cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ڪيلاشہ ٻولي
ڪيلاشہ:Kalasha: ( locally: Kalashamondr) ھڪ انڊو يورپين ۽ انڊو ايراني ٻولي آهي جيڪا ڪيلاش نالي ماڻھن جي مادري ٻولي آهي. ان کي وڌيڪ درجہ بندي ۾ داردي ٻولين جي چترال واري گروپ ۾ رکيو ويو آهي. ڪيلاش پري پري واقع بومبوريت وادي ، بيرير وادي ۽ رمبور وادي  ۾ رھندا آھن جيڪي ھندوڪش جبلن ۾ چترال کان ڏھ ميلن جي مفاصلي تي ايون جي اولھ پاسي واقع آھن. ڪلاش ماڻھن جو پنھنجو مذھب آھي جنھن ۾ ديوتا ۽ ديويون ھونديون آھن ڪيلاشہ ڳالھائيندڙن جو تعداد لڳ ڀڳ پنج ھزار آهي. ڪيلاشہ جو نالو ڪيلاش ماڻھن شايد ويگال جي نورستانين مان ورتو جيڪي پوء ڪيتريون ئي صديون اڳ چترال جي پاسي پھتا. تنھن ھوندي بہ ڪيلاشہ ۽ نورستاني ٻولين ۾ ويجھو تعلق ناهي جو ٻئي ٻوليون انڊو يورپين ٻولين جي ٻن مختلف شاخن مان آھن.
شاھ حسن بيگ ارغون
مرزا شاھ حسن بيگ ارغونپنهنجي والد شاهه بيگ جي وفات کانپوءِ مسندِ حڪومت تي ويٺو. اها رسم ماهه رمضان جي آخر ۾ ٿي ۽ عيد تي ظهيرالدين محمد بابر  جي نالي سان خطبو پڙهيو ويو ۽ عيد جا ڏينهن اتي (نصرپور ۾) گذاريائين. ان وچ ۾ خبر پئي ته، شاهه بيگ جي وفات کانپوءِ، ڄام فيروز ۽ ٺٽي جي ماڻهن خوشيءَ جا نقارا وڄائي جشن ڪيو آهي. اميرن ۽ وزيرن گجرات هلڻ ۾ مصلحت نه ڏسي ٺٽي فتح ڪرڻ ۽ ڄام فيروز جي پاڙ پٽڻ لاءِ سفر کي طئي ڪيو جڏهن ڄام فيروز، ميرزا شاهه حسن جي اچڻ جي خبر ٻڌي تہ مقابلي جي طاقت ۽ لڙائيءَ جو تاب نه ساري ڀجي وڃڻ کي ترجيح ڏنائين. ٿوري ئي وقت ۾ ٺٽي جو شهر خالي ڪري، درياءَ ڏي رخ ڪيائين. ناڪام، ڪيچ جي ملڪ طرف وڃي رهيو. ميرزا شاهه حسن فاتح ٿي، ٺٽي ۾ داخل ٿيو. سنڌ ۾ ارغون خاندان جو ٻيو بادشاهه ميرزا شاهه حسن بيگ ارغون هو. جيڪو 928هه ۾ پنهنجي پيءُ شاهه بيگ جي وفات کان پوءِ نصرپور ۾ تخت حڪومت تي ويٺو. هن چوٽيهه سال سنڌ تي حڪومت ڪئي. هي بهادري ۾ پنهنجو مثال پاڻ هو.
بابر وٽ ملازمت
ميرزا شاهه حسن اڃا ننڍو هو ته (921هه) ڪنهن ڳالهه تان پنهنجي والد شاهه بيگ کان ڪاوڙجي، بابر بادشاهه ڏي ڪابل هليو ويو. جتي هن جي ملازمن ۾ داخل ٿيو. بابر جهڙو تجربيڪار ۽ عقلمند بادشاهه، شاهه حسن جي هوشياري ۽ عقلمندي کي ڏسي پنهنجي مصاحبن کي اڪثر چوندو هو ته: "”- شاهه حسن اسان وٽ ملازمت لاءِ نه آيو آهي بلڪ هو انهي ڪري آيو آهي ته هو اسان کان حڪومت هلائڻ جا آداب ۽ قوائد سکي.-“"
شيلا راماڻي
ذاتي زندگي
شادي کان پوءِ هي آمريڪا رهڻ لڳي. هن زندگي جا آخر ڏينهن مڌيا پرديش ۾ گذاريا. هي 15 جُولاءِ 2015ع ۾ وفات ڪري وئي. هن جو مڙس جال ڪواسجي هن جي وفات کان 3 ڏهاڪا اڳ فوت ٿي چڪو هو، ان کان پوءِ پنهنجي ٻن پٽن راهول ۽ ظال سان گڏ رهندي هئي.
شيلا راماڻيءَ جا وڌيڪ تفصيل
فلمي صنعت تي 1950 ۽ 1960 واري ڏھاڪي ۾ شيلا راماڻيءَ نالي ھڪ اداڪارا راڄ ڪندڙ اداڪارا اصل سنڌياڻي هئي. سندس جنم 1932ع ۾ سنڌ جي ساھتي پرڳڻي جي ننڍڙي شھر ڀريا ۾ ٿيو ھو. سندس جنم جي تاريخ ڪِن ھنڌن تي 2 مارچ ته ڪن ھنڌن تي 2 اپريل لکيل آھي پر جنم جو سال 1932ع ئي آھي. شِيلا جي ڄمار اڃان پندرھن ورھيه ھئي جو ننڍي کنڊ جو ورھاڱو ٿي ويو. ان دوراننوابشاھ ۾ هڪ خوني واقعو ان وقت جي ڊپٽي ڪليڪٽر مسعود (کدرپوش) ڪرايو ھو، جنھن ۾ ھندستان لڏي ويندڙ سنڌي سِکن سان ڀريل ريل گاڏيءَ تي حملو ڪري سندن قتلام ڪرايو ويو. انھيءَ واقعي جي دھشت ڀريا جي ڪيولراماڻي گھراڻي کي به سنڌ ڇڏي ھندستان لڏڻ تي مجبور ڪري ڇڏيو ھو. شيلا جو والد ايف ايم ڪيولراماڻي پنھنجي ٻارن ٻچن کي ته وٺي ھندستان ھليو ويو، پر سندن ڪي مائٽ ڪراچيءَ ۾ ئي اسلام قبول ڪري رھي پيا جن ۾ شِيلا جو ھڪ چاچو شيخ لطيف عرف لَڇُو به شامل ھو جيڪو اڳتي ھلي پاڪستاني فلمي صنعت جو مشھور پروڊيوسر ٿيو.
شِيلا ڪيولراماڻيءَ کي اھو به اعزاز حاصل ٿيو ته ھن ھندستان ۾ ٺھيل پھرين سنڌي فلم ”اباڻا“ (Abanna) ۾ ھيروئن جو ڪردار ادا ڪيو. ”اباڻا“ فلم ورھاڱي سبب سنڌ مان سنڌي ھندن جي لڏپلاڻ واري موضوع تي ٺھيل ھئي. ھيءَ فلم 1958ع ۾ رليز ٿي، جنھن ۾ شِيلا ھڪ وچولي طبقي جي ڪُٽنب ۽ ريلوي ۾ ڪم ڪندڙ پيءُ جي ڌيءَ ۽ ھڪ معصوم پريميڪا جو ڪردار ادا ڪيو ھو، جيڪا شڪ جو شڪار ٿئي ٿي ۽ نيٺ ورھاڱي کانپوءِ ان شڪ جو نبيرو ٿئي ٿو. ساڌنا شِوداساڻي (Sadhina Shivdasaanni)، ھڪ ٻي سنڌياڻي، جيڪا پاڻ به اڳتي ھلي باليووڊ جي مشھور اداڪارا ٿي، ھن فلم ۾ شِيلا جي ڀيڻ جو ڪردار ادا ڪيو ھو. ان حوالي سان به ھڪ دلچسپ ڳالI مشھور آھي ته ساڌنا فلم جي شُوٽنگ وقت شِيلا کان جڏھن آٽوگراف گھريو ته ھن اھو چئي انڪار ڪيس ته ”ھڪ وقت ايندو جڏھن مان توکان آٽوگراف وٺنديس“، ۽ سندس چوڻ صحيح ثابت ٿيو جو ساڌنا باليووڊ جي وڏي اداڪارا بڻجي وئي.
جهانسي جي راڻي
ونهانءُ ۽ پرڻو
هن جي شادي 1842 ۾ جهانسي جي راجا گنگاڌر رائو نوالڪر سان ٿي. ان مهل راڻيءَ جي عمر سڦا گهٽ 13 سال هئي. جيستائين هن کي منيڪنيڪا ۽ منو سڏيو ويندو هيو پر ونهانءَ ٿيڻ کانپوءِ لڪشمي ٻائي جي نالي سان سڏيو ويو. هن جو هڪ پُٽ دامودر کيس ڄميو پر انگريزن جي چال سان انکي نانگ ڏنگي ورتو اهو ننڍڙو شهزادو مري ويو، تنهنکانپوءِ هن پنهنجي ڀاڻيجو انند رائو کي پٽ طور پاليو ۽ سندس ڀيڻ انند کي پنهنجي موت کان اڳ راڻي لڪشمي کي سونپيو. انکانپوءِ راڻي جيئن تہ هر وقت پُٽ جي ياد ۾ هوندي هئي انڪري آنند جو نالو دامودار رکي ڇڏيائين ۽ ان کي پنهنجو سَڳو پُٽ طور اعلان ڪيائين.
شروعات
آزادي جي تحريڪ مئي ۽ جولاءِ 1857 ۾ ميرٺ کان شروع ٿي. اصل ۾ ان تحريڪ کي ان مهل طاقت ملي جڏهن انگريزن جي فوج ۾ گهڻائي هندستاني ماڻهو موجود هيا ۽ انهن ڳئون ۽ سُوئر (خنزير) جي چرٻي وارو ڪاتوس استعمال ڪرڻ کان انڪار ڪيو. جن ۾ ان وقت انگريزن جي فوج ۾ جيئن تہ هندستاني هندو ۽ مسلمان شامل هيا تنهنڪري مسلمان انڪري انڪار ڪيو تہ اُهي سوئر (خنزير) کي ملعون سمجهندا آهن ۽ هندن انڪري انڪار ڪيو تہ ڳئونءَ کي ڀاڳڀري (برڪت واري) سمجهندا آهن، تنهنڪري ٻنهين جي لاءِ جائز نہ هيو تہ هو ڪارتوس استعمال ڪن.
وفات
ائين ڪرڻ سان راڻي انگريزن کي هي نياپو ڏيڻ پئي چاهي تہ انگريز نہ تہ راڻي کي زندگي ۾ پڪڙي سگهيا ۽ نہ ئي موت کانپوءِ.
ڪريس (سبزي)
ڪريس يا حلِيم انگريزي ڀاڄي آهي، جنهن کي هندستانيءَ ۾ حليم سڏيندا آهن. هن جو ٻج سيپٽمبر ۽ آڪٽوبر مهينن ۾ پوکبو آهي. ڪونڊين ۾ ٻج پوکڻ بهتر آهي. ڪونڊيون تانگهيون هٿ ڪري تن ۾ هلڪي مٽي وجهي مٿس خوب پاڻي وجهجي، تنهن جي مٿان ٻج گهاٽو ڇٽي ڇڏجي. پوءِ ان جي مٿان ڪو ڍڪ ڏئي ڇڏجي، جيسين ٻج ڦُٽي. ٿورن ئي ڏينهن ۾ پن پٽڻ جهڙا ٿيندا. ٻج هٿ ڪرڻ جي لاءِ ٻُوڙا ڇهن انچن تي هڻي ڇڏجن، جي گرم موسم جي شروع ۾ ججهو ٻج ڪڍندا، جو گڏ ڪري رکي ڇڏجي. هيءَ ڀاڄي سالڊ وانگي کائبي آهي.
سيٽلائٽ فون
سيٽلائٽ ٽيليفون، سيٽلائٽ فون يا سيٽفون موبائيل فون جو ھڪ قِسم آھي جيڪو ٻين فونن يا ٽيليفون نيٽورڪ سان مٿي مدار ۾ ڦِرندڙ اُپگِرھن وسيلي ڳنڍي ٿو، زميني فون سرشتن جي بدران جيئن موبائيل فون ھوندا آھن.
ميخائيل ڊي ھگنس
لکڻيون
ھڪ ڪامياب سياسي ڪيريئر سان گڏوگڏ ھگنس شاعري ۽ نشريات واري پاسي پڻ خدمتون ڏنيون آهن ھن وڏي پيماني تي سياسي ۽ فلسفياڻن رسالن ۾ ڪيترن ئي موضوعن تي مضمون لکيا ھن جي شاعري پڻ ڪيترن ئي رسالن ۾ ڇپجندي رھي آھي ۽ ھن جا شاعري جا مجموعا پڻ ڇپيل آهن جن ۾ دي بٽريئل (1990), دي سيزن آف فائر (1993) ۽ اين ائرڊ سيزن (2004)   ھن جي مشھور نظمن ۾ "دي ڊيٿ آف ريڊ ڪائو" ۽ "دي ڊانڪي" مشھور آھن
ڪلر (قمبر)
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ چچا، اوڀر ۾ ديھ لاکا، ديھ ڇڄڙا ۽ ديھ قمبر، اولھ ۾ ديھ آچا ۽ ديھ لکٽيا ۽ ڏکڻ ۾ چڱڙو واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ديھ جو ڏاکڻو دنگ قمبر غيبي ديرو روڊ آھي. قمبر دوست علي روڊ پڻ ھن ديھ مان گذرندڙ آھي. ھن ديھ ۾ ڪلر شاخ وھي ٿي جيڪا نور واھ مان نڪري ديھ ڇڄڙا ۽ ديھ قمبر مان گذري ھن ديھ م داخل ٿئي ٿي. ھن ديھ جي منجھان قمبر غيبي ديرو روڊ گذرندڙ آھي. ديھ جي ڏکڻ ۾ ڪجھ فاصلي تي ڊگھ ڍنڍ واقع آهي.
ڀون سنڌي
سنڌي ٻولي جو ڪھاڻيڪار ۽ شاعر ڀَوَن سنڌي، جنھن جو پورو نالو ڀونداس پُٽ جئرامداس لوھاڻو آھي، 11 جنوري 1954ع ۾ سنڌ جي شھر ٽنڊي باگي ۾ ڄائو. پرائمري ۽ سيڪنڊري تعليم ٽنڊي باگي شھر مان حاصل ڪيائين ۽ 2014 ۾ ائسوسيئيٽ پروفيسر طور گورنمينٽ ڪاليج ڪوٽڙي مان رٽائر ٿيو.
بمبئي پريزيڊينسي
بمبئي پريزيڊينسي يا بمبئي صوبو يا بمبئي ۽ سنڌ 1843ع کان 1936ع تائين برطانوي ھندستان ۾ انتظامي لحاظ کان ھڪ سب ڊويزن ھو۔ ان صوبي ۾ ھاڻوڪي ڀارت جي رياست گجرات، مھاراشٽرا ۽ ڪرناٽڪا جا علائقا ۽ پاڪستاني سنڌ ۽ يمن جي انتظام ھيٺ عدن ڪالوني شامل ھئي. ان جي گاديءَ جو ھنڌ بمبئي شھر ھوندو ھيو۔
سرور سهتو
جيئي سنڌ لطيف ٻارڙا سنگت
1993ع ۾ جيئي سنڌ محاذ کي مڪمل طور کليل سياسي پارٽي بڻايو ويو ۽ آئين ۾ تبديلي آڻي مرڪزي سطح تي مڪمل باڊي ٺاهي وئي، چيئرمين جي عهدي تي ان وقت طاقتور ادارن جي قيد ۾ بند عبدالواحد آريسر کي آڻڻ تي اتفاق ٿيو ۽ جنرل سيڪريٽريءَ لاءِ سرور سهتو منتخب ٿيو، 1995ع ۾ سائين جي ايم سيد جي لاڏاڻي کان پوءِ ”پراڻي تنظيم ڪاري“ ٽوڙي ”نئين تنظيم ڪاريءَ“ جو هُل هنگامو شروع ٿي ويو، ان وقت عبدالواحد آريسر سميت ڪيترا سينيئر اڳواڻ پنهنجي هم خيال ساٿين سان گڏ جيئي سنڌ محاذ کي ”ٽوڙڻ“ جو يڪطرفو اعلان ڪندي، نئين پارٽيءَ ۾ شامل ٿي ويا، پر ڪارڪنن جي گهڻائي جيئي سنڌ محاذ کي بحال رکڻ ۽ نئين سر منظم ڪرڻ جو فيصلو ڪيو ته سرور سهتو ان فيصلي جو حصيدار هئو ۽ ان مشڪل دور ۾ پارٽيءَ کي متحرڪ رکڻ ۽ منظم ڪرڻ ۾ سرگرم ڪردار ادا ڪيائين. وري جڏهن 2001ع ۾ جيئي سنڌ محاذ ۾ ڌڙا بندي ٿي ته سرور، زين شاهه واري گروپ سان شامل رهيو، اڳتي هلي زين شاهه ان پارٽيءَ کي ڇڏي ويو ته سرور سهتو ان جو سرواڻ ٿيو، جنهن حيثيت ۾ ئي 6 نومبر 2016ع تي هن دوستن، ساٿين ۽ عزيزن کان سدائين لاءِ موڪلاڻي ڪئي. http://awamiawaz.com/80811/
حوالا
زمرو:شخصيتون زمرو:سياست زمرو:سنڌي شخصيتون زمرو:سنڌ زمرو:قومپرستي زمرو:قوم پرست سياست
جيئندي بهڻ
جيئن ته ان وقت والي ڏنو بهڻ شهيد ٿي چڪو هو ۽ جيئندي جو ڀاءُ سائين رکيو گهر جو وڏو هو، سو نظاماڻين جو زور هو ته جي اوهان ڪاري ڪري کيس قتل نه ڪيو ته اسان خود قتل ڪنداسين. ان کان پوءِ بي قصور جيئندي کي هڪ واه جي ڪناري تي وٺي آيا، ان سان گڏ الزام هيٺ آيل قتل ٿيل وساڻ ڇوڪري جي لاش کي پڻ گڏ واه تي کنيو آيا جنهن کي پهرين قتل ڪري چڪا هئا. جيئندي جي ڀاءُ داد محمد نظاماڻي کي چيو ته منهنجي ڀيڻ ڪاري ناهي پر اوهان جو زور آهي ته کيس ڀلي قتل ڪيو.
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:پاڪستان زمرو:ڀارت زمرو:شخصيتون زمرو:ڪارو ڪاري
جيڪسن ھيلٿ سسٽم
جيڪسن ھيلٿ سسٽم ميامي ، فلوريڊا جي ڊائون ٽاؤن ۾ واقع 2106 بسترن واري ٽيچنگ اسپتال آھي. ھن ھيلٿ سسٽم ۾ مکيہ اسپتالن ۾ جيڪسن ميموريل ھاسپيٽل، ھولٽز چلڊرين ھاسپيٽل، جيڪسن ريھيبليٽيشن ھاسپيٽل، جيڪسن مينٽل ھيلٿ ھاسپيٽل، جيڪسن نارٿ ميڊيڪل سينٽر، ۽ جيڪسن سائوٿ ڪميونٽي ھاسپيٽل شامل آهن. ان کانسواءِ ھن ھيلٿ سسٽم جا ٽي ابتدائي سنڀال واراسينٽر، پنج مخصوص سنڀال وارا سينٽر ، ٻہ ڊگھي مدي واري سنڀال جا نسپنگ فيسليٽي وارا سينٽر، ڪيتريون ئي اسڪولي ڪلنڪون جيڪي پرائمري، مڊل ۽ ھاء اسڪولن ۾  قائم آھن. دماغي صحت وارو نيٽورڪ، پنج ڪائونٽي اسپتالون پڻ شامل آهن. صحت جي ھن نظام ۾ 12000 ڊاڪٽر، نرسون ۽ اسٽاف شامل آهن.
هرشورڌن
هيون سانگ چيني ياتري جي لکڻ موجب هن پنهنجي گادي قنوج ۾ قائم ڪئي. سندس فوجي طاقت تمام زبردست هئي. هو اوڀر کان اولھ تائين ڪاهيندو ويو ۽ رستي ۾ ايندڙ رياستون فتح ڪري تابعدار بنايائين. هرش جي فوج ۾ پهريان پنج هزار هاٿي، ويھ ھزار سوار ۽ اڌ لک پيادا سپاهي هئا. اتر هندستان جي خودمختيار رياستن کي فتح ڪرڻ کان پوء سندس فوج جو تعداد اڃا به وڌي ويو. چيو وڃي ٿو ته ان وقت سوار سپاهين جو انگ هڪ لک هو ۽ هاٿي اٽڪل سٺ ھزار هئا. 612ع تائين هن اتر هندستان جو پنجاب کان علاوه ٻيو سڄو حصو بنگال تائين فتح ڪيو. سن 643ع ڌاري بنگال جي اپسمنڊ تائين جيڪي به ملڪ هئا ۽ پڻ آسام فتح ڪري ڇڏيو.
ليو ورادڪر
ليو ايرڪ ورادڪر آئرلينڊ جو ھڪ سياستدان ۽ طبيب  18 جنوري 1979ع ۾ ڊبلن ۾ پيدا ٿيو. ھن ٽرينيٽي ڪاليج ڊبلن مان طب جي ڊگري حاصل ڪئي ۽ ھڪ اسپتال ۾ ڪيترائي سال ڊاڪٽر طور خدمتون سرانجام ڏنيون. 2010ع ۾ ھڪ سنديافته جنرل پريڪٽيشنر بڻجي ويو. 2004ع ۾ ھن فائين گئل نالي پارٽي ۾ شموليت اختيار ڪئي ۽ فنگل ڪائونٽي ڪائونسل جو رڪن ٿيو. بعد ۾ فنگل شھر جو ڊپٽي ميئر چونڊجي ويو. ھي ,2007 ۾ آئرلينڊ جي پارليامينٽ جي ھيٺين ايوان جو رڪن چونڊيو ويو. 2015ع ۾ آئرلينڊ ۾ ھم جنس پرستن جي شادي لاء ٿيل ريفرينڊم بعد آئرلينڊ جي سياست ۾ ھن جو ظھور ھڪ ھم جنس پرست طور ٿيو ۽ مرد سان شادي ڪندڙ جي پھريون وزير ھيو مئي 2017 ۾ آئرلينڊ جي تيشخ (وزيراعظم) اينڊا ڪيني فائين گئل پارٽي جي سربراھي ۽ وزيراعظم جي عهدي تان استعيفا ڏئي جنھن بعد ورادڪر ان جي جاء ورتي ۽ ملڪ جو وزيراعظم ٿي ويو ھي دنيا جو چوٿون ۽ آئرلينڊ جو پھريون اعلانيل ھم جنس پرست حڪومتي سربراھ آھي ھي ھندوستاني نسب وارو پھريون تيشخ آھي فيبروري 2020ع ۾ ھن چونڊون ڪرايون جنھن بعد ميخال مارٽن ملڪ جو نئون وزيراعظم يا تيشخ ٿيو ۽ ورادڪر سندس ڪابينه ۾ وزير ٿي ويو.
دوست علي (يو سي)
دوست علي ٿاڻو
ھي ٿاڻو ٻارھن ديھن تي مشتمل آهي. ان جي چؤڌاري قمبر جو صدر ٿاڻو، بھرام ٿاڻو، کبڙ ٿاڻو، غيبي ديرو ٿاڻو، ڊگھ ٿاڻو، قبو سعيد خان ٿاڻو ۽ رابي ٿاڻو واقع آھن. ھن ٿاڻي ۾ جوڻيجا، چنه، اچا، دوست علي، ڪور ڪمال، ڪور سليمان، ڪڙيو مراد علي، ڪور حاصا، وارياسو، ڏيرو ء وڪڙو نالي ديھون شامل آهن.
1970ع
فوتگيون
زمرو:سال زمرو:1970ع
راڻيپور، سنڌ
تعليم
ھڪ ننڍڙو شھر ھوندي بہ ھي شھر تعليم ۾ اڳڀرو رهيو آهي.ھتي گورمينٽ پرائمري اسڪول 1892 ۾ قائم ٿيو. گورنمينٽ ھاء اسڪول جو قيام 1939 ۾ عمل ۾ آيو. ان وقت راڻي پور ميرن جي رياست خيرپور جو حصو ھيو. ھن وقت اتي گورنمينٽ گرلس پرائمري اسڪول، سچل سرمست بوائيز ڊگري ڪاليج،گورنمينٽ گرلس ڊگري ڪاليج ، مھراڻ ھائر سيڪنڊري پبلڪ اسڪول،بحريہ فائونڊيشن ڪاليج ۽ ٻيا کوڙ سارا پرائيويٽ اسڪول موجود آهن پر ھن شھر کي تعليم جي حوالي سان مظھر مسلم ماڊل ھائر سيڪنڊري اسڪول جي ڪري وڌيڪ مشھور آھي جنھن جو باني انجنيئر ممتاز علي چنو آھي.ھن اسڪول ۾ بورڊنگ واري سھولت پڻ موجود آهي ۽ پري پري جا علائقن جا شاگرد ھتي تعليم پرائين ٿا. thumb thumb
راکي ٻڌڻ
thumb|100px|راکي جو ھڪ نمونو
حب ندي
پاڻي جو ذريعو
حب نديءَ جو دارومدار کيرٿر جبل تان هيٺ ڪرندڙ پاڻيءَ تي آهي، جڏهن کيرٿر ۽ بلوچستان جي ٻين جبلن تان پاڻي مختلف نئين جي صورت ۾ گڏ ٿي حب نديءَ ۾ پوي ٿو، تڏهن حب نديءَ جي پاڻيءَ ۾ اضافو ٿئي ٿو. ڪيتريون ئي نيون برساتن کان پوءِ جبلن تان وھي سمنڊ، سنڌوندي ۽ منڇر ڍنڍ ۾ ڇوڙ ڪنديون آھن. حب ندي سنڌونديءَ کان به وڌيڪ تيز وهندڙ ندي آهي.
عظيم هستين جا عظيم قول
عظيم هستين جا قول ڪتاب سنڌي ٻولي ۾ ڏاهپ ۽ اخلاقيات جي موضوع تي لکيل آهي، جنهن جو ليکڪ فقير محمد سنڌي آهي. هن ڪتاب ۾ مختلف مشهور ماڻهن جا قول ۽ چوڻيون ڏنل آهن.
ڍوري
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 5,727 ھئي جيڪا 981 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
منظور سولنگي
منظور سولنگي سنڌ جو نالي وارو شاعر، تجزيه نگار، سوشلسٽ صحافي، دانشور ۽ ليکڪ آھي. سندس هڪ ڪتاب” سنڌ هڪ درد ڪهاڻي آ“ ڇپجي چڪو آھي. انکان سواءِ سندس سياست، سماجيات ۽ ڪرنٽ افيئر تي ڪيترائي مضمون ڇپجي چڪا آھن. هو سنڌي اخبار ”الک“ جو ايڊيٽر به رهي چڪو آھي. جيئن ”سچ وڏو ڏوهاري آھ“. مشھور گيت ” مَنهن ڇپرن لوڙھن ۽ گهر گهر ۾ گوليون“ به سندس لکيل آھي. __NOINDEX__
المانسا واري جنگ
thumb|left|150px|جيمز فٽز جيمز، بيروڪ جو ڊيوڪ
سوشانت سنگھ راجپوت
thumb|Sushant Singh Rajput snapped at the promotions of 'M.S. Dhoni - The Untold Story' (cropped) سوشانت سنگھ راجپوت  (21 جنوري 1986_ 14 جون 2020) ھڪ ڀارتي فلمي اسٽار، ڊانسر، ٽيلي ويزن شخصيت ، ھڪ ڪاروباري مخير ماڻھو ھيو. ھن پنھنجي ڪيريئر جي شروعات ٽيلي ويزن کان ڪئي. سندس پھريون ڊرامو اسٽار پلس جو رومانٽڪ ڊرامو ڪِس ديش مين ھي ميرا دل (2008) ھيو ۽ انکانپوءِ زي ٽي وي جو مشھور سوپ اوپيرا پويتر رشتہ (2009_2011) ۾ ايوارڊ ماڻيل ڪارڪردگي ڏيکاري.
ڪاٺ گدرو
ڪاٺ گدرو، جنهن کي هندستانيءَ ۾ لال ڪدو چوندا آهن، سو تمام وڏي گدري جهڙو آهي، جو بازار ۾ ڦارون ڪري وڪڻندا آهن، هي ڪچو ڪين کائبو آهي. يا ته ٻوڙ ۾ رڌبو آهي يا منجهانئس حلوو جوڙيندا آهن، يا مربو ٺاهيندا آهن. سانوڻ جي موسم ۾ ٻج پوکبو آهي ۽ سياري ۾ ڪم ايندو آهي..
ليث ظريف
حوالا
زمرو:تاريخي شخصيون زمرو:سنڌ ۾ عباسي گورنر
کيرا
حوالا
زمرو: سبزيون زمرو:سلاد
پام آئلينڊ، گرينڊائينز
پام آئلينڊ: يا ناريل وارو ٻيٽ ڪيريبئن سمنڊ ۾ گريناڊا ۽ سينٽ ونسينٽ جي وڏن ٻيٽن وچ ۾ ننڍڙن ٻيٽن جي گريناڊائيننز نالي زنجير جو ھڪ ننڍڙو ٻيٽ آهي جيڪو يونين ٻيٽ جي لڳ واقع آهي. ھن ٻيٽ جي پکيڙ 135 چورس ايڪڙ آھي ۽ ان جا پنج وارياسي ڪنارا آھن ۽ ھن ٻيٽ تائين پھچ ٻيڙي ذريعي ھوندي آھي. ان جو پراڻو نالو پرون ٻيٽ ھيو پر ان ٻيٽ جي مالڪن ان تي ناريل جا وڻ پوکيا جنھن ڪري ان جو نالو پام آئلينڊ پيو
ڳوٺ لونگاڻي
ڳوٺ لونگاڻي شڪارپور ضلعي جي ڳڙھي ياسين تعلقي جي اولھ ۾ انڊس ھاءِ وي تي ھڪ ڳوٺ آھي. شاعر مشتاق بخاري ھن ڳوٺ جو آھي. ھن ڳوٺ جي اوڀر ۾ عبدالرحيم ڊکڻ شھر آھي.
ھزارواھ
ديھ ھزار واھ سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي قبو سعيد خان تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا ھزارواھ تپي ۾ واقع آهي.
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1935ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق اھا ديھ شھدادڪوٽ تعلقي جي تپي قطريا ۾ واقع ھئي. ھن ديھ ۾ ٽي ننڍڙا غيرمعروف ڳوٺ واقع ھيا. ان وقت نورپور ڊسٽري ديھ منجھان ۽ عيدن واھ ديھ جي اوڀر واري دنگ کان وھندڙ ھيو. نورپور ڊسٽري جي کاٻي پاسي ھڪ وڏو مقام واقع ھيو. ھاڻي ھن ديھ ۾ معروف آھن.
ٿامس مور
خاندان
مور 1505 ۾ جين ڪولٽ سان شادي ڪئي   ڊيسيڊيريس اراسموس جي مطابق مور پنھنجي نوجوان زال کي شادي بعد بھتر تعليم ڏيارڻ چاھيو پئي ۽ ان کي موسيقي ۽ ادب جي سکيا ڏياري. ھنن کي چار ٻار ٿيا جنھن بعد جين 1511 ۾ وفات ڪري وئي. مھيني بعد مور مارگريٽ روپر سان شادي ڪئي  ٻي زال مان کيس اولاد ڪانه ٿي ٻارن سان کيس ڏاڍي محبت هئي. پري وڃڻ دوران ھن انھن سان خط و ڪتابت جاري رکي.
لانڍي ٽائون
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
نجف آباد، اصفھان
ھتي جيڪي شيون مشھور آھن تن ۾ ماکي، ڏاڙھون، انگور، زردآلو، اخروٽ، ھٿ جا ٺھيل قالين ۽ اِگِردِڪ نالي روايتي پيسٽري شامل آھي.
جهڪر جو دڙو
280px|thumb|دڙي جو مٿيون حصو جھڪر جو دڙو سنڌ ۾ قديم آثارن وارو ماڳ آهي جتي جهڪر فيز ڳولي لڌو ويو ۽ اهو ڄاڻايو ويو ته سنڌو تهذيب جو هڙاپا دؤر جھڪر ثقافت کان پوءِ شروع ٿيو. ڪجهه ماهرن ۽ تاريخدانن جو خيال آهي ته جهڪر فيز ٿورو وقت هڙاپا تهذيب سان گڏجي ٿو پر گھڻو دير تائين رهيو. جھڪر دڙي وٽان هڙاپا ثقافت جي ڪنجهي واري دؤر يا ڪئلڪوليٿڪ دؤر جا آثار ڳولي لڌا ويا. قديم دور ۾ سنڌو درياھ جي ڇاڙ جھڪر دڙي جي ڀرسان گذرندي هئي جنهن جي ڪناري تي جهڪر جو شهر آباد هو. ان کانسواءِ جهڪر وٽان هڪ قديم رستو به گذري ٿو جيڪو اولهه کان سنڌ ڏانهن آيو ٿي. جڏهن جين ميري ڪاسل (J.M Casal) آمريءَ جي وسيع کوٽائيءَ کان پوءِ هن نتيجي تي پهتو هو، ته جهڪر جو ماڳ سنڌو تهذيب جي شهري ثقافت کان هڪدم پوءِ شروع ٿيو آهي ۽ اهڙي ثقافتي تسلسل ۾ ڪنهن به قسم جي وٿي موجود ڪانه آهي. سندس اهو به چوڻ آهي، ته انهن ثقافتي شين جي طرزن مان ٻيو نتيجو به اخذ ڪري سگهجي ٿو. کوٽاين ۽ کوجنائن جي ناتي ٻئي ڪنهن ماڳ تان جهڪر جي دڙي مان لڌل شين جهڙيون ۽ جيتريون ثقافتي شيون هٿ ڪونه لڳيون آهن، جن جو تعلق سنڌو تهذيب جو ترقي يافته دؤر سان هجي ۽ ٻن مرحلن واري عبوري دؤر واري تهه تان هٿ لڳيون هجن. ليڪن چانهون جي دڙي مان ساڳئي قسم جون شيون لڌيون آهن. پر انهن لاءِ هڪ سوال پيدا ٿئي ٿو، ته جهڪر جي تهه واري حيثيت ۽ ان سان لاڳاپيل ثقافتي شين جي دؤر بابت ڪنهن کي شڪ آهي ته جواب ”نه“ ۾ ملندو. جيڪڏهن اسان سنڌو تهذيب جي ڪاريگرن جي ڏات ۽ ڏانءَ کان چڱيءَ ريت واقف نه هجون ها، ته اسان جـُـهڪر جي ڪاريگرن جي ڪلا ۽ سنڌو تهذيب جي مشهور ماڳ چانهونءَ جي دڙي جي سچيت ۽ سياڻن ڪاريگرن جي فن ۾ موجود فرق کي هرگز سمجهي ڪونه سگهون ها. اهڙين ثقافتي شين جا مثال موئن جي دڙي ۽ هڙاپا ۾ به ڏسي سگهجن ٿا. حقيقت اها آهي، ته چانهونءَ جي دڙي مان لڌل ثقافتي شين جي مجموعي جون گهڻيون شيون جهڪر مان لڌل ثقافتي شيون پاڻ ۾ هڪجهڙائپ رکن ٿيون. سنڌو تهذيب جي فن جو تسلسل ترقي يافته شهري ثقافت واري دؤر ۽ شهري ثقافت کان پوءِ واري مرحلي ۾ به موجود رهيو هو.
طيفور بن عبدالله
تفصيلي احوال
هو اڃا سنڌ ۾ پهتو ئي مس ته يماني ۽ نزاري عرب قبيلن جي وچ ۾ وڏي ويڙهه شروع ٿي ويئي. طيفور جيئن ته يمني هو تنهن ڪري انهن جي ڀر وٺي مدد ڪرڻ لڳو، جنهن جي ڪري هر طرف شديد بي چيني پکڙجي وئي. هارون رشيد، يوسف کي معزول ڪري طيفور بن عبدالله بن منصور حميري جي هٿ ۾ سنڌ جي حڪومت ڏني. يعقوبي لکي ٿو تہ طيفور جي انتظام ۾ هي نقص پيدا ٿيو، جو هندوستان جي رهندڙ عربن ۾ پنهنجي قومي تعصب جي باهه يڪا يڪ ڀڙڪي اٿي. هي جهڳڙو يمانيه ۽ نزاريه عربي قبيلن جو پاڻ ۾ هو. عربن ۾ هي هڪ اهڙو عالمگير جهڳڙو پيدا ٿي ويو هو، جنهن جي باهه دکندي دکندي هندوستان کان اسپين تائين جتي به ڪي عربي رهاڪو هئا، هر شهر هر ڳوٺ ۾ پکڙجي ويئي. هندوستان ۾ هي تعصب طيفور جي زماني ۾ سخت زور وٺي ويو. زور به اهڙو جو ماڻهو خلافت جي حڪمن جي ڪا به پرواه نه ڪري کلم کلا وڙهڻ لڳ ا.
مرزا عيسي خان ترخان
مرزا صالح ترخان
ميرزا عيسيٰ پنهنجن پٽن مان وڏي پٽ ميرزا صالح ترخان کي وليعهد مقرر ڪري، مشڪل مسئلن کي حل ڪرڻ لاءِ، ملڪي امور کي نبيرڻ لاءِ، مطلب ته سموريون حڪومت جون واڳون وغيره. وليعهد جي سپرد ڪيائين. بهرنوع رسمي بادشاهي کانسواءِ باقي پاڻ وٽ ڪجهه به نه رکيائين .14 ماهه شوال 961هه جي سيوستان جي قلعي کي محمود خان بکري جي ماڻهن کان خالي ڪرائي پنهنجي قبضي ۾ ڪيائين. جڏهن اها خبر سلطان محمود خان کي پئي تڏهن لشڪر ڪٺو ڪري، بکر مان نڪتو ته جيئن مرزا صالح ترخان سيکت ڏي. وري جڏهن اها سموري خبر ميرزا عيسيٰ ترخان کي پئي، تڏهن ٺٽي مان هڪ وڏي لشڪر سان نڪتو ته بکر کي فتح ڪري. محرم الحرام جي شروع ۾ 962هه ۾ بکر جي آسپاس اچي وارد ٿيو. سلطان محمود به هڪ وڏو لشڪر ساڻ ڪري لڙائي ڪرڻ لاءِ تيار ٿي آيو. طرفين ۾ جنگ ٿي. ٻه ٽي دفعا جهڙپون ٿيون. جنهن ۾ طرفين جا ڪيترائي سپاهي قتل ٿي ويا. سلطان محمود کي جڏهن مقابلي جي باقي طاقت نه رهي، تڏهن هو بکر جي قلعي ۾ قلعه بند ٿي ويٺو ۽ هوڏانهن ميرزا عيسيٰ ترخان قلعي کي مضبوط گهيرو ڪري، تنگ ڪرڻ شروع ڪيو. جنهن کان قلعي ۾ ماڻهن جو ڪاروبار ۾ مشڪل ۽ خلل پيا. لاچار سلطان محمود خان بکري، مير معصوم بکري جي ڏاڏي سيد مير ڪلان کي، ميرزا عيسيٰ ترخان ڏي موڪليو. جنهن کيس حقوقِ آشنائي، دوستي ۽ اخلاص کان آگاهه ڪري، التماس ڪيو ته بکر سلطان محمود کي ڏي جو هندستان جي سرحد تي واقع آهي ۽ حقيقت ۾ آهي به هن جو، باقي سيوستان ماتحت نوڪرن ۽ رشته دارن سميت ميرزا عيسيٰ ترخان جو آهي. ان وچ ۾ خبر پئي ته فرنگي ، لاهري بندر کان، ميرزا عيسيٰ ترخان جي لشڪر جي مدد لاءِ آيا هئا پر ٺٽي شهر کي خالي ڏسي ڦرلٽ ڪري ڪيترن ئي ماڻهن کي قيد ڪري شهر کي باهه ڏنائون. جنهنڪري موقعي جي لحاظ کان ميرزا عيسي! ترخان، سلطان محمود بکري جو عرض قبول ڪري، نئين سر عهدنامو ڪيو. اهڙي طرح جهيڙي کي نبيري، منزل بمنزل وڃي ٺٽي پهتو. جتي ملڪ جي عمارتن جي مرمت ۽ آبادي جي وڌائڻ جي ڪوشش ڪيائين. اهڙي طرح مسندِ ڪامراني تي فارغ البالي سان حڪومت ڪندو رهيو. پورچوگيزين پاران ٺٽي جي ڦرلٽ جو اهو واقعو 963هه/ 57-1556ع ۾ ٿيو. ان جو قصو هن ريت آهي ته: ميرزا عيسيٰ ترخان I بکر جي حاڪم سلطان محمود ڪوڪلتاش تي حملو ڪرڻ لاءِ پورچوگيزين کان مدد طلب  ڪئي. پورچوگيزين جو ايڪيهن ٻيڙن ۾ ست سو جنگي سپاهين/ڦورن جو لشڪر پيڊروبئيريٽو جي ڪمان ۾ لاهري بندر کان سنڌوءَ درياءَ وسيلي ٺٽي پهتو. پورچوگيزين جي لشڪر پهچڻ کان اڳ ئي سلطان محمود ڪوڪلتاش ۽ ميرزا عيسيٰ ترخان I ۾ ٺاهه ٿي ويو. اها ڳالهه ٻڌي پورچوگيزي ڪمان دار پيڊروبئيريٽو ڇتو ٿي پيو ۽ هن ٺٽي شهر ۾  گهڙي ڦرلٽ ۽ قتلام شروع ڪيو، جنهن ۾ اٺ هزار ماڻهو قتل ٿيا، ٺٽي مان ٻن ملين پائونڊن (20 لک پائونڊن) جيتري ڦرلٽ ڪئي وئي. جڏهن ته سڄو شهر ساڙي خاڪ ڪيو ويو، ايشيا جي ملڪن ۾ ايڏي ڦرلٽ تاريخ ۾ ڪڏهن به ڪونه ٿي. جڏهن ته پيڊروبئيريٽو جو هڪ ماڻهو به ڪونه مئو.
سمارٽ بيلٽ
سام سنگ ڪمپني سينسر سان ليس هڪ اهڙو بيلٽ ٺاهڻ جو اعلان ڪيو آهي، جيڪو نه رڳو چيلهه جي ويڪر پر توهان جي ورزش ۽ کائڻ جي عادت کي نوٽ ڪري سگهي ٿو ۽ ٻين سرگرمين جي ڳڻپ پڻ رکي ٿو. ان کي بيلٽ بدران ويلنيس بيلٽ مطلب ويلٽ جو نالو ڏنو ويو آهي، هن ۾ هڪ پيڊوميٽر به لڳل آهي، جيڪو هلڻ دوران اوهان جي قدمن جي ڳڻپ ڪندو رهندو ۽ اهو به ٻڌايندو ته اڄ اوهان ڪيتري دير تائين ويٺل رهيا. ان کانسواءِ ويلٽ چيلهه جي ويڪر ۾ ذرڙي گهٽ وڌ بابت به آگاهه ڪندو، ڇو ته چيلهه وڌڻ سان صحت بابت ڪيترائي مسئلا پيدا ٿيندا آهن.
امام بخش (قبو سعيد خان)
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1923ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڀٽن جو ڳوٺ، ڳوٺ ڇتو سندو، ڳوٺ ملوڪ سيلرو، ڳوٺ پيارو سيلرو، ڳوٺ سانول واقع ھيا. ان وقت ديھ جي اتر ۽ اولھ ۾ ملڪ خانصاحب واري قلات واقع ھئي. ھاڻي ھن ديھ ۾ پراڻا ڳوٺ اڪثر غيرمعروف ٿي ويا يا ڦٽي ويا آھن.
لڌڙو
کاڌ خوراڪ ۽ رهائش
لڌڙو صبح، شام ۽ رات جو سرگرم رهندو آهي، شور ڪندو آهي. مهاڻن جي ڄار ۾ ڦاثل مڇيءَ کي تباھ ڪري ڇڏيندو آهي. جڏهن لڳ جي مند نه هوندي آهي خشڪي تي هلندو آهي. هي ٻرن، ڍنڍن ڍورن جي گاھ ۽ وڻن جي لڙڪندڙ ٽارين ۾ لڪو پيو هوندو آهي. لڌڙا پنهنجيون حدون مقرر ڪندا آهن. جيڪي 20 ڪلوميٽرن تائين ٿي سگھن ٿيون. هڪ بالغ لڌڙي کي روزانو هڪ ڪلو گوشت کائيندو آهي. ڪڏهن ڪڏهن هي 11 لڌڙن جي ٽولن جي صورتن شڪار ڪندا آهن. بنگال ۾ لڌڙن جي مدد سان مهاڻا مڇيءَ جو شڪار ڪندا آهن.
سڪندر سرواڻ سومرو
زندگي جو احوال
سرواڻ سومرو جو پورو نالو سڪندر علي ولد ڪوڙو خان سومرو آهي. هيءُ 22 جون 1957ع تي دادو ضلعي جي جوهي تعلقي جي ڪاڇي واري علائقي ۾ قديم ڳوٺ هيرو خان ۾ پيدا ٿيو.
ڊرما نگاري
سڪندر سرواڻ جا ڪيترائي ڊراما نجي چئنل ڪي ٽي اين ۽ سنڌ ٽي وي تان ٽيليڪاسٽ ٿيل آهن.
جابر بن اسعث طائي
حوالا
زمرو:سنڌ ۾ عباسي گورنر
گڏيل بادشاهت جي انتظامي جاگرافي
اتر آئرلينڊ
اتر آئرلينڊ ۾ گڊ فرائيڊي ايگريمنٽ تحت نادرن آئرلينڊ اسيمبلي ۽ نادرن آئرلينڊ ايگزيڪيوٽو قائم ٿيل آھن. جڏھن اتر آئرلينڊ جي حڪومت معطلي ھيٺ ھئي تہ ھتان جا معاملا اتر آئرلينڊ وارو سيڪريٽري آف اسٽيٽ سنڀاليندو ھو ۽ قانون برٽش پارليامينٽ پاس ڪندي ھئي. اھڙي طرح اتر آئرلينڊ اھو عرصو مرڪز جي سڌي سنئين حڪمراني ھيٺ رھيو. مڪاني حڪومتي نظام ۾ اتر آئرلينڊ 11 ضلعن ۾ ورھايل آھي جن مان ھر ضلعو ھڪ وحداني اختياري آھي. ان انتظامي ورھاست کان علاوہ اتر آئرلينڊ جي ھڪ روايتي ورھاست پڻ ٿيل آھي جنھن جو انتظامي ورھاست سان واسطو ناھي. ان روايتي ورھاست ۾ اتر آئرلينڊ جون 6 روايتي ڪائونٽيون شامل آھن.
اسڪاٽلينڊ
اسڪاٽلينڊ کي يونائيٽيڊ ڪنگڊم جي مرڪز پاران اختيارن جي منتقلي ھيٺ 1999 کان وٺي اسڪاٽش پارليامينٽ جي نالي سان ھڪ قانونساز اسيمبلي ۽ ھڪ علحده اسڪاٽش گورنمينٽ ڪم ڪن ٿا. مڪاني حڪومت جي نظام ۾ اسڪاٽلينڊ 32 ڪائونسلن وارا علائقا آھن. ھر ڪائونسل وارو علائقو ھڪ وحداني اختياري آھي. ان کان علاوه وڌيڪ انتظامي تقسيم طور اھي ڪائونسل وارا علائقا ڪميونٽي ڪائونسلن ۾ تقسيم ٿيل آھي. ڪجھ ٻھراڙيءَ وارين وڏين ڪائونسلن ۾ علائقائي ڪميونٽيون پڻ قائم آھن.
مڪئي
مڪئي کنڀين وانگي مڪائي به حقيقت ڪري نڪي ڀاڄي اَهي نڪي ميوو. اَنن جي قطار ۾ اچي ٿي، ٻاجهريءَ ۽ جوار وانگي هن جا به سنگ ٿين ٿا ۽ انهن وانگي، خريف جي فصل ۾ ٻنين ۾ پوکبي آهي. مگر مڪائيءَ جو ولايتي ٻج جو آمريڪا مان ايندو آهي، سو ڏاڍيءَ سنڀال مان پوکيندا آهن. سنگن جون ڪچڙيون چوٽيون وڍي، کير ۾ ڪاڙهي، تري پوءِ لوڻ ۽ مرچ مصالح لائي، مکڻ سان کائيندا آهن. ڏاڍي لذيذ شيءِ ٿيندي آهي. مڪائي اصل ميڪسيڪو مان آيل چون ٿا، هاڻ ته هندستان ۾ عام ٿي وئي آهي. ٻج سانوڻ ۾ پوکبو آهي، فوٽ فوٽ تي قطارون ڪري اٺن اٺن انچن تي ٻج هڻجي. آگسٽ ۽ سيپٽمبر ڌاري سنگ تيار ٿيندا.
اريڪتاس
بناوت
دائل ائيرن ايوان اريڪتاس جو ھيٺيون ايوان آھي جيڪو يونيورسل ووٽ واري بنياد تي عوام طرفان سڌي چونڊ ذريعي جڙندو آهي. ان ايوان جي رڪنن کي چونڊيندڙ ووٽر گھٽ ۾ گھٽ 18 سالن جي عمر جا ھوندا آھن. ان ايوان جي چونڊ ھر پنجن سالن بعد ٿيندي آهي. ھن ايوان جي تحليل ڪھڙي بہ وقت تيشخ جي. درخواست تي ٿي سگھي ٿي. ھن ايوان جي چونڊ ۾ متناسب نمائندگي لاء سنگل ٽرانسفرئبل ووٽ وارو طريقو اختيار ڪيو ويندو آهي. ھن ايوان جا 160 رڪن آھن. مٿئين ايوان شنيد جيڪو دراصل سينيٽ ھوندو آھي ان جي رڪنن جي چونڊ مختلف طريقن سان عمل ۾ ايندي آھي. 43 سينيٽرن کي ڪائونسلر يا پارليامينٽر چونڊيندا آهن. 11 جي چونڊ تيشخ (وزيراعظم) ڪندو آهي. 6 سينيٽرن جي چونڊ ٻن يونيورسٽين وارن تڪن ذريعي ٿيندي آهي. اھڙي طرح شنيد جا ڪل 60 رڪن ھوندا آھن. ملڪ جو صدر سڌي چونڊ ذريعي ستن سالن لاء چونڊيو ويندو آهي ۽ ساڳيو ماڻھو ٻن مدتن تائين اھل ھوندو آھي. اريڪتاس جي ٻنھي ايوانن جي رڪنن تي مشتمل مختلف شعبن لاء 13 جوائنٽ ڪاميٽيون ٺھيل ھونديون آھن.
نڪما (فلم)
نڪما 2022 جي هندي ٻوليءَ جي ٿرلر فلم آهي، جنهن جو هدايتڪار صابر خان آهي. اها 2017 جي تيلگو فلم مڊل ڪلاس ابائي جو ريميڪ آهي ۽ ان ۾ اداڪار ابيمانيو داساني، شرلي سيٽيا ۽ شلپا شيٽي شامل آهن. نڪما 17 جون 2022 تي ٿيٽر طور تي رليز ڪئي وئي ۽ نقادن ۽ سامعين کان زبردست منفي تبصرا حاصل ڪيا. فلم به باڪس آفيس تي ڪامياب ٿي.
فلمبندي
پرنسپل فوٹو گرافی کا آغاز جولائی 2019ء میں ہوا اور شیٹی اگلے مہینے سیٹس میں شامل ہوئے۔ اکتوبر 2020ء میں دوبارہ شروع ہونے اور نومبر 2020ء کے پہلے ہفتے میں سمیٹنے سے پہلے، بھارت میں کورونا وبائی امراض کی وجہ سے مارچ 2020ء میں شوٹنگ روک دی گئی تھی۔
ڀوپال
تاريخ
''اسي واري ڏهاڪي ۾ هن شهر ۾ هڪ افسوسناڪ سانحو پيش آيو هو. 3 ڊسمبر 1984ع تي يونين ڪاربائيڊ ڪارپوريشن جي پلانٽ مان اوچتو ڌماڪي سان 32 ٽن گئس خارج ٿيڻ جو وڏو حادثو ٿيو، جنهن ۾ ارڙهن هزار ماڻهو مري ويا. اهو دنيا جي صنعتي حادثن ۾ وڏي ۾ وڏو حادثو ليکيو وڃي ٿو، انهيءَ حادثي نه رڳو هندستان پر پوري دنيا کي ڇرڪائي وڌو.''
ڪاپيسا صوبو
2010 ۾ ھن صوبي جي آبادي وڌي 406,200 ٿي وئي. ھتي جي ماڻھن جو سڀ کان وڏو نسلي گروھ تاجڪ آبادي جو آھي جيڪي پوري آبادي جو اڌ آھن. ان کان پوءِ ٻئي نمبر تي پختون 30 سيڪڙو آھن جن ۾ صافي پڻ شامل آھن، ان کان پوءِ پاشائي نسل جا ماڻھو 17 سيڪڙو آھن. باقي آبادي ۾ ھزارا ۽ نورستاني نسل جا ماڻھو شامل آهن.
روجھ
هن جانور کي سائنسي ٻوليءَ ۾ (Boselaphus Tragocamelus) چوندا آهن. هن کي انگريزي ۾ Nilgai (نيل گاءِ) چيو ويندو آهي. روجھه (جانور): روجهه، جابلو ۽ ريگستاني جانور آهي. هن کي جابلو ڳئون به سڏيو ويندو آهي.
انجمن (فلم)
اعزاز
انجمن مجموعي طور تي 8 نگار ايوارڊ حاصل ڪيا۔ ھي ايوارڊ جن شعبن ۾  حاصل ڪيا انھن ۾ :
خان محمد پنھور
ڊاڪٽر خان محمد پنهور 27 جون 1949ع تي سنڌ جي هڪ ننڍڙي ڳوٺ آراضي، تعلقي سيوهڻ ۾ جنم ورتو.
عبد اللہ یوسف علی
حوالا
زمرو:ممبئي يونيورسٽي جا اڳوڻا شاگرد زمرو:ممبئي جا ماڻهو زمرو:لاهوري ماڻهو زمرو:پاڪستاني ليکڪ زمرو:پاڪستاني مسلم شخصيتون زمرو:ڀارتي مسلمان زمرو:1953ع جون فوتگيون زمرو:1872ع جون پيدائشون
دخلڪار رياست
دخلڪار رياست يا پينيٽريٽيڊ اسٽيٽِ (Penetrated State) هڪ اهڙو اصطلاح آهي جيڪو اڄوڪي دور ۾ بين الاقوامي لاڳاپن جي اهميت کي ڏسندي، هر ملڪ جي خاص معاشي، سياسي، تعليمي، فوجي ۽ معاشرتي معاملن کي هلائڻ لاءِ ڪن ادارن يا ٻين ملڪن کي اجازت ڏيندو آهي ته اُهي طئي ٿيل حدن تائين دخل ڏيندي سندس سهائتا ڪن. هاڻي دنيا گلوبل وليج ٿيڻ کان پوءِ ايتري ويجهي ٿي چُڪي آهي جو ان ۾ اها ڳالهه لڳ ڀڳ اڻٿيڻي ٿي چڪي آهي، ته ڪو به ملڪ ٻين ملڪن يا ادارن کي پنهنجي پاليسن/ترجيحن ۾ هٿ ونڊائڻ کان جهلي، ڇاڪاڻ ته بين الاقوامي سرشتو هڪٻئي جي ضرورتن کي سمجهڻ ۽ مناسب نموني سهڪار جي اصول تي بيٺل آهي. مثال طور: اوڀر يورپ ۾ سربيا ۽ ڪوسوو جي وچ ۾ ٿيل تڪرار دوران يورپي يونين 2008ع جي شروع ۾ فوجي مداخلت ذريعي بحران حل ڪري ڪوسوو کي آزادي ڏياري. ان کانپوءِ ڪوسوو جي سرڪار يورپي يونين جي ميمبرشپ وٺي، يونين کي اها به اجازت ڏني ته اها ڪوسوو ۾ مُختلف شعبن ۾ سڌارن ۾ سهڪار سميت بين الاقوامي معاملن ۾ سندس مدد ڪري. پنهنجي ڪامياب حڪمت عملي سبب اڄ تائين به ڪوسوو جي هر پاليسيءَ جي جوڙجڪ ۾ يورپي يونين پنهنجو طئي ٿيل ڪردار ادا ڪندي رهي ٿي.
ويمن ايڪشن فورم
امر سنڌو عرفانه ملاح سان گڏ 2008 ۾ حيدرآباد ۾ وومين ايڪشن فورم (ڊبليو پي اي) جو باب شروع ڪيو. هو جڏهن کان WAF سان فعال طور تي ڪم ڪري رهيو آهي.
خميني شھر
جاگرافي
شھر جي جاگرافيائي بيھڪ 32° 42′ 0″ اتر, 51° 31′ 16″ اوڀر آھي. ھي شھر اصفھان ميٽروپوليٽن واري علائقي جو حصو آھي. ھن شھر جي پکيڙ 175 چورس ڪلوميٽر آھي. ھي شھر اصفھان جي اتر اولھ ۾ فقط 12 ڪلوميٽرن جي پنڌ تي آباد آھي. ھي شھر اصفھان جي ميٽروپوليٽن ايراضيءَ جو حصو آھي. بوارخر ۽ ميمہ شھر ھن جي اتر ۾، فلاورجان شھر ڏکڻ ۾ ۽ نجف آباد شھر اولھ ۾ آھي. شھر جي اولاھين ۽ اتر اولاھين حصي ۾ محمودآباد جبل ۽ سرچاھ جبل ڪر کنيو بيٺا آھن. ھنن جبلن جي اوچائي ترتيبوار 2473 ميٽر ۽ 2250 ميٽر آھي. ڏکڻ ۽ اوڀر ۾ ميداني علائقو آھي. اتر ۾ سيد محمد ۽ پلارت جبل آھن. اھي جبل ھن شھر جي سونھن کي چارچنڊ لڳايو بيٺا آھن. شھر جي سامونڊي سطح کان اوچائي 1595 ميٽرن کان 1602 ميٽر آھي. سراسري طور ھي اصفھان شھر کان 12 ميٽر اوچائيءَ تي آھي.
ھي اصفھان صوبي جو ھڪ خوشحال شھر آھي. ھتان جي زمين کي زاينده رود ( Zāyanderud) ندي سيراب ڪري ٿي جيڪا ھميشہ پاڻيءَ سان ڀريل ھوندي آھي. انھيءَ کان علاوھ ست آبي نالا (aqueduct)، 130 اونھا کوھ ۽ 60 گھٽ گھرائيءَ وارا کوھ شھر جي پاڻيءَ جون گھرجون پوريون ڪن ٿا. ھتان جا وڏا وڏا باغ شھر جي خوبصورتيءَ ۾ واڌارو ڪن ٿا.
دوشنبي
دوشنبَي جي موسم
سرءُ؛ 14 آگسٽ کان 7 ڊسمبر
دوشنبَي شھر جي ماڻھن جو مذھبي لاڳاپو
ھتي جي ماڻھن جي گھڻائي شيعا اسلام سان لاڳاپو رکي ٿي، اسلام ھتي 8 صدي ۾ آيو. ان کان ھتي 120 جي تعداد ۾ ڪيٿولڪ عيسائي آباد آهن ۽ 350 يھودي پڻ صدين کان ھتي آباد آهن. زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون زمرو:تاجڪستان ۾ آباديون جڳهيون
راڻي دُرڳاوتي
راڻي دُرڳاوتي (Rani Durgavati) (جنم آڪٽوبر 5، 1524 –وفات 24 جون، 1564) 1550 کان 1564 تائين گوندوانا جي هڪ حڪمران راڻي هُئي. هن جو جنم مشهور راجپوت چندل بادشاهہ ڪيرت رائي جي پريوار ۾ ڪلنجار قلعي (باندا، اتر پرديش) ۾ ٿيو هيو. راڻي دُرگاوتي جي ڪاميابين پنهنجي ابن ڏاڏن جي همٿ ۽ سرپرستي جي شان کي وڌيڪ وَڌايو.هي هندستان جي اتهاس ۾ باز بهادر جي فوج کي شڪست ڏيڻ ۽ مغل فوج خلاف سورهيائيءَ سان وڙهڻ جي لاءِ  مشهور آهي.
اسڪيپ ڪريڪٽر
ڪمپیوٽنگ ۽ ٽيليڪميونيڪيشن ۾، هڪ اسڪيپ ڪريڪٽر (escape character) هڪ اکر آهي جيڪو هيٺين اکرن تي هڪ متبادل تسلسل کي متبادل تسلسل جي آڇ ڪندو آهي. فرار ٿيندڙ اکر metacharacters جو هڪ خاص ڪيس آهي. عام طور تي ، فيصلو ڪنھن شي جي فرار اکر يا نہ آهي مقصدن تي منحصر آهي.
قاضي منظر حيات
تعليم
قاضي منظر پرائيمري تعليم پنهنجي شهر رتوديرو مان حاصل ڪئي. هن 1977ع ۾ اليمينٽري ڊرائنگ جو امتحان پوري حيدرآباد ريجن ۾ پهرين پوزيشن ۾ پاس ڪيو. 1978ع ۾ انٽرميڊيٽ ڊرائنگ جو امتحان پڻ نمايان پوزيشن ۾ پاس ڪيائين. هن مئٽرڪ 1982ع ۾ گورنمينٽ هاءِ اسڪول رتوديرو مان پاس ڪئي. قاضي منظر انٽر ڪرڻ بعد سنڌ ميڊيڪل ڪاليج ڪراچي ۾ داخلا ورتي جنهن دوران پرائيويٽ طور شاھ عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور ميرس مان 1989ع ۾ ايم اي سنڌي ادب ۾  فرسٽ ڪلاس ۾ پاس ڪئي. هن ايم بي بي ايس جي ڊگري 1991ع سنڌ ميڊيڪل ڪاليج ڪراچي يونيورسٽي مان حاصل ڪئي.
ايليڊ
داستان جو تاريخي پسمنظر
قديم يونان جو سڀ کان عظيم واقعو اخائي يونانين پاران ٽراءِ شهر جو محاصرو هو. اهي يوناني تڏهن اوڀر ڀونچ سمنڊ (رومي سمنڊ) جي علائقن جا سڀ کان طاقتور ويڙهاڪ هوندا هئا. ٽراءِ اخائين جي هٿن ۾ وڃڻ جي روايتي طور تاريخ 1184 ق.م ٻڌائي وڃي ٿي. پر هڪ صدي يا لڳ ڀڳ ايترو عرصو پوءِ اتر يورپ کان ڪاهه ڪندڙن جي ڪري ڀونچ سمنڊ واري ڪناري واري سموري دنيا ۾ اٿل پٿل آڻي ڇڏي ۽ هوندي سوندي وارا ۽ امير اخائي انهي طوفان کان اڳ ڀڄي پناهگير ٿي ايجين سمنڊ ٽپي اوڀر طرف ويا هليا ۽ پاڻ سان گڏ پنهنجو طرز زندگي ۽ پنهنجا گيت پڻ کنيو ويا. اخائين موجوده ترڪي جي خطي اناطوليه جي علائقي آيونيا ۾ نيون آباديون قائم ڪيون ۽ مقامي آبادي ۾ ايترو ڪاميابي سان ضم ٿي ويا جو انهي ميلاپ مان نيون شهري رياستون وجود ۾ اچي ويون. پراڻيون عادتون آهستي آهستي نئين تهذيب ۾ ضم ٿي ويون جيڪا امن امان جي لحاظ کان ته وڌيڪ پر شان و شوڪت جي لحاظ کان گهٽ هئي. اڳ ۾ جنهن حڪومت جي حيثيت اميرن جي ڪانفيڊريسي جي هوندي هئي جنهن ۾ هڪ وڏو سردار سڀني جو غير متنازع اڳواڻ هوندو هو انهي جي جاءِ تي اهڙي اشرافيه اچي وئي جنهن ۾ سڀ امير برابر هئا. مختصر طور چئجي ته بادشاهي نظام جي جاءِ تي اشرافيه نظام اچي ويو.
حصو ڇھون
هيڪٽر ايليان ۾ هيلين سان ڳالهايو ۽ پيرس ڏانهن هنگامي پيغام موڪليو ته هو هٿيار بند ٿي پيش قدمي شروع ڪري. آخر ڪار هڪ دل ڀڄائيندڙ ٽڪري ۾ هيڪٽر پنهنجي زال اينڊرو ميخ ۽ پٽ ايسٽيناڪس سان اهڙي ماڻهو جي انداز ۾ ڳالهي ٿو جنهن کي خبر هجي ته سندس ڏينهن پورا ٿي چڪا آهن.
ڪراچي جا ٽائون
پاڪستان جي صوبي سنڌ جو صوبائي گاديءِ جو ھنڌ ڪراچي انتظامي طور تي ھاڻي ڇھن ضلعن ۾ ورھايل آھي. 2000 کان اڳ انھن ضلعن جو تعداد پنج ھيو جن ۾ ڪراچي ڏکڻ ضلعو، ڪراچي اوڀر ضلعو، ڪراچي سينٽرل ضلعو، ڪراچي اولھ ضلعو ۽ ملير ضلعو شامل ھيا.14 آگسٽ 2000 ۾ جنرل پرويز مشرف جي حڪومت مڪاني حڪومتن واري سڌارن ذريعي جيڪو ناظمن وارو نئون نظام متعارف ڪرايو ان تحت ڪراچي ۾ اھي پنج ضلعا ختم ڪري شھري حڪومت قائم ڪئي جنھن ۾ ڪراچي شھر کي نئين انتظامي يونٽن ۾ ورھايو ويو جن کي ٽائون سڏيو ويو. ڪراچي جي شھري حڪومت م 18 انتظامي ٽائون ٺاھيا ويا ۽ ڪراچي جون 6 ڇانوڻين ان کان علاوه ھيون. انھن جا نالا ھيٺ ڏجن ٿا:
يونين ڪائونسلون
شھري حڪومت جي ناظمن واري پراڻي نظام ۾ 18 ٽائون وڌيڪ يونين ڪائونسلن ۾ ورھايل ھئا. ڪراچي ۾ ڪل 178 يونين ڪائونسلون آھن ۔ جن جي فھرست ھيٺ ڏنل آھي  :
عالمي سماج
عالمي سماج يا ورلڊ سُوسائٽي (World Society) اصل ۾ آسٽريليائي سفاتڪار ۽ دانشور ’جان ڊبليو برٽن‘ جو نظريو آهي، جنهن ۾ هن قومن ۽ رياستن جي پاڻ ۾ لهه وچڙ جي بنياد تي بيٺل عالمي سرشتي کي رد ڪندي ٻڌايو آهي، ته آجپي (Sovereignty) جو روايتي تصور انساني سماج جي اصل ورتائن، خواهشن ۽ مستقبل بابت تصورن جي ترجماني نٿو ڪري سگهي. برٽن جو خيال هو ته علائقي (Territory) جي بُنيادن تي پاليسيون جوڙڻ ۽ عام رواجي نقشي (Map) جي بُنياد تي عالمي برادريءَ جي مفادن جو تعين ڪرڻ عالمي وهنوار کي هلائڻ جي هڪ ناڪام ڪوشش آهي، جنهن جو ڪڏهن به مٺو ڦل ناهي ملڻو. هن جي سوچ مطابق طاقت (Power) جي چوڌاري گهمندڙ سياست جو نتيجو خود فريبيءَ تي ٻڌل محرڪن، جهڙوڪ: جنگي برابري (Deterrence) ۽ ”طاقت جو توازن“ جهڙن تباهه ڪن پاسن ۽ رخن کي جنم ڏئي ٿو. ان جي اُبتڙ عالمي برادريءَ کي مسئلن جي حل لاءِ اڳرائي پسنديءَ واري لاڙي بدران سهڪار ۽ پر امن لاڙن جي حمايت ڪري ٿو، جنهنڪري سندس مُخالف کيس غير عمليت پسند ۽ ”خيالي دانشور“ به سڏيندا آهن. پنهنجن خيالن جي ڪري برٽن انهن سڀني فائدن کان محروم رهيو، جيڪي طاقت جي حامي دانشورن کي ملندا آهن. ”عالمي سماج“ جي بُنيادي تصور ۾ رڳو سياسي بُنيادن تي قومن جي برادري جوڙڻ بدران قومن جي سموري زندگيءَ جا رنگ ۽ رخ بحث هيٺ آڻڻ ۽ ثقافتي ۽ ٻين محاذن تي مُختلف قومن کي گڏ ڪرڻ وارا پاسا شامل ڪرڻ ۽ اها گڏپ ”ادارتي“ ۽ انفرادي دائرن تائين وڌائڻ تي زور ڏنو ويو آهي. ’برٽن‘ جي خيال موجب اعليٰ انساني قدر ئي دنيا جي صحيح رُخ ۾ راهنمائي ڪري سگهن ٿا. دنيا جي ڪار وهنوار ۾ امن، سفارتڪاري ۽ تعلقات ٺاهڻ جا روايتي طريقا پنهنجو اثر وڃائي چُڪا آهن، تنهنڪري عالمي پئماني تي ’سمجهه ڀريي تعاون‘ ذريعي ئي دُنيا کي سٺو روپ ڏياري سگهجي ٿو. سندس مُخالف، مٿس ’خيال پرست‘ هُجڻ جو الزام هڻن ٿا.
يونين ڪائونسل جمالي
ذاتيون
ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ جمالي ، جروار ، جوڻيجا ، ڀرڳڙي، بروھي مغيري، لھري، ڀٽي، ڀٽا، جتڪ، لغاري، چانڊيا، قطريا، گرگيج، کوکر، ڪوري ، کوسا، جتوئي ۽ ٻيا شامل آهن.
ڳوٺ ٻانڀڻ ٽوڀو
ڳوٺ ٻانڀڻ ٽوڀو، تعلقي ننگرپارڪر ضلعي ٿرپارڪر ۾ واقع آھي. ھي ڳوٺ ٿرپارڪر جي تعليمي مرڪز طور سڃاتو وڃي ٿو. تعليم جي شروعات انگريزن جي دور ۾ جمادار امر سنگھ ڀيل ڪئي، جنھن کي حڪومت ھٿي وٺرائي ۽ اسڪولن کي ترقي وٺرائي. ھن وقت ڳوٺ ڇوڪرن ۽ ڇوڪرن لاءِ الڳ الڳ اسڪول آھن. امر سنگھ جي ڪم کي ھن جي پٽ ڊاڪٽر تيجمل سنگھ مرحوم اڳتي وڌايو.
عيسي بن جعفر
نائب محمد بن عدي
محمد بن عدي کي عيسي بن جعفر کي ڪثير جي جاء تي نائب ڪري موڪليو جيڪو هڪ عجيب فتنه انگيز شخص هو، جنهن منصوره ۾ قدم رکڻ شرط اهڙيون ڪارروائيون شروع ڪيون جو يڪا يڪ هڪ ٻئي جي تعصبي لڙاين جي باهه وڏي زور سان ڀڙڪي اٿي. هن يار وري انهي باهه ۾ تيل وجهي وجهي اهڙآ شعلا بلند ڪيا جو سڀ قبيلا پاڻ ۾ وڍجي ڪٽجي مرڻ لڳا. جڏهن انهن جي لڙائين جو خوب ڍؤ ڪري تماشو ڏسي رهيو هو، تڏهن منصوره کان نڪري ملتان ڏي روانو ٿيو. ملتان وارا هن جي فتنه پردازين جو حال ٻڌي ايتري قدر بگڙيا ويٺا هئا جو دل ۾ پڪو ارادو ڪري ڇڏيائون ته چاهي ڇا به ٿي پوي مگر ان جي اطاعت ڪڏهن به نه ڪنداسين. . يعقوبي لکي ٿو ته محمد بن عدي جڏهن ملتان جي ويجهو پهتو تڏهن ڏٺائين ته ملتان جا رهاڪو وڏي ساز و سامان ۽ جوش خروش سان سندس مقابلي لاءِ موجود آهن. هن يڪدم لڙائي شروع ڪئي تڏهن ملتان وارا اهڙي مردانگي سان لڙيا جو کيس شڪست آئي. اها ئي سندس خوش نصيبي هئي جو خير سان پنهنجي ڪن همراهن سميت ڀڄي جان بچائي سگهيو. ملتان وارن ڪامياب ٿي سندس سمورو مال ۽ اسباب لٽي ورتو ۽ پنهنجي ڪاميابي تي خوشي جا ترانا ڳائيندا وڃي ملتان ۾ داخل ٿيا. .
ظفر الله خان جمالي
سياسي ڪيريئر
جمالي پنهنجو سياسي سفر 1970ع ڌاري پ۔پ۔پ ۾ شامل ٿيڻ سان شروع ڪيو. 1970ع جون عام چونڊون وڙھيو پر هارايائين. 1977ع جي عام چونڊن ۾ ۔پ۔پ۔پ جي ٽڪيٽ تي بلوچستان جي صوبائي اسيمبليءَ جو ميمبر چونڊيو ويو. هي نواب محمد خان بروزئيءَ جي صوبائي ڪابينا ۾ بلوچستان جو صوبائي وزير مقرر ٿيو. هن کاڌ خوراڪ، انفارميشن، قانون ۽ پارليامينٽري افيئرس جا تفصيلي کاتا هلايا. پاڪستان ۾ مارشلا نافذ ٿيڻ شرط هي جنرل ضياء سان سلهاڙجي ويو ۽ جنرل ضياء جي وفاقي ڪابينا ۾ اسٽيٽ منسٽر چونڊيو. 1985ع جي عام چونڊن ۾ قومي اسيمبليءَ جو نصير آباد تڪ تان ميمبر چونڊيو ۽ محمد خان جوڻيجي جي ڪابينا ۾ پاڻي ۽ توانائي جو وفاقي وزير چونڊيو. 1988ع جي عام چونڊن کان پوء ضياء پاران جوڻيجي جي حڪومت ختم ڪرڻ شرط بلوچستان جو عارضي وزير اعلي چونڊيو. 1988ع جي عام چونڊن ۾ ٻيهر بلوچستان جي اسيمبليءَ جو ميمبر چونڊيو ۽ بلوچستان جو وڏو وزير ٿيو. 1994ع ۽1997ع ۾ ٻه ڀيرا سينيٽ جو ميمبر چونڊيو. 1990ع جي عام چونڊن ۾ قومي اسيمبليءَ جي سيٽ لاء وڙھيو پر پ۔پ۔پ جي اميدوار هٿان هار کاڌائين. 1993ع جي عام چونڊن ۾ ٻيهر صوبائي اسيمبليء جو ميمبر چونڊيو ۽ پاڪستان مسلم ليگ جي ٽڪيٽ وٺي پ۔پ۔پ اميدوار کي هارايائين.1997ع ۾ ٻيهر بلوچستان جو عارضي وڏو وزير چونڊيو.
پرڏيهي پاليسي
2004ع ۾ جماليءَ افغانستان جو دورو ڪيو جو پاڪستان جو اتحادي هو. اهو ڪنهن به پاڪستاني ترجمان جو 2001ع کان طالبان حڪومت دوران وڏي ۾ وڏو دورو هو. هن ان وقت جي افغان صدر حامد ڪرزئي کي سپورٽ ڪيو ۽ کيس ٻنهي ملڪن وچ ۾ تجارتي ۽ دهشتگرديءَ خلاف گڏجي ڪم ڪرڻ جي خاطري ڪرائي. جماليءَ ٽن سٶ بسن ۽ ٽرڪن جو چندو ڏيڻ سميت افغان شاگردن لاء اسڪالرشپ ۽ روڊن، ريلن ۽ اسپتالن جي سڌار لاء مدد ڪئي. آڪٽوبر 2003ع ۾ ھن آمريڪا جي صدر جارج بش سان ملاقات ڪري کائنس دهشت گرديءَ خلاف مدد جو اتفاق ڪيو. جماليءَ ڀارت سان بگڙيل رشتن جي بحاليءَ لاء ڪوششون ڪيون ۽ ڪشمير مسئلي جي حل لاء قدم وڌايائين.
پاڪستان پينل ڪوڊ
پاڪستان پينل ڪوڊ: پاڪستان جو تعزيري ضابطو: ضابطہ تعزیرات پاکستان:تعزيرات پاڪستان: Pakistan Penal Code:
ڪوڙي شاهدي ۽ انصاف متعلق ڏوھ
ھي ڪوڊ جو يارھون باب آھي جنھن ۾ 191 کان 229 تائين قلم شامل آھن. آھي قلم يا سيڪشن ڪوڙي شاهدي ڏيڻ ۽ گھڙڻ ۽ ان جو استعمال ڪرڻ جا ڏوھ، ڪوڙا سرٽيفڪيٽ صحيح ڪرڻ يا جاري ڪرڻ ۽ ان جو استعمال ڪرڻ جا ڏوھ، شاھديون لڪائڻ جو ڏوھ،  ڪورٽ ۾ ڪوڙيون دعوائون ۽ ڪوڙا الزام ھڻي ڪيس داخل ڪرڻ جا ڏوھ، ڏوھارين کي پناھ ڏيڻ جو ڏوھ، ڪورٽ يا قانون جو حڪم نہ مڃڻ جو ڏوھ،  قانوني حراست مان ڀڄي وڃڻ يا ڀڄائڻ يا غفلت ڪري ڀڄي وڃڻ جو موقعو ڏيڻ، قانوني حراست جي مزاحمت ڪرڻ وغيره جا ڏوھ شامل آهن.ھن باب جا اصل قلم برقرار آهن پر انھن ۾ بعد واري دور ۾ ڪجھ نوان قلم شامل ڪري اضافو ڪيو ويو آهي.1894 ۾ ايڪٽ 3 ذريعي قلم 216 A شامل ڪيو ويو جنھن تحت ڌاڙيلن ۽ ڊاڪن کي پناھ ڏيڻ تي ستن سالن تائين قيد ۽ ڏنڊ جي سزا رکي وئي. ھڪ ٻيو قلم 216B به شامل ڪيو ويو جنھن ۾ پناھ ڏيڻ جو مطلب بيان ٿيل ھيو پر ان قلم کي بعد ۾ 1942 ۾ پينل ڪوڊ امينڊمينٽ ايڪٽ نمبر 8 ذريعي منسوخ ڪيو ويو.1886 ۾ ايڪٽ نمبر 10 ذريعي ٻہ نوان قلم 225A ۽ 225B جو اضافو ڪيو ويو جن مان 225A ڪنھن بہ آفيسر جو ڪنھن کي گرفتار ڪرڻ جي قانوني ڊيوٽي ۾ غفلت ڪرڻ، يا حراست مان ڀڄڻ ۾ مدد ڪرڻ جو ڏوھ شامل ڪري ان جي ٽي سال سزا يا ڏنڊ جي سزا رکي وئي.قلم 225B ۾ قانوني گرفتاري ۾ مزاحمت، يا گرفتاري کان بچائڻ ۾ مدد ڪرڻ تي ڇھ مھينا قيد يا ڏنڊ جي سزا رکي وئي.
عورتن متعلق ڏوھ
ھي ڪوڊ جو باب 20A آھي جنھن ۾ 498A کان 498C تائين قلم شامل آھن جن ۾ عورتن کي وراثت جي ملڪيت کان محروم رکڻ کي ڏوھ قرار ڏنو ويو آهي ۽ سن جي سزا پنج کان ڏھ سالن تائين قيد ۽ ڏھ لکن تائين ڏنڊ رکي وئي آهي. ان کان علاوه عورت جي زبردستي شادي ڪرائڻ تي ٽن سالن کان ستن سالن تائين قيد جي سزا رکي وئي آهي. عورتن جي قرآن سان شادي ڪرائڻ تي به ساڳي سزا رکي وئي آهي. ھي باب ڪوڊ ۾ ڪرمنل ٿرڊ امينڊمينٽ ايڪٽ نمبر 27 تحت 2011 ۾ شامل ڪيو ويو.
ٻاٽيرو
ٻاٽيرو / ٻٽيرو / ٻٽير / هوَنگر / ڀونتريو (سائينسي نالو؛ Coturnix coturnix) آهن. انگريزي نالو Common Quail آهي. هي هڪ ننڍڙو، تتر جھڙو پکي ٿئي ٿو.
قدرتي ماحول
حوالا
زمرو:زمين زمرو:فطرت
واهولو
واهولو (انگريزي:Adze) ھڪ قسم جو ڊکاڻڪو اوزار آهي جيڪو سنڌ، پاڪستان توڙي سڄي دنيا ۾ ڪم آندو وڃي ٿو. واهولو لوھ جو ٿيندو آهي جنهن جو منهن تيز ڌار وارو هوندو آهي ۽ هن جي ٻئي پاسي سَلُ يا سوراخ هوندو آهي جنهن ۾ ڪاٺ جو ڳڻ پوندو آهي. واهولو ڪاٺ کي گھڙڻ ۾ ڪم ايندو آهي. ڪاٺ مان مطتلف شيون جوڙڻ وقت ڪاٺ کي ڇلڻ ۾ ڪم ايندو آهي.
ايوب بن جعفر
ايوب بن جعفر بن سليمان: عبدالرحمان کان پوءِ ايوب کي آزمايو ويو پر هو به ڪارگر ثابت نه ٿي سگهيو. يعقوبي لکي ٿو ته محمد بن عدي اهڙي بدانتظامي ڪري ڇڏي هئي جو ھارون رشيد طرفان موڪليل نئون گورنر عبدالرحمان بہ ڪنهن طرح انتظام نه سنڀالي سگهيو. تڏهن هارون رشيد ايوب بن جعفر بن سليمان کي مقرر ڪري موڪليو، مگر ھي به سنڌ جي بدانتظامين جي اصلاح نه ڪري سگهيو ۽ بلڪل ناڪام رهيو.
ٽيٽيهر
رهائش
هي پکي پوکن ۽ کليل ڇَر وارن علائقن ۾ عام ٿئي ٿو. ٻوليءَ ۾ شور اٿس ۽ هڪ ئي وقت ۾ چار زوردار ڦرڻيون چيخون ڪندو آهي. اڪثر جوڙيءَ ۾ ڏسبو آهي. اڏام جو ڍرو آهي، جيئن اڪثر ٻين ٽيٽن جي اڏار هوندي آهي. گول پَـر زور سان ڦڙڪائيندو آهي.
کاڌ خوراڪ
ٽيٽيهر مک طور ننڍڙا جيت کائيندو آهي پر سندس خوراڪ جو ڪجھ حصو اناج پڻ آهن.
حوالا
زمرو:پکي زمرو:سنڌ جا پکي
ڪارائي
حوالا
زمرو:اوزار
عنايت اللّٰه ڀٽو
لکڻ جي شروعات
لکڻ جي شروعات 1960ع کان ڪيائين. ڇپيل ڪتاب: “درٻار قلندر” (سنڌي 1974ع)، “ديار قلندر” (اردو 1976ع)، دي ٽيڪسٽ بوڪ آف زولاجي (انگريزي 1977ع)، “جهونگار” 1981ع، “ڇلڪندڙ ادائون” (ڪهاڻيون 1983ع)، “شان قلندر” 2013ع ۾ لکيائين.
سنڌ زرعي يونيورسٽي
ڳنڍيل ڪاليج
ٽي لاڳاپيل ڪاليج (سب ڪيمپس عمرڪوٽ ، شهيد زيڊ اي ڀٽو زراعت ڪاليج ڏوڪري ۽ زرعي انجنيئرنگ اينڊ ٽيڪنالاجي خيرپور ڪاليج)
زرعي سماجي سائنسز جي فيڪلٽي
انگريزي جو کاتو
7 ڊسمبر
7 ڊسمبر ، عيسوي سال جو 341 هون (ليپ سال 342 هون) ڏينهن آهي، سال پوري ٿيڻ ۾ 24 ڏينهن باقي آهن.
ڊونلڊ ٽرمپ
زندگيءَ جون حالتون
ريئلٽي ٽي وي شو ”دي اپرنٽس“ ٽرمپ کي هڪ اداڪار جو درجو ڏنو. هن شو مان ٽرمپ کي 20 ڪروڙ ڊالرن کان وڌيڪ ڪمائي ٿي. هن 1988ع، 2004ع، ۽ پوءِ 2012ع ۾ صدارتي مقابلي ۾ حصو وٺڻ جو اشارو ڏنو هو. 2006 ۽ 2014ع ۾ نيويارڪ اسٽيٽ جي گورنر شپ جي مقابلي ۾ به حصو وٺندي وٺندي رهجي ويو هيو.
صلواة خوف
صلواة خوف جو ذڪر قرآن ۾ سوره النساء ۾ ھيٺين طرح آيل آهي:
رام پنجواڻي
پروفيسر رام پنجواڻي (انگريزي ٻولي: Professor Ram Panjwani) برطانوي هندستان ۾ سنڌ ۾جنم وٺندڙ سنڌي ٻولي جو  ناميارو اديب، شاعر، راڳي، ڪهاڻيڪار، ناول نگار ۽ ناٽڪ نويس، ۽ پروفيسر هو. سندس ڪيترائي ڪتاب شايع ٿيل آهن.
زندگي جو احوال
رام پنجواڻيءَ جو پورو نالو رام پرتاب راءِ پنجواڻي هو. هن 20 نومبر 1911ع تي لاڙڪاڻو ۾ جنم ورتو.
قندوز صوبو
انتظامي ورھاست
thumb| قندوز صوبي جا ضلعا
آسٽريا جو صدر
The office of the president was established in 1920 by the newly-crafted Federal Constitutional Law, following the collapse of the Austro-Hungarian Empire and the Habsburg Monarchy in 1918. As head of state, the president succeeded the chair of the Constituent Assembly, the post-monarchic provisional legislature. Originally intended to be chosen directly by the Austrian people through universal suffrage every six years, the president was appointed by the legislative Federal Assembly until 1951, when Theodor Körner became the first popularly-elected president. Since the institution of the popular vote, only nominees of the Social Democratic Party and the People's Party had been appointed to the presidency, until the election of the Green-endorsed incumbent Alexander Van der Bellen in 2016.
ڊڪشنري ڊاٽ ڪام
ڊڪشنري ڊاٽ ڪام (Dictionary.com) هڪ آن لائن ڊڪشنري(لغت) آهي جنهن جي ڊومين پهريون ڀيرو مئي 14، 1995 تي رجسٽرڊ ڪئي وئي. ڊڪشنري ڊاٽ ڪام جو مواد رينڊم هائوس بيسڊريڊ ڊڪشنري جي تازي ورزن تي ٻَڌل آهي، جنهن ۾ ڪولنز انگلش ڊڪشنري، آمريڪي هيريٽيج ڊڪشنري ۽ ٻيو گهڻو ڪجهه شامل آهي.
عزت
عزت جو مفھوم عربي ٻولي ۾ اردو جي ڀيٽ ۾ گھڻو وسيع آهي. اردو ۾ عزت رڳو احترام ۽ قدر جي معني ۾ استعمال ٿئي ٿو، جڏھن تہ عربيءَ ۾ عزت جو مفھوم اھو آھي تہ ڪنھن شخص کي اھڙي بلند ۽ محفوظ حيثيت حاصل ٿي وڃي جو ڪوئي ان جو ڪجھ بگاڙي نہ سگھي. ٻين لفظن م عزت ناقابل ھتڪ حرمت جي ھم معنيَ آهي.
حجر اسود
حوالا
زمرو:ڪعبة الله زمرو:مڪو زمرو:حضرت محمد صہ زمرو:حج زمرو: اسلام
تماشا (2015 فلم)
موسيقي
سائونڊ ٽريڪ البم ۽ فلم جو اسڪور اي آر رحمان پاران ترتيب ڏنو ويو آهي. ۽ ان جا گانا ارشاد ڪمل جي آواز ۾ آهن. سائونڊ ٽريڪ البم جو پهريون سنگل ”ماترگشتي“ 9 آڪٽوبر 2015ع تي رليز ڪيو ويو. البم 16 آڪٽوبر 2015 تي رڪارڊ ليبل T-Series پاران جاري ڪيو ويو.
گولاڙچي تعلقو
زمرو:بدين ضلعي جون آباد جڳهون زمرو:سنڌ جا تعلقا
پرڪاش ڪور
زندگي ۽ سُر جو سفر
پرڪاش سڌو جو جنم 1947 ۾ لاهور شهر ۾ گرديال سنگھ سڌو ۽ سوندر ڪور جي گهر ٿيو. هندستان جي ورهاڱي وقت ماءُ پيءُ جو قتل ٿي ويو ۽ پرڪاش کي سندس چاچو گرمک سنگھ بچائي دهلي وٺِي ويو. موتي باغ دلي (دهلي) جي سرڪاري وديا نڪيتن اسڪول کان ّ­پرڪاش سڌو شڙوعاتي تعليم حاصل ڪئي. پرڪاش کي ننڍپڻ کان ئي سنگيت ۽ سُر سان وڏو چاهه ۽ پيار هيو، جنهن جي لاءِ هن ڪيرانا سنگيت گهراڻو آگرا جي مشهور سنگيتڪار جيون لال مٺو کان ڪلاسيڪل سنگيت جي تربيت حاصل ڪئي. انهيءَ سلسلي ۾ هن پرڀاڪر (ٻئي) پرياگ يونيورسٽي الهہ آباد منجهان ۽ وشارد (ايمي) پرچان ڪلا مرڪز چندي ڳڙھ منجهان حاصل ڪئي. پنهنجي رڪارڊنگ گائيڪي جي شروعات هن آل انڊيا دلي ريڊيو اسٽيشن منجهان ڪئي، جتان هن چوڏهن ورهيا جي ڄمار ۾ پهريون گيت ڳايو. انکانپوءِ هن محمد رفيع، مهيندر ڪپور، آشا ڀونسلي، شمشاد بيگم سان گڏجي ڪورس گانا ڳايا هيا.
مشهور گيت
ني مين رو رو هو گي ڪملي
وي نت دا سي اپا مڪ جي
جمال ميراڻي
جمال ميراڻي ولد ملوڪ ميراڻي جو جنم 1943ع تي بندر محلا سيوهڻ شريف ۾ ٿيو. جمال ميراڻي جو اصل نالو جمال الدين ميراڻي آهي. پاڻ پرائمري کان مئٽرڪ تائين تعليم سيوهڻ مان حاصل ڪئي، بي اي سچل ڪاليج حيدرآباد ۽ ايم اي سنڌي ۾ سنڌ يونيورسٽي مان حاصل ڪيائين.
ڪونج
سنڌ ۾ لاڏوڻي پکي ڪونج
اها ڪونج هر سال سائبيريا کان چين جي ’پويانگ ڍنڍ‘، سنڌ جي منڇر ۽ لنگهه ڍنڍ ۽ هندستان جي صوبي راجستان ۾ موجود ڀرت پور ۽ سلطان پور جي ڍنڍن ڏانهن هجرت ڪندي آهي.
شاعري ۾ ڪونج
شاهه لطيف پنهنجي شاعريءَ ۾ جتي ڪونج جي سونهن جي ساراهه ڪئي آهي، اُتي ڪونجن لاءِ وڏي درد جو اظهار به ڪيو آهي، ڇو ته جيڪا ڪونج وڳر کان ڌار ٿي وئي آهي سا پنهنجن کي ياد ڪري روئي رڙي ٿي. اُن ڪري شاهه صاحب ان کي هوشيار ٿو ڪري ته ان ڄار کي سمجهه جيڪو ماري (شڪاري) تنهنجي لاءِ وڇايو آهي ، جيئن شاهه سائين هنن بيتن ۾ فرمائي ٿو ته:
پاريهر
پاريهر يا پاريل ڪبوتر جو ھڪ قسم آھي جنھن جو حياتياتي نالو ڪولمبا لويا  آهي.
ڪونج
شاعري ۾ ڪونج
3. ڪونج کي نه مار ڀاءُ، ڪونج کي نه مارِ،
نَٿَ نه ٿي کپي مون کي، نٿَ تون نه آڻ،
پاريهر
رهائش
اڪثر ويران مقبرن، ڦٽل کوهن، پُلن جي ٿنڀن، ويران جاين ۽ جبلن جي ڏرڙن ۾ نظر ايندو آهي.
ڪونج
ڪونج جو آواز
ڪونج هڪ سهڻو، محبت ڪندڙ ۽ هر دل عزيز موسمي پرديسي پکيئڙو آهي. سنڌ جي لوڪ ادب ۽ شاعريءَ ۾ سڀ کان گهڻي جاءِ والاريندڙ ڪونج پکي، اصل ۾ روهه جو پکي آهي، جيڪو پهاڙن ۽ پٽن ۾ گذاري ٿو. ڳچي ڊگهي، آلاپ مٺو، سڄي سونهن آهي. thumb|Common crane (Grus grus)
ڪونج جو شڪار
زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست زمرو:سنڌ جا پکي زمرو:Grus (genus)
پيسا
حوالا
زمرو:ماليات زمرو:اقتصاديات
پنجاب سان پيار (فلم)
حوالا
<references group="" responsive="1">
اسحاق (قبو سعيد خان)
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1933ع واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڪوبه ڳوٺ واقع نہ ھيو. ان وقت ھن ديھ مان شاھن مائنر وھندڙ ھئي. ھاڻي ھن ديھ جي اترئين دنگ سان سيف الله مگسي برانچ وھندڙ آھي ۽ ھن ديھ ۾ ڳوٺ لياقت علي مگسي، ڳوٺ نورالدين بروھي، ڳوٺ لکمير کوسو، بڙدي واھ، ڳوٺ مير محمد مگسي، ڳوٺ جيئو کوسو ۽ ڳوٺ جھانگير کوسو معروف آھن.
دائود بن يزيد
پڄاڻي
205 هه (21 ــ 820ع) تي داؤد سنڌ جي ويهه سال حڪومت هلائي وفات ڪئي. هو وڏو دلير ۽ مضبوط ارادن وارو انسان هو. سنڌ جي عرب دؤر جي گورنرن ۾ جنيد کانپوءِ هن جهڙو جوان نٿو ملي. سندس دؤر کي سنڌ جو سنهري دؤر چيو وڃي ٿو. ابن اثير ۽ ابن خلدون لکن ٿا تہ سنه 205هجري ۾ دائود عالم فاني کي ڇڏي عالم آخرت ڏي راهي ٿيو. مامون هن جي خدمتن جو قدر سڃاڻي سندس جاءِ تي سندس پٽ بشير کي سنڌ جو والي مقرر ڪيو، ۽ هن کانئس انجام ورتو ته هو هر سال ڏهه لک درهم خلافت جي خزاني ۾ داخل ڪندو. .
طاهره صفدر
شروعاتي زندگي ۽ تعليم
سيده طاهره صفدر، ڪوئيٽا جي مشهور وڪيل سيد امتياز حسين بقري حنفي جي گھر ۾ 5 آڪٽوبر 1957ع تي جنم ورتو. هن شروعاتي تعليم ڪنٽونمنٽ پبلڪ اسڪول ڪوئيٽا مان حاصل ڪئي. هن بيچلر جي سند گورمنٽ گرلز ڪاليج ڪوئيٽا مان حاصل ڪئي. بلوچستان يونيورسٽي مان هن اردو ادب تي ماسٽر جي سند حاصل ڪئي ۽ 1980ع ۾ ڪوئيٽا لاءِ ڪاليج، يونيورسٽي مان قانون جي سند حاصل ڪيائين.
حوالا
زمرو:1957ع جون پيدائشون زمرو:بلوچستان هاءِ ڪورٽ زمرو:پاڪستاني جج زمرو:پاڪستاني ماڻهو زمرو:جيئرا ماڻهو
کيئلداس فاني
ننڍپڻ
کيئلداس 4 اپريل 1914ع تي شڪارپور تعلقي جي ميان جي ڳوٺ ۾ اکيون کوليون. سندس پيءُ جو نالو وليرام بيگواڻي هو. ابتدائي تعليم پنهنجي ڳوٺ جي ورنيڪيولر اسڪول مان حاصل ڪيائين. وڌيڪ تعليم شڪارپور مان حاصل ڪيائين.
ڏوئيرو
ڏوئيري جيو تعارف
اسان جي سامونڊي پٽيءَ وارين ڍنڍن ۾ چوڳو ڪندڙ ڏوئيرو نالي پکيءَ جي چهنب ڏوئي يا چمٽي جهڙي ٿئي ٿي، جيڪا مڇي پڪڙي کيس ڳهڻ ۾ مدد ڪري ٿي. ڀالي جهڙي چهنب وارو ٻگهه جهڙو پکي ڪَڪَي اڪثر تلائن يا واٽرن جي ماڊولن تي ويهي انتظار ڪري، مڇيءَ کي ڀالي جيئن چهنب هڻي پڪڙي کائي ٿو. پيڻ پکيءَ جي چهنب هيٺان چمڙي جي ڳوٿري ان ڪري آهي، جو اها کيس وڏي ۾ وڏي مڇيءَ کي ڳهڻ ۾ سندس مدد ڪري ٿي، جهرڪين ۽ ٻين ان کائيندڙ پکين جي چهنب سخت ۽ نوڪدار ان ڪري آهي، جو اها کين زمين ۾ هڻڻي پوي ٿي.
بلوچ ماڻھو
بڻ بنياد، ڀانڃ
لفظ ”بلوچ“ مختلف دورن ۾ بعل، بلوچ، بلوص، بلوس، بلوش، بعلوث، بلعوث، بيلوث، بيلوس ۽ بعلوس لکيو ۽ استعمال ڪيو ويو آهي.
26 جُولاءِ
حوالا
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:جُولاءِ
کيئلداس فاني
علمي ۽ ادبي سفر
لڏي جن آ لڏايو مون کي وطن
لوگر صوبو
حوالا
زمرو:افغانستان جا صوبا
خير محمد ٻرڙو
خير محمد ٻرڙو سيوهاڻي ولد حبيب الله ٻرڙو جو جنم 29 اپريل 1949ع تي ڳوٺ ڪاڇو واهڻ تعلقي سيوهڻ شريف ۾ ٿيو. ديني تعليم پنهنجي ڳوٺ ۾ ملا محمد چني کان حاصل ڪيائين ان کان سواءِ بي اي، بي ايڊ، ايم اي اڪانامڪس ۽ ايم اي سوشيالاجي ۾ به حاصل ڪيائين. ملازمت جي شروعات تعليم کاتي ۾ استاد، ان بعد ڊپٽي ڊائريڪٽر سنڌ ائڊزون ڊولپمينٽ اٿارٽي (سازدا) گورنمينٽ آف سنڌ ان بعد اسٽنٽ چيف، پلاننگ ۽ ڊولپمينٽ ڊپارٽمينٽ گورنمينٽ آف سنڌ، ڊسٽرڪٽ آفيسر پلاننگ دادو، ڊسٽرڪٽ آفيسر فنانس ۽ پلاننگ سانگهڙ ۽ نوشهروفيروز، جتان سرڪاري نوڪري چاليهه سال ڪري رٽائرڊ ٿيو.
بھي
200px|thumb|left|Halved quince