مڃتا طور پاڪستان سرڪار طرفان ’ھلال امتياز‘ جو تمغو عطا ڪيو ويو. سندس کوڙ مقالا ۽ ڪتاب ڇپيل آھن، -جن ۾ مڪليءَ جي آثارن تي انگريزي ۾ “Islamic Architect of Thatta” نالي ڪتاب اهم آهي، جنهن جو سنڌي ترجمو محترم عطا محمد ڀنڀري ڪيو آهي ۽ ان کي سنڌي ادبي بورڊ ڇاپيو آهي. پاڪستان ۾ سڪن جي علم تي مهارت هئس، سندس رهنمائيءَ ۾ نوجوان محقق عبدالله خان ورياهه سڪن بابت ڪافي ڄاڻ حاصل ڪئي ۽ اڳتي هلي ڊاڪٽر غلام علي الانا وٽ ”سِڪن جي روشنيءَ ۾ سنڌ جي تاريخ“ جي عنوان تي پي ايڇ ڊي پئي ڪئي، پر افسوس جو آخري سيمينار کان اڳ عبدالله خان گذاري ويو، سندس ڪيل محنت ڇاپجي پڌري ٿيڻ جي انتظار ۾ آهي.
1644ع
ڊسمبر
زمرو:سال زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
1646ع
ڊسمبر
زمرو:سال
ايبٽ آباد ضلعو
ضلعو ايبٽ آباد پاڪستان جي صوبي خيبر پختونخوا جو ھڪ ضلعو آھي۔ ھي ضلعو 1969 چورس ڪلوميٽر تي پکڙيل آھي ۽ ايبٽ آباد شھر ھن ضلعي جو ڳڙھ آھي۔ ايبٽ آباد ضلعي' جا ٻه تعلقا آھن: ايبٽ آباد تعلقو ۽ حويليان تعلقو۔ ھن جي اترين پاسي مانسهره ضلعو اوڀارين پاسي مظفرآباد ضلعو الھندي پاسي ھريپور ضلعو ۽ ڏکڻ پاسي راولپنڊي ضلعو آھي۔
لوڪ گيت
حوالا
زمرو:لوڪ ادب
ماءِ پيور لينڊ
فلمي خاڪو
نازو ڌاريجو سنڌ جي هڪ ٻهراڙيءَ واري ڳوٺ ۾ پنهنجي والدين، ٻن ڀينرن ۽ هڪ ٻڍي ڀاءَ سان رهندي آهي. فلم جي شروع ۾، سندس پيءُ پنهنجي ڌيئرن ۽ پنهنجي پُٽَ کي پڻ زمين جي قدر ڪرڻ ۽ ان جو دفاع ڪرڻ جي لاءِ حوصلاافزائي ڪئي آهي ته : " ڪجھ به ٿي پوي ڪوبه فرق نٿو پوي، توهان کي ان زمين جي حفاظت ڪرڻ جي ضرورت آهي. هي صرف زمين ناهي، هي توهان جو اعزاز آهي." نازو جو والد ۽ ڀاءُ  گرفتار ٿيڻ کانپوءِ، سندس هڪ سازشي چاچو خاندان جي زمين (فارم) تي دعويٰ ڪرڻ جي ڪوشش ڪري ٿو. نازو، پنهنجي ماءُ ۽ ڀينرن سان گڏجي، پنهنجي زمين جو دفاع  ڪري ٿي، ايتري قدر جو جڏهن سندن چاچي پاران ڀاڙي تي گهرائيل 200 هٿياربند ڌاڙيل حملو ڪري ڏين ٿا.
حوالا
<references group="" responsive="">
نئين دھلي
حوالا
زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون
حسين بخش مري تعلقو
يونين ڪاؤنسلون
حسين بخش مري تعلقي ۾ 3 يونين ڪا‏ؤنسلون آهن. هيٺ آدمشماري 2015 جي ڪاٿي مطابق ڏني وئي آهي.
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
بودلو بهار
حوالا
زمرو:پاڪستاني صوفي زمرو:سنڌي شخصيتون زمرو:شخصيتون زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:1238ع جو پيدائشون زمرو:1298ع جون وفاتون زمرو:پاڪستان ۾ تصوف زمرو:ھاشمي شخصيتون
6 آگسٽ
حوالا
زمرو:آگسٽ زمرو:سال جا ڏينهن
مطلقيت
مطلقيت مان مراد ٿي سگھي ٿو:
اٺ
نالا
ٽِهاڻ: ٽن کان چئن سالن جي عمر وارو.
نيش: ستن سالن ۽ ان کان وڏيءَ ڄمار واري اُٺ کي نيش چوندا آهن.
1650ع
ڊسمبر
زمرو:سال
ماڻڪ
زندگي ۽ ادبي خدمتون
ماڻڪ سنڌ جو يگانو ليکڪ آهي جنهن کي شايد نام نهاد باشعور پڻ گاريون ڏيندا آهن.هن پنهنجي لکڻين ۾ ڪڏهن به ڳالهه رومال ۾ ويڙهي ڪرڻ جي ڪوشش نه ڪئي کيس جيڪو ڪجهه چوڻو هوندو هئس بنا ڪنهن ڦيرڦار جي لکي ڇڏيندو هو. اهو ئي ڪارڻ هو جو کيس لويو ويندو هو. عبدالقادر جوڻيجو لکي ٿو، ”گاريون ڏيڻ وارن کي ڌيان رکڻ گهرجي متان جوشيليون گاريون ڏيڻ سان سندن گڦ ته ڪانه ٿي وهي.“ موهن ڪلپنا، ماڻڪ جي ناول ”ساهه مٺ ۾“ تي تبصرو ڪندي لکيو، ”هي ناول هڪ بارود آهي، جنهن جي سنڌ کي ضرورت آهي.“  ماڻڪ پاڪستان جي ٺهڻ ۽ سنڌ کي ائين ظاهر ڪيو آهي ته ”ڌاڙيلن جا جوکي ۾ وجهي لٽ جو مال هٿ ڪيو آهي.“
سامهون واري گهر ۾ پوليس آئي. ڇوڪرو نه ملين. صوبيدار گاريون ڏيندي چين ته جي ڇوڪرو ٿاڻي تي پيش نه ڪيو ته سڀ رنو ن ٿاڻي تي گهلي وينداسين.
ھنگو ضلعو، پاڪستان
هنگو ضلعو (اُچار: هَنگُو زِلو) پاڪستان جي صوبي خيبر پختونخوا جو هڪ ضلعو آهي.
گيلاني ريلوي اسٽيشن
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:ڪراچيءَ جو ريلوي اسٽيشنون زمرو:گلشن ٽائون زمرو:ڪراچي سرڪيولر ريلوي تي اسٽيشنون
عزيز ڪنگراڻي
ڪتاب
ھيٺ سندس ڪتابن جا نالا ڏجن ٿا
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:سنڌي شاعر زمرو:ڊرامه نگار زمرو:محقق زمرو:ڪهاڻيڪار زمرو:ادب زمرو:سنڌي ادب زمرو: سنڌ جامحقق زمرو: سنڌ جا مورخ
ڇاتين جو سرطان
thumb|ارهن جو ڪينر
محمد اسماعيل عرساڻي
تفصيل
تعليمي ماهر محمد اسماعيل ولد محمد هاشم عرساڻي، 17 سيپٽمبر 1906ع تي هالا نوان ۾ ڄائو. ابتدائي -تعليم- پرائمري اسڪول هالا نوان مان حاصل ڪري 1924ع ۾ هيرانند اڪيڊمي حيدرآباد مان مئٽرڪ پاس ڪيائين. 1935ع ۾ ايڊيوڪيشنل سپروائيزر جي حيثيت ۾ ملازمت جو آغاز ڪيائين. کيس 6 فيبروري 1948ع تي پروموشن ڏئي ڊپٽي ايڊيوڪيشنل انسپيڪٽر آف اسڪولس، ٿرپارڪر مقرر ڪيو ويو. -ان- بعد لاڙڪاڻي، حيدرآباد، -ٺٽي-، سڪرنڊ ۾ مختلف عهدن تي رهي، 16 سيپٽمبر 1966ع تي ڊپٽي ڊائريڪٽر آف اسڪولس حيدرآباد ريجن جي عهدن -تان- رٽائر ڪيائين. عرساڻي صاحب ڪيترائي ڪتاب لکيا، -جن- مان سندس لکيل ڊرامي ”-بدنصيب ٿري-“ کيس وڏي شهرت ملي، -ان- کانسواءِ ”سکر سي ئي ڏينهن“، (-آتم ڪٿا-)، ”سير ريگستان“ ۽ ”نياريون وٿون“ سندس بهترين تصنيفون آهن. محمد -اسماعيل عرساڻي- پهرين نومبر 1986ع تي وفات ڪري ويو. سندس نالي تي انسٽيٽيوٽ آف سنڌالاجيءَ ۾، تحقيقي ڪتبخاني ۾ بوڪ ڪارنر، 27 مارچ 1980ع تي قائم ڪيو ويو. جنهن ۾ 260 سنڌي، 241 -انگريزي- ۽ 19 -اردو-، جملي 520 ڪتاب ۽ 21 سنڌي ۽ 10 -اردو- جملي 31 رسالا تحفي طور ڏنا ويا. عرساڻي صاحب جي شخصيت هڪ ڊرامانگار، مضمون نويس، نصاب نويس ۽ تعليمي ماهر جي ٿي گذري آهي. سندس تحريري مواد ۾ -تعليم-، سنڌي -ٻولي- ۽ ادب بابت مواد موجود آهي.
احمد خان ماڙي جو مقبرو
حوالا
زمرو:عمرڪوٽ ضلعو
1605ع
فوتگيون
زمرو:1916ع زمرو:سال
شِو
شِو جا هزارين نالا آهن، مهاديو، مهيشور، ايشور، شنڪر، شمڀو، مهاڪال وغيره سندس مشهور نالن ۾ شامل آهن. شِو جو رنگ اڇو ۽ ڳچي نيري يا ڪاري هوندي آهي. ويدي دور ۾ شِو جو رنگ ڳاڙهو پڻ رهيو آهي. هن جون پنج منڍيون، چار ٻانهون ۽ ٽي اکيون آهن سندس ٽين اک نرڙ تي آهي.
نواب احمد خان لغاري
مير صاحبن جي اسرار تي شاھ بلاول جڏهن سنڌ ڇڏي مسقط ڏانهن روانو ٿيو تہ ويندي وقت نواب احمد خان کي چيائين تہ مريد اسان جو آهين، پر صحبت وڃي صوفي فضل الله قلندر سان ميرانپور (جھوڪ) ۾ ڪر، انھيءَ کانپوءِ نواب احمد خان صوفي شاھ قلندر جو مريد ٿيو. هتان کانپوءِ نواب (لغاري) خاندان جو تعلق لڳاتار جھوڪ شريف سان قائم ٿيو، جيڪو اڄ تائين قائم آهي. نواب احمد خان لغاري 19 ذوالقعد 1286ھ/21 فيبروري 1870ع تي پنهنجي ڳوٺ مرزانپور جاگير ۾ وفات ڪئي، کيس جھوڪ شريف ۾ دفن ڪيو ويو. سندس اٿڻي ويھڻيءَ ۾ فقيري ۽ درويشي نمايان هوندي هئي. هن جي زندگي صوفياڻي زندگيءَ جو چٽو نمونو هئي. سندس اهڙو فڪر ۽ خيال کانئس پوءِ سندس اولاد ۽ خاندان جي ٻين شاعرن ۾ بہ ملي ٿو. نواب احمد خان صاحب صوفياڻو فڪر رکندڙ شاعر هو. سندس شاعريءَ ۾ تصوف ۽ حقيقت جي حب جو ذڪر گھڻو ملي ٿو. هن پنھنجي شاعريءَ ۾ اخلاقي ۽ معاشرتي قدرن کي اجاگر ڪيو آهي ۽ سندس شاعريءَ ۾ بھتر انسان ٿي بھتر زندگي گذارڻ ڏانهن اشارا موجود آهن.
مٿيون ڪوھستان ضلعو
زمرو:خيبر پختونخوا جا ضلعا زمرو:پاڪستان جا ضلعا
عالمي ريڊڪراس ڪاميٽي
انٽرنيشنل ريڊڪراس ڪاميٽي (International Red Cross ):انساني ڀلائي لاءِ ڪم ڪندڙ عالمي ادارو، جيڪو -جنگ- جي موقعن تي سپاهين، شهرين ۽ جنگي قيدين جون تڪليفون گهٽ ڪرڻ جي ڪوشش ڪندو آهي. امن وارين حالتن ۾ هيءُ ادارو طبي امداد ڏيڻ سان گڏ ٻوڏن، زلزلن ۽ ڏڪار سٽيل ماڻهن جي مدد ڪندو آهي. ريڊ ڪراس جو بنياد اڻويهين صدي عيسوي ۾ هڪ عورت هنري ڊونينٽ رکيو. انٽرنيشنل ريڊ ڪراس ۽ هلال احمر تحريڪ ۾ انٽرنيشنل ڪميٽي آف ريڊ ڪراس شامل آهي، جيڪا 25 سوئس شهرين تي مشتمل آهي. هن جا هيڊ ڪوارٽر -جنيوا- سوئيٽزرلينڊ ۾ آهن. هي ادارو هن وقت سڄي دنيا ۾ ڪم ڪري رهيو آهي -جتي- به امداد جي ضرورت پوي ٿي هي پنهنجو ڪردار ادا ڪري ٿو. هر چئن سالن کانپوءِ مختلف ملڪن ۾ هي عالمي ڪانفرنس ڪندو آهي، -ان- ۾ ريڊ ڪراس جا ميمبر ۽ حڪومتي نمائندا شريڪ ٿيندا آهن. 1986ع ۾ هن ۾ ھلال احمر کي به شامل ڪيو ويو، جيڪو گهڻو ڪري مسلم ملڪن ۾ ڪم ڪري ٿو. انٽرنيشنل ريڊ ڪراس بنا ڪنهن مذهبي ۽ نسلي متڀيد جي ڪم ڪري ٿو ۽ هنگامي حالتن ۾ پنهنجو ڪردار ادا ڪري ٿو.
پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)
thumb|[[ايڇ.پي ليزرجيٽ 5 پرنٽر]] thumb|[[گيم بواءِ پرنٽر|گيم بواءِ پاڪيٽ پرنٽر، ھڪ ٿرمل پرنٽر ننٽينڊو لاءِ پيريفيرل طور آندل گيم بواءِ]] thumb|ھڪ صفحي کي ڇاپڻ دوران [[انڪجيٽ پرنٽنگ|انڪجيٽ پرنٽر کي ڏيکاريندڙ وڊيو.]]
ٻولي
ٻولين متعلق هڪ جائزي جي مطابق هن وقت دنيا ۾ تقريبن 6809 ٻوليون ڳالهايون وڃن ٿيون.پر انهن جو انگ تيزي سان گهٽجي رهيو آهي ڇو ته نوي سيڪڙو ٻولين جو تعلق هڪ لک کان گهٽ ڳالهائيندڙن سان آهي. 537 ٻوليون اهڙيون به آهن جنهنجا ڳالهائيندڙ 50 کان به گهٽ آهن، افسوسناڪ حالت انهن 46 ٻولين جي آهي جيڪي ايندڙ ڪجهه سالن ۾ ختم ٿيڻ واريون آهن، ڇو ته انهنجا ڳالهائيندڙ هڪ يا ٻه انسان بچا آهن. چين ۾ ڳالهائي ويندڙ مينڊرين ٻولي آبادي جي لحاظ کان دنيا جي سڀ کان وڏي ٻولي سمجهي ويندي آهي جڏهن ته انگريزي ٻولي ٻي نمبر تي آهي. ’اردو - هندي‘ کي اگر هڪ ٻولي تصور ڪيو وڃي ته آبادي جي لحاظ کان ٽيون نمبر هن جو ئي آهي ۽ جيڪڏهم هندي کي الڳ ٻولي جي طور تي ڏٺو وڃي ته پوء هن جو ڇهون نمبر آهي.پنجين نمبر تي بنگالي ۽ اردو ٻاويهين نمبر تي هلي وڃي ٿي. انکان علاوه عربي ۽ هسپانوي ٻوليون به وڏين ٻولين ۾ شامل آهن.
انگريزي جو معاملو سڀ کان جدا آهي.جڏهن ته دنيا ۾ صرف 32 ڪروڙ ماڻهن جي مادري ٻولي انگريزي آهي جن جي اڪثريت آمريڪا، ڪينيڊا، برطانيه، آسٽريليا ۽ نيوزيلينڊ ۾ آباد آهي، انکان علاوه سڄي دنيا ۾ 35 ڪروڙ ٻيا ماڻهو اهڙا آهن جيڪي انگريزي کي ٻي ٻولي (second language)جي طور تي استعمال ڪندا آهن يعني پنهنجي مادري ٻولي سان گڏوگڏ اهي انگريزي کي به رواني سان ڳالهائي ويندا آهن۔ انهن کان علاوه ڏهن کان پنرهن ڪروڙن تائين اهڙا ماڻهو به آهن جن ضرورت جي ڪري انگريزي سکي آهي.اهڙن ماڻهن جو انگ تيزي سان وڌي پيو جن جي هي نه ته مادري ٻولي آهي نه ئي ٻي، پر تعليم ۽ روزگار حاصل ڪرڻ لاء انگريزي سکي آهي. ريڊيو، ٽي وي، فلم ۽ خاص طور تي انٽرنيٽ جو استعمال وڌڻ سان گڏ انگريزي زبان انجو استعمال ۽ افاديت وڌندي پئي وڃي.
1608ع
ڊسمبر
زمرو:سال زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
ڊي جيور
ڊي جيور  يا ڊي جيوري   ھڪ قانوني اصطلاح آهي جنهن جي معني آهي قانون مطابق يا جيڪو قانون مطابق مڃيو وڃي پوء چاھي حقيقت ۾ يا اصل ۾ اھو کڻي ايئن نہ بہ ھجي. ان فقري يا اصطلاح جو ابتڙ ڊي فيڪٽو آھي جنھن معني آهي حقيقت ۾ يا درحقيقت. ڊي فيڪٽو جو مطلب آهي اھو جيڪو در حقيقت موجود ھجي پوءِ کڻي ان کي قانون ڀلي کڻي نہ مڃي.
محمد علي ڪلي
شُهرت جو آغاز
باڪسنگ میں ان کا کیریئر ایک شوقیہ کھلاڑی کی حیثیت سے کامیاب رہا لیکن ان کو عظمت اس وقت حاصل ہوئی جب 1960ء میں روم اولمپِک میں انہوں نے سونے کا تمغا جیتا۔
جنگ ويٽ نام ۽ سزا
جو فریزیئر اور محمد علی کا یہ مقابلہ مکے بازی کی تاریخ کے عظیم ترین مقابلوں میں شمار ہوتا ہے اور "Fight of the Century" یعنی صدی کی بہتری لڑائی کے نام سے مشہور ہے۔
عالمي اعزاز جو ٻيهر حصول
1975ء میں محمد علی نے نيشن آف اسلام چھوڑ کر باقاعدہ اسلام قبول کرلیا۔
رٽائرمينٽ ۽ بيماري
باکسنگ میں محمد علی کی زندگی 20 سال رہی جس کے دوران انہوں نے 56 مقابلے جیتے اور 37 ناک آؤٹ اسکور کیا لیکن دنیا ہمیشہ انہیں ایک عظیم شخص کے نام سے جانتی رہے گی۔ مسلمان اور سیاہ فام آج بھی محمد علی کو اپنا ہیرو سمجھتے ہیں۔
حوالا
زمرو:2016ء جون فوتگيون زمرو:2016ء جو وفاتون زمرو:مسيحيت مان اسلام قبول ڪرڻ وارا زمرو:آفريقي-آمريڪي مسلمان زمرو:ڪولمبيا رڪارڊز فنڪار زمرو:1942ء جون پيدائشون زمرو:مڪي باز زمرو:آمريڪي شخصيتون زمرو:رانديگر زمرو:نو مسلمين
انجام الفت
هيءُ ڪتاب ”رضا“ حيدرآباديءَ جو لکيل آهي. ڪرائون سائيز واري هن ڪتاب ۾ 62 صفحا آهن ۽ قيمت ڏهه -آنا- ڄاڻايل آهي. ڇاپو پهريون، آزاد بوڪ ڊيپو، آفتاب پريس، حيدرآباد مان سال 1943ع ۾ ڇپايو. هن ڪتاب جو ٻيو ڇاپو، آزاد بوڪ ڊيپو سال 1947ع ۾ ڇپايو.
باغ جو پتڻ
بدين ضلعي ۾ هڪ قديم شهر ۽ -پتڻ- جو نالو. پراڻ درياهه جي ڪناري تي -باغ- جي -پتڻ- (-ٻنگار- شهر) جا کنڊر موجود آهن. -باغ جو پتڻ-، پراڻ جي الهندي طرف هو ۽ مشهور واپاري -بندر- هو. 1819ع واري زلزلي کان پوءِ جڏهن درياهه پنهنجو وهڪرو ڦيرايو ته هي علائقو ويران ٿي ويو.
فوزيه سومرو
گلوڪاره
سورنهن سترهن سالن جي عمر ۾ هن ڳائڻ شروع ڪيو. ريڊيو پاڪستان حيدرآباد تي انور بلوچ ۽ نصير مرزا کيس متعارف ڪرايو. سندس شروعاتي ڪلام "بي قدرا قدر نه ڪيڙئي ڪو" ڏاڍو مشهور ٿيو. موسيقيءَ جي حوالي سان فوزيه سومرواستاد نياز حسين، استاد مجيد خان ۽ غلام حسين ڪليري کان سکيا ورتي۔ لوڪ موسيقي سندس مقبوليت جوسبب بڻي۔ هن سنڌي، اردو، سرائيڪي، بلوچي، مارواڙي ٻولين ۾ ڳايو۔
ڏيڏر
thumb|ڏيڏر ڏيڏر (Frog/Toad🐸) پاڻي جو جانور آهي، هن جا ڪيترائي نسل آهن.
{ڏيڏر جي جراحي يا بدن جي تشريح جو علم}
● ڏيڏر اهو جاندار آهي جيڪو پاڻي ۽ زمين تي پڻ رهندو آھي۔
نهج البلاغه
نهج البلاغه جي تقسيم
سيد رضي هن ڪتاب کي ٽن حصن ۾ تقسيم ڪيوآهي جنهن مان پهريون حصو مولا علي عليه السلام جي خطبن تي ٻيو حصو سندن لکيل خطن تي جڏهن ته آخري حصي م مولا علي السلام کان نقل ٿيل مختصر حڪمت ڀرئي اقوال کي جاءِ ڏني وئي آهي.
قديمي ڪميونزم
مرد شڪار ڪرڻ ويندا ھئا ته اُھي پوئيان ساڳ پٽ ۽ کائڻ پيئڻ جون سبزيون وغيره گڏ ڪنديون ھيون. ان ريت پيداوار ۾ ٻنھي جنسن ھڪ اھم ڪردار ادا ڪيو. قبيلن جو مطالعو ڪندي ۽ انھن تي ڪيل تحقيق جي بنياد تي، جئين ته ڪالا ھاري ريگستان ۽ ڏکڻ آفريڪا ڪا ڪنگ قبيلا (جيڪي اڃان تائين قديمي ڪميونزم جي حالت ۾ رھي رھيا آھن) ھي اندازو لڳايو ويو آھي ته خوراڪ جي فراھميءَ ۾ عورت جو حصو مرد جي نسبت وڌيڪ اھميت جوڳو رھيو آھي.
ھي سڄا قبائلي سماج ھڪ جھڙي خاصيتن جا حامل ھئا. شڪار گاھون قبيلي جي گڏيل ملڪيت طور ورتيون وينديون ھيون. اھي ماڻھو لالچي يا خودغرض ٿي به ڪئينءَ سگھندا ھئا جڏھن ته شڪار پاڻ ھڪ گڏيل ڪم آھي؟ صفي ھستيءَ کان مٽجي وڃڻ جو يقيني خطرو اسان کي اشتراڪ طرف وٺي ويندو آھي. مثال طور؛ مئل دريائي گھوڙي کي پنھنجي ساٿين کان لڪائڻ سٺو نٿو ٿي سگھي، ان کان اڳ جو اوھان ان کي کائي سگھو، اھو سڙي ويندو ۽ اھڙا موقعا لازمي ۽ ھر ھر اچي سگھن ٿا جڏھن اوھان مصيبت ۾ ھجو ۽ قبيلي جي ٻين ماڻھن وٽ ضرورت کان وڌيڪ خوراڪ موجود ھجي. اھا ئي ڳالھ سولي لڳي ٿي ته ورھاست ڪئي وڃي ھڪ جيترو ورھايو وڃي. نجي ملڪيت ذاتي ھٿيارن ۽ اوزارن جي حد تائين موجود ھئي، پر ھڪ ٻئي کان بلڪل الڳ الڳ قبائلي معاشرن ۾ به ھڪ اصول بھرحال گڏيل يا ھڪجھڙو ھو ته اھي ماڻھو شين جي عدم مساواتي اجماع کان بچڻ خاطر انھن جي مالڪ جي جسم سان گڏ ئي ساڙي ڇڏيندا يا دفن ڪري ڇڏيندا ھئا.ايستائين جو انھن قبيلن ۾ زراعت جي شروعات کان پوءِ به زمين جي ھڪ لڳاتار برابر ورھاست موجود رھي، ان قدر طاقتور ھئا قديمي ڪميونزم جا قاعدا ۽ قانون. روم جي ليکڪ ”ٽيسي ٽس“ جرمن قبيلن ۾ ان طرح جي رواجن جو ذڪر ڪيو آھي. ان طرح جي معاشرن ۾ عورت کي وڏو مقام حاصل ھو. اھي قبيلي جي دولت ۾ گھٽ ۾ گھٽ برابر حصو ضرور وجھنديون ھيون. انھن الڳ قسم جون مھارتون حاصل ڪيون ھيون. ائين لڳي ٿو ته ظرووف سازي عورتن ايجاد ڪئي، پر ائين چئون ته عورت ئي ذراعت جي ڳولھا ۾ حتمي طور فيصله ڪن ڪردار ادا ڪيو.
زراعت جي ابتدا سان ڪميونسٽ سماج جو خاتمو
ھومر جي پراڻين ڪھاڻين ۾ ھڪ اھڙي سماج جي شبيھ ڇڪيل آھي جٿي قديمي ڪميونزم کي قبائلي سردارن جي جنگين ۽ لٽ مار سان ڀريل زندگيءَ کي پري ڌڪي ڪري ارتقا پذير ٿيندي اشرافيه ۽ بادشاھن جا لاھا چاڙھا ٺاھي ڇڏيا. ھاڻي ھڪ حڪمران طبقو پُراثر ۽ مسلح طاقت جي اجاريداريءَ جو مالڪ ھو. ان ريت قبائلي سماج جي ارتقا غير طبقاتي مساوات جو خاتمو ڪندي پنھنجي قبر کوٽڻ وارا پاڻ ٺاھيا. اتفاق سان ، جرمن ساگا به جرمن قبائلي سماج جي خاتمي مان ان جي ئي ملندڙ جلندڙ شڪل جي مرحلي ۾ اڀريا. انھن جي ”سورمائي دور“ به انھيءَ جھڙيون فني بنترون پيدا ڪيون (جھڙوڪ رزميه شاعري) ۽ ايستائين ته اھڙو ئي خدائي نظام جڏھن ته قديم يونان ۾ پيداوار جي ارتقا جي مطابقت ۾ انھيءَ جھڙي مرحلي ۾ ھو. ھومر جي بيان ڪيل ٽين جي دور جو ڊورين يورشون صفايو ڪري ڇڏيو.مغربي يورپ جي تاريڪ دور جي برابر واري عرصي، يعني لکين سالن تائين تاريخي رڪارڊ مرده ٿي ويا. پر حملو ڪندڙ پاڻ سان گڏ ڪجھ نئون به کڻي آيا ھئا ۽ ھي ھو لوھ، ٽئين دنيا جي مقابلي ۾ وڌيڪ ملندو ھو. ھومر جو حڪمران طبقو ان کي عام جنتا کي مسلح ڪرڻ لاءِ استعمال ڪري ئي نه سگھندو ھو، ائين ڪرڻ سان انھن کي پنھنجي فوج اجاريداري، جيڪا انھن جي سماجي طاقت جي بنياد ھئي، کان محروم ڪري ھا، انڪري ھُو حملو ڪندڙ اڳيان واريءَ جي ڀت ثابت ٿيا جيڪي اڃان تائين قبائلي ھئا. حملو ڪندڙن جو سماج طبقاتي ڪونه ھو. انڪري انھن سڀني لوھ جا ھٿيار استعمل ڪيا ۽ پنھنجي وقت ۾ ناقابلِ شڪست رھيا. ڪيترائي ڀيرا انساني نسل کي اڳتي وڌڻ لاءِ ڪجھ قدم پوئتي وڃڻو پوندو آھي.
سنڌي ادب
شاعري
فنڪار [[چنگ وڄائيندي|thumb|ساڄو]] ڳاھ جي صورت ۾ سنڌ ۾ بيت سومرا دور کان ملڻ شروع ٿين ٿا، هن دور ۾ ڳاهه، سهرا ڳيچ يا گيت ۽ گنان جي صنفن جي ايجاد ٿي. ان دور ۾ لوڪ شاعرن، ڀٽن، ڀانن ۾ استانن کي منظم انداز ۾ شاعري جي روپ ۾ پيش ڪيو. ڀَٽ ۽ چارڻ زباني طرح سنڌ جي نشر ۽ اشاعت جو ڪم ڪندڙ هئا، جيڪي جنگ جي ميدان ۾ شاعريون پڙهي فوج ۾ گرم جوشي ۽ ولولو پيدا ڪندا هئا ۽ عام ڏهاڙن ۾ ملڪي خبرون بيتن ذريعي ماڻهن ڏي متنقل ڪندا هئا. سنڌي موسيَقيءَ ۾ ڪيرت جو مؤجد پڻ انهي دور جا ماڻهو هئا، ڪيرت سورھين سرويچن جي ساراھ ۽ واکاڻ واري ڳائڻ کي چئبو آھي. جنهن مان اڳتي هلي وھاڳ ۽ پرڀاتي راڳ پيدا ٿيا. سومرن جي دور ۾ سياسي استحڪام سبب سنڌي ادب ۽ خاص ڪري شاعري جو ماڻهن کي وڏو شوق پيدا ٿيو. ان وقت جون ڪئين رومانوي داستان جيڪي اڄ به قصن جي صورت ۾ رائج آهن.
ڪلهوڙن جو دؤر (1682ع–1782ع)
ڪلهوڙن جو سنڌ تي حڪمراني جو عبوري دور 1682ع کان 1718ع تائين رهيو ۽1718ع ۾ ميان يار محمد ڪلهوڙي مغل پرواني تحت باقاعده سنڌ تي حڪمراني قائم ڪئي. ڪلوڙن جو دور سنڌي ادب جو سونهري دور ڪوٺيو ويندو آهي. هن دور ۾ 1700ع ۾ اوائلي سنڌي لپي مخدوم ابوالحسن ٺٽوي جوڙي ۽ ڪتاب مقدم الصلوات لکيو. ٺٽي جي عالمن مخدوم ضياءُالدين ٺٽوي، مخدوم يارو عرف معين ٺٽوي. مخدوم محمد هاشم ٺٽوي وغيره ڪتاب لکيا جن کي سندن سِنڌي ڪوٺيو وڃي ٿو.شاهه عبداللطيف ڀٽائي جهڙي عظيم شاعر جو شمار به ڪلهڙن جي دور ۾ ٿئي ٿو. ان کان علاوه مخدوم عبدالرئوف ڀٽي، سمنگ چارڻ اهم مذهبي شاعر هئا. ڪلهڙن جي دور ۾ سچل سرمست جو ڏاڏو ميان صاحب ڏنو فاروقي به ڪافي جو شاعر هو. ڪلهوڙن جي دور ۾ وائي ۽ بيت عروج ماڻيو ته ڪافي، عزل، مولود، مناجات، حمد، نعت، منقبت، دوهو، سورٺو جهڙيون شاعري جون صنفون رائج ٿيون.
افسانو
قيام پاڪستان کان اڳ افساني کي سنڌي ادب ۾ بلند ۽ واضح مقام حاصل هو پر پاڪستان قائم ٿيڻ بعد افساني جو فن ڪابه ترقي ڪري نه سگهيو. سنڌي زبان جا افساني نگار گهڻو ڪري هندو اديب هوندا هئا، جنهن ڪري نين حالتن پيدا ٿيڻ سبب هيءَ فن بلڪل ختم ٿيڻ تي وڃي رسيو هو. ڪجهه عرصي جي خاموشيءَ بعد ڪيترن ڪتابي سلسلن ۽ ماهوار رسالن جو اجراءُ ٿيو. 1950ع ڌاري اهڙيون ادبي ڪوششون نظر اچن ٿيون، جن جو مطمع نظر افساني جي ترقي هو. حيدر بخش جتوئي سوشلسٽ تحريڪ جي اثر ۾، قيام پاڪستان کان اڳ تقريباً 1936ع ڌاري افسانا لکڻ شروع ڪيا هئا. پاڪستان قائم ٿيڻ بعد پڻ هن جا ڪي افسانن جا مجموعا شايع ٿيا، جي هاريءَ جي مظلوميت ۽ زميندارن جي ظلمن بابت آهن. 1950ع کان 1960ع تائين ڏهن سالن جي قليل عرصي ۾ سنڌي افساني توقعات کان وڌيڪ ترقي ڪئي. پاڪستان جي وجود بعد ڪيترن ئي عالمي شهرت رکندڙ اديبن جي افسانن کي پڻ سنڌيءَ ۾ ترجمو ڪيو ويو آهي. پاڪستان ۾ سنڌي افسانن جي حوالي سان مشهور ليکڪ جمال ابڙو، ابن حيات، علي احمد بروهي، آغا سليم، نسيم کرل، غلام نبي مغل، علي بابا، امرجليل، عبدالقادر جوڻيجو آهن. سنڌي افسانن نه رڳو اردو ۽ هند و پاڪ جي مختلف زبانن ۾ ترجمو ٿي داد حاصل ڪيو آهي، بلڪ انگريزي، جرمني ۽ فرينچ ٻولين ۾ ترجمو ٿيا آهن.
ايبرڊين
thumb|اسڪاٽلينڊ جي نقشي ۾ ايبرڊين جي بيھڪ thumb|ايبرڊين جو سامونڊي ڪنارو thumb|ايبرڊين بندرگاھ thumb|ميريشل (Marischal) ڪاليج ايبرڊين (انگريزي: Aberdeen) اسڪاٽلينڊ جو آباديءَ جي لحاظ کان ٽيون نمبر وڏو شھر آھي ۽ ھن جي آبادي 220000 کان مٿي آھي. ھيءُ شھر اسڪاٽلينڊ جي اترئين ساحل تي ڊي (Dee) ۽ ڊون (Don) ندين جي ڪنارن تي آباد آھي. ھي شھر ايڊنبرا کان 190 ڪلوميٽر ۽ لنڊن کان اٽڪل 650 ڪلوميٽر اتر ۾ واقع آھي. ھيءُ ملڪ جو مصروف بندرگاھہ آھي. ماھيگيري، گرينائيٽ جي پيداوار، ڪپڙي ۽ ڪاغذ ٺاھڻ جا ڪارخانا ۽ جھازرانيءَ جو سامان ھتان جي مکيہ صنعتن ۾ شمار ٿين ٿا. 1970ع واري ڏھاڪي ۾ ھن شھر ويجھو اترئين سمنڊ مان تيل ۽ گئس جا وڏا ذخيرا ھٿ آيا ان ڪري ھي شھر برطانيہ ۽ يورپ ۾ تيل ۽ گئس جي پيداوار جو ھڪ وڏو مرڪز بنجي ويو آھي ۽ ايبرڊين بندرگاھہ يورپ جي مصروف ترين بندرگاھن جي قطار ۾ شامل ٿي ويو آھي. ساڳيءَ طرح ھتان جو ھيلي پورٽ ھيليڪاپٽرن جي آمدورفت لاِءِ دنيا جو انتھائي مصروف ھيلي پورٽ آھي. ھي شھر اسڪاٽلينڊ جي ٻين شھرن ۽ ٻيٽن سان روڊ ۽ ريل جي رستي ڳنڍيل آھي. ھتي ھڪ بين الاقوامي ھوائي اڏو پڻ آھي.
زميني گدلاڻ
زميني گدلاڻ يا زميني گندگي گندگيءَ جي ٽن وڏن قسمن مان ھڪ آھي. زميني گدلاڻ زميني مٿان ڪيميائي مادن، فيڪٽرين جا گندن ڇوڙن، گند جي ڍيرن ۽ ٻين سببن جي ڪري ٿئي ٿي.
محمد اڪرم
thumb|محمد اڪرم جي تصوير
ابو طالب
حضرت ابوطالب جي اولاد
۽ ديار بڪري جو چوڻ آهي ته انهن پٽن کان علاوه حضرت ابوطالب م جون ٽي ڌيئر به هيون ربطه، جمانه، فاخته (امِّ هاني)
حضرت ابوطالب جو ايمان
شیعہ مذهب جي عالمن جو عقيدو آهي ته حضرت ابوطالب پيدائش کان وٺي آخر زندگي تائين حضرت ابراهيم عليه السلام جي مذهب تي قائم رهيو ء ڪڏهن بت پرستي نه ڪيائي. ان جي برعڪس سني مذهب جي عالمن امام بخاري پنهجي ڪتاب صحيح بخاري ۾ حضرت ابو طالب کي ڪافر لکيو آهيامام مسلم سندس صحيح مسلم ۾ لکي ٿو ته حضرت ابوطالب جهنم جي سڀ کان گهٽ درجي ۾ رهندو ..
زيب سنڌي
زندگي جو احوال
زيب سنڌي جو اصل نالو محمد خان ولد عبدالستار شيخ آهي. سندس جنم 7 سيپٽمبر 1957 تي خيرپور ميرس ۾ ٿيو, سندس اصل شهر لاڙڪاڻو آهي، پر هو ڪيترن سالن کان حيدرآباد ۾ رهائش پذير آهي. پاڻ مشهور ڪهاڻيڪار، ڊراما نويس ناول نگار، ڪالم نگار ۽ ريڊيو، ٽيلي ويزن جو ناميارو ڪمپيئر آهي.
ڄام صادق علي
سياسي سفر
ڄام صادق عليءَ پنهنجي سياسي زندگيءَ جي شروعات 1950ع واري ڏهاڪي ۾ بلدياتي چونڊن ۾ بيهڻ سان ڪئي. ان کان پوءِ هن مسلم ليگ (ڪنوينشن) ۾ شموليت اختيار ڪئي ۽ اولهه پاڪستان اسيمبليءَ جو ميمبر چونڊيو. ايوب خان جي حڪومت ۾ پهرين پارلياماني سيڪريٽري ۽ پوءِ مملڪتي وزير ٿيو. 1970ع جي چونڊن ۾ آزاد اميدوار طور سنڌ اسيمبليءَ جو ميمبر چونڊيو. ان کان پوءِ هو پاڪستان پيپلز پارٽيءَ ۾ شامل ٿيو ۽ ممتاز علي خان ڀُٽي جي ڪابينا ۾ مڪاني ادارن جو وزير ٿيو. رئيس غلام مصطفيٰ جتوئيءَ جي ڪابينا ۾ به ڄام صادق بلديات، هائوسنگ ۽ ٽائون پلاننگ جو وزير رهيو. 1977ع ۾ پاڻمرادو جلاوطني اختيار ڪري ملڪ کان ٻاهر ويو. 1989ع ۾ پيپلز پارٽيءَ جي حڪومت قائم ٿيڻ کان پوءِ وطن واپس موٽي آيو ۽ وزيراعظم جو صلاحڪار مقرر ٿيو.
1590ع
فوتگيون
زمرو:سال زمرو:1590ع
1611ع
ڊسمبر
زمرو:سال
سوات ضلعو
زمرو:پاڪستان ۾ ھل اسٽيشنون زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:خيبر پختونخوا جا ضلعا
احمد سليم
پنجاب جي نامياري ليکڪ ۽ شاعر احمد سليم جو پورو نالو محمد سليم خواجه آهي. سندس جنم گجرات ۾ 26 جنوري 1945ع تي ٿيو. فيض احمد فيض، شيخ اياز ۽ نجم حسين سيد سان سندس ويجهڙائي رهي. يحيٰ خان جي مارشل لا واري زماني ۾ هُن جيل به ڪاٽيو. پيشي جي لحاظ کان هن وقت صحافت سان لاڳاپيل آهي ۽ SDPI (اسلام آباد) ۾ خدمتون سرانجام ڏيئي رهيو آهي. سندس تصنيفن ۾ ڪن تنبور (شعري مجموعو)، 2 نورمناريَ (شاعري)، 3 رات دي رات (فيض جي منتخب اردو نظمن جو پنجابي ترجمو) 4 نال ميري ڪوئِي چلي (ناولٽ)، 5 جوبيجل ني آکهيا (شيخ اياز جي منتخب سنڌي شاعري جو پنجابي ترجمو)، 6 ڪونجان موئيان (شعري مجموعه) 7 گهڙي دي ٽِڪ ٽِڪ (شاعري) 8 جب دوست نهين هوتا (شاعري) شامل آهن.
انجمن اسلام لاڙڪاڻو
انجمن اسلام لاڙڪاڻو 1918ع ۾ قائم ٿي، ساڳئي سال هن انجمن طرفان ماهوار رسالو ’الڪاشف‘ -جاري- ٿيو. جنهن جو -ايڊيٽر- ناليوارو اديب دين محمد وفائي هو.
زڪوات
زڪوات ادا ڪرڻ لاءِ شرط
انهيءَ مال کي هڪ سال گذري چڪو هجي. (بيهقي 4/95، دارقطني 2/90)
شيزوفرينيا
علاج جو اهم بنياد ڪائونسلنگ، ڪم جي تربيت ۽ سماجي ڀلائي سان گڏوگڏ اينٽي سائيڪوٽڪ دوائون آهن. ٽپيڪل يا اَٽپيڪل سائيڪوٽڪ بهتر آهن يا نه، اها ڳالهه واصح ڪونهي. جن ۾ اينٽي سائيڪوٽڪ سان سُڌارو نٿو اچي، انهن لاءِ ڪلوزاپين استعمال ڪري سگهجي ٿو. وڌيڪ گنڀير حالتن ۾—جتي اهو پنهنجي يا ٻين لاءِ خطرو هجي— جبري اسپتال ۾ ڀرتي ضروري ٿي پوي ٿي، توڻي جو، اڳي جي ڀيٽ ۾ هاڻي اسپتال ۾ ترسڻ جو عرصو ٿوري کان ٿورو ۽ گهٽ کان گهٽ ڪيو ويو آهي
1614ع
ڊسمبر
زمرو:سال
ڄام ڪانڀو خان
بردباري
ڄام ڪانڀو خان اڳتي هلي وڏو بردبار ۽ دانشمند شخص ثابت ٿيو. انگريز دور ۾ ڪيترن سالن تائين مئجسٽريٽ ۽ جسٽس آف پيس رهيو. هن جو ننڍو ڀاءُ جان محمد به خانداني روايت موجب سخاوت ۽ عام ڀلائيءَ جي ڪمن ۾ مشهور هو. نوابشاهه جي لوڪلبورڊ هاءِ اسڪول جي هاسٽل جي تعمير ۽ ٻيا ڪيترا سماجي ڀلائيءَ جا ڪم سندس خرچ سان ٿيا.
زڪوات
ٻڪرين جي زڪوات:
مسئلو: جن چوپاين تي زڪوات فرض آهي، انهن ۾ ٻين شرطن سان گڏوگڏ جهنگ چرو هئڻ شرط هئي. (عن بهز بن حکيم عن النبي ﷺ، ابودائود 1/228 – نسائي 1/5)
(2) زرعي پيداواري ۽ نصاب زڪوات
هن مسئلي متعلق ائمه حديث جو اختلاف ضرور آهي ته سڀ زرعي پيداوار تي زڪوات فرض آهي يا چند متعين جنسن تي.
زرعي پيداوار ۽ ڦلن ۾ زڪوات جو نصاب
هڪ روايت ۾ آهي ته پنج وسق کان گهٽ ۾ صدقو نه آهي. (بخاري 1/201 – مسلم 1/315)
مسئلو: پنج وسق يعني 21 مڻ کان مٿي جيڪڏهن پيداوار آهي ته انهيءَ مان اهڙي لحاظ سان ڏهون ۽ ويهون حصو ڪڍيو ويندو. (فتاويٰ علماء اهلحديث 7/52) '''
هاريپ تي حاصل ٿيل ٻنيءَ جا احڪام
جيڪڏهن مالڪ هاريءَ کي زمين ڪجهه وقت لاءِ اوڌر تي ڏئي ٿو ۽ هاريءَ کان ڪجهه به نٿو گهري، جنهن کي تحفو چيو ويندو آهي ته اهڙي صورت ۾ زڪوات هاريءَ تي آهي، ڇو ته فائدو اهو وٺي رهيو آهي. (المغني 2/592، فقھ الزکواة 226)
(3) سون ۽ چاندي تي زڪوات جو حڪم:
جڏهن ته سون جي قيمت زياده آهي ۽ چاندي جي قيمت تمام گهٽ آهي. علماء امت ۽ فقهاء دين جو هر ٻنهي نصابن ۾ اختلاف آهي، جنهن جو تفصيلي بحث ڏسڻ لاءِ ڏسو: فقھ الزکواة 1/353 – فتاويٰ اللجنة 9/259)
سون ۽ چاندي جي زيورن تي زڪوات
(1)ممڪن آهي ته اهي زيور موتي ۽ مرجان کان هجن، جن تي زڪوات نه آهي.
(3) الم‍ؤلفة قلوبهم
'''تاليف قلب جي معنيٰ دلجوئي ڪرڻ. هن کان مقصود اهي شخص آهن جيڪي نوان مسلمان ٿيا آهن ۽ جيڪي اسلام جي مخالفت ۾ سرگرم آهن يا ڪفار جي ٽولن ۾ اهڙا شخص آهن، جو جيڪڏهن انهن کي مال ڏنو وڃي ته ڪافرن جي ٽولي مان نڪري مسلمانن جا مددگار بنجي سگهن ٿا ته اهڙن شخصن کي بلا اختلاف مستقل وظيفا يا وقتي عطيات ڏئي ڪري اسلام جو حامي ۽ مددگار بنائي سگهجي ٿو. بوقت ضرورت زڪوات جي مال مان به انهن کي ڏيئي سگهجي ٿو.'''
1593ع
ڊسمبر
زمرو:1593ء زمرو:سال
عددي سنڀار
عددي سنڀار ڊجيٽل ياداشت ڏونائي سرشتي جي انگن کي محفوظ ڪري سگھي ٿي. برقيات جي ميدان ۾ ٽيڪنيڀياسي ترقيءَ سان عددي سنڀار وجود ۾ اچي سگھي. مگر عددي سنڀار جو ڪثرت سان عام استعمال ۾ اچڻ تڏھن ئي ممڪن بڻيو جڏھن پٿ برقيات وجود ۾ آئي. پٿ برقيات جي بدولت ھڪ چورس سينٽي ميٽر جي سليڪان چپ ۾ لکين ٽرانزسٽر سمائجي سگھيا ۽ وسيع سنڀارون وجود ۾ آيون. عددي سنڀار جو ھڪ ايڪو ھڪ ٻڪو انگ يا ٻٽ کي محفوظ ڪري سگھي ٿو. ڪنھن عددي سنڀار جي وسعت ٻاٽ يا ڪِلو ٻاٽ ۾ ماپي ويندي آھي. مگر ٽيڪنيڀياس جي مزيد ترقيءَ باعث عددي سنڀار جي وسعت ڪلو ٻاٽ جون حدون اورانگھي ھاڻي ميگا ٻاٽ، گيگا ٻاٽ ۽ ٽيرا ٻاٽ جي حدن ۾ پھچي وئي آھي.
الطاف حسين
تعليم
پرائمري تعليم الله رکا اسڪول کان حاصل ڪئين.ميٽرڪ 1969 ۾ گورنمنٽ بوائز سيڪنڊري اسڪول جيل روڊ کان حاصل ڪيائين. ان دوران مختلف هنڌن تي ڪئڊٽ طور به خدمتون سرانجام ڏيندو رهيو. 1974ع ۾ ڪراچي يونيورسٽيءَ مان بي فارميسي ڪيائين.
سياست
الطاف حسين عملي سياست جي شروعات شاگرد هئڻ دوران ئي ڪري ڇڏي هئي. 11 جون 1978ع تي آل پاڪستان مهاجر اسٽوڊنٽس آرگنائيزيشن (APMSO) جو بنياد رکيائين، ۽ اهائي تنظيم اڳتي هلي پهرين مهاجر قومي موومينٽ (M.Q.M) ۾ تبديل ٿي وئي ۽ هينئر اها متحده قومي موومينٽ آهي. ايم. ڪيو. ايم جي قيام جو باقاعدي اعلان 18 مارچ 1984ع تي ڪيائين. 1986ع ۾ ڪراچيءَ ۾ نسلي فسادن کانپوءِ ايم. ڪيو. ايم هڪ وڏي ۽ منظم سياسي پارٽيءَ جي حيثيت سان اڀري آئي. آهستي آهستي ايم. ڪيو. ايم سنڌ ۾ پيپلزپارٽيءَ کان پوءِ ٻئي نمبر تي وڏي سياسي پارٽي بنجي وئي.
پاڻمرادي جلاوطني
1992ع ۾ الطاف حسين ۽ سندس ڪجهه ساٿين جي وچ ۾ اختلاف پيدا ٿي پيا، جنهن کان پوءِ 1992ع واري فوجي آپريشن وقت هو لنڊن هليو ويو، ۽ اتي پنهنجي پارٽيءَ لاءِ انٽرنئشنل سيڪريٽريٽ قائم ڪيائين. هن وقت تائين هو لنڊن ۾ رهيل آهي، جتي کيس اتان جي شهريت ملي چڪي آهي.
شهيد
شهيد جو زنده هجڻ
جيڪي خدا جي راه ۾ ماريا وڃن انهن کي هر گز مردو نه چئو اهي زنده آهن اوهان کي خبر ڪونهي.
باچا خان يونيورسٽي تي حملو
تفصيل
فائرنگ ۽ ڌماڪن کانپوءِ يونيورسٽي ۾ ڀاڄ پئجي وئي ۽ شاگرد پنهنجي ڪلاسن، جڏهن ته شاگردياڻيون هاسٽل تائين محدود ٿي ويون. صوبائي وزير شوڪت يوسف زئي جو چوڻ آهي ته حملي ۾ 25 ڄڻا شهيد ٿيا آهن، جن ۾ اسسٽنٽ پروفيسر ڊاڪٽر سيد حامد، سيد ڪمال، عمران، شيراز، ساجد، الياس، فخر عالم، حامد حسين، احمد ڪمال، رحمان الله، عبدالحميد، حيدر علي، صديق الله، نعمت خان ۽ ٻيا شامل آهن. شوڪت يوسف زئي موجب، دهشتگردن جي حملي ۾ 2 شاگردياڻيون، 4 سڪيورٽي گارڊ ۽ 2 پوليس اهلڪار به شهيد ٿيا آهن. ڊي ايڇ ڪيو اسپتال جِي انتظاميا موجب، شهيد ٿيلن مان 21 ڄڻن جا لاش آندا ويا آهن. دهشتگردن جي حملي ۾ چئن سڪيورٽي گارڊن سميت 60 ڄڻا زخمي پڻ ٿيا آهن، جن ۾ عاصم، خالد حسين، ذاڪر حسين، محمد اسحاق، سمعيع الله، احسان الله، حضرت حيات، محمد اقبال، شهزاد افتخار، جنيد ۽ ٻيا شامل آهن. دهشتگرد حملي جي زخمين کي چارسده ۽ مردان اسپتالن ۾ داخل ڪيو ويو، جتي ايمرجنسي لاڳو ڪري زخمي جو علاج ڪيو پيو وڃي، جڏهن ته ڪجهه زخمين جي حالت ڳڻتي جوڳي هئڻ سبب فوتين جو انگ وڌڻ جو خدشو آهي. وائيس چانسلر ڊاڪٽر افضل الرحيم موجب، حملي وقت يونيورسٽي اندر 3 هزار جي لڳ ڀڳ شاگرد ۽ 600 مهمان موجود هئا، جڏهن ته فائرنگ ٻاهران کان ڪئي پئي وڃي. هن ٻڌايو ته ڪوهيڙي سبب ڪجهه به نظر نه پئي آيو، ٿي سگهي ٿو ته دهشتگرد ڪوهيڙي جو فائدو وٺي اندر داخل ٿيا هـُجن. ڌماڪن ۽ فائرنگ جي واقعي کانپوءِ ايليٽ فورس ۽ فوج کي طلب ڪري يونيورسٽي کي گهيري ۾ آندو ويو. آءِ ايس پي آر موجب، پاڪ فوج جي دستن باچا خان يونيورسٽي ۾ ريسڪيو آپريشن ڪيو، جنهن جي هيليڪاپٽرن ذريعي نگراني پڻ ڪئي وئي. آءِ ايس پي آر جو چوڻ آهي ته سڪيورٽي فورسز جي آپريشن دوران يونيورسٽي تي حملو ڪندڙ 4 ئي دهشتگرد مارجي ويا. ڊي آءِ جـِي آپريشنز سعيد وزير موجب، دهشتگردن جي فائرنگ ۾ 3 اهلڪار پڻ زخمي ٿيا آهن.
بشير احمد قريشي
شروعاتي جيون
بشير خان جي پرورش هڪ وچولي گهراڻي ۾ ٿي. سندس والد ڳوٺ ۾ اٽي جي چڪي هلائيندو هو ۽ اناج جو واپار ڪندو هو. پرائمري کان مئٽرڪ تائين تعليم رتيديري مان ئي حاصل ڪيائين. انٽر سي انڊ ايس ڪاليج شڪارپور مان پاس ڪيائين.
اسرائيل
سياسي انتظام
انتظامي طور تي اسرائيل 6 ضلعن م ورھايل آهي:مھوزوت (mehozot) يا مھوز، سينٽرل، حائفہ، جيروسلم، نادرن، سدرن ۽ تل ابيب Tel) Aviv). صدر جي چونڊ ستن سالن کان پوءِ ٿيندي آهي.پنهنجي بنيادي قانون ۾، اسرائيل پاڻ کي يهودي ۽ جمهوري رياست جي وصف طور بيان ڪري ٿو. اسرائيل، متناسب نمائندگي ۽ ووٽ جي ذريعي راءِ ڏيڻ تحت نمائينده پارلياماني جمهوريت آهي. وزير اعظم حڪومت جي سربراهه ۽ ڪنيسٽ (Knesset) قانون ساز مجلس جي طور ڪم ڪري ٿي جنھن جا 120 ميمبر آھن ۽ عام چونڊن ذريعي ٿيندا آهن. اسرائيل جي گاديءَ جو ھنڌ تل ابيب آھي پر اسرائيل بعد ۾ گاديءَ جو هنڌ بيت المقدس منتقل ڪرڻ جو اعلان ڪيو جنھن جي عالمي برادريءَ مذمت ڪندي رھي آھي.ڊسمبر 2017 ۾ آمريڪي صدر ڊونالڊ ٽرمپ آمريڪا جي گذريل ستر سالن جي پاليسي تبديل ڪندي بيت المقدس کي اسرائيل جو گاديءَ جو هنڌ تسليم ڪندي پنھنجي انتظاميه کي ھدايت ڪئي تہ آمريڪا جو سفارت خانو تل ابيب مان بيت المقدس منتقل ڪن. آمريڪا جي ان اعلان جي عالمي برادريءَ سخت مذمت ڪئي. چيڪ ريپبلڪ ۽ گوئيٽيمالا وينو آٽو. پيراگوئي، ھونڊوراس ۽ رومانيہ بہ آمريڪا جي پيروي ڪئي.ان جي قانوني نظام ۾ انگلش ڪامن لا سسٽم، برٽش مينڊيٽ، يھودين، عيسائين ۽ اسلام جا شرعي قانون شامل آهن.ووٽ جو حق بلدياتي چونڊن ۾ 17 سالن جي عمر کان ۽ عام چونڊن م 18 سالن جي عمر کان اٿن. . ھتان جي وڏي۾ وڏي عدالت سپريم ڪورٽ آھي جنھن ۾ چيف جسٽس ۽ 14 جج اچي وڃن ٿا. ٻيون ڪورٽون ماتحت ضلعي عدالتون ۽ ماجسٽريٽ جون آھن.
اکڙي
حوالا
زمرو:سنڌي لباس
1617ع
ڊسمبر
زمرو:سال
ڪروشيا
ڪروئيشيا، جنھن جو سرڪاري نالو ريپبلڪ آف ڪروئيشيا آھي،ڏکڻ اوڀر يورپ ۾ واقع هڪ ملڪ آهي جنھن جون حدون اتر-اولھ ۾ سلووينيا, اتر-اوڀر ۾ ھنگري، اوڀر ۾ سربيا، ڏکڻ-اوڀر ۾ بوسنيا ۽ ھرزگوينه ۽ مونٽي نيگرو ۽ اٽلي واري بحري سرحد سان ملن ٿيون. ھن ملڪ جي گاديءَ جو هنڌ زغرب شھر آھي جيڪو ملڪ جو انتظامي علائقو پڻ آھي جنھن ۾ 20 ڪائونٽيون واقع آھن. ڪروئيشيا جي پکيڙ 56594 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ آبادي 4،28،00،000 اٿس جيڪا اڪثريت ۾ رومن ڪيٿولڪ مذھب سان تعلق رکندڙ آهي.
آرسي
thumb|آئينو
ٻڍل فقير
ٻڍل فقير جَن جي سَخا ۽ تارڪي
جنهن تي سائل سوء روپيه وٺي ٻُڍل سائين جن کي ڇڏيو جو ڊکڻ فقير ٻُڍل سائين جن کي وٺي پنهنجي ڳوٺ آيا. هوڏانهن اها حقيقت جڏهن امير فقير درگاه تي ٻڌائي ته فقير ٻُڍل سائين جن جو فرزند فقير عبدالحڪيم جن پنهنجي فقراه سميت ڊکڻن جي ڳوٺ اچي پهتا. سموري حقيقت معلوم ٿيڻ بعد سندن فرزند فقير عبدالحڪيم ٻُڍل سائين جن کي درگاه تي هلڻ لاءِ عرض ڪيو. مگر هادي سائين جن فرمايو ته ” اسين هنن سومرن وٽ وڪاڻل آهيون. اوهان درگاه شريف تي واپس وڃو. هاڻي منهنجو اوهان سان ۽ درگاه سان ڪو به واسطو نه آهي“. جڏهن سومرن هادي سائين جن کان هي الفاظ ٻڌا تڏهن انهن مڙني عرض ڪيو ته” سائين اسان اوهان کي اهي سوء روپيه راه الله بخشياسون. اوهان ڀلي درگاه شريف تي پنهنجي اهل اطفال ۽ فقراه سان وڃي خوش خورم رهو“. اهي الفاظ ٽي دفعا عرض ڪيائون. پوءِ پاڻ سائين جن راضي ٿي اتان موڪلائي درگاه شريف تي آيا. هي هُئي سندن سر جي سخا.
ٻڍل فقير جن جون ڪرامتون
مرحوم فقير علي بخش سرڪي (ساڪن ڳڙهي حسن تعلقه ٺل) کان روايت آهي ته آءٌ ٻڍل فقير جي حاضريءَ ۾ گهڙو وڄائيندو هوس. هڪ دفعي ڪنهن نامعلوم ماڻهوءَ ٻڍل فقير کي پيرين پئي هٿ ڏنو ته، ٻڍل فقير ان وقت ٽيڪ ڏيئي ستا پيا هئا، نامعلوم ماڻهوءَ جا هٿ جيئن پيرن تي پيا ٻڍل فقير رڙ ڪري اٿي ويهي رهيو. چيائين ته ابا ماري ڇڏيئه! اَبا ماري ڇڏيئه! پوءِ معلوم ٿيو ته هٿ ڏيڻ وارو ذات جو سيد هو.
ٻڍل فقير جن جو وصال
وصال وقت پنهنجي پٽن ۽ اولاد کي وصيعت فرمايائون ته” ننگر قائم رکجو، دُئي ۽ لالچ کان پري ڀڄجو. هڪ ئي نظر سان مخلوق کي ڏسجو. مسڪينن ۽ محتاجن جي سار سنڀار لهجو. ته الله سائين ۽ حضور پاڪﷺ جن جي ٽولي ۾ اوهان سُرخرو رهندوء. ٻُڍل سائين جن ڳالهائيندي سڄي فقراه کان موڪلائي هن فاني دنيا مان سال 12 اڪٽوبر 1939 ع بمطابق 1358هجري مهيني شعبان جي تاريخ 27 خميس ڏينهن جمع رات برقعو مٽائي دارالبقا طرف روانا ٿي ويا.
ڊيرا اسماعيل خان ضلعو
زمرو:خيبر پختونخوا جا ضلعا زمرو:پاڪستان_جا_ضلعا
ٻڍل فقير
ٻڍل فقير جن جو ڪلام
خدا جي نيڪ بندن جو اهو غير فاني اصول آهي ته هو پرائي لاءِ به ايترو ئي هڏ ڏوکي آهي، جيترو پنهنجن لاءِ. دوئيءَ جو لفظ مٽجي وڃي ٿو، ڇو ته وٽن وحدت جو پيغام آهي. سندن مقصد ئي خدا تعالي جي خلق جي خدمت آهي:
ماموئيءَ يا ساموئيءَجا بيت
پنجون درويش
لڳندي لاڙان، سونڪو ٿيندو سرِي ۾
ستون درويش
حوالو: برٽن صاحب جو ڪتاب: سنڌ ۽ اُن جا ماڻهو.ص ٨٦-٩٢
ڏکڻ ڪوريا
ڏکڻ ڪوريا هڪ جمهوري ملڪ آهي، جنهن جي پکيڙ 38000 مربع ميل آهي
تاريخ
مئي 1948ع ۾ ڏکڻ ڪوريا کي جمهوريه قرار ڏنو ويو ۽ سنگمون ري کي صدر چونڊيو ويو. سيول هن سلطنت جي راڄڌاني بڻجي ويو. ڏکڻ ڪوريا جي ايراضي 38,000 چورس ميل ۽ آبادي 46,885,000 (46.88 ملين) آهي. 1950ع ۾ (5 جولاءِ تي) اتر ڪوريا جي فوجن ڏکڻ ڪوريا تي حملو ڪيو. اهڙيء طرح ڪورين جنگ شروع ٿي. گڏيل قومن جون فوجون آمريڪي قيادت ۾ ڏکڻ ڪوريا جي مدد لاءِ پهچي ويون آهن. اها جنگ ٽي سال جاري رهي. تجزيه نگارن جو خيال آهي ته ڪورين جنگ آمريڪا جي پهرين محدود جنگ هئي، ان جي پهرين غير اعلانيل جنگ، ۽ ان جي پهرين جنگ جيڪا آمريڪا کٽي نه سگهي.
ڪورين جنگ دنيا جي پهرين جنگ هئي، جيڪا دنيا جي ٻن سپر پاورن آمريڪا ۽ روس وچ ۾ پراڪسي وار طور وڙهي وئي. هن ٽن سالن واري جنگ ۾ 3 ڪروڙ 30 لک ماڻهو مارجي ويا، جن ۾ 36 هزار 940 آمريڪي به شامل هئا. (جڏهن ته ويٽنام ۾ 16 سالن جي جنگ ۾ 58,218 آمريڪي شهري مارجي ويا هئا.) 1953 ۾، هٿياربندي عمل ۾ آئي ۽ ان سان ٻه ڪوريائي رياستون مستقل طور تي 38 هين برابريءَ تي ورهائجي ويون. سرحد کي بارودي سرنگن ۽ بارڊ تارن سان محفوظ ڪيو ويو. بعد ۾ ٻئي ملڪ گڏيل قومن جا ميمبر بڻيا.
جبل
thumb|جبل جبل اصل ۾ ٽاڪرو مواد ۽ مٽيءَ جا/ مان ٺهيل آهن. ڌرتيءَ جا صفا ٻاهريان تهه ڇهن پاٽن/ پڙڇن (Plates) جا ٺهيل آهن، جڏهن ڌرتيءَ جون ڪي به ٻه پليٽون هڪ ٻئي سان ٽڪرائجن ٿيون، ته زمين جو ڳپل حصو مٿي اُڀريو پوي، جو جبل ٺهڻ جو سبب بڻجي ٿو. هڪ اندازي موجب قديم ترين ڄاتل ٽڪرن/ ٽاڪن (Rocks) جي عمر 3900 ملين سالن جي لڳ ڀڳ سمجهي وڃي ٿي. ڀون وديا (Geology) جي عمل ۽ جابلو جوڙ ٽوڙ سبب پنج مکيه قسمن جا پهاڙ ٿين ٿا:
فالٽ بلاڪ
فالٽ بلاڪ : هن حالت ۾ شگاف يا سير سبب ٽڪر (Rock) جو مواد گهرڪي اندر وڃي ٿو. هن جا به ٻه قسم آهن::(1) Lifted، (2) Tilted. پهرين ۾ جبل جا ٻئي پاسا اڀڪپرا هوندا آهن. ٻئي قسم جو هڪ پاسو اُڀو ۽ ٻيو پاسو جهڪي لاهه سان ٿئي ٿو.
ميجر طفيل محمد شهيد
thumb|ميجر ڀفيل محمد شهيد
حوالا
زمرو:1958ع جون فوتگيون زمرو:پاڪستاني فوجي آفيسر زمرو:پنجابي ماڻهو زمرو:شخصيتون زمرو:نشان حيدر ماڻيندڙ
امجد صابري
وفات
امجد صابري کي 22 جون 2016ع تي ٻن هٿيار بند موٽر سائيڪل سوارن لياقت آباد ٽائون ۾ ھن جي ڪار تي فائرنگ ڪري قتل ڪري ڇڏيو۔ امجدصابري، ڪراچي شھر جي لياقت آباد جي علائقي ۾ واقع پنھنجي رھائش کان نڪري ڪري نجي ٽيليويزن جي اسٽوڊيو وڃي رھيو ھو۔
انجمن ھمدرد اسلام
هيءُ انجمن 31-1930ع ۾ شڪارپور ۾ قائم ڪئي وئي. هن انجمن جو صدر علي بخش سومرو ۽ سيڪريٽري عبدالوهاب ولد نور محمد سومري ۽ احمد نواز عرف غلام رسول سومرو هئا. انجمن پاران ’مسلم اجمل لئبرري قائم ڪئي ويئي هئي، جنهن ۾ شهري اچي مطالعو ڪندا هئا. -ان- کان سواءِ هن انجمن پاران نائيٽ اسڪول به قائم ڪيو ويو هو، جنهن ۾ ديني -تعليم- ۽ پرائمري -تعليم- ڏني ويندي هئي. هن انجمن پاران اسلامي تهوارن تي پمفليٽ ۽ ڪتابچا شايع ڪرائي مفت ورهايا ويندا هئا. اهڙن ڏينهن تي مولودن ۽ نعت جا ننڍا ننڍا مجموعا به شايع ڪرايا ويندا هئا. سن 1936ع ۾ عيد ميلادالنبيءَ جي موقعي تي هن انجمن پاران ’اسان جو مدني -آقا-‘ نالي هڪ ڪتاب شايع ڪرائي مفت ورهايو ويو هو.
شيعه
اهل تشيع جا قرآن کان بعد ۾ حديثي ڪتاب
اهل تشيع جا ڪتاب ، اهل سنت جي ڪتابن کان بلکل جدا آهن يعني اهل تشيع ، اهل سنت جي ڪنهن به ڪتاب کي حيثيت نه ٿا ڏين جهڙوڪ اهل سنت به اهل تشيع جي ڪنهن به ڪتاب کي حيثيت نه ٿا ڏين.
احمد علي خان
حوالا
زمرو:2007ع جون وفاتون
سنڌي ٻوليء تي فارسيء جو اثر
اسان سنڌي زبان ۾ ڪيتريون پارسيءَ جون اڳياڙيون ۽ پارسي اڳياڙين وارا لفظ استعمال ڪندا آهيون، جن مان ڪي آهن: هر، در، بر، با، بد، بي، با. اسان سنڌيءَ ۾ چئون ’بي ڍنگو‘. هاڻي ان جي اڳياڙي ’بي‘ جنهن جي معنيٰ آهي کان سواءِ، سنڌي لفظ ’ڍنگو‘ سان استعمال ڪيل آهي ۽ لفظ جي معنيٰ ٿي بي ترتيب. ساڳيءَ طرح چئون بي لڄو، بي پتو، بي ڌڙڪ.
آيت الله خامنائي
پرورش ء تعليم
پاڻ 1939 ۾ مشهد ۾ رهندڙ هڪ آذري ڪُٽنب ۾ ڄائو. علي خامنہ اي اٺن ڀائرن ڀينرن ۾ ٻيو نمبر وڏو ٻار آهي. هن جا ٻه ٻيا ڀائر بہ هن وانگر ايران جا وڏا مذهبي عالم آهن. سندس ننڍو ڀاءُ هادي خامنہ اي هتي جي هڪ اخبار جو قابل ايڊيٽر ۽ مولوي آهي.
اسلامي انقلاب ۾ ڪردار
علي خامنائي ايران جي اسلامي انقلاب جو اهم ڪردار رهيو ۽ امام خميني جي ويجهن ساٿين مان هو. تهران ۾ جمعي نماز جي امام آيت الله حسين علي منتظري جي 1979 ۾ استيفا ڏيڻ بعد امام خمينيءَ علي خامنائي کي ليڊر بنايو. عراق ايران جنگ ۾ علي خامنائي جنگ جي ميدان ۾ به رهيو ۽ هڪ بم ڦاٽڻ تي هو شديد زخمي ٿي پيو. هن کي اڄ به ”زندھ شهيد“ جي لقب سان سڏيو وڃي ٿو.
ٽوڪيو ٽاور جاپان
هي ٽاور 333 ميٽر يعني 364 وال اوچو آهي ۽ پئرس شهر واري ايفل ٽاور کان 13 ميٽر وڌيڪ اوچو آهي. اهڙيءَ ريت هي ٽاور فولاد جو ٺهيل دنيا جو سڀ کان وڌيڪ اوچو ٽاور آهي، جيڪو ڪنهن ٽيڪ کان سواءِ پاڻ مرادو بيٺل آهي ۽ اڄ ڪلهه ٽوڪيو شهر جو هڪ معروف تفريحي ماڳ آهي. ٽاور ۾ ٻن هنڌن تي گئلريون ٺهيل آهن، جتان شهر توڙي ان جي آسپاس جي روح پرور نظارن جو ڏينهن دوران ديدار ڪري سگهجي ٿو. انهن گئلرين مان هڪڙي 150 ميٽرن جي اوچائيءَ تي ۽ ٻي 250 ميٽرن جي اوچائيءَ تي ٺهيل آهي.
سن 1989ء ۾ ٽاور جي روشنيءَ واري نظام ۾ وڌيڪ سڌارو ۽ واڌارو ڪيو ويو. ان کان پوءِ ته اهو خالص روشنيءَ جو ٺهيل ٽاور نه، پر جهاز لڳي جيڪو آڪاس ساگر ۾ موجزن آهي. ڪرسمس جي موقعي تي هي ٽاور اهڙي انداز ۾ روشنين سان جرڪايو وڃي ٿو، جو اهو هڪڙي شاهي ميڻ بتيءَ جي شڪل ۾ ڏسڻ ۾ اچي ٿو. ٻي عالمي لڙائيءَ کان پوءِ 1950ء واري ڏهاڪي ۾ جاپان پاڻ کي هڪ ڀيرو وري دنيا ۾ اقتصادي سگهه طور ثابت ڪرڻ جو ارادو ڪيو ۽ ٽيليويزن ۽ ريڊيو جي نشريات ۽ مواصلات لاءِ هڪ شاندار ٽاور تعمير ڪرڻ جو منصوبو تيار ڪيو.
شيرين سومرو ڪيس
سنڌ جي شاگرد جدوجهد واري تاريخ ۾ 2 آڪٽوبر 1978ع تي ضياء مارشل لا وارن ڏيھاڙن ۾ شيرين سومرو ڪيس ٿيو پر سنڌ جي گھڻن (اڪثر) نوجوانن کي اها خبر ڪونهي تہ شيرين سومرو ڪيس ڇا هو. اچو تہ اڄ شيرين سومرو ڪيس کي پڙھون ٖ شيرين سومرو نوابشاھ ميڊيڪل ڪاليج جي شاگردياڻي هئي، سندس جا وڏا اصل ۾ ڪڇ جا ويٺل هئا ٖسندس پڙ ڏاڏي يوسف سومرو اچي گرهوڙ ۽ ڦلهڏيون ڀرسان ڳوٺ احمد خان سومرو جوڙيو، جنهن کي ڳوٺ ڪرنل بچل سومرو بہ چوندا آھن. جيڪو هاڻي ميرپور خاص ضلع جي حد ۾ اچي ٿو ٖکين اتي ويهارڻ وارو سنڌ جي اڳوڻي وڏي وزير (وزير اعليٰ) مظفر شاھ جو والد غلام حيدر شاھ هو ٖ جڏھن تہ ميجر ڪفايت وارا اصل جَٽَ ۽ ڊسڪا پنجاب واري علائقي جا هئا. پر 1971ع کان سانگهڙ شھدادپور روڊ، رڪن ٻُرڙا اسٽاپ کان لنڪ روڊ سنجھرو روڊ تي “ ساهي فارم “ جوڙي اچي آباد ٿيا، جيڪو سانگهڙ ضلعي جي حدن ۾ آھي. ٖ شيرين سومرو جو پيءٗ ڪرنل بچل سومرو ايم بي بي ايس ڪرڻ کان پوءِ فوج جي ميڊيڪل ڪور ۾ ڪميشن ڪئي ۽ ڪرنل رينڪ تي پهتو ۽ ميجر ڪفايت وارن سان فوج ۾ هئڻ ۽ سندن ڳوٺ ھڪ ئيايريا ۾ ھئڻ سبب سندن جو پاڻ ۾ اٿڻ ويهڻ ھو ٖ جن ڏينهن ۾ شيرين سومرو پيپلز ميڊيڪل ڪاليج نوابشاھ ۾ چوٿين سال ايم بي بي ايس جي شاگرياڻي هئي، انهن ئي ڏينهن ۾ ميجر ڪفايت جي پوسٽنگ آرمي ايويئيشن نوابشاھ ايئر بيس تي هئي، اتي ننڍن جهازن جي سکيا جو ايئرو ڪلب قائم ٿيل آھي، جتي سرندي وارا هوابازي جي سکيا وٺندا هئا، شيرين سومرو ان ايئرو ڪلب ايندي ويندي هئي. پهرين آڪٽوبر 1978ع تي ميجر ڪفايت ڪلب ۾ دعوت رٿي هئي، جنهن ۾ شيرين سومرو بہ آيل هئي، ان دعوت ۾ شرڪت کانپوءِ اها ڳالهہ هُلي وئي ته ميجر ڪفايت هڪ سنڌي شاگردياڻي سان ڏاڍائي ڪئي آھي، ان واقعي کانپوءِ وقت گذرڻ سان گڏ ٻہ نقطه نظر سامهون آيا. هڪ اهو تہ نوابشاھ ميڊيڪل ڪاليج جو هڪ پروفيسر شيرين سومرو سان شادي جو خواهشمند هو لفٽ نہ ملڻ کانپوءِ ان پروفيسر ڪاليج جي هڪ ڊرائيور کي لالچ ڏئي اها افواھ پي ايم سي نوابشاھ ۾ هلرائي، جيڪا سنڌ يونيورسٽي سميت سڄي سنڌ ۾ جهنگ جي باھ جيان پکڙجي وئي.