cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
سنڌ جا شھر
ٻيا شھر
• نوشهرو
وڌا (قمبر)
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ حاصلا ء ميروخان تعلقي جي ديھ ڪڙيو ڄام، اوڀر ۾ ديھ عيسو، اولھ ۾ ديھ ڪمال خان ۽ ڏکڻ ۾ ديھ ڇڄڙا واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ديھ جي ڏاکڻ دنگ تي نور واھ وھندڙ آھي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 4,106 ھئي جيڪا 606 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
دريائي مھماء
دريائي مهماءِ:
محسن ڪڪڙائي
زندگي جو احوال
محسن ڪڪڙائي 4 جولاءِ 1937ع تي سيد احمد شاھ لڪياري جي گهر ۾ ،دادو ضلعي جي خيرپور ناٿن شاه تعلقو جي تاريخي ڪڪڙ شهر ۾ جنم ورتو. ڪَڪڙ دادو ضلعي جو تعلقو بہ هو. سندس اصل نالو سيد نياز علي شاھ ۽ تخلص محسن ڪَڪڙائي هو. هن سنڌي فائنل، فاضل ۽ اديب فاضل جي امتحانن کان علاوه بي.ايڊ ۽ ايم.اي جي تعليم حاصل ڪئي. محسن ڪڪڙائي گھڻو عرصو سيڪنڊري استاد طور گورنمينٽ هاءِ اسڪول ڪڪڙ ۾ رهيو. هن شاعريءَ جي شروعات 52-1951ع ۾ ڪئي.سندس شمار نظم ۽ غزل جي بهترين شاعرن ۾ ٿئي ٿو.
اسلم ساڪرائي
ڪافي
دنگيء درخت
دنگيءَ درخت (مرهٽي: گورک چنچ) ھڪ وڏو وڻ آهي، جنهن جي هڪ هڪ ٽاري ۾ پنج پنج پن ٿيندا آهن، هن جا گل ڪنول جئان ۽ ڦريون دنگين وانگي ٿلهيون ۽ ڊگهيون ٿين ٿيون. دهلي، گجرات ۽ ڪارو منڊل جي ساحلي علائقن ۾ ٿئي ٿو.
توسان
ھن شھر ۾ ايريزونا يونيورسٽي 1885ع کان قائم آھي ۽ ھي شھر پيما (Pima) ڪائونٽي جي گاديءَ جو ھنڌ آھي.
محمد هاشم ( لهر ڪيٽوي)
پري ڪين آهيون هجي شل سچائي,
چئلينجڊ ووٽ
چئلينجڊ ووٽ (Challenged Vote) پاڪستان ۾ اليڪشن جي قانون اليڪشن ايڪٽ 2017 مطابق چونڊ ۾ حصو وٺندڙ اميدوار يا ان جي پولنگ اسٽيشن تي مقرر ڪيل پولنگ ايجنٽ ڪنھن بہ ووٽر جي ووٽ ڏيڻ لاءِ بيلٽ پيپر حاصل ڪرڻ جي حق کي چيلينج ڪري سگھي ٿو. ان لاءِ کيس معقول جواز پيش ڪرڻ ضروري آهي جھڙوڪ: ووٽر ساڳيو ماڻھو ناھي پر ڪو ٻيو آھي؛ ووٽر ٻيھر ووٽ ڏيڻ آيو آهي وغيره. ووٽ چيلنج ڪندڙ ان لاءِ انڊرٽيڪنگ بہ ڏيندو تہ ھي ووٽر جي خلاف قانوني ڪارروائي لاءِ الزام عدالت آڏو ثابت ڪندو. ان کان علاوه ووٽ چيلينج ڪندڙ في ووٽ جي حساب سان 100 روپيا پرزائيڊنگ آفيسر وٽ جمع ڪرائيندو. جنھن بعد ووٽر کي پرزائيڊنگ آفيسر وارننگ ڏيندو تہ جيڪڏهن ووٽ غلط ثابت ٿيو تہ ان خلاف سخت قانوني ڪاروائي ٿيندي. وارننگ بعد کانئس ڪائونٽر فوائل تي آڳوٺي جو نشان ۽ جيڪڏهن پڙھيل لکيل آهي تہ دستخط پڻ ورتا ويندا پوء کيس ووٽ استعمال ڪرڻ جو حق ڏنو ويندو. پرزائيڊنگ آفيسر ان جو نالو لاڳاپيل لسٽ ۾ درج ڪندو جنھن تي پڻ ووٽر جي آڳوٺي جو نشان وٺندو. اھو بيلٽ پيپر نشان لڳائڻ کان پوءِ ووٽر ويڙھي پرزائيڊنگ آفيسر کي ڏيندو جنھن ۾ ووٽ جي رازداري جو خيال رکيو ويندو ۽ ويڙھيل حالت ۾ چيليجڊ ووٽن واري لفافي ۾ اندر وڌو ويندو. جيڪي سموري لاڳاپيل رڪارڊ سميت ريٽرننگ آفيسر جي حوالي ڪيو ويندو آهي.
ٺٽو (جمال مراد گبول )
ڪُل ڪراچي ڄامشورو، ٿو اچي هر حُسن وَر،
پدمَڻين جو پرت وارو، نرگسي نازِڪ نظر،
هڪ نه نوُري هُئي نِماڻي، داستانا کوڙ ٻيا،
، درس هلندو هو دُنيا جو، جوش جذبي سان جِتي،
ڪيترا قابل ڪَمي، رهندا هُئا ڪي ڪارگَر،
هِن ۾ “دريا خان” هو، ۽ هن ۾ “نندو ڄام” هو،
۽ “تماچيءَ” جي نسن ۾، نُوريءَ جوئي نام هو،
ديال
ديال: نالا: ع. شجرالنبوت، ف. درخت ريبنهيا، هه. وغيره___ سروا، شجره النبي ۽ بلا سنطور. هي وڏو وڻ ٿيندو آهي، هن جون ڪاٺيون سڻڀيون ۽ بوءِ واريون ٿينديون آهن
يونان صوبو
يونان صوبو) عوامي جمهوريه چين جو غير ساحلي صوبو آهي جيڪو چين جي ڏکڻ اولھ ريجن ۾ واقع آهي. ان جي پکيڙ 394,000 km2 آھي ۽ ان جي آبادي 2018ع ۾ 4 ڪروڙ 83 لک ھئي. ان جو گاديءَ جو هنڌُ ڪونمنگ شھر آھي. ان جون حدون اوڀر ۾ گزھو ۽ گئانگزي واري خودمختيار ريجن سان، اتر ۾ سيچوان سان، اتراولھ ۾ تبت خودمختيار ريجن، ڏکڻ ۾ لائوس، ڏکڻ اوڀر ۾ ويٽنام سان ۽ اولھ ۾ ميانمار سان ملن ٿيون. اھو چين جو چوٿون نمبر گھٽ ترقي يافته صوبو آهي يونان صوبو جابلو علائقي ۾ واقع آهي جنھن جي اتر اولھ ۾ مٿاھان ۽ ڏکڻ اوڀر ۾ وري ھيٺاھان مقام واقع آهن. آبادي جو وڏو حصو ان جي اوڀر واري حصي ۾ رھي ٿو. ھي صوبو قدرتي وسيلن سان سرشار آهي. چين ۾ ٻوٽن جا لڳ ڀڳ 30,000 قسم ٿين ٿا جن مان 17000 قسم يونان صوبي ۾ ملن ٿا چين جا المونيم، شيھي، جست، ٽامو، نڪل ۽ ٽين جا سڀ کان وڏا ذخيرا ھن صوبي ۾ واقع آهن.
رٽرننگ آفيسر
پاڪستان
پاڪستان ۾ نئين اليڪشن قانون، اليڪشن ايڪٽ 2017، مطابق رٽرننگ آفيسر کي ذميداري ڏيڻ کان اڳ يا ان وقت کائنس قسم ورتو ويندو جنھن جو ھي پابند رھندو آھي. ھن جي ذميداري م ھيٺيان ڪم شامل آهن:
ڌنارکٿوري
طب
اثر: گرم خشڪ 3، نقصان: ڦڦڙن کي، ميل: ___-، عيوض: ڪواڪني، وزن: ٽي ماسا. خاصيت: دل ۽ دماغ کي خوش ڪن ٿا، حيض ۽ پيشاب جاري ڪري ٿي، معدي جي ڪيڙن کي ماري ڪڍي ٿي، وائي باديءَ کي تحليل ڪري ٿي، سيني جي سور، معدي جي سور، جگر جي سوڄ، ٻرهل جي سوڄ، وڇونءَ جي ڏنگ، رحم جي سور ۽ مثاني جي پٿريءَ لاءِ مفيد آهي.
بلوچ قبيلن جي فهرست
مکيه قبيلن جي فهرست هيٺ ڏجي ٿي: گبول جتوئي، رند، لاشاري، ڪورائي، گرم ۽ انهن جون شاخون.
چريو ڌاتورو
thumb|left| ڌاتوري جي ٻج جو پڪل (کاٻو) ۽ ڪچو (ساڄو) کول
سسئي جو پٿر
نالا: ع. ازخر، ف. گورگياهه، هه. وغيره___ گهربيل، چتن مکي آفريدس ۽ گاه مکي. هي گاه خوشبودار ۽ ڀوري رنگ تي ٿيندو آهي.
ڪوھري ( ڀانڊو قبو)
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين منظور علي گھانگھرو ۽ وائيس چيئرمين محبوب علي سومرو چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ مسو ديرو جو سردار علي نواز جلباڻي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي جو اميدوار ھيو
شمشاد ساڪرائي
گدڙ وٽ ٿي ڪرائي, گرگ کان بيگار مجبوري.
آئس لينڊ
سياسي نظام
آئس لينڊ ۾ پارلياماني جمھوريت وارو نظام آھي ۽ اھو ملڪ ھڪ پارلياماني ريپبلڪ آھي. موجوده پارليامينٽ الٿنگ (Alþingi) جو بنياد 1845ع ۾ بطور ڊينمارڪ جي شاھي حڪمران جي صلاحڪاري اداري جي پيو. اھا اصل ۾ 930ع ۾ آئس لينڊ جي ڪامن ويلٿجي پارليامينٽ طور قائم ٿي ھئي ۽ 1799ع تائين ڪم ڪندي رهي. جنھن کي 1845ع ۾ ٻيھر قائم ڪيو ويو. وچ وارا 46 سال اھا معطل رھي. الٿنگ کي دنيا جي قديم ترين پارليامينٽ سڏيو وڃي ٿو ۽ آئس لينڊ جي پارلياماني جمهوريت پڻ دنيا جي قديم ترين پارلياماني نظامن ۾ شمار ٿئي ٿي الٿنگ جا 63 رڪن آھن جيڪي چئن سالن جي مدي لاء چونڊجندا آھن. حڪومت جو سربراھ وزيراعظم ھوندو آھي جيڪو ڪابينه ۽ اگزيڪيوٽو جو پڻ سربراھ ھوندو آھي. صدر جي چونڊ سڌي سنئين عام ماڻھن جي ووٽ سان چئن سالن لاءِ ٿيندي آهي. ميونسپل ڪائونسل جي چونڊ پڻ چئن سالن جي مدي لاء ٿيندي آهي. ملڪ جو صدر رياست جو سربراھ ھوندو آھي ۽ کيس پارليامينٽ جي ھر قانون کي ويٽو ڪرڻ جو اختيار رکي ٿو جنھن جي توثيق لازمي طور تي ريفرنڊم ذريعي ٿيندي آهي. ڪابينا کي صدر الٿنگ جي عام چونڊن کان پوءِ مقرر ڪندو آهي. ان لاء صدر کي سياسي جماعتن جي اڳواڻن سان مذاڪرات ڪرڻا پوندا آهن ۽ اھڙي طرح خبر پوندي آهي ته ڪھڙي جماعت ڪابينا ٺاھڻ جي پوزيشن ۾ آھي ۽ اھو بہ طئي ٿي ويندو آهي تہ ڪھڙي جماعت کي ڪابينا ۾ ڪيتريون سيٽون ملڻ کپن. جيڪڏهن مذاڪرات ۾ سياسي جماعتن جا اڳواڻ مناسب وقت اندر ڪنھن بہ نتيجي تي نہ پھچي سگھن تہ پوء صدر پاڻ ڪابينا جي مقرري ڪندو پر ريپبلڪ جي 1944ع ۾ قيام کان وٺي اڃان اھڙي نوبت ڪانه آئي آھي. ريپپلڪ جي قيام کان وٺي ڪڏھن بہ ڪا جماعت واضع اڪثريت سان کٽي نہ سگھي آھي جنھن ڪري ريپپلڪ واري دؤر ۾ برڳو مخلوط حڪومتون اقتدار ۾ رھيون آھن. 1980ع ۾ وگدس فنبوگاداتر (Vigdís Finnbogadóttir) ملڪ جي صدر چونڊجي آئي جيڪا دنيا جي پھرين سڌي طرح چونڊجي آيل رياستي سربراھ ھئي ۽ 1996ع تائين صدر جي عھدي تي فائز رھي. 2009ع ۾ يوھانا سيگورادرداتر (Jóhanna Sigurðardóttir) ملڪ جي وزيراعظم جي چونڊ ٿي جيڪا اللاعلان ھم جنس پرست ھئي
رانديون
ھتان جي ھردلعزيز راندين ۾ فٽبال، ايٿليٽڪس جي ٽريڪ اينڊ فيلڊ ۽ ھينڊبال شامل آهن. ھينڊبال کي ھتان جي قومي راند پڻ سڏيو ويندو آهي. ھتي جا ماڻھو ڪوھ پيمائي ۽ ھائڪنگ (پيدل سفر) ۾ پڻ دلچسپي رکندا آهن. ھي ملڪ اسڪئنگ ۽ مڇي جي شڪار لاء پڻ مشهور آهي. ھتي ڪيترائي گولف ڪورس موجود آهن ۽ ملڪ ۾ 17000 رجسٽرڊ گولفر آھن.
سکمرد
سکمرد:
سڳنڌ ڦريو
طب
مزاج: سرد تر ٻي درجي اندر آهي. مقدار خوراڪ: ٻه تولا. خاصيت: پڪل ڦر طبيعت کي نرم ڪندڙ، غذا جي پورائي وارو ۽ ملين (Laxative) ٿئي ٿو. زياده انداز ۾ کائڻ سان دست آڻيندڙ آهي. ڪچو ڦر قابض ٿئي ٿو، جنهن جو آچار به ٺاهيو ويندو آهي، ۽ ساڳ جئان رڌي کائيندا آهن. هن جا ٻج (جن ۾ نشاستو ٿئي ٿو) ڀڃي کاڌا وڃن ٿا. سندس نرم ۽ نازڪ پن محلل هئڻ سبب زخمن ۽ خارش تي گهوٽي ٻڌايا وڃن ٿا. هن جي کير کي سرڪي ۾ ملائي ڳڙن ۽ غدودي سوڄن (Bubos) تي ٻڌايو وڃي ته سٺو فائدو رسي ٿو.
سنگ سرماھي
نالا: عربي- حجرالسمڪ، فارسي - سنگ سرماهي، اردو - سنگ سرماهي. سڃاڻپ: هي ٽڪنڊو ۽ چپترو اڇي ميٽائين رنگ تي پٿر آهي، جو سنول نالي مڇي جي مٿي مان نڪري ٿو. مزاج: گرم هڪ خشڪ ٻئي درجي ۾.
ڪوٺي (يو سي)
تعليم ۽ صحت جون سهولتون
ھن ڪائونسل جي ڳوٺن ۾ پرائمري تعليم جي سھولت ميسر آهي. سيڪنڊري ۽ ھائر سيڪنڊري ايجوڪيشن لاء ڪوبه تعليمي ادارو ڪانہ آھي.
لنڊ (يو سي)
لنڊ  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا  لاڙڪاڻي تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي لاڙڪاڻي جي يو سي 2 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 15,015 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ ديھ لنڊ سميت ديھ مياڻي نھال، ديھ لونگائي واقع آهن. ديھ لنڊ ۾ لنڊ ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھن يو سي جو پراڻو نالو لونگائي ھيو. ھي يو سي ٻيڙو چانڊيو جي اتر اولھ ۾ گھاڙ واھ تي واقع آهي.ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ ڪورڪاڻي، عباسي، آريجا، جاگيراڻي، عمراڻي ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ڳوٺ نورمحمد ڪورڪاڻي ، آريجا ڦاڙا، ڳوٺ کيڏڪر، ڳوٺ سچي بخش جاگيراڻي، ڳوٺ ساٿي خان عمراڻي، ڳوٺ لعل بخش، ديھ لونگائي (آبادي 3,746)، ديھ لنڊ (آبادي 2,209)، ديھ مياڻي نھال (آبادي 9,060) جنھن ۾ ڳوٺ مياڻي نھال واقع آهي، ۽ ٻيا شامل آهن.
ڪائونسل
يونين ڪاؤنسل جو عملدار يو سي سيڪريٽري آھي جيڪو آفيس جو سمورو رڪارڊ رکندو آهي ۽ دفتري پيش رفت ڪندو آهي. ھن ڪائونسل جا چار جنرل ڪائونسلر آھن جن جي سڌي چونڊ ٿيندي آهي. ڪائونسل شادي يا نڪاح جي رجسٽريشن ، ڄمڻ ۽ مرڻ جي رجسٽريشن جو رڪارڊ رکندي آھي. 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ھن يو سي مان چيئرمين علي گل عمراڻي ۽ وائيس چيئرمين ظھير احمد چونڊجي آيا جن جو تعلق پاڪستان پيپلزپارٽي ورڪرز سان ھيو ..ڪائونسل جي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل ۾ نمائندگي لاء ڊسٽرڪٽ ڪائونسل جو ھڪ علحده ميمبر سڌي ريت چونڊيو ويندو آهي. ھن ڪائونسل مان 2015 جي بلدياتي اليڪشن م ڳوٺ آريجا ڦارو جو ذاھد حسين عباسي ڊسٽرڪٽ ڪائونسل لاءِ ھن ڪائونسل مان ميمبر چونڊيو ويو جيڪو پاڪستان پيپلزپارٽي ورڪرز جو اميدوار ھيو
سناڪوڙي
سنا ڪوڙي:
سفارتڪاري
تفصيلي تعارف
ھڪ ڪامياب سفارتڪار لاءِ ضروري آهي ته پنھنجي ھم منصب جي ڳالهه کي غور سان ٻ« ۽ ان جي ڳالھين مان ٺاھ جا اھڙا نقطا جاچي جن سان تڪرار کي نبيري سگھجي. مذاڪري م حصو وٺڻ وقت کيس مقصد سان گڏ اھو بہ ڄاڻ ۾ ھجڻ کپي تہ نبيري تي پھچڻجي عيوض ڇا ڏئي سگھجي ٿو. ملڪن جي وچ م تعلقات کي برقرار رکڻ کي ڊپلوميسي چئبو آهي. برطانيه جي دانشور ارنيسٽ اسٽوو مطابق سفارتڪاري ذھانت ۽ مھارت جي اھڙي استعمال کي چوندا آهن جيڪو رياستن جي حڪومتن وچ ۾ سرڪاري لاڳاپن جي معاملي م عمل ۾ ايندو آهي.. سويت يونين جي سربراھ اسٽالن مطابق: "ھڪ سفارتڪار جي لفظن جو ان جي عمل سان ڪو به تعلق نه ھوندو آھي ، ان جي ڳالھ ھڪڙي ۽ عمل وري ٻيو ھوندو آھي.". خارجہ پاليسي ۽ سفارتڪاري ۾ فرق ھوندو آھي. خارجہ پاليسي لاڳاپن جي نوعيت يا قسم کي چوندا آهن ۽ سفارتڪاري ھڪ طريقي جو نالو آهي جنھن سان خارجہ پاليسي تي عمل ڪيو ويندو آهي.ھڪملڪ جي حڪومت سفارتڪارن ذريعي پنھنجي خارجہ پاليسي جي اصولن کي ٻين ملڪن تي لاڳو ڪندي آھي. سفارتڪاري جو سڀ کان وڏو درجو رياست جي سربراه جو ھوندو آھي جيڪو مڙني خارجي معاملن جو سربراهه ھوندو آھي. سفارتڪار يا سفير ٻي رياست م پنھنجي ملڪ جي نمائندگي ڪندو آھي ۽ اھڙي طرح ان ملڪ جي خارجي محڪمي جي عملدارن بھتر معاشرتي رابطا رکڻ ان جي ذميداري آهي. نہ رڳو اھي پر ان ملڪ م ٻين ملڪن جي سفيرن سان بہ بھتر لاڳاپا قائم ڪندو آهي. ھي معاملن جو مشاھدو ڪري پنھنجي ملڪ جي حڪومت کي رپورٽون موڪليندو رھندو آھي. سفير کي ان ملڪ ۾ ڪجھ خاص رعايتون ۽ استثنائون ملنديون آهن جنھن ۾ ذاتي حفاظت جي ضمانت، بغاوت ڪرائڻ جي الزام ۾ فوجي مقدمي کان استثني، ھر فوجداري يا ديواني مقدمي کان استثني، سفارتخانو جنھن ملڪ جو آهي ان ملڪ جو زميني ٽڪرو سمجھي سفير کي محفوظ ھجڻ جو حق  ، کيس پنھنجي مذھب جي عبادت ڪرڻ جو حق ،  ٽيڪس يا محصول کان استثني،  مواصلاتي نظام جي استعمال جو حق، ان جي ذاتي ملازمن کي بہ ديواني يا فوجداري مقدمن کان استثني وغيره شامل آهن.ملڪن جي لاڳاپن ۾ ڪشيدگي جي صورت م يا جنگ جي نوبت وقت سفارتي تعلقات ختم بہ ٿي ويندا آهن. ڪنھن اعتراض جوڳي عمل تي ملڪ جي حڪومت سفير يا سفارتڪار کي ناپسنديده شخص persona non grata قرار ڏئي ملڪ ڇڏڻ جو حڪم ڏئي سگھي ٿي جنھن صورت ۾ اھو سفارتڪار پنھنجي ملڪ واپس گھرايو ويندو آهي. حڪومتن جي تبديلي سان بہ سفارتي مشن جي واپسي ٿي ويندي آهي.ھڪ رياست جي ٻي رياست سان الحاق يا انضمام سان بہ سفارتي مشن جو خاتمو ٿي ويندو آهي.
ٽوٽليٽيريئن ڊپلوميسي
ٽوٽليٽيريئن يا آمراڻي ڊپلوميسي جمھوري ڊپلوميسي جو ابتڙ آهي.اھا حڪمرانن جي مرضي ۽ منشا ھوندي آھي. ملڪي ادارا ۽ ملڪ جو يا عوام جو مفاد ان ۾ غير اھم ھوندو آھي. حاڪم جي ذات اھم ھوندي آھي.
سلاجيت
سلاجيت نالو
thumb|سلاجيت جي ھڪ گرام جي نزديڪي تصوير
سمنڊ جي گجي
طب
خاصيت: گل روغن جي تيل ۾ ملائي، چٽي، ڪوڙهه، بدن جي خارش ۽ ڇانئين جي داغن تي لڳائجي. هن جو مرهم ڦٽن ۽ ڦرڙين کي فائدو ڪري ٿو. هن جو ٻورو ڏندن کي صفا ڪري ۽ وارن کي ڪوڙي ٿو. هن جو سرمون اکين جي مرضن جهڙوڪ: ڦلي، ڌنڌ ۽ خارش لاءِ مفيد آهي. مثاني مان پٿري کي ڪڍي ٿو، پيشاب جي ساڙي، چيلهه جي سور، جلندر ۽ وار چري کي فائدو ڪري ٿو.
حياتيءَ جو حق
حمل ضايع ڪرڻ
حمل ضايع ڪرڻ جي عمل جي حمايتين وٽ وري پنھنجا دليل آھن. مثال طور سندن مطابق جيڪڏھن ٻار جي ڄمڻ سان ماءُ جي زندگيءَ کي ڪو خطرو آھي تہ حمل ضايع ڪري ماءُ جي حياتي بچائي سگھجي ٿي. ڪن ماڻھن جي خيال ۾ جيڪڏھن ماءُ جي پيٽ ۾ پلجندڙ ٻار ڪنھن خطرناڪ بيماريءَ جو شڪار آھي يا اھو ڪنھن ذھني يا جسماني معذوريءَ جو شڪار آھي تہ ان صورت ۾ بہ حمل َضايع ڪرائڻ جائز آھي. اھڙا ٻيا بہ ڪيترائي دليل ڏئا وڃن ٿا.
بشارت کھاوڙ
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1935 کان 1960ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ احمد آباد، ڳوٺ مرکنڊ ۽ ان لڳ مرکنڊن جو مقام، ڳوٺ بشارت کھاوڙ، شيخن جو مقام، گاجي کھاوڙ وارو مقام، ڳوٺ ميرو ملاڻو، ڳوٺ گلھي ملا جو واقع ھيا. ھاڻي ان ديھ م ڳوٺ مائد شھيد، ڳوٺ مرکنڊ، ڳوٺ رضا محمد چانڊيو، ڳوٺ علي شير ملاڻو، ڳوٺ افضل شاھ، بشارت کھاوڙ ۽ ڳوٺ رستم لاشاري واقع آھن. تاريخي روايتن مطابق ميان گاجي خان کھاوڙ پنھنجي قبيلي جو چڱو مڙس ۽ ميان نصير احمد ڪلھوڙو جو مريد ھيو جنھن کي ڪلھوڙن وڏي جاگير ڏني ھئي. ان جي ناني جو نالو بشارت کھاوڙ ھيو جنھن کي گاجي خان ھن علائقي ۾ زمين ڏني جنھن پنھنجي نالي تي بشارت کھاوڙ ڳوٺ پڻ ٻڌايو جنھن جي ڀرسان گاجي کھاوڙ واري مقام ۾ ميان گاجي خان کھاوڙ جي قبر واقع آهي.
حوالا
زمرو: سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر ضلعي جون ديھون زمرو: وارھ تعلقي جون ديھون
سنگ بصري
طب
سرمي وانگر استعمال ڪرڻ سان نظر وڌي ٿي، ڌنڌ، ڦلي، اک جي ڦٽ ۽ خارش لاءِ مفيد آهي. هن مان ٺاهيل مرهم مقعد، نهائينءَ ۽ خنازير جي ڳوڙهن، ڦٽن ۽ ڦرڙين، ناسورن، بلڪل خراب ڦٽن ۽ بغل جي بدبوءِ کي فائدو ڪري ٿو.
سنکيو
طب
خاصيت: مکڻ ۾ کرل ڪري مرهم تيار ڪجي. اهو مرهم ڦٽن، ناسور، بادفرنگ جي ڦٽن، خارش، ڪوڙهه ۽ چٽيءَ جي داغن تي لڳائڻ سان فائدو ٿيندو. آلت جي سستي وڃائڻ لاءِ ليپ ڪرائبو آهي، هن کي ڦلائڻ ۽ ڪامل ڪشتي ڪرڻ کان سواءِ کائبو ته سڄي عمر سور پرائبو. ڦلائڻ جي واٽ هيءَ آهي: هڪ تولي سنکئي کي ڪيوڙي جي پاڻيءَ هڪ سير جا يا هڪ سير کير جا چوها ڏئي، هيرڻ جي ڇليل ڪڪڙين وزن پنج تولن کي گهوٽي لغدو ٺاهي ان ۾ رکي پوءِ گلحڪمت ڪري، سڪائي پنجن ڇهن سـيرن ڇيڻن ۾ باهه ڏجي ته ڦلي پوندو. اهو ڪشتو قوت باهه ۽ ڦٽن ۽ ڦرڙين ۽ ٻين ڪيترن مرضن لاءِ مفيد آهي. بواسير جي موڪن کي ساقطا ڪري ٿو.
بڪيجاڻي
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1902 کان 1954ع تائين واري ھن ديھ جي نقشي مطابق ھن ديھ ۾ ڳوٺ موليڏنو ماڇي، گھر ميرن جا، گھر حسين ماڇي وارن جا، ڳوٺ نندو مل، ڳوٺ ورند ماڇي، ڳوٺ بڪيجاڻي ۽ ھڪ ٻيو غيرمعروف ڳوٺ واقع ھيا. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ بڪيجاڻي قائم آھي باقي نوان ڳوٺ قائم ٿي چڪا آهن جن ۾ ڳوٺ فقير تاج محمد ۽ ڳوٺ محمد خان بروھي شامل آهن.
حوالا
زمرو: سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر ضلعي جون ديھون زمرو: وارھ تعلقي جون ديھون
ٻارن جا حق
ٻارن جي حقن جون تاريخي وصفون
1924ع ۾ جنيوا ۾ ٻارن جي حقن جو پڌرنامون جاري ٿيو. انھيءَ پڌرنامي ۾ ٻارن جي ھيٺين حقن تي زور ڏنو ويو:
ٻارن جي حقن جا قسم
ٻارن جي حقن کي ٻن قمسن ۾ ورھائي سگھجي ٿو: ھڪڙا عام انساني حق آھن جيڪي ٻارن ۽ بالغن لاءِ يڪسان آھن. ٻيا اھي حق آھن جيڪي فقط ٻارن سان واسطو رکن ٿا. جيڪي حق ٻارن توڙي بالغن لاِءِ يڪسان آھن تن ۾ جيئڻ جو حق، ظلم، زيادتي ۽ غيرانساني سلوڪ کان بچاءُ جو حق، راند روند ۽ تفريح جو حق ۽ ٻيا اھڙي قسم جا حق شامل آھي. ڪجه اھڙا انساني حق بہ آھن جيڪي ٻارن سان لاڳو نٿا ٿين مثال طور شادي ڪرڻ جو حق وغيرہ وغيرہ. ڪجه اھڙا بہ حق آھن جيڪي بالغن تي لاڳو نٿا ٿين ۽ فقط ٻارن لاءِ آھن. مثال طور ٻار جڏھن ڄمي ٿو تہ ان جو حق آھي تہ ان تي ڪو چـڱو نالو رکيو وڃي. تعليم حاصل ڪرڻ جو حق بہ ٻارن لاءِ لازمي آھي. بالغن کي اھو اختيار آھي تہ ھو وڌيڪ پڙھن يا نہ پر ٻار جي تعليم لازمي آھي. ننڍڙن ٻارن جو حق آھي تہ ھو پنھنجي ماءُ سان گڏجي رھن پر بالغن لاءِ اھو ضروري ناھي.
چڪ فريدآباد
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1986ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق ھي ديھ غيرآباد ھئي ۽ ان کي اڃان ڪنھن تپي ۾ شامل نہ ڪيو ويو ھو.
مٺو ديرو
حوالا
زمرو:سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون
سنگ راسخ
طب
خاصيت: هن کي ڌوئي سرمون ڪري استعمال ڪبو ته، اک جي ڦلي، ڌنڌ، خارش ۽ نظر جي واڌاري کي فائدو ڪندو. هن کي ميڻ ۽ ترن جي تيل ۾ حل ڪري مرهم جوڙبو ته اهو مرهم وڌيل گوشت وارن ڦٽن، ناسورن ۽ ٻرهل جي ڦٽن لاءِ مفيد آهي. هن کي ڪيس سان گڏي وارن کي لائبو ته وار ڪارا ٿيندا. ڳاڙهي رنگ وارو سنگ راسخ اهل صنعت وارا ڪم آڻيندا آهن. ٻن تولن سنگ راسخ کي هڪ تولي جمال گهوٽي ۾ کرل ڪري ان کي گدازڪرائي اهڙي طرح پنڌرنهن سؤ دفعا ڪري، تنهن کان پوءِ ان مان ٽامون تمام ڳاڙهو رت جهڙو نڪرندو، ان مان هڪ ماسي جيترو هڪ تولي چانديءَ کي ڏبو ته ان کي سرخ ڪندو.
لزبن
لزبن (Lisbon) پرتگال جي گاديءَ جو هنڌ ۽ وڏو شهر آهي، جنهن جي 100.05 ڪلوميٽر جي ايراضي ۾ پنهنجي انتظامي حدن اندر 508،368 جي آبادي آهي.
حوالا
زمرو:پرتگال ۾ آباد ساحلي هنڌ زمرو:پرتگال ۾ شهر زمرو:يورپ ۾ راڄڌانيون
چيچنيا
سياسي انتظام
thumb|203 ۾ گروزني
سورنجان
سورنجان:
سوئر
thumb|left|upright=1.0
طب
خاصيت: هن جو ڇيڻو سرڪي ۾ حل ڪري پاسي جي سور ۽ سيني جي سور تي ضماد ڪرائجي. هن جي چرٻي آلت جي نبضن کي طاقت ڏئي ٿي. جي سنڌن جي سور ۽ سوڄ تي مالش ڪرائجي ته به فائدو ٿيندو. هن جا هڏا ۽ ڏند ننڍن ٻارن کي ٻڌجن ته مرگهي ۽ ڊيڄوڙي لاءِ مفيد آهن. هن جو گوشت قوت باهه پيدا ڪري بدن کي ٿلهو ڪري ۽ عقل کي چٽ ڪري. (مسلمانن وٽ حرام آهي).
سونچر لوڻ
نالا: ع. ملح الاسود، ف. نمڪ سياه، هه. وغيره ___ سونچر، سجي ۽ قلا. ڪاري رنگ تي لوڻ جو قسم ذائقي ۾ ڪڙو ۽ تکو کارو آهي.
حوالا
زمرو:سلجھائپ صفحا
صحتمند ماحول جو انساني حق
ھي حق انھن انساني حقن مان ھڪ آھي جيڪي انساني صحت سان واسطو رکن ٿا، مثال طور پاڻيءَ ۽ صفائيءَ جو حق (Water and Saniatation Right)، کاڌي جو حق ۽ صحت جو حق. ماحول انسان جي جسماني ۽ ذھني صحت تي پنھنجا اڻمٽ نشان ڇڏي ٿو. سٺو ماحول انسان جي صحت تي سٺا اثر ڇڏي سگھي ٿو. گندو ماحول نہ فقط انسان جي صحت لاءِ ھاڃيڪار آھي بلڪ انسان جي سوچ ۽ شخصيت کي بہ گندو ڪري سگھي ٿو.
ووپاٽڪي قومي يادگار
تاريخ
جيتوڻيڪ ھي ھڪ سڃو علائقو آھي جتي کاڌي ۽ پاڻيءَ جا وسيلا نہ ھجڻ جي برابر آھن پر آثار قديمہ جي ماھرن کي کوٽائيءَ دوران ھتان ڪيتريون ئي ڏورانھن علائقن جون شيون مليون آھن جيڪي انھيءَ ڳالھ طرف اشارو ڪن ٿيون تہ ھن ماڳ تي رھندڙ ماڻھن جا واپاري لاڳاپا آمريڪا جي ڏورانھن علائقن سان ھئا ۽ شايد ھتان جا ماڻھو واپار جي سانگي پري پري جو سفر ڪندا ھئا.
فليگ اسٽاف، ايريزونا
ھي شھر سير ۽ سياحت جو وڏو مرڪز آھي. ايريزونا جو جڳ مشھور عجوبو گرينڊ ڪينئن (Grand Canyon) ھتان کان فقط 75 ڪلوميٽر اتر اولھ ۾ واقع آھي.
عجائب گهر، لاھور
(لکڻ ۽ تحقيق: ڊاڪٽر محمد عظيم شاھ بخاري)
سيور
طب
خاصيت: هن جا پن ڀڄائي پيارجن ته رت کي گهاٽو ڪندا، خارش، کل جي ڦٽ ڦرڙين ۽ معدي جي ڪيڙن مارڻ لاءِ مفيد آهي، پيشاب جاري ڪري ٿو، پرميل، مثاني جي ڦٽ ۽ وائي بادي تحليل ڪرڻ لاءِ فائديمند آهي...
چڪ آباد
تاريخ
بورڊ آف روينيو سنڌ جي رڪارڊ ۾ موجود 1931 کان 2004ع تائين واري دؤر جي ھن ديھ جي نقشي مطابق اھا ديھ تپو ميرپور ۾ واقع ھئي بعد م تپو جوڳي ۾ شامل ڪئي وئي. روينيو رڪارڊ موجب 1882 جي سروي وقت ھن ديھ ۾ رڳو پنج ڳوٺ هئا جن ۾ ۱ ڳوٺ آڍو خان لاشاري ۲ ڳوٺ لشڪر خان لاشاري ۳ ڳوٺ چنو ھي ڳوٺ غلام علي اوڍاڻو سان مشهور ۴ شڪارين جو ڳوٺ سروي نمبر 357 ۾ واقع ھيو ۵ ڳوٺ خان محمد چانڊيو شامل آهن،
ڳوٺ
ھاڻي ھن ديھ ۾ ۱۲ ڳوٺ آهن جن ۾ اوائلي ڳوٺن مان ۲ ڳوٺ ختم ٿي ويا آهن جن ۾ سروي نمبر 357 ۾ ۱ شڪارين جو پراڻو ڳوٺ ۽ ۲ ڳوٺ چنو جيڪو ڳوٺن غلام علي اوڍاڻو جي نالي سان مشهور ھي بہ مڪمل طور ختم ٿي ويو آهي
شقاقل
طب
گڙدن، مثاني، معدي، جگر ۽ دماغ کي طاقت ڏئي، منيءَ کي گهاٽو ڪري ٿو، قوت باھ کي وڌائي ٿو. بدن کي ٿلهو ڪري، رت چڱو پيدا ڪندڙ آهي. چيلھ ۽ پٺن جو سور ڇڏائي ٿو، دماغ ۽ ڦڦڙن جي رطوبت کي سڪائي ٿو. کنگهه دمڪشي ۽ جگر جي بيمارين لاءِ مفيد آهي.
شمشاد
thumb|بڪسس سيمپرورينس thumb| بڪسس سنيڪا
ڳڙھي ماڪورو
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ جوناڻي، ديھ ، اوڀر ۾ ديھ بشارت کھاوڙ، اولھ ۾ ديھ نانگ دڙو ۽ ديھ ميرپور ۽ ڏکڻ ۾ ديھ گاجي کھاوڙ ۽ ديھ جوڳي واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. ديھ منجھان نواب ڊسٽري وھندڙ آھي. گاجي ديرو روڊ پڻ گذرندڙ آھي. ھاڻي ھن ديھ ۾ ڳوٺ ڳڙهي ماڪورو، ڳوٺ ٻڊاپور ۽ ڳوٺ جاھڊاھي واقع آھن
اسٽونيا
تفصيلي تعارف
ھن ملڪ جون سرحدون اتر ۾ فن لينڊ جي نارGulf of Finland ( جنھن جي ٻئي پار فن لينڊ واقع آهي)، اولھ ۾بالٽڪ سمنڊ، ڏکڻ ۾ ليٽويا ۽ اوڀر ۾ پائپس ڍنڍ Lake Peipus ۽ روس سان ملن ٿيون. بالٽڪ سمنڊ جي ٻئي پار اولھ ۾ سويڊن واقع آهي. اسٽونيا جو ملڪ اصل زميني حصي ۽ بالٽڪ سمنڊ ۾ موجود 2,222 ٻيٽن تي مشتمل آهي. ھن ملڪ جي پکيڙ |45227 ھم چورس ڪلوميٽر آهي جنھن ۾ 2839 ھم چورس ڪلوميٽر ايراضي تي پاڻي آھي باقي 42388 ھم چورس ڪلوميٽر خشڪي آهي.اتان جا ماڻهو اڪثريت ۾  اسٽونيائي نسل جا آھن جيڪي اصل ۾ فنڪ Finnic نسل مان آھن. ھن ملڪ ۾ انساني آبادي 9000 ق م ۾ شروع ٿي. ھتان جا ماڻھو تيرھين صدي عيسويءَ ۾ عيسائيت ۾ داخل ٿيا. ھتي اسٽونيائي قومي تشخص جي شروعات اڻويھين ۽ ويھين صديءَ ۾ پيدا ٿيو. 24 فيبروري 1918 ۾ ھي خودمختيار ملڪ بڻيو پر ٻي جنگ عظيم ۾ ھي ملڪ سويت يونين ، پوء نازي جرمني ۽ وري سويت يونين جي قبضي ۾ آيو 1991 ۾ آزاد ٿيو. ھي 15 ڪائونٽين يا ضلعن تي مشتمل يونيٽري پارليامينٽريي ريپبلڪ آھي  جنھن جي گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر تالين آھي. thumb|کاٻو|alt=aerial view of high rises at sunset|The central business district of [[Tallinn]] ان جي آبادي اٽڪل 13 لک آھي. . اسٽونيا ھڪ ترقي يافتہ ملڪ آھي. It ranks very high in the Human Development Index of the United Nations, اسٽونيا جي شھرين کي يونيورسل ھيلٿ ڪيئر جي سھولت ميسر آهي. انھن کي مفت تعليم ج سھولت پڻ آهي 2005 ۾ اسٽونيا پھريون ملڪ ھيو جنھن اليڪشن ۾ اليڪٽرانڪ سسٽم ذريعي انٽرنيٽ تي ووٽنگ جو استعمال ڪيو
عنبر
طب
رئيس عضون کي قوت ڏئي ٿو، ظاهري ۽ باطني حواسن کي فرحت بخشي ٿو. فالـج، لقوي، عضون جي استرخاءِ، جلندر، مٿي جي ڦيري، وسواس، ماليخوليا، مثاني، گڙدن، دماغ، جگر، سرسام، ۽ ٻين سرد بيمارين ۾ فائدو ڪري ٿو.
عقيق(پٿر)
طب
خاصيت: هن کي ڦلائي يا گلاب جي پاڻيءَ ۾ گهي پياربو ته دل کي طاقت ڏيندو. خفقان، ماليخوليا، بواسير ۽ حيض جو رت بند ڪرڻ لاءِ مفيد آهي. هن جو دلپاڪ جوڙائي ڳچيءَ ۾ ٻڌجي ته دل هول، غم ۽ وسواس کي گهٽ ڪندو. هن جو سرمون اکين جي بيمارين ڦلي، ڌنڌ وغيره کي فائدو ڪندڙ آهي.
حمل ڪاڇڙي
ديھ حمل ڪاڇڙي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا حمل تپي ۾ واقع آهي.
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,739 ھئي جيڪا 438 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
عود صليب
طب
خاصيت: فالـج، لقوي، سنڌن جي سور، نقرس، معدي جي سور، ٻرهل، يرقان، مرگهي، ڪابوس، مثاني جي پٿري، مٿي جي سور، گردن جي سور ۽ رحم جي بيمارين ۾ مفيد آهي. حيض ۽ پيشاب کي جاري ڪري ٿو. بواسير جي رت، دماغ ۽ آنڊن جي رطوبت کي خشڪ ڪري ٿو. ننڍن ٻارن جي مرض اُم الصبيان لاءِ هن جا داڻا ڌاڳي ۾ پوئي ڳچيءَ ۾ ٻڌڻ گهرجن
عاقنامو
پنھنجي ڪنھن ويجھي مائٽ سان لاتعلقي جي اعلان کي عاقنامو چئبو آهي. عاق ڪرڻ جي معني تعلق ختم ڪرڻ آھي.
ناسٽراڊيمس
تفصيلي تعارف
.
فطراساليون
نالا: ع. فطراساليون، ف. رمني ڪوهي، هه. وغيره___- ڪومن سحري ۽ ڪومن قدوني. جاڻ جي ٻج جهڙو ٻج آهي، جيڪو ذائقي ۾ تيز ٿيندو آهي.
جکر
ديھ جکر سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا تپو جکر تپي ۾ واقع آهي.
فولاد
فولاد: نالا: ع. حديدالجواهر، ف. پولاد، هه. وغيره___ فولاد، شاربو قان، پنرانگ ۽ قزند. هي صفا ڪيل لوهه جو قسم آهي، جيڪو جوهردار اڇي رنگ تي ٿئي ٿو.
قلعي
قلعي (عربي. رصاص ابيض، فارسي: ارزير، هندستاني، وغيره: رانگا، قزمير، قسطي ۽ سفيد روئي.) اڇي چلڪڻي رنگ جي نرم ڌات ٿيندي آهي. هن کي ماري ڪشتو ڪري ڪم آڻبو آهي.
ڪرملي
طب
هي گهڻو ڪري منهن جي صفائي ۽ داغن مٽائڻ لاءِ ٻاهران ڪتب اچن ٿا. اندروني طور اُلٽي آڻيندڙ آهن. 3 ماسن جي مقدار ۾ موت آڻين ٿا. جيڪڏهن غلطي کان ڪو کائي وجهي ته جون جو ڪش يا لسي برف سان سرد ڪري پيارجي. زيتون جي تيل سان سوڄ نيسائيندڙ آهن. آنڊن جي سوڄ (ورم امعا Enteritis) لاءِ ڊاک سان مفيد آهن. هڪ رتي جي انداز ۾ روزانو صبح جو پاڻي سان وٺجن ته خوني بواسير کان جند ڇٽي ٿي. هنن جي کائڻ سان ٿورو نشو پيدا ٿئي ٿو. (زهر قاتل)
ڪپ ڪچور
طب
مقدار خوراڪ: هڪ ماسي کان ٽن ماسن تائين.
لالو رائونڪ
ديھ لالو رائنڪ سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا لالو رائنڪ تپي ۾ واقع آهي.
مڱڻيجا (وارھ)
ديھ مڱڻيجا سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جي وارھ تعلقي جي ھڪ ديھ جو نالو آهي جيڪا آباد تپي ۾ واقع آهي.
ڪڪل
ڪڪل: نالا: عربي - حمص الاخضر، فارسي - نخود سبز، انگريزي- بنگال گرئم فريش، (Bengal Gramfresh). سڃاڻپ: سادن چڻن جي ڦوٽن مان نڪرندڙ ڪچا چڻا آهن، ذائقي ۾ مزيدار ۽ ڦڪا ٿين ٿا.
طب
خاصيت: هنن جي کائڻ سان بلغم، خون ۽ صفرا ۾ واڌارو ٿئي ٿو، ممسڪ (Avoricious ايوري شس) ۽ بدن ۽ قوت باهه کي زياده ڪندڙ آهن. وات جي بدبوءِ هٽائڻ لاءِ ڪارآمد ٿين ٿا. ميسور ۽ بينگلور ۾ هنن جو سرڪو مشهور آهي. حقيقت ۾ هي سرڪو نه پر چڻن جي ماڪ آهي جنهن کي ڪپڙي ذريعي صبح جو حاصل ڪيو وڃي ٿو هنن ۾ آگزيلڪ ايسڊ ڪافي مقدار ۾ ٿئي ٿي.
ڪريات
طب
خاصيت: هي معدي کي طاقت ڏيندڙ معتدل (آلٽريٽيو Altertive) پيٽ جا ڪينئان ماريندڙ ۽ ڪونين جو بدل آهي. مگر جديد تحقيق موجب مليريا لاءِ ڪو خاص فائدو نٿو ڏيکاري. هن جي پنن جي رس ٻاراڻي پيٽ آڦريءَ ۽ دستن لاءِ گهرو علاج آهي. هن جي گهاٽي رٻ (Liquid Extract) تيار ڪئي وڃي ٿي، جا نوبتي بخارن لاءِ عرق سم الفار سان ۽ جگر جي بيمارين ۾ نوشادر سان ننڍي چمچي جي انداز ۾ ڏني ويندي آهي.
ڪمرک
طب
خاصيت: سندس پڪل ڦر، مهارن جي مرض لاءِ مفيد آهي، صفرا جي تيزي ۽ دستن کي هٽائي ٿو. هن جي رس ڪپڙن جي داغن مٽائڻ لاءِ ڪتب اچي ٿي. باقي خاصيتون ريباس جهڙيون رکندڙ آهي.
وراثت جو اسلامي قانون
وراثت جي ورھاست ۽ اثاثن جو تفصيل
متوفي يا گذاري ويندڙ جي اھا ملڪيت ورھائي ويندي آھي جنھن جو ھو ٻئي ڪنھن جي شرڪت يا ڀائيواريءَ کان سواءِ پاڻ مالڪ ھوندو. پوءِ اھا ملڪيت، سندس زور بازوءِ جو نتيجو ھجي يا وري کيس ورثي ۾ ملي ھجي يا گفٽ طور حاصل ٿي ھجي يا جنھن جا حق ھن خريد ڪيا ھوندا. ھاڻي سڀ کان پھرين گذاري ويندڙ، جي منقوله ۽ غير منقوله جائداد جي تفصيل جي فھرست جوڙي ويندي. جيڪڏھن گذاري ويندڙ، پنھنجي حياتيءَ ۾ پنھنجي زال يا مڙس سان ازدواجي تعلق ختم ڪري ڇڏيو ھوندو ته ان صورت ۾ ھو ھڪ ٻئي جي ورثي مان حقدار نه ھوندا. گذاري ويندڙ ڏانھن رھيل قرضن جي تفصيل، بيماريءَ جو خرچ، ڪفن دفن جو خرچ، زال جي ادائگيءَ قابل مھر جي رقم وغيره جو به حساب ڪيو ويندو. گذاري ويندڙ جيڪڏھن ڪنھن جي حق ۾ وصيت ڪئي آھي ته ان جو تفصيل پڻ مرتب ڪيو ويندو ۽ پوءِ اھا سموري رقم جيڪا گذاري ويندڙ تي واجب آھي. مثال قرض، بيماري، ڪفن، دفن تي خرچ زال جي مھر جي رقم، عدت ٽئين نان نفقعو. اگر متوفيءَ ڪا وصيت ڪئي آھي ته ھڪ ڀاڱي ٽي (ٽيون حصو) ڪٽيو ويندو ۽ باقي ملڪيت وارثن ۾ ورھائي ويندي.
فقه جعفريه مطابق وارثن جو تفصيل
فقه جعفريه ۾ سمورن وارثن کي ٻن حصن ۾ ورھايو ويو آھي. ذوي الفروض جن جا حصا قرآن موجب مقرر آھن ۽ جن تي سڀني کي اتفاق آھي. عصبات جيڪي باقي بچيل ورثي جا حقدار آھن. فقه جعفريه ۾ رت جي رشتي جي وارثن کي ٽن درجن ۾ ورھايو ويو آھي. پھرين درجي جي وارثن جي موجودگيءَ ۾ ٻئي ۽ ٽئين درجي جا وارث محروم رھندا آھن. پھرين درجي جي وارثن جي غير موجودگيءَ ۾ ٻئي درجي ۽ ٻئي درجي جي وارثن کي وراثت مان حصو ملندو آھي. البت زال ۽ مڙس ڪنھن به درجي جي وارثن سان گڏ ھڪ ٻئي جي ورثي ۾ مقرر حصي لاءِ حقدار ھوند ا آھن. پھرين درجي جي وارثن ۾ ماءُ، پيءُ، پٽ ڌيءُ ۽ ان جي اولاد پوءِ ڀلي ھو ڪيترو نه ھيٺين درجي جو ھجي شامل آھي، اولاد جي موجودگيءَ ۾ گذاري ويندڙ جي حصي مان ماءُ پيءُ کي ڇھون حصو ملندو آھي. البت جيڪڏھن اولاد موجود نه ھجي ته ماءُ کي ٽيون حصو ۽ بقي پيءُ کي ملندو. ٻئي درجي جي وارثن ۾ ڏاڏو، ڏاڏي، نانو، ناني، ڀاءُ، ڀيڻ ۽ ان جو اولاد شامل ھوندو آھي. ڀاءُ پيڪن جي غير موجودگيءَ ۾ سمورو ورثو ڏاڏي ڏاڏيءَ ۾ ھڪ حصو ۽ ٻن حصن جي حساب سان ورھائبو. ٽئين درجي جي وارثن ۾ چاچا پڦيون، ماما، ماسيون ۽ ان جو اولاد شامل آھي، چاچن ۽ پڦين کي ورثي جا ٻه، ٽيان حصا ملندا جڏھن ته مامي ۽ ماسين کي ھڪ ٽيون حصو ملندو. انھن جي غير موجودگيءَ ۾ انھن جي اولادن کي اھو حصو ملندو.
ڪاٺ ڪٺو
طب
هن جو گوشت قوت باھ کي وڌائي، منيءَ کي گهاٽو ڪري ٿو، سنڌن جي سور ۽ عرق النسا لاءِ مفيد آهي. رت ۽ پتو ان جو ملائي آلت تي ليپ ڪجي تہ آلت کي تقويت رسي ۽ طرفين کي لذت اچي ٿي. وٺ ۽ چرٻي اُن جي وار چري ۽ ڦٽن ڦرڙين لاءِ مرهم جو ڪم ڏئي.
ابخازيا
ارڙھين صدي عيسويءَ تائين
اولھ جارجيا ۾ 850 کان 950ع تائين ابخازيه جي بادشاھت جي واڌ ويجھ ٿيندي رھي. اوڀر جارجيا ۾ جارجيا جي بادشاھت قائم ھئي جنھن جو بادشاھ باغرات ٽيون ھيو. اھي ٻئي بادشاھتون پاڻ ۾ ملي ھڪ ٿي ويون. 1240ع ۾ منگولن جارجيا کي اٺ دومان (فوجي سيڪٽرن) ۾ ورھائي ڇڏيو ۽ ابخازيه اھڙي طرح ساني ڊڊائني (Tsotne Dadiani) نالي دومان جو حصو رھيو. سورھين صدي عيسويءَ ۾ جارجيائي بادشاھت ٽڪرن ۾ ورهائجي وئي جن مان ھڪ ٽڪرو شروانشيدزي گھراڻي جي ابخازيه جي پرنسپلٽي ھيو جيڪا ايمريٽي بادشاهت جي خراج گذار ھئي. 1570 واري ڏھاڪي ۾ خلافت عثمانيه جي بحريه سکمي واري قلعي تي قبضو ڪيو اھڙي طرح ابخازيه خلافت جي زير اثر ٿي ويو ۽ ابخازين جي اڪثريت مسلمان ٿي وئي. ابخازيه ان دؤر ۾ پنھنجي خودمختياري پڻ برقرار رکي. 1801ع ۾ ابخازيه روسي ايمپائر کان تحفظ ورتو. 1810 ۾ روسي ايمپائر ابخازيه جي خودمختيار حيثيت ھجڻ جو اعلان ڪيو 1864ع ۾ روسي ايمپائر ابخازيه کي پنھنجي ايمپائر ۾ شامل ڪري ڇڏيو. ابخازي مزاحمت کي چيڀاٽي مسلمانن کي خلافت عثمانيه ڏانھن نيڪالي ڏني وئي
ارڙھين صدي بعد
1917ع جي روسي انقلاب بعد 1918ع ۾ خودمختيار جارجيا وجود ۾ آئي جنھن ۾ ابخازيه پڻ واقع ھئي. 1918ع ۾ جرمني جي مدد سان جارجيا وارن بالشيوڪ خطري کي رد ڪري ڇڏيو. 1921 جي آئين ذريعي ابخازيه کي خودمختياري ڏني وئي. 1921ع ۾ بالشويڪ سرخ فوج جارجيا ۾ گھري آئي جنھن سان جارجيا جي ان مختصر خودمختياري جو خاتمو ٿيو. ابخازيه کي سوشلسٽ سوويت ريپبلڪ جو درجو ڏنو ويو پر ساڳي وقت ان کي عھدنامي واري ريپبلڪ قرار ڏيندي ان کي جارجيائي سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ سان گڏ ڪيو ويو 1931ع ۾ جوزف اسٽالن ابخازيه کي جارجيا جي سوشلسٽ ريپبلڪ اندر ھڪ خودمختيار سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ قرار ڏنو. جارجيائي ٻولي کي غالب ڪيو ويو تعليمي ادارن مان ابخازي ٻولي ختم ڪئي وئي. ڪميونسٽ پارٽي جارجيا جي اڳواڻ ڪينڊڊ چرڪوياني ابخازيه کي جارجيائي رنگ ۾ تبديل ڪرڻ جي حمايت ڪئي اسٽالن جي موت بعد ابخازي ماڻھن کي چيڀاٽڻ جي پاليسي ۾ نرمي آئي ھاڻي ابخازي ماڻھن کي حڪومت ۾ وڏو ڪردار ادا ڪرڻ جي اجازت ملي. ننڍڙين سوويت ريپبلڪن جي ثقافت ۽ ادب جي واڌ ويجھ ڪئي وئي. ابخازي ٻولي کي آئين ۾ ابخازيه سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ جي سرڪاري ٻولي جو درجو ڏنو ويو
جاگرافي
ڪاري سمنڊ ۽ ڪوھ قاف جبلن جي اڙ جي ڪري ھتان جي موسم ڌيمي آھي. ساحلي علائقن جي موسم سب ٽراپيڪل آهي دنيا جي سڀ کان اونھي غار ابخازيه جي اولھندي ڪوھ قاف جبلن ۾ واقع وريووڪينا غار آھي.
سياسي نظام
ابخازيه نيم صدارتي ريپپلڪ آھي قانونسازي جا اختيار پيپلز اسيمبلي آهي جنھن جا 35 چونڊيل رڪن آھن. ٻئي طرف جارجيا جي حامي ابخازيه جي خودمختيار ريپبلڪ جي جلاوطن حڪومت پڻ قائم آھي جنھن کي جارجيا اصل قانوني حڪومت تسليم ڪري ٿو. ابخازيه واري جنگ دوران علحدگي پسندن جي سکمي تي قبضي ٿيڻ وقت اھا حڪومت ۽ ابخازيه جي وزيرن واري ڪائونسل جارجيا جي شھر تبلسي منتقل ٿي ويا.
ميران
ميرا ٻائي : ميران: ميرا،:میرابائی:Meera:Meera Bai: Mirabai: ھڪ صوفي شاعر ھئي
ڪاھو
طب
خاصيت: هن جا تازا پن گهوٽي پيارڻ سان صفرا ۽ رت جو جوش گهٽ ٿيندو، گهاٽي رت کي صفا ڪري ٿو، دماغ کي تقويت ڏئي ٿو، ماليخوليا ۽ مرگهيءَ کي دفع ڪري ٿو، ننڊ آڻي ٿو، شراب جو نشو لاهي ٿو. هن جو ٻج سنهڙو ڀوري رنگ تي ٿيندو آهي، انهيءَ کي گهوٽي ڇاڻي پيارجي ته جگر جي گرمي ۽ اُڃ کي گهٽائيندو. پيشاب جاري ڪندو، مثاني ۽ گڙدي جي پٿري ۽ رائي کي ٻاهر ڪڍندو. گرم تپن، يرقان، ٻرهل ۽ جگر جي بيمارين ۾ مفيد آهي..
ڪانول پيرون
ڪانول پيرون:
ڪتيرو
ڪتيرو (ٻيا نالا: ع. ڪتيرا، ھ. ڪتيا، سمغ، جلوسير ۽ طرفويا) ھڪ کؤنر آهي هيڊي مائل اڇي رنگ تي، ذائقي ۾ ڦڪو آهي.
ڏائڻ
ڏائڻ (انگريزي:Witch) ڏائڻ جو ڏنڊ ڪٿائي تصور آهي. کيس عورت سمجهيو ويندو آهي. نهايت بدصورت شڪل تصور ڪئي ويندي آهي جنهن جا ڏند ٻاهر نڪتل ۽ ڊگها سمجهيا ويندا آهن. سنڌ جي لوڪ ادب ۾ لوڪ ڪهاڻيون آهن جنهن ۾ ڏائڻ کي خونخوار پيش ڪيو ويو آهي. ڪن روايتن ۾ ته تازي ويايل عورت جو هانءُ ڪڍڻ لاءِچراخ تي چڙهي ايدي آهي. ڏائڻ بابت دنيا ۾ مختلف تصور ۽ ڪٿائون آهن. سنڌ ۾ به صدين کان ڏائڻ جي ڏند ڪٿا رائج آهي. ھندي لفظ چڙيل پڻ ڏائڻ وانگر استعمال ٿيندو آهي پر ٻنھي وچ ۾ تصوراتي ۽ ثقافتي فرق آھي. چڙيل ھڪ انتقام وٺندڙ بدروح جو نالو آهي جيڪو ڪھاڻين مطابق ڪنھن حامله عورت جي موت يا ٻار ڄڻڻ دوران موت مان پيدا ٿيندو آهي. اتر ھندوستان جي رياستن ۾ چڙيل جو رھائشي ھنڌ قبرستان لڳ جھنگ ۾ ھوندو آھي. ڏائڻ کي چڙيل کان وڌيڪ طاقتور سمجھيو ويندو ھو۔.
يوناني ٻولي
حوالا
زمرو:آرمينيا جون ٻوليون زمرو:البانيا جون ٻوليون زمرو:ترڪي جون ٻوليون زمرو:رومانيا جون ٻوليون زمرو:گريسي جون ٻوليون زمرو:هنگري جون ٻوليون زمرو:يوڪرائين جون ٻوليون زمرو:ڪپرس جون ٻوليون
ڪپور
ڪپور (نالا: ع. خصيه، ف. خايه، هه. وغيره ڪپور، انشين ۽ پيل، آنورا، ٽيسٽيڪل.) هڪ عضوو آهي.
طب
ٻڪر ۽ هرڻ جا ڪپور طاقت وارا آهن. بدن کي ٿلهو ڪن ٿا. مني ۽ قوت باھ کي وڌائين ٿا، هنن کي باھ تي پچائي کائڻ سان وات مان گهڻي پاڻيءَ جو اچڻ بند ٿئي ٿو، معدي ۽ آنڊن جي رطوبت خشڪ ٿئي ٿي. پرميل ۽ پيشاب جي ساڙي لاءِ فائديمند آهي.
ڪجل
طب
خاصيت: اک جي نظر تيز ڪري، ڌنڌ، ڦلي ۽ اک مان گهڻي پاڻيءَ جي اچڻ کي ڇڏائي ٿو. پرميل، مثاني جي ڦٽ ۽ کل جي ڦٽن ۽ ڦرڙين تي مرهم وانگر ڪم آڻبو ته فائدو ٿيندو.
سئفو
سيفوايئولڪ يوناني ٻوليءَ ۾ Ψαπφώ Psapphô (630ق.م. ۾ ڄائي ۽ 570 ق.م. ۾ وفات ڪيائين) قديم يونان جي ٻيٽ ليزبوس جي ھڪ شاعره ھئي سيفو جي لکيل شاعري ڳاتي ويندي ھئي جيڪا گھڻي ڀاڱي اڻ لڀ ٿي وئي. ان جو صرف ھڪ مڪمل نظم محفوظ ٿي سگھيو آھي جيڪي ايفراڊائٽ (Ode to Aphrodite) جي باري ۾ آهي، باقي سڀ شعرن جا ٽڪرا آھن.شيخ اياز لکي ٿو تہ: يونان جي عشقيه شاعرن ۾ عظيم ترين شاعره ھئي. ھوءَ ٻيٽ ليسباس (Lesbas) تي ڄائي ھئي. اووڊ چواڻيءَ سئفو جو پيءُ تڏھن مري ويو ھو جڏھن ھوءَ ڇھن سالن جي ھئي. اھو ھر ڪوئي مڃي ٿو ته ھن شادي ڪئي ھئي ۽ ھن کي ڌيءَ ھئي. ھن جا ڪيئي نظم جيڪي اڄ تائين موجود آھن، اتان جي ديسي ٻوليءَ ۾ لکيل آھن. ھن پنھنجي شاعريءَ ۾ ڪيترائي وزن ڪم آندا آھن، جنھن مان ھڪ جو نالو ئي ھن جي نالي پٺيان آھي ۽ سئفڪ (Sapphic)چيو ويندو آھي. ھن جي شاعريءَ ۾ حرص و ھوا ۽ فطرت سان پيار، اسلوب جي سادگي، سٽ تي ڪافي مھارت آھي.
ڪٻر
ننڍي ڪَٻر جي نسل جي واڌ ويجھ
لڳ جي مُند ۾ ننڍن وَڳرن ۾ گُھمنديون آهن. مارچ کان اپريل ۾ آنا لاهنديون آهن. باقي هي به 3 کان 6 آنا لاهنديون آهن ۽ 17 کان 18 ڏينهن آري جو وقت ھوندو اَٿن.
ڪچي ڊاک
ڪچي ڊاک:
ڪڇون
نالا: ع. سلفات، ف. سنگ پشت، هه. وغيره___ ڪڇوا، ڇنڇله، ڪشف ۽ بستانه.
نانگ دڙو
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 3,468 ھئي جيڪا 668 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
پنڙا
پنڙا يا ٽاپس ھڪ ڪن جي زيور جو نالو .ٽي ڦل، جنهن تي چانديءَ جي اُڀي قبي جي نموني سان هڪ ٽڪرو ٿيندو آهي، ۽ ان جي مٿان، منهن تي ٽي چار ننڍيون داڻيون ٿينديون آهن، ۽ وري انهن تي هڪ ڇٽ ٿيندو آهي. پنڙن جي ڳري هئڻ ڪري، انهن ۾ ڌاڳا وجهي، ڪن جي پٺيان ورائي، پنڙن جي پٺئين حصي ۾ وجهي ورائي ڇڏبا آهن.
سيدالنساء بيگم
سيد النساء بيگم ھوءَ شيخ قاضي بدرالدين احمد جي نياڻي ھئي. ھن جو ڏاڏو، مغلن جي عھد ۾، ”قاضي“ جي عھدي تي ھو. ھن جي ماءُ، ”محمدي جان“ يا ”عباسي بيگم“، شيخ امان الله قريشي پاني پٽ واري جي ڌيءَ ھئي، جا پاڻ ڏاڍي قابل ۽ شاعر زال ھئي. ھوءَ سن 1685ھه (1727ع)۾ ڄائي ھئي. انھن ڏينھن ۾ ھن جا مائٽ غريب ھئا. ھن جي ماءُ بيمار ٿي پيئي. ميرٺ ڏي ماءُ سان گڏ ويندي، نديءَ ۾ ڪري پيئي. ھن لاءِ ماڻھو ٽپايائون. ڏاڍيءَ مشڪلات سان ھوءَ، جيئري، نديءَ جي ڪناري تي لُڙھي اچي نڪتي. اُتي رھي، ھن تعليم حاصل ڪئي. پوءِ ھوءَ پنھنجيءَ ماءُ سان گڏ ھلي وئي. سندس ماءُ سبڻ ڀرڻ تي گذران ڪندي ھئي. سن 1692ھه ۾ ، ھوءَ زناني نارمل اسڪول ۾ داخل ٿي. اتي ھن جي استاد ”فاطمه سلطان بيگم“، مزرا فرخ جي ڌيءَ، ھئي. گھڻيو امير زاديون نوابزاديون انھيءَ مدرسي ۾ پڙھنديون ھيون. انھن جي وچ ۾ سيد النسا بيگم پڙھي ھوشيار ٿي، ۽ شعر به چونڊي ھئي، جنھن ۾ ھن جو تخلص ”خفي“ ھو. سن 1878ع ۾ ھن جي شادي، سندس استادن جي معرفت، پاڻي پٽ ۾ حڪيم خواجه جعفر حسين سان ٿي، جو پاني پٽ جو رئيس ھو، ۽ شاعر به ھو. شاديءَ کان پوءِ اگرچ ھوءَ مدرسي ۾ نه پڙھندي ھئي، مگر زالن جي تعليم لاءِ ھميشه ڪوشش ڪندي ھئي، ۽ اخبارن ۾ توڙي ڪتابن ۾ مضمون لکندي رھي، ۽ تقريرون به ڪندي ھئي. سنه 1892ع تائين حيات ھئي..
ھس
گچيء جي ھڪ زيور جو نالو. چانديءَ مان ٺهندو آهي ۽ اٽڪل اڌ سير کن جو ٿيندو آهي: پر ننڍين ڇوڪرين لاءِ ڏيڍ پاءُ جو ٿئي. هس جو وچ ٿلهو ۽ پاسن ڏانهن آهستي آهستي سنهو ٿيندو ويندو آهي، ۽ آخري حصو، يعني پٺيون حصو، ٿورو کليل ۽ سنهو ٿيندو آهي، جنهن تي سنهي گلڪاري هوندي آهي. باقي پٺئين حصي تي، منهن وٽ، هڪ گول داڻي جيان ٿئي، انهيءَ لاءِ ته پٺيان ڳچيءَ ۾ نه لڳي، ۽ خوبصورت به ٿئي. هي شاديءَ ۾ ڪنوار کي پارائبو آهي.
پيچوھا (وارھ)
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
دھري
دهري:
ڳيچيء جي ھڪ مشھور زيور جو نالو. نٿ کان پوءِ دهري ئي اهو زيور آهي، جنهن کي خاص اهميت آهي ۽ گهڻو ڪري اڄ تائين ساڳي اهميت اٿس.هيءَ سڄي سوني ٿئي. هن جي اهميت ۽ قيمت جو اندازو سرن ۾ لڳايو ويندو آهي. جيتريون گهڻيون سرون ٿين، دهري اوتري گهڻي قيمتي. ڪا دهري نو سري ٿئي، ڪا ست سري، پنج سري وغيره. اهي سرون سون جي داڻن جون ٺهيل هونديون آهن، جيڪي وچ ۾ اڇي پان جي پن جي شڪل جهڙيءَ ڳاڙهن ريشمي ڌاڳن ۾ پوتل هونديون آهن، جن جا آخري حصا رنگين گلن وانگر ٺاهبا آهن، جيڪي ڳچيءَ جي پٺيان ٻڌبا آهن. پتلو رنگين ننگن سان جڙيل هوندو آهي. هن کي زيورن جو سرتاج سمجهيو ويندو آهي.
الي
صرف الي: هن اليءَ ۾ فرق اهو آهي تہ هن ۾ زنجير نہ ٿيندي آهي، ۽ فقط ڪاري ڌاڳي سان وارن ۾ لڳائبي آهي.
حوالا
زمرو:زيور
چوٽي ڦل
چوٽي ڦل مٿي جي زيور جو هڪ قسم. مروج ڏسڻ ۾ اچي ٿو، پر رڳو نالي جو فرق آهي. هي چانديءَ جو ٺهيل، گول نموني ۾ ٿيندو آهي، جنهن تي چٽساليءَ جو ڪم ڪيل هوندو آهي، ۽ رنگن جا خوبصورت نقش نڪتل هوندا آهن. جيئن سندس نالي مان ظاهر آهي، هي چوٽيءَ جي آخر ۾ لڳايو ويندو آهي.
دنيا جا مشھور شھر
گلگت بلتستان جا شھر
خپلو،شگر،کرمنگ،اسڪردو،گلگت،گاھڪوچ،علي آباد،نگرخاس،چلاس,عيدگاھ،ٿگس،سدپارا,حسين آباد،سرمڪ، طولتي، دمبداس، ڦاندر، ڪريم آباد،تانگير،داريل
اتر پرديش
سھارانپور،شاملي،مظفرنگر،،سامڀل،رامپور،امروھا ،مراد آباد،بيجنور،بريلي،بدايون,پليڀٽ,شاھجھانپور,اجھاني,پورنپور،سھاسوان,نواب گنج,لکنئو,ھردوئي,لکميپور خيري,رائيبريلي,سيتاپورانائو,گونڊا,ديويپتن,باھرائچ,شراوستي,بلرام پور,بستي,سڌارٿانگر،سنت ڪبير نگر،گورکپور،خوشي نگر،ديئوريا،مھاراج گنج،باغپٽ،ميروت،غازي آباد،ھاپور،گوتم ٻڌ نگربلند شھرعلي ڳڙھايتہ،ھٿرس,ڪاسگنج،آگروفيروزآبادمني پوريماٿوراڪانپور ديھات،اورائيااتاوا,فرخ آباد,ڪانپور نگرقنوج,امبيدڪر نگر،اميٿي،بارابانڪي،فيض آباد،سلطان پور،اعظم ڳڙھ،باليا،مائو،جھانسي،جالائون،لليت پور،بانڊا،چتراڪوت،ھمير پور،ماھوبا،الہ آباد،ايتاوا،فرخ آباد،فتح پور،ڪانپور،ورانسي،جون پور,چندائوليغازي پور،مرزاپور,چنارپور,ونڌياچل،ڀدوھي,سورياوانسنت روي داس نگر،سون ڀادرا،رام ڳڙھ،شڪتي نگر،گوپي گنج
نورا
نورا پير جي ھڪ زيور جو نالو. گول، ويڪرا، اٽڪل ٽي آڱر کن ٿين. مرضيءَ مطابق ٺهرائي، ڇت گل بہ هڻائي سگهجن ٿا. هن ۾ اندرئي ڪي اهڙا داڻا پيل هوندا آهن. جيڪي هلڻ جي ڪري ”جهم _ جهم“ جو آواز ڪندا آهن. هي مرئي وٽ پائبا آهن.
ڪرڙ
ٻوٽي طور تڳندڙ وڻ
پوري پني قد جو ڪنڊن وارو وڻ ٿئي ٿو، هن جو گل ڳاڙهي رنگ تي ٿئي ٿو، جنهن کي پسي چوندا آهن ۽ ڦر گول داڻو ٿئي جو پڪي کان پوءِ گلابي رنگ جو ٿيندو آهي، اُنهن کي ڏؤنرا چوندا آهن.
ماءٌ
thumb|ھڪ آمريڪي ماء ٻار سان گڏ ماءُ:mother : موجوده انگريزي لفظ Mother وچولي دور جي انگريزي لفظ moder مان ۽ اھو وري قديم انگريزي جي لفظ mōdor مان نڪتل آهي جيڪو وري پروٽو جرمنڪ لفظ mōdēr مان نڪتل آهي. ايسٽ فرسين East Frisian ۾ ان لفظ کي muur ، ڊچ ٻوليءَ ۾ moeder، جرمن ٻوليءَ ۾ Mutter چوندا آھن. اھي سڀ [پروٽو انڊو يورپين]] لفظ méh tērمان نڪتل آھن.آئرش ٻولي ۾ ماء کي máthair توچيرين Tocharian ٻوليءَ ۾ mācar ۽ mācer, لٿونين ٻوليءَ ۾ mótė، لاطيني ۾ māter، يوناني ۾ μήτηρ ، سلاوڪ Slavic ٻولي ۾ mati، روسي ۾ мать يا (mat’)، فارسي ۾ مادر madar، عربي ۾ ام، سنسڪرت ۾ ماتر (मातृ ), اردو ۾ ماں يا امی ، ھندي ۾ ماتا ۽ سنڌي ۾ ماء يا امان چوندا `ھن ۔ والدين ۾ مرد کي پيءُ ۽ عورت کي ماءُ سڏيندا آهن. جيڪي عورتون پيٽ سان ھونديون آھن انھن کي بہ اميد واري ماء ي ٿيندڙ ماءُ ی بائلاجیڪل ماء پڻ سڏيو ويندوآهي. بائيلاجيڪل ماء جيان اھڙو درجو اڃان پيء کي نہ ملندو آھي. ٻين جو ٻار ايڊاپٽ ڪندڙ ماء يا ويڳي ماءُ کي نان بائيلاجيڪل ماء پڻ سڏيو آهي. جانورن ۾ بہ ٻارن کي جنم ڏيندڙ ۽ ان جي پالنا ڪندڙ ماديءَ کي ماء چيو ويندو آھي. ٻار دنيا ۾ اچڻ کان اڳ ماءُ جي پيٽ ۾ پرورش حاصل ڪندو آھي.
تندو خانم
هوءَ حُسين بن اويس جي ڌيءُ هئي، جو ترڪمان سردارن مان هڪڙو هو. هوءَ ڏاڍي حسين، بهادر ۽ قابل عورت هئي. پنهنجي چاچي، احمد بن اويس سان گڏ مصر ۾ آئي. اتي مصر جي چرڪس بادشاهن مان مَلڪ طاهر انهيءَ سان نڪاح ڪيو، پر پوءِ هن کي طلاق ڏيئي ڇڏيائين، تنهن کان پوءِ، هن پنهنجي سؤٽ ”شاهه وله“ سان شادي ڪئي ۽ موٽي بغداد ۾ آئي اتي هن جو چاچو احمد مري ويو ۽ ”شاهه وله“ تخت ٿي ويٺو، پر”تندو“ مڙس کي ماري، پاڻ بادشاهي وٺي ويٺي. محمد شاهه پٽ قرا يوسف مٿس ڪاهي آيو، ۽ هڪڙو سال برابر بغداد کي گهيرو ڪري ويهي رهيو. ”تندو“ اهڙي چالاڪي ڪئي، جو لِڪي دجله نديءَ جي رستي نڪري، وڃي ”تستر“ جو قبضو ورتائين. اتي جي ماڻهن کيس سندس مڙس جي پوٽي محمود سان گڏ، حڪمرانيءَ جي مسند تي کڻي ويهاريو، پر تندو محمود کي به ماري، سنه 819هه ۾، پاڻ اڪيلي خودمختيار حڪمران ٿي. بصري ۾ عربن سان جنگ ڪيائين، وچ وارا ٻيٽ هٿ ڪيائين. نيٺ، سنه 822هه (1419ع) ۾ وفات ڪري ويئي.
رابعہ بصري
تفصيلي تعارف
نقل آهي ته ڪنهن ظريف، بيبي رابعه کي چيو ته “مڙسن جا ٽي رتبا آهن، جي زالن کي نصيب ناهن، هڪڙو ته مڙس پوري عقل وارا آهن، ۽ زالون ناقص العقل مشهور آهن، جو ٻن زالن جي شاهدي هڪڙي مڙس جي مَٽ آهي. ٻيو ته زالن جو دين به ناقص آهي، جو هر مهيني ڪيترا ڏينهن عبادت کان رهجي وڃن ٿيون، ۽ ٽيون ته ڪابه عورت پيغمبريءَ جي درجي کي نه پهتي. بيبي رابعه جواب ڏنو ته ”سچ آهي، ليڪن زالن ۾ وري ٽي فضيلتون آهن، جي مڙس ۾ نه آهن. هڪڙي ته زال کدڙي ڪانه ٿيندي، کدڙا رڳو مڙسن سان لاڳو آهن، ٻيو ته ڪنهن به عورت خدائيءَ جي دعويٰ ڪانه ڪئي، اها بي ادبي ۽ اهو ڪفر رڳو مڙسن کان ٿيندو اچي، ۽ ٽيون ته سڀ پيغمبر، اولياء ۽ ٻيا بزرگ عورت جي پيٽ مان ٿا پيدا ٿين، ۽ هنن جي جهولي ۾ ٿا پلجن!“.
احبڪ حبين _ حب الهويٰ وحبا لانڪ اهل لذالڪ: فاما الذي انت اهل لہ، فڪشفڪ لي الحجب حتي اراڪ، فاما الذي هو حب الهويٰ، فشغلي بذڪرڪ عمن سواڪ: فلا الحمد في زاد لا ذالڪ لي، ولڪن لڪ الحمد فِي ذا وذاڪ
ٽيڪساس
ھوسٽن (Houston) ھن رياست جو آباديءَ جي لحاظ کان وڏي ۾ وڏو شھر ۽ سئن انتونيو (San Antonio) ٻيو نمبر وڏو شھر آھي. آسٽن (Auston) ھن رياست جي گاديءَ ھو ھنڌ آھي. ٽيڪساس اصل ۾ اصلوڪن آمريڪي لوڪن جي ڪيڊو (Caddo) ٻوليءَ جي لفظ ”ٽيشا“ (Taysha)مان ورتل آھي جنھن جي معنيٰ آھي ”دوست“.
انتظامي جوڙجڪ
ٽيڪساس جي ٽن شھرن ھوسٽن (Houston)، سئن اينتونيو (San Antonio) ۽ ڊالاس (Dallas)   جي ابادي ڏھن لکن کان مٿي آھي. ھنن ٽنھي شھرن جو شمار آمريڪا جي ڏھن وڏن شھرن ۾ ٿئي ٿو. 2020ع واري آدمشماريءَ مطابق ٽيڪساس جي ڇھن شھرن جي آبادي ڇھن لکن کان وڌيڪ آھي. آسٽن، فورٽ ورٿ ۽ ال پيسو آمريڪا جي ويھن وڏن شھرن ۾ شمار ٿين ٿا.
ورچوئل انٽرنيشنل اٿارٽي فائل
حوالا
زمرو:شناختگر زمرو:ڪتب خانو درجا بندي نظام زمرو:ڪتب خانو ڪانگريس
جھان آرا بيگم
تفصيلي تعارف
هيءَ بيگم، شاهجهان بادشاهه ۽ ارجمند بانو بيگم (ممتاز محل) جي ننڍي ڌيءُ هئي، ۽ سنه 1023هه (1614ع) ۾ ڄائي هئي. انهيءَ وقت جهانگير بادشاهه هندستان جي تخت تي هو، جنهن ڏاڍيون خوشيون ڪيون. هن کي ننڍي هوندي تعليم ڏيڻ لاءِ پوڙها ۽ تجربيڪار معلم چونڊي رکيائون. سگهوئي هن قرآن شريف ۽ فقہ 	جا ڪتاب پڙهي عربي شروع ڪئي، جنهن ۾ ٿورن ورهين 	جي اندر چڱي تحصيل ڪيائين. هوءَ هميشه قران شريف ۽ حديث جا ڪتاب پڙهندي رهندي هئي. ۽ عبادت ۾ به مشغول رهندي هئي، جو شاهجهان مذهب جوڏاڍو پابند هو. هن جو زهد ۽ عبادت ڏسي شاهجهان جي ساڻس تمام گهڻي محبت ٿي. جهان آرا بيگم فارسي ۽ عربي انشاء پردازيءَ ۾ ڏاڍي هوشيار هئي. ۽ گفتگو تمام مٺي ڪندي هئي، تُرڪي ٻولي به ڄاڻندي هئي. شعر به چڱو چوندي هئي، جو اڪثر اخلاقي مضمون تي هوندو هو. هوءَ جيتوڻيڪ طبعيت جي ڪري عالي دماغ ۽ ضدي هوندي هئي، ته به هلت تمام نياز واري هوندي هيس. خانه داري جو ڪم چڱو ڄاڻندي هئي، ۽ تمام سخي هوندي هئي. سندس مهمان نوازي ۽ فياضي مشهور هوندي هئي. سادي لباس ۾ رهندي هئي. انهيءَ هوندي گبه جرائت ۽ حشمت ڏاڍي هوندي هيس. هيءَ پنهنجن ٻين ٽن ڀيڻن ۽ چئن ڀائن کان گهڻين ڳالهين ۾ وڌيڪ هئي، تنهنڪري پيءَ ماءُ کي گهڻو وڻندي هئي. هن کي هميشہ 	لکن جا لک انعام ڏيندا هئا، جي هوءَ خير جي ڪمن ۾ 	خرچيندي هئي. ماءُ جي محبت جي ثابتي اها، ته جڏهن ارجمند بانوءَ وفات ٿي ڪئي، تڏهن بادشاهه کي وصيت ڪيائين ته منهنجيءَ ملڪيت جو اڌ خلاصو جهان آرا بيگم کي ملي، ۽ باقي اڌ ٻئي اولاد کي ورهائي ڏجي _ پر افسوس آهي ته عالمگير، شاهجهان جي وفات کانپوءِ، اها وصيت واري تقسيم شرع جي برخلاف ڏيکاري، ڀڃي ڇڏي.
جهان آرا بيگم سن 1092هه ( 1681ع) ۾ وفات ڪئي، ۽ نظام الدين اولياء جي درگاهه سان لڳ هڪڙي مزي جهڙي قبي ۾ دفن ڪئي ويئي. هيءَ بيگم چشتي طريقي جي معتقد هئي. هن ٽي ڪروڙ خرچي، اها پنهنجي قبي جي جاءِ خريد ڪئي هئي، مگر عالمگير ٻه ڪروڙ سندس مرڻ کانپوءِ زور سان موٽائي ورتا، جو چيائين ته شرعي قاعدي موجب پيءُ جي ملڪيت مان ڌيءُ کي چوٿين حصي کان زياده نٿو ملي سگهي.
موٺڙا
موٺڙا:
پونجي خاتون
حوالا
زمرو:شخصيتون
ڪنوينشن
مجلس (گڏجاڻي) هي لفظ لاطيني ٻولي جي لفظ ”ڪنوينائر“ مان نڪتل آهي. هر قوم جون مختلف ريتون ۽ رسمون ٿين ٿيون، جيڪي زندگي جي وهنوار لاءِ لازم ٿين ٿيون. وقت گذرڻ سان اهي پختيون ٿي رياست يا ملڪ جي آئين ۽ قانون جو درجو حاصل ڪن ٿيون. ان جو مثال برطانيا آهي جتي رواج ۽ رسمون آئين جو اهم بنياد آهن.
عام طور ڪنهن به معاملي تي غور ويچار ڪرڻ لاءِ مختلف ڌرين ۽ نمائندن کي سڏي کانئن حل بابت تجويزون وٺي لاڳاپيل مسئلي جو حل ڪڍڻ جي ڪوشش ڪئي ويندي آهي. پر ڏيھان ڏيھي لاڳپن (بين الاقوامي تعلقات) ۾ عالمي يا علاقائي سطح تي اڳ ۾ معاملا بحث هيٺ آڻي، پوءِ انهن تي قانون سازي ڪرڻ لاءِ نمائنده ميڙ سڏرائي رضا مندي پيدا ڪري مناسب اعلان ڪيو ويندو آهي. جيئن ”جنيوا“ ڪنوينشن ۾ جنگي قيدين ۽ لڙائيءَ هلندي انساني حقن جي احترام تي عمل ڪرائڻ لاءِ ڏيھا ڏيھي برادريءَ کي ڪجھ ذميواريون ڏنيون ويون آهن، ان کان سواءِ ٻن يا ٻن کان وڌيڪ ڌرين جي وچ ۾ ٺاهه ڪرائڻ لاءِ به هي اصطلاح استعمال ڪيو ويندو آهي، پر اڄوڪي دور ۾ عالمي سطح تي ڪن خاص معاملن تي قانون ٺاهڻ لاءِ ڏيھان ڏيھي ادارن (جهڙوڪ گڏيل قومون) جي سرپرستيءَ ۾ نمائنده اجلاس گهرائڻ يا اهڙي اداري طرفان ڪن شرطن کي عام ڪرڻ جي حوالي سان ”ڪنوينشن“ جو لفظ استعمال ڪيو ويندو آهي.
موتين جو ھنر
موتين جو ھنر:
سوسيون
اڳي سنڌ ۾ رڳو هرک ۽گيگم جي سٿڻن جو رواج ڪونه هو پر مرد زنانين سوسين جون سٿڻيون به پائيندا هئا. اهي سوسيون سنڌ جي ڪورين جون اڻيل هونديون هيون. اهي ڪپڙا جهڙا هوندا هئا. جهالُو، اهڙا هوندا هئا رنگ جا پڪا، ڳاڙهي تر يا ڪاري تر وارين سوسين جو رواج عام هو. زالون انهن مان سٿڻون ٺاهينديون هيون. ٻار ٻچي، ننڍي وڏي کي هيٺ، گهڻو ڪري سوسي هوندي هئي، هاڻي مشينون نڪتيون آهن ته پڻيون بافتو عام جام ٿي پيو آهي، پر اڳي رڳو سوسيون هونديون هيون. شاهوڪار ۽ امير البت ٻيا ڪپڙا ڍڪندا هئا، باقي عام رواج رڳو انهن ڪپڙن جو هو. ڪوري ڪاريگرن کي ته مٿي کنهڻ جي وار کائي ڪانه هوندي هئي. آڏاڻي تان هڪڙو تاڪيو لٿو، ته ٻيو چڙهيو. اهي سوسيون خاص سنڌ جو ٺهيل ڪپڙو چئبو هو، ۽ سنڌ جي ماڻهن جي پوشاڪ هوندو هو. ٻين کي ته انهن جي ويٽ ئي ڏانءِ ڪانه ايندي هئي. اڄڪلهه جي زماني ۾ سوسين جو رواج پوندو وڃي. اڳي زالون موٺڙن ۽ سوسين مان سٿڻون ٺهرائيندون هيون، پر هاڻي ته چولن ٺهرائڻ جو به فيشن ٿي پيو آهي
ارجمند بانو بيگم
هيءَ بيگم، عربي ۽ فارسي زبان کانسواءِ، چيني ۽ زردشتي ٻولي به ڄاڻندي هئي، ۽ راڳ يا علم موسيقيءَ ۾ به ماهر هئي، شاعره به هئي. عربيءَ ۽ ترڪي زبان ۾ شعر چوندي هئي _ اڪثر انهيءَ جو مضمون بهادريءَ ۽ همت جو هوندو هو. حاضر جواب في البديهه شعر چوڻ واري به ڏاڍي هئي، نثر ۾ به چڱي انشاء پردازي ڪندي هئي. گهڻا فرمان سرڪاري عهديدارن ڏي سندس هٿ جا لکيل هوندا هئا، ۽ جيڪي رپورٽون يا عريضيون بادشاهه وٽ اينديون هيون، تن جا جواب به بادشاهه جي حڪم سان هوءَ پاڻ لکندي هئي. هن ڪي ڪتاب به تصنيف ڪيا _ خاص ٻه ڪتاب جي تميور جي مرڻ کانپوءِ هن قسطنطنيه ۾ رهي لکيا، تن مان هن جي قابليت ثابت ٿئي ٿي. هڪڙي جو نالو”خواتين ترڪي“ آهي. ۽ ٻئي جو امير تميور جا ”فتوحات هنديه“.پهريون تمام وڏو ڪتاب آهي. جو ترڪيءَ جي شريف زالن بابت آهي، ۽ انهيءَ ۾ زالن کي چڱيون چڱيون نصيحتون به ڪيل آهن، ۽ ٻيو ڪتاب ”فتوحات“ ته هڪڙو تاريخي خزانو آهي، جنهن ۾ امير تيمور جي بهادرين، عادتن، اخلاقن، توڙي ٻئي ملڪي ۽ قومي احوال جو بيان آهي. انهن ٻنهي ڪتابن جو فرانسيسي ٻوليءَ ۾ ترجمو ٿيل آهي، ۽ انهيءَ مان وري ٻين يورپي ٻولين ۾ به ترجمو ٿيل آهي. حميده بانو بيگم کي سبڻ _ ڀرت ڀرڻ جو به شوق هوندو هو، ۽ زرهون به ٺاهي ڄاڻندي هئي، تيمور بادشاهه سندس هٿ جون جڙيل زرهون جنگ ۾ ڍڪيندو هو، هڪڙي ڳالهه سا هن جي بابت ناخوشيءَ جهڙي هئي، ته هوءَ دين اسلام جي سخت پابند نه هئي، نڪي پنج ئي وقت نماز پڙهندي هئي _ فقط نالي جي مسلمان هئي. بلڪ ڪڏهن ڪڏهن اڪيلائيءَ ۾ ته پنهنجي اڳوڻي زردشتي مذهب ڏي ميل رکندي هئي. هن جا مذهبي خيال هڪڙي وڏي خط مان معلوم ٿا ٿين. جو هن هڪڙي مشهور آتش _ پرست سردار ڏي لکيو هو. اهوئي سبب آهي جو عربي نويس هن کي اڪثر مُلحد ۽ ڪافر سڏيندا آهن..
مٿي چيو ويو آهي ته تيمور کي ٻيون به ٽي بيگمون هيون: انهن مان ٻه تميور جي حياتيءَ ۾ مري ويون. ۽ باقي حميده بانو بيگم ۽ فخر النساءَ بيگم رهيون. جڏهن تيمور سخت بيمار ٿيو، تڏهن حميده، پيار مان پڇيس ته ”حضور، منهنجي لاءِ ڪهڙو حڪم آهي؟“ تيمور چيو ته پياري حميده، آءٌ حڪم ڪريان ٿو ته مون کان پوءِ توکي تخت تي ويهارين“. پوءِ ته سگهو ئي تيمور مري ويو، ۽ حميده بيگم جو ماٽيجو پٽ، يعني فخرالنساء جو پٽ ميرالنشاهه، ٻين ڪن سردارن سان ڏاڍي ڪُشت خون ڪرڻ کانپوءِ بادشاهه ٿي تخت تي ويٺو. حميده بانو بيگم، پنهنجو زر ۽ جواهر ساڻ کڻي، سڌي گرجستان جي تخت شهر ”ٽفلس“ ۾ وڃي رهڻ لڳي. تيمور بادشاهه 36 ورهيه بادشاهي ڪئي، ۽ سنه 807هه (1404ع) ۾، ايڪهتر ورهين جي عمر ۾ وفات ڪيائين. حميده بانو بيگم کي تميور مان ست ٻار ٿيا، پر اهي سڀ ننڍي هوندي ئي مري ويا، تنهن ڪري اولاد جي نه هئڻ ڪري، هوءَ ڪتابن پڙهڻ سان دل وندرائيندي هئي. پردو ڪونه ڪندي هئي، ۽ باغن، جهنگلن ۽ بازارن ۾ گهوڙي تي چڙهي گهمندي هئي. گهڻن خود غرض سردارن کيس مخفي طرح چيو ته ”جي چوين ته اسين ميرالنشاهه کي ماري، توکي تخت تي ويهاريون، جيئن تيمور بادشاهه جي مرضي هئي، مگر هن نيڪ خاتون کي بادشاهيءَ جي لالچ نه ٿي، ۽ هنن کي صاف چيو ته ”مون کي دين ۽ دنيا جي سرخرو ئي گهرجي.“ ٽفلس ۾ جڏهن حميده بانو بيگم جي نسبت ۾ خوف جون خبرون اُٿڻ لڳيون، تڏهن هوءَ وري قسطنطنيه ۾ اچي رهي، جتي وفات ڪيائين. حميده بانو بيگم وٽان مُئي کانپوءِ، ڪو مال خزانو ڪونه نڪتو. هڪڙو وڏو ڪتبخانو نڪتو، جنهن ۾ اٽڪل پوڻا ٻه لک ڪتابن جا هئا. انهن مان گهڻا مڙئي علم هيئت ۽ تاريخ جا هئا. هن جي عمر پوري اڻهٺ ورهيه هئي. ٽن ڏينهن جي تپ کان پوءِ وفات ڪري وئي..
زيب النساء بيگم
تفصيلي تعارف
(يعني، بلبل جي مون کي باغ ۾ کڻي ڏسي، ته جيڪر گل کي ڇڏي ڏئي، ۽ جي ڪو برهمڻ کڻي ڏسي، ته بت جي پوڄا ڇڏي ڏئي! جيئن خوشبو، گل جي پن ۾ لڪل رهي ٿي، تيئن آءٌ پنهنجي شعر ۾ لڪل آهيان، جنهن کي مون کي ڏسڻو هجي، سو مون کي منهنجي شعر ۾ ڏسي.) دولتي خواهي کہ باشد پائدار و برقرار، نيست اين دولت ميسر غيرِ گنجِ خلوتي.