cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ملازم
ملازم (employee) مان مراد اهڙو شخص آهي جيڪو هڪ ڪارروبار، حڪومت، تنظیم یا ڪنهن ٻي اداري لاء ڪم ڪندو آهي.
علم جوتش
علم جوتش, اسٽرونامي يا علم فلڪيات موجب آسمان تي موجود تارن يا تارن جي ميڙن (ڪهڪشائن) مان جيڪي ڌرتيءَ کي ويجها آهن ۽ انهن جي ڪشش ثقل ۽ روشني جي شعائن جا اثر زمين تي موجود ماحول تي پڻ پون ٿا. جنهن سبب ڌرتي جي موسمن تي اثر پوي ٿو. انهن تارن يا تارن جي ميڙ کي هندي ۾ نکشتر ، انگريزي ۾ گليڪسي، عربي ۾ برج  يا ساعت ۽ سنڌي ۾ نکٽ چيو وڃي ٿو. نکٽن ۽ سنبت وڪرمي سال جي لاڳاپي بابت علم نجوم اسٽرونامي جي ماهرن جو چوڻ آهي ته ، سنبت وڪرمي سال جي هر تاريخ تي روزانو هڪ ڌار نکٽ ( تارن جو ميڙ ) جو ڌرتي تي اثر پوي ٿو، جڏهن ته هر مهيني جي موسم تي هڪ نکٽ ( تارن جو ميڙ ) جي لاڳيتا 14 ڏينهن اثر هلي ٿو. انهي حساب سان هر مهيني جي موسم تي ٻن يا ٽن نکٽن جي روشني جي شعاعن ، ڪشش ثقل جو زميني ماحول تي اثر ٿئي ٿو. باقي ٽن نکٽن ( تارن جي ميڙ ) جا اثر ڌرتي تي ڪڏهن ڪڏهن ٻين نکٽن سان گڏ ٿين ٿا. اهي منفرد نکٽ ( تارن جا ميڙ ) اڀچت ، اترا پادريدا ۽ ريوتي آهن. اهڙا ڌرتي تي اثر رکندڙ نکٽ هاڻي جي جديد تحقيق موجب لکن جي تعداد ۾ ٿي سگهن ٿا. پر قديم تحقيق ۽ ويدن موجب 28 نکٽ (تارن جا ميڙ ) هن ڪائنات ۾ موجود آهن. جن جا اثر سنبت وڪرمي سال جي مهينن ۽ تاريخن تي ٿين ٿا. انهن جا نالا هي آهن.
ڀيل قبيلي جو شڪاري قبيلو
عام طور تي ڀيلن جي شڪاري قبيلي وارن کي دراوڙ سمجهيو وڃي ٿو. گونڊ نالي هڪ ٻئي قبيلي سان هڪجهڙائي رکن ٿا. هن قبيلي جي دراوڙ هئڻ جي حوالي سان مختلف رايا آهن. ڇو ڀيلن ۽ دراوڙن ۾ رهڻ سهڻ ۽ رسم ۽ رواج ۾ گهڻو فرق آهي. پر هنن جي اصليت، ثقافتي خاصيتون ۽ عادتون دراوڙن جي پاڙيسري قبيلي گونڊ سان تمام گهڻيون ملن ٿيون. هڪ ٻئي خيال موجب ڀيل حقيقت ۾ منڊا قبيلي جي شاخ آهن. منڊا قبيلي مان سنٿال ۽ ڪول (Sinthaal aein Kol) به آهن، جيڪي بنگال، بِهار ۽ آسام ۾ رهن ٿا. توڙي جو منڊا ۽ ڀيل قبيلي جي لهجي ۾ ڪنهن به قسم جو لاڳاپو ۽ هڪجهڙائي نظر نٿي اچي. انسائيڪلو پيڊيا آف آندين ٽرائبز اينڊ ڪاسٽس ۾ لکيل آهي ته ڀيل هڪ غير آريائي قبيلو آهي، جيڪو اتر اوڀر ۾ ٽاڪرو علائقي جي اورنگ آباد سباح ۾ رهن ٿا، جن جي اوڀر ۾ گونڊ ۽ انڊ قبيلا، جڏهن ته اولهه ۽ ڏکڻ ۾ ڪولهي ۽ بجارا قبيلا رهن ٿا. ونجاپور، ڪنڙ، ڀوڪر دان، اورنگ آباد ۽ گنگاپور تعلقن ۾ اهي وڏي انگ ۾ آباد آهن. هڪ اندازي موجب کين راجپوتن پاڻ وٽان بيدخل ڪري ڇڏيو هو.
ابو جعفر طوسي
thumb|left|طوسي کي مان ڏيڻ لاءِ آذربائيجان 2009 ۾ان جي تصوير واري پوسٽل ٽڪلي جاري ڪئي
هوجمالو
ناچ جو طريقو
پروفيسر حاجي محمد اسماعيل آغا هوجمالو ناچ يا رقص جي ادائگي جو طريقو هيٺين طرح بيان ڪيو آهي : "”رقص جي ابتدا ۾ ٻه قدم اڳتي کڻبا آهن. هڪ لحظو توقف ڪري ٻانهون وڻ جي شاخن مثل آهستگي سان لچڪنديون آهن. هٿ شگوفن وانگر ٽڙي پوندا آهن. کٻي پير سان لٺڪو ڏيئي ٻئي لمحي سڀئي منهن پڙ ۾ پائي قدم اندر ورائيندا ۽ وچ ڏانهن نـِوڙي هٿ ڊگها ڪري تاڙي وڄائي، سنوان بيهي هڪ قدم پويان کڻندا آهن ۽ پڙ موڪرو ڪري وڃبو آهي. چئني پاسي رخ ڪري رقصان ٿبو آهي. پڙ هڪ لمحي اڳتي هلندو آهي ته ٻي لمحي پوئتي. ڪڏهن پڙ سوڙهو ٿي ويندو آهي ته ڪڏهن ڪشادو ۽ اهو سڄو عمل ايتري خوبصورت هم آهنگيءَ سان ٿيندو آهي جو ڏسڻ سان لطف اچي ويندو آهي. اهڙو روح پرور نظارو انسان جي تخليقات ۾ ٻيو ڪو ورلي نظر ايندو. انهيءَ رقص مان سنڌ جي مٽيءَ جي سڳند ۽ سنڌي ماڻهن جي مزاج ۽ جمالياتي حس، نظم و هم آهنگيءَ جي ترجماني ٿئي ٿي. انهيءَ ڪري هو جمالو کي سنڌ ثقافت جو ترجمان ۽ ڪلاسڪ جو درجو حاصل آهي“"
پنجابي لوڪ گيت لڊي هي جمالو
"لُڈّی ہے جمالو پا دنیا توں پیار مِلے کوئی دِلدار مِلا آندا سواد گل بات دا کهِلرے نے وال میرے رہنا میں نال تیرے وعدہ اے پہلی ملاقات دا لُڈّی ہے جمالو پا لُڈّی ہے جمالو لُڈّی ہے جمالو پا لُڈّی ہے جمالو تینوں تکّیاں بِنا پیار منگیا تیرا ایہ وی جاناں نہ میں کون دِلبر میرا اینا دهیاں رہوے سارا جہان کہوے چُهٹدا نہیں ساته دن رات دا لُڈّی ہے جمالو پا لُڈّی ہے جمالو لُڈّی ہے جمالو پا لُڈّی ہے جمالو آکے تو ٹُر گیوں روگ لگ جائے گا کلّی رہ جاں گی میں کی مزہ آئے گا بُلّیاں بُلان تینوں اکهیاں منان تینوں ساہواں وچ شور برسات دا لُڈّی ہے جمالو پا لُڈّی ہے جمالو لُڈّی ہے جمالو پا لُڈّی ہے جمالو"
تلوار
انگيرا
اُهي پهلوان جيڪي تلوار جا انگ يا تلوار بازيءَ جي کيڏ ڄاڻن.
امتراء سام جئسنگھاڻي
ديوان امرتراءِ ولد حشمتراءِ 3 جون 1903ع تي ڳوٺ طيب تعلقي رتي ديري ضلعي لاڙڪاڻي ۾ پيدا ٿيو. هو مشهور شاعر، اديب ۽ سماجي خدمتگار ٿي گذريو آهي. ديوان امرتراءِ شروعاتي -تعليم- پنهنجي ڳوٺ ۾ حاصل ڪئي ۽ وڌيڪ -تعليم- لاڙڪاڻي ۾ حاصل ڪئي. جڏهن قطع تعلقات تحريڪ شروع ٿي ته هن -ان- ۾ ڀرپور حصو ورتو. -ان- دوران فرانس جي رهاڪو ميسو -پال- رچرڊ سان ڏيٺ ويٺ ٿيس، جنهن جي دعوت تي انگلينڊ، فرانس، مصر، شام، الجيريا، فلسطين ۽ ٻين ملڪن جو سير ڪندي، ديوان صاحب -تاريخ- ۽ ادب ۾ ڪافي ڄاڻ حاصل ڪري ورتي ۽ -انگريزي- ۾ چوڏهن کن ڪتاب لکي ورتائين، بعد ۾ موٽي اچي ڪراچيءَ مان (New Age) نالي هڪ رسالو به -جاري- ڪيائين ۽ ”اڪبر -آشرم-“ نالي هڪ تحريري رٿا به مرتب ڪيائين. هن ”سام“ جي تخلص سان مختلف ٻولين ۾ شاعري ڪئي. غزل، نظم، ڪافي، رباعي، قصيده، وائي ۽ ڀڄن تي طبع آزمائي ڪئي. سندس ڪلام سنڌي، هندي، سرائڪي، فارسي، -اردو- ۽ -انگريزي- ٻولين ۾ ملي ٿو. سنڌي شاعريءَ ۾ سندس ديوان 1934ع ۾ -انڊيا- مان پڌرو ٿيو. سندس تصنيفات ۾ هيٺيان ڪتاب شامل آهن. ”آتم -باغ-“، ”تون ۽ مان“ ۽ ”دل جي مام“، ”سدا ڀرپور“ گهڻو مقبول آهن. سندس شريڪ حيات، هن جي شخصيت تي جيئري ئي ”جيتامڙي جي ڊائري“ جي نالي سان ڪتاب لکيو. ديوان امرت راءِ ”سام“ جئسنگهاڻي 12 فيبروري 1988ع تي وفات ڪئي.
ميانوال تحريڪ
ميانوال تحريڪ انگريزي (Mianwal Movement) ڪلهوڙن جي سنڌ  ۾ مذهبي تحريڪ هئي جنهن پوءِ سياسي رخ به اختيار ڪيو ۽ اڳتي هلي ڪلهوڙن جي سنڌ تي حڪومت جي طاقت به بڻي ۽ ڪلهوڙا اقتدار ڌڻي بڻيا. تاريخي طور هن تحريڪ جي شروعات ميان آدم شاهه ڪلهوڙي کان ٿي جنهن کي ميان نصير محمد ڪلهوڙو وڌيڪ منظم ڪيو. ميان وال تحريڪ ذريعي ڪلهوڙن مغل حڪمرانن سان ٽڪر کاڌو پر اڳتي هلي ميان يار محمد ڪلهوڙو مغلن جي فرمان تحت سنڌ جو حڪمران بڻيو.
امداد حسيني
تعليم
امداد حسيني شروعاتي تعليم پنهنجي ڳوٺ جي کُٿاب (مڪتب) ۾ ورتي. مئٽرڪ نورمحمد هاءِ اسڪول حيدرآباد ۽ انٽرميڊيئيٽ سچل سرمست ڪاليج حيدرآباد مان ڪري، بي. اي (آنرز) ۽ ايم. اي (سنڌي)، سنڌ يونيورسٽيءَ مان ڪيائين.
حوالا
زمرو:1940ع جون پيدائشون زمرو:2020ع جون فوتگيون زمرو:20هين صدي جا مرد ليکڪ زمرو:جيئرا ماڻهو زمرو:سنڌي شاعر زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:شاعر زمرو:شخصيتون زمرو:وصول ڪندڙ تمغو حسن ڪارڪردگي زمرو:ويهين صدي جا پاڪستاني شاعر
محمد عمر جوڻيجو ڏيپلائي
تعليم
علم جي شوق ۾ مال ڇڏي حافظ اوڀايو ميمڻ ۽ حافظ عمر ميمڻ وٽ قرآن پڙهڻ شروع ڪيائين 1912ع ۾ پرائمري اسڪول ڏيپلو ۾ داخل ٿيو. ذهين هجڻ ڪري پهريون ڪتاب ٽن مھينن ۾ پورو ڪيائين ۽ استاد کي چوڻ لڳو تہ منھنجو امتحان وٺو. جنهن چيو تہ پٽ! امتحان تہ ڇھن مھينن کان پوءِ ٿيندو. وڌيڪ وقت وڃائڻ اجايو سمجهي اسڪول ۾ پڙهڻ ڇڏي ڏنائين. انهيءَ زماني ۾ مولوي احمد ميمڻ هڪ الله لوڪ بزرگ ۽ وڏي تقويٰ جو صاحب هو. ڏيپلي ۾ رهندو هو. انهيءَ نيڪ صفت انسان وٽ قرآن شريف ۽ پوءِ فارسي پڙهڻ لڳو. 1920ع ۾ انگريزن خلاف جيڪا تحريڪ هلي، انجو مولوي احمد سرگرم ڪارڪن هو ۽ انهيءَ تحريڪ دوران جيل هليو ويو.
اسلام لاءِ مولوي صاحب جون ڪيل خدمتون
<b> ٿيو جنهن ۾ پيدا جوڻيجو جوان، بهادر اڪابر عمر جا نشان،
چيا عالمن قول سڀني سٺا، جوڻيجي جا گفتا موضوع تي چٽا،
وفات
<b>
خوب تر تھا صبح کے تارے سے بھی تیرا سفر
478ع
ڊسمبر
زمرو:478ء زمرو:پنجين صدي زمرو:سال
ظفرنامو
زمرو:ڪتاب
جماليات
ھن مضمون کي وڪي طرز تي لکڻ جي ضرورت آھي. (نومبر 2018ع) 160px|thumb|جيمز ائبٽ ميڪ نيل وسلر جو ڊزائين ڪيل پيڪاڪ روم جيڪو جمالياتي ڊزائين جو مثال آھي جماليات (Aesthetics) جي معنيٰ آهي، سونهن يا سونهن واري شيءِ يا وجود جي ٻـُوجھ، پرک ۽ انهن جو ماخذ. سونهن فطرت ۾ بہ هوندي آهي تہ فن ۾ بہ. فطرت ۽ ان جا سمورا مظاهر قدرت جي عطا آهن. هي اڀرندڙ لهندڙ سج واري ويل: شفق ۽ سنڌيا، پونم جو چنڊ، چانڊوڪيءَ جو اُهاءُ، سمنڊ جي ويرَ، درياھ جون ڇوليون، ڏکڻ جي هير، سنڌوءَ ۾ تڙڳندڙ چنڊ ۽ ان جو ڦهليل عڪس، وُٺي کان پوءِ ڌرتيءَ مان ايندڙ مٽيءَ جي سـُڳنڌ، ملهار، ڪڪرن جي لس، وُٺي کان پوءِ ڌوتل وڻ ٽڻ ۽ گهرو نيرو اُڀ، وسڪاري کان پوءِ وارياوڀڙ، تاڙي جي تنوار، بلبلين جو ڳٽڪو، ڪويل جي ڪوڪ، ماڪ جي شفافيت ۽ ٿڌيرو ڇهاءُ، گلن جي سرهاڻ ۽ ڪوملتا، مٽيءَ جي عظمت، ڊيل جو ٽلڻ، ڪبوتر جي اڏام، اِهي سڀ فطري سونهن جا مظهر آهن، پر انهن مڙني کان اعليٰ ۽ سونهن جو عظيم تر مظهر آهي خود انسان. ائين سُر به سونهن آهي ته لفظ ۽ رنگ به سونهن آهن ته تند ۽ تنوار ۾ بہ حسن موجود آهي، جنهن کي ”جماليات“ چئبو آهي.
اسلام ۽ ان جي ڄاڻ
هيءُ ڪتاب عبدالمجيد ميمڻ جو لکيل آهي. ڊيمي سائيز واري هن ڪتاب ۾ 152 صفحا آهن ۽ قيمت ڄاڻايل ناهي. سنڌ بوڪ ڊيپو، لاڙڪاڻي طرفان هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو، قادريه پريس، لاڙڪاڻي مان 1954ع ۾ ڇپايل آهي، جڏهن ته ٻيو ڇاپو پڻ سنڌ بوڪ ڊيپو لاڙڪاڻي طرفان 1968ع ۾ شايع ٿيو.
اوٺيئڙو
اوٺيئڙو (مڇي جو قسم)
اوٺار/ اوٺيئڙو: درياهي مڇيءَ جو هڪ قسم. هن مڇيءَ کي ”اوٺيار“ به چوندا آهن. هيءَ مڇي -بت- ۾ ويڪري ٿيندي آهي، پر نموني ۾ وونچ جهڙي آهي. ڊيگهه ۾ 6/7 -انچ- ٿئي ٿي، وزن -پاءُ-، وڌ ۾ وڌ ڏيڍ -پاءُ- ٿئي. اوٺار مڇي کائڻ ۾ لوجريءَ جهڙي ٿيندي آهي. ليئي يا مَلِي قسم جي مڇين ۾ شمار ٿئي ٿي. آنيءَ جي مند ۾ -آني- ڪري. هيءَ مڇي پنهنجو ولر ٺاهي، اٿل جي پاڻيءَ ۾ هلندي آهي. هن جون ڪليون قد -بت- جي لحاظ کان ٿلهيريون ٿين ٿيون. ٻوڙ کان وڌيڪ -تري- کائجي ٿي. ڇلهر سنهڙا اٿس. رنگ سفيد ٿيندو اٿس. سڻي مڇيءَ سان نسبت رکي ٿي. ٻن پاکن وارن رڇن ۾ هيءَ مڇي ڦاسندي ناهي، پر سنها رڇ هن مڇيءَ کي ڦاسائڻ لاءِ ڪم ايندا آهن. سنڌ ۾ هيءَ مڇي به ٻين مڇين وانگر ڪثرت سان استعمال ٿئي ٿي. هن جي غذا به گاهه، -اناج- ۽ پاڻيءَ جا جيت وغيره آهن.
حوالا
زمرو:مڇي جا قسم
سرگوڌا
انتظامي ورھاست
ھي شھر سرگوڌا ڊويزن، سرگوڌا ضلعو ۽ سرگوڌا تحصيل جو صدر مقام آهي. ھي شھر 22 يونين ڪاؤنسلن ۾ ورھايل آھي.
انڪيوبيٽر
هيءُ انگريزي لفظ آهي، جنهن کي آنن ڦوڙڻ جي مشين چئجي ٿو، جيڪو مصنوعي طريقي سان بيضن مان چوزن ڪڍڻ واري عمل لاءِ استعمال ٿيندو آهي. هونئن ته بيضن مان چوزن ڪڍڻ جا مصنوعي طريقا صدين کان هلندا اچن ٿا، پر گذريل 70- 60 سالن ۾ هن طريقي ڪافي -ترقي- ڪئي آهي. سڀ کان پهرين مصر ۾ چوزن ڪڍڻ لاءِ سِرنُ جو انڪوبيٽر ٺاهيو ويو. ارڙهين صديءَ جي وچ ۾ ڇيڻي جي گرميءَ ذريعي چوزن ڪڍڻ جو تجربو ڪيو ويو. اوڻيهين صديءَ جي شروع ۾ گرم هوا جو انڪوبيٽر ايجاد ٿيو. ۽ 1844ع ۾ گرم پاڻيءَ جو انڪوبيٽر تيار ڪيو ويو. نيٺ 1925ع ۾ بجليءَ جي ذريعي هلڻ وارو انڪوبيٽر ايجاد ٿيو. اڄڪلهه بجليءَ جي ذريعي هلڻ وارو انڪوبيٽر ئي گهڻو استعمال ٿي رهيو آهي، پر گئس، گاسليٽ ۽ ڪوئلي سان هلڻ وارا انڪوبيٽر به اچي ويا آهن. انڪوبيٽر گهڻو ڪري ڪاروباري مقصدن لاءِ استعمال ڪيو وڃي ٿو، -ان- ڪري اهڙن ڳوٺن، شهرن وغيره ۾ لڳايو وڃي ٿو، -جتي- چوزن جي گهرج وڌيڪ هوندي آهي ۽ -ان- سان گڏ آمد ۽ روانگيءَ جي سهوليت به ميسر هوندي آهي. ويم گهرن ۾ به وقت کان اڳ ڄاول -ٻار- جي جياپي لاءِ، بجليءَ تي ڪم ڪندڙ اهو -اوزار- ڪم ايندو آهي. هر طرح جي انڪوبيٽر جي لاءِ عمارت جي تعمير، صحت جي اصولن تي هئڻ گهرجي ۽ گڏوگڏ روشنيءَ ۽ هوا جو به سٺو انتظام ضروري آهي.
ڦاروا (ميوو)
تصویرون
زمرو:ميوا
اليڪٽرانڪس
thumb|right|upright=1.2|[[Surface-mount technology|Surface-mount electronic components]]
احمدخان ڀرڳڙي
تعليم
احمد خان ڀرڳڙي پرائمريءَ تعليم  گورنمينٽ پرائمري اسڪول غريب آباد بدين مان 1982ع ۾ حاصل ڪئي. مئٽرڪ گورنمينٽ هاءِ اسڪول بدين مان 1987ع ۾. هن ٻارهين جماعت گورنمينٽ اسلاميہ ڊگري ڪاليج بدين مان حاصل ڪئي. هن بي اي، يونيورسٽي آف سنڌ، ايم اي،  يونيورسٽي آف سنڌ، بي ايڊ، يونيورسٽي آف سنڌ ۽ ايم ايڊ، يونيورسٽي آف سنڌ مان حاصل ڪئي. احمد خان ڀرڳڙي کي ڪمپيوٽر سائنس جي معلومات جو شوق هو. ڪمپيوٽر جي شارٽ ڪورس جي سکيا اداري مان حاصل ڪئي، شوقيہ طور  گهرجن پٽاندر آن لائين ريڊنگ وسيلي ڪمپيوٽر بابت گهربل ڄاڻ حاصل ڪئي  ۽ ان ۾ ڳڻپ لائق ڪاميابيون ماڻيون.
ھير رانجھو
ثقافت
ھير رانجھي جر ڪھاڻي تي ٺھيل ڀارت ۽ پاڪستان۾ ڪيترائي ڀيرا “ھير رانجھا“ نالي جون فلمون ٺھي چڪيون آھن۔ پنجاب ۾ ٽن صدين تائين ان کي شادي وھانءَ، ميلن، ۽ ٻين موقعن تي ڳايو ۽ ٻڌو ويندو آھي۔ ھن کي پاڪستان ۽ ھنفستان جي متعدد گلوڪاررن ڳايو آھي۔ اڄ به پنجاب جي ٻھراڙين ۾ بزرگ شخصيتون ھن مان لطف اندوز ٿينديون آھن۔
جنس
بي جان شين جي جنس
2. جن واحد اسمن جي پڇاڙي ۾ ”پيش“ آهي سي گهڻو ڪري مذڪر ۽ ڪڏهن ڪڏهن مؤنث ٿين.
پاڪستان ڪوارٽرز
يو سي پاڪستان ڪوارٽرز  ڪراچي ايسٽ ضلعي جي ھڪ يونين ڪاميٽي جو نالو آهي جيڪا ان ضلعي جي تعلقي  جمشيد ڪوارٽرز سب ڊويزن  ۾ واقع آهي. ان جي اوڀر ۾ نواب صادق علي خان روڊ ۽ اتر ۾ لياري ايڪسپريس وي ۽ ڪراچي سينٽرل ضلعو، ۽ اولھ ۾ گارڊن ويسٽ ۽ ڏکڻ ۾ گارڊن ايسٽ واقع آهي. 2013 کان اڳ ان جو درجو گلشن ٽائون جي ساڳي نالي سان يونين ڪاؤنسل نمبر 13 ھيو. 2013 ۾ ان کي جمشيد ڪوارٽرز جي نالي سان بحال ٿيل تعلقي ۾ شامل ڪيو ويو. ھن يو سي ۾ اردو ڳالهائيندڙ اڪثريت ۾ آھن ان کان سواءِ سنڌي پنجابي پٺاڻ، سرائڪي ماڻھو پڻ رھندڙ آھن. 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يو سي م چيئرمين جي سيٽ تي سيد محمد شعيب چونڊجي آيو ۽ وائيس چيئرمين جي سيٽ تي سرور حسين چونڊجي آيا. ٻنھي جو تعلق ايم ڪيو ايم پاڪستان سان آھي ھتي نسيم ڪلاٿ مارڪيٽ، ابراهيم علي ڀائي آڊيٽوريم، پلاٽينيم ھائوسنگ سوسائٽي، گورنمينٽ ايليمينٽري ڪاليج آف ايجوڪيشن فار وومين ( پاڪستان ڪوارٽرز)، ايس ايم بي فاطمه جناح گورنمينٽ گرلس ڪاليج، عبدالرب نشتر روڊ، منگھو پير روڊ، اورينج اسٽريٽ، جگو مائي ڀگو مل اسٽريٽ، ادئي رام اسٽريٽ، ڊي سلوا اسٽريٽ، ٺارو لين پلي گرائونڊ،  پاڪستان ڪوارٽرز پارڪ واقع آھن. ھن يونين ڪاميٽي جو نالو پاڪستان ڪوارٽرز ان ڪري آھي جو اتي پاڪستان جي وفاق جي پاڪستان ڪوارٽرز جي نالي سان 32 ايڪڙن تي مشتمل ھڪ پراڻي رھائشي اسڪيم واقع آهي. پاڪستان ٺھڻ بعد ڪراچي وفاق جي حوالي ٿيڻ کان پوءِ اتي وفاق جي سرڪاري ملازمن لاءِ اھو وفاقي رھائشي منصوبو مڪمل ڪيو ويو ھو. انھن ڪوارٽرز مان 254 ڪوارٽرن تي ناجائز قبضا آھن جن کي خالي ڪرائڻ لاء وفاق پاران ڪاروائي ٿيڻي آهي.
جنسيت
جنسي ڪردار جي بنياد تي انسان جي قدر ۽ قيمت جو اندازو لڳائڻ جو باضابطي عمل. .جنسي تعصب يا جنسي فرق خاص ڪري عورتن ۽ ڇوڪرين جي خلاف رکڻ کي جنسيت يا سيڪسزم چئبو آهي.
ٽرئڪٽر
ھن وقت
هن وقت ٽرئڪٽر نه صرف ٻنيءَ ۾ هر هلائڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، پر فصل کي لڻڻ، هڪ جڳهه کان ٻيءَ جڳهه تائين پهچائڻ ۽ فصلن کي ڦوهاري ڪرڻ، لاباري ڪرڻ، وائر ڪرڻ وغيره لاءِ به مددگار ٿيندو آهي. ساڳيءَ طرح، ٽرئڪٽر جي ايجاد کان اڳ جڏهن ٻني ٻاري جا سمورا ڪم ڍڳن جا جوڙا ڪندا هئا، ته ان سان نه صرف هاريءَ کي گهڻي محنت ڪرڻي پوندي هئي، پر وقت جو زيان به گهڻو ٿيندو هو؛ ان جي ڀيٽ ۾ ٽرئڪٽر جي ايجاد سان هڪ طرف هاري سرٽوڙ ڪم کان بچي ويا آهن، ته ٻئي طرف سندن وقت به بچي ٿو پوي. ائين کڻي چئجي ته ٽرئڪٽر جي ايجاد، زرعي دنيا ۾ انقلاب برپا ڪري ڇڏيو، ته ڪو وڌاءُ نه ٿيندو.
1873ع
ڊسمبر
زمرو:1873ع
بارٽل فريئر
خدمتون
1834ع ڌاري هيليبري ڪاليج مان گرئجوئيشن ڪرڻ کان پوءِ، انڊين سول سروس ۾ ملازمت جي شروعات ڪيائين. مسٽر بارٽل فريئر انگريزن جي اوائلي دور جو هڪ عملدار هو. کيس 1851ء ۾ سنڌ جو ڪمشنر مقرر ڪيو ويو. ان وقت فريئر صرف 35 سالن جو هو. فريئر جي دور ۾ ڪراچيءَ ۾ معاشرتي، تجارتي ۽ تعليمي سرگرمين ۾ انقلاب برپا ٿي ويو. هن جي ئي وقت ۾ ڪراچيءَ ۾ پهريون انگلش ميڊيم اسڪول کليو. هن جي ئي وقت ۾ ڪراچيءَ کان ملتان تائين سنڌو درياهه جي رستي ”بوٽ سروس“ شروع ڪئي وئي. ڪراچي بندرگاهه جي ترقيءَ لاءِ پڻ هن بندرگاهه جي سروي ڪرائي. هن ٽپال کاتي ۾ تمام گهڻيون تبديليون آنديون. فريئر جي دؤر ۾ ڪراچيءَ تمام گهڻي ترقي حاصل ڪئي. 1853ع ۾ هن شهر ۾ پاڻيءَ جي فراهميءَ لاءِ ملير نديءَ ۾ نوان کوهه کوٽايا ويا ۽ 1859ء ۾ ڪياماڙيءَ کان ڪينٽ تائين ريلوي لائين وڇائي وئي. هن جو سڀ کان وڏو ڪارنامو اهو آهي ته هن 1853ع ۾ سنڌي ٻوليءَ جي هڪ لِپي ۽ صورتخطي مقرر ڪرائڻ لاءِ سنڌي عالمن جي ڪاميٽي، سر ايڇ. بئرو ايلس جي سربراهيءَ ۾ مقرر ڪرائي، ان کي حتمي شڪل ڏياري ۽ سنڌي ٻوليءَ کي سرڪاري ۽ دفتري زبان جو درجو ڏياريو. هن 1857ع ۾ هڪ فرمان ذريعي سنڌيءَ کي سرڪاري ۽ دفتري زبان بنايو ۽ حڪم ڏنو، ڪا به درخواست صرف سنڌيءَ ۾ لکيل قبول ڪئي ويندي ۽ جي فارسيءَ ۾ لکيل هوندي ته ان سان سنڌي ترجمو شامل ڪيو وڃي، ٻيءَ صورت ۾ ٻڌڻ ۾ نه ايندي.
ڪراچيءَ کان ڪوٽڙي تائين ريلوي
ڪوٽڙيءَ جي تاريخي پل ڪو ٽري ۽ حيدرآباد وچ ۾ سنڌو دريا تي ساڄي ۽ کاٻي ڪنارن کي ملائيندڙ ريل يا زميني رابطي جو ذريعو اڏاوتي شاهڪار آهي. سن 1900ع ۾ هي پل مڪمل ٿي ۽ ٽريفڪ لاء کولي وئي. وچ تي سنگل ريلوي ٽريڪ ۽ پاسن کان ٻٽو ٽريفڪ ٽريڪ رکندڙ هي پل پنهنجي عمر جي سينچري مڪمل ڪري ڊبل سينچري ڏانھن وڌي آهي. هن پل جي ٻيهر مرمت 1931ع ۾ ٿي هئي. هن پل کان اڳم ريلوي ٽريڪ ڪراچي کان ڪوٽري تائين پھچي ختم ٿي ويندو هئو. زميني رابطو پتڻ تي ٻيڙين ذريعي ٿيندو هئو. هن پل جا پلر 60 فوٽ زمين اندر آهن ۽ مٿان لوه جا وڏا ڇھ اسپين جن جي ڪل ڊيگھ 1948 فوٽ آهي ان تي نٽ بولٽ سان انتهائي مظبوط ۽ پائدار ڪم ٿيل آهي. پاڻ ۾ ملندڙ لوهي پلر به وڻندڙ ڏيک ڏين ٿا.
فريئر جو موڪل تي وڃڻ
380px|thumb|کاٻو|200px|سر ھينري بارٽل فريئر 1880 ۾ جون سن 4 5 8 1ع ۾ فريئر جي ٻارن لاءِ سنڌ جي گرمي برداشت ٻاهر ٿي ويئي. هن پنهنجي اهليه ۽ ٻارن کي انگلينڊ موڪلڻ گهريو. هن وچ ۾ سندس سهرو سرجارج آرٿر، بمبئيءَ جو سابق گورنر ۽ سندس اهليه فوت ٿي ويا. فريئر جي اهليه لاءِ هي غم دوهرو ٿي پيو. فريئر کين ڇڏڻ لاءِ اسڪندريه جي بندر تائين ويو. جڏهن سنڌ ۾ موٽي آيو ته بيحد پريشان خاطر هو. ان هوندي به هو پنهنجي فرائض کي چڱيءَ ريت ادا ڪندو رهيو. سندس ڪٽنب کي انگلينڊ ۾ رَهي مس ٻارهن مهينا گذريا هئا، جو سندس تندرستي ڪري پئي ۽ هو مجبور ٿي ٻارهن مهينن جي ڊگهي موڪل تي انگلينڊ روانو ٿي ويو سندس جاءِ تي سندس سفارش سان جان جيڪب کي سنڌ جو قائم مقام ڪمشنر مقرر ڪيو. فريئر سن 6 5 8 1 ع ۾ ڪراچي بندر کي الوداع چيو.
آفريقا ۾ خدمتون
thumb|400px|اينگلو-زولو جنگون---اساندلوالا واري لڙائي
دلوراءِ دشت
دلوراءِ دشٽ، ھي ڪتاب لالچند امرڏنومل جڳتياڻي لکيو ۽  ڪراچي  جي سنڌي ساهتيه سوسائٽي  1916ع ۾ شايع ڪرائي ڪراچي پرنٽنگ ورڪس ڪراچيءَ مان 1000 ڪاپيون ڇپايون. ھن ڪتاب ۾ 36 ھيا ۽ ان جي قيمت  3 آنا ھئي.
ايوب گل
زندگي جو احوال
ايوب گل جو پورو نالو محمد ايوب ولد نظام الدين راڄڙ آهي. هن 10 فيبروري 1976ع تي ڳوٺ محمد بچل راڄڙ ، کپرو تعلقو، سانگهڙ ضلعو ۾ جنم ورتو.هن پرائمري تعليم ڳوٺ محمد بچل راڄڙ مان حاصل,ڪئي ۽ ھٿونگو هاء اسڪول مان ڏھون درجو پاس ڪري انٽر بوائز ڊگري ڪاليج مان ڪيائين. ايوب گل ايم اي جي ڊگري سنڌ يونيورسٽي ڄامشوري مان حاصل ڪئي جڏھن ته هن لکڻ جي باقائدا شروعات 1996ع کاننڪئي, سندس مختلف ادبي رسالن۾ شعر ڇپجندا رهيا, ان سان گڏ هن انهي دور ۾ اخبارن لاء به لکڻ جي ابتدا ڪئي. ڪجھ عرصي تائين ايئن لکڻ جو سلسلو هلڻ کان پوء فيبروري 1999ع ۾ ھن الک اخبار کان پنهنجي صحافتي ڪيريئر جي شروعات ڪئي, جتان پوء روزاني تعمير سنڌ, عبرت, سنڌو, سنڌو مئگزين, ڪوشش, ڪاوش سان جڙيل رهيو ۽ ڪي ٽي اين چئنل اچڻ جي پهرين سال 2003 ع ۾ ايوب گل ڊراما رائيٽنگ جي فيلڊ ۾ پاڻ آزمايو.
ابو شھري
حوالا
زمرو:جانور
اوجھري
جانور جو اهو اندريون عضوو ، جنهن ۾ جانور جو کاڌو ( گاهه وغيره ) گڏ ٿئي ٿو. اهو هڪ وڏي ڳوٿريءَ وانگر ٿئي ٿو. -اوجهري- رڌي کائڻ لاءِ به ڪم اچي ٿي. اها طبي لحاظ کان دير هضم غذا آهي ، تنهنڪري چوندا آهن ته اوجهريءَ کي گرم مصالحن ۾ ڳاري پوءِ کائبو ته معدي کي طاقت ايندي ، پر هن جي کائڻ کان پوءِ يڪدم -پاڻي- پيئڻ سان نقصان ٿيندو آهي.
ايل.سي.ڊي.ٽيليويزن
لڪئڊ ڪرسٽل ڊسپلي ٽيليويزن مخفف ايل.سي.ڊي. (L.C.D) (Liquid Crystal Display) ٽيليويزن ڪيٿوڊ ري ٽيوب ٽيليويزن کان سنھي ۽ ھلڪي آھي.
سر بروو سنڌي
بروو سنڌي (سنڌي راڳ) راڳداريءَ جي ڪتابن ۾ هي سر شامل آهي، پر بروو سنڌي جدا راڳ آهي.
ڄارجو وڻ
وڻ جي جنس لاءِ پيدا ٿيل خطره
ڄار (Jjaar) جو نباتاتي نالو سلواڊورا اوليآدس (Salvadora oleoides) آهي. هن وقت هي وڻ اڻلڀ ٿيندو پيو وڃي، انهي جو وڏو سبب وڻن جي پاڙن کي ڪٽي ڏندڻ طور ۽ ڪاٺين يا ٿڙن کي ٻارڻ طور ڪتب آندو پيو وڃي. ان کانسواءِ غيرآباد زمينن کي آباد ڪرڻ سبب هن وڻ کي وري ٻيهر اُسرڻ ڪونه پيو ڏنو وڃي.
حوالا
.
گڌا (رقص)
حوالا
زمرو:پنجاب جا لوڪ رقص زمرو:ناچ
اياز گل
اياز گل (انگريزي:Ayaz Gul) سنڌي ٻوليءَ جو ناميارو شاعر آهي جنهن جا ڪيترائي ڪتاب ڇپيل آهن. سندس ڪلام ريڊيو پاڪستان حيدرآباد ۽ خيرپور ميرس ۽ پاڪستان ٽيليويزن نيٽورڪ ڪراچي تان پڻ نشر ٿئي ٿو.
سج
Layers of the sun|left|thumb|300px سج (علامت: ) هڪ تارو آهي، جنهن جي چوڌاري زمين ۽ ٻيا 8 گرھ گردش ڪري رهيا آهن. هن پوري نظام کي سج منڊل چيو ٿو. سج نظام شمسي يا سج منڊل جي مرڪز تي آهي. هي زمين تي زندگيءَ لاءِ توانائيءَ جو سڀ کان وڏو ذريعو آهي. هي پنهنجي بناوت ۾ پلازما ائٽمن، اليڪٽران،پروٽان ۽ آئنس جي گيس) جو هڪ گول بال آهي. سج جو قطر زمين کان 109 دفعا وڏو آهي، جڏهن ته مادي جي مقدار جي حوالي سان سج زمين کان 330,000 ڀيرا وڏو آهي. سج جي ڪل مادي جو 75 سيڪڙو هائيڊروجن آهي ۽ باقي لڳ ڀڳ 25 سيڪڙو هيليم اٿس. ٿورڙي مقدار ۾ ٻيا عنصر جهڙوڪ آڪسيجن، ڪاربان ۽ لوھ وغيره به موجود اٿس. سج تقريبن 5 ارب سال اڳ ٺهيو.
سج نظام شمسي جي مرڪز ۾ واقع آھي. زمين ۔ گرھ ۔ اپگرھ ۽ ٻيا جسم سج جي چوڦير گردش ڪن ٿا. سج جو مقدار نظام شمسي جي ڪل مقدار 99 سيڪڙو جيترو آھي. سج زمين کان تقريبن 14,95,98,000 ڪلوميٽر پري آھي. ھن جي روشني زمين تائين پھچڻ ۾ 8 منٽ 19 سيڪنڊ وٺي ٿي. ھي فاصلو سال ڀر يڪسان نٿو رھي. 3 جنوري تي ھي فاصلو سڀ کان گهٽ 14,71,00,000 ۽ 4 جولاء تي سڀ کان وڌيڪ 15,21,00,000 ٿئي ٿو. سج مان اچڻ واري روشني زمين تي تمام حيات کي کاڌ خوراڪ فراھم ڪري ٿي ۽ زمين تي موسمن جي تشڪيل جو سبب بنجي ٿي.
اسان جي ڪھڪشان بہ Cosmic microwave background radiation یا (CMB) جي مقابلي ۾ سج 550 ڪلوميٽر في ڪلاڪ جي رفتار سان سمتار Hydra جي جهرمٽ ڏي حرڪت ڪري رھيو آھي. ان کي ملائي CMB جي مقابل سج 370 ڪلوميٽر ڪل رفتار سان  Crater یا Leo طرف روان دوان آھي.
سج نظام شمسي جو مرڪزي ستارو ۽ سڀ کان اھم حصو آھي. ھي مقدار ۾ زمين کان 332,946 ڀيرا وڏو آھي. ھن جي ڀاري مقدار ھن کي اندروني گهاٽائي فراھم ڪري ٿي جنھن سان ھن جي مرڪز ۾ جوھري رچاء رھي ٿو. جوھري رچاء جي ڪري تمام وڏي مقدار ۾ توانائي پيدا ٿئي ٿي جنھن جو وڌيڪ حصو برقناطيسي لھرن Electromagnetic ۽ تابڪارن Radiations جي شڪل ۾ خلا ۾ وکري ٿو.
سج جي چوڌاري گردش ڪرڻ وارا گرھ پنھنجي محور ۾ گردش ڪندا رھن ٿا. جيڪڏھن سج جي قطب اتر جي عين مٿان معائنو ڪيو وڃي تہ سواء چند جسمن جي، جيئن ھيلي جو پڇڙ سيارو ۽ تمام سيارا پنھنجي محور جي چوڌاري مخالف گهڙي وار طرف ۾ گردش ڪندا رھن ٿا.
گرھن جي مدار ھڪ ٻئي کان تمام گهڻي فاصلي تي ٿئي ٿي ۽ ٻن مدارن جي وچين فاصلي ۾ تغير بہ تمام وڌيڪ پاتو وڃي ٿو. ھي فاصلا نقشن ۾ ڏيکارڻ تمام ڏکيا آھن ان لاء عام طور تي شمسي نظام جي نقشن ۾ سياري کي ھڪ ٻئي کان يڪسان فاصلي تي ڏيکاريو وڃي ٿو پر حقيقت ۾ ڪجھ مثالن کان سوا ڪوبہ گرھ سج کان جيترو دور آھي اوترو ان جي مدار جو فاصلو پنھنجي کان اڳين سيارن جي مدار کان فاصلو ايترو ئي وڌيڪ آھي مثال طور زھرا جو مدار عطارد جي مدار کان 0.33 فلڪي اڪاين AU جي فاصلي تي آھي جڏھن تہ زحل مشتري کان 4.3 فلڪي اڪاين جي فاصلي تي آھي ۽ نيپچون يورينس کان 10.5 فلڪي اڪاين جي فاصلي تي آھي.
سج جي روشني اسان جي حيات جو سرچشمو آھي جنھن کي اسان وٽ پھچڻ ۾ لک سال لڳا. سج اسان جي کيرائين واٽ Milky way galaxy جي عام ڪنڊ ۾ واقع آھي. ھن سج جي گولي جي ڪري اسان کي گرمي ۔ توانائي ۽ روشني ملي ٿي. سج ۾ ھڪ وقت جوھري ميل جاري رھي ٿو جنھن جي ذريعي روشني لڳ ڀڳ ھڪ لک ڇھاسي ھزار ڪلوميٽر في سيڪنڊ جي رفتار سان اسان جي ڌرتي تي پھچي ٿي. اسان جي ڌرتي کان سج نو ڪروڙ ٽيھ لک ڪلوميٽر جي فاصلي تي آھي. ھي روشني اٺ يا سوا اٺ منٽ جي مختصر مدت سان زمين کي ڇھي ٿي. اسان کي ياد رکڻ کپي تہ روشني کي سج مان نڪرڻ لاء ھڪ لک سال جو عرصو لڳو ۽ اسان جي زمين کي بنفشي شعاعن سان روشن ڪيو.
شمسي طوفان :-
سائنسدانن لاء ھي صورتحال نھايت حيرت انگيز آھي. اھي شمسي طوفانن جي گهٽ ٿيڻ جو جائزو وٺي رھيا آھن تہ شمسي طوفانن جي گهٽ ٿيڻ سان دنيا تي ڪھڙو اثر پئجي سگهي ٿو.
سرطاني راس جي ابتڙ جدي راس Winter Solstice ڊسمبر جي مھيني ۾ ٿئي ٿو جڏھن سج جدي خط Tropic of Capricorn جي عين مٿان ٿئي ٿو ۽ اتر اڌ گولي ۾ سردي ۽ ڏکڻ اڌ گولي ۾ گرمي پوي ٿي جدي راس اڪثر ڪري 21 ڊسمبر تي ٿئي ٿو يا ڪڏھن ڪڏھن 20 يا 22 ڊسمبر تي ٿي سگهي ٿو. ھن وقت ڌرتي جي محور جو رخ سج کان دور ٿئي ٿو. سرطاني راس وانگر جدي راس ۾ بہ اتر ۽ ڏکڻ نصف گولن ۾ ڏينھن ۽ رات جو مدو برابر نٿو ٿئي. اتر ۾ رات جڏھن تہ ڏکڻ ۾ ڏينھن وڏا ٿين ٿا. زمين جي محور جو جهڪاء نہ سج طرف ٿئي ٿو نڪي سج جي دوري طرف ٿئي ٿو. اعتدال ربيع ۽ اعتدال خريف مارچ ۽ سيپٽمبر مھيني ۾ ٿين ٿا اعتدال ربيع ۽ اعتدال خريف ۾ خط استوا تي ڏينھن ۽ رات جو مدو برابر ٿئي ٿو. اعتدال ربيع ۾ اتر اڌ گولي ۾ بھار ۽ ڏکڻ اڌ گولي ۾ سرء جو موسم ٿئي ٿو ان جي ابتڙ اعتدال خريف ۾ اتر اڌ گولي ۾ سرء ۽ ڏکڻ اڌ گولي ۾ بھار جو موسم عروج تي ٿئي ٿو.
اوچتو ڦاٽ
ٺٽي ضلعي ۾ سنڌونديءَ جو هڪ ڦاٽ، جيڪو 1907ع ۾ سنڌونديءَ جي مکيه ڇوڙن ۾ شمار ٿيندو هو. هي ڦاٽ اڃا تائين موجود آهي. -ٺٽي- ضلعي جي ٻن شهرن ٻگهاڻ ۽ ڳاڙهي جي وچ مان لنگهي ٿو ۽ ڦرندو گهرندو ڪيٽي -بندر- وٽ سمنڊ ۾ ڪري ٿو. اصل ۾ هي ڪوٽڙي الهه رکيي شاهه وٽان ڦُٽي، ڳاڙهي، گهوڙاٻاريءَ ۽ ڪيٽي -بندر- کان ٿيندو، کاري ڇاڻ تائين ويندو هو ۽ حجامڙي کاريءَ ذريعي سمنڊ ۾ داخل ٿيندو هو. هن تي ”اوچتو“ نالو پوڻ جو سبب شايد درياهه جي اتان اوچتي ڦاٽ ٺهڻ جي ڪري پيو هجي. اڳي هيءُ، شاهي وهڪرو هوندو هو، پر هاڻي اهو ننڍڙو ٿي ويو آهي ۽ نٿو وهي. البت -ان- ۾ برساتن ۽ سم جو -پاڻي- هوندو ئي هوندو آهي. ماڻهو مشين ذريعي اهو -پاڻي- ڇڪي، -ان- تي ڪيلو ۽ ٻي آبادي ڪن ٿا.
موسيقيءَ جا ٺاٺ
توڻي جو راڳ يا موسيقيءَ تي جن ڪتاب لکيا آهن، انهن جا راڳ جي مختلف ٺاٺن تي اختلاف آهن. پر پوءِ به راڳ جي هنن ڏهن ٺاٺن تي گهڻي حد تائين اتفاق نظر اچي ٿو.
489ع
ڊسمبر
زمرو:489ء زمرو:پنجين صدي زمرو:سال
نل ديمنتي
حوالا
زمرو: ڪتاب زمرو: سنڌي ادب
ٿر ۾ شو ميلا
شِو جو ميلو: هي ميلو ٽن هنڌن تي شو راتڙي ڏينهن لڳندو آهي: 1- عمرڪوٽ جي ڀرسان کاروڙي ڳوٺ وٽ، جتي شِوَ جو مندر ٺهيل آهي. ٽي ڏينهن هلندو آهي. 2- ننگرپارڪر ۾ ڪارونجهر جبل جي سارڌري تيرٿ تي شوراتڙيءَ جي ڏينهن لڳندو آهي. هي هندن جو مشهور تيرٿ آهي. ڪيترائي شرڌالو ايندا آهن، ڀڄن ڀاو ٿيندو آهي. 3- مٺي شهر ۾ شوراتڙيءَ تي مهراج شامداس مختيارڪار پنهنجي سوڳواسي پتا مهراج مکي تارا چند جي يادگيريءَ ۾ لڳائيندو آهي، جو ٽي ڏينهن هلندو آهي. سنڌ کان ڪافي ملهه، ڀڄنن وارا، ڳائڻا ۽ ڀڳت ايندا آهن. گهوڙن ۽ اُٺن جون شرطون، ناٽڪ ۽ ملاکڙو لڳندو آهي. ڀڳت ٿيندي آهي. مهراج پنهنجي سر انعام ڏيندو آهي ۽ ميلي لاءِ خرچ ڪندو آهي.
بابري مسجد
حوالا
زمرو:ڀارت جون مسجدون
490ع
ڊسمبر
زمرو:490ء زمرو:پنجين صدي زمرو:سال
جامع مسجد مڪلي
روايتن موجب ڄام -تماچي- -بن- ڄام -انڙ- جڏھن دھليءَ کان آزاد ٿي -ٺٽي- پھتو. تڏھن سلطان فيروز شاھ -تغلق- وفات ڪري چڪو ھو. 1388ع ۾ کيس -ٺٽي- جي -تخت- تي ويھاريو ويو. ھن ھيءَ مسجد، حماد جماليءَ جي مدرسي لڳ ٺھرائي. ھي -ان- وقت -جامع مسجد- ھئي. ھن وقت ھيءَ مسجد ڪجهه ڊٺل صورت ۾ موجود آھي، پر نشان ٻڌائين ٿا ته -اوڀر- ۾ وڏي ڀت ڏنل ھئي، جيڪا نمازين لاءِ اڏاوت کان ٻاھر ھوا ۾ نماز پڙھڻ جي جاءِ ھئي. مسجد 64x29 فوٽن جي ايراضيءَ ۾ پکڙيل آھي، جنھن کي ٽي ونگاوان دروازا آھن. ڏکڻ- -اتر- ۽ -اوڀر- وارا دروازا نوڪي ڪمانن تي بيٺل آھن. ديوارن کي چن گاري سان اندران ٻاھران لنبيو ويو آھي. ھيٺ فرش پٿرائون آھي. اندريون ھال مختلف قسم جو ڏيک ڏئي ٿو. ھي ھڪ ڪشادو ڪمرو آھي، درين کي پويان يا اندران بيم ڏنل آھن. وچين دري يا کائنچو ٻين ٻن کان وڏو آھي. وچين دري عمودي نموني خاص شڪل جي ونگن تي بيٺل آھي. اولهه ۾ محراب اٿس، جيڪو -ٽڪنڊي- ڊول جو آھي. ھي سما دور جي اڏاوت جو بھترين نمونو آھي. هن وقت ھي ماڳ -پاڪستان- آرڪيالاجيءَ کاتي جي نظرداريءَ ھيٺ آھي.
ميگھواڙ
ميگھواڙ سنڌ جي ھندن جي ھڪ ذات جو نالو آھي. ھي سنڌ جي قديم ذات آھي. ھن ذات جا اڪثر مرد موچڪو|جتيون ٺاھڻ]] جو ڪم ڪندا ھئا، ۽ جتين جي واپار سان لاڳاپيل ھئا. پر ھاڻي ھن قبيلي جا ماڻھو نہ رڳو جتين جي واپار سان لاڳاپيل آھن پر نوجوان پڙھي نوڪرين تي بہ پھچي ويا آھن. ڪي واپار بہ ڪن ٿا.
ميگهواڙ (Meghwaarr) نه رڳو هڪ برادي پر هڪ سھڻو لفظ پڻ آهي، جيڪو سانوڻ جي ميگھ (Megh) لفظ تان ورتل آهي. هندو ميٿاڊالاجي ۾ مينهن جو ديوتا يعني ميگھ ديوتا جا پوڄاري پاڻ کي ان نالي پٺيان سڏائيندا هئا. هن ديوتا جا پوڄاري سنڌ ڪڇ، گجرات ۽ راجستان ۾ گهڻي انگ ۾ هئا ۽ آهن. هي علائقو ئي پاڻي جي کوٽ ڪري پاڻي سان وڌيڪ محبت ڪندڙ انسانن جو آهي، اڳي پراڻي زماني ۾ بچاءَ لاء شهرن کي قلعا يا ڪوٽ ڏيندا هئا. سنڌ ۾ ته اهي اڃان به ڪوٽ سڏجن، جيئن عمرڪوٽ، نئون ڪوٽ، رني ڪوٽ. ايئن ڪڇ ۽ گجرات ۾ اهي واڙ سڏبا آهن، جيئن ڪاٺياواڙ، مارواڙ. تئين ميگهواڙ ڪڇ ۽ گجرات ۾ ميگھ ديوتا جا پوڄاري به هڪ ئي واڙ ۾ رهڻ سبب ميگهواڙ سڏجڻ لڳا. اڳ ۾ اهو سڄو پرڳڻو سنڌ جو ئي ڀاڱو هو، وقت سان ميگھواڙ برادري به وڌنڌي ۽ ويجھندي رهي ۽ پوءِ جيئن وقت سان گڏ تبديليون آيون ۽ علائقن جا ورهاڱا تٿا ته ڪاٺياواڙي ۽ مارواڙ واري پاسي جا ميگھواڙ هن پاسي رهجھي ويا. سنڌ جا ميگھواڙ اڄ به سنڌي قوم جي اهم برادري آهي.
492ع
ڊسمبر
زمرو:492ء زمرو:پنجين صدي زمرو:سال
بلٽستاني سوسائٽي
هتي سنڌي،مهاجر،پٺاڻ،بوهري،اسماعيلي،ميمن،ڪشميري رهندا آهن.
جھنگ (شھر)
حوالا
زمرو:پنجاب (پاڪستان) جا آباد مقام زمرو:پنجاب جا شهر (پاڪستان)
مالوا (پنجاب)
مالوا (پنجابی: ਮਾਲਵਾ ) پنجاب (ڀارت) جو ھڪ خطو آھي جيڪو ھرياڻہ جو حصو آھي ۽ ستلج ۽ يمونہ دريائن جي وچ ۾ واقع آھي۔ ھي خطو پنجاب، ڀارت جي 11 ضلعن جي حصي تي مشتمل آھي۔ ھن خطي جا ماڻھو "ملوائي" سڏيا وڃن ٿا ۽ "ملوائي" ٻولي ئي ڳالھائن ٿا.
سننٽس ٽائون
هتان جي آبادي جي هڪ اندازي موجب 100000 جي لڳ ڀڳ آھي. هتان جي اڪثريت اسلام سان تعلق رکندڙ آھي.
چوماسو (لوڪ گيت)
چوماسو لوڪ گيت ٿر ۾ وڏي چاھ سان ڳايو ويندو آهي. هن گيت کي خاص ڪري عورتون سانوڻ جي وڻندڙ مند ۾ڳائينديون آهن. خاص ڪري پرديس تي پرڻيل نينگريون پنهنجي اباڻن جي اڪير، ساهيڙين جي سار ۽ ساڻيهه لاءِ واجهائڻ وغيره جهڙن موضوعن کي مد نظر رکندي بادلن، ۽ برساتين جي مند ۾ ڪڪرن کي پنهنجو قاصد ڪري نياز وچان نياپا موڪليندي، اندر جي اَجهل آواز مان نينهن جا نوري نظارا چٽينديون رهنديون آهن. نينهن جا نياپا هو نهايت سريلي ۽ مٺڙي آواز ۾ اهڙيءَ طرح ته گڏجي آلاپينديون آهن، جو ٻڌندڙن جي دل جهڄي پوي.تاريخي اعتبار کان هي گيت گهڻو آڳاٽو چيو وڃي ٿو.
ايڇ ايم ايس پنجابي
ايڇ ايم‌ ايس پنجابي' برطانوي شاھي سامونڊي فوج جو ويڙھاڪ سامونڊي جھاز ھو۔ ھي ٻين مھاڀاري جنگ ۾ شريڪ ھو ۽ ھڪ ٻي برطانوي سامونڊي جھاز سان ٽڪر کائي ڪري ٻڏي ويو. ايڇ ايم ايس پنجابي 18 ڊسمبر، 1937ع تي سمنڊ ۾ لاٿو ويو۔ ۽ 23 مارچ، 1939ع تي ھي سامونڊي فوج ۾ شامل ڪيو ويو۔ ھن کي برطانيہ جي حفاظت ڪرڻ واري سامونڊي ٻيڙي ۾ شامل ڪيو ويو۔ ھن جي فرضن ۾ سامونڊي جھازن جي قافلن تي نظر رکڻ ھو۔1 مئي، 1942ع تي ھي ھڪ وڏي برطانوي سامونڊي جھاز ڪنگ جارج سان ٽڪرائي ٻڏي ويو۔ ھن جو نالو ان وقت جي سلطنت برطانيا جي پنجاب جي خطي جي نالي تي رکيو ويو ھو۔
ڊيفينس ويو
ڊيفينس ويو ڪراچي جي جمشيد ٽائون جو هڪ علائقو آهي.
چوڻي
چوڻي (Saying)، اهو مروج استعمال، جيڪو بيان ۾ الڳ استعمال ٿيندڙ هڪ پورو جملو يا ايڪو هوندو آهي ۽ پنھنجي لفظي معنى ۾ ئي ڪتب ايندو آهي، اها ڪنهن مشهور ماڻهوءَ جي نسبت سان پهاڪي طور استعمال ٿيندي آهي جيئن ”ڏک سکن جي سونهن“ انھيءَ کي چوڻي سڏبو آهي.
راء بھادر اوڌو داس تارا چند
هي آهي راءِ بهادر اوڌوداس تاراچند جنهن پاڪستان جي ٺهڻ کان اڳ سنڌ جي ان وقت جي ميونسپل شڪارپور ۾ هڪ تمام وڏي اسپتال ٺهرائي وقف ڪري ڇڏي، جيڪا اترسنڌ جي وڏي اسپتال هئي. اها اسپتال جي عمارت اڄڪلهہ سول اسپتال شڪارپور جي نالي سان ڪم ته ڪري رهي آهي پر سندس نالو ۽مجسمو اسپتال تان هٽايو ويو جيئن اڪثر سنڌي هندن جي ٺ ٺهرايل ادارن تان هٽايو ويو آهي پر اسپتال ڪم ڪري رهي آهي.
هن جي شاعريءَ ۾ ڪيڏو نہ درد آ ٻئي جي درد لاءِ.
رنگ
thumb|300px|left|مختلف رنگن جون پينسلون
ايھام
شاعريءَ جي فن جي هڪ صنعت، جنهن ۾ ٻن معنائن وارو لفظ ڪم آندل هجي. مثال طور: جَتن ڪيو جَتن، آيا ڪي ايندا“. هن شعر جي سٽ ۾ ”جتن“ لفظ، ٻن معنائن ۾ ڪم آيو آهي: (1) جتن= ڪوشش، (2) جتن= جتُ (اوٺار) جو جمع.
سنڌي لباس
پس منظر
ماضي ۾ نوجوان عورتون گهر ۽ ٻاهر ويلويٽ يا امبر پجامو (سوٿڻ) پائينديون رهيون. انهي کان علاوه مٿئين حصي تي هڪ ڊگهو اسڪرٽ (جبلو) پهرينديون رهيون ۽ هڪ ٿلهي ڪوٽي واري قميص اڇي رئي تي پائينديون رهيون. نوجوان ڇوڪريون چوڙي دار پجامو پائينديو هيون، جڏهن ته بزرگ عورتون اڇي چادر سان پنهنجو مٿو ڍڪينديون هيون.
روايتي لباس
مغل حڪمراني جي دوران، سنڌ جي ماڻهن جو لباس عراق ۽ ٻين عرب ملڪن جهڙو رهيو. اهو لباس ملتان ۽ گجرات ۾ پڻ پهريو ويو. البت، سنڌ ۾ اهڙن عراقي ڪپڙن جو استعمال منصوره تائين محدود هو. ان سان گڏوگڏ سنڌي ٻيا لباس به پهريندا رهيا.
روايتي سنڌي سوٿڻ
کاٻو|thumb|سنڌي- بلوچ مرد سنڌي روايتي پتلون ۾.
ايھا الولد
هن نالي سان ٻيو ڪتاب حاجي محمد هالائيءَ ۽ مرزا قليچ بيگ ترجمو ڪيو ۽ سيد عنايت -الله- شاهه ويٺل حيدرآباد، ڇپايو. 64 صفحن جي ڪتاب جي قيمت 8 -آنا- ڄاڻايل آهي. ڪرائون سائيز ۾ هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو، 1956ع ۾ شايع ٿيو.
پٽيالہ سلوار
ھي لباس عام طور تي اھڙي ڪپڙي مان تيار ٿيندو آھي جيڪو انسان کي ڳرو نہ لڳي اھو ئي سبب آھي تہ پنجاب ۽ ڀارت جي ٻين اترين علائقن ۾ ھن کي مقبوليت حاصل آھي، ھي گرمين جو بھترين لباس سمجھيو وڃي ٿو۔ پٽيالہ لباس کي شاھي لباس بہ چيو ويندو آھي ڇو تہ پراڻن وقتن ۾ ان کي صرف پٽيالہ جي شاھي خاندانن جا ماڻھو پھريندا ھئا۔
پاڪستان بين الاقوامي ايئرلائينز
پي آئي اي 30 کان وڌيڪ جهازن سان پاڪستان جي سڀ کان وڏو هوائي ادارو آهي. مالي نقصانن سبب 2018 ع ۾ پي آئي اي جي 49 سيڪڙو نجڪاري ڪئي وئي.
اسلام ڪيئن پکڙيو (ڪتاب)
”نئين زندگي“ رسالي جي باني -ايڊيٽر- ۽ بزرگ اديب مولانا عبدالواحد سنڌيءَ جو هيءُ ڪتاب، اردوءَ مان سنڌيءَ ۾ ترجمو شبانه سولنگيءَ ڪيو آهي. ڊيمي سائيز جي 129 صفحن تي ٻڌل هن ڪتاب جي قيمت 35 رپيا آهي. هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو، سنڌيڪا اڪيڊمي ڪراچيءَ پاران 1998ع ۾ ڇپجي پڌرو ٿيو. هن ڪتاب ۾ پاڻ سڳورن صلي -الله- عليه وسلم جي آخري وصيت، سندن جانشينن، روم، ايران، عراق ۽ شام ۾ -اسلام- جي پکيڙ، خلافت جي خاتمي، بادشاهت جي شروعات، -اسلام- پکيڙيندڙن جي زندگين جي ماڻهن تي اثر کان وٺي آفريڪا، هندستان، ملايا، جاوا، فلپائين، چين، وچ -ايشيا- کان وٺي آمريڪا، -آسٽريليا- ۽ جاپان ۾ -اسلام- جي پکيڙ جو مختصر مگر جامع تذڪرو شامل آهي.
ڇاپو
ڇاپي جو مطلب آهي طباعت يا اشاعت. ڇاپي مطابق، ڪتاب، رسالي وغيره جي اشاعت جو مهينو، سال به لکيو ويندو آهي ۽ شايع ٿيل ڪتاب جي ڇاپي جو ڪل نمبر به لکيو ويندو آهي. جڏهن ڪنهن ڪتاب جو پهريون ڇاپو ختم ٿي ويندو آهي، ۽ ان کي ٻيهر مارڪيٽ ۾آڻبو آهي، تڏهن ان کي ٻيو ڇاپو چئبو آهي. اهڙي طرح ڪتابن جا ڪيترائي ڇاپا (editions) شايع ٿيندا آهن.
اوڍڻي
اوڍڻي اها چادر، جيڪا شاديءَ وقت ڪنوار کي ڍڪائجي. اها خاص قسم جي چادر ٿيندي آهي.
پٽيل پاڙا
حوالا
زمرو:ڪراچي جا گردونواح
500ع
ڊسمبر
زمرو:500ء زمرو:پنجين صدي زمرو:سال
الله
مسلمان الله کي سڄي ڪائنات جو خالق ۽ مالڪ سمجهن ٿا ۽ دعويٰ ڪن ٿا ته قرآن محمد جو نه پر الله جو لکيل ڪتاب آهي. قرآن جي پهرين سورت سورت الفاتحه ۾ بيان آهي ته؛
قرآن مجيد ۾ الله جي باري ۾ وڌيڪ آيتن ۾ آهي ته؛ !'ORA PAOLO BROSIO VI INCULA PER QUESTE OSCENITA
خدا جي دين جو اعلان هر دور ۾ سڀني نبين سڳورن جي ذريعي ڪيو ويو آهي. انجيل مقدس ۾ اها ئي ڳالهه حضرت مسيح جي زبان مان هنن لفظ ۾ آئي آهي: ”پوءِ توهان اهڙي ريت دعا گهرندا ڪريو ته اي اسان جا پيءُ! تون جيڪو آسمان تي آهين، تنهنجو نالو پاڪ مڃيو وڃي. تنهنجي بادشاهت اچي. تنهنجي مرضي جيئن آسمان تي پوري ٿيندي آهي، ائين زمين تي به پوري ٿئي.“ (متي ؛ باب 6)
شڪارپور ضلعو
صوبائي اسيمبلي جا تڪ
شڪارپور ضلعي ۾ صوبائي اسيمبلي جا ھيٺيان ٽي تڪ شامل آهن:
جاگرافي
ھن ضلعو سنڌ جي اتر اولھ ۾ سنڌو درياء جي ساڄي ڪپ واري پاسي واقع آهي. ان جي اتر ۾ ڪشمور ۽ جيڪب آباد، اولھ م جيڪب آباد ، اوڀر ۾ سکر ۽ ڏکڻ ۾ لاڙڪاڻي جا ضلعا واقع آھن. ھن ضلعي جي متناسق بيھڪ ﻿27.95222°N 68.63500°E﻿ آھي. ھن ضلعي جي پکيڙ 2,577 چورس ڪلوميٽر,( 995 چورس ميل) يا 2,868 چورس ڪلوميٽر آھي. ان جي تعلقن جي پکيڙ ھرھڪ شڪارپور تعلقو:561 چورس ڪلوميٽر ، لکي غلام شاھ تعلقو: 667 چورس ڪلوميٽر، خانپور تعلقو:664 چورس ڪلوميٽر ۽ ڳڙهي ياسين تعلقو:976 چورس ڪلوميٽر آھي.
حوالا
شڪارپور ضلعو زمرو:پاڪستان جا ضلعا زمرو:سنڌ جا ضلعا
ٿڌڙيءَ جو ڏڻ
ٿڌڙي (وڏي) يعني (شيتلا شَيَن):ھي سانوڻ مھيني جي آخر ۾ لولا پچائي دانگي کي ٺاربو آهي ۽ ننڍا توڙي وڏا ستين تٿ تي ھڪٻئي کي ڇنڊو هڻي ٿڌو کائيندا آهن. ڇنڊي مھل ھي ٻول چئبا آهن:
ٿوم
ٿوم (Garlic) بصر جي خاندان جي  هڪ جنس آهي. هن کي هندستانيءَ ۾ لهسن سڏيندا آهن ۽ انگريزيءَ ۾ گارلِڪ. هيءَ به بصر جي ذات مان آهي. هيءَ ڀاڄي هندستان جي گهڻن ڀاڱن ۾ ٿيندي آهي. هن جي پوکڻ جي ڪا خاص سمجهاڻي ڏيڻ ضروري نه ٿي ڏسجي. هن جي پاڙ ۾ ڪيتريون ئي ننڍيون ڳنڍيون گڏيل رهن ٿيون. پوکڻ جو دستور گهڻو ڪري بصرن وانگي آهي. هيءَ تازي بصر وانگي به کاڄندي آهي ۽ سڪائي به رکندا آهن، مصالح آچار وغيره جي ڪم لاءِ
سجاول جوڻيجو
سجاول جوڻيجو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي قمبر شهدادڪوٽ جو ھڪ شھر ۽ تعلقي سجاول جوڻيجو جو صدر مقام جيڪو شھدادڪوٽ رتوديرو ھاء وي تي واقع آهي. 2004 ۾ ھن شھر کي تعلقي جي صدر مقام جو درجو مليو برٽش دور ۾ بہ ھن شھر کي 1876 ۾ تعلقي جو درجو مليو ھيو. جيڪو 1915 تائين برقرار رھيو.پھرين ھن شھر جو نالو صرف سجاول ھيو پر 2000 ۾ ان کي سجاول جوڻيجو جو نالو ڏنو ويو.
ايڪڙ
ايڪڙ (اُچار: اٖيڪَڙُ، اردو: ایکڑ، انگريزي: Acre) پکيڙ يا سطح جي ماپ جو هڪ درجو آهي جيڪو برطانوي نظام ۾ استعمال ٿئي ٿو. هڪ ايڪڙ ۾ 4,840 چورس گز يا 43,560 چورس فوٽ هوندا آهن. اهڙيءَ طرح هڪ ايڪڙ تقريبن 4,047 چورس ميٽرن جي برابر آهي. ھڪ چورس ميل جي 640 حصن مان هڪ حصي کي ايڪڙ چئبو آهي. هڪ ايڪڙ ۾ ٻه جريب هوندا آهن، هڪ جريب ۾ 20 گُهنٽا ۽ هڪ گُهنٽي ۾ 5 پُرهه. هيءُ درجو دنيا جي ڪيترن ئي ملڪن ۾ استعمال ٿيندو آهي. خاص ڪري پاڪستان ۽ ڀارت ۾ زمين جي ماپ ايڪڙن ۾ ئي ٿيندي آهي.
آبادي جي لحاظ کان ملڪن ۽ تابعداررياستن جي فهرست
جيئن ته تمام ملڪن ۾ مردم شماري هڪ وقت ۾ نه ٿيندي آهي، ۽ نه ئي هر جڳهه هڪ جهڙو احتياط ڪيو ويندو آهي، هيٺ ڏنل درجي بندي ۾ ڪجهه غلطيون ٿي سگهن ٿيون۔ تقابلي جي لاءِ ڪجهه نيم خودمختيار علائقن کي هتي شامل ته ا ڪيو ويو آهي، پر درجي بندي صرف خودمختيار ملڪن جي ڪئي وئي آهي ۔
ايني بيسنت
حوالا
زمرو:1847ع جون پيدائشون زمرو:1933ع جون فوتگيون زمرو:برطانيا زمرو:سنڌ زمرو:شخصيتون زمرو:فيمينزم ۽ روحانيت زمرو:مذهب زمرو:ڀارت
گل راند
گِلَ راند: هي راند ڪوڏين ۽ بلورن سان ننڍا ڇوڪرا ڪندا اهن. پٽ تي ننڍڙي کٽ کوٽي پري کان بيهي ڪوڏي يا بلور اُن کڏ ۾ وجهڻ لاءِ اُڇلائيندا آهن. ڪي بلور کڏ ۾ وجهڻ لاءِ اُڇلائيندا آهن. ڪي بلور کڏ ۾ ڪرندا، ڪي ٻاهر ڪرندا. پوءِ جنهن جو بلور پهريائين کڏ ۾ ڪريو، اُهو باهر ڪڍي، ٻاهر پيل بلورن کي چٽيندو. جيترا چُٽي سگهيو اوترا کٽيا. جڏهن هن جو ڌڪ گسندو ته چوندا هاڻي ”کُولو“ آهي. پوءِ وري اندر ڪِريل ٻئي بلور وارو ٻاهر پيلن کي چٽيندو، اهڙيءَ طرح راند هلندي رهندي.
ميرپور خاص
تعليم
سنڌ يونيورسٽي ڪيمپس
شاھ عبدالطيف ڪاليج
مذهب
مسلمان؛ 66.37 سيڪڙو هندو ؛ 32.73 سيڪڙو ڪرسچن؛ 0.50 سيڪڙو ٻيا ؛ 0.12 سيڪڙو
پڻ ڏسو
پراڻو نواب شاهه نئون بينظير آباد
1887ع
ڊسمبر
زمرو:1887ء زمرو:سال
ڪائونٽ
زمرو:تاريخ زمرو:يورپ
دارالعلوم ديوبند
علمي ڪاوشون
ديوبند جي مرڪز ۾ ماڻھن جي سماجي معاملن تي فتوائون پڻ جاري ڪيون وينديون آهن. ھي مدرسو تبليغ جي پڻ مرڪز آهي. ھي مدرسو پراڻن ۽ ھاڻوڪي عالمن جا ڪتاب پڻ ڇپائيندو آھي ۽ اخبار پڻ شايع ڪندو آهي. ھن مدرسي جو ڪنھن بہ سياسي پارٽي سان سڌوسنئون تعلق ناھي پر ھن مدرسي جو مسلمان سياست تي وڏو اثر رھيو آھي. جميعت علماءِ ھند، جمعيت علماء پاڪستان ۽ جميعت علماءِ اسلام جي قيادتن جو گھڻي ڀاڱي تعلق ھن مدرسي جي شاگردن سان رھيو آھي. ھن مدرسي انتهاپسند نظرين کي فروغ ڏنو. طالبان جي تحريڪ ان جو ھڪ مثال آهي.
ٽويوٽا
ڊائھٽسو
بين الاقوامي:
ٽويوٽا موٽر مينيوفيڪچرنگ يو ڪي
1920 کان 1970
thumb|1936 جي سيڊان اسٽينڊرڊ ڪار
محمد ابراهيم جويو
ملازمتي، سياسي ۽ ادبي خدمتون
1940ع ۾ سنڌ مدرسي طرفان بي. ٽي ڪرڻ لاءِ بمبئيءَ جي ايس. ٽي ڪاليج پڙهڻ ويو، جتان موٽندي ئي کيس 1941ع ۾ سنڌ مدرسي ۾ ’اسسٽنٽ ماسٽر‘ مقرر ڪيو ويو.
ڪتاب
ان کان سواءِ سنڌيءَ ۽ انگريزيءَ ۾ ٻولين جي مسئلي، ون يونٽ جي خاتمي ۽ ڪراچيءَ جي عليحدگيءَ جي مسئلي، استادن، ڪريڪيولم، نصاب، ادب، سياست، شاھ لطيف، سنڌي سماج، چونڊن جي ڌار سرشتي ۽ شخصيتن تي خاڪا ۽ ٻين موضوعن تي سوين مضمون، ڪتابچا ۽ پترا لکيل ۽ ڇپيل اٿس. جن جي ذريعي هن سنڌ جي ٽن پيڙهين جي ذهني تربيت ڪئي.
1883ع
ڊسمبر
زمرو:1883ء زمرو:سال
1111ع
ڊسمبر
زمرو:1111ء زمرو:ٻارھين صدي زمرو:سال
هزار
هزار اصل ۾ فارسيءَ جو لفظ آهي جيڪو اردو، هندي ۽ ٻين هندوستاني ٻولين ۾ به ڪتب ايندو آهي. عربيءَ ۾ هزار کي الف چوندا آهن ۽ انگريزيءَ ۾ ٿاؤزنڊ.
سؤ
هڪ س‏ؤ = 100
اين. ايم. عقيلي
هن جو اصل نالو نبي بخش محمد صديق عقيلي آهي. هيءُ -بئنڪ- ڪار ۽ اقتصاديات جو ماهر، 11 -آگسٽ- 1913ع تي -ٺٽي- جي مشهور عقيلي خاندان ۾ پيدا ٿيو. -تعليم- مڪمل ڪرڻ کان پوءِ -بئنڪ- ۽ اقتصاديات جي شعبي سان وابسته ٿيو. 1951ع ۾ اسٽيٽ بئنڪ آف پاڪستان جي شعبي فارين ايڪسچينج جو ڊائريڪٽر مقرر ٿيو. 1958ع کان 1966ع تائين -پاڪستان- انڊسٽريل ڪريڊٽ ۽ انويسٽمنيٽ ڪارپوريشن (PICIC) جو مئنيجنگ ڊائريڪٽر ٿيو. مختلف مالياتي ۽ اقتصادي ادارن جو اعليٰ عهديدار يا رُڪن رهيو، -جن- ۾ -پاڪستان- انسٽيٽيوٽ آف چارٽرڊ اڪائونٽنٽس، ڪائونسل آف -پاڪستان- انسٽيٽيوٽ آف بئنڪرس، سنڌ مدرسه بورڊ ۽ سنڌ مدرسه اولڊ بوائز ائسوسيئيشن قابل ذڪر ادارا آهن. -بئنڪ- ڪاري، ماليات، اقتصاديات ۽ ٻاهرئين واپار جي موضوع تي -آمريڪا-، -برطانيا-، -ايشيا- ۽ يورپ ۾ بيشمار -بين- الاقوامي ڪانفرنسن ۾ -پاڪستان- جي نمائندگي ڪيائين. 30 -جولاءِ- 1966ع تي صدر -ايوب خان- جي دور ۾ -پاڪستان- جي خزاني جو وزير ٿيو. مارچ 1961ع ۾ صدر -پاڪستان- کيس ’ستاره قائداعظم‘ ۽ 1965ع ۾ ’ستاره -پاڪستان-‘ جا اعزاز ڏنا. 1964ع ۾ وفاقي جمهوريه جرمنيءَ کيس ”ڪمانڊرز ڪراس آف دي آرڊر آف ميرٽ“ جي اوارڊ سان نوازيو. 6 نومبر 1996ع تي وفات ڪئي.
حوالا
زمرو:سنڌي ماڻھو
ولي عهد
250px|thumb|[[هيروهيتو جي ولي عهدي جي موقعي جي تصوير]] ولي عهد (Crown prince) (جنهن کي جانشين ۽ گادي نشين به چيو ويندو آهي) بادشاهت ۾ تخت جي واضع وارث کي چيو ويندو آهي۔
مظفر ڳڙهه
مظفر ڳڙھ پاڪستان جي صوبي پنجاب جي ضلعي مظفرڳڙھ جو وڏو شھر ۽ ضلعي صدر مقام سان گڏوگڏ تعلقي مظفرڳڙھ جو پڻ صدر مقام آهي جيڪو چناب نديءَ جي ڪناري تي واقع آھي.
اسلامي آکاڻيون (ڪتاب)
هيءُ ڪتاب ص. ع زبيريءَ جو لکيل آهي. هيءُ ڪرائون سائيز جو ڪتاب ڪچي جلد ۾ آهي، جنهن ۾ صفحا 32 آهن ۽ قيمت 6 -آنا- ڄاڻايل آهي. محمد يوسف ائنڊ برادرس، حيدرآباد وارن پهريون ڇاپو، فردوس پرنٽنگ پريس، حيدرآباد مان سال 1953ع ۾ ڇپايو. هن ڪتاب جو ٻيو ڇاپو به فردوس پرنٽنگ پريس، حيدرآباد مان سال 1963ع ۾ شايع ٿيو ۽ ٽيون ڇاپو، ساڳيءَ پريس مان سال 1965ع ۾ ڇپيو. اسلامي ڪهاڻيون (ڀاڱو ٽيون) (ڪتاب): هيءُ ڪتاب ياسين قريشيءَ جو لکيل آهي. ڪرائون سائيز واري هن ڪتاب جو جلد ڪچو آهي، جنهن ۾ 104 صفحا آهن ۽ قيمت هڪ رپيو -اٺ- -آنا- ڄاڻايل آهي. عجائب اسٽورز سکر طرفان اُن جو ڇاپو پهريون، نئشنل پرنٽنگ پريس، سکر مان سال 1959ع ۾ ڇپيو.
اين. جي. مجمدار
زندگي جو احوال
اين. جي. مجمدار جو پورو نالو ’نوني گوپال‘ هو. ’نوني‘ بنگالي زبان جو لفظ آهي، جنهن جي معنيٰ آهي ’مکڻ‘ ۽ اصطلاحي معنيٰ موجب پيارو. نوني گوپال جي معنيٰ ٿي ”گوپال جو پيارو“. مجمدار اصل ۾ موضع دار آهي، جنهن جي معنيٰ آهي ”ڳوٺ، شهر يا وستيءَ جو وڏيرو“. موضع مان بدلجي ”موجع“ ٿيو ۽ رفته رفته اهو موجمدار/’مجمدار‘ بڻجي ويو، حالانڪہ هو ڪو وڏيرو ڪونه هو. جيئن ڪن ذاتين جا ماڻهو پنهنجي ڌنڌي يا عهدي سبب ان ذات جا ٿي ويا آهن. جيئن مفتي، قاضي، آخوند، وغيره. توڙي جو مفتي، قاضي ۽ آخوند به ڪا ذات نه آهي. مجمدار جو جنم پهرين ڊسمبر1897ع تي جيسُور بنگال ۾ ٿيو. هن ڪلڪتو يونيورسٽي ءَ ۾ تعليم حاصل ڪئي. هو يونيورسٽيءَ جو هڪ ذهين ۽ هوشيار شاگرد هو. 1920ع ۾ ايم. اي جو امتحان پاس ڪيائين. ڪجهه ورهيه ساڳيءَ يونيورسٽيءَ ۾ استاد ٿي رهيو. سال 1924ع ۾ هو راجشاهي عجائب گهر ۾ ڪيوريٽر (Curator) مقرر ٿيو. سنسڪرت ۽ پراڪرت ٻولين جو ماهر هو. پراڻا ڪتبا پڙهڻ ۽ سڪن سڃاڻڻ جو پڻ ماهر هو. قديم کنڊرن بابت کوجنا ڪرڻ جو کيس تمام گهڻو شوق هو. هو قديم آثارن جي ماهرن، سر جان مارشل، ديارام ساهني ۽ اي. جي. ايڇ. مئڪي سان موهن جي دڙي جي کوٽائيءَ ۾ ٻانهن ٻيلي ٿي رهيو. هو سال 1927ع ۾ آرڪيالاجيڪل سروي آف انڊيا ۾ سپرنٽينڊنٽ مقرر ٿيو ۽ حياتيءَ جي آخري گهڙين تائين ان عهدي تي فائز رهيو. جيئن ئي هو هن کاتي ۾ آيو ته جلد ئي کيس لاڙڪاڻي ويجهو جهڪر جي دڙي جي کوٽائيءَ لاءِ موڪليو ويو. ان کان پوءِ هن سنڌ جي ڪاڇي واري علائقي جوهي، سيوهڻ ۽ ڪوهستان ۾ سال 1929ع کان 1930ع تائين کوٽائي ڪرائي. هن انهن علائقن ۾ 62 نهايت ئي اهم ماڳ ڳولي لڌا، جن مان ڪن جو تعلق تاريخ کان اڳ واري دور سان هو، ته ڪن جو وري ٽامي واري دور سان هو. سال 1938ع ۾ هن وري کوٽائي ۽ کوجنا شروع ڪئي. هن ڀيري هن کيرٿر ۽ ان جي ڀر واري ٽاڪرو ميداني علائقن ۾ کوجنا ڪئي. ٿوري ئي وقت ۾ هن اهڙا ماڳ ڳولي لڌا، جن جو تعلق ٽامي جي دور سان هو. سندس ڪتاب ايڪسپلوريشنس اِن سنڌ يعنى ”سنڌ ۾ قديم کنڊرن جون کوٽايون ۽ کوجنائون“ وڏي اهميت رکي ٿو. سنڌ جي قديم آثارن تي ٿيل جملي کوجنا جو جيڪڏهن جائزو وٺنداسين ته ان ۾ بنگالي آرڪيالاجسٽ اين. جي. مجمدار جو نالو هڪ تيز رفتار مهم جُو طور سامهون ايندو. وڏو کوجنائي ماهر هو. هن پنهنجي 41 ورهين جي ڄمار ۾ هڪ وڏو ڊگهو ۽ اڻانگو ڪم ڪري اهڙو مثال قائم ڪيو، جو هو هن وقت آرڪيالاجيءَ جي ماهرن لاءِ هماليه جيڏي هڪ بلند ڪسوٽي بڻجي ويو آهي. هونئن ته هن ڪيتريون ئي کوجنائي مهمون هلايون، پر سنڌ ۾ سندس ڪم سڀ کان جاندار رهيو آهي. کوجنائي مهم دوران مجمدار آمري، چانهون جو دڙو، جهڪر جو دڙو، ڪاھو جو دڙو، ڪلان ڪوٽ، سڌيرڻ جو دڙو، ڌامراهه جا دڙا، علي مراد شاهاڻي، ماڙيکڙ دڙو، ڪوٽيڙو دڙو، ڊنب بڍي، معصوم جي بٺي، روهيل جو ڪنڊ، نئيگ شريف وٽ لکمير دڙو ۽ ٿرڙ ٽڪريءَ سميت وڏي تعداد ۾ قديم تاريخي کنڊر ۽ دڙا دريافت ڪري، تاريخ جي وکريل ۽ وڃايل ورقن کي سانڍي، سنڌ جي تمام وڏي خدمت ڪئي. اها به ڪيڏي نه عجيب ڳالهه آهي ته جيڏي سنسني خيزي مجمدار جي پنهنجي مزاج ۽ زندگيءَ ۾ هئي، جنهن ڪارڻ هو ايڏو وڏو کوجنائي ماهر ٿي ويو هو ته سندس موت به ايڏو ئي پراسرار ۽ سنسني خيز ٿيو. سندس بي وقتائتو موت سنڌ ۾ ئي سندس آخري مهم دوران ٿيو، جيڪا هن 27 آڪٽوبر 1938ع کان دادو ضلعي ۾ شروع ڪئي هئي. بدقسمتيءَ سان هن کي 11 نومبر 1938ع تي جوهي تعلقي ۾ گاج ندي ڀرسان روهيل جي ڪنڊ واري قديم دڙي وٽ ڌاڙيلن اوپرو ۽ خزانو کوٽيندڙ سمجهي قتل ڪري ڇڏيو هو. پاڪستان جي قديم آثارن وارو وفاقي کاتو ان جاءِ تي ڪو يادگار ٺهرائي، جتي آرڪيالاجيءَ جي ايڏي وڏي ماهر آخري دم ڏنو هو، اِها اُن لاءِ فخر جي ڳالهه چئبي.
قاسم سليماني
قاسم سوليماني (پيدائش:11 مارچ 1957، ڪرمان - وفات: 3 جنوري 2020، بغداد) ايراني ميجر جنرل هيو ۽ آمريڪي فوج جي هٿان پنهنجي موت تائين اسلامي انقلابي گارڊ ڪور جي هٿياربند ڌڙي قدس فورس جو سپاهہ سالار اعليٰ جي عهدي تي رهيو هيو. ايران عراق جنگ دوران هيءٌ لشڪر 41 ثار اللہ ڪرمان جو سرواڻ (اڳواڻ) هيو. هِن 24 جنوري 2011 تي ميجر جنرل واري عهدو ماڻيو. ايران جو وڏو رهبر سيد علي خامنہ اي سندس خدمتن جي مڃتا ۾ کيس شيهيد زندہ جو خطاب ڏنو. ۽ سندس مرڻ کانپوءِ کيس ليفٽيننٽ جنرل جي عهدي تي ترقي ڏني وئي. سوليماني پاران لبنان ۾ حزب اللہ جي هٿياربند (عسڪري) قوت ۽ تربيت، ڏکڻ لبنان منجهان اسرائيل جي پوئتي هٽائڻ، افغانستان جنگ، صدام حسين کانپوءِ عراق ۾ سياسي ۽ سفارتي فضا جي نئين سِر اڏاوت ڪئي، شام جي گهريلو جنگ (خانہ جنگي، سِول وار) ۽ عراق ۾ داعش سان مقابلي ۾ اهم ڪردار ادا ڪيا. داعش سان مقابلي کان پهرئين هي منظر عام تي اچڻ کان ڪيٻائيندو (پاسو ڪندو) هُيو؛ پَر انهن جي عراق ۾ موجودگی ۽ داعش سان ويڙهہ دوران حڪومت ايران ڪيترائي ڀيرا هن جي فوجي (عسڪري) ڪاميابين جي تصيرن کي ڇاپيو جنهن سان عوام تائين سندس سُڃاڻپ پهتي ۽ ماڻهن نہ رُڳو هن سان واقف ٿيا پر سندن چهري سان سُڃاڻڻ لڳا. جتان سندس عوامي مقبوليت جو باقاعدي آغاز ٿيو. ميڊيا ۾ هي عام ڀور "پاڇو ڪماندار" (Shadow commander) جي لقب سان مشهور هُيو. سوليماني واشنگٽن جي نظر ۾ اهڙو ماڻهو هيو جنهن جا هَٿَ آمريڪي فوج جي رَت سان رڱيل هُيا. جڏهن تہ ايران ۾ هِن جي مقبوليت جو سبب هن پاران ايران جي خلاف آمريڪي پابندين ۽ دٻاءَ واري آمريڪا مخالفت وارا عمل هيا.
حامد علي مرزا (جسٽس)
تعليم
1954ع ۾ مئٽرڪ، 1959ع ۾ بي. ايس. سي ۽ 1961ع ڌاري سنڌ يونيورسٽيءَ مان ايل. ايل. بي جي ڊگري ورتائين.
شادي
سندس شادي ٺٽي ضلعي جي بخاري سيدن مان ڊاڪٽر قمر شاهه سان ٿيل آهي، جيڪا سنڌ يونيورسٽيءَ جي اڳوڻي وائيس چانسلر آر. اي. شاهه جي ڀيڻ آهي.
نھرو
نَھرَو مادي جي ٽن بنيادي شڪلين مان ھڪ آھي. مادي جي ھن حالت ۾ ائٽم ھڪٻئي سان بنھ ڳتيل ھوندا آھن. ھن حالت کي مخصوص شڪل ۽ مقدار ٿيندو آهي.
ماڪوڙو راند
حوالا
زمرو:رانديون
حسن غزل
حسن غزل ___(Beauty of ghazal):
اسلامي اخلاقي ڪھاڻيون
هيءُ ڪتاب محمد بخش واصف جو لکيل آهي. ڪرائون سائيز واري هن ڪتاب جو جلد ڪچو آهي. هن ۾ صفحا 43 آهن ۽ قيمت 10 -آنا- ڄاڻايل آهي. آر. ايڇ. احمد ائنڊ برادرس هن ڪتاب جو پهريون ڇاپو، آفتاب پرنٽنگ پريس، حيدرآباد مان سال 1951ع ۾ ڇپايو.
اوڏڻ (گيت)
اوڏڻ گيت سنڌ جي لاڙ واري حصي ۾ عام رائج آهي. هن گيت جو تعلق ”لاکي ۽ اوڏڻ“ جي مشھور نيم تاريخي عشقيہ داستان سان آهي، جنھن ۾ ڄام لاکي، اوڏڻ جي سونھن تي موهت ٿي ساڻس شادي ڪئي هئي. شاديءَ بعد هن اوڏن کي مال دولت سان مالا مال ڪيو هو. ڄام لاکي جي سخا ۽ اوڏڻ جي نھٺائي هن گيت جو مرڪزي مضمون آهي. اوڏڻ، ڄام لاکي جي سونن ڳھن کان انڪار ڪندي چئي ٿي تہ :
حبيب ابراهيم رحمت الله
خانداني پس منظر
حبيب ابراهيم جو والد سر ابراهيم رحمت الله 1931ع کان 1933ع تائين مرڪزي قانون ساز اسيمبليءَ جو صدر رهي چڪو آهي.
سنڌ جي جھنگلي جيوت (ڪتاب)
ڪتاب سنڌ جي جھنگلي جيوت بدر ابڙي صاحب جو لکيل آھي. ڪتاب ۾ سنڌ ملندڙ مئمل، پکي ۽ ڪرڙانگ جانورن جو مختصر ذڪر ڪيل آھي. ھي ڪتاب سنڌي ٻوليءَ جي با اختيار اداري پاران جون 2009ع ۾ ڇپايو ويو.
علمِ فلڪيات
thumb|upright=1.3|سپر نووا جي باقيات ، ڪريب نيبولا (Crab Nebula) جي ھبل دوربيني ذريعي نڪتل تصوير
سينگاپور
thumb|سنگاپور جو جھنڊو سنگاپور (Singapore) ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ هڪ ننڍڙو ملڪ آهي. هن جو رقبو 683 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ هن جي آبادي ٥٥٠٠٠٠٠ آهي. سنگاپور جي اتر ۾ ملائيشيا آهي، جيڪو هن جو واحد پاڙيسري آهي. سنگاپور جا مقامي ماڻهو ٽن قسمن جا آهن، چيني، ماليَ ۽ تامل انڊين. ان کان سواءِ سنگاپور جي ٣٦% آبادي غير ملڪين جي آهي، جيڪي سڄي دنيا مان آيل آهن. سنگاپور ۾ مختلف ٻوليون ڳالهايون وينديون آهن جن ۾ انگريزي، چيني، ماليَ شامل آهي، ۽ انگريزي لڳ ڀڳ هر ڪو سمجھي سگهندو آهي. سنگاپور هڪ ترقي ڪيل ملڪ، ۽ اهو ئي سبب آهي جو سڄي دنيا مان ماڻهو هن ڏانهن رخ ڪن ٿا.
شيخ عبدالمجيد سنڌي
خانداني پس منظر
شيخ عبدالمجيد سنڌيءَ جا وڏا اصل سيوهڻ کان لڏي ٺٽي ۾ اچي ويٺا هئا. هو قانون گو، عامل ڪٽنب جي نرياڻي پاڙي مان هو. سندس والد ديوان ليلارام، روينيو کاتي ۾ ملازم هو. سندس والده جو نالو ليلان هو. سندن گهر ٺٽي شهر جي تندسر محلي ۾ هو، جتي ليلارام ۽ سندس ٻه ڀائر ڪٽنب سميت رهندا هئا.
طبيعت
سندس طبيعت جو لاڙو ننڍپڻ کان وٺي حق جي ڳولا طرف رهندو هو. هميشه پنڊتن ۽ بزرگن جي مجلسن ۽ صحبتن جو خواهشمند هوندو هو. سندس اسلام ڏانهن راغب ٿيڻ جو پسمنظر بيان ڪندي جي. ايم. سيد شيخ صاحب جي زباني ٻُڌل هيٺيان ٽي واقعا بيان ڪيا آهن: شيخ صاحب ننڍپڻ کان وٺي حق ۽ سچ جو ڳولائو هو. سندس خاندان جيتوڻيڪ مذهبي قسم جو هو، پر ٻارن کي ڪا باقاعدي مذهبي تعليم نه ڏني ويندي هئي، سندس خاندان اصل سناتن ڌرم جو پوئلڳ هو، پر عملي طور سڀئي آريا سماج جا پوئلڳ هئا. بهرحال مذهبي تعليم نه هئڻ جي باوجود شيخ صاحب پنهنجن دوستن سان گڏجي مندرن ۾ پوڄا پاٺ لاءِ ويندو هو، سندس طبيعت ۾ اسلام ڏانهن لاڙو اسڪول جي زماني کان ئي ٿيو.
سياست
شيخ صاحب 7 کان 9 فبروري 1920ع واري لاڙڪاڻي ۾ منعقد ٿيل خلافت ڪانفرنس ۾ شرڪت ڪئي، جتي سندس جي. ايم. سيد سان واقفيت ٿي ۽ سن ۾ 17 مارچ 1920ع تي سڏايل خلافت ڪانفرنس ۾ هن به ٻين ڪيترن سياستدانن سان گڏ شرڪت ڪري پرجوش تقرير ڪئي، ان کانپوءِ سگهو ئي، خلافت تحريڪ جي سلسلي ۾ مٿس ڪيس هلائي، 1121 پ. ق هيٺ کيس ٻن سالن جي سزا ڏني وئي، جيڪا ڪاٽي، 23 جون 1923ع تي آزاد ٿي وري اچي خلافت ۽ ملڪ جي آزاديءَ جي ڪمن ۾ حصو وٺڻ لڳو. حڪومت ناراض ٿي کانئس 12 مهينن لاءِ سياسي سرگرمين کان پري رهڻ جي ضمانت گهري، جيڪا نه ڏيڻ ڪري وري به کيس 12 مهينن لاءِ جيل اماڻيو ويو، جتان ڊسمبر 1924ع ۾ آزاد ٿيو. ان وچ ۾ مهاتما گانڌيءَ جي سول نافرماني تحريڪ بند ڪرڻ، هندو مسلم اختلاف پيدا ٿيڻ ۽ ترڪن جي خلافت کي ختم ڪرڻ سبب ملڪي فضا بدلجي چڪي هئي ۽ سياسي ڪارڪنن پنهنجو ڌيان سماجي ڪمن طرف موڙي ڇڏيو هو. شيخ عبدالمجيد سنڌيءَ به زياده تر وقت هيٺين ٽن ڪمن ۾ صرف ڪيو: شيخ صاحب الوحيد کي مسلمانن جي بيداري ۽ تنظيم لاءِ هڪ ادارو بنائي ڇڏيو. سنڌ مان ڪيترا نوجوان ڪارڪن ان ۾ اچي گڏ ڪيائين. شيخ عبدالسلام، مير الهبخش خان ٽالپر، قاضي خدابخش (موري وارو)، قاضي عبدالرحمان، دين محمد عليگ، مولانا دين محمد وفائي سڀ هن اداري جا سرگرم ڪارڪن ٿي ڪم ڪرڻ لڳا.
وفات
24 مئي 1978ع تي، اربعا جي ڏينهن صبح جو پوڻين ستين بجي سول اسپتال حيدرآباد جي پرائيويٽ وارڊ جي 14 نمبر ڪمري ۾ برصغير جي 90 سالا تاريخ جي هڪ باب جي پڄاڻي شيخ عبدالمجيد سنڌيءَ جي هن فاني دنيا مان لاڏاڻي سان ٿي ۽ هي سياست ۽ صحافت جو سورج هن دنيا مان هميشه لاءِ غروب ٿي ويو. سندس وفات تي ملڪ ۽ سنڌ جي پريس اداريا لکيا. شيخ عبدالمجيد سنڌيءَ جي دوست سائين جي. ايم. سيد ڪوشش ڪئي ته کيس مڪليءَ تي مخدوم معين ٺٽويءَ جي ڀرسان دفن ڪيو وڃي، پر مقامي انتظاميا اهڙي اجازت نه ڏني ۽ شيخ صاحب کي مخدوم محمد هاشم ٺٽويءَ جي مزار جي ڀرسان مڪليءَ ۾ دفن ڪيو ويو. شيخ صاحب جي تربت ڪاشيءَ جي سرن سان، شيخ عبدالمجيد اڪيڊميءَ جي سيڪريٽري خان محمد پنهور جوڙائي، جنهن جو ڪتبو هن ريت لکيل آهي: '''الا! ڏاهي مَ ٿيان، ڏاهيون ڏک ڏسن (لطيف) هتي سنڌ جو سڄاڻ ۽ سورهيه سپوت شيخ عبدالمجيد سنڌي دفن آهي، جيڪو ايندڙ سمورن نسلن لاءِ حق ۽ اصول، دانائيءَ ۽ دليري، جدوجهد ۽ قربانيءَ جو اهڃاڻ رهندو.'''
اولاد
شيخ صاحب کي ٽي پٽ هئا: محمد انور، محمد خالد ۽ محمد طارق. محمد انور شيخ، ڪراچيءَ ۾ ايس. ڊي. ايم هو ۽ حڪومت طرفان جيڪي 303 آفيسر ڪڍيا ويا هئا، تن ۾ انور شيخ کي به ڪڍيو ويو ۽ بعد ۾ هو ملڪ ڇڏي آمريڪا هليو ويو، جتي نيويارڪ ۾ سالسيٽر (وڪيل) رهيو. جڏهن ته ٻيو پٽ ميجر خالد شيخ سنڌ جو ڊي. آءِ. جي رهيو ۽ سنڌ رائيس ڪارپوريشن جو چيئرمئن ٿي رٽائر ٿيو. ٻئي ڪافي عرصو ٿيو ته گذاري ويا آهن، جڏهن ته شيخ صاحب جو ٽيون نمبر فرزند طارق شيخ ڪجهه وقت سرڪاري ملازم رهيو ۽ هن وقت ڪراچيءَ ۾ رهي ٿو. شيخ صاحب کي ٻن نياڻين جو اولاد هو، جن مان هڪ ڊاڪٽر محمد اسماعيل شيخ جي گهر واري هئي.
علاؤ دين ابوالحسن الشاطر
زمرو:جلم فلڪيات
حڪايت
حڪايت (Hagiography) ڪا ڪھاڻي، قصو، داستان وغيره قديم افسانوي ادب جي سڀ کان اهم شاخ آهي، جنهن ۾ جانورن جون حڪايتون آهن؛ اهي دنيا جي اڪثر قديم زبانن ۾ ملن ٿيون. هونئن تہ سڄي دنيا جي غير مھذب قبيلين بہ حيواني ڪھاڻيون بيان ڪيون ويون آهن. پر انھن ۾ ڪي اخلاقي سبق ڪونہ ٿا ملن. پر مشرق جون حيواني ڪھاڻيون اخلاقي آهن. سنڌيءَ جي اوائلي ڪھاڻين ۾ پھريون ڪتاب ’حڪايت الصالحين‘ (درويشن جي حياتيءَ جو احوال) کي ليفٽيننٽ آرٿر شايع ڪرايو هو.
سومرو
سومرو (Soomro) هڪ ذات جو نالو آهي. پارسي تاريخ نويسن ڄاڻايو آهي ته سومرا (Soomraa) اصل عربستان جي علائقي ”سامره“ مان آيل هئا.. .