cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ماحولياتي گدلاڻ ۽ جنگيون
پوليوشن وارس (Pollution Wars) ماحولياتي گدلاڻ جو مکيه سبب ڪنهن به ملڪ ۾ ٿيل تمام گهڻي صنعت ڪاري ۽ نيوڪليائي پروگرام جو هجڻ آهي. عام طور ڪارخانن مان نڪرندڙ مُختلف قسمن جو مواد ماحول ۾ ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ گئس ۽ زهريلن مادن کي وڌائي ٿو. ان جي اُبتڙ جيڪي ملڪ ماحول جي بچاءُ لاءِ گهٽ صنعت ڪاري ۽ نيوڪليائي پروگرام ۾ احتياط ڪن ٿا، تن کي سدائين حد کان وڌيڪ ڪارخانا قائم ڪندڙ ۽ نيوڪلير منصوبا شروع ڪندڙ ملڪن کان ڌرتيءَ جي ماحول کي ڪنو ڪرڻ جي شڪايت رهي ٿي. ان کان سواءِ اسريل ملڪ پنهنجون پراڻيون صنعتون (جن مان ماحول جي گدلاڻ تمام گهڻي پکڙجي ٿي) جڏهن ٽيئن دنيا جي غريب ملڪن ڏانهن موڪلين ٿا، ته ان عمل سان پڻ گدلاڻ کي هٿي ملي ٿي. ماهرن جو خيال آهي ته اهڙي قسم جون حالتون ۽ شڪايتون اڳتي هلي جنگ جي صورتحال پيدا ڪنديون ۽ دُنيا جون مُختلف قومون هڪٻئي سان وڙهنديون، ڇاڪاڻ جو بدلجندڙ ماحوليات جي ڪري پاڻيءَ جي اڻاٺ، بيماريون، ۽ ٻيون ماحولياتي، نفسياتي ۽ جسماني بيماريون پيدا ٿينديون. نتيجي ۾ بين الاقوامي نظام ۾ مسئلا پيدا ٿيندا ۽ مختلف تڪرار جنم وٺندا. جن ۾ ڪجهه هيٺيان آهن.
ماءُ پيءُ جو ادب
۽ جنھن پنھنجي ماءُ پيءُ کي چيو ته اوھان کان بيزار آھيان مون کي انجام ڏيو ٿا ڇا ته (قبرن مان) ڪڍيو ويندس ۽ بيشڪ مون کان اڳ (ماڻھن جا) ڪيترائي جُڳ گذري ويا آھن، ۽ اُھي ٻئي الله کي ٻاڏائيندا آھن ۽ (چوندا اٿس ته) پنھنجي ڪم بختي ڇڏي ايمان آڻ، بيشڪ الله جو انجام سچو آھي، پوءِ چوندو آھي ته اِھي رڳو اڳوڻن جو آکاڻيون آھن. (17)
جيڪڏهن توهان اهو ڄاڻڻ چاهيو ٿا ته ڪو شخص الله تعاليٰ جو ڪيترو احترام ڪري ٿو ته پهرين اهو ڏسو ته اهو شخص والدين جو ڪيترو احترام ڪري ٿو. ان مان بهتر اندازو لڳائي سگهجي ٿو ته ان شخص جي دل ۾ خدا جي لاءِ ڪيترو احترام آهي. ڏک جي ڳالهه اها آهي ته جيڪي ماڻهو خدا سان محبت جي دعوا ڪن ٿا سي به والدين جو جوڳو احترام نٿا ڪن.
زمرو:مذهب
طبقات ناصري
ڪتاب طبقات ناصري جو ليکڪ قاضي منهاج الدين سراج غزني جي بربادي کان پوءِ 624ھ ۾ اچ اچي قباچي جي درٻار ۾ مٿانهون مقام ماڻيائين ۽ مشهور مدرسو فيروزي سنڀاليائين، اچ قلعي جي فتح کان پوءِ هو سلطان التمش جي درٻار سان لاڳاپجي ويو. سندس مشهور ڪتاب ”طبقات ناصري“ 1844ع ۾ ڪلڪتي کان شايع ٿيو ۽ ان جو انگريزي ترجمو ريورٽي ڪيو.
30 آگسٽ
30 آگسٽ ، عيسوي سال جو 242 هون (ليپ سال 243 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 123 ڏينهن (ليپ سال 124 ڏينهن) باقي آهن.
سير جمالي
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ قبو سعيد خان ۽ ديھ سمندر، اوڀر ۾ ديھ سير ڊکڻ، اولھ ۾ ديھ در محمد ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ٽنگڙا ۽ ديھ مغيري واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي.
يو سي 9 ٽنڊو فضل
يونين ڪائونسل حيدرآباد ٻھراڙي 9 ھٽڙي پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي حيدرآباد جي تعلقي حيدرآباد ٻھراڙي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آھي. جنھن جو صدر مقام ٽنڊو فضل آهي. ھن يونين ڪائونسل ۾ ڳوٺ حاجي امام انڙ ، ڳوٺ رحيم بخش لاشاري، ڳوٺ سڄڻ رند  ، ڳوٺ سونو عالماڻي، ڳوٺ سونو خان لاشاري، ڳوٺ احمد خان عالماڻي، ڳوٺ حاجي پليو کوسو ، ڳوٺ مٺل خان لنڊ ، ڳوٺ عارف ڪاڪا ،ڳوٺ ٺارو مري ، ڳوٺ حبيب انڙ ، ڳوٺ  باگو خان لاشاري، ڳوٺ رسول بخش سريوال  ، ڳوٺ مير محمد لغاري ، ڳوٺ ڄام مھر، ڳوٺ محمد ھاشم سمون ، ٽنڊو عالم مري ، حاجي دائود ھڱورو، ٻھراڻي,  ڳوٺ فوجو لاشاري ، ڳوٺ جاڙو خان ڀرڳڙي، ڳوٺ  حاجي مراد رند ۽  ڳوٺ نظر محمد ھڱورو شامل آهن.
سلمان رشدي
حوالا
زمرو:1947ع جون پيدائشون زمرو:آزاد تقرير ڪارڪن زمرو:انگريز ناستڪ زمرو:جيئرا ماڻهو
ناصرالدين قباچو
ملتان تي مغلن جو حملو
چنگيز خان جو پٽ چغتائي خان مغلن جو هڪ ڪٽڪ وٺي ملتان کي اچي گهيرو ڪيائين، ملتان جي حاڪم مقابلي ڪرڻ بدران عافيت ان ۾ سمجهي ته قلعي جا دروازا مضبوطيءَ سان بند ڪري ويهي رهجي. مغل چاليهن ڏينهن تائين ملتان مٿان ويٺا رهيا پر ناصر الدين سياڻپ اها ڪئي جو شهر جي ماڻهن تي خوب خرچ ڪيو ۽ انهن ڏينهن ۾ کين عيش ۽ آرام پهچايو. مغل آخر طويل گهيري کان تنگ ٿي ڪيچ ۽ مڪران هليا ويا.
ديبل جي والي ملڪ سنان الدين جي اطاعت
ملڪ سنان الدين حبش جيڪو ان وقت ديبل جو والي هو، سلطان التمش اڳيان اطاعت جو ڪنڌ جهڪائي پاڻ کي سلطان سان ڳنڍي ڇڏيو.
هاري ݣونارتو
هاري ݣونارتو ريٽسميڪن ايشيا پئسفڪ يونيورسٽي، جاپان ۾ ايشيا پيسفڪ اسٽڊيز ۾ پروفيسر ايمريٽس آھي. انڊونيشيا مان گريجوئيشن ڪرڻ بعد، هن آمريڪا ۾ پنهنجي پڙهائي جاري رکي ۽ يونيورسٽي آف وڪوسنسن-ميڊيسن مان ماسٽر آف سائنس جي ڊگري حاصل ڪئي ۽ واشنگٽن اسٽيٽ يونيورسٽي مان ڊاڪٽر آف فلاسافي جي ڊگري حاصل ڪئي. هن بوروبودور مندر ڊجيٽل تحفظ تي مقالا شايع ڪيا.
تپو سجاول جوڻيجو
تپو سجاول جوڻيجو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي سجاول جوڻيجو تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 3 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ سجاول جوڻيجو، ديھ گل شاھ، ديھ لال خان مستوئي.
چڻنگ سنگت
چڻنگ سنگت ناز سنائي جي قيادت ۾ نوجوان شاگردن جي ھڪ تنظيم ھئي، جيڪا نظرياتي طور جي ايم سيد جي نظريي سان وابسطہ ھئي. ھي تنظيم چڻنگ سنگت نالي رسالو پڻ ڪڍندي ھئي.
پسمنظر
جيئي سنڌ محاذ ۾ شاگردن، پورهيتن ۽ عورتن جا ذيلي فرنٽ ھئا، تڏھن محسوس ڪيو ويو تہ اسڪولي سطح کان ٻارن ۾ قومي شعور ۽ تنظيم بابت ساڃاهه پيدا ڪرڻ لاءِ ٻارن جي ذيلي فرنٽ به ٺاهجي، ان وقت ٻارن جي تنظيم، چڻنگ سنگت ناز سنائي هلائيندو هئو، جنهن جو لاڳاپو به جي ايم سيد جي سوچ سان هئو، جيئي سنڌ محاز ان تنظيم کي پنهنجو ذيلي فرنٽ بڻائڻ جي رِٿ ڏني پر ناز سنائي ان ڳالهه سان سهمت نه ٿيو، تنھن کان پوءِ سرور سھتي نوجوانن لاءِ جيئي سنڌ لطيف سنگت جو بنياد رکيو. ڊاڪٽر شاهنواز شيخ ھن تنظيم جي شھدادڪوٽ جو صدر ۽ بعد ۾ مرڪزي جنرل سيڪريٽري رھيو. ھي تنظيم چڻنگ سنگت نالي رسالو پڻ ڪڍندي ھئي. چڻنگ رسالي جو ايڊيٽر ناز سنائي پاڻ ھيو ان کان سواءِ ھن تنظيم ۾ ٻارن جي ميمبرشپ ڪئي ويندي ھئي ۽ ھي تنظيم رسالن کان سواءِ ٻيا ڪتاب پڻ ڇپرائيندي ھئي.
عمر ايلداروف
عمر حسن اوگلو الضروف ( Ömər Həsən oğlu Eldarov  ) هڪ  آزربائجاني يادگار جايون ٺاهيندڙ مورت ساز آهي ، جيڪو   آذربائيجان جو فن سڌارڪ (1961 ع)، آذربائيجاني ماڻهن جو رنگريز (1982 ع)،   آذربائيجان سائنس نيشنل اڪيڊمي (2001 ع) جو فل ميمبر،روسي اڪيڊمي آف آرٽس  جو مڪمل ميمبر (1988 ع)، آذربائيجان اسٽيٽ اڪيڊمي آف فائن آرٽس جو صدر (2001) ، ۽ تعليمي ماهر آهي.
سوويت دور جي رچنا
عمر ايلداروف ڊسمبر 21، 1927ع تي دربينت ۾ ڄائو هو.
حوالا
زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:1927ع جون پيدائشون
2019–20 ڪوروناوائرس مها وبا
ڪوروناوائرس جي وبا، 2019ع - 2020ع (هن کي ووهان ڪورونا وائرس يا چيني نمونيا يا ووهان نمونيا (چيني ٻولي ۾:武漢肺炎) پڻ سَڏيو ويندو آهي) ڊسمبر 2019ع ۾ مرڪزي چين جي شهر ووهان ۾ پکڙجي وئي جتي اَڻڄاتل سبب جي ڪري نمونيا کان مُتاثر مريضن جي هڪ گروپ ۾ ڪورونا وائرس (COVID-19) مليو. بُڻيادي طورتي هي وائرس انهن ماڻُهن ۾ لَڀندو آهي، جيڪي ووهان جي سامونڊري غذائي بازار (چيني ٻولي ۾:華南海鮮市場) ۾ ڪم ڪندا آهن. چين جي سائنسدانن ان روڳ کي ڪوروناوائرس جي هڪ الڳ قِسم سَڏيو آهي ۽ اُن جو نالو COVID-19 ٻُڌايو ويو آهي. اهڙي ريت هي وائرس، سارس ڪورونا وائرس جي جينوم سان 70 سيڪڙو ملندڙ جُلندڙ آهي، پَر هينئر تائين اهو ثابت ناهي ٿي سگهيو تہ سختي ۽ موت ۾ هي سارس وائرس سان مُقابلي ۾ آهي.
ظاهري اُهڃاڻ (نشانيون)
ڪويڊ 19 (ڪرونا وائرس) جون نشانيون غير مخصوص آهن. دستاويزن جي جانچ جي مطابق، 80.9٪ سيڪڙو متاثر مريضن ۾ بُخار جو اچڻ ٿيندو آهي، 67.7٪ ۾ عام ڪمزوري ۽ خشڪ کنگھ ٿيندي آهي ۽ 18.6٪ ۾ ساهه جي تڪليف ٿيندي آهي. ۔ رَت جي جانچ ۾ رَت جي اَڇن جُزن جي گهٽتائي پڻ ثابت ٿي آهي. مريض ۾ نشانيون مرض جي ظاهر ٿيڻ وچ ۾ ارتقائي مُدت هڪ ڏينهن کان چوڏهن ڏينهن رهندي آهي، اڪثريت ۾ پنج ڏينهن رهي هُئي، هڪ مريض ۾ نشانيون مرض ظاهر ٿيڻ جي مهل ارتقائي مُدت 27 ڏينهن پڻ رهي آهي.
جانچ جو عالمي ضابطو
15 January 2020 تي، عالمي ادارو صحت (ڊبليو ايڇ او) ڪورونا وائرس جي سُڃاڻپ جي لاءِ هڪ ضابطو بڻايو هيوي، جنهن کي جرمني جي چيريٽي اسپتال کان وائرولوجي ٽيم تيار ڪيو هيو.
صورتحال جنوري 2020
جنوري 2020 تي بازار بند ڪيا ويا ۽ وائرس جي علامت کان متاثر ماڻهن کي الڳ ڪيو ويو. سَت سئو 700 کان وڌيڪ ماڻهن کي نگراني ۾ رکيو ويو، ۽ اَٽڪل 400 ماڻهن کي ان جي علاج ۽ صحت جي سارَسَنڀال لاءِ رکيو ويو. انفيڪشن جي سُڃاڻپَ (تشخيص) جي لاءِ هڪ پولرمررز چرن رد عمل (PCR) ٽيسٽ تيار ڪيو ويو هيو، ان انتهائي نگهداشت سان گڏ ووهان جي 41 ماڻهن جي گروپ ۾ هڪ نئين ڪورونا وائرس جي دريافت جي تصديق ٿي. انهن ۾ ٻه ماڻهن ويجهر ۾ شادي ڪئي هئي. انهن منجهان هڪ بازار پڻ نہ ويو هيو. ۽ ڪجھ ماڻهو ان سامونڊري غذائي بازار ۾ ڪم ڪندڙ خاندان منجهان هيا. ان وائرس کان متاثر پهرئين موت 9 جنوري 2020 تي ٿي هُئي.
سارڪ مُلڪن ۾ ڪورونا وائرس
پاڪستان ۾ متاثر ٿيل ماڻهن جي ڳڻپ (تعداد) 53 آهي.
مالديپ ۾ متاثر ٿيل ماڻهن جو تعداد 13 آهي.
نارين جي فٽبال سَڀا
ايران
جرمني سميت ٻين ڪجه ملڪن جهڙوڪ ايران ۾ عورتن جو سري عام فٽ بال کيڏڻ سميت اسٽيڊيم ۾ ان راد ڏسڻ تي پڻ رڪاوٽون وِڌل آهن. ايراني نارين ڪيترن ئي ڏهاڪن کانپوءِ تهران جي اسٽيڊيم ۾ مردن جي هڪ فٽبال ميچ پهريون ڀيرو 2019ع ۾ وڃي ڏٺِي هئي. حڪومت پاران کين اها ميچ ڏسڻ جي اجازت ڏني وئي هئي. سال 1979ع ۾ اسلامي انقلاب کانپوءِ زالن تي اسٽيڊيم ۾ وڃِي مردن جي ميچ ڏسڻ تي پابندي لڳائي وئي هئي. ايران ۾ فٽبال جي راند ۾ جنسي متڀيد (فرق) جو معاملو ان وقت عالمي سطح تي منظر عام تي آيو جڏهن سحر خداياري نالي ڇوڪريءَ ان عدالت (ڪورٽ) ٻاهريان پاڻ کي باهہ لڳائي جتي ان جي خلاف مرداڻو ويس پهري هڪ فٽ بال ميچ ڏسڻ جي ڪوشش ڪرڻ تي مقدمو هلائڻو هيو. هڪ هفتي کانپوءِ 29 سال ڄمار واري سحر خداياري جو موت ٿي ويو جهيو. ان واقعي کانپوءِ ايراني حڪومت تي عوام پاران وڏي ڇتي تنقيد ڪئي وئي ۽ عورتن کي اجازت ڏيڻ لاءِ دٻاءُ وجهڻ ۾ واڌارو ٿيو. فٽبال جي عالمي تنظيم فيفا پڻ ايران تي دٻاءُ وِڌو تہ هو نارين کي ميچ ڏسڻ جي اجازت ڏئي ڇڏي. جنهن کانپوءِ سرڪار جي محدود اجازت ملڻ سان زائفائون هاڻي پاڻ کيڏڻ بدران مردن جا مقابلا ڏسي سگهن ٿيون.
تپو محمد گجراڻي
آبادي
ھن تپي جي 2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 15,416 ھئي جيڪا 2,505 خاندانن تي مشتمل ھئي
سنڌ حڪومت
پاڪستان ٺهڻ کانپوءِ هينئر تائين
24 جون 1988ع تي سنڌ ۾ گورنر راڄ لاڳو ڪيو ويو، جيڪو 31 آگسٽ 1988ع تائين رهيو. گورنر راڄ جي خاتمي کانپوءِ اختر علي جي. قاضيءَ کي نگران وزيراعليٰ بڻايو ويو.
جھرم
تاريخ
ھي شھر اڄ کان 2500 سال پھرين اھخامشي بادشاھت واري دور ۾ وجود ۾ آيو. ھن شھر جو بنياد اھخامشي سلطنت جي پنجين بادشاھ اخشايارشا اول (Artaxerxes I) رکيو. ساساني دور جو ھڪ مشھور يادگار ” قدم گاھ“ اڄ بہ شھرجي ڏاکڻئين حصي ۾ موجود آھي جيڪو ساسانين جي آخري دور ۾ تعمير ڪيو ويو ھو. اھو اصل ۾ زرتشت مذھب وارن جي عبادت گاھ جو يادگار آھي. جھرم ساساني دور جي مشھور موسيقار باربد جي ڄمڻ جو ھنڌ آھي. ھو ساساني بادشاھ پرويز خسرو (خسرو ثاني) جي درٻار جو مشھور موسيقار ھو.
قجار گھراڻي جي بادشاھت واري زماني ۾ ھتي ڪيتريون ئي عمارتون، مسافرخانا ۽ بازارون تعمير ڪرايون ويون. 1887ع ۾ ھي شھر شيراز ۽ بوشھر کان پوءِ فارس جو آباديءَ جي لحاظ کان وڏو ۽ خوشحال شھر ھو. ان زماني ۾ ھي شھر قم ۽ ڪاشان شھر کان بہ وڏو ھو. 1890ع ۾ فارس جي فرمانروا نصيرالدين شاھ انگريزن کي ھن شھر ۾ تماڪ جي پوکيءَ ۽ ان جي وڪري جي اجازت ڏني. ھتان جي باشعور عوام انھيءَ قدم جي سخت مخالفت ڪئي ۽ زوردار مظاھرا ڪيا. انھيءَ قدم خلاف ھتان جي علامہ آيت اللّٰہ مرزا حسن شيرازيءَ فتويٰ جاري ڪئي. نيٺ حڪومت کي مجبور ٿي اھو حڪم واپس وٺڻو پيو. ھن شھر جي عوام 1979ع واري اسلامي انقلاب ۾ بہ ڀرپور حصو ورتو ۽ ھي ايران جي انھن يارھن شھرن مان ھڪ ھو جتي رضا شاھ پھلويءَ انقلاب کان پھرين مارشل لا لاڳو ڪئي. ھڪ سپاھيءَ ھن شھر جي گورنر کي 6 آڪٽوبر 1978ع تي قتل ڪري ڇڏيو. اھو رضا شاھ پھلويءَ جو جنم ڏينھن ھو. ھن شھر جي 1200 ماڻھن ايران عراق جنگ دوران شھادت جو جام نوش ڪيو.
جاگرافي
ھي شھر فارس صوبي جي ڏکڻ ۾ آباد آھي ۽ جھرم شھرستان (County) جي گاديءَ جو ھنڌ آھي. ھي شھر سامونڊي مٿاڇري کان 1050 ميٽر اوچائيءَ تي قائم آھي. شھر جي اولھ ۾ 40 ڪلوميٽرن جي پنڌ تي سلمان فارسي ڊيم ٺاھيو ويو آھي.
اسڪاٽ ٻيٽ
اسڪاٽ آئلينڊ: Scott Island: ڏکڻ وڏي سمنڊ اينٽارڪٽيڪا کنڊ جي وڪٽوريا لينڊ کان 550 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي راس سمنڊ ۾ ھڪ غيرآباد ٻيٽ جو نالو آهي. اھو 565 m ڊگھو ۽ 340 m ويڪرو آھي.ھن ٻيٽ کي 25 ڊسمبر 1902 ۾ ايس واء مارننگ جھاز جي  ڪيپٽن وليم ڪولبيڪ دريافت ڪيو
وڄون وسڻ آئيون
شاعري بابت
ھن ڪتاب ۾ سندس مشھور وايون :"سھندو ڪير ميار، او يار! سنڌڙيءَ کي سر ڪير نه ڏيندو!....", "ڪير وٺي ٿو تنھنجو نانءُ؟ چنڊ وٺي ٿو شايد شايد!..."، مشھور گيت:"چڱو ڀٽائي آءُ ھلان ٿو....","مان توکي گيت ڏيان اي ڌرتي، تون مون کي زنجير وجھين!....","اي ڪينجھر تنھنجي ڪنڌيءَ تي....","ھي واريءَ پنڌ نہ کٽڻو آ....",مزدور جي ٻار جو گيت"طرو وڏو ابا جو...."، " جنھن آزاد گذاريو آهي، تنھن لاءِ موت ته ڪا شئي ناهي....","ملان پنھنجي عمامي ۾ ، سوچي ڏاڙھي نوچي...."," روئڻ سان رھن ھا جي سپرين...."," تون جو مون کان پوءِ اچين....", مشھور نظم: " آء اڪيلو سامھون سٿ، خنجر خنجر ڪيئي هٿ....","رم جھم! ڪيئن جوالا سان تو پريت لڳائي آھ؟....","موت سوا ٻيو ڪجهه به ناھي....","تون بہ پاڻي مان بہ پاڻي....","وڃو ڪويليو وڃو!....", مشھور غزل "ميلي ۾ تون تنھا تنھا ڪنھن کي ڳولين ٿو....","باغي آھيان باغي آھيان، تنھنجو آءُ سماج....","اکيون آرزوئون اکيون التجائون....","وري عشق بازي اڙي دل اڙي دل....","آيو آھين دنيا لاء....","رات آئي وئي، تون نہ آئين ڪھي....","اي قوم! ٻڌايا ٿي قصا ڪلھ توکي مون تقديرن جا....", مشھور ٿري لوڪ گيت "ھڙڪ ھلو ھو، ڌيمان ھلو ھو...." شامل آهن. ان کان علاوه "جل جل مشعل جل","ھي گيت اڃايل مورن جا"," رت آئي ڳاڙھن ٻيرن جي" وارا ڪلام پڻ شامل آهن جيڪي اڳ ۾ ماھوار ادبي رسالي روح رھاڻ ۾ ڇپجي چڪا ھئا.
مرزا شاھ رخ
مرزا شاھ رخ ھي ٺٽي جو ٻيون مغل گورنر يا صوبيدار ھيو ..
پاڪستاني ميڊيا
روزنامہ قومي اخبارون
زمرو:پاڪستان ۾ ماس ميڊيا زمرو:تمام مقالا جن جي صفائي گهربل آهي زمرو:ملڪ کان ماس ميڊيا
گريگري ڊئوڊ رابرٽس
گريگري ڊئوڊ رابرٽس 1952ع ۾ آسٽريليا جي شهر ميلبورن ۾ ڄائو.
سوانح
شانتا رام جو ڪارالا نالي هڪ سوئز آمريڪن عورت سان عشق به ٿئي ٿو، پر هوءَ هن کي لفٽ نٿي ڪرائي ۽ پوءِ هو آهستي آهستي ممبئي جي ڏوهارين سان ملي نشي جي شين ۽ غير قانوني هٿيارن جو ڌنڌو ڪري ٿو ۽ نيٺ جهلجي پوي ٿو ۽ ممبئي جي آرٿر روڊ واري جيل ۾ قيد جي سزا کائي ٿو. جيل ۾ هن کي سخت مار موچڙو ٿئي ٿو، جنهن کان جيل جو هڪ افغاني مافيا ڊان عبدالقادر خان گارڊن کي رشوت ڏئي هن کي بچائي ٿو. جيل مان آزادي ملڻ تي هو عبدالقادر لاءِ بليڪ مارڪيٽ ۽ جعلي پاسپورٽ ٺاهڻ جو ڪم ڪري ٿو. هو افغانستان به وڃي ٿو، جتي هو افغان مجاهدين لاءِ هٿيار اسمگل ڪري ٿو، سندس ليڊر عبدالقادر جي قتل ٿيڻ تي هو سخت ڊپريشن ۾ هليو وڃي ٿو. هو نيڪ ماڻهوءَ جي زندگي گذارڻ جي جدوجهد لاءِ سري لنڪا وڃڻ جو پروگرام ٺاهي ٿو ۽ اتي هي ناول ختم ٿئي ٿو.
امن جو انسان
”امن جو انسان” ۾ رابرٽس پنهنجي انٽرويو ۾ اهو به ٻڌايو آهي ته هو هن سيريز جا ٽي ٻيا ڪتاب به لکي رهيو آهي، جن مان هڪ “The Fountain Shadow” سال 2010ع جي آخر تائين مارڪيٽ ۾ اچڻو هو. ممبئي جي هڪ اخبار ۾ هن ڪتاب جي تبصري سان گڏ اهو پڻ ڄاڻايو ويو هو، ته هن ناول ۾ رابرٽس جو جيڪو پرڀارڪر نالي دوست ٻڌايو ويو آهي، ان جو حقيقت ۾ نالو ڪشور آهي. هو ممبئي ۾ ٽئڪسي ڊرائيور آهي.
مھتاب (اداڪارا)
مھتاب  (Mehtab) (سال 1918ڏ کان 1997ع تائين) هڪ ڀارتي اداڪارا هئي، جنھن اردو ۽ هندي جي فلمن ڪم ڪيو. هوءَ 1928ع کان 1969ع تائين سرگرم رهي. سندس جنم سچن، گجرات ۾ هڪ مسلم خاندان ۾ ٿيو هيو. سندس نالو نجمہ رکيو ويو هيو. سندس پيءُ نواب سيد ابراهيم محمد ياقوت خان ثالث هيو. هو سچن جو نواب هيو جيڪو سورت، گجرات جي ڀرسان موجود آهي. هن 1920ع جي ڏهاڪي ۾ ننڍڙن ڪردارن سان پنھنجي فلمي سفر جي شروعات ڪئي. سال 1928ع ۾ فلم سيڪنڊ وائف، 1929ع ۾ اندرا بي اي ۽ 1929 ۾ جينت ۾ هن ڪجھ ننڍا ڪردار نڀائيا. سال 1931ع ۾ هن اشرف خان سان فلم ويرڪنال ۾ پھريون دفعو مکيہ ڪردار نڀايو هيو. ان کان اڳ هوءَ ڪيريڪٽر ڪردار پڻ ڪندي هئي. هڪ ڏهاڪي تائين ايڪشن فلمن ۾ ڪم ڪرڻ کانپوءِ 1941ع ۾ فلم چترليکا ۾ اوچتو کيس شھرت جي اوچائي نصيب ٿي ۽ الڳ سُڃاڻپ پڻ مليس ڇو تہ ان فلم ۾ هن جي وهنجڻ جو سين ڏنو هيو. ان فلم کي شرما ڊائريڪٽ ڪيو هيو. هن ساٿي اداڪار اشرف خان سان شادي ڪئي ۽ هڪ پُٽ کي جنم ڏنو. ان کانپوءِ جي ڏهاڙن ۾ سندن طلاق ٿي وئي ۽ مھتاب سھراب مودي سان 1946ع ۾ ٻئي شادي ڪئي. مودي کيس 1953ع جي فلم جهانسي جي راڻي ۾ ڪم ڪرڻ جو موقعو ڏنو پر اها فلم هڪ بُرو خواب ثابت ٿي ڇاڪاڻ تہ ان ۾ ڪجھ مسئلا پڻ وڌا ويا هيا ۽ فلم کي مزيدار بڻائڻ جي ڪوشش ڪئي وئي هئي. انکانپوءِ هن فلمن ۾ ڪم ڪرڻ ڇڏي ڏنو ۽ آخري ڀيرو فلم سمي بڙا بلوان ۾ نظر آئي. 10 اپريل 1997ع تي ممبئي ۾ سندس وفات ٿي.
ٽاريڊو روڊ
حوالا
زمرو:ڀارت زمرو:ممبئي
عطيا دائود
عطيہ دائود (اردو: عطیہ داؤد. اپريل 1، 1958 ) هڪ سنڌي شاعر، اديب آهي. هيءَ مولي ڏنو لاڙڪ (نوشھروفيروز،سنڌ، پاڪستان جي هڪ ننڍڙي ڳوٺ ۾ ڄائي هئي. هن پنهنجي وقت جي سڀ کان اهم سنڌي اديبن مان هڪ کي مڃيل آهي. دائود پنهنجي شاعري کي نمايان ڪري ٿي ته پاڪستاني معاشري ۾ روايت جي نالي تي عورتن جي ظلم. هن 1980 ع کان شاعري شروع ڪئي هئي.
تپو جيند لڪ
تپو جيند لڪ پاڪستان جي صوبي سنڌ جي لاڙڪاڻي ڊويزن جي ضلعي قمبر شھدادڪوٽ جي سجاول جوڻيجو تعلقي جو ھڪ تپو آھي جنھن ۾ 3 ديھون واقع آهن. انھن ديھن جا نالا آھن: ديھ جيند لڪ، ديھ خالقڏنو ڊکڻ، ۽ ديھ سعيد خان جوڻيجو.
علي ڪوفي جو بيان
مٿئين بيان مان هن ڪتاب متعلق هيٺيان اهم نڪتا واضح ٿين ٿا:
سنڌ جي تاريخ ۽ عرب مؤرخ: هن وقت تائين ڪنهن به اهڙي عربي تاريخ جو انڪشاف نه ٿيو آهي، جا رڳو سنڌ ۽ هند  جي اوائلي اسلامي فتحن بابت هجي. جن عرب مورخن جا تواريخي ڪتاب هن وقت موجود آهن ۽ جن پنهنجن انهن تاريخن ۾ سنڌ جي فتحن ۽ سنڌ جي عربي دؤر حڪومت بابت ٿورو يا گهڻو احوال ڏنو آهي، سي هي آهن:
(3) احمد بن ابي يعقوب اسحاق بن جعفر بن وهب بن واضح الڪاتب العباسي ”الا صفهاني“،(1) جو ”اليعقوبي“ جي لقب سان مشهور آهي. سنه 284 هجري ۾ وفات ڪيائين. سندس ڪتاب ”التاريخ الڪبير“، جا عام طرح سندس نالي پويان ”تاريخ اليعقوبي“ سڏجي ٿي، تنهن جي سنه 252 هجري جي واقعن تي پڄاڻي ٿئي ٿي. هن تاريخ ۾ محمد بن قاسم جو سنڌ فتح ڪرڻ جو احوال ڪجهه تفصيل سان ڏنل آهي ۽ سنڌ جي عرب گورنرن بابت ٻيا به ڪي چند حوالا موجود آهن.
رسل ڪرو
حوالا
زمرو:1964ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
عبدالمجيد سنڌي
زندگي جو احوال
مولانا عبدالمجيد بن محمد صادق بن حافظ ڀلي ڏنو (بزرگ) قريشي 1902ع ۾ ڳوٺ ٽوٻا تعلقو گھوٽڪي ۾ پيدا ٿيو. پاڻ وقت جي بزرگ حافظ ڀلي ڏنو قريشي جو پوٽو آهي. سندن وڏا قريشي عربستان مان ھجرت ڪري سنڌ ۾ آيا. سندس والد جي وفات کان پوءِ پنهنجي مامي سان گڏجي داد لغاري جي ڳوٺ ۾ رھڻ لڳو. ابتدائي تعليم داد لغاري جي پرائمري اسڪول مان 1921ع ۾ فائنل پاس ڪيائين. تنهن کان پوءِ استاد (ماسٽر) جي حيثيت سان سرڪاري نوڪري ڪيائين. خلافت تحريڪ جي دوران مولانا سيد تاج محمود امروٽي جي ھٿ تي بيعت ڪيائين، بيعت ڪرڻ کان پوءِ سرڪاري نوڪري ڇڏي ڏنائين ۽ ديني تعليم تي وڌيڪ ڌيان ڏنائين. ديني تعليم ۾ ميان نور محمد سومرو وٽ قرآن شريف پڙھيائين. عربي ۽ فارسي جي وڌيڪ تعليم حاصل ڪرڻ جي لاءِ پير جھنڊي، داد لغاري ۽ گھوٽڪي ويو. پنجاب جي مختلف ضلعن ملتان، گجرات، گجرانوالا ۽ لاھور ۾ به پڙھيو. سندس پنجاب جي استادن مان مولانا عبدالرزاق رح، مولانا احمد علي لاھوري ۽ مولانا غلام رسول گجراتي استاد آهن. ان کانپوءِ هي اعليٰ تعليم لاءِ پنهنجي مرشد مولانا سيد تاج محمود امروٽي جي حڪم سان دارالعلوم ديوبند ھندستان ڏانهن روانا ٿيو، جتان اعليٰ تعليم حاصل ڪيائين. دارالعلوم ديوبند ھندستان جي استادن مان ان وقت جي مھتمم مولانا قاري محمد طيب، شيخ العرب والعجم مولانا حسين احمد مدني، مولانا اعزاز علي ۽ مولانا ابراھيم سندس استاد آهن. جتي سندن دستاربندي ڪئي وئي ۽ پڻ حڪمت جي اعليٰ سند حاصل ڪيائين. پاڻ عالم سان گڏوگڏ وقت جو بھترين حڪيم پڻ ھيو.
تصنيفي خدمتون
1 صرف و نحو: عربي زبان ۾ ھي ڪتاب 1930 ۾ لاھور مان شايع ٿي.
ينار ڊگ
يانار دگ ( Yanar Dağ  ، معنيٰ ”ٻرندڙ جبل“ هڪ قدرتي گئس باهه آهي جيڪا آذربائيجان  (هڪ اهڙو ملڪ جيڪو پاڻ ” باهه جي زمين ، لينڊ آف فائر“) طور سڃاتو وڃي ٿو) جي شهر باڪو جي ڀرسان  ڪيسپين سمنڊ تي ابشرون اپٻيٽ  ابشيرون اُپٻيٽن جي هڪ ٽڪري تي لڳاتار ٻرندي آهي. سنهڙي، پورس سينڊاسٽون جي تهه مان 3 m هوا ۾ شعلن جي جيٽ اُڏرندي آهي. انتظامي طور تي ، يانار داگ آذربائيجان جي ابشرون ضلعي سان تعلق رکي ٿو.
ملائيشيا جو حڪومتي نظام
ملائيشيا جو حڪومتي نظام:
نورالدين محمود
نورالدين محمود: نظام الملڪ جي موٽڻ کان پوءِ سلطان التمش 630 هه (33 ــ 1232ع) ۾ نور الدين محمود کي سنڌ جو گورنر ڪيو.
خسرو چرڪس
خسرو جو انت
خسرو چرڪس قيد گهر ۾ ئي گذاري ويو ۽ عبدالعلي ۽ ڀائي خان کي نور جهان بيگم جي چوڻ تي آزاد ڪيو ويو. عبدالعلي جو وظيفو مقرر ٿي آصف خان جي حوالي ڪيو ويو ۽ جوان ٿي ڪو منصب ماڻيائين
فسا
مڻھو ۽ مذھب
2016ع ۾ ھن شھر جي آبادي 110،825 ھئي. ھتان جا اڪثر رھواسي شيعا مسلمان آھن ۽ فارسي ٻولي ڳالھائين ٿا. شيراز، مرودشت ۽ جھرم کان پوءِ ھي فارس صوبي جو آباديءَ جي لحاظ کان چوٿون وڏو شھر آھي. ھتي خمسہ عرب نسل جا ماڻھو بہ چڱي تعداد ۾ آباد آھن. ترڪ نسل جا بہ ٿورا ماڻھو ھتي جا رھاڪو آھن.
آمدورفت
فسا ۾ ھڪ ھوائي اڏو موجود آھي پر اڄڪلھ ھن ھوائي اڏي تان ڪوبہ ھوائي جھاز اڏام نٿو ڀري. شيراز- گلگھرريلوي لائين ھن شھر مان گذري ٿي. 346 ڪلوميٽرڊگھي ريلوي جي پٽڙي وڇائڻ جو ڪم ھن وقت جاري آھي. فسا روڊ وسيلي شيراز، داراب، استھان ۽ ٻين شھرن سان ڳنڍيل آھي.
هندو جيم خانو
هندو جيم خاني جي اڏاوت لاءِ سامان راجستان سان گهرايو ويو، انهي ڪري هن عمارت جي رنگت به هتي وارين عمارتن کان تبديل آهي. ڀتين کي سهڻو بنائڻ لاءِ پٿر بيجاپور جو استعمال ڪيو ويو جنهن ڪري ديوارون ٻه فوٽ ٿلهيون ٿي ويون. ڇتين لاءِ فتح پور مان ڊزائين وارا سانچا آندا ويا. ٿنين ۽ محرابن لاءِ به تيار ٿيل پلر راجستان مان خريد ڪيا ويا.
ڪليگنفرٽ
ھي شھر سامونڊي سطح کان 446 m بلندي تي وورٿرسي ڍنڍ لڳ گلئن ندي جي ڪناري تي واقع آهي. شھر جي پکيڙ 120.03 km2 آھي. شھر جي چوڌاري ٻيلا ۽ جنگل واقع آھن.
سبيتا ديوي
سبيتا ديوي (Sabita Devi) (سال 1914 کان 1965 تائين) ڀارتي سينيما جي مُنڍ واري دور جي هڪ اداڪارڻ رهي آهي. کيس بالي ووڊ جي شروع وارو زمانو جي ڪجھہ مشهور اداڪارڻين ۾ ڳڻيو ويندو آهي. کيس بيبو، درگا کوٽي، ديويڪا راڻي ۽ سيتا ديوي جهڙين اداڪارڻين جي صف ۾ شامل ڪيو ويندو آهي. هوءَ اصل يهودي هئي پر بالي ووڊ ۾ ڪم ڪرڻ جي لاءِ هن پنهنجو نالو مَٽايو هيو. انهيءَ طرح ٻين اداڪارڻين پڻ ائين ڪيو هيو جهڙوڪ روبي ميئر سلوچنا بڻجي وئي هئي، ريني سمٿ سيتا ديوي بڻجي وئي، بيرل ڪلاسين ماڌوري نالو رکيو هيو ۽ ايرين ڊينيل منورما (اداڪارڻ) نالو رکيو هيو. پهرئين هيءَ ڪولڪاتا ۾ ڌيريندر ناٿ گنگولي سان گڏ ڪم ڪندي هئي پوءِ ممبئي ڏانهن منتقل ٿي وئي ۽ ساگر مووي ٽون سان گڏ ڪم ڪرڻ سورع ڪيائين. سندس فلمن۾ ساٿي اداڪار گهڻي ريت موتي لال هوندو هيو. موتي لال سان گڏ سندس ٻہ فلمون: 1935 ۾ ڊاڪٽر مڌوريکا ۽ 1937 ۾ ڪلوڌو مشهور ٿيون هيون. انهن ڏهاڙن ۾ سندس پهرئين فلم 1934 ۾ ڪالا جادو هئي جيڪا موتي لال جي پهرئين فلم پڻ هئي.
تڙدوس
تڙدوس تعلقه ڇاڇرو ۾ هڪ ديهه آهي، جنهن ۾ هيٺيان ڳوٺ شامل آهن: 1. تڙدوس، 2. سومڙهار، 3. وائوڙي اولڊ، 4. ڪروڙو، 5. جانو جي ڍاڻي، 6. لالو جي ڍاڻي. تڙدوس تعلقه ڇاڇرو جي يونين ڪائونسلن پڻ آهي، ان جو شمار ٿرپارڪر جي وڏن ۽ قديم ڳوٺن ۾ اچي ٿو. ھندستان ۽ پاڪستان جي تقسيم کان اڳ ۾ ئي آباد آهي. ھن ڳوٺ جو اصل نالو دوست جو تڙ ھيو جيڪو بعد ۾ ھتان جا رهواسي تڙدوس جي نالي سان سڏيندا هئا ۽ ھاڻي انھيءَ جو نالو به تڙدوس پئجي ويو.
لالا لجپت راءِ
جنم
لالا لجپت راءِ 1865ع ۾ پنجاب ۾ ڄائو.
ڊي اسٽوري آف ماءِ لائيف
هن جي انگريزي ۾ لکيل آٽو بايوگرافي “دي اسٽوري آف ماءِ لائيف” تمام مشهور آهي. سندس هڪ ٻه ٻيا ڪتاب به بيحد مشهور آهن جيڪي سياست جي شاگردن ۽ سياستدانن کي ضرور پڙهڻ کپن. هن آخري ڪتاب “اَن هئپي انڊيا” (Unhappy India) لالا لجپتراءِ “مدر انڊيا” ڪتاب جي جواب ۾ لکيو آهي، جيڪو آمريڪن تاريخدان “ڪئٿرين مايو” لکيو هو.
دارا شڪوه
زندگي جو احوال
شاھجھان اجمير ۾ خواجه معين الدين چشتي جي مزار تي دعا گھري ھئا ۽ کيس پٽ دار شڪوہ پٽ ممتاز محل مان ان بزرگ جي مزار لڳ ڄائو ھو. جڏھن سترھن سالن جو ٿيو تہ فوجي ڪمان سنڀاليائين. پيءُ طرفان ھي تخت جو وارث ھيو. جڏھن 1657 ۾ شاھجھان شديد بيمار ٿي پيو تہ سندس پٽن دارا، محمد شجاع، مراد ۽ اورنگزيب ۾ مور واري تخت لاء زندگي ۽ موت واري ڪشمڪش شروع ٿي وئي. اورنگزيب ۽ مراد دارا تي ھندو يوگين ۽ سنياسين سان صحبت ھجڻ جي ڪري ڪفر جو الزام ھنيو. انھن ۽ دارا ۾ جنگ لڳي جيڪا دارا ھارائي ويو. ان تي عالمن ذريعي ارتداد جو مقدمو ھلائي 1659 ۾ ڦاھي تي چاڙهي ڇڏيو. اورنگزيب تخت تي ويھي پنھنجي ٻين ڀائرن کي بہ مارائي ڇڏيو.
حوالا
زمرو: تيموري خاندان زمرو: سرمد ڪاشاني زمرو: سنڌ زمرو: اورنگزيب
پروميٿيس
ديوتا، قدرت ۽ تقدير جي زنجيرن ۾ ٻڌل پروميٿيس (انسان) شعور، ڄاڻ، ادراڪ، علمن ۽ تيڪنالاجي تي عبور حاصل ڪندو ويو ۽ پوءِ هن قدرت جي قانونن کي ڄاڻي ورتو، جنهن سان ڪائنات جا مظهرَ ٺهن ٿا. تنهنڪري شيلي، پرومٿيس تي هڪ سهڻو ڊرامائي نظم (Prometheus Unbound) لکي ٿو.
لکنئو
thumb|آصف الدولہ نواب (1775-1797) لکنئو ڀارت جي اترين رياست اترپرديش جو رياستي گاديءَ جو ھنڌ ۽ اردو جو قديم وطن آھي۔ ان کي ھندستانن جي مسلمانن جي تھذيب ۽ تمدن جي آماجگاھ بہ چيو وڃي ٿو۔
پاڪستان ۾ ڪوروناوائرس مهاوبا 2020
پي ايس ايل ميچ بغير تماشائي
13 مارچ 2020 کانپوءِ پاڪستان سپر ليگ جي ميچن ۾ تماشائين جي ڪرڪيٽ اسٽيڊيم وڃِي ميچ ڏسڻ تي پابندي لڳائي وئي.
مظفر خان معموري
مظفر خان معموري ھڪ مغل گورنر يا صوبيدار جو نالو جنھن جي مقرري جھانگير بادشاھ ٺٽي ۾ ڪئي. ان وقت جھانگير اجمير آيل ھيو. .
گھنور
ديھ گھنور سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي شھدادڪوٽ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا تپو سندو  ۾ واقع آهي.
الارقم
گروپ جا رڪن
1980 واري ڏھاڪي ۾ ھن گروپ جي رڪنن جو تعداد 10000 ٿي چڪو ھيو ۽ لڳ ڀڳ ھڪ لک انھن جا حامي هئا جيڪو ان گروپ جي منظم تبليغ جو نتيجو ھيو. دارالاقم جون شاخون ملائيشيا کان ٻاھر پوري ڏکڻ اوڀر ايشيا، چين، آسٽريليا، وچ اوڀر ۽ آمريڪا تائين قائم ڪيون ويون.
چاند بي بي
مشهور ثقافت ۾
هندستاني فلمساز نارائن رائو ڊي سرپوتدار 1931ع ۾ چند بيبي (يا احمد نگر جي راڻي ) هڪ خاموش فلم ٺاهي. سلطانه چند بيوي ، راني جي باري ۾ هڪ هندستاني هندي فلم آهي، جنهن ۾ اداڪار شڪنتلا پرانجپي 1937 ۾ رليز ٿي
ٻيلھارو
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1883ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ ٻيلھارو، ڳوٺ جتن جو، شھيدن جو مقام واقع ھيو. ھاڻي ھن ديھ ۾ ٽنڊو شھداد، محمود آباد، ڳوٺ محمد حسن ۽ شير محمد جي وانڍ، ڳوٺ صاحب خان جتوئي معروف آھن.
وشنو
وشنو (سنسڪرت: विष्णु) ٽرمورتي جو ٻيو ڀاڱو آهي، جيڪو هندو ڌرم جو هڪ اهم عقيدو آهي، جيڪو ڀڳوان جي ديوتا ۽ رحمت سان منسوب آهي. اهو آهي ، جيڪڏهن برهما کي رچنا ڪندڙ جي طور تي ڏٺو وڃي، ته وشنو هن برهمانڊ کي پنهنجي رحمت ۽ شفقت سان برقرار رکندو آهي، تنهن ڪري هن کي هڪ پيروڪار وارو پَد حاصل آهي. وشنو جو ذڪر ويدن ۽ سندس شاگردن ۾ ڪيترائي ڀيرا آھي. هن کي نارائن پڻ سڏيو وڃي ٿو. هن وقت ، هندن جو تعداد ٻن وڏن اسڪولن جي سوچ ۾ ورهايل آهي ، هڪ وشنو جو پيروڪار ۽ ٻيو شيوا جا پوئلڳ. اڳوڻي واضح اڪثريت ۾ آهن. راما ۽ ڪرشن وشنو جو اوتار آهن.
جمشيد ڪواٽرز سب ڊويزن
تعليم جي سھولت
تعليمي سهولتن م ھن سب ڊويزن ۾ گورنمينٽ بوائز سيڪنڊري  اسڪول جٽ لينڊ لائينز، انڌن۽ ٻوڙن جي اڊا ريئو ڪاليج، گورنمينٽ ڊي ايم ايس سيڪنڊري اسڪول، سينٽ لارنس گورنمينٽ ڊگري ڪاليج، ڪراچي پبلڪ اسڪول مسلم آباد ڪيمپس، گورنمينٽ اسلاميه سائنس ڪاليج ( جمشيد ڪوارٽرز)، سينٽ پيٽرز ھاء اسڪول، دائود يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي، بيڪن سٽي اسڪول مين ڪيمپس ( جمشيد ڪوارٽرز)، سينٽ لارنس گورنمينٽ ڊگري ڪاليج، ڪراچي پبلڪ اسڪول مسلم آباد ڪيمپس، گورنمينٽ اسلاميه سائنس ڪاليج ( جمشيد ڪوارٽرز)، سينٽ پيٽرز ھاء اسڪول، دائود يونيورسٽي آف انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي، بيڪن سٽي اسڪول مين ڪيمپس ( جمشيد ڪوارٽرز)، سينٽ لارنس ڪانوينٽ اسڪول (گارڊن ايسٽ)، ڪراچي گرلس ڪاليج (نزد نشتر پارڪ)، سينٽ لارنس ڪانوينٽ گرلس اسڪول (گارڊن ايسٽ) ،  فاطمه ڪاليج، آدمجي گورنمينٽ سائنس ڪاليج (گارڊن ايسٽ)، نور ڪاليج آف پروفيشنل ايجوڪيشن،  گورنمينٽ ايليمينٽري ڪاليج آف ايجوڪيشن فار وومين ( پاڪستان ڪوارٽرز)، ايس ايم بي فاطمه جناح گورنمينٽ گرلس ڪاليج ۽ کوڙ ٻيا اسڪول واقع آھن.
برووخ اسپنوزا
اسپنوزا ھڪ فلسفي
- ھڪ شاگرد
اسنپوزا کيس جواب ڏيندي لکيو ته: : "”تون ائين سمجھين ٿو، ته آخرڪار تو بهترين مذهب ڳولهي هٿ ڪيو آهي، يا شايد تنهنجا استاد سڀ کان اعليٰ آهن، جن ۾ تنهنجو اعتقاد پڪو ٿي ويو آهي. تو کي ڪهڙي خبر ته اهي سڀني مذهبي تعليم ڏيندڙن استادن کان بهترين آهن، جن ماضي ۽ حال ۾ سکيا ڏني آهي، يا جيڪي مستقبل زماني ۾ تعليم ڏيندا؟ ڇا تو سڀ قديمي ۽ موجوده مذهب جاچي ڏٺا آهن، جيڪي هندوستان ۽ سڄي دنيا ۾ سيکاريا ويا آهن؟ فرض ڪجي، ته تو برابر ائين ڪيو آهي، پر ان لاءِ ڪهڙي ثابتي آهي ته تنهنجي چونڊ بهترين آهي.“"
اخلاقيات
200px|thumb|upright 0.9|ڪتاب اخلاقيات جو پھريون صفحو
سندس لکيل ڪتاب
ھن خط و ڪتابت بہ ڪئي ھن جي لکڻين لاءِ مشھور آھي تہ ڊيڪارٽ جتي ختم ڪئي اتان ھن شروعات ڪئي. ھن ڊسمبر 1664 کان جون 1665 تائين وليم وان بليجينبرگ جيڪو جيڪو ڪالون جي خيالن جو پرچارڪ ھيو جنھن بديء تي ساڻس بحث ڪيو. 1676 ۾ ھن البرٽ بورو ڏي جيڪي خط لکيا انھن ۾ ھن عيسائيت ۽ اسلام تي سخت تنقيد ڪئي. ھن جو خيال ھو تہ اھي ٻئي مذھب ماڻھن کي گمراھ ڪرڻ لاء ٺاھيا ويا هئا ۽ ماڻھن زور زبردستي ڪن ٿا ۽ اسلام زور زبردستي ۾ عيسائيت کان بہ اڳتي نڪتل آهي.
واڪا ڪندي ووء صديون تولا سندڙي
شايد ڪو سنڌ جو شھر هجي جنهن جي مٽي شھيد جي پيرن کي نه لڳي هجي هو ته ماروئڙن جي اميد هيو, هو دودي جي دليري جو وارث هيو, هو  هوشو جي هڪل جو رکوالو هيو, هو سوريھ جي سوڀ جو مالڪ هيو, هو راجا ڏاهر جي لشڪر جو سپھ سالار هيو,هو ته شاھ لطيف, سچل سامي, شھيد شاه عنايت,مخدوم بلاول جي روايتن جو به امين هيو, هن پاڻ کي سنڌ خاطر ذروڙ بڻائي ڇڏيو هو سردي گرمي جو ھيراڪ هيو تڏهن ڀٽائي چيو آ,
تَپِي ڪَندين ڪوهُ؟ ڏُونگَرَ! ڏُکويُنِ کي، تُون جي پَهَڻَ پَٻَ جا، ته لِڱَ مُنهنجا لوهُ، ڪَنهنجو ڪونهي ڏوهُ، اَمُرَ مُون سين اِئن ڪَيو.
ڊاڪٽر مبارڪ علي ڪنهن ڪتاب ۾ لکيو آھي ته جيڪي ماڻھو متحرڪ هوندا آھن اهي پنهنجي عمل سان تبديلي آڻيندا آھن ۽ حالتن جي تناظر ۾ لکيو ويندو آھي ته سمورا وقعا محدود ٿي ڪري انهن جي چوڌاري جمع ٿي ويندا آھن تاريخ جا ٻيا پاسا پسمنظر ۾ هليا ويندا آھن اها به حقيقت آھي ته جڏھن ڪنهن سورمي تي لکبو آھي ته ماڻھن ۾ سورما پرستي جا جذبا پيدا ٿيندا آھن اهي سورمي جي شخصيت ۽ انهي جي ڪردار مان ايتري قدر مدهوش هوندا آھن جو پنهنجي ذات ۽ هستي کي وساري ڇڏيندا آھن ۽ جذبي ۾ اچي پنهنجي ذات ۽ هستي کي وساري, پنهنجون سموريون صحلاحتون پنهنجي سورمي جي حوالي ڪري کيس عظيم بڻائي ڇڏيندا آھن! ايئن ئي شھيد بشير خان قريشي به اسان جو سورمو آھي   سنڌي ماڻھو بشير خان جي هوندي به ان سان پيار ڪندا هيا ۽ ان جي شهدادت بعد به بي پناه محبت ڪن ٿا, ان ڪري شھيد جي سالگره هجي يا ورسي پر قومي ڪارڪن ۽ ساڃانھ وند سنڌ جي ڪنڊ ڪڙڇ مان لکن جي تعداد ۾ رتوديرو پهچي پنهنجي عظيم سورمي شھيد بشيرخان کي سلامي پيش ڪندا آھن ظاهري طور بشير خان جسقم جو چيئرمين هيو پر تقريبن ٻين پارٽين جا اڳواڻ توڙي ڪارڪن به بشير خان کي پنهنجو وڏو سمجهندا هيا ان ڪري شھيد جو نالو ئي وڏو پئجي ويو هيو هر ماڻھو هن سان وڏو چئي مخاطب ٿيندو هيو اهڙن امر ڪردارن لاء ڀٽائي چيو آھي ته
تپو مرکنڊ (شھدادڪوٽ)
آبادي
ھن تپي جي 2017 جي آدمشماري مطابق ڪل آبادي 8,409 ھئي جيڪا 1,367 خاندانن تي مشتمل ھئي
شيخ مجيب الرحمٰن
ڇهه نُڪتا
مجيب جا مشهور ڇهه نقطا جنهن جي بنياد تي هو اليڪشن وڙهيو
هڪ حڪمران طور
مجيب الرحمان هندستان سان خاص لاڳاپا قائم ڪيا ڇاڪاڻ ته بنگلاديش کي پاڪستان کان ڌار ڪرڻ ۾ هندستان جو سڀ کان وڏو هٿ هو. اهڙيءَ طرح ، 1973 ۾ ، ڀارت سان دوستيءَ جو هڪ معاهدو ڪيو ويو. ڀارت ان جي امداد لاءِ وڏي قيمت ادا ڪئي. هندستاني فوجن بنگلاديش کي ڇڏڻ کان اڳ ڪيترين ئي فيڪٽريري مشينون انڊيا منتقل ڪيون. خاص رعايتن جي ڪري ، واپار ۾ هندستان کي مٿانهون حاصل ٿي ۽ بنگلاديش جي معيشت هندستان تي ڀاڙڻ واري ٿي. [8] سازگار ماحول ڏسي ، مغربي بنگال جي هندو به مشرقي پاڪستان ڏانهن موٽڻ شروع ڪيو. 1974 ۾ ملڪ ۾ وڏو ڏڪار ھو.
مومل جي ماڙي
مومل جي ماڙي اھڪ افسانوي محل، جنھن جو صرف کنڊر باقي آھن۔ مومل جي ماڙي جا قديم کنڊر، گهوٽڪي کان 11 ڪلوميٽر اوڀر طرف ماٿيلو ۾ آهي. هي ماڙي (حويلي) 15 ايڪڙن جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي ۽ هڪ ٽڪريءَ تي واقع آهي. مومل جي ماڙي کي سنڌ جي درسي ڪتاب، سنڌ ٽيڪسٽ بڪ بورڊ، ڄام شورو ڇاپيو آهي ۽ ھي سنڌ جي اسڪولن ۾ مضمون طور پڙھايو وڃين ٿو. مومل جي ماڙي کي قديم آثار، گھوٽڪي جي 11ڪلومیٽر اوڀر جي طرف ماٿیلو روڊ تي واقع آھي۔ ھي ماڙي 15 ايڪڙ پکيڙ تي پکڙيل آھي. ۽ پھاڙي توڏن تي واقع آھي۔ ان توڏن کي 12 ايڪڙ ايراضي تي ڪچي پڪي سِرُن تي گهرَ ۽ جھگیون تي مشتمل جهوپڙيون آھن. جڏھن تہ ڏکڻ اولهه طرف ۾ باقي 3 ايڪڙ ايراضي غیر آباد آھي۔
مومل تي ٺهيل فلم
= ميوزيم ۾ رکيل شيون = thumb|ٽڪر جا ٿان ۽ ھڪ ڇري thumb|خيالي تصوير thumb|مومل جي ھڪ خيالي تصوير thumb|ملڻ ورين شين جو گاٽ
جھاد
2. غير مسلمن جو ٻي قسم آهي "معاهد" يعني اهي غير مسلم جيڪي غير مسلم ملڪ ۾ رهندا هجن، هن ملڪ جو مسلم ملڪ سان امن جو معاهدو هجي. اهي به هڪ طرح سان ذمي ئي هوندا آهن، جنهن جو جان مال ۽ عزت آبرو مسلمانن جيان هوندا آهن ۽ اهو به جائز ناهي ته معاهدي جي ڀڃڪڙي ڪئي وڃي.
پوڙهڻ، عورتن ۽ ٻارن کي قتل نه ڪيو وڃي.
بيلي لليٿا
حوالا
زمرو:1974ع جون پيدائشون زمرو:1999ع جون فوتگيون زمرو:20 هين صدي جا هندستاني ڳائڻا زمرو:ويهين صدي جون هندستاني استري ڳائڻيون زمرو:هندستاني لوڪ راڳي زمرو:ڀارتي ناري لوڪ گلوڪارائون
نبيسر روڊ
پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي عمرڪوٽ جي تعلقي ڪنري جي ھڪ يونين ڪاؤنسل ۽ ھڪ ننڍڙو شھر آھي. ھي شھر عمرڪوٽ کان 30 ڪلوميٽرن، ڪنري کان 11 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي واقع آھي.
قانون ساز ادارو
قانون جوڙڻ (قانونسازي) جي جماعت يا قانونساز ادارو ھڪ مباحثي واري مجلس جنھن کي حڪومت ۽ رياست جو پوري سياسي نظام لاءِ  قانون ٺاھڻ جا اختيار ھوندا آھن. عام طور تي قانون جوڙڻ (قانونسازي) جي جماعت کي انتظاميہ ۽ عدليہ وانگر رياست جو ٿنڀو تصور ڪيو ويندو آهي.قانون جوڙڻ (قانونسازي) جي جماعت جي ٺاھيل قانونن کي ابتدائي قانونسازي سڏيو ويندو آهي. قانون جوڙڻ (قانونسازي) جي جماعت جي ميمبرن کي ليجسليٽر سڏيو ويندو آهي جيڪي اليڪشن ذريعي چونڊجي ايندا آهن. ڪنھن ڪنھن نظام ۾ مٿئين ايوان جا ليجسليٽر انتظاميه طرفان پڻ مقرر ڪيا ويندا آهن.ھي ادارو سياسي وجود رکندڙ ھوندو آھي ۽ ھڪ خودمختيار رياست اندر ھڪ اھم ادارو ھوندو آھي. ھي ادارو اڪثر آئيني ھوندو آھي ء آئين مطابق ڪم ڪندو آهي. ھن اداري کي ملڪ يا علائقي جي بجيٽ منظور ڪرڻ ء ان ۾ ترميم ڪرڻ جا پڻ اختيار ھوندا آھن
عمر خيام
عمر خيام (Omar Khayyam) اسڪوائر روٽ ۽ ڪيوبڪ روٽ جا فارمولا به پيش ڪيا. ڪيوبڪ مساوات بابت سندس ڪتاب 52 صفحن تي آهي. خيام پهريون شخص هو، جنهن آلجبرا کي جاميٽريءَ جي مساوات ۾ استعمال ڪيو هو. عمر خيام اڪليدس جي جاميٽريءَ جي اصولن تي ڪيترا ئي سوال اٿاريا ۽ جاميٽريءَ جون نيون ٿيوريون (اصولَ) به پيش ڪيا. پوءِ اهي ٿيوريون ترڪيءَ جي نصيرالدين طوسيءَ استعمال ڪيون. عمر خيام جا فلڪيات حوالي سان به گهڻائي ڪتاب لکيل آهن. []
امداد علي امداد
حوالا
زمرو:سنڌي ماڻهو زمرو:سنڌي شاعر زمرو:سيوھڻ جون شخصيتون زمرو:1959ع جون پيدائشون
نبيسر روڊ ريلوي اسٽيشن
نبيسر روڊ ريلوي اسٽيشن تعلقو ڪنري جي نبيسر روڊ شهر ۾ هڪ ريلوي اسٽيشن  آهي.
پاڪستان ۾ ائٽمي توانائي
''پاڪستان جو ائٽمي طاقت سان هلندڙ واحد پاور اسٽيشن (بجلي گهر) ڪراچيءَ ۾، ڪئناڊا جي فني تعاون ۽ مالي امداد سان تعمير ڪيل آهي. ڪراچيءَ جو نيو ڪليئر پاور پلانٽ (ڪئنوپ) 1952ع ۾ 25 ملين ڊالر جي خرچ سان شروع ٿيو. ڪئنوپ جي بجلي سپلاءِ ڪرڻ جي گنجائش 137 ميگاواٽ آهي. پاڪستان لاءِ هڪ ٻئي اهڙي بجلي گهر جي به ضرورت آهي، پر ان جو هر منصوبو وڏيون عالمي طاقتون صرف ان ڪري مسترد ڪري ڇڏينديون آهن، جو پاڪستان سي. ٽي. بي. ٽي (CTBT) تي صحيح نه ڪئي آهي. آمريڪاجو پاڪستان جي مختلف حڪومتن تي دٻاءُ رهندو پيو اچي ته هو پنهنجو ائٽمي پروگرام ختم ڪري، پر پاڪستان جو موقف آهي ته کيس پاڙيسري ملڪن کان خطرن سبب ائٽمي پروگرام کي جاري رکڻو پوي ٿو.''
نظير حيات سيوهاڻي
حوالا
زمرو:سنڌي ليکڪ زمرو:سيوھڻ جون شخصيتون زمرو:سنڌي ماڻهو
طاهره نقوي
زندگي ۽ زندگي گذارڻ
طاهر نقوي آگسٽ 20، 1956 ع تي ڊاسا ۾ پيدا ٿيو هو. هن هڪ ٽيليويزن اداڪار جي حيثيت ۾ پنهنجو کير شروع ڪيوهوء ٽيليوي سيريللن ۾ جنگيگي باندگي، وارس (1979) ۽ دهليز (1981).هوء بهترين ڊويزن لاء پي ٽي وي اينڊ پڻ کٽيو. طاهر ٻن فلمن ۾ پڻ ظاهر ٿيو، بادل موسوام ۽ ميان بهي راز (1982) پر هن جو بنيادي مرڪز ٽي وي تي هو.هوء 80s جي شروعات ۾ مشهور نالي ٿي چڪي هئي ۽ هن جي ڪم لاء وسيع ثواب حاصل ڪئي .2 جون 1982 تي، هوء راولپنڊي ۾ گڏيل فوجي اسپتال ۾ مري ويو .25 سالن جي عمر ۾ سرطان سان جنگ ڪرڻ کانپوء مرڪزي قبرستان ۾ ميان مير جي مقبري ۾ دفن ڪيو ويو.
لوڪٽ
لوڪٽ يا لوڪئاٽ هڪڙو ننڍو، گهاٽو ۽ سهڻو وڻ آهي؛ جو اصل چين ۽ جاپان جو آهي، پر هندستان ۾ جتي ڪٿي ٿي سگهي ٿو. ميوو ننڍيءَ ناسپاتيءَ جهڙو ٿو ٿئيس ۽ ڇڳن ۾ ٿو ٿئي. هن جا به ڪي ٿورا قسم آهن، جي رنگ ۽ قد ۾ تفاوت رکن ٿا. ڪي مٺا ۽ ڪي کٽا ٿا ٿين. ڪن جا ککڙا وڏا ۽ ڪن جا ننڍا ٿا ٿين.
ڳوٺ پير بخش لاشاري
حوالا
زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ
عيدن جروار
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 916 ھئي جيڪا 166 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
طاهره سيد
شروعاتي زندگي
سيد صاحب 12 سالن جي ڄمار ۾، پنهنجي ماء جي مهرباني ڪرڻ شروع ڪيو. اختر حسين پاران سخت 2 سالن کان سخت طبقي موسيقي جي تربيت واري پروگرام بعد، [1] سيد پنهنجي ماء پاران جيوت ۽ غازي ۾ هدايت ڪئي هئي.نذر حسين پنهنجي فائنل استاد، پنهنجي آواز جي ماڊل ۽ ريگگي سيکاريو (ڳئون استعمال ڪندي ڳائڻ).
اريوان خانات
واقعا ۽ روس ڏانهن سونپي ڇڏڻ
نادر شاهه (ر. 1736-1747) علائقي کي چئن خاناتن؛ ايريوان، ناخچيوان ، ڪراباخ خانات ۽ گانجا خانات ۾ منظم ڪيو. 1747 ع ۾ سندس وفات کانپوءِ ، علائقو زاند خاندان جي حڪمراني جو حصو بڻجي ويو. زاند شاهي گهراڻو جي دور کان پوءِ ، هي ايراني قجر خاندان جي حڪمراني هيٺ آيو. قاجر جي دور ۾ ، خانات خوشحال سمجھيو ويندو هو. روسي سلطنت جي ڪارتلي-ڪاخيتي بادشاهت سان ڳنڍي وڃڻ ۽ 1804-1813 جي روسي-فارسي جنگ جي شروعات ڪرڻ بعد ، ايروائن، ”هڪ ڀيرو ٻيهر“ ، قفقاز ۾ ايراني دفاع جو مرڪز بڻجي ويو.
اسلم منصور
اسلم منصور دائود پوٽو ولد محمد اشرف منصور دائود پوٽو جو جنم 15 ڊسمبر 1960ع تي ڳوٺ ٽلٽي تعلقي سيوهڻ شريف ۾ ٿيو. پرائمري تعليم ٽلٽي، مئٽرڪ طالب الموليٰ هاءِ اسڪول دادو، ايم اي پوليٽيڪل سائنس ۾ سنڌ يونيورسٽي مان حاصل ڪيائين پاڻ پيشي جي لحاظ کان ٽيچر آهي
نوران سسٽرز
نوران سسٽرز (Nooran Sisters, نوران ڀينرُ) جيوتي نوران ۽ سلطانا نوران-ٻہ ڀينر جيڪي جالنڌر، انڊيا کان صوفي راڳ ڳائڻيون آھن. ھي شام چاروشيا گھراڻو ڪلاسيڪل راڳ پيش ڪنديون آھن. ھنن ٻنھي ڀينرن شروعاتي ننڍپڻ کان ئي پنھنجي پيءُ، استاد گلشن مير کان راڳ جي سکيا ورتي، جيڪو بي بي نوران جو پُوٽو ۽ سوارن نوران جو پُٽ ۽ 1970 جي ڏاھاڪي جو صوفي راڳي ھيو. مير جي چوڻ مطابق، ھي خاندان ڏُکين حالتن ۾ ھيو، مير انھن جي سھائتا ڪرڻ لاءِ کين راڳ جي سکيا ڏني. جڏھن سلطانا نوران ست سال جي ڄمار ۾ ھئي ۽ جيوتي نوران پنج سال ڄمار ۾ ھئي، تہ ٻئي ڀينر گھر ۾ راندروند ڪندي پنھنجي ڏاڏيءَ جي واتان ٻُڌل بُلھي شاھ جو ڪلام”ڪُئولي وچو ني يار لڀ لي“ ڳائي رھيون ھيون، تڏھن مير سندن صلاحيتن جي پروڙ لَڌي، مير انھن کان پڇيو تہ ڇا اوھين اھو ڪلام راڳ جي اوزارن (انسٽريوميئنٽس) تي ڳائيئنديون.انھن بنا ڌڙڪ گھٻرائڻ جي سُرساز سان پنھنجي آواز جو ميلاپ نہ ڇڏيو ۽ پيشيرواڻي طور طبلو ۽ ھارمونيئم تي گيت ڳاتائون. ڪينيڊا جي ھڪ راڳ کي پروموٽ ڪندڙ ھمراھ اقبال محل 2010 ۾ انھن ڀينرن کي ڳولھي لڌو ۽ انھن جي ڪاميابي ماڻڻ ۾ ھڪ وڏو ڪردار نڀايائين. 2013 ۾ ھنن نيڪودر ۾ بابا مراد شاھ درڳاھ تي پھريون ڀيرو راڳ ڳائيو ۽ انھيءَ رات کان ئي ٻئي ڄڻيون ماڻھن ۾ گھڻو مشھور ٿي ويون. سندُن گانو ”الاھو“ يوٽيوب تي ھِٽ ٿيو.تنھنکانپوءِ ”ميئي يـار دا ديوانا“ ۽ ”پٺاکا گُڏي“ گانن ٻنھي ڀينرن جي جوڙيءَ کي وڌيڪ مقبوليت ۾ وَڌارو ڪرڻ ۾ اھم ڪردار نڀايو. بالي ووڊ فلمن ۾ سندَن ڪيترائي گانا شامل ٿيل آھن. ھي پنھنجي سڌوسنون (لائيو پرفارمنس) راڳ ڳائڻ واري ڪارڪردگي لاءِ مشھور آھن ڇاڪاڻ تہ ھي اسٽيج تي ھر شو ۾ سئو سيڪڙو کان بہ وڌيڪ پوري سگھ، ايتري سُٺي ڪارڪردگي ڏيکارينديون آھن.
مغل سلطنت
thumb|سلطنت پنهنجي وڏي حد تائين c. 1700 اورنگزيب جي دور ۾ (1658-1707)
فتوھل چوڍو
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1901ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ آوترائي، ڳوٺ فتوھل چوڍيو، ڳوٺ عبدالرحمان چوڍيو واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ ميول جاگيراڻي ۽ ڳوٺ واحد بخش گوپانگ معروف آھن.
پيانگ يانگ
پيانگ يانگ اتر ڪوريا ملڪ جو سڀ کان وڏو شهر ۽ گادي جو هنڌ آهي جيڪو ٽائڊنگ ندي جي ڪناري تي واقع آھي اھا ندي اتان 109 ڪلوميٽر جي فاصلي تي پيلي سمنڊ ۾ ڇوڙ ڪري ٿي. 2008 جي ڪاٿو مطابق ھن شھر جي آبادي 32,55,288 ھئي ھن شھر جو درجو صوبي جھڙو آھي ۽ اتي شھر جي الڳ حڪومت قائم آھي. ھن شھر جو شمار ڪوريائي اپٻيٽ جي سڀ کان پراڻن شھرن ۾ ٿئي ٿو. اھو ٻن قديم ڪوريائي بادشاهين ھرھڪ گوجوسيئون ۽ گوگريئو جو پڻ گادي جو هنڌ رھيو. پھرين چين جاپان جنگ ۾ ھي شھر لڳ ڀڳ تباھ ٿي ويو ھو پر پوء جاپان جي قبضي دوران ڪوريا جو صنعتي مرڪز بڻيو. اتر ڪوريا جي قيام بعد شھر ملڪ جو ڊي فيڪٽو گادي جو هنڌ ٿيو. ڪوريائي جنگ ۾ جي شھر ھڪ دفعو ٻيھر تباھ ٿيو پر جنگ جي خاتمي بعد سوويت يونين جي مدد سان جلد ٻيھر تعمير ٿي ويو. جي شھر ھن وقت اتر تور جو سياسي، صنعتي ۽ آمدورفت جو مرڪز آهي.
حوالا
زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون
تاولين سنگھ
ذاتي زندگي
تاولين سنگھ جي پهرئين شادي پاڪستان جي اڳوڻو سياستدان، پنجاب پاڪستان جو اڳوڻو گورنر سلمان تاثير سان ٿي هئي ۽ مشهور صحافي آتش تاثير پيدا ٿيو هيس. سلمان تاثير کان الڳ ٿيڻ کانپوءِ هن ڀارت جي معروف صنعتڪار اجت گلاب چند سان شادي ڪئي.
پارش
پادريءَ جو علائقو/پارش علائقي جو ھڪ قسم آھي جيڪو عيسائيت ۾ پادرين جي مذھبي ڪم سرانجام ڏيڻ لاءِ علائقائي حد جو تعين ٿيل ھوندو آھي جتي ھڪ چرچ قائم ٿيل ھوندو آھي جنھن ۾ ھڪ پادري مقرر ٿيل ھوندو آھي جتان ھو ان متعين حد جي ماڻهن لاء مذھبي خدمتون سرانجام ڏيندو آھي. ان کي پارش چرچ بہ چوندا آهن.
ڀوراگون
معنيٰ
هن شهر جو نالو شايد برهمپوترا درياءَ جي ويجهو زرخيز زمين تي واقع آهي، جيڪو صدين کان ڀوراگاون جي ماڻهن لاءِ معيشت جو هڪ اهم ذريعو رهيو آهي.
اليگزينڊريا
حوالا
زمرو:سلڪ روڊ سان گڏ آباد هنڌ زمرو:مصر ۾ آباد ساحلي هنڌ زمرو:مصر ۾ شهر
جاڙي
تاريخ
سڪندر آباد اتان جي مقامي زميندار سڪندر حيات اعواڻ آباد ڪرايو جيڪو شھدادڪوٽ جو ھڪ سماج سڌارڪ معزز شخصيت ھيو جنھن ھن ديھ جي ترقي لاء پنھنجو ڪردار ادا ڪندي ڳوٺ سڪندر آباد ۾ ٽيليفون جي سھولت لاء پبلڪ ڪال آفيس ۽ ھڪ پوسٽ آفيس پڻ قائم ڪرائي.
ابن ھيثم
thumb|عراقي 10 دينارن جي نوٽ تي ابن الھيثم جو ڦوٽو thumb|عراقي ڏھ هزار دينار جي ڪرنسي نوٽ تي ابن الھيثم جو ڦوٽو
مٿيون ايوان
ايوان جا نالا
ھن ايوان جا مختلف ملڪن ۾ مختلف نالا آھن جن مان ڪجھ ھيٺ ڏنل آھن.
مسٽر گوڪلي
زمرو:شخصيتون زمرو:مذهب زمرو:سياست
سنگهٽن
شرڌانند جو قتل
فيبروري 1929ع تي بمبئيءَ ۾ افواهه پکڙجي ويا ته پٺاڻ چوڪيدار ٻارن کي کڻي ٿا وڃن. ان تي شهر جي پٺاڻن تي حملا ٿيا. ان تي ڪن هنڌن تي پٺاڻ مقابلي ۾ آيا ۽ 2 هندو ماريائون.
غازي علم الدين
آڪٽوبر 1938ع ۾ ملتان ۾، مارچ 1949ع ۾ امرتسر ۾، مارچ 1941ع ۾ ۽ مئي 1941ع حصار ۾، هندو مسلم فساد ٿيا، جن ۾ هزارين انسان ماريا ويا.
ديھ سعيد پور
زمرو:سنڌ جون ديھون
گل ڪلھوڙو
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ چانگو، ديھ حيدر چانڊيو ۽ ديھ بخشو ساريو، اوڀر ۾ ديھ ٻيلھارو، اولھ ۾ ديھ ڪرم علي گوپانگ ۽ ميروخان ۽ ڏکڻ ۾ ديھ فتوھل چوڍو ۽ علي شير گوپانگ واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿي آهي. علي شير ڊسٽريبيوٽري ھن ديھ مان وھندڙ آھي.
پٻڻ
250px|thumb|lotus plant
250px|thumb| پٻڻ جون ٽڪيون هن وڻ کي هندو ماڻهو پاڪ سمجهندا آهن. ڪڏهن ڪڏهن ڪتابن ۾ هن جو نالو مصري چؤنرو به ڪري لکيو اٿن. انگريزيءَ ۾ ان کي لوٽَس يا واٽر للِي چوندا آهن. thumb|Lotus [[rhizomes]] thumb|Boiled, sliced lotus roots used in various Asian cuisines
نڪولس پريٽس
نڪولس پراٽس بٽينڪوٽ پائرس (پيدائش 4 مئي 1997)، جيڪو وڌيڪ مشهور آهي نڪولس پريٽس، هڪ برازيل اداڪار آهي.
گل بنفشو
حوالا
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست
آسٽريا جو چانسلر
چانسلر جي مدت
آسٽريا جي آئين ۾ چانسلر جي عھدي جي ڪابہ ڄاڻايل مدت ڪانہ ھوندي آھي. نيشنل ڪائونسل جڏھن مدي ختم ٿيڻ ڪري ٽٽي ويندي آهي تہ چانسلر پنھنجي مرضيءَ سان استعفي ڏئي سگھندو آھي. استعيفا نہ ڏيڻ جي صورت ۾ اھو نگران چانسلر طور ڪم جاري رکندو آھي. عام طور تي صدر چانسلر جي استعفي قبول نہ ڪندو آهي ۽ کيس بطور نگران چانسلر جي ڪم جاري رکڻ جي اجازت ڏيندو آھي چانسلر جي مقرري ۽ برطرفي ساڳي وقت ان جي ڪابينه يا حڪومت جي مقرري يا برطرفي سمجھي ويندي آهي. وزيرن جي مقرري صدر چانسلر جي صلاح سان ڪندو آهي چانسلر ۽ وزير حلف کڻڻ سان بااختيار ٿي ويندا آهن. انھن کي پارليامينٽ مان توثيق جي ضرورت ناھي ھوندي نيشنل ڪائونسل چانسلر جي خلاف عدم اعتماد جي تحريڪ منظور ڪري صدر کان چانسلر کي برطرف ڪرائي سگھي ٿي. تحريڪ عدم اعتماد آسٽريا جي تاريخ ۾ پھريون ڀيرو 2019ع ۾ آسٽريا جي چانسلر سيباسٽيان ڪرز جي خلاف ڪامياب ٿي ھئي جنھن ڪري صدر کيس برطرف ڪيو ھو.
جھرڙ
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 529 ھئي جيڪا 81 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
لوپ دي ويگا
thumb| برنارڊو گراسا ، 1604 تي ٺهيل ، مشهور شاعر لوپ ڊي ويگا ڪارپي جي مزاحيه جو احوال. لوپ دي ويگا ڪارپييو (ميڊريز ، 25 نومبر 1562 ، 27 آگسٽ ، 1635) اسپين جي گولڊن ايج جي اهم شاعرن ۽ ڊراما نگارن مان هڪ هو ۽ هن جو ڪم ، دنيا جي ادب جي سڀ کان مشهور ليک.
کلي
بناوت
کلي حلال جانور خاص طور رڍ، ٻڪري وغيره جي کل منجهان ٺاهي ويندي آهي. اول جانور جي کل سُڪائي ويندي آهي تہ جيئن بدبوءِ ختم ٿئي. پوءِ ان کل جا وار ختم ڪري ان کي پاڻي ۾ آلو ڪري کلي جوڙي ويندي آهي.
پھلوان ڳوٺ
حوالا
زمرو:ڪراچي جا گردونواح
نوشي گيلاني
لکڻيون
4:هم تيرا انتظار ڪرتي رهي (2008)
شعر
ڪس ڪي رسمون ڪي جلتي هوئي آگ ۾ لڪڙيان ڊال ديں
علي رضا سولنگي
علي رضا سولنگي( ڄم, 1982) ڳوٺ ٺٽ سولنگيءَ سان ناتو رکندڙ هڪ سنڌي ڊائريڪٽر اداڪار, اسڪرپٽ رائيٽر, ڪمپيئر, باڪسنگ کيڏاري ۽ ڪوچ, سماجي ورڪر ۽ سياستدان آھي, جو سنڌي, اردو ۽ پنجابي ڊرامن ۽ فلمن ۾ ڪم ڪري ٿو. سندس مشهور ڊرامن ۾ ميراث ۽ فاصلون ڪي درميان سنڌي ۽ اردو چينلن تي آن ايئر ٿي چڪا آھن. جڏهن تہ سندس ڪيتريون ئي سنڌي فلمون رليز ٿيل آھن, جنهن مان هن ڪيترين ئي فلمن ۾ ڊائريڪٽر طور ڪم سر انجام ڏنو آھي. رضا پنهنجي تڪ تي آزاد اميدوار جي طور تي يوسي چيئرمين ٿيڻ جي ڊوڙ ۾ چونڊ پڻ وڙھي چڪو آھي.
ننڍي کنڊ ۾ وهابيت
هندستان ۾ 1865ع کان 1873ع تائين وهابين جي خلاف عدالتي تحقيقات ۽ ڪيسن جي ڊگهن سلسلن دوران، هندستان ۾ سازشون ڪرڻ ۽ پئسو گڏ ڪري، ان کي سرحد پار موڪلڻ واري هڪ جماعت جي خبر پئي هئي، جنهن تي ڪيترن ئي وڏن وڏن وهابين کي سزائون ڏنيون ويون هيون.
دارالارشاد
ابوالڪلام آزاد جن ماڻهن کي ملازم رکيو هو، انهن مان هڪ مولوي مظهرالدين کان هڪ عربي ڪتاب ”الخواطر في الاسلام“ (اسلام جي رستي جون رڪاوٽون) جو ترجمو ڪرايو ويو. ترجمون مڪمل ٿي ويو ۽ ابوالڪلام آزاد مارچ 1916ع ۾ ان جي اشاعت پنهنجي اخبار البلاغ ۾ شروع ڪري ڏني.
سقراطي مڪالمو
سقراطي مڪالمو (انگريزي:Socratic Dialogue) ادبي نثر جي ھڪ صنف جو نالو آهي جيڪا چوٿين صدي قبل مسيح جي خاتمي وقت يونان ۾ اسري ھئي، جنھن کي سقراط جي شاگردن افلاطون ۽ زينوفون پنھنجي لکڻين ۾ محفوظ ڪيو جن ۾  ٻه يا ٻن کان وڌيڪ ڪردارن کي پاڻ ۾ اخلاقي ۽ فلسفياڻي مسئلن تي بحث ڪندي ڏيکاريو ويو آهي جيڪو سقراطي طريقي واري بحث جو ھڪ مثال آهي. انھن مڪالمن ۾ مرڪزي ڪردار سقراط جو آھي ۽ اھي ڊرامائي انداز ۽ بيان واري طريقي سان لکيا ويا آهن. افلاطون لڳ ڀڳ 30 سقراطي مڪالمه لکيا جن مان لڳ ڀڳ سڀني ۾ مرڪزي ڪردار سقراط جو آھي. افلاطون جو آخري سڀ کان ڊگھو لکيل مڪالمو افلاطوني قانون ۽ زينوفون جو ھائيرو نالي وارو مڪالمو سقراط جي ڪردار نہ ھوندي بہ سقراطي مڪالمي واري صنف ۾ شمار ٿين ٿا جن ۾ ھڪ ڏاھي کي بحث ڪندي ڏيکاريو ويو آهي.
گرڙ پکي
گرڙ پکي بلند جبلن تي پٿرن ۾ ڪاٺين سان پنھنجو آکيرو ٺاهيندو آهي. آکيرو بہ تمام وڏو هوندو اٿس عام طور تي چار فوٽ گولائي ۾ ۽ سوا ٻہ فوٽ گهرو. ڪٿي ڪٿي تہ 7-8 فوٽ گولائي ۽ 3 فوٽ اونهائي وارا آکيرا بہ لڌا ويا آهن. هن جي مادي سال ۾ صرف هڪ ڀيرو سياري جي آخر ۾ هڪ يا ٻہ آنا لاهيندي آهي. 55 کان 60 ڏينھن جي آري کان پوء آني مان ٻچو نڪرندو آهي. 100 کان 130 ڏينھن تائين ٻچو آکيري ۾ رهندو آهي. ان کان پوءِ اڏام لائق ٿيندو آهي. اڏرڻ لائق ٻچو پوء بہ تقريبن 2 سال پنھنجي والدين سان گڏ گذاريندو آهي. گرڙ پکين جي سراسري عمر 22 سال ليکي ويندي آهي پر ڪجهہ پکي 45 سالن جي عمر تائين بہ زنده رهندي ڏٺا ويا.
بشير احمد شاد
ڊاڪٽر بشير احمد شاد (انگريزي: Dr Bashir Ahmed Shad) سنڌي ٻوليءَ جو نالي وارو شاعر، محقق ۽ نثر نويس آهي جنهن جا ڪيترائي ئي ڪتاب ڇپيل آهن.
انعام
ڊاڪٽر پروفيسر شاد کي علمي ادبي خدمتن عيوض مڃتا طور اوارڊ مليا آهن.انهن ۾ شاھ لطيف اوارڊ 1980ع، پبلڪ اسڪول سکر پاران شاھ لطيف اوارڊ 1986ع، ڪيڊٽ ڪاليج لاڙڪاڻو پاران شاھ لطيف اوارڊ 1989ع، ريڊيو پاڪستان لاڙڪاڻو پاران بيسٽ اسپيڪر اوارڊ 1997ع، نئين زندگي پبليڪيشن پاران مولانا عبدالواحد اوارڊ 1999ع، فيض اڪيڊمي پاران، فيض بخشاپور اوارڊ 1999ع، ڪلهوڙا عباسي تنظيم پاران ميان شاهل محمد اوارڊ 2000ع قابل ذڪر آهن.
اروشي بٽاليا
ڪيريئر
بٽاليا آڪسفورڊ يونيورسٽي پريس، نئي دهلي کان پنهنجي ڪيريئر جي شروعات ڪئي. هن آڪسفورڊ هيڊڪوارٽرز ۾ اَٽڪل هڪ سال تائين ڪم ڪيو. ۽ پوءِ زيڊ بڪس (Zed Books), لنڊن کان 1982 ايڊيٽر جي حيثيت سان ڪم ڪرڻ لڳي. بٽاليا پوءِ ڀارت واپس آئي ۽ ريتو مينن سان گڏجي 1982 ۾ ڪالي فار وومين (Kaali for Women) نالي فيمينسٽ چپائي گهر جو بنياد وڌو. بٽاليا آڪسفيم (Oxford Committee for Famine Relief)، ڀارت مشورو ڏيندڙ ۽ دهلي يونيورسٽي جي ووڪيشنل اڀياس ڪاليج ۾ ريڊر جي عهدي تي ڪم ڪندي رهي. بٽاليا 2004 ۾ زبان بڪس جي بياد وڌي. ڪنن پوشپورا سانحو بابت ڪتاب ڪيا آپ ڪو ڪنن پوشپورہ ياد هي  (Do You Remember Kunan Poshpura) ڇپايو هيو۔
مولانا عبيد الله سنڌي
اسلام جو مطالعو
سن 1884ع ۾ هن کي اسڪول جي هڪ آريا سماجي ڇوڪريَ جي هٿان ڪتاب تحفة الهند مليو (اهو ڪتاب هڪ نو مسلم بزرگ جو لکيل هو، جنهن ۾ هندو مذهب جي بنيادي ڳالهين جو بيان ٿيل آهي.) پوءِ هن کي ڪجهه ٻين دوستن وٽان مولانا محمد اسماعيل شهيد دهلويءَ جو ڪتاب تقوية الايمان مليو، جنهن جي پڙهڻ کان پوءِ هن توحيد ۽ هندو پرانڪ شرڪ جو مسئلو سمجهه ۾ اچي ويو. ان کان پوءِ مولوي محمد لکويءَ (اهل حديث سيد نذير حسين دهلويءَ جو شاگرد) جو ڪتاب احوال الآخرة هن کي مليو. پوءِ هن پنهنجو نالو تحفة الهند جي ٺاهيندڙ جي نالي تي عبيدالله رکيو. احوال الاخرة جو مطالعو ۽ تحفة الهند جو اهو حصو جنهن ۾ نومسلمن جا حالات لکيل آهن، اهي ٻئي شيون هن جي اسلام جي ظاهر ڪرڻ جو ڪارڻ بڻيون. 10 آگسٽ 1887ع ۾ هو توڪل ڪري نڪري پيو، هن سان ڪوٽلا مغلان جو هڪ ساٿي عبدالقادر به گڏ هو. هو ٻئي هڪ ٻئي شاگرد جي ذريعي ڪوٽلا رحم شاهه ضلعي مظفرڳڙهه ۾ پهتا. 9 ذوالحج 1304هه تي هن جي طهر جي سنت ادا ڪئي وئي. ان دوران هن جا مائٽ، هن جي ڳولا ۾ نڪتا، تڏهن ٻئي سنڌ ڏانهن روانا ٿي ويا. سنڌ ۾ هو حافظ محمد صديق (ڀرچونڊيءَ واري) وٽ پهتو. پوءِ هن حافظ محمد صديق ڀرچونڊيؓ جي هٿ تي اسلام قبول ڪيو ۽ ديوبند مدرسي ۾ حضرت شيخ الهند مولانا محمود حسنؓ کان تعليم ۽ تربيت ورتائين.
سياسي زندگي
هن ننڍي کنڊ جي آزاديءَ لاءِ افغانستان جي جبلن کان روس جي برفاني علائقن تائين ۽ تُرڪيءَ جي سامونڊي ڪنارن کان مڪي پاڪ تائين ڏکن ڏاکڙن ۽ ڏوجهرن وارا سفر ۽ مسافريون ڪيون. سُڌ سماءَ جي وسيلن جي اڻاٺ واري ان دؤر ۾ ان وقت جي بين الاقوامي فڪري مرڪزن ۾ پهچي حالتن جو روبرو مشاهدو ۽ مطالعو ڪيائين.
هن 1919ع ۾ افغانستان جي تڏهوڪي حڪومت کي انگريزن خلاف جنگ ڪرائي، ان حڪمت عمليءَ جي نتيجي ۾ انگريزن کي افغانستان کي کي هڪ آزاد ۽ خودمختيار ملڪ جي حيثيت ڏيڻي پئي.
مختيار ملڪ
تعليم
هن پرائيمري تعليم پنهنجي شهر مان حاصل ڪئي. مئٽرڪ گورنمينٽ  ناز هاءِ اسڪول خيرپور ۽ انٽر جو امتحان گورنمينٽ سپيرير ڪاليج خيرپور ميرس مان پاس ڪيو. ملڪ ايل ايل بي 2004ع ۾ شاھ عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور ۽ ايم اي صحافت/ ماس ڪميونيڪيشن 1990ع ۾ پڻ شاھ عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور مان پاس ڪئي. ايم اي سنڌي ادب ۾ ڊگري 1986ع ۾ سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو مان حاصل ڪيائين ، ايم ايس سي آرگينڪ ڪيمسٽري ۾ 1984ع ۾ شاھ عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور مان پاس ڪيائين.
ديوبند سياسي تحريڪ
انهيءَ مجموعي ۾ مولانا ابوالڪلام آزاد جي شخصيت مستقل حيثيت رکندي هئي، جيڪو حڪيم اجمل خان سان گڏ مٽجي ويل دهليءَ جو هڪ اهڃاڻ هيو. ماڻهن کي شايد هيءَ به خبر نه هجي ته مولانا شيخ الهند جو سنڌ ۾ ڪيترو اثر هيو. مولانا تاج محمود امروٽي ۽ حضرت پير جهنڊي وارو پير رشدالله شاهه ۽ ڪراچيءَ جي مدرسي مظهرالعلوم ۽ ڳوٺ پير جهنڊي واري مدرسي دارالرشاد سان واسطيدار عالمن جون جماعتون، سڀئي ديوبندي اسڪول سان واسطو رکن ٿيون. جمعيت علماءِ سنڌ جو سرواڻ مولانا محمد صادق ۽ سندس ڀاءُ شيخ محمد ابراهيم ايم اي ديوبندي اسڪول جا خاص ڪارڪن رهئا.
رضوان گل
اوارڊ
رضوان گل کي ادبي خدمتن جي صلي ۾ اوارڊ ۽ مڃتا ڪافي سرٽيفيڪيٽ مليا آهن.کيس عباسي ڪلهوڙا تنظيم پاران 2002ع ۾ بهترين مقالا نگار اوارڊ، سچل ادبي مرڪز لاڙڪاڻو پاران تنوير عباسي اوارڊ. سنڌي ادبي سنگت شاخ قمبر پاران بهترين ڪهاڻيڪار طور سرٽيفيڪيٽ مليل آهن.
پاڪستان ۾ فوجي حڪومتون
فوجي انقلاب يا فوج پاران ڪنھن بہ ملڪ جي سياسي اقتدار تي قبضي واري عمل کي فرانسيسي محاوري ڪو ديتا coup d'état جي نالو ڏنو ويندو آهي. پاڪستان ۾ چار دفعا فوج اقتدار تي قبضو ڪيو آهي پھريون دفعو 1958 ۾ ، ٻيون دفعو 1969 ۾ ، ٽيون دفعو 1979 ۾ ۽ چوٿون دفعو 1999 ۾. ڊاڪٽر مبارڪ علي مطابق ھر ڀيري فوج جو اقتدار ۾ اچڻ جو جواز ھڪڙو رھيو آھي تہ سياستدان بد عنوان آهن، ملڪ بيروني خطرن جو شڪار آهي ۽ ملڪ ۾ افراتفري آھي.پر فوج جي ھر ڀيري زبردستي اقتدار ۾ اچڻ باوجود  آھي سڀ مسئلا حل ڪانہ ٿيا پر فوجي حڪومتون ويندي ويندي مسئلن جا انبار ڇڏي ويون. ڊاڪٽر مبارڪ علي جي تجزيي مطابق اسان پنھنجي ماضي کي پري پري واري ماضي ۾ وڃي تلاش ڪندا آھيون پر 1947 کان پوءِ ڇا ٿيو يا ويجھڙ جي تاريخ ۾ ڇا ٿيو ان کان اسان ماڻهن کي پري رکي ڇڏيو آهي جنھن جو فائدو حڪمران طبقن ۽ سياستدانن کي پيو آهي ڇوته ھلندڙ حادثن جي ذميواري انھن جي ھوندي آھي ۽ تاريخ کان عام ماڻهن کي پري رکڻ جي ڪري ٿوري ئي عرصي ۾ آھي حادثا ماڻھن کا وسرڻ شروع ٿي وڃن ٿا ۽ سالن پراڻن واقعن جي ياد ڌنڌلي ٿي وڃي ٿي. فوجي حڪومتون اچڻ کان پوءِ ناڪامي جي صورت ۾ ماڻھن کان وسري وڃي ٿو تہ اليڪشن ۾ بيھندڙ سياستدان بدعنوانيون ڪري اقتدار ۾ خزانو لٽي چڪو آهي ۽ آھي سياستدان ھڪ دفعو ٻيھر پاڪ صاف بڻجي ماڻھن ۾ وڃن ٿا ۽ وري پنھنجي ايماندار ھجڻ جون ڳالهيون ڪري ماڻھن کان ووٽ وٺي اقتدار ۾ ٻيھر اچن ٿا. تاريخ کان عام ماڻهو کي پري رکڻ جي نتيجي ڪري حڪمران طبقو اھڙي طرح فائدو وٺي رھيو آھي. سياستدان ۽ فوجي جنرل اقتدار ۾ اچي پنھنجي تاريخ لکرائيندا آھن جنھن ۾ ڪوئي بہ مجرم نہ ھوندو آھي ۽ سڀ قوم ۽ ملڪ جا ھمدرد ھوندا آھن اھڙي طرح حڪومت تبديل ٿيڻ سان تاريخ بہ تبديل ٿي ويندي آھي ۽ نصاب به بدلجي ويندو آهي. ڪڏھن ايوب خان ملڪ جو ھيرو ھيو تہ ڪڏھن ذولفقار علي ڀٽو. ضياء الحق آيو تہ ڀٽو گم ٿي ويو ۽ ضياء الحق مرد مومن ٿي ويو اھڙي طرح پاڪستان ۾ تاريخ جي شطرنج جي راند ھلندي پئي اچي. ڊڪٽر مبارڪ علي ھڪ سوال اٿاري ٿو تہ "اگر مسخ ٿيل تاريخ ذريعي ھڪ ڪوڙو شعور ماڻھن ۾ جاڳي پئي تہ ان جو ڪهڙو نتيجو پيدا ٿيندو "