cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
جارج پنجون (برطانيا)
پرنس آف ويلز
9 ڊسمبر 1901 ۾ کيس پرنس آف ويلز ۽ ارل آف چيسٽر جو رتبو مليو. راڻي وڪٽوريا پنھنجي پٽ ايڊورڊ ستون کي سرڪاري معاملن کان پري رکيو ھو ان جي ابتڙ ھن ايڊورڊ ھن کي سرڪاري معاملن ۾ شامل ڪري مستقبل جي ذميواري لاء تيار ڪيو ۽ کيس ھر سرڪاري رڪارڊ ڏسڻ جي اجازت ڏني. نومبر 1905 کان مارچ 1906 تائين شھزادي جارج ۽ شھزادي مئي برٽش انڊيا جو دؤرو ڪيو جتي ماڻھن انگريزن جي نسلي برتري ۽ مقامي ماڻھن جي حڪومت ۾ شراڪت جي تحريڪ جي ڪري ساڻس نفرت جو اظھار ڪيو. انڊيا کان واپسي م اسپين آيا جتي جارج پنھنجي ماسات وڪٽوريا ايوجيني آف بيٽنبرگ جي اسپين جي بادشاهه الفونسو تيرھون سان شادي م شرڪت ڪئي. شادي دؤران شاھي بگي تي ماتو مورال نالي ھڪ انارڪسٽ بم اڇلايو جنھن ۾ بگي جو ڊرائيور ۽ ڪجھ روڊ تي بيٺل ماڻھو مارجي ويا پر گھوٽ ۽ ڪنوار بچي ويا.برطانيا واپسي کان ھڪ ھفتو پوء ناروي جي بادشاھ ھاڪون ستون جي تاجپوشي م شرڪت لاءِ اوڏانهن ويا.
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:1865ع جون پيدائشون زمرو:1936ع جون فوتگيون
بي سي بي
بنگلا ديش ۾ ڪرڪيٽ جي تاريخ
1971 ۾ آزادي کان پوء ڪرڪيٽ باقائدي ملڪ جو حصو بڻجڻ شروع ٿيو،نوجوان ان ۾ دلچسپي ظاهر ڪرڻ لڳاءَ جلد هي بنگلا ديش ڪرڪيٽ جو هڪ ديوانو ملڪ بڻجي ويو.
1979
1980 - 1981
لسانيات
لسانيات جي معنيٰ آهي زبان جو علم. لسانيات، يا علم اللسان، زبان جي اهميت، زندگي ۾ انساني ٻوليءَ جي علم کي چئبو آهي. فرانس جو مشهور عالم اي گوبلو پهريون ماڻهو هو، جنهن ڪتاب ”علمن جي ورهاست (1898ع)“ ۾ علم اللسان جي تعريف بيان ڪندي ان جي اهميت تي پڻ بحث ڪيو اٿس.ايف سي باڪٽ لسانيات جي تعريف هن نموني ڪري ٿو ”زبان جي باري ۾ منظوم علم کي لسانيات چيو ويندو آهي. گلسين وري لسانيات جي باري ۾ ڪجهه هن ريت خيال ونڊي ٿو: ”لسانيات اها سائنس آهي جيڪا زبانن جي ٻاهرين ساخت جي اعتبار کي سمجهڻ جي ڪوشش ڪري ٿي.“ لسانيات ھڪ اھڙو مضمون آھي جنھن ۾ انساني ٻولين جو مطالعو ڪيو ويندو آھي۔ ٻولين جي موجوده صورت جو مطالعو ڪيو ويندو آھي۔ ٻولين ۾ وقت سان گڏ ٿيڻ واريون تبديلين جو مطالعو ڪيو ويندو آھي۔ مختلف ٻولين جي پاڻ ۾ مشابھت جي باري ۾ مطالعو ڪيو ويندو آھي۔ ان سان گڏوگڏ ھن شيءِ جو به مطالعو ڪيو ويندو آھي تہ ٻولين جو ھن دنيا جي ٻين شين سان ڇا تعلق آھي۔
پيرس
thumb|پيرس پيرس (Paris) (فرانسيسي: ) وچ اترين فرانس ۾ سين درياھ جي ڪناري واقع ھڪ شھر آھي جيڪو آباديءَ جي لحاظ کان دنيا جو ملڪ جو سڀ کان وڏو شھر ۽ گاديءَ جو ھنڌ آھي. شھر، جنھن جو انتظامي سرحدون 1860ع کان تبديل ناھن ٿيون، جي ڪل آبادي 2،234،105 (جنوري 2009ع) آھي.
11 شوال
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:شوال
در محمد پٺاڻ
مڃتائون
ڊاڪٽر صاحب کي قلمي ۽ ادبي پورهئي تي ڪيترا اوارڊ مليا آهن، جـن ۾ ”سـنـڌيءَ ۾ تحقيـق کي تـرقي ڏيـارڻ“ تـي ”اديون ايوارڊ“ (1984ع)، ”سنڌ مدرسي ڪراچيءَ جي تاريخ ۽ ترقيءَ بابت تحقيق“ تي (1985ع) ۾ چانديءَ جو ميڊل، ”سلور جوبلي آف سنڌالاجي“ (1987ع) ۾ ”سنڌ يونيورسٽي وائيس چانسلر ايوارڊ“، ”پاڪستان اسٽڊي شيلڊ“ 1989ع، ”سنڌ لاءِ تحقيق“ سنڌ گريجوئيٽس گولڊ ميڊل (1992ع)، ”طالب المـوليٰ اوارڊ“ (1993ع)، ”ڪيڊٽ ڪاليج لاڙڪاڻو اوارڊ“ (1996ع)، ”شيرل باڊاهـي اوارڊ“ (1995ع)، ”شهدادپور تعليمي اوارڊ“ (1995ع)، مهراڻ اڪيڊميءَ پاران ”پاڪستان سلور جوبلي اوارڊ“ (1997ع)،” سگا ايوارڊ“ (1998ع) شامل آهن.
الطاف اثيم
الطاف حسين ولد محمد ايوب منگيءَ جو ادبي نالو ”-الطاف اثيم-“ آهي. سندس ادبي سڃاڻپ، شاعر، اديب ۽ محقق جي آهي. سندس -جنم- جو هنڌ راڻيپور ضلعو خيرپور ميرس ۽ -جنم- جي -تاريخ- 02-10-1948 آهي. سندس -تعليم- بي. ايڊ، ايم. اي ۽ ايل. ايل. بي آهي. -الطاف اثيم- سچل چيئر شاهه عبداللطيف يونيورسٽي خيرپور جو ڊائريڪٽر پڻ رهي چڪو آهي. سندس ترتيب ڏنل پير صالح شاهه جو ڪلام ۽ سوانح: ”ساعت ساعت راهه نهاريان“ ۽ ٽالپرن جو ”فن تعميرات ۽ فنون لطيفه“ -تحقيق- جي موضوع تي ڪتاب ڇپيل آهن.
12 شوال
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:شوال
چين
عوامي جمهوريه چين جو قيام
1949ع ۾ چين جو لڳ ڀڳ سمورو علائقو ڪميونسٽ پارٽي جي اختيار ۾ اچي چڪو هو. ڪومنتانگ شڪست کائيندي تائيوان ۽ ٻين ٻيٽن تائين محدود ٿي وئي. 21 سيپٽمبر 1949ع تي چيئرمين مائوزي تنگ عوامي جمهوريه چين جي قيام جو اعلان ڪري ڇڏيو  تيان مين اسڪوائر تي ان جو جشن ملهايو ويو 1950ع ۾ پيپلز لبريشن آرمي ھائنان ٻيٽ تائيوان واري جمھوريه چين جي حڪومت کان کسي ورتو ۽ تبت کي عوامي جمھوريه چين ۾ ضم ڪري ڇڏيو اولھ چين ۾ ڪومنتانگ جي مسلمانن طرفان بغاوت 1950 کان 1958ع تائين جاري رهندي آئي
آبادي
جولائي 2017 ۾ چين جي آبادي.1,379,302,771 ھئي. ھتان جا رھاڪو چيني يا چائنيز سڏبا آهن.آبادي جو 91.6 سيڪڙو ھان نسل جا ماڻهو آھن ، باقي آبادي ۾ 1.3 سيڪڙو جئانگ (Zhuang)، 1.3 سيڪڙو ھئي (Hui)۽ 7.1 سيڪڙو منچو (Manchu), ائيگر (Uighur), ميئائو (Miao)، يي (Yi), توجيا ( Tujia), تبتي (Tibetan), منگول، دونگ (Dong), بوييئي (Buyei),يائو (Yao), بائي (Bai), ڪوريائي (Korean),ھاني (Hani),لي،قزاخ، دائي، وغيره شامل آهن. چيني حڪومت مطابق چين ۾ 56 تسليم شده نسلن جا ماڻهو رهن ٿا.
حوالا
زمرو:ملڪ زمرو:چين
محمد علي پٺاڻ
ملازمت
محمد علي پٺاڻ هن وقت گورنمينٽ ڊگري ڪاليج ۾ اسسٽنٽ پروفيسر ۽ سنڌي شعبي جو سربراهه آهي.
وتايو فقير
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:پاڪستاني ادب زمرو:پاڪستاني ثقافت زمرو:سنڌي ثقافت زمرو:سنڌي لوڪ ادب زمرو:سنڌي لوڪ ڪهاڻي زمرو:سنڌي ماڻهو زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:لوڪ ڪهاڻي
ڏکڻ وزیرستان
ھاڻوڪي حالت
2003 جي فوجي آپريشن کان اڳ ھي پرسڪون علائقو ھوندو ھيو پر فوجي آپريشن ۽ مختلف وقتن ٿيندڙ ڊرون حملن جي سبب ھتي امن ۽ امان جي صورتحال نھايت خراب رھي آھي. چيو ويندو آھي ته تحريڪ طالبان پاڪستان ھن علائقي ۾ جنم ورتو. پاڪستان جون اڪثر پابندي مڙھيل تنظيمن جو ھي علائقو مرڪز رھيو آھي. آڪٽوبر 2009 ۾ پاڪ فوج ھتي مبينہ دھشت گردن جي خلاف آپريشن راھ نجات شروع ڪئي.
الطاف جوکيو
خدمتون
هن وقت گورنمينٽ بوائز ڊگري ڪاليج محرابپور ۾ سنڌيءَ جو ليڪچرار آهي، هن جي دلچسپيءَ جا موضوع سنڌي ٻولي، گرامر ۽ لسانيات آهن، جنهن سلسلي ۾ هن ڪيترائي تحقيقي مضمون لکيا آهن، جيڪي ٽماهي ”ڪلاچي“ ڪراچي ۽ ٽماهي ”سنڌي ٻولي“ حيدرآباد ۾ ڇپيا آهن. ان کان سواءِ لطيفيات جي موضوع تي پڻ لکندو رهيو آهي. سندس هڪ مضمون سُر ڪيڏاري بابت ثقافت ۽ سياحت کاتي حڪومت سنڌ جي ترتيب ڏنل ڪتاب ۾ شامل آهي.
حوت
thumb|کاٻو|مڇي، برج حوت جو نشان
تاريخون
هن برج جو اثر 19 فيبروري کان 20 مارچ تائين ليکيو ويندو آهي. هن برج جي شڪل مڇيءَ جھڙي هوندي آهي.
اناالحق
حوالا
زمرو:ملايالم ننڍيون آکاڻيون زمرو:مليالم مختصر ڪھاڻيون زمرو:وئڪم محمد بشير جون مختصر ڪھاڻيون
763ع
ڊسمبر
زمرو:763ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
الميو
الميہ ڊرامي جو سورمو
الميہ ڊرامي جو سورمو (Tragic Hero) الميہ ڊرامي لاءِ ارسطو پنھنجي ڪتاب Poetics ۾ ڪي قاعدا قانون ڏنا اھن. ڪيتريون صديون گذرڻ باوجود اڄ بہ انھن قاعدن جي ھڪ اھميت اھي. جن بھ انھن قاعدن تي عمل ڪيو آهي، تن جي ڊرامن ابديت ماڻي اھي. پر وقت ۽ حالتن جي تبديليءَ سبب ارسطو جا قاعدا ۽ قانون نظر انداز ٿيندا رھيا اهن. ارسطو مطابق الميہ ڊرامي جي ھيرو ۾ ھيٺيون خوبيون هئڻ گھرجن: (i) سورمو اعليٰ خاندان يا مرتبي وارو ھئڻ گھرجي، (ii) سورمو سٺي اخلاق جو مالڪ ھجي، (iii) غلطي جو پتلو نه هجي.
انگلينڊ
thumb|انگلينڊ جو جھنڊو انگلينڊ، يورپ جو هڪ ملڪ جيڪو برطانيا (Great Britain) ۾ شامل آهي.
حواس
تشريح
حواسن ذريعي ماڻهو پنهنجي آسپاس جي ماحول جي ڄاڻ دماغي ڏورين ذريعي حاصل ڪري عمل ڪرڻ جا حڪم حاصل ڪري ٿو. سائنسي لحاظ کان ڪل ڏهه حواس آهن، جن تي ماڻهوءَ جي سوچن، عملن ۽ خيالن جو مدار آهي، انهن ڏهن حواسن مان پنج ظاهري حواس ۽ پنج باطني حواس آهن. ڏسڻ، ٻڌڻ، سنگھڻ، چکڻ ۽ ڇُهڻ جي حِس کي ظاهري حواس چيو ويندو آهي. گڏيل خيالن، وهم، حافظو، خوف ۽ خوشي، باطني حواسن ۾ شامل ٿين ٿا، جڏهن ته ٿڌي ڪوسي ۽ سور محسوس ڪرڻ جا نفيس حواس به شخصي حواس مڃيا وڃن ٿا. ماڻهوءَ جي جسماني ساخت يعني مشڪن ۽ سنڌن ۾ اهڙا حواس موجود آهن، جيڪي بت جي چرپر بابت مغز کي حالتن مطابق، اطلاع ڏيندا رهندا آهن. ٻُڌڻ، سُنگهڻ، چَکڻ ۽ ڇُهڻ جهڙن ظاهري حواسن جو تجربو اک، ڪن، نڪ، زبان ۽ چمڙيءَ جي ذريعي ٿيندو آهي. جسم جي عضون ۽ دماغ جو پاڻ ۾ گهاٽو تعلق آهي. انهن جو پاڻ ۾ لاڳاپو ختم ٿي وڃي ته ڪابه حس پيدا ٿي نه سگهندي. سائنس موجب حِس کانسواءِ ڪنهن به شخص ۾ شعور جو سرجڻ ناممڪن آهي. ڪائنات ۾ مختلف فطري منظر، رنگ، ذائقا، جسماني چرپر، انساني عمل، رويا وغيره حواسن جي وسعت کي جنم ڏين ٿا. نامياري نفسيات دان پلسبري جي چوڻ مطابق عضون جي حواس جي ڪري، اسين حرڪت (Motion)، توانائي (Energy) ۽ مادي جي وزن (Mass) جھڙن بنيادي طبعي خاصيتن کان آگاهه ٿيون ٿا. ظاهري حواسن جو تفصيل هيٺ ڏجي ٿو:
حسينه معين
حسينه معين مشهور ڊراما نويس 1942ع ڌاري ڪانپور (ڀارت) ۾ جنم ورتو.
سرجاڻي ٽائون
حوالا
زمرو:ڪراچي جا گردونواح
شيوڪ درياهه
thumb|250px|وادي ۽ شيوڪ درياهه
تصوف
thumb|کاٻو|upright=1.0|ناچ ڪندڙ درويش, by [[ڪمال‌الدين بهزاد (c. 1480/1490)]]
تصوف جا ٻه مڪتب فڪر آهن. هڪ نوفلاطوني، اشراقي ۽ اطلاقي، جنهن جو تعلق يوناني فلسفه ۽ ويدانيت سان آهي. ان مڪتب فڪر جا شارح منصور، شيخ فريد الدين عطار ۽ رومي آهن. جن جو اصول ’وحدت الوجود‘ آهي. ان نظريي کي فلسفيانه انداز ۾، ملت مسلمه ۾، شيخ ابن العربي محي الدين اندلسي بيان ڪيو. جنهن جي شاگرد علامه قونويءَ کان جلال الدين رومي مستفيد ٿيو. ٻيو مڪتب فڪر ’وحدت الشهود‘وارن جو آهي، جنهن جو سربراهه امام رباني مجدد الف ثاني آهي ۽ ان  جو مقلد علامه اقبال آهي. انهن ٻنهين جي فڪرن کي اعتدال تي آڻڻ وارو شاهه ولي الله محدث دهلوي آهي. جو دراصل آهي ته وحدت الوجود جو قائل؛ پر ان سان گڏ شطحيات ۽ خرافات، غيرشرعيه عملن ۽ دعوائن کان پري آهي.
سنڌي راندين جي فهرست
ارچڪ مرچڪ
”ارچڪ مرچڪ“ راند جا ٻول هن ريت هي آهي: ارچڪ مرچڪ ڌاڻا ڌرچڪ آنگ پٽيهر ٽويو ٽيهر نانگڻ جوڳڻ کارا کٽي پئي ڇٽي.
ڪراچي اوڀر ضلعو
ڪراچي اوڀر ضلعو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ڪراچي ڊويزن جو ھڪ ضلعو جيڪو سنڌ جي گادي جي ھنڌ ۽ پاڪستان جي سڀ کان وڏي ۽ ميٽروپوليٽن شھر ڪراچي جي وچ واري ضلعي ڪراچي سينٽرل جي اوڀر ۾ واقع آهي. لان کي اڪثر ڪراچي ايسٽ سڏيو ويندو آهي. ڪراچي شھر پھرين ھڪ ضلعي تي مشتمل ھيو 1987ع م ان کي چئن ضلعن ڪراچي سائوٿ، ڪراچي سينٽرل، ڪراچي ايسٽ ۽ ڪراچي ويسٽ ۾ ورھايو ويو. ھن ضلعي جي تعلقن کي سب ڊويزن جو درجو مليل آهي. ضلعي م ھن وقت ٻہ سب ڊويزنون يا تعلقا ۽ ھڪ ڪنٽونمينٽ واقع آھن. جن جا نالا ھيٺ ڏجن ٿا:
2000 ۾ ھن ضلعي کي ڪراچي جي ٻين ضلعن سميت ختم ڪري سٽي گورنمينٽ جي ٽائونن ۾ تبديل ڪيو ويو ھو ۽ ان وقت ھن ضلعي کي چئن ٽائون ۾ ورھايو ويو هو جن ۾ گلشن ٽائون، ڪورنگي ٽائون، لانڍي ٽائون ۽ شاھ فيصل ٽائون شامل ھيا. 11 جنوري 2011 تي سنڌ حڪومت ھن ضلعي کي ٻيھر بحال ڪيو. نومبر 2013 ۾ ھن ضلعي جون ٽي سب ڊويزنون: ڪورنگي سب ڊويزن، شاھ فيصل سب ڊويزن ۽ لانڍي سب ڊويزن ھن ضلعي کان ڌار ڪري ھڪ نئون ضلعو ڪورنگي قائم ڪيو ويو. ڪراچي ڏکڻ ضلعي مان جمشيد ڪوارٽرز ڌار ڪري ھن ضلعي ۾ ملايو ويو.
تاريخ
ھن ضلعي جو قيام 1987ع م عمل ۾ آيو جڏھن ڪراچي ضلعي کي چئن ضلعن: ڪراچي ايسٽ، ڪراچي ويسٽ ، ڪراچي سائوٿ، ڪراچي سينٽرل ۾ ورھايو ويو. پاڪستان ٺھڻ کان اڳ ھن ضلعي وارو علائقو پورو ٻھراڙي ھيو جتي مختلف ڳوٺ واقع ھيا. ھن ضلعي م موجوده ڪورنگي ضلعي جا اڪثر علائقا ڪورنگي سميت شامل ھيا 2013 م انھن علائقن کي ڌار ڪري ڪورنگي جي نالي سان ھڪ نئون روينيو ضلعو قائم ڪيو ويو.
ٿاڻا
ڪراچي ايسٽ ۾ شامل ٿاڻن جا نالا شاھراھ فيصل ٿاڻو، سولجر بازار ٿاڻو، عزيز ڀٽي ٿاڻو، سعودآباد ٿاڻو، بھادر آباد ٿاڻو، برگيڊ ٿاڻو، الفلاح ٿاڻو، گلستان جوهر ٿاڻو، جمشيد ڪوارٽرز ٿاڻو، گلشن اقبال ٿاڻو، سھراب ڳوٺ ٿاڻو، پي آء بي ٿاڻو، ماڊل ڪالوني ٿاڻو آھن.
تصويرون
thumb|ساڄو|200px|ڪراچي ۾ گلشن ٽائون ۾ واقع سفاري پارڪ thumb|ساڄو|200px|گلشن ٽائون ۾ واقع نيشنل ڪرڪيٽ اسٽيڊيم
سنڌي ڊرامن جي فهرست
پي ٽي وي جا ڪي مشهور سنڌي ڊراما:
هيٺ بي ترتيب ڊرامن جا نالا ڏجن ٿا جيڪي پي ٽي وي جا مشهور سنڌي ڊراما هئا.
جاپان
ورڇ
جاپان 3000 کان وڌيڪ ٻيٽن تي مشتمل آهي. جاپان ۾ 47 ڊويزنون آهن، جن جا نالا هن ريت آهن؛
سنڌ آدم شماري مانيٽرنگ ڪاميٽي
1. سنڌ يونائيٽڊ پارٽي
فنا ۽ بقا
پھريون قسم ھي آھي ته، طالب پنهنجي صفات، خلاق، ۽ مزاج جي قيد کان آزاد ٿي وڃي، ٻئي قسم جي فنا ھي آھي ته، طالب پنهنجي نفس جي لذت کان بلڪل دست بردار ٿي وڃي۔ فنا جو ٽيون قسم ھي آھي ته، طالب تي رباني تحليات جو ايڏو غلبو ٿي وڃي جو سندس موجود وجود جي حقيقت سندس اکين کان اوجهل ٿي وڃي'''۔
محراب پور تعلقو
آبادي
ھن تعلقي جي آبادي 1998ع ۾ 1,55,345 ھئي جيڪا 2017ع م وڌي 2,47,280 ٿي وئي. تعلقي ۾ آبادي جي گھاٽائي 510.7 ماڻھو في چورس ڪلوميٽر آهي. 2017 جي ڪاٿي مطابق تعلقي جي شھري آبادي 76,813 ھئي جيڪا محراب پور شھر ۽ ھالاڻي شھر ۾ رهندڙ ھئي ۽ ڪل آبادي جو %31.1 ھئي. ٻھراڙيءَ واري آبادي جو تعداد 1,70,467 ھيو جيڪا ڪل آبادي جو %68.9 ھئي.
26 شوال
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:شوال
ايشيائي رانديون 2018ع
حوالا
زمرو:2018ع ايشيائي رانديون زمرو:2018ع ۾ انڊونيشيائي رانديون زمرو:ايشيائي رانديون بلحاظ سال زمرو:گھڻ راندين واري مقابلن ۾ 2018ع
ٻين مھاڀاري جنگ
thumb|ٻئي مهاڀاري جنگ (سيڪنڊ ورلڊ وار) جا منظر
يورپ ۾ جنگ جي شروعات
جرمني ۽ روس هڪٻئي جا جاني دشمن هئا. پر ڪن فوجي ۽ سياسي مصلحتن جي ڪري انهن في الحال پاڻ ۾ هڪٻئي خلاف جارحيت نه ڪرڻ جي معاهدي تي صحيحون ڪيون ۽ انهن معاهدي جي هڪ ڳجھي راز مطابق پولينڊ، بالٽڪ سمنڊ جي ڀر وارا ملڪ ۽ فن لينڊ کي پاڻ ۾ اڌو اڌ ڪري ورهائي کڻڻ جو به فيصلو ڪيو هو. پهرين سيپٽمبر 1939ع تي ان وقت يورپ ۾ باقاعدي وڏي جنگ شروع ٿي ويئي، جڏهن جرمنيءَ پولينڊ تي حملو ڪري ڏنو، جنهن جي حفاظت لاءِ انگلنڊ ۽ فرانس ٻنهي لکت ۾ اڳيئي خاطريون ڪرايون هيون. ٻئي پاسي کان روس به پولينڊ تي حملو ڪري ڏنو. ٻنهي حملي آورن پولينڊ اڌو اڌ ورهائي کنيو. پولينڊ جي فوجن شڪست کاڌي، پر ڪجهه فوجي آخر تائين اتحادين پاران قابض فوجن خلاف وڙهندا رهيا. جرمنيءَ فرانس تي فوج چاڙهي، پر ٻنهي ملڪن جون فوجون 10 مئي 1940ع تائين هڪٻئي تي صرف فائرنگ ڪنديون رهيون.
ارجن سڪايل
سنڌي ٻوليءَ جي نامور شاعر ’-ارجن سڪايل-‘ جو اصل نالو -ارجن- ڏيٿارام ناٿاڻي آهي. سندس -جنم- نومبر 1919ع ۾ سڌوجا، ضلعي نوابشاهه (هاڻي ضلعي نوشهري فيروز) ۾ ٿيو. هن وقت ممبئي (ڀارت) جي علائقي ۾، علالت جي زندگي گذاري رهيو آهي. ’ٽنڊي آدم جو اتهاس‘ (1946ع)، ’-انارڪلي-‘ (1949ع)، ’سنڌي ساهتڪارن جو آلبم‘ (1968ع)، ’-اندرا گانڌي-‘ (سوانح- 1968ع)، ’لينن جي سوانح‘ (1968ع) ۽ ’تنهنجي رڌڻي ۾ تنهنجي اسپتال‘ (صحت بابت مضمون_ 1947ع) ”سنڌو نگر جا سنڌي (1995ع)، ”صحت تنهنجي صلاح منهنجي“ (2004ع). ”سنڌ جو سفر نامو“ (2004ع) سندس مشهور ڪتاب آهن. سنڌي ٻوليءَ ۽ لپي سيکارڻ لاءِ سولا سنڌي ڪتاب به شايع ڪيل اٿس. لينن جي سوانح ڪتاب تي نهرو امن -انعام- مليل اٿس. -ارجن سڪايل- سنڌ جي وڇوڙي تي هند جي سنڌي شاعرن جي چونڊ شاعري ”-آءُ ڪانگا ڪر ڳالهه-“ ڪتاب ۾ 70 واري ڏهاڪي ۾ ترتيب ڏئي ڇپائي هئي. هن جا پنج ناول 1- هڪ پرش 3 استريون (1961ع)، 2- راجڪماري گيتا (1967ع)، 3- تپسيا ٽٽي پئي (1970ع)، 4- ڪپهه ۽ -باهه- (1972ع)، 5- ڪنڊن -ڀريون- راهون ڇپيل آهن. سندس شعر جا مجموعا، -انارڪلي- (1950ع)، گهمي وڃ سنڌو نگر ڏي يار (لمبي ڪوِتا 1965ع)، سنڌ ۽ چنڊ جا ڪرڻا (1982ع). ”امرت جو ڪلش“ (2004) ڇپيل آهن. هن وقت انڌيري (ويسٽ) ممبئيءَ 53 واري گهر ۾ بيماريءَ جي بستري تي آهي، پوءِ به سنڌ ۽ سنڌي ٻوليءَ سان نينهن نڀائيندو اچي.
قلندري
قلندر، حقيقت ۾ صوفياءِ‌ ڪرام جو وضح ڪيل اصطلاح آھي۔  قلندر ان کي چيو ويندو آھي، جيڪو پنهنجن ارادن ، خواھشن ، ۽ تمنائن کي ترڪ ڪري ، راضي به رضا الاھي رھي۔ ۽ ان ۾ ئي دلي سڪون حاصل ڪري۔ يعني دل جي روحاني جذبن کي سموري توجھ جو مرڪز ۽ محور بنائڻ قلندري طريقي جي خصوصيت آھي۔ انھيءَ لحاظ کان قلندري طريقي جو بنياد ٻن ڳالھين تي آھي؛ زھد ۽ محبت۔  مطلب ته فقط ھڪ جو ٿي رھڻ، ۽ ٻين کي ترڪ ڪرڻ ۽ انهن سان ڪو به لڳ لاڳاپو نه رکڻ۔ ان طريقه ڪار جي ڪيفيت جو نالو مستي آھي۔ ۽ مستي ئي قلندري طريقي جي سڃاڻ آھي۔
مستي
تاريخن ۽ تذڪرن مان معلوم ٿئي ٿو ته " حضرت قلندر شھباز جي درگاھ کي روحانيت جي مرڪز جي حيثيت رھي آھي۔ ۽ ڪيترائي بزرگ ھتي ايندا رھيا آھن۔ انهن مان مخدوم بلاول شھيد، حضرت شاھ عبدالطيف ڀٽائي ۽ حضرت قادر بخش بيدل فقير جا نالا اچي وڃن ٿا۔ سنڌ جا عالم فاضل جيتوڻيڪ مختلف سلسلن سان واڳيل ھئا ۽ انھن مان گهڻي قدر قلندري طريقي جا نه ھئا، تڏھن به روحاني فيوضات ۽ مستيءَ واري ڪيفيت حاصل ڪرڻ لاءِ حضرت قلندر شھباز جي درگاھ تي حاضري ڀريندا رھيا۔''' زمرو:پاڪستان ۾ تصوف
آشيرواد (ڪتاب)
حوالا
زمرو:سنڌي ناول
پٺاڻ
پنجين صدي
ٻئي پاسي پنجين ۽ ڇهين صديءَ جي وچ ڌاري هندوڪش جبل ۽ واديء سنڌ ۾ سٿين (Scythian) قبيلن جي حملن، ٻڌمت جي پيروڪارن گنڌارا جي هڪ وڏي آباديءَ کي هڪالي ڪابل جي اتر ۽ پشاور جي اترين پهاڙين ڏانهن ڀڄائي ڪڍيو. انهن پوءِ هلمند درياهه جي ٻنهي ڪنارن تي پنهنجون آباديون قائم ڪيون ۽ هڪ وڏو شهر آباد ڪيو، جنهن جو نالو ”گنڌار“ رکيائون، جيڪو پوءِ ”قنڌار“ ٿي ويو. اهي ئي ماڻهو ”خاص پٺاڻ“ آهن. جڏهن دنيا تي اسلام جو غلبو ٿيڻ لڳو، تڏهن نبي سڳوري صلي الله عليه وسلم وٽ ايمان آڻيندڙ افغان قبيلا عرب فاتحن سان گڏ ڏکڻ ايشيا ڏانهن وڌڻ لڳا. اهڙيءَ طرح اهي هلمند درياهه جي ڪنارن ۽ قنڌار شهر ۾ آيا ۽ اتي جي رهاڪن خاص پٺاڻن سان ملي جلي ويا. پوءِ اهي ٻئي قومون ”پٺاڻ“ جي هڪ نالي هيٺ گڏ رهڻ لڳيون ۽ ٻنهي قومن هڪ ٻئي جي تهذيب، ثقافت ۽ ٻوليءَ کي قبول ڪيو. ’ابدالي‘، ’شيراني‘، ’دراني‘ ۽ ’ترين‘ قبيلا خالص افغاني ۽ اسرائيلي ماخذ جا آهن، جڏهن ته ’يوسف زئي‘، ’پاني زئي‘، ’مهمند‘ ’اورڪ زئي‘ وغيره خالص پٺاڻ آهن. ارڙهين صدي عيسويءَ ۾ ابدالي قبيلا طاقت ور ٿيا ۽ قنڌار توڙي ٻين علائقن جا حڪمران ٿي ويا ۽ ان ملڪ جو نالو افغانستان رکيائون.
نوابشاهه تعلقو
ديھون
نوابشاھ تعلقي ۾ ڪل 51 ديھون واقع آهن.
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
ڳُئي جڀ
دبري جماع یا دبري مباشرت مان مراد ھڪ ٺڳيل مرداڻي عضوي جو جنسي تسڪین جي لاءِ ڪنھن ٻئي شخص جي ڳُئي یا سوڪ (anus) ذريعي وڏي آنڊي جي منھن (rectum) ۾ وجھي ان کي اندر باھر حرڪت ڏيڻ آھي. ھن جماع جي ٻين شڪلين ۾ گڏين وارو سيڪس (fingering) جنھن ۾ سوڪ (anus) ۾ آڱر وجھي اڳتي پوئتي ڪري جنسي لذت ڪئي ويندي آهي، جنسي رانديڪن ذريعي سيڪس ۽ ڳُئيء جي سوراخ ۾ وات سان ملاپ شامل آهن.
ڏکڻ ايشيا
thumb|upright=1.6|گڏيل قومن جي اداري مطابق ڏکڻ ايشا
راهي چنا
ادب ۽ شاعري
راهي چنا 1965ع ۾ ادب جي ميدان ۾ پير پاتو. شروعات شاعري سان ڪيائين. هيءُ سنڌي ادبي سنگت شاخ جوهي ۽ سنڌي ادبي سنگت شاخ سنڌ يونيورسٽي ڪالوني ڄامشورو جو باني ميمبر به رهيو. ادبي سنگت جي ڄاڻايل شاخن جو سيڪريٽري به رهيو. سندس ڪتاب تاج جويو ترتيب ڏنا پر اهي پڌرا ٿي نه سگهيا.
چٽا گانگ وڪنگز
2015 جي ڪارڪردگي
زمرو:بنگلا ديش پريميئر ليگ جون ٽيمون
ويتنام جا صوبا
حوالو
زمرو:ويتنام جا صوبا زمرو:ويتنام جي ذيلي تقسيم زمرو:فھرست ملڪي تقسیمون زمرو:ايشياء جي ملڪي ذيلي تقسيم زمرو:درجا اول انتظامي ملڪي ذيلي تقسيم
آصف علي زرداري ( قيد کان قيادت تائين)
زمرو:ڪتاب
واشڪ ضلعو
تعلقا ۽ ذيلي تعلقا
زمرو:پاڪستان جا ضلعا
هم جنس پرست
هم جنس پرست رومانوي ڪشش، جنسي ڪشش يا هڪ ئي جنسي يا جنس جي وچ ۾ جنسي آهي. زمرو:جنسيت
جاجرم ڪائونٽي
جاجرم ڪاؤنٽي ( لاطیني: Jajrom County) ایران جي اتر خراسان صوبي ۾ واقع شهر.
ڪليم الله لاشاري
ادبي ۽ تخليقي سفر
1. خوابن جي تشريح
ادارا سازي
(4) Recent Excavation and reinterpretation, university of Texan Austin 2012.
3 ذوالقعد
موڪلون ۽ ڏڻ
03
ممتاز حسين پٺاڻ
پروفيسر ڊاڪٽر ممتاز حسين پٺاڻ جو جنم 1927ع ۾ حيدرآباد ۾ ٿيو.
انگي اصول (ڪتاب)
هيءُ ڪتاب عبدالڪريم سنديلي جو لکيل آهي. ڪرائونس ائيز ۽ ڪچي جلد واري هن ڪتاب ۾ 112 صفحا آهن. ڇاپو پهريون، ايم. اسلم ميان، سال 1956ع ۾ ڇپايو
فهرست پاڪستان جا ريگستان
ٿر ريگستان
ٿر پاڪستان جي ڏکڻ اوڀر ۽ ڀارت جي اتر اولهه سرحد تي واقع آهي. هن جو رقبو 200,000 چورس ڪلوميٽر يا 77,000 چورس ميل آهي - هن جو شمار دنيا جي نائين وڏي ريگستان جي طور تي ڪيو ويندو آهي -
سڪندر جوڳي
هي هڪ يتيم مضمون آهي، جيئن ڪو ٻيو مضمون ان سان جوڙيل ناهي. مهرباني ڪري هن صفحي کي لاڳاپيل ملندڙ مضمونن جا ڳنڍڻا ڏيو ؛ تڪڙا لنڪ اوزار تان ڳولها ڪيو، تجويزون لاء. (اپريل 2016 ع)
آصف مٺياڻوي
سنڌي ٻوليءَ جو شاعر آصف مٺياڻوي 23 مارچ 1959ع ۾ مٺياڻيءَ ۾ ڄائو. تعليم ايم ايس سي (ايگريڪلچر) تائين حاصل ڪيائين. هو زرعي ترقياتي بئنڪ جي مختلف شاخن ۾سينيئر آفيسر رهيو. سنڌي ادبي سنگت، سنڌ جو مرڪزي خزانچي به رهيو. سندس شاعريءَ جو ٻارن لاءِ مجموعو ”ٻول اسان جي ٻارن جا“ 1994ع ۾ شايع ٿيو. ٻيو شعري مجموعو زندگيءَ ۾ ترتيب ڏنائين پر اوچتو 5 نومبر 2009ع تي دل جي دوري سبب وفات ڪيائين.
بالزاڪ
حوالا
زمرو:1850ع جون فوتگيون
جيئي سنڌ متحدا محاذ
تنظيمي دانچو
تنظيم جو فيصلا ڪن ۽ مٿانهون ادارو يا فرد چيئرمين هوندو آهي. جيئي سنڌ متحدا محاذ جي آئين مطابق چيئرمين کي 4 سالن لاءِ چنڊيو ويندو آهي. جسمم جي مرڪزي عهدن ۾ چيئرمين کان پوءِ سينئر وائيس چيئرمين، وائيس چيئرمين، جنرل سيڪريٽري، ڊپٽي جنرل سيڪريٽري، جوائنٽ سيڪريٽري، خزانچي، انفارميشن سيڪريٽري، رابطا سيڪريٽري، ويب پيج سيڪريٽري ۽ نشر و اشاعت سيڪريٽري جا عهدا هوندا آهن. چيئرمين نيشنل ڪانگريس (پارٽي جو مٿانهون ادارو) جي اليڪشن ذريعي مقرر ٿيندو آهي. چونڊيل چيئرمين مرڪزي ڪابينا پاڻ ئي چونڊڻ جو مجاز هجي ٿو.
سڪرنڊ تعلقو
مشھور شخصيتون
هن علائقي جي سياسي شخصيتن ۾ محرابپور جا سيد،
لوڪ ادب
لوڪ ادب جاداستان
'''نوري ڄام تماچي واري داستان واري نياز نوڙت اڄ به اسان جي سماجي روين ۽ نفسيات جو حصو آهي. نياز نوڙت ۽ هيٺاهين به ايتري جو ڪڏهن ته عجيب پئي لڳندي آهي. مثال طور هڪ ڏوهيڙي جا ٻول آهن ته:
ترقي
سنڌي معاشري جي ترقي جي سست رفتاري جو وڏو سبب ماڻهن جا رويا آهن، انهن ۾ تبديلي آڻي ترقي جي رفتار تيز ڪري سگهجي ٿي، پر اسان جو پڙهيل ماڻهو ان حوالي سان پنهنجو ڪردار ادا ڪرڻ بدران انهن کي زندهه رکڻ لاءِ وڪالت ڪندو رهي ٿو. موجوده دور ۾ جڏهن دنيا جارحاڻي انداز ۾ اڳتي وڌي رهي آهي ته اتي حد کان وڌيڪ مهمان نوازي، صاف دلي ۽ صوفي صفت بڻجي رهڻ سان دنيا کي ڪيئن منهن ڏئي سگهنداسين. اسان صوفي رهندي چي گويرا وارو ڪردار ادا ڪرڻ چاهيون ٿا، سو ڪيئن ممڪن ٿيندو. منهنجي ذاتي راءِ آهي ته اسان دنيا سان گڏ هلڻ لاءِ پنهنجي روين تي نظرثاني ڪريون. روين مان اهي سوچون ۽ رواج ۽ روايتون ڪڍي ڇڏيون جيڪي ماضي ۾ کڻي ٺيڪ هيون پر موجوده دور ۾ موزون ڪونهن. پنهنجي ڪلچر جي نالي ۾ غير ضروري سوچن ۽ روايتن کي اڳتي کڻي هلڻ ڪا عقلمندي ڪونهي. ڊارون جي ارتقا جي ٿيوري موجب فقط اهو جاندار ئي زندهه رهي سگهندو جيڪو حالتن موجب پنهنجو پاڻ کي تبديل ڪندو رهندو.'''
پريم چند
شروعاتي زندگي
ڌنپت راءِ 31 جولاءِ 1880ع ۾ ورناسي (بنارس) جي ويجھو ڳوٺ لامھي ۾ پيدا ٿيو. ھن جا وڏا ڪائيسٿ خاندان سان تعلق رکندڙ ھُيا. سندس ڏاڏو گُرو صاحب راءِ تپيدار ھُيو ۽ سندس پيءُ عجائب لعل ٽپال کاتي ۾ مُنشي ھُيو. سندس ماءُ آنندي ديوي ڪاراني ڳوٺ جي ھُئي، جيڪا امڪاني طور تي سندس ڪَھاڻي "بڙي گھر ڪي بيٽي" ترجمو "وڏي گھر جي نُنھن" جي لاءِ اُتساھہ جو ڪارڻ ھُئي. عجائب لعل ۽ آنندي جي ٻارن مان ھي چوٿين نمبر تي ھُيو، پھريان ٻہ ڇوڪريون کير پياڪي ۾ ئي فوت ٿي ويون ھُيون ۽ ٽئين نمبر تي سوگي نالي ڇوڪري ھُئي. سندس چاچو مھابير جيڪو ھڪ وڏو جاگيردار ھُيو، تنھن کيس "نواب جو لقب ڏنو. "نواب راءِ"سندس چونڊيل پھريون قلمي نالو ھُيو.
1337ع
ڊسمبر
زمرو:1337ء زمرو:چوڏھين صدي زمرو:سال
ڪرشن
هوڏانهن گوڪل ۾ نئين ڄاول ٻار، جيڪو وشنوءَ جو هڪ اوتار هيو، تنهن معجزا ڏيکارڻ شروع ڪيا. اهو ٻار شري ڪرشن هيو، جنهن اڳتي هلي ڪنس کي به ماريو هو.
عاصمه جھانگير
حوالا
زمرو:2018ع ۾ وفات زمرو:پاڪستاني قانوندان
بالشيوزم
بالشويزم (Bolshevism) جو اصطلاح سڀ کان اڳ 1903ع ۾ استعمال ٿيو، جڏهن لنڊن ۾ روسي ”سوشل ڊيموڪريٽڪ پارٽيءَ“ جو اجلاس ٿيو، ان اجلاس ۾ مارڪسي اشتراڪيت جي ٻن نظرياتي شاخن بالشويڪن ۽ مينشويڪن ۾ چٽو فرق نظر آيو. روسيءَ ۾ ”بالشويزم“ جو مطلب ”اڪثريت وارا(گهڻائي وارا)“ ۽ مينشويزم“ (Menshevism) جو مطلب ”ٿورائيءَ وارا“ آهي. بولشويڪن (گهڻائيءَ وارن) جو اڳواڻ لينن هو. هنن جي ڪاميابيءَ کانپوءِ ڪميونسٽ پارٽيءَ کي ”بالشويڪ پارٽي“ سڏيو ويو. لينن ۽ سندس ساٿين جو مقصد ڪارل مارڪس جي تعليمات جي روشنيءَ ۾ مزدورن کي متحد ڪري روسي بادشاهه زار (Tzar) جو انقلاب (Revolution) رستي تختو اونڌو ڪري، سچي معنيٰ ۾ ”پورهيتن جي حڪومت“ قائم ڪري، ملڪ ۾ ڪميونسٽ نظام لاڳو ڪرڻ هو. ٻئي طرف مينشويڪن (ٿورائيءَ وارن) جو اڳواڻ پلي خان نوف (1857-1918ع) هو، جيڪو اعتدال پسند هو ۽ ان جو خيال هو ته روس ۾ انقلاب آڻڻ کان اڳ ان ۾ ٻين يورپي ملڪن وانگر وچولي قسم جي جمهوريت آندي وڃي، هو انقلاب لاءِ رڳو پورهيتن کي نه پر سموري عوام کي ڪتب آڻڻ جو حامي هو. نيٺ 1903ع جي لنڊن اجلاس ۾ لينن جي حامين کي گهڻائي حاصل ٿي، ان ڪري کين بولشويڪ سڏيو ويو ۽ انهن ئي نومبر 1917ع ۾ روس ۾ ”پورهيت انقلاب“ آندو. 1918ع ۾ لينن ۽ سندس ساٿين بالشويڪ پارٽي جو نالو بدلائي ان کي ”ڪميونسٽ پارٽي“ سڏيو.
782ع
ڊسمبر
زمرو:782ء زمرو:اٺين صدي زمرو:سال
غلام شاھ جيلاني
سياسي شروعات
هيءُ پاڪستان پيپلز پارٽي پارليمنٽيرينز جي ٽڪيٽ تان صوبائي اسيمبلي سنڌ جي تڪ پي ايس 75دادو-V تان 2002ع جي عام چونڊن ۾ صوبائي اسيمبلي سنڌ جي رڪن طور چونڊ لڙيو پر ناڪام رهيو ۽ڊاڪٽر منظور حسين لغاري ڪامياب رهيو. هيءُ 2008ع ۾جي عام چونڊن ۾ پاڪستان پيپلز پارٽي پارليمنٽيرينزءَ جي اميدوار طور پي ايس 75-دادو-II t تڪ تان ڪاميابي حاصل ڪئي ۽ ميمبر صوبائي اسيمبلي سنڌ چونڊجي ويو. غلام شاهه جيلاني 2013ع جي عام چونڊن ۾ پي ايس 75-دادو-II تڪ تان ٻيهر صوبائي اسيمبلي سنڌ جو ميمبر چونڊيو ويو. جولاءِ 2016ع ۾ سيد مراد علي شاهه جي وڏ وزارت دوران سنڌ ڪابينا ۾ شامل ڪيو ويو ۽ اوقاف کاتي لاءِ وڏي وزير جو خاص صلاحڪار مقرر ٿيو.
عاجز جمالي
تعليم ۽ خدمتون
عاجز جمالي کي ھاءِ اسڪول جي زماني کان ئي شاعري جو شوق ھئو ان ڪري  هن پھریان ایم سي (محمد ڇُٽل) عاجز جي نالي سان لکڻ شروع ڪيو. بعد ۾ باقاعدہ شاعري ڪرڻ لئہ پنھنجو تخلص عاجز جمالي اختيار ڪيو جیڪو سندس ھاڻي نالو ئي بڻجي ویو آهي۔ ھن جو ٻانڌي جي نج ٻهراڙي جي گھراڻي ۾ جنم ٿیو۔ پنھنجي خاندان جو پھریون فرد ھئو جیڪو اسڪول ۾ داخل ٿیو۔ چوٿین درجي ۾ ھئو تہ سندس خاندان لڏ پلاڻ ڪري پنھنجي اباڻي ڳوٺ دادو ضلعو جي جوهي تعلقو جي ڳوٺ ٽنڊو رحيم خان ۾ آیو۔  جتان سندس والد سعودي عرب ھلیو ویو. 1976 ۾ ٽنڊو رحیم پرائمري اسڪول مان پنجو درجو پاس ڪیائین۔ 1978ع ۾  سندس خاندان ٻیھر ٻانڌي ھلیو ویو. گورنمنٽ ھاءِ اسڪول ٻانڌي ۾ نائین ڪلاس تائین ریگیولر شاگرد رھیو۔ اسڪول جي ھوشیار شاگردن ۾ شمار ٿیندو ھئو۔ بعد ۾ خانداني قبائلي جھڳڙي سبب  سندس خاندان خضدار بلوچستان ھلیو ویو۔ 1984ع ۾  سندس خاندان جي ٻيهر  جوھي واپسي ٿي جتي مئٽرڪ پاس ڪئي۔  پوءِ عاجز جمالي جوهي ۾ پیٽرول جي دوڪان ۽ بوٽن جي دوڪان تي مزدوري ڪئي۔ جوهي ۾ سندس عزيز ڪنگراڻي، منظور ٿھیم ۽ احمد خان مدهوش سان ملاقات ٿي ۽ پختي شاعري ڪرڻ لڳو بعد ۾ سنڌي ادبي سنگت شاخ جوھي ۽ جوهي نوجوان تنظیم ۾ شامل ٿيو ۽ ادبي خدمتون سرانجام ڏنائين. سنڌي ادبی سنگت جوھي شاخ جو جوائنٽ سیڪریٽري ۽ سيڪريٽري پڻ رهيو۔ بعد ۾ سياسي طور ڊي ایس ایف ۾ سرگرم ٿیو۔ دوستن جي مدد سان دادو ڊگري ڪالیج مان انٽر جو امتحان پاس به ڪیائین۔ هيءُ ڊي ایس ایف ضلعي دادو جو جنرل سیڪریٽري۔ سنڌ هاري ڪاميٽي جو مرڪزي پریس سیڪریٽري۔ ڪمیونسٽ پارٽي آف پاڪستان جي صوبائي ڪامیٽي جو سرگرم میمبر به رھیو۔ 1986ع ۾ جوھي مان ایم آرڊي موومينٽ  دوران گرفتار ٿیو۔ سینٽرل جیل حیدر آباد ۾ قید ٿیو۔ آزاد ٿي آيو تہ 1988ع ۾ سنڌ قومي اتحاد دادو جو ضلعي ڪنوینر بڻيو۔ 1991ع ۾ جوھي ڇڏي ڪراچي هليو ويو جتي باقاعدي صحافت جي شروعات ڪيائين۔ ٻن سالن تائین مختلف سنڌي اخبارن ۾ ڊیسڪ ایڊیٽوریل صفحي ٿي رھیو۔ عوامي آواز  ۾ ٻارن جو صفحو جوت ڪڍیائین۔ 1993ع کان رپورٽنگ شروع ڪیائین۔ روزاني ڪاوش، روزاني جنگ سمیت ٻين مشھور اخبارن ۾ رھیو ۽ رپورٽر بڻیو۔ عاجز ھفتیوار آرسي مئگزین جو ایڊیٽر پڻ رھیو۔ 2004ع کان ٽي وي چئنلن جو رخ ڪیائین ۽ رپورٽنگ ڪيائين۔ انڊس نیوز۔ اي آر واءِ نیوز۔ رنگ ٽي وي تي پندرھن سالن تائین رپورٽنگ پروگرام ڪندو رھیو۔ ڪراچي ۾ سرگرم صحافي طور صحافتي تنظیمن ۾ پڻ سرگرم رھیو۔  ھن اردو ۽ سنڌي ۾ اڻ ڳڻيا ڪالم لکیا آهن. عاجز ریڊیو پروگرام پڻ ڪیا آهن۔ ٽي وي اینڪر ۽ ڊائریڪٽر نیوز بہ رھیو۔ سوین ٽي وي پروگرامن جو ڊائریڪٽر رھیو. عاجز جمالي جو جدید سنڌ جي تاریخ تي  ڪتاب اڌ صدي جي آتم ڪھاڻي پڻ شایع ٿیل آهي۔
جبوتي
فهرست لاڳاپيل مضمون جبوتي
زمرو:ملڪ
ڪڇ
حوالا
زمرو:سنڌي ٻولي زمرو:ٻولي زمرو:لسانيات زمرو:ٻوليون
فتح محمد سيوهاڻي
حڪيم فتح محمد سيوهاڻي انگريزي دَور جو هڪ وڏو عالم، اديب ۽ سياستدان ٿي گزريو آهي. هن علمي ۽ ادبي دنيا ۾ پنهنجو نالو روشن ڪيو ۽ سياست جي ميدان ۾ عظيم خدمتون سر انجام ڏنيون.
داستان نوري ڄام تماچي
حوالا
زمرو:سنڌي لوڪ ڪهاڻي زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:صوفي ادب زمرو:لوڪ ڪهاڻي
اردو الفابيٽ
اردو الفابيٽ ۾ ڇٽيهه هِجي اکر ۽ ستيتاليهه آواز آهن.
ايثارپسندي
thumb|خيرات ڏيڻ ايثارپسندي جو ڪم اھي.
والميڪي
”... ۽ تون هي پاپ جو ڪم ڇو ٿو ڪرين، جنهن جو بار نه تنهنجا ماءُ پيءُ کڻندا ۽ نه وري زال ۽ ٻار... توکي هن پاپ جي سزا اڪيلي سر ڀوڳڻي پوندي!“ نارد چيو هو. رتناڪر کي اعتبار نه آيو ۽ وڃي ماءُ، پيءُ ۽ زال ٻارن کان پڇيائين. انهن به کيس ائين چيو ته تنهنجي پاپ ۾ اسان شريڪ نه آهيون، اسان لاءِ کاڌو آڻڻ تنهنجي ذميواري آهي. ان واقعي کانپوءِ نارد مُنيءَ، ’رتناڪر کي ’رام نام‘ جو جپ ڏنو، جيڪو هُن ڪيئي سال ويهي ڪيو. ان تپسيا دوران هن مٿان ماڪوڙين جي ٻِرن مان نڪتل مٽيءَ جو دڙو ٺهي ويو. بالميڪي يا ’والميڪي‘ جي معنيٰ آهي ”ماڪوڙين جي گهر ۾ ڄاول“. هڪ ڏينهن نارد اچي کيس ماڪوڙين جي اُن گهر مان ڪڍيو. ۽ ان ريت مٿس اهو نالو پئجي ويو. ايوڌيا پهچڻ کان پوءِ جڏهن شري رام، سيتا ديويءَ کي تياڳڻ جو فيصلو ڪيو ۽ هن کي جهنگ ۾ بي يارومددگار ڇڏي ويو، تڏهن هوءَ ’بالميڪي آشرم‘ ۾ وڃي پهتي، جتي هن رام جي ٻن پٽن ’لَو‘ ۽ ’ڪُش‘ کي جنم ڏنو. ٻنهي ٻارن جي مڪمل تربيت رشي والميڪيءَ ڪئي ۽ رامائڻ جي رچنا ڪري، اها لَو ۽ ڪُش کي ياد ڪرايائين. هندو ڏند ڪٿا مطابق رامائڻ جي رچنا ۾ استعمال ٿيل ڇند هڪ اهڙي سِٽ تي ٻڌل آهي، جيڪا والميڪيءَ هڪ شڪاريءَ کي پاراتي ۾ چئي، ”جهڙي طرح تو هن خوش باش پکين جي جوڙيءَ مان نَر کي ماريو آهي، شال تون به مري پوين!“ چيو وڃي ٿو ته اهو سلوڪ برهما جي طرفان آيو ۽ ان ئي ڇند تي رامائڻ رچي وئي.
آغا تاج محمد خان
آغا صاحب اديب، شاعر، ليکڪ، تعليمدان ۽ وڏو منتظم هو. سنڌي گرامر تي سندس ڪيترا ڪتاب لکيل آهن. هن شاھ لطيف جي فن ۽ فڪر تي بہ مقالا لکيا آهن. سندس شمار انهن ٿورن اديبن ۽ تعليمي ماهرن ۾ ڪيو ويندو آهي، جن کي راڳ جي ڄاڻ هئي. آغا صاحب 10 آڪٽوبر 1959ع تي حيدرآباد ۾ لاڏاڻو ڪيو.
3 (سلجھائپ)
__DISAMBIG__
سڌنوتي ضلعو
سڌنوتي پاڪستان جي زير انتظام آزاد ڄمون ۽ ڪشمير جي ڏھن ضلعن مان ھڪ آھي۔
تاج صحرائي
حوالا
زمرو:1921ع جون پيدائشون زمرو:2002ع جون فوتگيون زمرو:پاڪستاني ليکڪ زمرو:سنڌ زمرو:سنڌ جامحقق زمرو:سنڌي شخصيتون زمرو:سنڌي ليکڪ زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:شخصيتون
سوماليا
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:ملڪ
وڪيپيڊيا لوگو
thumb| وڪيپيڊيا جو موجوده لوگو thumb|left|upright=4.0| وڪيپيڊيا لوگو، انٽرنيٽ تي موجود گھڻ لساني آنلائين انسائيڪلوپيڊيا جو لوگو آهي. وڪيپيڊيا لوگو آڙا ڪٽا معما (جگسا = jigsaw) جي ٽڪرن سان دنيا جو گول نا مڪمل نقشو آهي. مٿاهين سطح کان ڪجھ ٽڪرا کٽل اٿس
ساموا
ساموا يا ساموآ ملڪ  جو سرڪاري نالو ساموآ جي خودمختيار رياست (ساموائي ٻولي ۾ Malo Sa'oloto Tuto'atasi o Samoa) آهي. 4 جولاء 1997ع کان اڳ ان ملڪ جو نالو مغربي ساموآ ھيو. ھي ملڪ ٻيٽن تي مشتمل آهي جن مان ٻہ وڏا ٻيٽ ساوائي ۽ اوپولو ۽ چار ننڍڙا ٻيٽ آھن. ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ آپيا شھر آھي. ھي ملڪ ھڪ وحداني رياست تي مشتمل پارلياماني نظام رکندڙ آهي آهي. انتظامي طور تي يارھن حصن م ورھايل آھي. 15 ڊسمبر 1976ع ۾ مغربي ساموآ جي نالي سان گڏيل قومن جي اداري جو رڪن ملڪ بڻيو ڏکڻ ايٽلانٽڪ سمنڊ م واقع ھن ملڪ جي ٻيٽن جي ڪل پکيڙ 2831 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ آبادي ٻن لکن کان مٿي آھي.
قاضي احمد تعلقو
تاريخي ماڳ
آثار قديمه مقبرو ميان نور محمد ڪلهوڙو، ٺل مير رڪن، جتوئي جو مقبرو، قاضي احمد قريشي، دمائي ناز باغ موجود آهن. تعلقي اندر مشهور درگاهن ۾ جمن شاھ جهانيان، درگاھ پير شھمير، درگاھ فيض هاشمي، درگاھ حق مدينه، درگاھ پير نالي وڏو، درگاھ پير صادق، درگاھ صالح فقير لڳ کڙ، نانگوشاه موجود آهن
ڳوٺ
تعلقي جي اوڀر زرخيز زمينون ۽ ڳوٺ آباد آهن. اتر ۾ نواب ولي محمد، دولت پور، شاهپور جهانيان، آهن ڏکڻ ۾ سڪرنڊ شگر مل، مشائخ، سڪرنڊ آباد آهن. تعلقي جي مشهور ڳوٺن ۾ ڪوٽ ڄام ڪريم علي انڙ، بچل پور، اسماعيل ڀنڊ، جهونجهاڻ، ڳوٺ سردار علي گبول سعيد ڪنڊو، علي آباد،ڊٻائي راهو ڪريم آباد، سک پور، پٻجو، پير شهمير، دوڙ شاهه، کڙ، گلڻ ڄام ڏاهري، ماروجه، مٺا خان جوکيو، منهڙومقيم ڏاهري، سرڪاري کوهه، سن ساوڙي، هبيري،ماکنڊ صوڀو ڏاهري، چوٽيهه هزار موري، لونگ سومرو، احسان راهو، سوڍو خاصخيلي، عاقلاڻي راهو، ڪوٽ مقبول شاهه، بهادر چانڊيو، سونو چانڊيو، محمد چانڊيو، طوطي، ڪشور پور، عبدالرزاق سيٺر، مٺو ڏيٿو، باغ ماڻڪ ، قبول راهو، علي خان فج، سلطان راهو، نواب بهاول، حمل ڪلوئي، ماڪوڙو، پڊ، خارجاڻي ۽ ٻيا ننڍا وڏا ڳوٺ مشهور آهن.
يونين ڪائونسلون
تعلقي جي ڪل آبادي، 297047 آهي، 12 يونين ڪائونسل ، قاضي احمد1، قاضي احمد2، احمد ٻگهيو، ٺٽ، سعيد ڪنڊو، هبيري، ساوڙي، منهڙو کڙ، شاهپور جهانيان، دولت پور ۽ مرزا باغ تي مشتمل آهي. هن تعلقي ۾ هيٺيون يونين ڪاؤنسلون آهن.
هيومن ڊويلپمنٽ انڊيڪس
2019 UN Human Development Report (inequality-adjusted).svg، تعليم ۽ في ڪس آمدني جي انڊيڪيٽر جو ھڪ شمارياتي اشاريو آھي جنھن جي مدد ملڪن جو انساني ترقي جي چئن درجن ۾ شمار ڪيو ويندو آھي. جيڪڏهن ڪنھن بہ ملڪ جي ماڻهن جي ڄمڻ کان  متوقع زندگي جو مدو، تعليمي سطح ۽ مجموعي قومي آمدني وڏي ھوندي آھي تہ ان ملڪ جو انساني ترقي جو اشاريو اوچو ھوندو آھي. ھي اشاريو پاڪستان جي معاشيات جي ماهر ڊاڪٽر محبوب الحق ييل يونيورسٽي جي گسٽاف رئنس ۽ لنڊن اسڪول آف اڪانامڪس جي ميگھناد ڊيسائي جي مدد سان تيار ڪيو ۽ ڪنھن بہ ملڪ جي ترقي ماپڻ لاء گڏيل قومن جي ترقي جي پروگرام جي انساني ترقي جي رپورٽ واري آفيس ۾  استعمال ۾ آندو.
الفارابي
ذاتي زندگي
ابو ناصر الفارابي موجود قزاقستان واري ھنڌ ان وقت جي علائقي ماوراء نھر يا ثرانسوڪسيئانا جي ضلعي فاراب ۾ ترڪ يا ترڪماني نسل جي خاندان ۾ پيدا ٿيو. ھن جي زندگي بابت تاريخ م تمام ٿورو احوال ملي ٿو. دمشق ۾ رھائش دوران ھي رات جو بطور چوڪيدار ھڪ باغ ۾ ملازم هو پوء بغداد لڏي آيو. ڏھين صديءَ واري ھيجاني حالتن واري بغداد ۾ ھن عربي ۾ مھارت سميت ٻيون کوڙ ٻوليون ڳالھائڻ پڻ سکيون. ھن شامي روايتن جي ارسطو جي فڪر جي پوئلڳ عيسائين سان گڏ تعليم حاصل ڪئي جيڪي پنھنجي دؤر جا وڏا ماھر منطق ھيا. ھي ارسطو واري منطق جي لکڻين وارين تقريرن ۽ لکڻين ۾ انھن سڀني مثالي ماڻھن کي پوئتي ڇڏي ويو .باقي وقت، حلب جي وڏي حاڪم سيف الدوله علي حمدانيءَ وٽ گذاريائين
حوالا
زمرو:خيالن جي تاريخ زمرو:سائنس جي تاريخ زمرو:فلسفي جي تاريخ زمرو: مسلمان فلاسافر زمرو:نئين افلاطونيت زمرو: سياست جو فلسفو زمرو: موسيقي
بي بي سي اردو
بي بي سي اردو بي بي سي ورلڊ نيوز جي طرفان پاڪستاني ۽ ڀارتي پڙهندڙن جي لاء جاري ڪئي ويندڙ  خبرن جي ويب سائيٽ آهي۔ريڊيو تي به پوري پاڪستان ۾ ماڻهو هن جي خبرن کي پسند ڪندا آهن۔ گذريل سال فيبروري ۾ بي بي سي اردو پنهنجي پروگرام سيربين کي آج نيوز تي سومر کان جمعي تائين پيش ڪرڻ شروع ڪيو جنهن کان بعد سيربين پاڪ thumb|بي بي سي اردو جو لوگو ستان ۾ بي بي سي اردو جي رسائي ۾ اضافو ڪيو آهي۔ نه صرف هن بي بي سي جي هفته وار رسائي کي 56 لک فردن تائين وڌايو آهي بلڪه سيربين جي مدد سان بي بي سي جي ساک کي به تقويت ڏني آهي، جنهن جو اظهار ان جائزي ۾ ٿيو جنهن ۾ 94 سيڪڙو فردن بي بي سي تي اعتماد جو اظهار ڪيو۔بي بي سي اردو جا شوقين هڪ ڪروڙ کان وڌيڪ آهن.
سورہ فاتحہ
ترجمو
اللہ جي نالي سان شروع جيڪو وڏو مھربان نھايت رحم فرمائڻ وارو آھي.1 سب تعريفون اللہ ھی جي لاءِ آھن جيڪو تمام جھانن جو پالڻھار آھي.2 نھايت مھربان تمام رحم ڪرڻ وارو آھي.روز جزا جو مالڪ آھي.3 (اي اللہ) اسان تنھنجي ئي عبادت ڪندا آھيون ۽ اسان تو کان ئي مدد گھرون ٿا.4 اسان کي سڌو رستو ڏيکار.5 انھن ماڻھن جو رستو جن تي تون انعام فرمايو آھي۔ .6 انھن ماڻھن جو نہ جن تي غضب ڪيو ويو آھي ۽ نہ (ھي) گمراہ جو.7
سسئي پنهون جو داستان
سسئي ۽ پنھون جو داستان سنڌ ۽ بلوچستان جو مشھور روايتي عشقيه لوڪ داستان آهي جنھن جو ذڪر ڪيترن ئي سنڌي شاعرن پنھنجي شاعري ۾ ڪيو آهي ۽ ان جا تفصيل مشھور تحفة الڪرام  ۾ بيان ڪيل آهن.مير معصوم شاهه بکر واري اهو قصو ”حسن و ناز“ جي نالي سان پارسي مثنويءَ ۾ لکيو آهي. قاضي مرتضى سورٺي ساڪن ڳوٺ کٽياڻ ساڳيو قصو نرالي طرز جي نظم ۾ تيار ڪري محمد شاهه دهليءَ جي بادشاهه جي دربار ۾ پيش ڪيو هو. اهو پنهنجي ڪتاب ۾ هيءَ ڳالهه ٿو لکي: ”اسماعيل نالي هڪڙو ملتان جو صوفي درويش ملتان کان هنن جبلن ۾ آيو ۽ پڪو ارادو ڪيائين ته جيستائين سسئي ۽ پنهونءَ جو ديدار نه ڪندس، تيستائين نه کائيندس نه پيئندس. اهو ارادو ڪري هنن سچن عاشقن جي تربت جي سيرانديءَ ويهي رهيو، تان جو انهيءَ بک ۽ اُڃ ۾ ٽي ڏينهن گذري ويس. ٽن ڏينهن بعد هڪڙي پيرسن زال ماني ۽ پاڻي کڻي اچي ان درويش وٽ حاضر ٿي ۽ کائڻ پيئڻ لاءِ آڇ ڪيائينس. درويش چيو ته ”مون انجام ڪيو آهي، ته جيستائين سسئي ۽ پنهونءَ جو ديدار نه ڪندس، تيستائين ڪڏهن به نه کائيندس نه پيئندس: ڀل ته مري وڃان“. تنهن تي ان ٻڍڙيءَ زال چيس ته ”سسئي آئون آهيان، باقي پنهونءَ جي ديدار جو آسرو ئي نه ڪر، ڇاڪاڻ جو زماني تي اعتبار ڪونهي. آئون اڳيئي ڀائرن مان سبق سکي چڪي آهيان“. درويش چيس ته ”سسئي جي حسن ۽ جوانيءَ جي هاڪ ملڪن ۾ مشهور آهي، تون ٻڍڙي زال آهين، تنهن ڪري مون کي ڪيئن اعتبار ٿئي، ته ساڳي ئي سسئي آهين. سسئي امالڪ پنهنجي اصلي حسن ۽ جوانيءَ جي حالت ۾ مٽجي پيئي ۽ درويش کي چيائين، ته ”هاڻ ماني کاءُ ۽ پاڻي پيءُ“ درويش چوڻ لڳو ته“ ”جيستائين پنهونءَ جو ديدار نه ڪندس، تيستائين ڪجهه به نه کائيندس“ تنهن تي سسئي قبر ۾ گهڙي ويئي ۽ پنهون چيلهه جيترو ٻاهر ظاهر ٿيو، جنهن کي سسئي ڀاڪرن ۾ مضبوط جهليو بيٺي هئي، انهيءَ انديشي جي ڪري ته متان ساڻس وري به اڳئين وانگر ڪو ترڪٽ نه ٿئي.“ ڪيترن ئي ٻين صاف دل درويشن سسئي ۽ پنهونءَ جو ديدار ڪيو آهي، اڄ تائين به جيڪڏهن ڪو ماڻهو هڪ رات انهن سچن عاشقن جي تربت وٽ وڃيو گذاري ٿو، ته ان کي ازغيبي طعام ملي ٿو. 280px|thumb|right|ڀنڀور قلعي جو فضائي منظر
سسئي جي ڪيچ مڪران روانگي
پوئينءَ رات جو جان (جڏهن) سسئيءَ جي اک کلي تہ ڏٺائين پنھون پلنگ تي آهي ئي ڪونہ. سو حيرت ۾ پئجي ھيڏان ھوڏانھن نهاريائين تہ اوطاقون ۽ اوتارا سڀ سڃا ٿيا پيا آھن. معلوم ڪيائين تہ ڏير کيس ويساھي پنھونءَ کي زوريءَ ڀڄائي وٺي ويا آھن، پوءِ وٺي گھوڙا گھوڙا ڪيائين جنھن تي ھن جا مائٽ ۽ پاڙيسري اچي مِڙيا. پر ھن ڪنھن جي ڪين مَڃي ۽ ويس وڳا ڦٽا ڪري، ڪلھي ڦاٽل ڪنجرو وجھي، اڪيلي اٺن جا پير کڻندي، پنھونءَ جي پٺيان ڪاھيندي ويئي. چاليھن ڪوھن جي پنڌ بعد اچي پٻ جبل جي ويجھو پھتي تہ اڃ ۽ ٿڪ سبب ماندي ٿي ڪري پيئي ۽ ڇڙھيون ھڻڻ لڳي. قدرت خدا جي جو انھيءَ ھنڌان ھڪ صاف پاڻيءَ جو چشمو ڀڙڪو ڏيئي ڦٽي نڪتو. تحفة الڪرام وارو چوي ٿو تہ ”مون معتبر ماڻھن کان ٻڌو آھي تہ اھو چشمو اڃا تائين جاري آھي ۽ ڪڏھن بہ سڪي نٿو. ساڳيو تحفة الڪرام جو راوي هڪ ٻي روايت ڪندي لکي ٿو ت تحفة الڪرام سسئيءَ وٽ مينديءَ جي وڻ جي هڪ ٽاري هئي جيڪا دستور موجب پرڻي رات ھٿ ۾ ڪري ستي ھئي، اُها اِن سفر ۾ ساڻس ھمراھ ھئي جنهن کي هن انھيءَ چشمي جي ڀر تي زمين ۾ ٽنبيو هو، جنهن مان ھڪ سرسبز مينديءَ جو وڻ اڀري پيو هو. جيڪو اڃا تائين سندس نشانيءَ طور موجود آھي.
سسئي جو موت
سسئيءَ جي سھڻيءَ صورت ڏسي ايل پنھوار جي دل ھرکي وئي ۽ ڏانھنس بڇڙي نظر ڪرڻ لڳو. سسئيءَ پاڻ کي جوکي ۾ ڏسي پنھونءَ جي سار ۾ زار و قطار روئڻ لڳي، سندس سوز وارين صدائن ڏونگر بہ ڏاري وڌو پر ھن ڪٺور تي ڪوبہ اثر نہ ٿيو. نيٺ خدا کان سواءِ ٻيو ڪوبہ چارو نہ ڏسي، ايل پنھوار کي پاڻ وٽان ٽارڻ جي بھاني سان آزي ڪري چيائينس تہ ”آءٌ ٿڪل ٽٽل ۽ اڃايل آھيان، ڀلائي ڪري پھريائين ڪو کير چڪو پيارينم.“ ايل پنھوار خوش ٿي ڌڻ ڏانھن ڊوڙيو تہ سسئيءَ ٻئي ھٿ کڻي رب تعاليٰ کي سوال ڪندي چيو تہ:اي ستار! مون بي وسيليءَ جو وسليو ٿيءُ. ھن اڃا دعا مس پوري ڪئي تہ پھاڙ ڦاٽي پيو ۽ هوءَ ان اندر گھڙي پيئي. تنهن کانپوءِ جبل ٻيهر ڳنڍجي هڪ ٿي ويو. پر سسئيءَ جي چُنيءَ (پوتيءَ) جو پاند ٻاھر رھجي ويو. ايل پنھوار جڏھن کير ڏھي پوئتي موٽيو تڏھن ھي رنگ ڏسي تپرس (تعجب) ۾ پيو ۽ الاھي قدرت جو اھڙو اھڃاڻ پسي توبہ تائب ٿيو. پوءِ انھيءَ ھنڌ ھڪ پٿرن جو ميڙ ڪري قبر جو لوڙھ ٺاھي ڇڏيائين .چشمي تان اٿي هلڻ بعد ٻيا به ڇهه ست ڪوه جبل جهاڳڻ کان پوءِ سسئيءَ کي وري به اچي اڃ هلاک ڪيو. ايتري ۾ هڪڙو ريڍار اچي مليس، جنهن هن کي کڻي وڃڻ جا خيال ڏيکاريا. سسئي ان کي چيو ته ”آئون ٿڪل ۽ اڃاتل آهيان، مون کي کارائي پياري ڍؤ ڪرائڻ کان سواءِ تون مون ۾ طمع رکين، سا ڪهڙي نه بي انصافي چئبو“. ريڍار اها ڳالهه ٻڌي پنهنجي ڌڻ ڏي ڀڳو ۽ کير ڏهي وٽو ڀري موٽي، ريڍار پٺ ڏني ۽ سسئي پنهنجي سائينءَ کان لڄ ۽ پناهه رکڻ جو سوال ڪيو. خدا تعالى جو هيڻن جو همراهه ۽ بي پناهن لاءِ سچي پناهه آهي، تنهن سسئيءَ جو سوال قبول ڪيو. زمين ڦاٽي پيئي ۽ سسئي اندر گهڙي ويئي. فقط سسئيءَ جي چنيءَ جو پلاند ٻاهر رهجي ويو. ريڍار موٽي اچي، ته ٻيو ڪجهه به نه آهي، فقط چنيءَ جو پلاند زمين کان ٻاهر نڪتل نظر پيو اچي. ريڍار ڏاڍو ڦڪو ٿيو، ۽ آسپاس جا پٿر ميڙي اتي قبر جي نشاني ٺاهي ڇڏيائين.
ٿر
حوالا
زمرو:سنڌ زمرو:ٿر زمرو:سنڌ جا رڻ پٽ
موکي ميڊيا
موکي ميڊيا (انگريزي ۾ Mokhi Media) پهريون سنڌي سوشل ميڊيا چينل آهي، جنهن جو بنياد 22 نومبر 2010ع ۾ وڌو ويو، پرنٽ توڙي اليڪٽرانڪ تي نه پهتل مواد "موکي ميڊيا" ذريعي دنيا تائين پهچايو وڃي ٿو. موکي ميڊيا ذريعي شهيد بشير احمد قريشي جو تاريخي انٽرويو رڪارڊ ڪيو ويو آهي.
شاخون
موکي پبليڪيشن
نشانِ حيدر
نشانِ حيدر پاڪستان جو سڀ کان وڏو فوجي اعزاز آهي جيڪو هن وقت تائين پاڪ فوج جي ڏهه شهيدن کي ملي چڪو آهي۔ پاڪستان جي هوائي فوج جي تاريخ ۽ پاڪستان جي زميني فوج جي مطابق نشانِ حيدر حضرت علي رضي الله عنه جي نالي تي ڏنو ويندو آهي ڇو ته انهن جو لقب حيدر هيو ۽ انهن جي بهادري ضرب المثل آهي۔ هي نشان صرف انهن ماڻهن کي ڏنو ويندو آهي، جيڪي وطن جي لاء انتهائي بهادري جو مظاهرو ڪندي شهيد ٿي چڪا هجن۔ اڄ تائين پاڪستان ۾ صرف ڏهن فردن کي نشانِ حيدر ڏنو ويو آهي جن جا نالا هيٺ ڏنل آهن۔
اعزاز حاصل ڪندر
زمرو:پاڪستاني فوجي اعزاز زمرو:نشان حيدر ماڻيندڙ زمرو:1957ع ۾ شروع ٿيل اعزاز
ارڙ
ارڙ -بلا- عام طور ڌٻڻين وارن گپ وارن علائقن ۾، ٻيلن ۽ جابلو ڏرڙن ۾ رهي ٿي. ڪڏهن ڪڏهن زمين ۾ وڏن ڏرڙن، غارن ۽ ويران جاين ۾ به رهندي آهي. سڄي عمر هڪ ئي ماڳ تي گذاريندي آهي، کيس حالتون ئي جاءِ بدلائڻ تي مجبور ڪنديون آهن. خشڪيءَ تي سست رفتار آهي، سٺي تيراڪ -بلا- آهي ۽ تيزيءَ سان ترندي آهي. گرميءَ جي مند ۾ اڪثر وقت پاڻيءَ ۾ گذاريندي آهي. خطرو محسوس ڪندي ته شوڪارا ڪندي آهي ۽ مقابلو ڪرڻ بدران ڀڄڻ کي ترجيح ڏيندي آهي.
غلام علي الانا
خدمتون
ڊاڪٽر الانا 9 آگسٽ 1983ع کان وٺي 4 سيپٽمبر 1989ع تائين علامه اقبال اوپن يونيورسٽيءَ اسلام آباد جو وائيس چانسلر ٿي رهيو. 22 جولاءِ 1998ع کان وٺي آگسٽ 2001ع تائين سنڌي ٻوليءَ جي بااختيار اداري جو چيئرمئن رهيو. سندس تصنيفن جو مختصر وچور هن ريت آهن: ”چور“ (1954ع،”لاش“ (1954ع)، ”ناصر خسرو، ايراني“ (1961ع)، ”منتخب ديوان فاضل“ (1964ع)، ”سنڌي صورتخطي“ (1964ع)، ”سنڌي نثر جي تاريخ“ (1966ع)، ”ادبي اوسر“، (1967ع)، ”سنڌي صوتيات“ (1967ع)، ”سنڌ جي ديني ادب جو ڪئٽلاگ“ (1971ع)، ”علمي آئينو“ (1971ع)، ”سنڌي زبان جي بنيادي لغت“ (1973ع)، ”سنڌي زبان جي وڌايل بنيادي لغت“ (1973ع)، ”سنڌي ٻوليءَ جو بڻ بُنياد“ (1974ع)، ”سنڌي ليکڪن جي ڊائريڪٽري“ (1974ع)، ”سنڌي پهريون ڪتاب“ (1974ع)، ”لاڙ جي ادبي ۽ ثقافتي تاريخ“ (1977ع)، ”سنڌ جي لساني جاگرافي“، (1979ع)، ”سنڌي ٻوليءَ جو اڀياس“، (1987ع)، ”زبان اور ثقافت“ (1987ع. ”سنڌي معلم“ (1991ع)، Introduction of Sindhi literature (1991), Papers on Sindhi Language & Linguistics (1999)، ”ثقافتي ورثو“ (1999ع)، ”سنڌي لنگئافون پئڪيج“ (2001ع)، ”استادن لاءِ هدايتون2 جلد“، ”سنڌي ٻوليءَ جي ارتقا“(2007ع)، ”سنڌي صوتيات“، ”History of Sindhi Language and Literature at a Glance”“ جڏهن ته سندس ڪتاب ”سنڌيءَ جو عملي گرامر “ ڇپائي هيٺ آهي.
وفات
ناليواري تعليم دان ۽ سنڌي ٻوليءَ جي بااختيار اداري جي اڳوڻي چيئرمين ڊاڪٽر غلام علي الانا 28 نومبر 2020ع تي حيدرآباد ۾ وفات ڪئي.
حوالا
زمرو:1930ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سنڌي شاعر زمرو:سنڌي ماڻھو
حجل بن عبد المطلب
حوالا
زمرو:قريش
22 (سلجھائپ)
__DISAMBIG__
برلسڪ
هي اٽالين زبان جو لفظ آهي، جنهن جي معنيٰ مذاق ۽ ڀوڳ آهي. برلسڪ مزاحيه ڊرامي جو هڪ قسم آهي. هن ڊرامي ۾ گهٽ درجي وارا ماڻهو ,اعليٰ طبقي وارن يا شريف ماڻهن جا نقل، حرڪتن ذريعي پيش ڪري ماڻهن کي کلائيندا آهن. هن قسم جي ڊرامي جا مڪالما، چرچن تي ٻڌل جوشيلي انداز ۾ چيا ويندا آهن. .
مقوم بن عبد المطلب
مقوم بن عبد المطلب ، هالا بنت وهيب بن عبد مناف بن زهره بن ڪلام جو پٽ هيو ڪن ان جو نالو عبد الڪعبه لکيو آهي. عبد الڪعبه بن عبد المطلب، فاطمه بنت عمروبن عايذ بن عمران بن مخزوم بن يقظه بن مره جو پٽ هيو ڪن انهيء ئي جو نالو مقوم لکيو آهي
غيداق بن عبد المطلب
غيداق بن عبد المطلب ، منعمه بنت عمروبن مالڪ خزاعيه جو پٽ هيو ان جو نالو مصعب يا نوفل هيو غيداق جي معني آهي گهڻو پاڻي جيڪو ڪثرت جود و ڪرم سان رکيو ويو
2007 ڪارساز بم ڌماڪو
ارڙهن آڪٽوبر واري واقعي کي '''ڪارساز سانحو به سڏيو وڃي ٿو. 2007ع ۾ جڏهن محترمه بينظير ڀٽو اٺن سالن جي جلاوطنيءَ کان پوءِ وطن موٽي هئي ته ڪراچيءَ ۾ پهچڻ کانپوءِ ايئرپورٽ کان -بلاول- هائوس ڏانهن لکن ماڻهن جي ريليءَ ۾ ويندي ڪارساز وٽ مٿس ۽ سندس ساٿين تي خودڪش بمبارن قاتلاڻو حملو ڪيو. -ان- حملي ۾ محترمه بينظير ڀٽو ۽ -ٽرڪ- تي سوار -پارٽي- قيادت سلامت رهي، پر محترمه جي استقبال لاءِ آيل هزارين ماڻهن ۽ سندس سيڪيورٽي گارڊن مان 150 کان وڌيڪ ماڻهو مارجي ويا ۽ سوين زخمي ٿي پيا. جنهن -ٽرڪ- تي محترمه پنهنجن ساٿين سان سوار هئي، اها خاص طور سندس استقبال لاءِ سمورن بچاءُ وارن اصولن کي سامهون رکي ٺاهي وئي هئي. -ان- ڌماڪي سبب -ٽرڪ- جون دريون ۽ هڪ دروازو اڏامي ويو. اهو سڀ ڪجهه سخت حفاظتي اُپائن جي باوجود ٿيو. اهو هڪ ڀيانڪ منظر هو. چوطرف انساني لاش ۽ عضوا پکڙيا پيا هئا. مري ويلن ۾ ڪيترا -ٻار- هئا. ڪجهه مذهبي انتها پسند گروپن محترمه کي قاتلاڻي حملي جي اڳي ئي ڌمڪي ڏني هئي، پر محترمه بينظير ڀٽو انهن ڌمڪين جي پس منظر ۾ اڳواٽ ئي چئي ڇڏيو هو ته کيس جيڪڏهن ڪجهه ٿيو ته -ان- لاءِ حڪومت جي اندر ويٺل ڌريون ذميوار هونديون. هي ايڏو وڏو شديد ۽ وحشيانه واقعو هو جنهن جي گڏيل قومن جي اداري ۽ دنيا جي حڪومتن پڻ مذمت ڪئي. هن واقعي وقت محترمه بينظير ڀٽو جي هڪ ساهيڙي اسڪوفيلڊ، جيڪا به ساڻس گڏ هئي. -ان- واقعي کان پوءِ بي بي سيءَ کي ٻڌايو ته ”اسين -ٽرڪ- تي ويٺا هئاسين ته اوچتو روشنيءَ جو چمڪاٽ ٿيو ۽ -ان- بعد ڌماڪو ٿيو. هن ڌماڪي جي ٻن منٽن بعد ٻيو ڌماڪو ٿيو، جيڪو پهرئين جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ زوردار هو“. هن واقعي ۾ هڪ ٽي وي چينل جو ڪيمرامئن به مارجي ويو. پوليس جو چوڻ هو ته شروعاتي جاچ مان -پتو- پيو آهي ته ٻيو ڌماڪو خودڪش هو. ڌماڪي کان پوءِ بينظير ڀٽو کي تباهه ٿيل -ٽرڪ- مان لاٿو ويو ۽ کيس سندس گهر -بلاول- هائوس حفاظت سان نيو ويو. اهڙيءَ طرح هوءَ جلسي کي خطاب نه ڪري سگهي ۽ سندس استقبال لاءِ آيل هزارين ماڻهو منتشر ۽ دربدر حالت ۾ هيڏانهن هوڏانهن جان بچائڻ لڳا. چيو وڃي ٿو ته ڪراچي هوائي اڏي کان روانگيءَ بعد محترمه بينظير ڀٽو، بلٽ پروف شيشي واري ڪئبن استعمال ڪرڻ کان انڪار ڪيو هو ۽ چيو هو ته، ”آئون ڊڄان ڪانه ٿي، صرف پنهنجي مشن بابت سوچي رهي آهيان، آءٌ سمجهان ٿي ته پنهنجي عوام لاءِ -جمهوريت- خاطر -جنگ- وڙهڻ آئي آهيان.“ هن واقعي ۾ شهيد ماڻهن مان 20 اهڙا لاش به هئا، -جن- جي سڃاڻپ ۽ وارثي نه ٿي سگهي. -جن- کي ڀٽو 1، ڀٽو 2، ڀٽو 3 وغيره جا نالا ڏئي ڳڙهي خدا بخش جي تاريخي قبرستان ۾ دفن ڪيو ويو، جنهن کي ”شهيدن جو قبرستان“ سڏيو وڃي ٿو.
ڊرائيونگ جو پاسو
thumb| ٻيڙن ۾ ساڄي پاسي وارو ڊرائيونگ جو پاسو ھوندو آھي
غذر ضلعو
جاگرافي
ضلعو غذر جيڪو پاڪستان جو سڀ کان اتريون ضلعو آھي، واخان راھداري جي ذريعي افغانستان سان ملي ٿو، اوڀر ۾ ضلعي ھنزه نگر، ضلعي گلگت ۽ ضلعو ديامر سان ملي ٿو جڏھن ته ڏکڻ ۽ اولھ ۾ صوبي خيبر پختونخوا جي ڪوھستان، سوات ۽ ضلعي چترال سان ملي ٿو۔ ھتان جا رھاڪو شينا ،کوار ۽ بروشسڪي ٻولي ڳالھائن ٿا، جاگرافيائي طور تي ھي خطو جبلن ۾ واقع آھي ۽ سياري جي موسم ۾ ھتي برفباري به ٿيندي آھي۔ گکچ غذر جو ضلعيگاديء جو ھنڌ آھي۔ غذر ۾ سڀ کان بلند ترين جابلو چوٽي ڪويو زوم آھي جنھن جي بلندي 6871 ميٽر آھي جيڪو ضلعي غذر ۽ ضلعي چترال جي وچ ۾ واقع آھي۔
آچر پاڪستاني
زمرو:شخصيتون زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:ملاکڙو
باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي
بي ايس يو، آذربائيجان جمهوريا جي اڪيلي يونيورسٽي آهي جيڪا بين الاقوامي درجابندي جي تنظيمن طرفان درجابند ڪئي وڃِي ٿي، جيئن اڪيڊمڪ پرفارمنس سان يونيورسٽي جي درجا بندي ۽ ان وقت تعليمي ڪارڪردگي جي ذريعي يونيورسٽي جي درجابندي ۾ 1872هين نمبر تي آهي.
تاريخ
تنظيم سازي سان لاڳاپيل ڪائونسل آف دي پيپلز ڪاميسار آن ري آرگنائيزيشن (Council of the People's Commissar on reorganization) جي فيصلي مطابق 1930 ۾ هن يونيورسٽي کي ختم ڪيو ويو. هائي پيڊاگوجيڪل انسٽيِٽيوٽ ٺاهيو ويو هو. ڇڙو 1934 ۾ ئي رياستي يونيورسٽيءَ پنهنجيون سرگرميون ٻيهر شروع ڪيون ۽ تُرت ئي جمهوريا آذربائيجان جي سائنسي تعليمي مرڪز بڻجي وئي. يونيورسٽي ۾ استادن جي وڏي کوٽ (گهٽتائي) هجڻ کانپوءِ بہ ڪيترا ئي استادَ ٻئي مهاڀاري لڙائي (ٻئي عالمي جنگ) ۾ ويا هيا، ان هوندي به يونيورسٽي پنهنجي پهرئين پوزيشن برقرار رکڻ ۾ سوڀاري (ڪامياب) رهي. 1945 ۾ استادن آذربائيجان اڪيڊمي آف سائنس جي قيام ۾ اڳتي وڌي حصو ورتو. ايئن آذربائيجان ميڊيڪل يونيورسٽي، معيشت جي آذربائيجان يونيورسٽي، آذربائيجان رياستي تدريسي يونيورسٽي ۽ ٻين — — ملڪ جي يونيورسٽين ۾ گهڻين کي باڪو اسٽيٽ يونيورسٽي جي بنياد تي قائم ڪيو ويو هيو.
آچر درويش
هي درويش ٺٽي جو ڀوڳڙي (ڀڳڙا ٺاهيندڙ يا وڪڻندڙ) هو. هو ڪاني ڪرامت جو صاحب سمجهيو ٿي ويو. ٺٽي جا ڪيترائي معزز ماڻهو ۽ سيد سندس مريد هئا، ٺٽي جو مشهور عالم سيد علي ثاني شيرازي به سندس مريدن مان هڪ هو. سندس ڪيترائي نقل ۽ واقعا مشهور آهن (ڏسو: تحفة الڪرام). جڏهن ٺٽي جي سيدن مان سندس مريديءَ جو ڳاڻيٽو وڌندو ويو ته انهن کي ان ڳالهه جو خار محسوس ٿيڻ لڳا ته اسان سيدن جو اولاد آچر درويش جو مريد ٿئي، اهڙيءَ طرح انهن هر طرح کيس تنگ ڪيو، ۽ شهر مان بي دخل ڪيو پوءِ هو گجرات هليو ويو. سندس مريد سيد علي ثاني درويش جو ڏس پڇائيندو وڃي کيس مليو.
آغا خان فائونڊيشن
آغا خان فائونڊيشن ھز ھائينيس پرنس ڪريم آغا خان قائم ڪئي. فائونڊيشن جو بنيادي مقصد ايشيا ۽ آفريڪا جي ملڪن جي سماجي حالتن کي سڌارڻ آھي ۽ خاص طور تي صحت، تعليم ۽ ڳوٺاڻي آباديءَ جي ترقيءَ وارن پروگرامن لاءِ امداد ڏئي انهن کي بھتر ڪرڻ آھي.
سَچو يَسُو گرجا گھر
سَچِي چَرچ
چرچ، ته 'جنهنڪري مينهن' جي وقت دوران پاڪ روح جي وسيلي اسان جي خداوند عيسي مسيح جي طرفان قائم، جي حواري وقت جي بحال سچ چرچ آهي
قومه
رڪوع کان مٿي اٿي بيھڻ کي قومه چئبو آهي
ٿهيم
پاڙا
پنجاب ۾ آباد ٿهيم ذات جا ماڻهون پنهنجي نالي جي شروعات ۾ ”مَلَڪ“ يا ”چوڌري“ لفظ ۽ آخر ۾ ”ٿهيم“ لکندا آهن. سپريم ڪورٽ آف جو وڪيل ”ملڪ نصيراحمد ٿهيم“ پڻ مُلتان جي ٿهيم قبيلي سان تعلق رکي ٿو.
پاڪستان ۾ ٽيليويزن
ھن مضمون کي گوگل ٽرانسليٽ تان ترجمو ڪيو ويو آھي ان کي سنوارڻ جي درخواست ڪجي ٿي.
ڀٽ جو شاه
ڇپرائيندڙ: سنڌيڪا اڪيڊمي
آچر فقير
آچر پٽ جمعو ڦلپوٽو سچل جي درگاهه جو فقير هو. هيءُ ڳوٺ اورنگ آباد لڳ امروٽ شريف، تعلقي ڳڙھي ياسين جو ويٺل ھو. ننڍپڻ ۾ سندس ماءُ پيءُ فوت ٿي ويا، تنھنڪري پنھنجي مامي وٽ شڪارپور جي ڀرسان رھيو. مامي ھن کي مينھون چارڻ لاءِ ڇڏيو، پر جلدي بيزار ٿي ڳوٺ ڇڏي گھمندو اچي ”درازن“ ۾ پھتو؛ جتي فقيرن جي صحبت وڻي ويس. آخرڪار پاڻ به سچل سائينءَ جي درگاهه تي فقير بڻجي ويٺو. جوانيءَ جي وقت ۾ 1349ھ 1930ء ڌاري وفات ڪيائين.
زمرو:سنڌ جا بزرگ
لاهوت لامڪان
ڪٿا
هي ماڳ هر سال هزارين شيعه مسلمان ياترين کي پاڻ ڏانھن موھت ڪري ٿو، جيڪي لعل شهباز قلندر جي درگاهه کان شروع ٿي وادي ڏانهن پندرهن ڏينهن جي ياترا (زيارت) ڪن ٿا،۽ رستي ۾ ننڍن مزارن (يا اسٽيشنن) تي ترسي پوندا آهن. تنهن هوندي به، پوڄا جو اصل مقصد شاهه نوراني نه، پر، محمد جو سئوٽ ۽ پهريون شيعه امام علي آهي. هڪ پير جو نشان مبينه طور تي عليءَ جو آھي، جڏھن ھو "گوڪل ديو" سان وڙھڻ لاءِ پنھنجي گھوڙي تان ھيٺ لٿو ھو. جڏھن ته ٻئي ھڪ پير جو نشان سندس گهوڙي جي کر سان لاڳاپيل آهي. ان جي اندر هڪ پٿر رکيل آهي، جنهن جي لاءِ اھو دليل ڏنو ويو آھي ته اھو پٿر عليءَ جي اُٺ جي تصوير آهي.
سجدي گاھ
thumb|لاهوت لامڪان واري سجدي گاھ معتقد چون ٿا ته ڪائنات ۾ پهريون ماڳ لاهوت لامڪان جو جوڙيو ويو. ڪن روايتن ۾ آهي ته حضرت آدم ۽ بيبي حوا کي هت ئي لاٿو ويو هو جن بارگاھ الاهيءَ ۾ سجدو ڪيو هو. انهيءَ سجدي واري جاءِ تي سجدي گاهه ٽائلس سان جوڙيل آهي جنهن کي حضرت آدم جي مسجد به چيو وڃي ٿو. هيءُ سجدي گاھ لاهوت واري غار ڏانهن ويندڙ رستي سان واقع آهي.
سنڌ جا ڪوٽ ۽ قلعا
ڪتاب:سنڌ جا ڪوٽ ۽ قلعا
نجمي شفائي توانائي
نجمي شفائي توانائي متبادل روحاني طریقة علاج جو ڪتاب آهي جيڪو سيد شهزاد علي نجمي لکيو آهي. زمرو:ڪتاب
سيوھڻ شريف ھوائي اڏو
سيوھڻ شريف ھوائی اڏو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي شھر سيوھڻ شريف ۾ واقع آھي۔
روهنگيا
هندستان تي برطانوي راڄ (British Raajj) دوران، ايسٽ انڊيا ڪمپني ڏکڻ بنگلاديش جي چٽاگانگ شهر مان مسلمان آبادي کي لڏائي برما (ميانمار) جي سرسبز علائقي ارڪان (Arakan) ۾ آباد ڪرايو هو.
هيرو (ڊائمنڊ)
thumb|left|upright=3|
روهنگيا
1872ع واري برطانوي راڄ سرڪار طرفان آدم شماري دوران انهي مسلمان پناهگير ابادي جو انگ 85255 هيو، جيڪو انگ 1911ع تائين وڌي 178467 ۽ 1927ع تائين اهو انگ 48000 تائين پهتو، 2015_16ع اڳ انهن جو انگ 12لک کان مٿي ٿي ويو هو، برطانوي راڄ واري ۾ برما جي وڏن شهرن، ارڪان، سٽوي، پاٿين ۾ بنگالين سميت، پوري انڊيا جا پناهگير آباد ٿيندا رهيا، تنيجي ۾ اتان جا مقامي برمي اقليت ۾ تبديل ٿيندا پئي ويا.
2012ع ۾ شروع ٿيل روهنگا مسلمانن ۽ ٻڌن وچ ۾ جهيڙا
2012ع جي بي بي سي جي رپوٽ ۾ ڄاڻايل آهي ته 2012ع ۾ ان وقت دل ڏاريندڙ وقعا شروع ٿيا، جڏهن روهينگا مسلمانن، ٻڌست عورتن سان زوري زنا ڪندا رهيا، جنهن جي نتيجي ۾ ٻڌن ۾ سخت تاءُ پکڙجي ويو ۽ روهنگا مسلمانن ۽ ٻُڌن ۾ وچ ۾ سخت جهيڙا شروع ٿي سڄي علائقي پکڙجي ويا, جنهن ۾ ٻنهي ڌرين جا لڳ ڀڳ 200 ماڻهو مري ويا ۽ هزارين ماڻهو بي گهر ٿي ويا ۽ اڳتي هلي ان جي نتيجي ۾ ٻنهي ڌرين جي وچ ۾ جهيڙن جو هڪ اڻکٽندڙ لڳاتار سلسلو شروع ٿي ويو.
حوالا
زمرو:اسلام زمرو:بنگلاديش زمرو:پاڪستان زمرو:پاڪستان ۾ نسلي گروهه زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ زمرو:مذهب زمرو:ميانمار زمرو:ڀارت زمرو:ڪراچي