cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ايجوڪيشن ان سنڌ (ڪتاب)
بلاشبه صديقي صاحب جي هن ڪتاب Education in Sind جون ڪيئي خوبيون آهن. خود سنڌ جي تعليم بابت انگريزي زبان ۾ هڪ ڪتاب جو لکجڻ ۽ ڇپجڻ هڪ اهم پيش رفت تصور ڪئي ويندي. هن ڪتاب کي وڌيڪ جاذب ۽ دلڪش بنائڻ لاءِ، لائق محقق، جابجا فارسي ۽ سنڌي بيت، مناسبت سان درجا ڪيا آهن. جتي هن ڪتاب ۾ ڪيئي خوبيون آهن، اتي هن ۾ ڪجھ ڪميون به نظر اچن ٿيون. مثال طور سنڌ جي مقامي حڪمران خاندان پاران تعليم ۽ تدريس ۾ ورتل دلچسپي ۽ خود انهن زمانن ۾ ٿيل تعليمي ترقيءَ بابت نهايت اختصار کان ڪم ورتو ويو آهي. سومرن ۽ سمن توڙي ڪلهوڙن ۽ ٽالپرن جي سياسي زوال ۽ آغاز بابت ڪجھ تفصيل سان لکڻ جي ضرورت هئي. ان کان علاوه ڪتاب جي رٿابنديءَ ۾ پڻ اڃا اصلاح جي گنجائش باقي هئي.هڪ طرف سنڌ جي هزارن سالن جي تعليمي تاريخ کي صرف ڏيڍ سئو صفحن تي پابند ڪيو ويو آهي، ڇاڪاڻ ته ٻئي طرف جديد دور جي ڏيڍ سئو سالن کي پنج سئو صفحن تي آندو ويو آهي. اميد آهي ته فاضل مصنف طرفان ورندڙ ڇاپي ۾ مناسب اصلاح لاءِ توجھ ڏنو ويندو.
آنڊو
زمرو:جسم
لنشوپنگ
لنشوپنگ (اُچار: لِنشوپِنگ، سويڊش: Linköping) سويڊن جو هڪ شهر آهي. هتي سويڊن جي مشهور يونيورسٽي لنشوپنگ يونيورسٽي موجود آهي. زمرو:سوئيڊن ۾ يونيورسٽي شهر
ممتاز مولائي
ممتاز مولائي سنڌ جو مشهور شاعر ۽ گلوڪار آھي
هفتو
هفتو وقت جو جزو آهي.وقت کي هفتن ۾ به ورهايو ويندو آهي ۔عام طور تي هفتو ست ڏينهن (ڏينهن ۽ راتين) جو هوندو آهي۔ ست ڏينهن هن ريت آهن.
ٽنڊو باگو
حوالا
زمرو:بدين ضلعي جون آباد جڳهون زمرو:سنڌ جا تعلقا
محرم زرادري
محرم زرداري سنڌ جوڀمشهور گلوڪار آهي.
بال جبريل
بالِ جبريل علامه اقبال جي شعري مجموعن مان هڪ ڪتاب جو نالو. هن ڪتاب ۾ علامه اقبال اردو ۾ شاعري ڪئي آهي.مشهور شعر "خودي ڪو ڪر بلند اتنا ڪي هر تقدير سي پهلي خدا بندي سي خود پوڇي، بتا تيري رضا ڪيا هي!" هن ڪتاب ۾ آهي.
ڦڦڙ
جيڪڏھن اوهانکي اهيو احساس هجي تہ عام سرگرمين ۾ بہ ساهہ کڻڻ ۾ بہ مشڪلات ٿئي ٿي ۽ ڪافي عرصي کان کنگھ ۾ شڪايت هجي موسمي مرض کان هٽي ڪري يا ساھ منجھندو هجي تہ ڊاڪٽر کان ڦڦڙن جو ٽيسٽ ڪرائجي ان حوالي سان طبي ماهرن جو چوڻ آهي تہ گھڻن ماڻھن کي انجو احساس ئي ناهي ٿيندو تہ اهوئي ڦڦڙن جي مرض جو شڪار آهن گھڻو ڪري انجو عورتون شڪار ٿين ٿيون، گھڻن ماڻھن کي ائين لڳندو آهي تہ عمر وڌڻ ڪارڻ ساهہ کڻڻ ۾ مشڪلات ٿيندي آهي پر عمر وڌڻ سان بہ عام طور تہ هي مسئلو ڪنھن مرض جي بغير لاحق ناهي ٿيندو.
کنگھ ۾ رت اچڻ :-
نيٺ گونگي ڳالهايو
حوالا
زمرو:سنڌي ناول
سکر آءِ بي اي يونيورسٽي
سکر آءِ بي اي يونيورسٽي (پھريون سکر انسٽيٽيوٽ آف بزنس ايڊمنسٽريشن يا سکر آءِ بي اي) (Sukkur IBA) هڪ بزنس جو تعليمي ادارو آهي. هي ادارو ايئرپورٽ روڊ سکر تي واقع آهي. هاير ايجوڪيشن ڪميشن پاڪستان جي درجا بندي موجب هي ادارو بزنس جي لحاظ کان سڄي پاڪستان ۾ چوٿين نمبر تي آهي.
جرمني
جرمني، سرڪاري نالو فيڊرل ريپبلڪ آف جرمني يا وفاقي جمهوريه جرمني، يورپ کنڊ ۾ ھڪ ملڪ آھي.(Bundesrepublik Deutschland, ), ھي وچ اولھ يورپ جي وفاقي پارلياماني جمھوريت وارو ملڪ آهي. ان جي وفاق ۾ 16 آئيني رياستون شامل آھن. ان جي پکيڙ 357022 ھم چورس ڪلوميٽر (137847 ھم چورس ميل) آھي, جنھن ۾ 348672 ھم چورس ڪلوميٽر خشڪي ۽ 8350 ھم چورس ڪلوميٽر پاڻي آھي.ان جي ساحلي سرحد 2389 ڪلوميٽر آهي. روس کانپوءِ آبادي ۾ ھي يورپ جو ٻيون وڏو ملڪ آهي. ھن جي آبادي جولاءِ 2017 ۾ 8،05،94،017 ھئي. ھن جي موسم زياده تر ٽيمپريٽ يا معتدل يا گھٽ گرميءَ واري آھي. ھن جو وڏي ۾ وڏو شهر ء گاديءَ جو هنڌ برلن آهي. ھن جو سڀ کان وڏو ڳتيل آباديءَ وارو علائقو رھر (Ruhr) آهي جتان جا مرڪزي شهر ڊارٽمنڊ ۽ آئسن آھن. جرمني يورپي يونين جو سڀ کان وڏو آبادي وارو ملڪ آهي. ان جا ٻيا وڏا شھر ھئمبرگ(شھر)، ميونخ، ڪولون ، فرينڪفرٽ، اسٽٽگارٽ، ڊزلڊورف، ليپزگ، بريمن، ڊريسڊن، ھنور ۽ نورمبرگ آھن.
سلمان خان
شروعاتي زندگي
thumb|Khan with brothers [[ارباز خان (انڊين اداڪار)|Arbaaz Khan (left) and سهيل خان (right)]] سلمان خان جو اصل نالو عبدالراشدسالم(سلمان خان) آهي، سندس پيء ڏاڏا سوات جي درٻار کان پاڪستان ۾ ڀريل هئا.
بَڊو
ست چِٽَ، ست ٻه-چِٽَ، ست چانھيون، ست ٻه-چانھيون، پوءِ سيارو ڪري دانھون، گهر گهر ٻرن باهيون.
مطلب؛ مھيني جي 22 تاريخ تي چِٽَ لڳندي آهي.
طق
مثال جي طور تي وڪيپيڊيا ۾ جيڪڏنهن اصل تحرير ۾ ڪنهن لفظ کي قوسين جي اندر درج ڪيو وڃي ته اهو مضمون ۾ هڪ ڳنڍڻي جي شڪل ۾ نظر ايندو آهي، جنهن تي طق (click) ڪري ان جي متعلق آگاهي حاصل ڪري سگهجي ٿي۔ يا اهو صفحو موجود هوندو ته ڏي سگهون ٿا نه هوندو ته ايجاد ڪري سگهون ٿا۔
ايران ۾ اردو
اسلامي جمهوريه ايران ۾ ڪافي اردو ٻولي آهي۔
512ع
ڊسمبر
زمرو:512ء زمرو:ڇهين صدي زمرو:سال
مهراڻ ٽي وي
مهراڻ ٽي وي هڪ سنڌي ٻولي جو چينل آهي.جنهن جو سي اي او غلام نبي مورائي،نيوز ڊائريڪٽر رئوف چانڊيو آهي.
موجوده پروگرام
زمرو:سنڌي ٻولي جي ماس ميڊيا
سنڌ ٽي وي نيوز
thumb|سنڌ ٽي وي نيوز سنڌ ٽي وي نيوز سنڌي ٻولي ۾ خبرون پيش ڪندڙ چينل آهي.
ڳوٺ بڊو
آمد و رفت
اچ وڃ لاءِ ڳوٺ جا ماڻھو چگنگچين ۽ موٽرسائيڪلن جو گهڻو استعمال ڪن ٿا. ڪجهہ ماڻھن وٽ ذاتي استعمال جون گاڏيون بہ آھن. ماڻھن جي گهڻي ۽ روزاني اٿل ڊکڻ ۽ رتوديرو شھرن ڏانھن رھي ٿي.
ڳوٺ کان ٻاھر ذوالفقار علي ڀٽي جي دور ۾ ٺھيل ھڪ مسافر خانو زبون حال صورت ۾ اڄ بہ موجود آھي. 2023ع ۾ رھيل مسافرخاني کي چورن ڀڃي ڀورا ڪري ڇڏيو.
واٽس ايپ
سماجي رابطن جي مقبول ترين ويب سائيٽ فيس بڪ موبائل تي پيغام موڪلڻ جي مقبول ايپليڪيشن واٽس ايپ (WhatsApp) کي 19 ارب ڊالرن ۾ خريد ڪري ڇڏيو آهي. واٽس ايپ هلندڙ دور جي نوجوانن ۾ مقبول ايپليڪيشن آهي ۽ هن جا 45 ڪروڙ استعمال ڪندڙ آهن. thumb|واٽس ايپ جو لوگو فيس بڪ جي باني مارڪ زڪربرگ پنهنجي هڪ بيان ۾ واٽس ايپ جي خدمتن کي سراهيندي انکي "ناقابلِ يقين حد تائين قابل قدر" قرار ڏنو آهي. هي فيس بڪ جي هيل تائين جي سڀ کان وڏي خريداري آهي. انکان پهرين فيس بڪ جو سڀ کان وڏو سودو 2012ء انسٽا گرام جي خريداري هيو جنهن جي لاء فيس بڪ هڪ ارب ڊالر ادا ڪيا هئا. واٽس ايپ موبائل تي مختصر پیغام خرچ بچائيندي استعمال ڪندڙ کي انٽرنيٽ جي مدد سان پيغام موڪلڻ جي سهولت پهچائيندي آهي ۔ هن ڪمپني جو چوڻ آهي تہ ان وٽ روزانو ڏه لک نوان استعمال ڪندڙ رجسٽر ٿي رهيا آهن. هن ايپليڪيشن جو هڪ مفت ورزن عام استعمال جي لاء دستياب آهي جڏهن تہ ڪاروباري ورزن ۾ استعمال ڪندڙن کان هڪ ڊالر سالانہ وصول ڪيو ويندو آهي. فيس بڪ ۽ واٽس ايپ جي وچ ۾ ٿيڻ واري معاهدي جي تحت فيس بڪ چار ارب ڊالر نقد ۽ ٻارنهن ارب ڊالر پنهنجي شيئر جي صورت م ادا ڪندو جڏهن تہ بعد ۾ ٽي ارب ڊالر شيئر جي صورت ۾ واٽس ايپ جي بانين ۽ ملازمن کي ڏنا ويندا. واٽس ايپ جي باني جين ڪوم فيس بڪ جي بورڊ آف ڊائريڪٽرز جو رڪن پڻ ٿي ويندو۔ هن معاهدي تي ڳالهائيندي هن چيو آهي تہ هو هن ڪمپني کي خودمختيار تريقي سان هلائڻ جو ارادو رکي ٿو. هڪ بيان ۾ هن جو چوڻ هيو تہ "اسان مارڪ زڪربرگ ۽ فيس بڪ سان ڀائيواري جي خيال تي تمام پرجوش آهيون ۽ هن کي هڪ اعزاز تصور ڪريون ٿا." واٽس ایپ جي ڪل ملازمن جي تعداد 50 جي لڳ ڀڳ آهي ۽ مارڪ زڪربرگ جو چوڻ آهي تہ هن جي خيال ۾ واٽس ايپ استعمال ڪندڙن جي تعداد هڪ ارب ٿي سگهي ٿي.
ڪهڪشان (سلجهائپ)
ڪهڪشان تارن، گيس، تارن جي وچ ۾ موجود مواد (Intersteller Medium) ۽ تاريڪ مادي (Dark Matter) جي گڏيل مواد کي چئبو آهي. ڪهڪشان مان هي مراد پڻ ٿي سگھي ٿو
فلڪيات
انڊروميڊا ڪهڪشان، انڊروميڊا ڪهڪشان ڏاڍي دلچسپ ڪھڪشان آھي. هي ڪھڪشان اسان جي مِلڪي وي يا کرائين واٽ کان 25،000،00 نوري ورهين جي پند تي آھي.
ٽيليويزن
زمرو:سلجھائپ صفحا
کنھي
لاڙائي ماڻهن لاءِ ته کُنِهي هڪ عجيب کاڄ آهي. هونءَ ته وٽن ڳاڙهن چانورن جي ماني ۽ کٽي جي وٽي جي هونگ لڳي پئي هوندي آهي، پر شادي مراديءَ کان سواءِ جي کڻي زالن سڌ ڪئي ته بس پوءِ ته زالون ور کنجي بيهنديون. ڇا ڪنديون جو ٻاجهريءَ جي داڻن کي ڇڙهي ڇنڊي، پاڻي جو ٽيهو ڏينديون، وري ڇڙهينديون ڇنڊينديون. ائين هو پاڻيءَ جو ٽيهو ڏينديون ڇڙهينديون ڇنڊينديون وينديون، تان جو ٻاجهري صاف ٿي اڇي ٿي پوندي. پوءِ ڇا ڪنديون جو ديڳڙو چاڙهي بصر ۽ گيهه سان داغ ڪري ان ۾ ڳچ جهڙي مڱن جي دال وجهي، پوءِ اها صفا ٿيل ٻاجهري، اُن ۾ وجهي، ٿورو پاڻي وجهي، ڀت وانگر رڌي دم ڏئي کڻي لاهي رکنديون. ڪي زالون وري کنهيءَ کي پلاءَ وانگر رڌين. ڇا ڪن جو پلاءُ جي گوشت وانگر گوشت تيار ڪري، سو به کڻي گڏائينديون ته ويتر مزيدار ٿيو پوي. انهي کنهيءَ جو داغ ۾ ٿورا ڪٽيل ڳاڙها مرچ به گڏينديون آهن. زالون کنهي گهڻو تڻو ڪري سياري ۾ رڌينديون آهن،يا تڏهن رڌينديون آهن، جڏهن چانور کائي کائي ڪڪ ٿينديون آهن ۽ وات جي ساءَ مٽائڻ لاءِ کنهي رڌينديون آهن
فيس بڪ
فيسبوڪ ميسينجر
سماجي رابطن جي ويبسائٽ فيسبوڪ جو چوڻ آهي ته سندن پيغام پهچائڻ جو ڪم ڏيندڙ ميسينجر سروس هاڻ پوري دنيا ۾ 50 ڪروڙ رُڪنن تائين پهچي چُڪي آهي. ڪمپني جو چوڻ آهي ته سندس الڳ ميسينجر جا رُڪن اپريل ۾ 20 ڪروڙ کان ٽيڻ تي وڌي 50 ڪروڙ کان وڌيڪ ٿي ويا آهن. فيسبوڪ جڏهن اهو چيو هو ته سندس رُڪنن کي هِن نئين ايپليڪيشن ڊائونلوڊ ڪرڻ لاءِ زور ڀريو ويندو جنهن ذريعي هُو پنهنجن دوستن کي ذاتي قسم جا پيغام موڪلي سگھن ٿا ته اُن خلاف آواز اُٿيو هو. هِي ايپليڪيشن جولائي 2011 ۾ لانچ ڪئي وئي هئي ۽ هِن کي ڊائونلوڊ ڪرڻ تي زور ڀريو ويو هو. فيسبوڪ جي مصنوعات جي ڊائريڪٽر پيٽرمارٽينازي هڪ بلاگ ۾ چيو ته : ”ماڻهون هڪٻئي سان ڪهڙي طرح ڳنڍيل رهن ٿا، اُن مقصد خاطر ميسيجنگ تمام اهم آهي. 2011 ۾ جڏهن اسان ميسينجر لانچ ڪيو هو ته ان کان پوءِ اسا ماڻهن کي پاڻ ۾ ڳنڍيل رهڻ جو تيزترين ۽ ڀرپور طريقو فراهم ڪرڻ لاءِ پرجوش آهيون. فيسبوڪ، واٽس ايپ کي 22 ارب ڊالرن ۾ خريد ڪرڻ جو معاهدو ڪيو، اپريل ۾ فيسبوڪ پنهنجي رُڪنن کي چيو ته وڊيو موڪلڻ، مفت ڪال ڪرڻ ۽ ڳالهه ٻولهه ڪرڻ لاءِ انهن کي هڪ الڳ ايپليڪيشن ڊائونلوڊ ڪرڻي پوندي. رُڪنن فيسبوڪ جي اِن فيصلي تي تنقيد ڪئي هُئي ۽ ايپليڪيشن پلي اسٽور تي ان کي پسند ڪندڙن جي شرح ۾ ڏيڍ تارو هُئي. مارٽينازي چيو ته ”ماڻهن جي تنقيد باوجود اسان ميسينجر جي صلاحيت ۽ رفتار ۾ بهتري ڪندا رهياسين، هِن ۾ بهتر لاءِ هر ٻئي هفتي اپڊيٽس ڪيا ويندا هئا. موبائل تي سڀ کان اعليٰ ميسيجنگ سروس ٿيڻ جي ڪوشش ۾ فيسبوڪ، واٽس ايپ کي 22 ارب ڊالرن ۾ خريد ڪري ڇڏيو آهي.
اثر
هي سيڪشن فلحال خالي آهي، هن سيڪشن جو مواد اڃا ناهي لکيو ويو،
حياتياتي دائرو
حياتياتي دائرو ٽيڪسانامي جي مطابق ھڪ تقسيم عظيم يا ايمپائر کي چئبو آهي. Domain اصل ۾ لاطيني ٻوليءَ جو لفظ آهي. ۽ جاندارن جي حياتياتي درجہ بندي ۾  سڀ کان اوچو درجو آھي. ٽئڪسانامي جي ٽن دائرن: يوڪيريئوٽا، بيڪٽيريا۽ آرڪائيا جو نظام پروفيسر ڪارل ووزڏنو جيڪو آمريڪي مائڪروبايولاجسٽ ۽ بايو فزيسسٽ ھو جنھن 1990 ۾ ووز سسٽم متعارف ڪرايو جنھن مطابق حياتي جي وڻ جا ٽي وڏا دائرا آهن جن ۾ بيڪٽريا، آرڪائيا ۽ يوڪيريوٽا شامل آهن. The first two are all
الطاف شيخ
الطاف شيخ جا ڪتاب
الطاف شيخ جا هيستائين پنجاهه کان به مٿي ڪتاب ڇپيل آهن. انهن مان ڪي ڪتاب اردوءَ ۾ ڇپيا اٿس، جن جو ترجمو پڻ پاڻ ڪيو اٿائين. الطاف شيخ جو پهريون ڪتاب ”اناميڪا“ ڇپيو هو. جيڪو ترجمو ڪيل ڪهاڻين تي مشتمل هو. الطاف جي ڇپيل ڪتابن جي فهرست هن ريت آهي: ”اناميڪا“،”منهنجو ساگر منهنجو ساحل“،”پيار جي گهٽ“، ”وايون وڻجارن جون“،”سي ٻيڙيون رکين ٻاجهه سين“،”سمنڊ جي سيوين“،”سي ئي جوڀن ڏينهن“، ”ڪويت ڪنارا“، ”بندر ديسان ديس“،”جاني ته جهاز ۾“، ”جپان جن جي جيءَ سان“،”ڳالهيون تنهن جپان جون“،”خدا ڏي خط“،”جپان رس“،”سانباهو سمونڊ جو“،”موج نه سهي مڪڙي“،”الطاف شيخ جي نوٽ بوڪ تان“، ”بهترين سفرناما“، ”لنڊن تائين لفٽ“، ”ٻارن جون آکاڻيون“، ”ٽوڪيو جي گيشا گرل“ (اهو ڪتاب مس سدا بهار چنبيلي جي نالي سان پڻ ڇپيل آهي)، ”مڪلي کان ملاڪا تائين“، ”سنگاپور ويندي ويندي“، ”ڪوالالمپور ڪجهه ڪوهه“،”ماستر هريام جو بئنڪاڪ وڃڻ“، ”دنگيءَ منجهه درياهه“، ”ڏاهي جهرڪي ۽ ٻيون آکاڻيون“،”جت جَر وهي ٿو جال“، ”انڊلٺ“، ”ڳالهيون آهن ڳچ“، ”اي جرني ٽو ٿائلينڊ“،”سوزي سان پيار“،”Proverbs of Far East“،”او هريا جي عميق ڏي“،”اڇن جي ملڪ ۾ اسين ڪارا“، ”ملير کان مالمو“، ”جت برف پئي ٿي جام“،”ڪراچي کان ڪوپن هيگن“، ”ارائونڊ دي ورلڊ“، ”رٺي آهي گهوٽ سان“،”يورپ جا ڏينهن يورپ جون راتيون“، ”اي روڊ ٽو مدينھ“،”هيلنسڪي جي حسينا“،”سنگاپور ٿو سڏ ڪري“، ”آل ابائوٽ سنگاپور“،”ڀلي پارتان ڀيرو“،”بوتلن جوسفر“،”ملائيشيا منهنجي من ۾“،”ملائيشيا 12سالن کان پوءِ“،”سمندر ڪي دِن، سمندر ڪي راتين“ (اردو)، ”ملائيشيا ڪي دِن“، ”يورپ ڪي دِن“ (اردو) ايران ڏي اُڏام.
سئانجھڙو
ٻهراڙيءَ ۾ مارو ماڻهو جڏهن رُکاڻ کان ٿڪبا آهن، تڏهن ساءَ مٽائڻ لاءِ ڪونه ڪو ٻوڙ ضرور رڌيندا آهن. ٻيو ڪونه ته سئانجهڙو يا جهل ئي سهي. سئانجهڙي يا جهل کي به ڏؤنرن جي ٻوڙ وانگر رڌيندا آهن. زالون ڇا ڪنديون آهن، جو سئانجهڙي يا جهل جو ڪَچڙو ٻُور پٽي، ان کي ٻن- ٽن پاڻين ۾ ٽهڪائين ته ڪڙاڻ مرين. پوءِ پاڻيءَ مان ڇاڇلائي، ڌوئي ڌمالي مسالي سان گڏ رڌين، جيئن ڏونرا رڌبا آهن،جن جو ذڪر هن ئي باب ۾ گذري چڪو آهي.
تارو
اسانجي ڪائنات ۾ ٻہ هزار ارب ڪهڪشائون موجود آهن جڏهن تہ اسانجي ڪهڪشان ملڪي وي چار سئو ارب ستارن سان هڪ وچ واري ڪهڪشان جو درجو حاصل ڪري ٿي جيڪا نہ تہ وڏي آھي نہ ئي ننڍي. ھبل جي تازين تصويرن مطابق اسان جي ڪھڪشان ملڪي وي جي هڪ حصي برج قوس Sagittarius Arm ۾ واقع آهي. اسان جي ڪھڪشان ان طرح جي گھڻن وڏن وڏن برجن Arms سان ملي ڪري ٺھي آهي ۽ هي برج Arms اسانجي ڪهڪشان جي ۾ موجود بليڪ هول جي گردش ۾ چڪر لڳائي رهيا آهن.
تارن جو چمڪڻ :-
گهڻائي ستارا ھيڊوجن جا ٺھيل ٿين ٿا. ھڪ ستاري جي چند ارب سال عمر ٿئي ٿي. ستارو جيترو وڏو ھوندو اوتري ان جي عمر گهٽ ھوندي. جيترو ننڍو ھوندو اوترو گهٽ ٻارڻ جي ڪري ان جي عمر وڏي ھوندي. ستارا گئس ۽ آسپاس جي گئسي بادلن مان جنم وٺن ٿا جن کي اسان بونا تارا Nebula star چئون ٿا. بونن تارا اندر ۽ آسپاس گئس جي باھمي ڪشش جي ڪري پاڻ ۾ ٽڪرائيندا رھن ٿا ايستائين جو ان ٽڪراء جي ڪري ڌوڙي بادل ۽ گئس سڪڙجڻ شروع ڪن ٿا. ائين ھڪ ٻار ستارو پيدا ٿئي ٿو جنھن کي پروٽو اسٽار Proto star چيو وڃي ٿو. ھاڻي ھي ٻار ستارو پنھنجي اندر دٻاء جي ڪري تمام وڌيڪ گهاٽو ۽ تمام وڌيڪ حرارت جي درجي تي پھچي ٿو. آخرڪار نيم ستاري جو درجو ايترو وڌيڪ ٿي وڃي ٿو جو ان جي اندر خودڪار ايٽمي ڌماڪا شروع ٿي وڃن ٿا تہ ان وقت ان کي مڪمل ستاري جو درجو ملي وڃي ٿو. اسان کي معلوم آھي ستارا ھيڊوجن جا ٺھيل ٿين ٿا. ھر ستاري جي اندر ارتقائي مرحلا ھلندا رھن ٿا.
نائيجر
نائيجر جو سرڪاري نالو ريپبلڪ آف نائيجر آھي آفريڪا کنڊ جي اولھ واري پاسي ۾ خشڪي سان گھيريل ملڪ آھي جنھن تي اھو نالو درياء نائيجر تان پيو. ھن ملڪ جي اتر-اوڀر ۾ لبيا، اوڀر ۾ چاڊ، ڏکڻ ۾ نائجيريا، ڏکڻ-اولھ ۾ بينن، اتر-اولھ ۾ بورڪينافاسو ۽ مالي ۽ اتر-اولھ ۾ الجيريا واقع آھن. ھن ملڪ جي پکيڙ 1270000 چورس ڪلوميٽر آهي ۽ ھي پکيڙ ۾ اولھ آفريڪا جو سڀ کان وڏو ملڪ آهي. ھن ملڪ جي زمين جو 80 سيڪڙو کان ڪجھ مٿي حصو صحارا رڻپٽ ۾ اچي ٿو. ملڪ جو آبادي اڪثريت ۾ مسلمان آھي. ملڪ جو وڏي ۾ وڏو شهر ۽ ملڪ جو گاديءَ جو هنڌ [نيامي]] شھر آھي جيڪو ملڪ جي ڏکڻ-اولھ واري ڪنڊ تي واقع آهي. نائيجر معاشي طور تي ھڪ ترقي پذير ملڪ آھي. ان جي انساني ترقي جو اشاريو تمام گھٽ آهي. 2018 ۾ 189 ملڪن ۾ ان جو نمبر آخري 189 ھيو ھتان جي معيشت زراعت آھي پر اڪثر ڏڪار جو شڪار رھندو آھي.. ملڪ جي ابادي ۾ تيزي سان اضافو ٿي رهيو آهي
آڪاش ميراڻي
ادبي ڪم
لهر لهر خوشبو هي باضابطا طور تي سهيڙيل سندس مڙني غزلن جو مجموعو آھي ۽ پڻ سندس پهريون ڪتاب.
ڪلمات
طويل نظمن کي ڪلمات چيو ويندو آهي. مخدوم غلام احمد بگائي ۽ عبدالرحيم گروهڙيءَ اهڙا نظم لکيا هئا. جن کي ڪلمات جي نالي سان سڏيو ويندو آهي. جنهن کان پوءِ هن قسم جي اسلوب واري شاعريءَ تي ٻين به گهڻن ئي طبع آزمائي ڪئي، پر هاڻوڪي دؤر۾ ايڏي طويل شاعري نه ٿي ٿئي. هن قسم جي شاعريءَ جو بنياد ڪلهوڙا دؤر ۾ پيو. ..
سارنگ جويو
سارنگ جويو سنڌ جي برک اديب ڏاهي محقق ۽ سياسي اڳواڻ تاج جوئي جي گهر ۾ 10 فيبروري 1986ع ۾ ڳوٺ مجيد ڪيرئي تعلقي سڪرنڊ ضلعي نوابشاھ ۾ جنم ورتو. سارنگ ابتدائي تعليم پهرين گورنمينٽ پرائمري اسڪول مجيد ڪيرئي ۽ پوءِ گورنمينٽ بچل شاھ پرائمري اسڪول سومرا ڳوٺ تعلقي قاسم آباد ضلعي حيدرآباد مان حاصل ڪئي. مئٽرڪ نور محمد هاء اسڪول حيدرآباد مان جڏهن تَ يارهين جماعت پيرا انجنيئرنگ شعبي ۾ گورنمينٽ مسلم سائنس ڪاليج حيدرآباد ۽ ٻارهين گورنمينٽ بوائز ڊگري ڪاليج قاسم آباد حيدرآباد مان پرايائين. گريجوئيشن ۽ پوسٽ گريجوئيشن سنڌ يونيورسٽيءَ جي سنڌي شعبي ۾ فرسٽ ڪلاس ٽين پوزيشن ۾ حاصل ڪيائين. سارنگ جوئي لکڻ جي شروعات ´شاھ لطيف` جي شاعريءَ بابت مضمون لکڻ سان ڪئي. ان کان علاوه سندس تاريخ، سياست ۽ لطيفيات تي ڪيترائي تحقيقي مقالا ۽ مضمون مخطلف رسالن ۽ اخبارن ۾ ڇپيل آھن. سارنگ جويو ليکڪ محقق سياسي ۽ سماجي ڪارڪن هجڻ سان گڏوگڏ ڪيترن ئي ادبي ۽ سياسي رسالن جو ايڊيٽر ۽ سب ايڊيٽر پڻ رهي چڪو آھي. هن وقت هو جڳ مشھور اداري زيبسٽ جي سنڌ متعلق ڪم ڪندڙ اداري سنڌ اڀياس اڪيڊمي ۾ ريسرچ ايسوسيئيٽ آھي. پنهنجي علمي علمي ۽ ادبي سڃاڻپ کان علاوه سارنگ هڪ سياسي ۽ سماجي ورڪر طور پڻ پاڻ مڃايو آھي. هن وقت هو سنڌ سڄاڳي فورم نالي هڪ سياسي ۽ سماجي تنظيم جو مرڪزي جوائنٽ سيڪريٽري آھي. 11 آگسٽ 2020ع جي هڪ رات سارنگ پنهنجي اختر ڪالوني ڪراچيءَ واري گهر مان جبري طور کنڀي گم ڪيو ويو جيڪو شديد عوامي ردعمل بعد ڇهن ڏينهن کانپوءِ بازياب ٿي گهر موٽيو.
پڌري
حوالا
زمرو:رسمون زمرو:سنڌي رسمون
ڪنز
فقهه جي مسئلن بابت لکيل ڪتاب. پراڻي زماني ۾ اهم ڪتاب. قاضي قادن پنهنجي شاعريءَ ۾ان جو ذڪر هيئن ڪيو آهي: ڪَنز، قَدورِي، ڪافِيا، ڪِي ڪينِ پَڙهيام، سو ڏيههُ ئي ڪو ٻيو، جان ئِي پِرين لَڌام. ..
گلبرگ ٽائون
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
اينڊروئيڊ
انٽرفيس
اينڊروئيڊ جو صارِف انٽرفيس سِڌي حرڪت تي مشتمل آهي، ٽَچ اِنپُٽ استعمال ڪرڻ مهل حقيقي دنيا جيان لڳندو آهي، جيئن اسڪرين تي پيل شين کي گھِلي ٻئي جاءِ تي منتقل ڪرڻ.
چوڏهن معصوم
سنڌ ۾
چوڏهن معصومن جي سوانح حيات تي لاتعداد ڪتاب شايع ٿي چڪا آهن، پر تازو ايران جي شهر قم جي هڪ ديني مڪتب ’مجمع جهاني اهلبيت‘ مان چوڏهن جلدن ۾ چوڏهن معصومين تي هڪ ڪتاب شايع ٿيو آهي، جنهن ۾ سنڌ بابت به ڪافي مواد موجود آهي. ڪتاب ۾ اهو به ڄاڻايل آهي ته حضرت امام حسينعه ۽ امام زين العابدينعه جون گهر واريون سنڌياڻيون هيون. امام جعفر صادقعه جي نامور چئن سنڌي اصحابن جو به تفصيلي ذڪر هن ڪتاب ۾ موجود آهي. ان سان گڏ امام موسيٰ الرضاعه جو سنڌ مان آيل هڪ عقيدتمند سان سنڌي ٻوليءَ ۾ڳالهائڻ جو تذڪرو به ٿيل آهي.
ڪاڪس بيڪٽريا
thumb|300px thumb|300px|[[اسٽيفلوڪاڪسبيڪٽيريا]]
حياتياتي تقسيم
حياتياتي تقسيم جنھن کي لاطيني ٻوليءَ ۾ ريگنم جمع ريگنا دائري کان پوء حياتياتي درجہ بندي جو ٻيون سڀ کان وڏو درجو آھي. حياتياتي تقسيم جا درجا وري ننڍن ننڍن گروپن ۾ ورھايل آھن جنکي بڻياد يا فائلم سڏين ٿا.روايتن ڪجھ آمريڪي نصابي ڪتابن ۾ حياتياتي تقسيم جا ڇھ قسم ڄاڻايل آھن: انڊيا، برطانيا، يونان، آسٽريليا، لاطيني آمريڪا ۽ ٻين ملڪن جي نصابي ڪتابن ۾ حياتياتي تقسيم جا پنج قسم ڏيکاريل آھن: مورثي خاصيتن جي بنياد تي جديد گروھ بندي ڪندڙ ڪجھ تازين درجہ بندين ۾ حياتياتي تقسيم يا ڪنگڊم واري ھن درجي کي ختم ڪيو ويو آهي. ان جو سبب اھو آھي تہ حياتياتي تقسيم جا مٿي ڄاڻايل درجن ۾ سڀ قطعي طور تي ساڳي بڻ بڻياد وارا جانور ناھن جيڪي ساڳين آب ڏاڏن جي اولاد ھجن.
ناصر الملڪ
قانوندان طور خدمتون (1994 کان 2014)
6 جون 1994ع تي هي پشاور هاءِ ڪورٽ جو جج مقرر ٿيو. جتي هي 2004ع تائين خدمتون سرانجام ڏيندو رهيو. 31 جولاءِ 2004ع تي گورنر خيبرپختون خواهه جي تجويز تي هن کي پشاور هاءِ ڪورٽ جو چيف جسٽس مقرر ڪيو ويو. 2005ع ۾ هي سپريم ڪورٽ ويو.
ڪليانه
يو سي ڪليانه پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي نيو ڪراچي سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاميٽي آهي.سن جي اتر ۾ يو سي سر سيد ۽ اوڀر ۾ يو سي گوڌرا واقع آھن. 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يونين ڪاميٽي جو چيئرمين راحت حسين صديقي ء وائيس چيئرمين نابيد علي خان مقرر ٿيا جن جو تعلق ايم ڪيو ايم پاڪستان سان آھي. ھن يونين ڪاميٽي جي علائقي ۾ انڊا موڙ چوڪ مشھور آھي جتي گورنمينٽ ڊگري ڪاليج واقع آهي جتان شاھراھ نورجهان شروع ٿئي ٿي. ۽ ٻيو روڊ انڊا موڙ روڊ سڏبو آهي جيڪو ان چوڪ تي ختم ٿئي ٿو. ھن يو سي م ڪليانه ٽائون سيڪٽر 10 پارڪ ، ايوان تجارت وصنعت اسپتال، گورنمينٽ بوائيز سيڪنڊري اسڪول، شيڊ ھومز اينڊ ڪامپليڪس ھاسپيٽل، ڪليانه ڪميونٽي سينٽر، نارٿ ڪراچي جم ڪلب، نارٿ ڪراچي چلڊرين ھاسپيٽل، پبلڪ اسڪول اينڊ ڪاليج. آبادي جي اڪثريت اردو ڳالهائيندڙن جي آھي ۽ اقليت م پنجابي، سرائڪي ۽ سنڌي شامل آهن.
نارٿ ناظم آباد ٽائون
حوالا
زمرو:سنڌ جا تعلقا
چور
thumb|Paul-Charles Chocarne-Moreau, The Cunning Thief, 1931 چَور، چوري ڪندڙ ماڻهوءَ کي چئبو آهي. چور ٻين جو مال متاع، سامان کاٽ هڻي يا ٻئي ڪنهن طريقي سان چوري ڪندو آهي. رگ ويد واري زماني ۾ چور ۽ رهزن به هوندا هئا. ”چور“ لاءِ ”تسڪر“ لفظ گهڻا گهمرا ڪم آيل آهي. ٻيو لفظ ”ستين“ (Stena) آهي، جنهن جي معنيٰ ڦورو يا لوٽو به آهي. ٻيا هڪڙا چور هوندا هئا. جي ”تايؤ“ سڏيا ويا آهي. انهن کي نڪي رواجي تسڪرن (چورن) جهڙي همت ٿيندي هئي، نڪي چوري سندن پيشو هوندو هو. ڀانئجي ٿو ته جڏهن روزگار جي تنگي هوندي هين، يا قرض ۾ ٻڏل هوندا هئا، تڏهن تاڻجي يا ڇڪجي چوريون ڪندا هئا. اهي رات جي وڳڙي ۾ گايون ۽ ڪپڙا چورائڻ ويندا هئا (منڊل ڇهون، 12، 59. چوپائي مال جي چوري عام هوندي هئي. چور گايون چورائي، گاين سميت اونداهين غارن ۾ وڃي لڪندا هئا (رگ ويد، منڊل پهريون، 65، 1). ڪي پروان گهرن کي کات هڻڻ ويندا هئا، پر ڪتا ڀڄائي ڪڍندا هئن (منڊل ستون، 53، 3). ڪي رهزن به هوندا هئا، جي جهنگلن ۾ لڪي بيهندا هئا، ۽ رهگذرن کي رسن سان ٻڌي کين ڦريندا هئا (مندل ڏهون، 4، 6). وقتي گهڻا ڌاڙيل پاڻ ۾ گڏجي ڪنهن ڳوٺ ۾ ڪاهي پوندا هئا، ۽ چوپايو مال ڪاهي ويندا هئا. اوڏيءَ مهل ڳوٺ ۾ رڙ پئجي ويندي هئي (رگ ويد، منڊل چوٿون، 38، 5). سڀ ڳوٺاڻا مڙسي ڪري ڌاڙيلن جي پڍيان پوندا هئا. ڪي ”پڳي“” يا پيري به هوندا هئا، جي چورن ۽ چوري ٿيل مال جو پيرو کڻي چورن کي پڪڙي ايندا هئا.. ڪو چور جهلبو هو ته کيس رسن ۽ زنجيرن سان ٻڌندا هئا ويدڪ انڊيڪس، 1، 3044، پڻ ڏسو رگ ويد، منڊل پهريون، 24، 13، ستون 86م 5). اٿرو ويد جي منڊل ستين (70، 5) ۾ ڄاڻايل آهي ته چور جون ٻئي ٻانهون پٺيءَ ڏانهن ڪري ٻڌندا هئا، ۽ ٻوٽ کي به پٽي ٻڌندا هئس، ۽ پوءِ اهڙي مار ڪڍندا هئس جو زنا خون به ڪڍي ڇڏيندا هئس (اٿروويد، منڊل چوٿون، 3). شروع ۾ دستور هيءُ هوندو هو ته جنهن ماڻهوءَ جي چوري ٿيندي هئي، سو جيڪا جٺ چوندو، سا چور سان ڪندا هئا. شايد مراد هيءَ هوندي هئي ته جنهن جي چوري، سا چور سان ڪندا هئا. شايد مراد هيءَ هوندي هئي ته جنهن جي چوري ٿي هجي، سو ڀلي ته پنهنجي دل وٽان چور کي سيکت ڏياري پنهنجي دل ٺاري، ته پوءِ دل ۾ ڪو سار وير نه رهيس.پوءِ جڏهن راجائون مقرر ٿيا، تڏهن چور کي راجا جي اڳيان کڙو ڪندا هئا. راجائون اڪثر چورن جي پٺيءَ تي ڏنڀ ڏياريندا هئا (منڊل پنجون، 79، 9، ۽ ڇاندوگيه اُپنشد، 6، 16). چوري ٿيل مال جيڪڏهن هٿ ايندو هو ته مالڪ کي ڏياريندا هئا.
ویب برائوزر
thumb|2017ع ۾ وڌيڪ استعمال ٿيندڙ ويب برائوزر ویب برائوزر يا صرف برائوزر (Web Browser)، هڪ سافٽويئر آهي، جنهن جي مدد سان عالمگير ويب مان ڄاڻ يا گھربل مواد کي حاصل ڪيو ويندو آهي. هر ويب صفحو، تصويرون، وڊيو مخلتف يونيفارم ريسورس لوڪيٽرس جي مدد سان ڳنڍيل آهن، جڏهن برائوزر ۾ گھربل يو. آر. ايل. لڳائبو ته اها مطلوبه ڄاڻ واپرائيندڙ جي ڪمپيوٽر يا موبائيل تي ڏيکاريندو آهي.
حڪيم احسان يونين ڪاميٽي
يو سي حڪيم احسان پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي نيو ڪراچي سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاميٽي آهي. ان جي اتر ۾ يو سي فيصل ڪالوني ۽ ڏکڻ ۾ ابوذر غفاري ڪالوني، اولھ ۾ يو سي سر سيد ۽ اوڀر ۾ يو سي گوڌرا واقع آھن. 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يو سي جو چيئرمين فاروق علي خان ۽وائيس چيئرمين ناياب عالم چونڊجي آيا جن جو تعلق ايم ڪيو ايم پاڪستان سان آھي. آبادي جي اڪثريت اردو ڳالهائيندڙن جي آھي ۽ اقليت م پنجابي ۽ سنڌي شامل آهن.
ڪئلينڊر
سنڌيءَ ۾ معنيٰ
تقويم- ڪيلينڊر- جنتري ٽپڻو- جنتري- سال نامو- ڪئلينڊر تاريخ، مھينا، ھفتا ۽ سال ڏسيندڙ جنتري
حوالا
زمرو:ڪلينڊر
ڊي موز
ڊي موز (DMOZ, Curley) ( هڪ شروعاتي ڊومين directory.mozilla.org جو نالو) ورلڊ وائڊ ويب لاءِ ھڪ گهڻ ٻوليائي  (ڪثيرلسانی) آزاد مواد تي ٻڌل ڄاڻ نامو جو ذريعو ھو. سائيٽ ۽ ڪميونٽي جيڪا ان کي هلائي رهي هئي ان رٿا کي آزاد معلومات جو منصوبو (DOP) طور پڻ سڃاتو ويندو هو. اهو اي او ايل AOL (هاڻي ويريزون Oath Inc. اوٿ انڪارپوريشن جو حصو) جي ملڪيت هئي. پر اهو ڪميونٽي رضاڪاران طرفان ٺاهيو ويو هو ۽ هاڻي تائين هلائي رهيا آهي.
حوالا
زمرو:گهڻ اللساني ويب سائيٽون
دنبورو
سنڌ جي سازن ۾ شاھ لطيف ڪينري، ڪماچ ۽ سرندي کي بہ ڳايو آهي. پر اهي ساز هندستان ۾ وڌيڪ مشھور آهن، ۽ ٻيو تہ اهي سڀ ساز سرندي جي ئي ڊول جا آهن ۽ هي بہ سبب آهي تہ اهي ساز هن وقت ايترا مشھور نہ آهن.
جمهوري ڏينھن (آذربائيجان)
جمهوري ڏينھن (آذربائيجان) (Republic Day (Azerbaijan)) جمهوري ڏينهن ان تاريخ جو احترام طور آهي، جنهن ڏينهن 28 مئي 1918 ع تي اوڀر مسلم دنيا ۾ پهرئين سيڪيولر جمهوري رياست طور آذربائيجان ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ جو بنياد رکيو ويو هيو. آذربائيجان جمهوريت جو باني، پهريون ۽ واحد صدر محمد امين رسول زادي آهي. 28 مئي 1990 کان وٺي - جمهوري ڏينهن کي قومي موڪل طور جشن ملهائيو ويندو آهي.
آزاديءَ جو پڌرنامو
آذربائيجان جي آزادي جو پڌرنامو روسي سلطنت کان آذربائيجان ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ جي آزادي جو اعلان آهي. آذربائيجان 28 مئي 1918 تي طيفليس ۾ آزاد ڪيو هو.
کٽراڳ
کٽراڳ:
نڙ
نــــڙ :
پاڪ سنڌيانا ٻيٽ
پاڪستان انٽارڪٽیڪا ۾
جناح اسٽیشن ٭ پاڪستان مسلم دنیا جو پھريون ملڪ جنھن انٽارڪٽيڪا کنڊ ۾ قدم رکيو۔ پاڪستان ھن سائنسي تحقیق ۾ ان وقت شامل ٿيو جڏھن پاڪستاني سائنسدانن 18 جنوري 1991ء تي ھتي ’’جناح انٽارڪٽڪ ریسرچ اسٽیشن‘‘ قائم ڪئي۔ ڪوئین ماود لینڊ ھي ھڪ ناروي ملڪ جو حصو آھي پاڪستان جي ٽيم شامل ٿيڻ سان ناروي ملڪ جون مشڪلاتون اڃان بہ آسان ٿي ويون. ڇوتہ ناروي ھن ٻيٽ کا گهڻو پري ھو ۽ پاڪستان کان گهڻو پري نہ ھو، پر ھي حصو پاڪستان جي حصي ۾ شامل نہ آھي، انٽارڪٽیڪا تي سائنسي تجربا ۽ ریسرچ اسٽیشن قائم ڪرڻ جي لاء پاڪستاني سائنسدانن ۽ مھم جوئي ٽیم 12 ڊسمبر 1990ء ۾ ڪراچي کان ڪولمبیا لینڊ نالي جھاز ۾ روانا ٿيا۔ ھن ٽیم ۾ 40 ماڻهو شامل ھئا ۽ ھي وزارت سائنس ۽ ٽیڪنالوجي، نیشنل انسٽیٽیوٽ آف اوشنوگرافي، پاڪستان آرمي ۽ پاڪستان نيوي جي گڏيل مھم ھئي۔
فتو سومرو
فتو سومرو عرف فتح خان عرف دادو سومرو جنت السنڌ مطابق راڻي ھمو ٻائي کان پوءِ سنڌ جو سومرا گھراڻي جو حاڪم ٿيو.هموٻائي ڏکڻ ۽ اتر سنڌ تي حڪومت ڪئي. انهيءَ وقت دودو نالي هڪڙو سومرو سردار جو هڪ جي ڳوٺ ۾ حڪمران هو، تنهن وجهه وٺي پنهنجي لشڪر سان محمد طور ۽ ٿري شهرن تي ڪاهي هموٻائيءَ جي ڀائرن سان جنگ ڪئي، جنهن ۾ هموٻائيءَ جا ڀائر مارجي ويا. ايتري ۾ دادوءَ (فتح خان) نالي هڪڙو سومرو سردار، جو دودي پهرئين جي اولاد مان هو، تنهن لشڪر وٺي دشمن کي ماري مڃائي، هموٻائي وارو سمورو ملڪ پنهنجي قبض: ۾ ڪيو. ڳچ ورهيه صلح سانت سان حڪومت ڪرڻ کان وءِ وفات ڪيائين. جنت السنڌ ڪتاب مطابق فتو سومرو کان پوءِ خيرو (کينئڙو) سومرو قوم جو حاڪم ٿيو ۽ ان  رعايا کي آسودو ۽ خوش رکيو.
سنڌي جوڳ
سنڌي جوڳ سنڌ ۾ ڪي اهڙا راڳ بہ رائج آهن جن جو وجود گائڪيءَ جي گرنٿن ۾ ملي ٿو. پر انهن ۾ سرن جي ٿوري ڦير گهير سان اصلي راڳن کان هڪ جدا شڪل پيدا ٿيو پوي. سنڌي جوڳ بہ اهڙي راڳن مان هڪ آهي. هي اصل راڳ ”جوگيا“ آهي، جنهن ۾ هلڪي ڦير گهير آڻڻ سان سنڏي جوڳ وجود ۾آيو آهي. هن راڳ ۾ ڪافيءَ جون ڌنون ڏاڍيون ٺهن. سنڌي جوڳ ” سمپورن“ آهي يعني هن جي آروهي، امروهي ۾ سڀ سر لڳن ٿا، پر ”جوڳيا“ ۾ ”رکب،“ ۽ ”ڌوت“ ڪونه لڳن. ٻيو فرق ”جوڳيا“ ۽ ”سنڌي جوڳ“ ۾ هي به آهي ته ” جوڳيا“ ، کماج“ ٺاٺ جو راڳ آهي ۽ منڌي ”جوڳ“، ”ڀرون ٺاٺ“، مان نڪتل آهي. هن راڳ جي آروهي امروهي هيءَ آهي. هن راڳ ۾ ”سا“ وادي سر ۽ پنجم سموداي سر رکن. هن راڳ جي ادائگي ۽ مختلف سرن تي ٽڪاوو کيس ”جوگيا“کان جدا ڪريو ڇڏي. سنڌي جوڳ ۾ڪٿي ڪٿي تکن سرن جو ڪَن لڳائي هن راڳ کي حسن ڏيو ڇڏي. فراق ۽ ويراڳ واريون ڪافيون هن راڳ ۾ سٺيون ٺهن. سنڌ ملڪ ۾ هي راڳ عام ورتاءُ جو راڳ ليکيو ٿو وڃي.
سنڌي ڀيروي
سنڌي ڀيروي: سنڌي جوڳ وانگر سنڌي ” ڀيروي“ به راڳداريءَ جو ڪ راڳ آهي، مگر سرن جي ٿوري ڦير گهير ۽ چال ۾ فرق جي ڪري، هن راڳ کي گرنٿن واري ڀيروي کان جدا ڪري سگهجي ٿو، جيڪڏهن گائڪيءَ جي ڀيرويءَ کي ”آساوري“ ٺاٺ مان ڳائبو ته سنڌي ڀيرويءَ جي شڪل ظاهر ٿيندي. ڀيروي ۽ سنڌي ڀيروي جي چال ۾ وڏو فرق هوندو آهي، سنڌي ڀيروي جي اترانگ (لاهه) مڌم تي ٽڪاءُ ڪندا آهن، جنهن ڪري هڪ ته هن راڳ جي شڪل ظاهر ٿيندي آهي، ۽ ٻيو ته وڌيڪ سهڻو لڳندو آهي. هيءَ راڳ به سمپورن آهي، يعني هن ۾ به ست ئي سر لڳندا آهن. سنڌي ڀيروي جي آروهي ۽ امروهي هيءَ آهي. آروهي: سا، ري، گا، ما، پا، ڌا، ني، سا. امروهي: سا، ري،ڌا، پا،ما، گا، ري، سا. هي راڳ عام ورتاءَ جو راڳ آهي. هن ۾ به ڪافيءَ جون ڌنون سٺيون ٺهن. اهي ته هئا اهي سنڌي راڳ، جيڪي اڄڪلهه به ملن ٿا، پر اڃا به تحقيق ڪجي ته ”معذوري“ ”سامونڊي“، ”مارئي“، ”رپ“،”ڏهر“،”گهاتو“ وغيره به لڀي سگهندا. جيڪي به نج سنڌي راڳ آهن.
روھاڪي
روھاڪيء جي رڙ مون کي ڄڻ ڏيندي وئي ويڻ
ڪالا اسڪول
يو سي ڪالا اسڪول پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي ڪراچي سينٽرل جي تعلقي نيو ڪراچي سب ڊويزن جي ھڪ يونين ڪاميٽي آهي جنھن جو نالو اتي واقع گورنمينٽ گرلس اسڪول جي نالي تي رکيل آهي جيڪو ڪالا اسڪول سڏبو آهي. اھا نيو ڪراچي سب ڊويزن جو مرڪز آهي. . 2015 جي بلدياتي اليڪشن ۾ ھن يو سي جو چيئرمين نسيم احمد خان ۽ وائيس چيئرمين اويس عالم چونڊجي آيا جن جو تعلق ايم ڪيو ايم پاڪستان سان آھي. آبادي جي اڪثريت اردو ڳالهائيندڙن جي آھي ۽ اقليت م پنجابي ۽ سنڌي شامل آهن. ھن يو سي م جامع مسجد روڊ انور انصاري فٽبال گرائونڊ واقع آھن.
مشوري شريف
يو سي 27 مشوري شريف  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا باقراڻي تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي باقراڻي جي يو سي 2 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾  مشوري شريف ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي جيڪو ڳيريلو لاڙڪاڻو روڊ تي رائس ڪينال جي اوڀر واري ڪپ تي واقع  آهي جتي مشھور بزرگ مولانا محمد قاسم مشوري جو مقبرو آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ مشوري، ٻگھيا، بروھي، جتوئي، جکر، ابڙا، لاشاري  ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ڳوٺ رحيم ٻگھيو، ڳوٺ مولڻ ابڙو،  ڳوٺ سيد غلام شاھ، ڳوٺ الله وڌايو لاشاري، ڳوٺ گل محمد جتوئي، ڳوٺ حيدر بروھي, ڳوٺ غلام رسول جتوئي، ڳوٺ بھرام مشوري ۽ ٻيا شامل آهن.
جيبي اي ايس ايم آر
جيون مارگ/ڪيريئر
اي ايس ايم آر (آٽونامس سينسري ميريڊين ريسپانس ـ Autonomous sensory meridian response) مواد جي شروعاتي سالن دوران، جيبي چنتا ۽ بي خوابي سان هڪ هاءِ اسڪول ٻئي سال جي انڊرگريجوئيٽ (سوموفور) هئي جڏهن يوٽيوب جي تجويز ڪيل الگورٿم هن کي ان صنف ڏانهن متعارف ڪرايو. سالن تائين اي ايس ايم آر کي ڏسڻ ۽ ٻڌڻ کان پوءِ، ڪاليج جي سينيئر سال کان اڳ گبي پنهنجو يوٽيوب چينل جون 2016 ۾ ٺاهيو. ان اونهاري ۾، هن ڪاس پلي ۽ انمي ڪنوينشن ۾ شرڪت ڪرڻ شروع ڪيو؛ اڳوڻي تخليقڪارن کان متاثر ٿي، هن انهن دلچسپين کي رول- پلي اي ايس ايم آر ويڊيوز ۾ شامل ڪيو، جيڪي موجوده ۽ اصلي ڪردارن کي ظاهر ڪن ٿا. شروعات کان وٺي، گبي جو ارادو هو ته ويڊيو ٺاهڻ کي ڪُل وقتي ملازمت طور ڪرڻ هيو، جنهن ۾ پروڊڪشن تي ڌيان ڏيڻ جي لاءِ ڪاليج مان سرديءَ جي موڪل وٺڻ به شامل هو. گريجوئيشن جي ڇهن مهينن اندر، هوء ڪُل وقتي وڊيوز ٺاهڻ لاء ڪافي ڪمائي رهي هئي، ۽ هڪ سال کانپوءِ هڪ ملين سبسڪرائبرز تائين پهچي وئي.
مدرشاھي
قبيلن جي جٿن جي جلوس جي سرواڻي قبيلي جي مک عورت ڪندي هئي ۽ سڄو قبيلو ان جو احترام ڪندو هو. عورت کي ان وقت سماج ۾ تمام سٺيءَ نظر سان ڏٺو ويندو هو. ۽ هن کي ’ڌرتي-ماتا‘جو درجو مليل هو. ۽ ان ”ڌرتي ماتا“ جون مورتون سنگتراش تراشڻ ۾ فخر محسوس ڪندا هئا. هيءُ سماج ”ماءُ آدرشي“ سماج هيو. ڇو جو عورت ئي کيتي جو رواج وڌو ۽ فصلن کي اپائڻ ۾ هن جو ئي هٿ سمجهيو ويندو هو. سر جيمس جارج فريزر پنهنجي مشهور ڪتاب گولڊن بو (Golden Bough) ۾ ان بابت چوي ٿو ته، ”هندستانين (سنڌين) جو اعتقاد هو ته عورت کي ماءُ جي حيثيت ۾ جنم ڏيڻ ۽ گهڻي اناج کي پيدا ڪرڻ جي قوت هئي.“ ان ڪري ئي عورت کي سنڌي معاشري ۾ اهم مقام حاصل هيو ۽ ان جي عزت ڪئي ويندي هئي. جڏهن فصلن جي ڪٽائي ٿيندي هئي ته عورت ئي فصل لڻڻ جي شروعات ڪندي هئي ۽ اناج جي ڪٽائي جي جلوس يا محفلن جي سرواڻي پڻ عورت ڪندي هئي. سنڌوءَ جي ڪناري 14 تاريخ جي چانڊوڪيءَ ۾ جيڪو ناچ ٿيندو هو، ان ۾ اهم ڪردار عورت ئي ادا ڪندي هئي.
پنجر (ناول)
آکاڻي
پِنجر جي ڇوڪري پڻ نيٺ هڪ اهڙي ئي چوراهي تي وڃي پهچي ٿي. ساڳئي جوڀن جواني جنهن کي امرتا پريتم ڪُجھ هن ريت عڪاسي ڪئي آهي ’پندرنين سال ڄمار ۾ پارو جي انگ انگ ۾ چُرپُر (هلچل) مچي وئي. گُذريل سال وارا سمورا چولا (قميضون) کيس سوڙها ٿي پيا، ويجهي هڪ پِڙيءَ (بازار، منڊي) تان پارو گُلن واري چتتي وارو نئون چولو (قميض) سُبرايائين، اوڍڻيءَ کي تمام ننڍو ابرق لڳايائين، پارو جي ساهيڙين سندس منڱيندي رام چند کي پري کان پارو ڏيکاري. پارو جي اکڙين ۾ ان جي صورت سموهجي وئي. ان جي باري ۾ سَوچي سَوچي پارو جو مُنهن ڳاڙهو ٿي وڃي ٿو‘.
حوالا
زمرو:1950ع جا ناول زمرو:1950ع ڀارتي ناولَ زمرو:پنجابي ٻولي جا ناول زمرو:فلمن ۾ ورتل هندستاني ناولَ زمرو:فڪشن ۾ هندستان جو ورهاڱو زمرو:هندستاني عورتن بابت ناولَ
شيخ حسن ڪوريجو
حضرت شيخ عيسيٰ جي خاندان مان شيخ حسن وڏو روحاني بزرگ ٿي گذريو. هن بزرگ دولت ۽ امارت کي خيرباد چئي، درويشي اختيار ڪئي ۽ سهروردي سلسلي ۾ بيعت ٿي، روحاني مرتبو حاصل ڪيو. سندس فرزند محمد زڪريا سنڌ کي خيرباد چئي، منگلوٽ (تعلقو لوڌران) ۾ رهائش اختيار ڪئي، ۽ وڏو ديني مدرسو قائم ڪيو.
سنڌ يونائيٽڊ پارٽي
الله بخش سومرو سنڌ جو 23 مارڇ 1938ع کان 18 اپريل 1940ع تائين ان وقت تائين سنڌ جو وزيراعظم رهيو جيسيتائين سندس جي خلاف مسلم ليگ ۽ انڊين نيشنل ڪانگريس عدم عتماد جي ڪامياب رٿ پيش نه ڪئي. ان کان پوءِ هي ٻيهر اقتدار تي محدود وقت 27 مارچ 1942ع کان 14 آڪٽوبر 1942ع تائين رهيو، هندوستان خالي ڪيو تحريڪ جي حمايت سبب گورنر هن کي عهدي تان هٽائي ڇڏيو.
قلات
طعام
ھتي جي مشھور روايتي طعامن ۾ ڪاڪ يا ڪارنو نالي ھڪ مٺي يا نمڪين ماني آھي. ان کان سواءِ گئان مان ٺھندڙ شينئي وارو شوربو ھڪ مشھور طعام آھي جيڪو ماني سان کائبو آهي.
سانھاري
آبادي
2017 جي آدمشماري مطابق ھن ديھ جي ڳوٺن جي ڪل آبادي 2,998 ھئي جيڪا 616 خاندانن تي مشتمل ھئي. .
کنڀات
کنڀات (سُر) (Khanbhat) شاھ جي رسالي جو هڪ سُر. هن سُر تي هي نالو راڳ ”کماچ“ تان پيو آهي. جيڪو کماچ ٺاٺ جو کاڊو سمپورن راڳ آهي. هن راڳ جي ”آروهي“ يعني تہ چڙهڻ ۾ ڇھ سر، سا، گ، م، پ، ڌ، ني لڳندا آهن ۽ ريکب سر ڪونه لڳندو ۽ لهڻ ۾ ست ئي سر لڳندا. چڙهڻ ۾ کرج يعني سا، ”شڌ“ گندار يعني گا، ”تيور“، مڌم يعني ما، ”ڪومل“، پا يعني پنچم، ”شڌ“، ڌا يعني ڌيوت ”تيور“ ۽ ني يعني نکاد ڪومل تيور ٻئي لڳندا ۽ لهڻ ۾ نکاد ”ڪومل“ ڌبوت ”تيور“، پنچم، ”شڌ“، مڌم ”ڪومل“، گندار ”تيور“، ريکب، ”تيور“ ۽ کرج ”شڌ“ لڳندو. چون ٿا تہ اهو نالو هن سُر تي انڪري پيو آهي، جو گجرات جي کنڀات شهر جي هڪ مشهور گويي ان کي رچيو هو. هي سر رات جو ڏهين وڳي ڳائبو آهي. هن راڳ جي ڳائڻ جو وقت رات جو ٻيو پهر آهي. سنڌيءَ ۾ هن راڳ کي کنڀات چوندا آهن، جنهن جي شڪل پڻ لڳ ڀڳ اهائي ساڳي بيهي ٿي. جيئن تہ سوراشٽر گجرات ۾ ڪڇ جي نار تي کنڀات نالي شهر هو. اُن ڪري هن سر جي مضمون مان لڳي ٿو تہ ان سان ڪو مشهور عشقيہ داستان لاڳاپيل هو، جيڪو داستان لطيف سائين جن پنهنجي ڪڇ ۽ گجرات واري سير، سفر واري وقت ٻڌو هوندو جيڪو پوءِ شعر ۾ قلم بند ڪيو هوندائون. هن سُر جو مضمون ٻن نمونن جو آهي: عاشقاڻو ۽ اخلاقي. شاھ پنهنجي پرينءَ جي سونهن جي ساراھ ڪئي آهي. محبوب کي چنڊ جي سونهن کان مٿي ثابت ڪيو اٿس.
متو (يو سي)
حوالا
زمرو:سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون
ڳاڙھا گلوب
ڳاڙھا گلوب وڏي سائيز وارا ٻجن وارا ڳاڙھا انگور جن جو ماس سخت نموني ٿيندو آهي. اھي گرم علائقن ۾ ٿيندا آهن ، ۽ چلي، ڪيليفورنيا ۽ آسٽريليا ۾ ٿيندا آهن پر ڪيترن ئي ملڪن ۾ انھن جي پيداوار گرين ھائوس ۾ ٿيندي آھي.آمريڪا ۽ آسٽريليا مان گھڻي ڀاڱي ھي انگور ايشيا ۾ برآمد ڪيا ويندا آهن اھي تازہ کاڌا ويندا آهن انھن کي سڪائي ڪشمش بہ ٺاھي ويندي آهي. انھن جو جوس بہ پيتو ويندو آهي. ٿڌ ۾ ڄمي برف ٿي وڃڻ تي انھڻ جو استعمال شربتن ۾ برف جي ڪيوبن طور بہ ڪيو ويندو آهي
گاٿڪ
گاٿڪ (Gathic) اصطلاح سڀ کان اڳ روشن خياليءَ واري دؤر (Renaissance) ۾ اديبن ۽ آرٽسٽن استعمال ڪيو هو. ان دؤر جي جهالت ۽ بربريت، جي خلاف 18 ۽ 19 صديءَ ۾ جيڪي ناول لکيا ويا، سي خوفناڪ يا عجيب و غريب واقعن تي ٻڌل هئا. تن کي بہ گاٿڪ سڏيو ويندو هو
گاٿا
حوالا
زمرو:مذهبي اصطلاح
18 جنوري
18 جنوري عيسوي سال جو 18 هون ڏينهن آهي.
صدر ٽائون
تصويرون
thumb|صدر م واقع سيٺ ايڊلجي ڊنشا جي نالي سان منصوب: ڊنشا ڊسپينسري
عيوضي (قانون)
قائم مقام ان لاءِ مقرر ڪيو ويندو آهي ته جيئن ملڪي استحڪام ۽ حڪومتي توڙي سرڪاري معاملا، ملڪ جي اصل حڪمران جي اڻ هوند ۾ به ڪنهن رڪاوٽ بجاءِ جاري رکي سگھجن. آگسٽ 1991ع ۾ جڏهن سويت يونين ۾ حڪومت جو تختو اونڌو ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي وئي ته نائب صدر (تختو اونڌو ڪرڻ وارو اڳواڻ) گناڊي ينايوو پاڻ کي قائم مقام صدر چيو. جڏهن ٽي ڏينهن کان پوءِ فوج کي ناڪامي ٿي ته ميخائل گورباچوف ٻيهر صدارتي ڪرسي تي ويٺو.
کڳي
واديءَ سنڌ جي قديم ترين ناچن سان کڳي هڪ آهي. جنهن ڪنهن غريب کي هڪ مدت کان پوءِ ضرورتن جو سامان ميسر ٿيندو هو ته هن تي هڪ وجداني ڪيفيت طاري ٿي ويندي هئي ۽ هو خوشيءَ ۾ نچڻ لڳندو هو، انهي انداز کي لئي ۾ هيئن آندو ويو: جو تال جي لاءِ ڪي لفظ گهڙيا ويا، پوءِ کڳي هڻن وارو انهن لفظن جي لئي تي کڳي هڻندو هو. مثال ۾ کڳيءَ جي لئي قائم رکڻ جا ٻول آهن: هه-اخ- دل- اخ هاڻي کڳي هڻن وارو اهي لفظ به چوندو ويندو ۽ ٻانهون ڪَڇن سان به وڄائيندو ويندو. هاڻي کڳي فقط پنڻن وٽ وڃي رهي آهي.
مھراب پور (لاڙڪاڻو)
يو سي 30 مھراب پور  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا باقراڻي تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي باقراڻي جي يو سي 4 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي 19،350 آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ مھراب پور  ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدرمقام آھي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ ابڙا، جتوئي، گاڏھي، سنديلا، کوکر،  پنھور  ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ ديھ ياڪو سنديلو (آبادي 4,224) ، ديھ مھراب پور (آبادي 6,696)، ديھ سونھاري جاگير (آبادي 4,333), ديھ سونھاري ريتي (آبادي 4,097) ڳوٺ امام بخش پنھور، ڳوٺ مھراب پور, ڳوٺ ياڪو سنديلو، بکوديرو، ڳوٺ سھڻو جتوئي، ڳوٺ حڪيم سنديلو، ڳوٺ ٻڍو واھڻ، ڳوٺ يار محمد کوکر, ڳوٺ شادي جتوئي ۽ ٻيا شامل آهن. ھن يو سي ۾ بکو ديرو ھڪ مشھور ڳوٺ آھي جتي ڪامريڊ حيدر بخش جتوئي پيدا ٿيو ھو. اتي بکو فقير جو مقبرو واقع آهي.
گجراتي رسم الخط
حوالا
زمرو:چار اکرن وارا آئي ايس او 15924 رسم الخط زمرو:گجراتي ٻولي
ناستڪ ناريواد
ان سان گڏو گڏ ناستڪ ناريواد ناستڪ آبادي ۾ ھي رائج جنسي امتياز جي مخالفت ڪري ٿي۔ مثلًا وڪٽوريا بيڪيئيمپيس (Victoria Bekiempis) ۽ دي گارڊين ۾ لکيا آھن:
23 جنوري
23 جنوري عيسوي سال جو 23 هون ڏينهن آهي. زمرو:جنوري زمرو:سال جا ڏينهن
احسان واھڻ
يو سي 31 احسان واھڻ  سنڌ جي ضلعي لاڙڪاڻي جي ھڪ يونين ڪائونسل جو نالو آهي جيڪا باقراڻي تعلقي ۾ واقع آهي. ان کي تعلقي باقراڻي جي يو سي 6 پڻ چوندا آهن. ان جي ڪل آبادي آهي. ھن يونين ڪاؤنسل ۾ احسان واھڻ  ھڪ وڏو ڳوٺ آهي ۽ ان يو سي جو صدر مقام آھي. ھي يو سي رائس ڪينال ۽ دادو ڪئنال جي وچ واري علائقي ۾ واقع آهي. يو سي مان موئن جو دڙو شاخ پڻ وھي ٿي. ھن يو سي جي حدن م رھندڙ آبادي ۾ جتوئي، جيسر، ابڙا، سيد،    ۽ ٻيا شامل آھن. ھن يو سي جي علائقن ۾ احسان واھڻ، ڇتو واھڻ، ڳوٺ سونھري، ڳوٺ احمد ميتلو، پيارو واھڻ، ديھ نصيرآباد جاگير، ديھ نصيرآباد ريتي، ديھ سونھاري جاگير ، ديھ سونھاري ريتي ۽ ٻيا شامل آهن.
زرتاج گل
سياسي ڪيريئر
گل 2013 پاڪستان ۾ عام چونڊون ڪرائڻ جي تڪ اين اي 172 (ڊيره غازي خان-II) کان پي ٽي آء جي اميدوار طور قومي اسيمبلي پاڪستان جي سيٽن لاء ويا، پر ناڪام ٿي وئي. هوء 38 هزار 643 ووٽ حاصل ڪيا ۽ حافظ عبدالقادريم سيٽ کي هٽايو. [1]
حوالا
زمرو:1984ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
خواجا غلام فريد
خواجہ غلام فريد، حضرت خواجه خدابخش کي سکن ڏاڍو تنگ ڪرڻ شروع ڪيو. انهن ڏينهن ۾ نواب بهاول خان دائود پوٽو، بهاولپور جو حاڪم هو. هو حضرت خواجه صاحب جو مريد هو. خواجه صاحب سندس عرض تي لڏي وڃي چاچڙان ۾ سڪونت اختيار ڪئي. هن بزرگ کي خواجه صاحب سندس عرض تي لڏي وڃي چاچڙا ۾ سڪونت اختيار ڪئي. هن بزرگ کي خواجه غلام فريد نالي فرزند ٿيو، جيڪو سرائڪي زبان جو باڪمال شاعر، وڏو عاشق رسول، فياض، صوفي ۽ اهل الله ٿي گذريو آهي. حضرت خواجه غلام فريد جي ولادت 26- ذوالحج سنه 1261 هه (1845ع) تي ٿي، ۽ 6- ربيع الثاني سنه 1319 هه (1901ع) تي وفات ڪيائي. ساڍن تيرهن سالن جي عمر ۾ پنهنجي وڏي ڀاءُ مولانا فخر جهان جو مريد ٿيو. سنه 1277 هه (1871ع) ۾ حضرت خواجه فخر جهان جي وفات کانپوءِ سجاده نشين ٿيو. 1292 هه (1873ع) ۾ 80 رفيق سان گڏ، حج جي سعادت حاصل ڪيائين، ۽ انهن جو سمورو سفر حج جو خرچ پاڻ برداشت ڪيائين. بهاولپور جو حاڪم نواب صادق محمد خان رابع سندس مريد هو. نواب صاحب جي پنهنجي مرشد سان بي انتها محبت هئي، جيڪا عشق جي حد تائين پهتل هئي. حضرت خواجه صاحب ڪيترن ئي خدا جي ٻانهن کي روحاني فيض پهچايو. سندس فيض جو درياءَ ڇوليون هڻندو، سنڌ ۽ بلوچستان جون سرحدون لتاڙي، پري پري تائين وڃي پهتو.
24 جنوري
24 جنوري عيسوي سال جو 24 هون ڏينهن آهي. زمرو:جنوري زمرو:سال جا ڏينهن
زپوريزيا
حوالا
زمرو: يوڪرين جا شھر
ڪيلگهائي
پس منظر
علائقي جي لحاظ سان، ڪيلگهيئي کي مختلف طريقن سان پائڻ مهل ٻَڌي سهگجي ٿو، ڪجھ هنڌن تي، گاج (يعني ڄاري جيڪا سنهو ريشمي ڪپڙي جي هجي ٿي) جي ٽُڪرن سان وارن کي گڏ ڪرڻ کان پوءِ هڪ ٽڪنڊي هيڊ اسڪارف مٿان ڪيلگھائي ٻَڌي ويندي آهي. جنهن جي نتيجي ۾، ههڪ ئي وقت ٽِي مٿي تي پاتل لباس (هيڊڊريسز) هوندا: پهريون، جوونا (گوج)، وري ڪيلگهئي ۽ آخر۾ هڪ ٽڪنڊو هيڊاسڪارف جنهن کي ساڪابا، سارنداز، يا زرباب جي نالي سان سڏيو وينو آهي.
درشن خانو
File:Kelagai-1.jpg| File:Azərbaycan kəlağayısının hazırlanması 7.JPG|
ٻِه قُطبي سرشتو
ٻِه قُطبي سرشتي (Bipolar System) جو اصطلاح ٻي مهاڀاري لڙائيءَ کان پوءِ ٿڌي ويِڙھ (Cold war) دوران استعمال ٿيندو هو. ان منجهان هڪ اهڙي بين الاقوامي سياسي سرشتي جو تصور ورتو ويندو هو، جيڪو صرف ٻن وڏين طاقتن يعني آمريڪا ۽ سوويت يونين جي اوليتن منجهان هجي. ان سرشتي مطابق صرف ٻہ طاقتون يا نظريا يعني آمريڪا ۽ سوويت يونين يا موڙي واد ۽ سماج واد، بين الاقوامي سياسي منظر تي حاوي هئا. انهن ٻنهي جي وچ ۾ ٿيندڙ ڇڪتاڻ جا بين الاقوامي لاڳاپن تي گهرا ۽ اُگرا اثر پئي ٿيا. آمريڪا ۽ سوويت يونين کانسواءِ تاريخ جي مُختلف دؤرن توڙي دُنيا جي مختلف علائقن ۾ هي سرشتو موجود رهيو آهي.
رڪسانہ خان
حوالا
"Charlotte Zolotow Award Books". CCBC Booklists. Archived from the original on 26 February 2007. Retrieved 1 January 2010.
زمرو:1962ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
28 جنوري
28 جنوري عيسوي سال جو 28 هون ڏينهن آهي. زمرو:جنوري زمرو:سال جا ڏينهن
فولادي ٽڪنڊو
فولادي ٽڪنڊو (Folaadi Ttikund'o) يا آئرن ٽرائنگل (Iron Triangle) زندگيءَ جي مختلف شعبن ۾ مستقل مفاد رکندڙ گروهن، ڪامورا شاهي ۽ قانون ساز حلقن جي وچ ۾ ٿيل اتحاد ۽ اتفاق، جنهن جي نتيجي ۾ فوجي، صنعتي ۽ قانوني ٽڪنڊو جُڙي پوي ٿو. اهي ٽيئي ڌُريون پاڻ ۾ نانيءَ ويڙهو ٺاهي مُلڪي وسيلن ۽ دولت کي هڙپ ڪنديون رهنديون آهن. انهيءَ هٻڇ ۽ لُٽَ مار دوران سندن آڏو مُلڪي مُفاد، عوامي ڀلائي ۽ اخلاقي قدر پنهنجي اهميت وڃائي ويهندا آهن ۽ پيسا ڪٺا ڪرڻ جي انڌ ۾ اُهي ڌريون هوريان هوريان اقتدار ۽ مُلڪي وسيلن تي قابض ٿي وڃن. سندن اها هڪ مُٺ ٿيڻ ذريعي قبضيداري ايڏي تہ سگھاري ۽ پڪي پُختي ٿي پوي ٿي، جو مُلڪي سرشتي ۾ ننڍي توڙي وڏي تبديلي سندن مرضيءَ کان سواءِ اَڻٿيڻي (ناممڪن) ۽ خواب لڳي ٿي.
امت وسطي
امت وسطي مسلمانن جو عقيدو آهي تہ مسلمان امت وسطي آھن ڇوته قرآن ۾ سورة البقرة ۾ آيت نمبر 143 ۾ بيان ٿيل آهي تہ مسلمانن کي امت وسطي بڻايو ويو آهي تہ جيئن اھي دنيا جي ماڻهن تي گواھ رھن ۽ رسول وري انھن تي. تفھيم القرآن ان جي تفسير ۾ ٻڌائي ٿو ته امت وسطي جو مطلب وسيع معني رکي ٿو. ان مان مراد ھڪ اعلي ۽ شرف وارو گروه آھي جيڪو عدل ۽ انصاف ۽ درمياني روش تي قائم آهي ۽ دنيا جي قومن ۾ سربراهي جي مترادف آهي.
ڪريئيٽيو ڪامنز اجازت نامو
ڪريئيٽيو ڪامنز اجازت نامن جي متعدد قسمن ۾، جيڪي پاڻ ۾ شرطون استعمال ۾ اختلاف رکن ٿيون۔ ڪريئيٽيوڪامنز تنظيم پنهنجي اولين اجازت نامي 16 ڊسمبر 2002ء تي شايع ڪيا هيا۔ ۽ انهن جو تازو ترين چوٿون نسخو نومبر 2013ء ۾ شايع ٿيو۔
فريد آباد (لاڙڪاڻو)
ڪائونسل ۾ آبادي ۽ سھولتون
ھتي پيئڻ لاء رڳو جر جو پاڻي ميسر آهي. ھن يو سي جون زرعي زمينون اپت واريون، زرخيز ۽ آباد آھن.
ٺيٺ
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
اڪرم منفرد آريا
'''== ايران جي پهرين عورت پائلٽ اڪرم منفرد آريا جنهن جي زندگي مسلسل جدوجهد رهي ! =='''
شمارياتي تخمينو
حوالا
زمرو:سائنس جو فلسفو
ايوانِ صدر
پرويز مشرف ڪڏهن به صدارتي هائوس ۾ رهائش اختيار نه ڪئي، فوج جي جنرل جي حيثيٽ ۾ هي راولپنڊي جي فوج گھر ۾ رهندو هو. آصف علي زرداري صدارت کان هڪ ڏينهن اڳ ئي صدارتي محل ۾ رهائش اختيار ڪئي.
ريڊ زون (اسلام آباد)
اسلام آباد ريڊ زون (انگريزي: Red Zone) بچاءُ ۽ حفاظت جي تدبير طور اسلام آباد، پاڪستان جي هڪ مخصوص علائقي جو نالو آهي. جتي بجاءُ توڙي حفاظت جا مضبوط انتظام ڪيل آهن.
عبدالواحد سنڌي
مولانا ۽ نئين زندگي رسالو
مولانا عبدالواحد نه رڳو نئين زندگي رسالو هلايو، پر سنڌي ادب ۾ بهترين ۽ معياري ڪتابن جي واڌاري ڪرڻ لاءِ نئين زندگي جي اشاعتي سلسلي جا اٺ ڪتاب، سنڌي ادب ۾ اهم حيثيت رکن ٿا، جن ۾ سنڌ جي نمائنده اديبن جون لکڻيون محفوظ ڪيون ويون. اهي ڪتاب هي آهن (1) مهراڻ جون موجون (2) مهراڻ جون ڇوليون (3) مهراڻ جا ماڻڪ (4) مهراڻ جو موتي (5) شاعرن جو سرتاج: شاهه عبداللطيف ڀٽائي (6) منصور ثاني سچل رحه (7) سوڀون سرگهرن (8) ماڪ ڀنا رابيل. هي ڪتاب گهڻي ڀاڱي سيد حسام الدين راشدي، ثميرا زرين،خديجا خانم دائود پوٽو ۽ عطا محمد حامي ترتيب ڏنا. پر باقي سڀ ڪم مولانا عبدالواحد سنڌي ئي ڪيو. رٽائرڊ ٿيڻ کانپوءِ هو ڪجهه وقت ”سنڌي ادبي سوسائٽي“ جي رسالي ”اديون“ ۾ هٿ ونڊائيندو رهيو.
وچون عدد
وچون عدد: ميڊين (median): وچون- درميانو- وچٿروانگن اکرن جي مرڪزي جهڪاءُ جي پيماني لاءِ ٻيو طريقو وچون عدد هوندو آهي. يعني عددن جي سلسلي جي وچ واري عدد کي وچون عدد چيو وڃي ٿو ۽ اهڙي طرح هي عدد سلسليوار عددن جو مرڪز هوندو آهي ۽ سندن اڳيان ۽ پٺيان  سلسلي ۾ هڪجهڙا عدد هوندا آهن ۽ هي عدد پوري سلسلي کي پورن ٻن حصن ۾ ورهائيندو آهي. غير گروهي مواد ungrouped data) جو وچون عدد هن طرح سان ڳوليو ويندو آهي. سمجهو ته عددن جو سلسلو هن ريت آهي: 6، 9، 12، 14، 18 انهن پنجن عددن جي وچ وارو عدد آهي 12. يعني وچون عدد (median) ٿيو 12. پر جيڪڏهن غير گروهي مواد (ungrouped) هن طرح هجي يعني 6، 9، 15، 18 ۽ 22 ته اهڙي حالت ۾ وچ وارن ٻن عددن کي جوڙ ڪري انهن کي ٻن سان وند ڪجي ته ٻنهي عددن جي وچ  وارو عدد نڪري ايندو. مٿي ڏنل عددن ۾ 12 ۽ 14 وچ وارا عدد آهن جن جو جوڙ ٿيو 26 ۽ اڌ ٿيو 13 يعني وچون عدد ٿيو 13. طريقو       وچون عدد      median 2/ (12+14) 13=2/26 سلسلي ۾ وچون عدد انهيءَ عدد کي چيو وڃي ٿو جنهن کي اڳيان % 50 عدد هجي ۽ پٺيان به %50  عدد هجن. ڪنهن سلسلي ۾ جڏهن مثال قدر هجن ته وچون عدد عام طور تي سلسلي ۾ سراسري قدر جو سٺو نتيجو ڪڍي ٿو. هي طريقو حسابي طريقي کان بلڪل جداگانه آهي. جيڪڏهن  ڪنهن هڪ (unit) جي پيماني جي خاصيتن ۾ تفاوت آهي ته پوءِ سراسري صحيح نتيجو نه ايندو. انهيءَ حالت ۾ ضروري آهي ته وچون عدد هٿ ڪيو وڃي، جنهن ۾ مٿيون ۽ هيٺيون اڌ برابر ڪري ۽ اهڙي وچين عدد کي ورتو وڃي ۽ اهو ئي صحيح نتيجو ٿي سگهي ٿو.
ٽرانس نسٽريا
نالو
انگريزي م ھن خطي جو نالو ٽرانس نئيسٽر پڻ آھي. ثرانس ڊينيسٽريا. اصل ۾ لفظ ٽرانس نسٽريا روماني ٻولي جو ھڪ فقرو آھي جنھن جي معنیٰ آهي: نيسٽر يا ڊنيسٽر ندي(Dniester River) جي ٻئي پار. نيسٽر ندي (ڊنيسٽر ندي) جي کاٻي پاسي واقع ھجڻ ڪري کيس مالڊووا ۾ ان نالي سان سڏيندا هئا. لفظ نسٽريا جي معني آهي نيسٽر ندي جي ڀر واري سرزمين.
ٺلهه گولو فقير
حوالا
زمرو:تاريخ زمرو:سنڌ جي تاريخ زمرو:سنڌ ۾ مذهبي آثار زمرو:سنڌ ۾ ٻُڌمت جاآثار زمرو:سنڌ ۾ ٻُڌمت جا مندر زمرو:سنڌ ۾ ٻُڌمت جا ٺلهه
هيونسانگ
هيونسانگ، سنڌ ۽ نالندا جي خانقاهه
thumb|Travel route of Xuanzang in India ان زماني ۾ مهراڻجي ٻنهي ڪپن تي ڪشمور کان ڪيٽي بندر تائين ٻُڌ ڌرم جا ڪيترائي مندر ۽ پاٺ شالائون هيون. جيڪي ان زماني ۾ علم ۽ هدايت جا اهم مقدس مرڪز هئا. هيونسانگ سنڌ پهچي هتان جي مقدس ٻُد زيارتن جي زيارت ڪئي ۽ پوءِ هو ٻُڌ ڌرم جي پوِتر شهر کايا يعني پٽنا پهتو ۽ بنارس ۾ ٿيرٿ جي زيارت ڪيائين. 631ع ۾ هو نالندا جي خانقاهه ۾ ٻُڌ مذهب جي مشهور مولوي، سالا بهادر وٽ پڻ پڙهيو. ان خانقاهه ۾ هو 628ع ۾ آيو ۽ 631ع ۾ اتان ويو. يعني ٽي سال رهي هند سنڌ جي ڪنڊ ڪڙڇ گهمي ۽ پوءِ ان سڄي تجربي يا يادگيرين جي حوالي سان هڪ ڪتاب لکيو. سندس سفر نامي (travelogue) جي هن ڪتاب ۾ ان زماني جي 138 رياستن يا ملڪن جي حڪومتن، ماڻهن، ريتن، رسمن طور طريقن ۽ رواجن جو احوال آهي.
هيونسانگ کان اڳ چيني سياحَ
هيونسانگ کان اڳ به ڪن چيني سياحن جو سنڌ ۾ اچڻ ثابت ٿئي ٿو، جن مان فاهيان (Fa-hian) سن ين (Sun-Yun) جو ذڪر ملي ٿو. 138 ملڪن مان 110 هيونسانگ پنهنجي سِر گهمي ڏٺا. هيونسانگ جو هي سفرنامو ڪلاسيڪل حيثيت رکي ٿو.
هيونسانگ ۽ ٿيودور ڊي ٻيري
ٿيودور ڊي بيري پنهنجي ڪتاب دي سورسز آف چائينيز ٽريڊيشنز ۾ لکي ٿو ته، هيونسانگ جي هيءَ ياترا، چيني تاريخ ۽ ادب جو اهم باب آهي. هن پنهنجي سفر دوران، مقامي فلاسافرن ۽ دانشورن سان بحث مباحثا ڪيا، جن جي نتيجي ۾ ٻُڌ ڌرم جا 75 بنيادي ترتيب ڏنل هٿ لکيل نسخا (Manuscripts) چيني ٻوليءَ ۾ ترجمو ڪيا.
2024ع
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:سال زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال زمرو:2024ع
ڪفر
thumb|زولو ۽ نيٽل جا ڪافر
لاشعور
لاشعور (Un-consciousness) انساني ذهن جا مختلف خانا آهن، جيئن شعور (Consiousness)، لاشعور (Unconsiousness) تحت شعور (Sub- Consiousness) وغيره. فرائڊ مطابق لاشعور نفس انساني جو اهو خود غرض، اخلاق دشمن ۽ غير معقول حصو آهي، جنهن لاءِ ڪا بہ اڳڪٿي نہ ٿي ڪري سگهجي. هي حصو انساني خواهشن ۽ غير مهذب امنگن جو مسڪن آهي. پر لاشعور, نفس، انسانيءَ جو نهايت اهم فعال حصو آهي، جتي ادب يا فن، لاشعوري خواهشن جو رجحان ڀريندو آهي. اڳتي هلي ناول ۾ نئون رجحان ”شعور جو وهڪرو“ شروع ٿيو. جنهن ۾ لاشعور ۾ بي ترتيب سوچن کي ترتيب ڏئي افسانوي انداز ۾ پيش ڪيو ويو.
عامر خان
پورو نالو محمد عامر حُسين خان، (پيدائش 14 مارچ 1965ع)، ھندوستاني اداڪار، فنڪار، ھدايتڪار، فلم ساز ۽ ٽيليويزن ڳالھ ٻولھ پروگرام جو ميزبان آھي. سندس ٽيھن سالن جي پيشي ور عرصي دوران ھن پاڻ کي ھندوستاني سئنيما ۾ گھڻي کان گھڻو مشھور ۽ بااثر اداڪار طور ٺاھيو. کيس عالمي طور تمام گھڻا چاھيندڙ آھن، خاص ڪري ھندوستان ۽ چين ۾. کيس نيوز ويڪ پاران دنيا ۾ "سڀني کان وڏي فلمي سِتاري" طور ڏيکاريو ويو آھي. ھن ڪيترائي ايوارڊ حاصل ڪيا آھن، خاص ڪري نَو فلم فيئر ايوارڊ، چار نيشنل فلم ايوارڊ ۽ ھڪ اي اي سي ٽي اي (AACTA) ايوارڊ. کيس ھندوستان جي حڪومت پاران 2010ع ۾ پدما ڀوشن ۽ 2013ع ۾ پدما شري سان نوازيو ويو. کيس 2017ع ۾ چين جي حڪومت پاران پڻ آنرري ٽائيٽل سان نوازيو ويو. ھن کي ڪيترن ئي سالن تائين باقاعدگيءَ دنيا جي سڀني کان وڌيڪ بااثر پنج سئو مسلمان شخصيتن جي فھرست ۾ شامل ڪيو ويندو رھيو. thumb|خان 2014ع ۾
شاھ عبدالرحمان سنڌي لکنوي
سياحت
وطن ۾ آرام ڪونه آيس. آخر وطن ڇڏي، پهريائين پاڪ پٽڻ شريف پهتو، ۽ اتي شيخ فريد الدين شڪر گنج جي مزار تي 50 ڏينهن قيام ڪيائين. اتان جوڌپور آيو، ۽ هڪ مسجد ۾ رهيو، جيڪا درگاهه کان ٻاهر آهي. هتي محمد حنيف نالي هڪ مجذوب جي خدمت ۾ ڪجهه وات رهيو. ٽي مهينا هتي رهي، ريواڙيءَ آيو، جتي درس و تدريس جو سلسلو جاري ڪيائين. اتي به چار مهينا رهي، جيپور ۾ الور کان ٿيندو دهليءَ آيو. اتي ٽي مهينا حضرت خواجه قطب الدين بختيار ڪاڪي، ڏهه ڏينهن مخدوم نصيرالدين چراغ دهلوي ۽ هڪ سال ٽي مهينا حضرت محبوب الاهي سلطان المشائخ شيخ نظام الدين اولياء جي درگاهن تي قيام ڪيائين. دهلي ۾ مولانا فخرالدين نظاميءَ جي خليفي شاهه محمد عظيم صاحب کان فيض پرائي، سلسلي نظاميه، چشتيه فخريه ۾ اجازت ۽ خلافت حاصل ڪيائين. ان کان پوءِ گنگوهه آيو، ۽ حضرت قطب العالم جي مزار جي زيارت ڪيائين درگاهه جي سجاده نشين عمارالاسلام ۽ شاهه قطب الدين شاهه خصوصي تعلقات پيدا ٿيس. شاهه قطب عليءَ ته کانئس فيض به حاصل ڪيو. گنگوهه جي پسگردائيءَ ۾ ابنيت، ڪڙهام، ٺسڪه، ڪرنال ۽ ٿانيسر وڃي بزرگن جون زيارتون ڪيائين. ان کان پوءِ منگلور ضلعي سهارنپور ۾ آيو، جتي مفتي محمد سليم جي خليفي شاهه نورالهديٰ کان قادريه چشتيه صابريه سلسلي ۾ اجازت ۽ خلافت حاصل ڪيائين. اتان ٿي، ديوبند ۽ سهارنپور کان ٿيندو، ڪلير شريف ۾ آيو، جتي حضرت سيد علاوالدين احمد جي درگاهه تي چاليهه ڏينهن قيام ڪيائين. ان کان پوءِ پاڻيپٽ آيو، جتي حضرت شاهه شرف الدين بوعلي قلندر جي زيارت ڪيائين. ان کان پوءِ نهٽور ضلعي بجنور آيو، جتي بلاقي مراد آباد جي خليفي حافظ محمد امين صاحب قادري جي مزار جي زيارت ڪيائين ۽ ان جي فرزند شاهه غلام محمد قادري وٽ مهينو قيام ڪيائين. اتان امروهه آيو، ۽ شاهه عبدالباري چشتي نقشبندي مجددي وٽ خانقاهه ۾ مقيم رهيو. خليفي شاهه غلام غوث صاحب قادري نقشبندي مجددي وٽ ڇهه مهينا رهي، فيض حاصل ڪيائين، ۽ کانئس نقشبند به مجدديه سلسلي ۾ اجازت ۽ بيعت حاصل ڪيائين. اتي شاهه حنيف الله چشتي نقشبندي مجددي سان به ملاقات ڪيائين. اتان ٿي مراد آباد ۽ ڪاشي پور جي رستي سان ڀڙائچ آيو، ۽ حضرت سيد مسعود سالار غازيءَ جي مزار جي زيارت ڪيائين، ان کان پوءِ تانسه آيو، جتي حضرت سيد شاهه عبدالرزاق قادري جي مزار جي زيارت ڪيائين، ۽ ان بزرگ جي ڏوهٽي غلام علي کان قادريه رزاقيه سلسلي ۾ خلافت ۽ اجازت حاصل ڪيائين. هٿان ٿي ”رودولي“ آيو، جتي مخدوم عبدالخالق جي دررگاهه ۾ ڪجهه وقت قيام ڪيائين. هن کان پوءِ ”اوڌ“ ۾ آيو، جتي شاهه جمال گوجره جي زيارت ڪيائين. هتان ٿي ٽانڊه جي بزرگن جي اچي زيارت ڪيائين. اتان ٿي، فيض آباد کان ٿيندو، ڪڇوڇه پهتو، جتي سيد اشرف جهانگير جي مزار جي زيارت ڪيائين. اتان ٿي سلون آيو. ۽ ڪريم عطا جي خانقاهه ۾ ڪجهه وقت قيام ڪيائين. اتان مانڪپور پهچي، مخدوم حسام الحق ۽ ٻين بزرگن جون زيارتون ڪيائين. ان کان پوءِ ڪڙهه کان ٿيندو، الهه آباد آيو ۽ شاهه محمد اجل جي خانقاهه ۾ ڪجهه ڏينهن رهيو. ان کان پوءِ راءِ بريلي آيو، جتي شاهه عليم جي خانقاهه ۾ قيام ڪيائين.
ايم آر ڊي
ايم آر ڊي (MRD) مان مراد آهي:
ڳوٺ ڦلو قنبراڻي
حوالا
زمرو:دادو ضلعو
ديھ بھريون
ديھ بھريون : پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي مٽياري جي تعلقي مٽياري جي تپي نوبت مري جي ھڪ ديھ جو نالو آھي جنھن ۾ ڳوٺ شھداد جت ۽ ايريگيشن کاتي جو بنگلو-ڏھ دري واقع آھن.ھن ديھ جون حدون ديھ کڏي ، ديھ چارج 20 يا جاکري جاگير، ديھ صادري،پ ديھ اڏيرو لال جاگير، ديھ سيکاٽ ۽ ديھ ھڪڙا  سان ملن ٿيون. ھن ديھ جي زمين اڪثر زرعي آھي. قدرتي گيس جي پائيپ لائين ھن ديھ ۾ اڏيرولال جاگير مان داخل ٿي جاکري جاگير ۾ نڪري ٿي. ھن ديھ ۾ مختلف واھ يا شاخون وھندڙ ٿيون جن ۾ روھڙي ڪئنال ديھ سيکاٽ کان ديھ صادري طرف وھي ٿو،سلطان پور مائينر ۽ نصير برانچ، ڀونقار ڊسٽريبيوٽري ۽ خالق واھ ديھ کڏي کان ديھ صادري طرف وھن ٿا. گھلو واھ پڻ ھن ديھ ۾ وھندو ھو جيڪو بعد ۾ ڦٽي ويو.ھي ديھ مٽياري جي قومي اسيمبلي واري تڪ NA-223 ۽ صوبائي اسيمبلي جي تڪ PS-59 ۾ شامل آھي.انتظامي طور تي ھي ديھ اڏيرولال وليج ٿاڻي ۽ اڏيرولال اسٽيشن نالي جي حدن ۾ واقع آهي.
وڳڻ ديھ
جاگرافي
ھن ديھ جي اتر ۾ ديھ يارو ديرو، اوڀر ۾ ديھ ڀولا ڪلھوڙا ، اولھ ۾ ديھ ياروديرو ۽ ڏکڻ ۾ ديھ چؤديرو ۽ ديھ حسن ھوري واقع آهن. ھن ديھ جي مڪمل روينيو سروي ٿيل آھي. قمبر نصيرآباد روڊ ھن ديھ منجھان گذرندڙ آھي جنھن تي وڳڻ شھر پڻ واقع آهي. انڊس ھاء وي پڻ اتان گذري لاڙڪاڻي طرف ويندڙ آھي.
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون زمرو: قمبر شهدادڪوٽ ضلعي جون ديھون
25 ربيع الاول
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:ربيع الاول
لاس اينجلس
لاس اينجلس واري علائقي ۾ چوماش (Chumash) ۽ ٽونگوا (Tongva) نالي اصلوڪن آمريڪين جا قبيلا آباد هئا. 1542ع ۾ هي علائقو اسپين جي هڪ سياح جان روڊريگوئيز ڪيبريلو ( Juan Rodríguez Cabrillo) فتح ڪيو. موجوده شهر جو بنياد 4 سيپٽمبر 1781ع تي رکيو ويو. ميڪسيڪو جي آزاديءَ واري جنگ دوران هي شهر 1781ع ۾ ميڪسيڪو ۾ شامل ٿي ويو. 1848ع ۾ هڪ ٺاهه تحت هي شهر ۽ ڪئليفورنيا جا ٻيا علائقا آمريڪا خريد ڪري ورتا. 4 اپريل 1850ع تي هن شهر کي ميونسپالٽيءَ جو درجو ڏنو ويو. 1890ع واري ڏهاڪي ۾ هتان تيل جا ذخيرا هٿ اچڻ کان پوءِ هن شهر تيزيءَ سان ترقي ڪئي.