cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
يونيورسٽي
thumb
سيري
سيري (اُچار: سيرِي، اردو: سیری) پاڪستان جي صوبي سنڌ جي ضلعي حيدرآباد جي حيدرآباد ٻهراڙي تعلقي ۾ هڪ يونين ڪاؤنسل آهي. هن يونين ڪا‏ؤنسل جي آبادي 2011 ۾ اندازي مطابق 23 هزار هئي.
اپڀرنش
اپڀرنش- لفظ جي معنيٰ ڪيترن سالن کان ”بگڙيل زبان“ ڪئي ويندي هئي ۽ خيال هو ته سنسڪرت ٻوليءَ مان پراڪرت ٻوليون ٺهيون ۽ اهي جڏهن وڌيڪ بگڙيون ته -اپڀرنش- سڏيون ويون، -جن- مان سڀ کان بگڙيل وراچڊ -اپڀرنش- مان سنڌي -ٻولي- ۽ ٻيون ڪجهه ٻوليون اسريون. لسانيات جا ماهر هاڻي اهو نظريو رد ڪري چڪا آهن ۽ سندن خيال آهي ته ”-اپڀرنش-“ جو مطلب ”بگڙيل -ٻولي-“ نه، پر ”ننڍي -ٻولي-“ يا لهجو وٺجي. ڊاڪٽر سنيت ڪمار چئٽرجيءَ جو خيال آهي ته مغربي -اپڀرنش- -برج ڀاشا- (هندستانيءَ) کان آڳاٽي زبان آهي، پر -ان- سان خانداني نسبت رکي ٿي. هن ٻوليءَ جي ڪوتا جا ڪي مثال هيمچندر (1088-1172ع) جي ڪتاب ”سڌ هيمچندر“ ۾ موجود آهن، جيڪو هن ٻوليءَ کي هڪ مستقل ڀاشا سمجهي ٿو، مثال: ڀلا هئا جو مارئا، ڀيڻ مهارو ڪنت لجينج تو ويڻ سين، جو ڀڳا گهر انت. موجوده دور جا محقق -ان- خيال جا آهن ته -اپڀرنش- انهن علائقائي زبانن جي هڪ ارتقائي منزل جو نالو آهي، جيڪي سنسڪرت نه، پر آڳاٽين عوامي پراڪرتن يا پروٽو پراڪرتن سان تعلق رکندڙ هيون. انهن مان جيڪا آڳاٽي پروٽو پراڪرت سنڌي ٻوليءَ جي ماءُ هئي، اها سنسڪرت کان ٻين ٻولين جي ڀيٽ ۾ گهڻي مختلف هئڻ ڪري، انهن عالمن هر دور ۾ بگڙيل محسوس ٿي ڪئي. جڏهن ته اها وقت گذرڻ سان تبديل ٿيندي، پنهنجي علائقي جي ٻوليءَ طور اسري، -ان- کي ”-اپڀرنش-“ جو نالو ڏنو ويو ٿو ڏسجي. ڊاڪٽر مرليڌر جيٽلي، -ان- کي ناگر يا شورسيني -اپڀرنش- ٿو سڏي ۽ ائين سنڌيءَ کي هند آريائي -ٻولي- ٿو ثابت ڪري، جڏهن ته ڊاڪٽر الانا ۽ سراج سنڌيءَ جي آريائي نسل واري مفروضي کي نه ٿا مڃين ۽ -ان- کي سنڌ جي ڪنهن آڳاٽيءَ اصلوڪي ٻوليءَ مان نڪتل ٿا ڄاڻائين. -ان- صورت ۾ جيڪڏهن -اپڀرنش- ۽ سنڌيءَ ۾ ڪا هڪجهڙائي آهي به ته، ائين چوڻ درست ٿيندو ته -اپڀرنش- به -ان- اصلوڪي ٻوليءَ جو ئي ڪو ارتقائي مرحلو (ننڍي -ٻولي-) آهي، يا لهجو آهي.
ابيات سنڌي
ھن ڪتاب جو ٻيو ڇاپو، 1956ع ۾ سنڌي ادبي سوسائٽيءَ طرفان ۽ ٽيون ڇاپو 1996ع ۾ ڀٽ شاھ ثقافتي مرڪز طرفان ڇاپيو ويو آھي.
مسو ڀرڳڙي
حوالو
زمرو:حيدرآباد سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون زمرو:حيدرآباد ضلعو, پاڪستان زمرو:سنڌ جون يونين ڪاؤنسلون زمرو:سنڌ جون يونين ڪائونسلون زمرو:ضلعو حيدرآباد، سنڌ
3ع
حوالا
زمرو:3ع
ڪمپني
وڌيڪ ڏسو
زمرو:ڪاروبار زمرو:ڪمپنيون
ٽيڪنيڪل ڪاليج سکر
مسٽر نواني ٽيڪنيڪل ڪاليج، سکر سنڌ ۾ واقع هڪ ٽيڪنيڪل ڪاليج آهي جيڪا 1920ء ۾ قائم ڪئي وئي ۽ جنهن کي " برٽش انڊيا ٽيڪنيڪل ڪاليج" به چيو ويندو هو ۔
16ع
ڊسمبر
زمرو:16ع
پيسومل پارڪ سکر
پيسومل پارڪ، سکر سنڌ ۾ واقع آهي. هي پارڪ سکر ميونسپلٽي رائي صاحب ديوان پيسومل جيڪو 1888ع کان 1911ع تائين سکر ميونسپلٽي جو نائب صدر رهيو، جي يادگار جي طور تي 1920ع ۾ تعمير ڪرايو.
اوسط سامونڊي سطح مٿي
thumb|ڪيليفورنيا ۾ ھڪ جاء جتي پاڻي ھيٺ ترو سراسري سامونڊي سطح کان 86 ميٽر ھيٺ آھي
سک گوردوارو سکر
زمرو:سنڌ
علمي ٽاور سکر
علمي ٽاور، سکر، سنڌ ۾ واقع آهي۔ هن ٽاور جوي پيڙهه جو پٿر مئي 1939ء ۾ ان وقت جي وزير تعليم سنڌ پير الٰهي بخش جي هٿان رکيو ويو ۽ 1940ء ۾ تعمير مڪمل ٿي۔ هن ٽاور جي تعمير جي لاءِ سرمايو سکر جي سيٺن ۽ زميندارن فراهم ڪيو. هي ٽاور سطح زمين کان 110 فٽ اوچو ۽ 66 فٽ ويڪرو آهي۔ چئني ‌طرفن کان گھڙيال لڳل آهن۔ ٽاور سان گڏ پارڪ ۽ پاڻي جو حوض به موجود آهي۔ ۔
وقت
وقت جي ماپ يا پیمائش
وقت جي پيمائش جو بنيادي اصول بس هڪ ئي آهي ڪابہ شي جيڪا پنهنجو درهم خاص وقفي ۾ واريندي هجي سج ۽ چنڊ بہ هي ڪم ڪندا آهن ۽ روزاني جي معاملن جي وڏي حصي جي لاءِ هي ڪافي آهي پر جديد اوزارن جي لاءِ بلڪل بہ نہ.
22ع
ڊسمبر
زمرو:22ع
پڦڙ
پڦي جي مڙس کي پڦڙ چيو ويندو آھي۔
سوٽُ
چاچي جي پٽ کي سوٽُ چيو ويندو آھي.
جنرل پوسٽ آفيس سکر
جنرل پوسٽ آفيس، سکر، سنڌ ۾ واقع آهي۔ جنرل پوسٽ آفيس سکر جي عاليشان ۽ ڪشادي عمارت 1929ء۾ تعمير ڪئي وئي جيڪا سکر جي علائقي "نم جي چاڙهي" جي ويجهو واقع آهي ۔
عشتار
thumb|کاٻو|200px|عشتار, [[رات جي ديوي]]
سام
سام (عبراني: שֵם; يوناني: Σημ; عربي: سام) ابراھيمي روايت جي مطابق حضرت نوح جي پٽن مان ھڪ ھيو۔
امين کوسو
علي ڳڙھ جي رهائش جي عرصي ۾ هن سر راس مسعود، ڊاڪٽر محمد اقبال ۽ نواب محمد اسماعيل ميرٺ واري سان واقفيت پيدا ڪري، سندن صحبت مان مستفيد ٿيڻ جي ڪوشش ڪئي. عليڳڙھ ۾ رهڻ وقت، هن جي ڪيترن نوجوانن سان واقفيت ۽ دوستي ٿي. جن مان غلام احمد خان بن نواب محمد اسماعيل خان خاص ڪري ذڪر جي لائق آهي.
باخلاڻي
باخلاڻي بگٽي بلوچن جي هڪ پاڙي جو نالو.
ذو شري
ذو شري (Dushara) (عربي: ذو شرى) علامتي، ھو اصنام ديوتا ھيو جنھن جي پوڄا انباط قديم وچ اوڀر، مدائن صالح ۽ بترا ۾ ڪندا ھيا.
اميناڻي
آڳاٽي وقت ۾ -اميناڻي- شهر ۾ سنڌو درياهه جو -بندر- هو. هن شهر جا نيڪ مرد سيد آهن. اميناڻيءَ ۾ هڪ درويش جو آستان آهي، جنهن کي هندو ”راجل وير“ چوندا آهن ۽ مسلمان ”-امير- پير“ چوندا آهن. سنڌو درياهه جي وهڪري بدلجڻ ڪري -اميناڻي- -بندر- ختم ٿي ويو. -اميناڻي- شهر ۾ هڪ وڏو مندر هو، جنهن جا آثار اڄ به ملن ٿا. -امير- پير جو ميلو به هر سال لڳندو آهي. هن ميلي تي شڪارپور ۽ حيدرآباد کان هندو ياتري مقرر -تاريخ- تي ايندا آهن، جنهن ۾ تِل ڦُل جو انتظام، اميناڻيءَ کان لڏي ويل پانڌيئڙا ڪندا آهن.
528ع
ڊسمبر
زمرو:528ء زمرو:ڇهين صدي زمرو:سال
باد نما
حوالا
زمرو: موسميات کاتو زمرو:ھوا
ذو الحلاس
ذو الحلاس (Dhul Khalasa) قبل از اسلام جنوبي عرب جو ھڪ الہامي ديوتا آھي۔
1902ع
فوتگيون
زمرو:ويهين صدي زمرو:سال زمرو:1902ع
سانگھڙ
ھن شھر ۾ شھيد بينظير ڀٽو يونيورسٽي شھيد بينظيرآباد جو ھڪ ڪئمپس قائم آھي. ان کان علاوھ گورنمينٽ ڊگري ڪاليج سانگھڙ ۽ ڪيڊٽ ڪاليج سانگھڙ ھتان جي پراڻن تعليمي ادارن ۾ شمار ٿئن ٿا. ڪجه خانگي ڪاليج ۽ اسڪول بہ موجود آھن جن ۾ بحريہ فائونڊيشن ڪاليج، فوجي فائونڊيشن اسڪول ۽ اوورسيز فائونڊيشن اسڪول شامل آھن.
530ع
ڊسمبر
زمرو:530ء زمرو:ڇهين صدي زمرو:سال
آيت
- سورة جاثيه جي آيت 6
بآل شامن
بآل شامن (Baalshamin) "جنت جو مالڪ" ھڪ شمال مغربي سامي ديوتا ھيو۔
هيورڊ ليڪ
زمرو:برٽش ڪولمبيا جون ڍنڍون
1903ع
ڊسمبر
زمرو:1903ء زمرو:سال
سکر جنڪشن ريلوي اسٽيشن
هنڌ
سکر جنڪشن ريلوي اسٽيشن سکر جنڪشن ۾ واقع آهي.
ڊسٽرڪٽ جيل سکر
ڊسٽرڪٽ جيل سکر، سنڌ جي ٽين وڏي شهر سکر ۾ سول ڪورٽ جي پويان واقع  آهي۔ ڊسٽرڪٽ جيل سکر جي قلعي جهڙي عمارت 1906ء ۾ 274،843 روپين جي لاڳت سان  تعمير ٿي ۔
حوالا
زمرو:سکر
اواران ضلعو
آبادي
ھن ضلعي جي آدمشماري ھيٺ ڏجي ٿي:
ھن ضلعي جي آبادي جو %98 کان مٿي مسلمان آھي ۽ اقليتن م ذڪرين جو ھڪ گروه شامل آھي. ھن ضلعي جا مکيه قبيلا بزنجو، محمد حسني، ساجدي، سياپڙ، ميرواڻي، رکشاني، سليماني ۽ قمبراڻي شامل آهن. 1998 جي آدمشماري مطابق ھتان جي %99.72 ماڻھن جي ٻولي بلوچي آھي.
معيشت
آواران ضلعي جي معيشيت زراعت تي مشتمل آهي. ھن کي کجين جو خيابان سڏيندا آهن. ھتان جي کجور جي سالياني پيداوار لڳ ڀڳ 15 ھزار ٽن آھي. ان کان سواءِ ھتي بصر جي پوک پڻ ڪثرت سان ٿئي ٿي جنھن جي سالياني پيداوار جو تخمينو 53 ھزار ٽن آھي. ڪڻڪ ۽ جَوَ مکيه ربيع وارا فصل آھن. خريف ۾ ھتي ميوا ۽ داليون پوکيون وينديون آهن.
ميونسپل اسپتال سکر
ميونسپل اسپتال، سکر سنڌ ۾ واقع هڪ اسپتال آهي جنهن کي انگريز راڄ ۾ 1859ء ۾ قائم ڪيو ويو۔ ابتدائي ڊاڪٽرن ۾ ڊاڪٽر بينجامن مشهور ٿيو۔ هن اسپتال جو هاڻوڪو نالو غوث علي شاهه اسپتال آهي ۔
1906ع
فوتگيون
زمرو:1906ع زمرو:سال
ايجليبول
ايجليبول (Aglibol) تدمر جي قديم شامي شھر ۾ قمري ديوتا ھيو. ان جي نالي جي لفظي معني "رب جو ٻچڙو" آھي۔
ڪرہ ٽنڊڻي
ڪره ٽنڊڻي (ٻيا نالا: عربي: ذراريح، فارسي: مورسياه، ھندي، اردو: تيلق، فلمو، الاڪلنگ ۽ مارسان) ڳاڙهي ڪاري رنگ تي ننڍي ٽنڊڻ جيڏو هڪ جيت آهي، جيڪو سخت زهردار ٿئي ٿو.
بادل فقير ديھ
ضلعي سکر، تعلقي روهڙيءَ ۾ هڪ ديهه، جنهن ۾ فقط هڪڙو ڳوٺ -آباد- آهي.
لات
thumb|لات جو بت ھڪ اٺ تي
گورمي بيڪرز اينڊ سوئيٽس
گورمے Gourmet پاڪستان جو هڪ اهم بيڪري سلسلو آهي، جنهن جو مرڪز لاهور ۾ آهي۔
عملي وسعت
لاهور ۾ وسيع نيٽ ورڪ قائم ڪرڻ کانپوءِ گورمي ۾ فيصل آباد، سرگوڌا، سيالڪوٽ ۽ گجرانوالا سميت ملڪ جي ٻين شهرن ۾ پڻ پنهنجو ڄار وڇائڻ شروع ڪيو۔
بادليئو
(اي ڪڪر! تون عمرڪوٽ تي اچي وس، توکان سواءِ هاري ٻني نٿا کيڙين ۽ تو کانسواءِ ڀتوئاري (هارياڻي، جيڪا ٻنيءَ تي ڪم ڪندڙن لاءِ ماني/ ڀتو کڻي ويندي آهي) پريشان آهي).
آرٽس ڪاؤنسل
آرٽس ڪائونسل is a government or private non-profit organization dedicated to promoting the arts; mainly by funding local artists, awarding prizes, and organizing arts events. They often operate at arms-length from the government to prevent political interference in their decisions.
آرتميس
thumb|250px|معبد آرتميس جو ماڊل، ترڪي thumb|250px|معبد آرتميس - موجوده حالت
آرتميس زمرو:زيوس جا ٻچا
گڏيل قومن جو عالمي ادارو
منشور ۽ مقصد
هن جي چارٽر جي تمهيد ۾ لکيل آهي تہ
عضوا
گڏيل قومن جا 6 عضوا آهن
سلامتي ڪائونسل
thumb|گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل جو چيمبر سلامتي ڪائونسل يا سڪيورٽي ڪائونسل گڏيل قومن جو سڀ کان اهم عضوو آهي ان جا ڪل پندرهن رڪن هوندا آهن، جن مان پنج مستقل رڪن جيڪي فرانس، روس، برطانيہ، چين ۽ آمريڪا آهن ۽ انهن وٽ ڪنهن به معاملي ۾ راءِ شماري کي اڪيلي رد يعني ويٽو ڪرڻ جو حق حاصل آهي۔
بين الاقوامي عدالت
بين الا قوامي عدالت 15 ججن تي مشتمل آهي۔ عدالت جي انهن ميمبرن کي جنرل اسيمبلی ۽ سلامتي ڪائونسل آزاد راءِ شماري جي ذريعي نو سالن جي لاءِ منتخب ڪندي آهي۔ جج پنهنجي ذاتي قابليت جي بنا تي منتخب ٿيندو آهي۔ پر هي خيال ريو ويندو آهي تہ اهم قانوني نظام جي نمائندگی ٿي وڃي۔ ياد رهي تہ هڪ ئي ملڪ جي ٻح جج هڪئي وقت منتخب نٿا ٿي سگھن۔
علي محمد راشدي
پير علي محمد راشدي ، (پيدائش: 5 آگسٽ، 1905ع - وفات: 14 مارچ، 1987ع) سنڌ سان تعلق رکندڙ پاڪستان جو ممتاز سياستدان، صحافي، مورخ، سفارت ڪار ۽ اديب ھو. ھو تحريڪ پاڪستان جو ڪارڪن ۽ محمد علي جناح جي ويجھي ساٿين ۾ شمار ٿئي ٿو. ھو تحريڪ پاڪستان جي انھن شخصن ۾ شامل ھو جن تاريخي پاڪستان جي ٺھراءَ جي ڊرافٽنگ جو ڪم سرنجام ڏنو. ھو سنڌ جي ممتاز مورخ، محقق ۽ فارسي ادبيات جي ماھر پير حسام الدين راشدي جو وڏو ڀاءُ ھو. سيد علي محمد شاھ راشدي 12 جمادي الثاني 1324ھ، مطابق 5 آگسٽ 1905ع ساڍي پنجين صبح جو جمعي جي ڏينهن تولد ٿيو.
سياست
پير علي محمد راشدي ملڪ جو واحد سياستدان ھو جيڪو نہ ڪڏھن عتاب ۾ آيو، نہ ڪيس داخل ٿيو، نہ ايبڊو ۾ آيو ۽ نہ ڪڏھن جيل ۾ ويو. سن 1953ع جي نين چونڊن ۾ مسلم ليگ طرفان سنڌ اسيمبلي ۾ ميمبر چونڊجي آيو. ان کان اڳ ۾ گورنر دين محمد جڏهن سنڌ سان 92 قلم لاڳو ڪري حڪومت جون واڳون پنهنجي هٿ ۾ رکيون تہ هن ان کان 3 نمايان ڪم ڪرايا: 1- پير صاحب پاڳاري جي گادي وري بحال ڪرايائين. 2- فرنٽيئر ريگيوليشن رد ڪرايائين، 3- ڪرمنل ٽرائيبس ائڪٽ رد ڪرائي حرن کي لوڙهن ۽ حاضرين کان آزادي ڏياريائين.
اضحي
قرباني جا حڪم
پنهنجي وطن ۾ مقيم هر صاحبِ نصاب (سرندي واري) مسلمانن تي عيد الاضحيٰ جي مقرر ٽن ڏينهن مان ڪنهن هڪ ڏينهن ۾ شرعي طور مقرر جانور کي ذبح ڪري ان جو گوشت ورهائڻ واجب آهي. ان عمل جو نالو اضحي يا قرباني آهي. ان جو وقت عيد نماز ادا ڪرڻ سان شروع ٿيندو آهي، اها سال ۾ فقط هڪ ڀيرو ادا ڪئي ويندي آهي. ٻي قرباني حج جي موقعي تي ڪئي ويندي آهي. حج اسلام جو اهم رڪن آهي. هر سال لکين مسلمان پوري دنيا مان اهو فرض ادا ڪرڻ لاءِ مڪه معظمه ۾ پهچن ٿا. حج جي احڪامن مان هڪ حڪم قرباني آهي، جيڪا هر حاجيءَ تي حج سان گڏ فرض آهي. زندگيءَ ۾ فقط هڪ دفعو واجب آهي، پر جيڪڏهن ڪو وڌيڪ حج (نفلي) ادا ڪندو ويندو ته ان کي قرباني به ادا ڪرڻي پوندي ”حنفي مسلڪ“ ۾ واجب آهي ۽ هر ان ماڻهو تي واجب آهي، جنهن تي صدقه فطر واجب آهي يعني جيڪو صاحبِ نصاب آهي. صاحبِ نصاب ان ماڻهو کي چئبو آهي، جنهن وٽ زندگيءَ جي ضرورتن کان بچت ساڍا ٻاونجاهه تولا چاندي يا ساڍا ست تولا سون يا انهن مان ڪنهن هڪ جي قيمت نقد جي صورت ۾ يا ڪاروبار جي صورت ۾ هجي. جيڪو زڪوات جو نصاب آهي. البته زڪوات لاءِ ضروري آهي ته اهو مال سڄو سال يا سال جو اڪثر حصو وٽس موجود رهيو هجي جڏهن ته فطراني يا قربانيءَ لاءِ مال جو سڄو سال موجود هجڻ ضروري نه آهي. اگر ڪو ماڻهو صاحبِ نصاب نه هوندو ۽ قرباني ڪندو ته کيس اجر ملندو مگر مٿس شرعي طور تي واجب نه آهي قرباني صرف پنهنجي طرفان ۽ پنهنجي صغير اولاد طرفان ڪئي ويندي آهي. حضور اڪرم صلي الله عليہ وآلہ وسلم جن اضحيءَ جي ڏينهن ۾ ڪاري رنگ جا ٻه دُنبا خريد ڪندا هئا جيڪي وڏن سڱن سان ۽ ٿُلها متارا هوندا هئا. نماز ۽ خطبي مان فارغ ٿي پنهنجي مبارڪ هٿن سان انهن کي ذبح ڪندا هئا جيئن ابن ماجه ۾ روايت آهي: ترجمو: "”بيشڪ رسول الله جڏهن اضحي ڪرڻ جو ارادو فرمائيندا هئا ته ڪاري رنگ جا ٻه دُنبا خريد ڪندا هئا جيڪي وڏن سڱن سان سگها ۽ ٿلها متارا هوندا هئا انهن مان هڪ پنهنجي پوري امت جي طرفان ذبح ڪندا هئا، جن الله تعاليٰ جي توحيد ۽ سندن رسالت جي شاهدي ڏني آهي. پوءِ ٻيو دنبو محمد ۽ آل محمد صلي الله عليہ وآلہ وسلم جي طرفان ڪندا هئا.“"
ٽيلينار پاڪستان
thumb|ٽيلينار جو لوگو ٽيلينار پاڪستان ۾ ھڪ موبائل نيٽورڪ آپريٽر آھي جنھن جا نمبر 034 کان شروع ٿين ٿا.
آئرلينڊ
خارجي ڳنڍڻا
زمرو:برطانوي ٻيٽ زمرو:سيلٽڪ قوموم زمرو:ونڊيل خطا زمرو:بين الاقوامي ٻيٽ
1916ع
فوتگيون
1916ع زمرو:سال زمرو:گريگورين ڪئلينڊر ۾ ليپ سال
لسٻيلو ضلعو
لسي ٻيلي ۾ سنڌي ٻولي
لس ٻيلي ۾ سنڌي ٻولي لاسي (Laasi) لهجي ۾ موجود آهي. لس ٻيلي ڏاڍا سٺا سنڌي شاعر پيدا ڪيا آهن. لس ٻيلي جي شيخ ابراهيم ۽ ڪبير شاهه جي سنڌي مشهور آهي. سنڌي ٻوليءَ مشهور ڳائڻو استاد جمن پڻ لس ٻيلي جو هيو. لس ٻيلي جي سنڌي شاعري ٻيلاين جا ٻول (Bbylaayun jaa Bbol) پڻ ڊاڪٽر نبي بخش ڇپرائي هئي.
اتراڻي
بلوچن جو هڪ قبيلو. سکر ضلعي ۾ هڪ ذات جو نالو.
ڦڳڻ
هولي جو ڏڻ ڦڳڻ ۾
ڦڳڻ مهيني جي تيرهين تاريخ تي هولي ملهائبي آهي. هولي هندو جاتي جو شڀ ڏڻ آهي، جيڪو هندو جاتي هر سال ڦڳڻ مهيني جي پورنماسيءَ تي ڌام ڌوم سان ملهائيندي آهي. رنگا رنگي سندر ڏڻ ”هولي“ کي مارواڙي ۾ ”هوري“سڏيو وڃي ٿو
مهاجر صوبو
سن ۾ احتجاج
25 اپريل تي سن ۾ سائين جي ايم سيد جي 19هين ورسي جي موقعي تي ايس يو پي، جسقم، جيئي سنڌ متحدا محاذ، جسم قومپرست اڳواڻن ميڙاڪا ڪيا، جنهن ۾ سنڌ ورهائڻ واري سازش کي ننديو ويو ۽ جلال محمود شاهه چيو ته حڪومت ۽ اسيمبلين کي ڪردار نڀائڻ گهرجي.
الطاف ء فارق ستار جي بيانن تي رد عمل
21 سيپٽمبر تي الطاف حسين پنهنجي نئين بيان ۾ نئون مشورو ڏنو. هن چيو ته سنڌ کي چئن حصن ۾ ورهايو وڃي اتر، ڏکڻ، اوڀبر ۽ اولهه سنڌ ڪري چار صوبا ٺاهيا وڃن.
سنڏ اسمبلي جو قراردادون
25 سيپٽمبر تي سنڌ اسيمبلي ۾ ٻه قراردادو اتفاق راءِ سان منظور ٿيون. هڪڙي حڪومت پاران ۽ ٻي اپوزيشن پاران. سنڌ جي ورهاڱي خلاف هئا. ساڳئي تاريخ تي ايم ڪيو ايم پاران ڪراچي ۾ 10 هنڌن تي ڌرڻا لڳايا ويا. مرڪزي ڌرڻو وزيراعليٰ هئاوس آڏو لڳايو ويو جنهن ۾ متحده اڳواڻ خالد مقبول صديقي خطاب ڪندي چيو ته 65 ورهيه اڳي اسان چيو هو بن ڪي رهيگا پاڪستان ته اهو وٺي ڏيکاريوسين ۽ اڄ چئون ٿا ته بن ڪي رهيگا صوبا ته اهو به وٺي ڏيکارينداسين.
قطب الدين ايبڪ
قطب الدين جو ڪردار
قطب الدين هڪ انتهائي مزاج بادشاهه هو، هو رحمدل ۽ بيحد سخي هو، سندس سخاوت جي ڪري کيس ”لک بخش“ ڪري سڏيندا هئا، هن ملڪ جي اندروني تحفظ جو سٺو انتظام ڪيو، تاج المائر جو مصنف هن جي شان ۾ لکي ٿو، ته ”سلطان پنهنجي عوام سان پورو انصاف ڪندو هو هن پنهنجي سلطنت ۾ امن امان قائم رکڻ جي پوري ڪوشش ڪئي، هن جي حڪومت ۾ خزاني تي پهريدارن جي ضرورت نه هوندي هئي هن جي دور ۾ چورن ۽ ڌاڙيلن جي پيدا ٿيڻ جو سوال ئي نه هو“. قطب الدين ڍل شريعت جي عين مطابق، يعني پيداوار جو ڏهون حصو مقرر ڪئي، جنهن ڪري رعيت جي خوشحالي ۾ اضافو آيو، قطب الدين هڪ بهادر سپاهي ۽ اعليٰ درجي جو سپهه سالار هو، هن ڪيترين ئي جنگين ۾ شرڪت ڪئي، قطب الدين کي اڏاوت جي فن جو ڏاڍو شوق هو، هن ڪيتريون عمارتون تعمير ڪرايون جهڙوڪ دهلي جي قوت اسلامي مسجد، قطب مينار وغيره.
نصف النهار درجو 51
زمرو:سلجھائپ
ڪڙو ڪاٺي
ڪڙو ڪاٺي:
طب
خاصيت: معدي کي طاقت ڏئي ٿي، مرگهي، چريائي، ماليخوليا، ٻرهل ۽ يرقان لاءِ مفيد آهي. حيض ۽ پيشاب کي جاري ڪري ٿي. جگر جي سور ۽ سوڄ، رحم، سيني، مثاني جي پٿري، ڦٽن ۽ ڦرڙين کي فائدو ڪندڙ شيءِ آهي.
فيض احمد فيض
فيض احمد فيض (پيدائش: 13 فروری 1911ء– وفات: 20 نومبر 1984ء) برٽش انڊيا جي شھر ناروال جي ڪالا قادر ڳوٺ ۾ ھڪ سيالڪوٽي گھراڻي ۾ جنم وٺندڙ فيض احمد وڏو ٿي اردو جو سڀ کان وڏو ترقي پسند شاعر بڻجي فيض احمد فيض جي نالي سان اردو شاعري جي آسمان تي چمڪيو. پاڻ پاڪستان اندر ترقي پسند تحريڪ جو روح ڦوڪيندڙ ڪميونسٽ خيالن وارو شاعر ھيو
شمس الدين التمش
التمش جو ڪردار ۽ ڪارناما
التمش کي تيرهين صدي عيسويءَ جو سڀ کان وڏو حڪمران مڃيو وڃي ٿو. هن اسلامي حڪومت شورشن ۽ ڏڦيڙ کان بچائي، ان جي بنياد کي کي مضبوط ڪيو ۽ ان جون حدون وسيح ڪيون. التمش هڪ بهادر جنرل هو، جنهن زندگيءَ جي آخري حصي ۾ به فتح حاصل ڪئي. التمش هڪ ديندار، انصاف پسند ۽ خدا ترس انسان هو. هن خاص اسلامي سڪن جو رواج وڌو. التمش چاليهن اميرن جي صلاحڪار مجلس (امراءَ چهلگائي) قائم ڪئي، جن سياست ۽ حڪومت ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو. هن جي حڪومت جو دور بيحد ڪامياب هو. هن قطب الدين ايبڪ جي اڻپورن ڪمن کي مڪمل ڪيو. هن هندستان تي اهو وڏو احسان ڪيو، جو هن ان کي منگولن جي حملن کان بچايو. مذهبي علمائن سان سٺي روش ڪري هر قسم جي مذهبي مخالفت کان بچي ويو ۽ ٻئي طرف سندس فوجن سلطنت جي توسيع وارن منصوبن کي فائدي جي نظر سان ڏٺو. بغداد جي خليفي سندس عظمت جو اعتراف ڪندي، هن ڏانهن خلعت موڪلي، ۽ کيس ”سلطان الهند“ جو لقب ڏنو. هن ناظم اعليٰ جي حيثيت سان سلطنت دهليءَ جي نظم ۽ نسق ۾ هن جا سڌارا ساراهه جوڳا آهن. هن جو دور امن ۽ خوشحالي وارو دور هو.
واپار
thumb|Intérêts des nations de l'Europe, dévélopés relativement au commerce, 1766 هڪ ٻئي جي وچ ۾ شين جي مٽاسٽا جو عمل يا شيون ٺاهيندڙ ۽ شيون وٺندڙ جي وچ ۾ مٽاسٽا جو عمل، جنهن کي واپار (Trade) چئبو آهي. واپار (Wapaar) جا ڪيترائي قسم آهن: گهرو واپار، ٻڌو واپار، غير ملڪي واپار وغيره. ڪاروبار جي مقابلي ۾ واپار ھڪ محدود اصطلاح آهي ڇوتہ واپار جو دائرو انھن سرگرمين تائين محدود آھي جيڪي پيداوار ڪندڙن ۽ صارفن جي وچ ۾ رابطو قائم ڪنديون آهن انھن ۾ ٻڌو وڪرو، ريزڪي وڪرو، ذخيري اندوزي (storage) ، دلالي، ڪميشن ايجنٽن جو ڪم، ٽرانسپورٽ، بينڪاري، ۽ ٻيون تجارتي سرگرميون شامل آهن. خريد ۽ فروخت بہ واپار جو آخري مرحلو آهي جنھن م شيون وڪرو ڪندڙن کان صارفن تائين منتقل ٿي وينديون آهن
ڪمال اتاترڪ
تعليم ۽ عھدا
ھي بلقان جي ملٽري اسڪول ۾ داخل ٿيو جتي ان وقت يونانين ۽ سلواڪي ماڻھن جي قومي تحريڪ سرگرم ھئي. ھن خلافت جي گاديءَ واري هنڌ استنبول جي ملٽري اڪيڊمي مان گريجوئيشن ڪئي. جنھن بعد دمشق ۾ پنجين آرمي آرڊر ۾ ڪيپٽن جي عھدي تي فائز ٿيو ۽ سندس پھرين انٽرنشپ پنجين آرمي جي ٽيھين ڪيولري ريجمينٽ ۾ ٿي. ان دؤر ۾ شام ۾ ٿيندڙ فسادن کي منھن ڏيڻ لاءِ ڪم ڪيو ۽ کيس گوريلا جنگ جو تجربو ٿيو. فيبروري 2008 ۾ ھي ڪاميٽي آف يونين اينڊ پروگريس جو ميمبر ٿيو. 22جون 2008 تي ھي روميلي ايسٽرن ريجن ريلوي جو انسپيڪٽر مقرر ٿيو. ھي ھاڻي ميجر جي عھدي تي فائز ٿي چڪو ھيو. ان بعد ان جي سماجي ۽ سياسي صورتحال ۽ سلامتي واري معاملن کي منھن ڏيڻ لاءِ سندس يونين اينڊ پروگريس سوسائٽي طرابلس (موجوده لبيا) ۾ مقرري ٿي جتي ھن 1908 واري ترڪ نوجوانن واري انقلاب جي پاليسي تي ڪم ڪيو. ھن ان نوجوان انقلاب م سڌو سنئون حصو نہ ورتو پر ھن مقرري دوران خليفي عبدالحميد جي آمريت جي مخالفت کي منظم ڪرڻ جو ڪم ڪندو رهيو. 1910 ۾ فرانس ويو جتان واپسي بعد 27 سيپٽمبر 1911 م استنبول جي جنرل ھيڊ ڪوارٽر ۾ شامل ٿي ويو. 19 سيپٽمبر 1911 ۾ اٽلي خلافت جي شھر طرابلس تي حملو ڪيو جتي ميجر مصطفي ڪمال، ميجر انور پاشا، ميجر علي فتح اوڪيار ۽ ٻيا محاذ تي وڙھيا پر 18 ڊسمبر 1911 تي پوئتي ھٽي قاھرہ پھتا. 1915 ۾ جڏهن اتحادي فوج گيليپولي ۾ حملو ڪندي گھري آيون ته ھن بحيثيت فوجي ڪمانڊر جي حملي کي پسپا ڪري شھرت ماڻي. ترقي- ڪندو 1916ع ۾ جرنل جي عهدي تي پهتو. پهرين عالمي -جنگ- جي خاتمي تي ترڪيءَ جي سلطان وحيدالدين، مصطفيٰ ڪمال کي -ترقي- ڏني ساڄو|150px|thumb|گريجوئيشن پاس ڪرڻ وقت ملٽري اڪيڊمي ۾ نڪتل ڦوٽو
وفات
1938 ۾ وفات ڪيائين. سندس مقبرو انقرہ ۾ آهي. ترڪي جي ڪرنسي نوٽن تي ۽ سرڪاري عمارتن تي سندس تصوير لڳل آھي ۽ ھر شھر ۾ سندس مجسمه نصب ٿيل آھن. ملڪ جي مختلف شھرن، شاھراھن ، يونيورسٽين ۽ استنبول جي بين الاقوامي ايئرپورٽ تي سندس نالا رکيل آهن.
حوالا
زمرو:1881ع جون پيدائشون زمرو:1938ع جون فوتگيون زمرو:پھرين عالمي جنگ زمرو:ترڪ زمرو:ترڪي زمرو:خلافت عثمانيه زمرو:سيڪيولرزم
پوهُه
پوھ سنڌي چوڻيون
مطلب؛ پوهَه (ڊسمبر/ جنوري) جي مھيني ۾ سخت سيءَ سان گڏ، اتر اولھه کان ٿڌيون هوائون لڳنديون آهن. تنھنڪري وڻن ٽڻن جا پن ڇڄي ڇڻي پوندا آهن.
چيني رسم الخط
thumb|چيني ٻولي جو سفر چيني رسم الخط  (Chinese characters) چيني اکر علامَتِ لفظ ( logograms) آهن، جيڪي تحريري چيني چيني ٻولي ۽ ٻين ايشيائي ٻولين جي لکڻ لاءِ استعمال ڪيا ويندا آهن.چيني ٻولي دنيا ۾ سڀ کان وڌيڪ ڳالهائي ويندڙ ٻولي آهي۔ هن جو رسم الخط گهڻ ئي حوالن کان دنيا جي تمام ٻين ٻولين کان منفرد آهي۔ چيني هاڻوڪي دنيا جي واحد ٻولي آهي، جيڪا اڄ تائين تصويري رسم الخط ۾ رائج آهي۔
مرڪب علامتون
چيني ٻوليءَ جون ڪجهه مرڪب علامتون ڏاڍيون دلچسپ ۽ مذيدار آهن، مثال جي طور تي:
جمعو ڳوٺ
ٻوليون
هتي سنڌي، پنجابي، سرائيڪي، پشتو، اردو ۽ بنگالي ٻوليون ڳالهايون وڃن ٿيون.
لوهاڻا
زمرو:گجراتي ماڻهو
1923ع
فوتگيون
زمرو:1923ع زمرو:سال
منٺار فقير راڄڙ
سندن شاعري
2 ٿيو راضي رب رسول تي ، محّمد لڌو مان مَلڪن کان به مٿي ڪيئين تنهن سيّد سندو شان پيدا سندس نور ٿيو جمع سڀ جهان سج چنڊ تارا ڪتِيون عرش زمينون آسمان سڀئي سوالي سيّد جا تنهن در گهرن دان ”منٺار“ به منگتو تنهن جو آهي ڀٽ ڳائيندڙ ڀان او آخرآھ ضمان ڪريم ڏينهن قيام جي
6 مردن جي منزل ۾ ڇڏ لاڳاپا لاهي تنهنجو ڪم ڪريم سين پوءِ دنيا سان ڇاهي فاذڪروني اُذ ڪر ڪم ، وڃ قرب منجھئون ڪاهي مٿو محبوبن کي ڏج سر سنت لاهي اهو مرڪ آهي محبتين منٺار چئي
9 ڪر ياد پنهنجي رب کي جنهن جوڙيو سڀ جهان سڀــــــئي عالم اُن جو هندو مسلمـــــــــــان ”منٺار“ مالڪ آهي راحم ڌڻي رحمـــــــــــــــــان ساراهي سبحان ڪر تعريفون تنهن رب جون
10 ڪر ياد پنهنجي رب کي تون وسئون ڪيم وسار جان جان آهين جيئرو تان تان تند تنوار دنيا سڀ ترڪڻ تال اٿئي غفلت ۾ م گذار مُئي سندي منٺار تون هستي مڙئي هار ڏينهن اٿئي ٻه چار اُٿي اور الله سين
19 احد توکي عين ٿئي هوند چئو قبلي چوڌار ٿي موتو قبل انت موتو ته لهي مرڻ ميار الاانسان سري وانا سره اِيءَ معنيٰ ڏس منٺار ته تون پڻ تند تنوار هي هو هادي هيڪڙو
26 ڪوٽ قصر قيد اچي آءٌ پياس آءُ بندياڻي بند ۾ هتي هئين ٿياس تن مارن کي ”منٺار “ چئي وسري آءُ وياس ڪرم هيئن ڪياس جو ٿر مارو آءُ ماڙيئين
34 بروو ڳاءِ برھ مان جو وڍيل ويچارو من اثر وٺي ان راڳه مان من ٿئي ورھ وارو محبت ري ”منٺار“ چئي اٿئي مڙئي مونجھارو چل وٺي چارو ، عشق جي آڌار سان
36 حسينيءَ جي حال مادر ماري آهيان وسرن ڪين وجود مان جيڪي ڪيچي ويڙا ڪالھ ريءَ محبوبن ”منٺار“ چئي مون نه گهرجن مال ڇپر جھاڳي شال پسان مان پنهون کي
42 سارنگ کي سنباھ ، لاءِ وسڻ ولائتن جي پورپ ۽ پنجاب تي پلر کي پلٽاءِ قابل ۽ ڪشمير تي ڪڪرن کي ڪڙڪاءِ ابر عربستان تي چڳي ڀيڄ ڀڄاءِ هاڻي هندستان جا پوٺا پٽ پُساءِ والي مينهن وساءِ موهر تي ”منٺار“ چئي
44 سارنگ ڪر سينگار سڻي سدائون منهنجون ڏيھ ڏڪاريا گهڻو سي هنڌ ڪر سڪار رحمت سان راڄڙ چوي ڪجان ميگھ ملهار سرهو ٿئي سنسار، جي وسي آب ابر جو
49 پيلو راڳ پريت سان چڱي ڀت چئيج روپ انهي جي راڳني ڪري لات لئيج تنهن معنيٰ ۾”منٺار“ تون پڻي ٿئي پئيج منجهان نياز نئيج ، عشق جي آواز کي
50 مانجھ چئي تون مهل سر روپ ڪري چئو راڳ سڻي جي سمجھي رهيا تن لڳو عشق اجھاڳ موليٰ ريءَ ”منٺار“ چئي ٻيو ڇڏ ملڪيت ماڳ سندو تن سڀاڳ ، جي عاشق ٿيا الله جا
52 جوڳ جوڳي دي نال ٿيسان مئين جيجل جوڳياڻي کھ ٻن کيڙا جهنگ سياليان کھ پيڙهي ڏاڏاڻي ويکو ماهي ڇوڙي ”منٺار“ آکي شاهي شاهاڻي ڪيو مين هير نماڻي ، ڪيوين رانجھن مالڪ راڄ دا 53 جيئن جوڳ نماڻي راڳڻي تيئن عشق نماڻي هير ميثاقئون ”منٺار“ چئي هئي طرف سندس تقدير جڏهن فضل ڪيو فقير،تڏهن راجهن مليو رنگپور ۾
59 ڳاءِ بلاول ڀان ٿي سڃاڻي سلطان عالم جنهن جي آسري آهي جڳ جهان تنهن محّمد کان ”منٺار“ چئي منڱتن لڌو مان داتا وٽان دان ، پينو وٺي پُر ٿيا
73 چئي صبحڙو صبح جو ذڪر دليئون زبان فاذڪروني اذڪرڪم فرمايو فرقان ايءَ معنيٰ پڙھ ”منٺار“ تون اهو ڪوڙ نه منجھ قرّان وسهي ساڻ ايمان ، واحد وسارج ڪينڪي
اظھر ريلائي
پير علي محمد ”اظهر“ ولد پير ڪريم ڏنو صديقي قريشي ريلائي درگاهه -پير رکيل ريلائي- ضلعي دادو جو ويٺل هو. سندس ولادت 10 -اپريل- 1923ع تي ٿي. پاڻ ڏهن سالن تائين عربي، فارسي ۽ قرآن پاڪ جي -تعليم- حاصل ڪيائين. پرائمري -تعليم- لاءِ اسڪول کيڙي ۾ داخلا ورتائين. سال 1938 ۾ فائينل جو امتحان پاس ڪري 1939ع ۾ پرائمري -استاد- مقرر ٿيو. 1942ع ۾ ٽريننگ ڪاليج حيدرآباد ۾ مرحوم احمد خان ”آصف“ مصراڻي جي صحبت ۾ شاعري جو شوق پيدا ٿيس. شاعري جو -استاد- مرحوم جمع خان ”غريب“ هوس، ڪيترائي مقالا، تاريخي تحقيقاتي ڪتاب ۽ دادو ضلعي جي جاگرافي لکيائين. پاڻ ”بزم طالب الموليٰ“ جو بنياد وجهندڙ هو. مخدوم طالب الموليٰ سان والهانه عقيدت رکندو هو، کيس قبله طالب الموليٰ وٽان سندس ادبي حسن ڪارڪردگيءَ سبب چانديءَ جو -تمغو- ۽ اعليٰ ڪارڪردگي جو سرٽيفڪيٽ عطا ٿيو. پاڻ 15 مئي 1982ع تي رٽائر ڪيائين ۽ طويل بيماري بعد 21 فيبروري 1985ع تي وفات ڪيائين.
ضلع پشاور
پشاور ضلعو پاڪستان جي صوبي خيبر پختونخواه جو ھڪ ضلعو آھي۔ پشاور شھر ھن ضلعي ۽ صوبي جي گاديء جو ھنڌ آھي۔ ھي ضلعو 1,257 چورس ڪلوميٽر ايراضي تي پکڙيل آھي۔
قائم علي شاهه
سيد قائم علي شاهه جي اولاد مان هڪ نياڻي ڊاڪٽر نفيسه شاهه جيلاني پنهنجي پيءُ جي نقشه قدم تي گامزن آهي، ڊاڪٽر نفيسه شاهه جيلاني هڪ سٺي سياستدان آهي، ان کان علاوه هوءَ هڪ صحافي، اينٿروپولاجسٽ، ۽ پينٽر پڻ آهي. ڊاڪٽر نفيسه شاهه جيلاني قومي اسيمبلي جي ميمبر، نيشنل ڪميشن فار هيومن ڊولپمينٽ جي چيئرپرسن ۽ ان کان علاوه اسٽينڊنگ ڪميٽي آن اڪنام افيئر ۽ فناس منارٽيز جي ميمبر پڻ آهي. ڊاڪٽر نفيسه شاهه انهن عورتن ۾ شمار ٿئي ٿي جنهن جو سياست جي ميدان ۾ 10 سالن کان وڌيڪ تجربو هجي ۽ انهن پارليامينٽرين ۾ شمار ٿئي ٿي جنهن ڊاڪٽريٽ ۽ پوسٽ گريجوئيٽ جي ڊگري آڪسفورڊ يونيورسٽي مان حاصل ڪئي هجي.
سياسي زندگي
خيرپور ضلعي ڪائونسل جي چيئرمين چونڊجڻ کان بعد 1967ء ۾ ھن ذوالفقار علي ڀٽو جي جماعت پاڪستان پيپلز پارٽي ۾ شموليت اختيار ڪري ورتي. 1970ء جي چونڊن ۾ ھن خيرپور ۾ غوث علي شاھ کي شڪست ڏئي ڪري ڪاميابي حاصل ڪئي جنھن تي ذوالفقار علي ڀٽو انکي پنھنجي ڪابينه ۾ شامل ڪر ڇڏيو. 1977ء ۾ ضياءالحق جي برسراقتدار اچڻ کان بعد انکي به گرفتار ڪري ورتو ويو پر ھو پيپلز پارٽي سان وفادار رھيو. اھڙي طرح 1990ء،1993ء،2002ء ۽ 2008ء جي چونڊن ۾ به ھو فاتح رھيو. انکي ٽي ڀيرا سنڌ جو وڏو وزير ٿيڻ جو اعزاز حاصل آھي.
مَنگهر (ناهري)
ٻيا نالا
نهري
علم نجوم
علم نجوم موجب هن مهيني جي موسم تي جيشٺا ۽ مول نکٽن جا اثر رهن ٿا.
ابودلفا مسعود بن مهلهل ينبوعي
ابودلفا مسعود بن مهلهل ينبوعي مشھور عرب سياح جيڪو بغداد کان ترڪستان آيو، ۽ اتان چين ويو. چين کان نڪري تبت، ڪشمير ۽ ملتان کان ٿيندو سنڌ ۾ آيو. سنڌ مان ٿي ڏکڻ هندستان ويو. سندس زمانو 331هه کان 388هه تائين آهي. سندس سفرنامي جا ٽڪرا ابن نديم جي الفهرست، يا قوت حموي جي معجم البلدان۽ قزويني جي آثار البلاد ۾ آيل آهن. سندس سفر نامو، سليمان تاجر جي سفر نامي سان گڏ 1745ع برلن ۾ ڇپيو.
944ع
ڊسمبر
زمرو:944ء زمرو:ڏھين صدي زمرو:ڏهين صدي زمرو:سال
945ع
ڊسمبر
زمرو:945ء زمرو:ڏھين صدي زمرو:ڏهين صدي زمرو:سال
اٺ ڏاڻ
حوالا
زمرو:اصطلاح زمرو:رانديون
946ع
ڊسمبر
زمرو:946ء زمرو:ڏھين صدي زمرو:ڏهين صدي زمرو:سال
جانڪي دادي
جانڪي داديءَ جو جنم 1916ع ۾ حيدرآباد سنڌ ۾ ٿيو. هوءَ هن وقت دنيا جي جڳ مشهور روحاني رهنمائن مان هڪ آهي. جن سڄي دنيا ۾ امن ۽ ڀائيچاري جو پيغام ڏنو آهي.
عدنان
عدنان
عدنان حضرت محمد صلی اللہ علیہ وسلم جي آباء مان ھڪ ھيو۔ پاڻ حضرت اسماعيل عليہ السلام جي پٽ نبايوت جي نسل مان ھيو ۽ شمالي عرب جو جدِ اعلیٰ بہ چيو ويندو آھي۔ پاڻ ڏاڍا مشھور ماڻھون ھئا۔ تمام قريش (فھر بن مالڪ جي نسل) پاڻ جي اولاد مان آھي۔ مجموعي طور تي ان جي اولاد کي عرب المستعربا، بنو عدنان يا عدناني چيو ويندو آھي۔
948ع
ڊسمبر
زمرو:948ء زمرو:ڏھين صدي زمرو:ڏهين صدي زمرو:سال
جانڪي ديوي ٿانواڻي
جانڪي ديوي، موٽو مل ٿانواڻيءَ جي نياڻي هئي. سندس جنم، فيبروري 1914ع ۾ ٺارو شاهه (ضلعي نوشهري فيروز) ۾ ٿيو.
باڊھ
باڊھ ۾ واقع ڳوٺ
باڊھ ھڪ يونين ڪاؤنسل آهي جنھن جي حدن ۾ واقع ڳوٺن ۾ شامل آهن ھرھڪ: مسڻ, انبپور ، ٻلاڻين، جوڳي، لڌاڻين، دڙا، ننڍي وھڻين، وڏي وھڻين،  بروھي ۽ گند.
شاهه عبدالڪريم بلڙي
حوالا
زمرو:سنڌي شاعر زمرو:شاعري زمرو:ماڻھو زمرو:سنڌي ماڻھو زمرو:سنڌ زمرو:سنڌي شاعري
اٺا مينھن ملير
حوالا
زمرو:1975ع ۾ ڇپيل سنڌي ڪتاب
546ع
ڊسمبر
زمرو:546ء زمرو:ڇهين صدي زمرو:سال
پانڊا سفارتڪاري
پانڊا سفارتڪاري يا پانڊا ڊپلو ميسي (Panda Diplomacy) چين جي قديم زماني جي ’تانگ‘ گهراڻي جي بادشاهيءَ دوران ، ان دور جي راڻِيءَ ’وُو زيتيان‘ (625-705 ق.م) طرفان ٿٻيٽ (Tibet) ۽ چين جي ڏاکڻي حصي ۾ پيدا ٿيندڙ بڦجدار رڇ جهڙو هي معصوم ۽ وڻندڙ جانور ٻنهي ملڪن وچ ۾ لاڳاپا سٺا ڪرڻ لاءِ تاريخ ۾ پهريون ڀيرو تحفي طور جاپاني شهنشاهه کي موڪليو ويو. 1950ع جي ڏهاڪي ۾ چيني حڪومت اها قديم پاليسي ٻيهر شروع ڪئي ۽ مختلف ملڪن ڏانهن ’پانڊا‘ سوکڙيءَ طور موڪليا. چين جي انهيءَ نيتيءَ جو مقصد ٻين ملڪن ڏانهن امن ڀرين لاڳاپن کي اڳتي وڌائڻ جي نشانيءَ طور ورتو ويندو آهي.
نارنگي
فصل
نارنگي ۾ پوٽيشم رت جي رڳن کي نرم رکي ٿو ۔ رڳن ۾ لچڪ پيدا ڪري ٿو ۔ وھڪ کي يقيني بنائي ٿو ۽ بي پي کي وچٿرو رکي ٿو.
ڪَتِي
ڪتي (خريف) جا فصل
سنڌ ۾ قدرتي طبعي ورهاست موجب سري، وچولي، لاڙ، ٿر ۽ ڪوهستان وارا علائقا اچي وڃن ٿا، جتي آبهوا ۽ پوکيءَ جي سرشتي جي مناسبت سان ڪيترائي موسمي ۽ باراني فصل پوکيا وڃن ٿا. هتي ڪتيءَ (خريف) ۾ جوئر، ٻاجهري، چانور، وونئڻ، تر، مڱ ۽ موٺ پوکيا ويندا هئا.
صبر، رضا، شُڪر کي، لڳي ڪا نه رتي،
ڪتي تارا
هڪ نکٽ جو نالو. ستن ننڍڙن تارن جي ميڙ وارو نکٽ.
اسلام ۾ ابراهيم
اسلام ۾ حيثيت
تفھيم القرآن مطابق نوح کانپوءِ ابراهيم اھڙو نبي ھيو جنھن جي دعوت اسلامي جي ذميواري عالمگيري ھئي.ھن عراق کان مصر تائين، شام کان فلسطين تائين ۽ عربستان ۾ مڪي تائين تبليغ ڪئي. ھن اوڀر اردن ۾ پنھنجي ڀائٽي لوط کي، شام فلسطين ۾ پنھنجي پٽ اسحاق کي ۽ عربستان ۾ پنھنجي پٽ اسماعيل کي مقرر ڪيو. ھن پنھنجي پٽ اسماعيل سان گڏجي مڪي ۾ ڪعبو تعمير ڪيو. تفھيم القرآن مطابق سندس نسل مان ٻہ وڏيون شاخون نڪتيون جن مان اسماعيل جي اولاد عربستان۾ رھي جن ۾ قريش ۽ ٻيا عرب قبيلا شامل آهن.ٻي شاخ اسحاق جي اولاد جنھن م يعقوب، يوسف، موسي، دائود، سليمان، يحي ۽ عيسي شامل آهن. روايتن مطابق ھي ميسوپوٽيميا جي شھر ار ۾ پيدا ٿيو جتان پوء لڏي شام ۽ ترڪي واري پاسي حران يا حاران شھر ۾ آيو، وري اتان لڏي فلسطين جي شھر بيت ايل ، پوء حبرون، پوء وري اردن جي پاسي بير شبع آيو. ھن شھر جي اوڀر پاسي پنھنجي ڀائٽي لوط کي ڇڏي پوء مصر ھليو پوء حجاز جو رخ ڪيائين ۽ مڪي ۾ ڪعبو تعمير ڪيائين جتي اسماعيل کي ڇڏي فلسطين جي شھر حبرون موٽي آيو جتي مستقل رھائش اختيار ڪيائين ۽ اتي ئي سندس وفات ٿي پوء سندس پٽ اسحاق ۽ پوٽي يعقوب اتي تبليغ ڪئي. قرآن مسلمانن کي ابراهيم جي طريقي جي پيروي جو مشورو ڏنو آهي ۽ ٻڌايو آهي تہ ابراهيم شرڪ ڪرڻ وارن مان نہ ھيو. ابراهيم جي طريقي جو ذڪر ڪرڻ جو مقصد اھو ٿي سگھي ٿو تہ يھودي، عيسائي ۽ مڪي جا مشرڪ ان کي حق سمجھي مڃيندا ھئا ۽ مڪي وارن جو گھٽ۾ گھٽ ان ڳالھ تي اتفاق ھو تہ ڪعبو تعمير ڪندڙ بت پرست نہ ھيو.
عيسائيت ۽ يھوديت ۾ مقام
thumb|ساڄو|جوزف مولنار جي ٺاھيل پينٽنگ ۾ ابراهيم کي ھجرت لاءِ روانو ٿيندي ڏيکاريو ويو آهي نمرود جو بائيبل ۾ تہ ڪو ذڪر ڪونهي پر يھودين جي ٻئي ڪتاب تلمود ۾ ان جو پورو واقعو بيان ٿيل آهي ۽ لڳ ڀڳ قرآن ۾ بيان ٿيل واقعي جھڙو آھي. تلمود ٻڌائي ٿو تہ ابراهيم جو پيء نمرود جي سلطنت جي سڀ کان وڏي عھدي تي مقرر ٿيل ھو ۽ ابراهيم جڏهن شرڪ جي کلي عام مخالفت ڪري توحيد جي تبليغ شروع ڪئي ۽ بت خانن ۾ گھري بتن کي ٽوڙي ڇڏيو تہ سندس پيءُ خود اھو مقدمو بادشاھ جي درٻار ۾ پيش ڪيو تلمود ۾ وڌيڪ بيان ٿيل آهي تہ بادشاھ جي حڪم تي ابراهيم کي قيد ڪيو ويو جتي ڏھ ڏينهن بند ھيو پوء بادشاھ جي ڪائونسل کيس زندہ ساڙڻ جو فيصلو ڪيو ۽ پوءِ کيس باھ ۾ وجھڻ وارو واقعو پيش آيو جنھن جو ذڪر پوء قرآن ۾ به سورة انبياءِ رڪوع 5، العنڪبوت، رڪوع 2 ۽ 3 ۽ الصافات رڪوع نمبر 4 ۾ بہ آيو. بائيبل جي باب جينيسس (Genesis) مطابق ابراھام کي خدا جو حڪم ٿيو تہ پنھنجي پيءُ تيرہ(Terah) جو گھر ڇڏي ڪنعان لڏي وڃي جيڪو خدا ابراھام ۽ ان جي اولاد کي عطا ڪيو ھو.خدا ابراهيم جي پٽ اشمائل (اسماعيل) مان ھڪ قوم پيدا ڪرڻ جو واعدو پڻ ڪيو.ابراھيم پنھنجي سؤٽ سارہ سان شادي ڪئي هئي جنھن مان کيس آئزڪ(Issac (اسحاق) پيدا ٿيو.ابراھيم ھيبرون (Hebron) ۾ اچي ھڪ غار خريد ڪئي جتي ھن سارہ کي دفن ڪيو ھو. آئزڪ (اسحاق) وري پنھنجن عزيزن مان شادي ڪئي ۽ ڪنعانين جو حاڪم ٿي ويو. سارہ جي وفات کانپوءِ ابراهيم ڪيتورہ(Keturah) سان شادي ڪئي جنھن مان کيس ڇھ پٽ ڄاوا. ابراهيم جي وفات ٿيڻ تي کيس ان غار ۾ سارہ جي پاسي ۾ دفنايو ويو. ھن جي سموري ملڪيت آئزڪ (اسحاق) کي ملي باقي ٻين پٽن کي صرف اھو مليو جيڪو ابراهيم کين بخشش (gift) ۾ ڏئي چڪو ھو. بائيبل مطابق تيرہ(آذر) نوحا(Noah)(نوح) جي نائين پيڙهي ۾ ھيو ، کيس ٽي پٽ ھيا: ابراھام، نيھور(Nahor) ۽ ھاران(Haran). جوانيءَ ۾ ابراھام تيرہ (آذر) جي بتن ٺاھڻ واري ڪارخاني ۾ ڪم ڪندو ھيو. ھاران لوط جو پيءُ ھيو اھڙي طرح لوط ابراهام جو ڀائيٽو هيو.ھاران ڪئلديا (Chaldees) جي شھر ار (Ur) ۾ ئي وفات ڪري ويو. ابراهيم سارہ سان شادي ڪئي جيڪا سنڍ (Sterile) ھئي. ابراهيم، ان جو پيءُ تيرہ، زال سارہ ۽ ڀائيٽو لوط ار مان ھجرت ڪري ڪنعان ڏانهن روانا ٿيا پر ھئرن (Haran) جي مقام تي ترسي پيا جتي تيرہ (آذر) 205 سالن جي عمر ۾ وفات ڪئي .خدا جي حڪم تي ابراھام ،سارہ ۽ لوط سان گڏجي خدا جي واعدي مطابق عطا ڪيل زمين يعني ڪنعان ڏانهن روانو ٿي ويو جتي کيس عزيزن سميت مستقل قيام ڪرڻو ھو. ان وقت ابراھام جي عمر 75 سال ھئي
نواز شريف
تعليم
ميان محمد نوازشريف ني ابتدائي تعليم سينٽ اينٿنيز هاءِ اسڪول، لاهور مان حاصل ڪئي. گورنمنٽ ڪاليج لاهور مان گريجويشن ڪرڻ کان بعد پنجاب يونيورسٽي مان قانون (وڪالت) جي ڊگري حاصل ڪئي.
چيائي هوائي اڏو
تاريخ
The Taiwanese Government gave Chiayi Airport an "International Airport" status in December 2012 in a bid to boost local tourism. Chiayi Airport was subsequently added to the list of airports where direct cross-straits flights between چين and Taiwan are allowed in 2013. A series of charter flights between Chiayi and Shizuoka Airport was launched by China Airlines that year, making them the first international flight from Chiayi Airport. This was followed by the launch of the first direct flight between Chiayi and a Mainland Chinese airport, a charter flight by Spring Airlines to Shanghai Pudong International Airport, in May 2014.
سهوليتون
Chiayi Airport has 3 aircraft stands that are capable of accommodating aircraft types such as the McDonnell Douglas MD-90 and ATR 72. Its 1,717-square metre terminal has a capacity of 222,000 a year, while its 45-square metre cargo facility is able to handle 19,035 tonnes of cargo annually. The airport has limited customs and immigration facilities that allows the airport to handle international flights.
فجر (عبادت)
رڪعتون
فجر جي نماز میں چار رڪعتون پڙھيون وينديون آھن۔
مڃر
حوالا
زمرو:اصطلاح
پان
غير شوقين حضرات کي نسوار جي طرح پان جو فائدو معلوم ناهي پر هو هن جي پيڪ کان عاجز رهندا آهن ڇو ته ان جي ڪري جڳهه جڳهه تي گندگي پکڙيل هوندي آهي۔
ابوبڪر صديق
150px|thumb|ابوبڪر
اعجاز علي بيگ مرزا
تعليم
ابتدائي تعليم سينيٽ بوناوينچر هاءِ اسڪول حيدرآباد مان ورتائين. انٽر گورنمينٽ ڪاليج (ڪاري موري) حيدرآباد ۽ بي. اي سٽي ڪاليج حيدرآباد مان ڪيائين. ايم. اي، بي. ايڊ ۽ ايم. ايڊ سنڌ يونيورسٽيءَ مان ۽ ايل. ايل. بي سنڌ لا ڪاليج حيدرآباد مان ڪيائين.
ھن وقت
هن وقت سنڌ يونيورسٽيءَ ۾ قائم ٿيندڙ قليچ چيئر جي بورڊ آف گورنرس جو ميمبر آهي.
انڀؤ گيان ساگر
حوالا
زمرو:ورھاڱي کان اڳ ھندو عالمن جا لکيل ڪتاب
قرض جي ادائيگي
قرض چڪائي بئنڪ جي قرض جي بقاياجات متعلق ٿيل معاھدي مطابق طئي ٿيل تاريخن تي باقاعده ادائيگين جي عمل کي قرض چڪائي سڏيو ويندو آهي. ان جو مطلب اھو آھي تہ ڪنھن قرض جي بقايا زر اصل ۾ باقائدگي سان قسطن ذريعي ادائيگي سان تخفيف آھي جيڪي قسطون طئي ٿيل تاريخن تي ادا ڪيون وينديون آهن. ان کي سرعي (تڪڙو) تناسب پڻ سڏيندا آهن. يا وري ادائيگيون جاري نقد رقمن جي ونھوار (cash flow) ، آمدني يا سنڪنگ فنڊ مان ڪيون وينديون آهن. ڪنهن بہ هڪ ملڪ کان ٻئي ملڪ کي مليل قرض طور ڏنل انهن ڏوڪڙن جي ادائگي (Amortization)، جيڪي بظاهر ٻڏي چڪا هجن. اها ادائگي قسطن ۾ ۽ آهستي آهستي ٿيندي آهي. قرض جي اهڙي موٽ دوران قرض ڏيندڙ ۽ وٺندڙ رياستون، روايتي شرطن کان هٽي، ڪُجھ نوان معيار قائم ڪنديون آهن، تہ جيئن ٻنهي ڌُرين جي سهولت کي نظر ۾ رکندي ، معاملي کي خير خوبيءَ سان حل ڪري سگهجي. اهو عمل واپاري تڪرارن کي گهٽائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪندو آهي. قرض کڻڻ کان پوء جڏھن مقرر وقت تي ادا ٿي نہ سگھندو آھي ۽ قرضي باقيدار ٿي ويندو آھي تہ پوء نئين معاھدي تحت رھيل زر اصل جي واپسي جي قسطن م ادائگي کي قرض چڪائي سڏيندا آهن.
آبپاشي
thumbnail|کاٻو|هڪ ڪئنال زرعي زمين کي پاڻي پھچائڻ واري سرشتي کي ”آبپاشي“ چئبو آھي. سنڌ ۾، پنج ھزار سال اڳ ”موھن جي دڙي“ واريءَ تهذيب ۾ آبپاشيءَ جو بھترين نظام موجود ھو. اڄ به سنڌو درياھ جو پاڻي آبپاشيءَ لاءِ استعمال ٿئي ٿو.
جڳ
thumb|فرانسيسي سيرامڪ جڳ جڳ پاڻي يا ڪو مشروب وغيرہ رکڻ لاءِ استعمال ٿيندڙ ھڪ ٿانءُ آھي. ان مان پاڻي يا مشروب گلاسن (پاڻي پيئڻ جو ٿانءُ) ۾ وڌو ويندو اھي. جڳ مختلف نمونن ء ماپن جا ھوندا آھن ۽ مختلف موادن جھڙوڪ: پلاسٽڪ، اسٽيل، جست وغيرہ مان ٺاھيا ويندا آھن.
پنجاب مسلح بغاوت
ڀارتي پنجاب ۾ سکن جي مسلح تحريڪ سن 70 جي ڏھائي ۾ شروع ٿي جڏھن ڪجھ سکن خالصتان سان گڏ مسلح تحريڪ جي طرف رجوع ڪيو۔ ھن تحريڪ جون وجھون پيچيده آھن جن جي سببن ۾ سک مت ،پنجابي ٻولي ۽ 1947ع کان ڀارتي حڪومتي جماعت ڪانگريس جي ھن علائقي جي طرف غلط ورتاءُ ھو۔ پنجاب ۾ اھي تمام اسڪول جيڪي پنجابي ٻارن کي ھندي پڙھائيندا آھن اھڙن جي سک اڳواڻ مخالفت ڪندا آيا آھن۔.
فريميم
فريميم (Freemium) خاص طور تي انٽرنيٽ تي مصنوعات يا خدمتن جي قيمتن جي تعين جي حڪمت عملي آهي جنهن جي تحت بنيادي سهولتون مفت فراهم ڪيون وينديون آهن جڏهن اعليٰ درجي جي خصوصيتن جي لاءِ قيمت ادا ڪرڻ ضروري هوندو آهي۔. لفظ فريميم (Freemium) ڪاروباري ماڊل جي ٻه پهلوئن "فري" ۽ "پريميم" جي امتزاج سان نو لفظ سازي آهي۔
توحيد
اسلامي عقيدي مطابق الله کي سڄي ڪائنات جو هڪ اڪيلو خالق ڪري مڃڻ کي توحيد چئجي ٿو. توحيد جو مطلب آهي هڪ خدا کي مڃڻ ۽ مڪمل طرح پنهنجي دل ۽ دماغ سان ان سان ڳنڍجي وڃڻ. اها ئي خدا ۽ انسانيت جي منزل آهي. هن دنيا ۾ اهوئي انسان ڪامياب آهي، جيڪو هڪ خدا کي ئي پنهنجو سڀ ڪجهه بڻائي ڇڏي. هر ڪو انسان هڪ اڻپورو وجود آهي. خدا سان پاڻ کي ڳنڍي، هو پنهنجو پاڻ کي مڪمل ڪندو آهي.
مُک صفحو
زمرو:مُک صفحو
سفارتي آداب
ٻئي حوالي سان ٻن رياستن وچ ۾ سياسي ۽ سفارتي طور تي ڪوششون وٺي، ڪنهن به معاملي تي ذميواريون نڀائڻ يا مخصوص حد بنديون هڻڻ جي عمل کي به ”پروٽڪال“ چيو وڃي ٿو. هي هڪ اهڙو قدم آهي، جنهن سان دنيا کي مستقبل ۾ ڪنهن امڪاني نقصان کان بچائي سگهي. بين الاقوامي لاڳاپن ۾ رسمي طور تي جيڪي معاهدا يا عهد ناما ٿين ٿا، ”پروٽڪال“ انهن کان ڪجهه نرم ۽ گهٽ سختيءَ وارو قانون هجي ٿو، پر 1920ع ۾ جنيوا ۾ بين الاقوامي انصاف واري عدالت (ICJ) جي قائم ٿيڻ سان، ”پروٽڪال“ کي پڻ ڪنهن به معاهدي جي برابر حيثيت ڏني وئي آهي. 1997ع ۾ گڏيل قومن طرفان ڌرتيءَ جي ماحول جي بچاءَ ۽ گرمي پد واڌ کي روڪڻ لاءِ، جپان جي شهر ”ڪيوٽو“ ۾ سڏايل عالمي ماحولياتي ڪانفرنس ۾ 15 سالن جي عرصي لاءِ هڪ ”پروٽڪال“ ترتيب ڏنو ويو، جنهن تحت ڪانفرنس ۾ شريڪ ملڪن کي پابند ڪيو ويو، ته اُهي پنهنجن علائقن ۾ ايتريون گهڻيون صنعتون نه هڻن، جن سان ڪار بان ڊاءِ آڪسائيڊ ۽ ٻين زهريلين مادن جو اخراج وڌي وڃي ۽ دنيا جو ماحول تمام گهڻو گدلو ٿي وڃي. ان سهمتيءَ کي ”ڪيوٽو پروٽڪال“ جي نالي سان سڏيو وڃي ٿو. سفارتي لحاظ کان طئي ٿيل ”پروٽڪال“ جو مانُ رکيو ويندو آهي، ڇاڪاڻ ته ”پروٽڪال“ هميشه گڏيل ڪوششن سان ڪامياب ويندو آهي. ”ڪيوٽو پروٽڪول“ اڄ تائين انهيءَ ڪري ڪامياب نه ٿي سگهيو آهي، جو انهيءَ ۾ صنعت ڪاريءَ جي ميدان ۾ اڳتي وڌي ويل ملڪن جو ساٿ ۽ سهڪار شامل نه آهي.
تاج محل
سياحت
هر سال هن تاريخي يادگار کي 30 لک ماڻهون ڏسڻ ايندا آهن۔ هي تعداد ڀارت جي ڪنهن به سياحتي جڳهه تي ايندڙ ماڻهن جي مقابلي ۾ سڀ کان وڌيڪ آهي ۔تاج محل مغليه دور جي فن تعمير جو هڪ عظيم شاهڪار آهي ۽ هڪ اهڙي بي مثال عمارت آهي جيڪا اڏاوت بعد ئي دنيا ڀر جي سياحن جي توجهه جو مرڪز بڻي۔ محبت جي هي لازوال نشاني شاعرن، اديبن، مصورن ۽ فنڪارن جي لاء  وجدان جو محرڪ رهي آهي پر حقيقت ۾ هڪ مقبرو آهي۔سن 1874 ۾ برطانوي سياح ايڊورڊ لئير چيو هو ته
عجوبو
2007ء ۾ هڪ بين الاقوامي مقابلي جي ذريعي طي ٿيڻ وارن دورِ جدید جي ست عجوبن ۾ آگره کي تاج محل کي به شامل ڪيو ويو.
ديهه سوهو
حوالا
زمرو:سنڌ جون ديھون
اٽنگڻ
هڪ قسم جو پسارڪو وکر. حڪيمن موجب گرم خشڪ اثر اٿس، آنڊن ۽ معدي کي نقصان رسائي ٿو. هي اِلسيءَ جي -ٻج- جهڙو -ٻج- آهي. ڊگهو، ڪارو، چپترو ۽ ڳاڙهاڻ مائل ٿيندو آهي. حڪيمن جي چوڻ موجب ڪيترين بيمارين ۾ فائدو پهچائي ٿو. پيشاب کي -جاري- ڪري ٿو. ڪم طاقتيءَ کي هٽائي ۽ نسن ۾ سختي آڻي ٿو.
ڦلان دي راڻي
هي سانگ يا ناٽڪ جو ئي هڪ قسم آهي. هن قسم جا سانگ راجستان ۾ ڏاڍا مشهور هئا. ڦلان دي راڻي جو مطلب آهي، جنهن جو وزن هڪ گل جي برابر هجي. گجرات ۾ سانگ ڦل پنچا، اهڙي شهزادي، جنهن جو وزن پنجن گلن جي برابر هجي رچايا ويندا هئا. ڦلان دي راڻي سانگ يا ناٽڪ اصل ۾ نوٽنڪي سانگ جو ئي ٻيو نالو آهي. اصل ۾ نو ٽنڪي شهزادي جي قصي تي ٻڌل هڪ سانگ يا ناٽڪ هو. 1883ع ۾ آر سي ٽيمپل پنهنجي مشهور ڪتاب دي ليجندس آف پنجاب The legends of Punjab ۾ ٽن سانگن جو تت ڏنو آهي. جنهن ۾ شهزادي نو ٽنڪي ءَ جو به ذڪر آهي. آر سي ٽيمپل جي چوڻ مطابق نوٽنڪي ۽ ان جهڙا ٻيا ناٽڪ يا سانگ سو سال اڳ جا رچيل هئا. جيڪي هوليءَ جي ڏڻن تي امبالا ۾ پيش ٿيندا هئا. نو مان مراد نوَ ۽ ٽنڪي مان مراد چانديءَ جو سڪو آهي، جنهن جو وزن چار رتيون هجي. مطلب ته اهڙي کڙيل گل جهڙي نازڪ نفيس شهزادي، جنهن جو ڪل وزن 36 رتيون هو. نوٽنڪي شهزادي جي سانگ يا ناٽڪ پهريان پنجاب ۾ مشهوري ماڻي هئي، اتان پوءِ اهو سانگ اتر پرديش ۾ پهتو هو. اتر پرديش ۾ نوٽنڪي ايتري ته مشهوري ماڻي جو لفظ سانگ بدرآن نوٽنڪي استعمال ٿيڻ لڳو. نوٽنڪي جي مشهور ليجنڊ اداڪاره ”گلاب ٻائي“ تي ته باقاعده ڪتاب لکيو ويو ۽ ٻيون به ڪيتريون مشهور اداڪارائون ٿي گذريون آهن، جن ۾ ملڪه بيگم ۽ هيرا ٻائي پڻ تمام گهڻي مشهوري ماڻي هئي. اڳتي هلي مووي ڪيمرا ايجاد ٿيڻ کان پوءِ نوٽنڪي، ڊائيلاگ، راڳ، رقص ۽ اداڪاري جي ميلاپ ذريعي فلمن جو روپ اختيار ڪري ورتو. تنهنڪري ڪنهن حد تائين اهو چئي سگهجي ٿو ته فلم اصل ۾ نوٽنڪيءَ جي ئي ارتقا ڪيل شڪل آهي.
43 (سلجھائپ)
__DISAMBIG__
قنديل بلوچ
زندگي
قنديل بلوچ جي پهرين شادي 17 سالن جي عمر ۾ ٿي. اذيت پسند هئڻ جي الزام هيٺ آيل مڙس کان الڳ ٿي دارالمان ۾ پناهه ورتائين. هن کان پوءِ هن ڪيترن ئي هنڌن تي نوڪري ڪئي. شروعات ۾ هن ٽي وي تي نعت به ڳايا. پوءِ 2013ع ۾ هڪ مشهور ٽي وي شو Idol Pakistan ۾ آڊيشن به ڏنائين.
46 (سلجھائپ)
__DISAMBIG__
2 جنوري
وڌيڪ ڏسو
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:جنوري
48 (سلجھائپ)
__DISAMBIG__
نماز
مسلمانن جي صلواة نالي عبادت کي سنڌيءَ ۾ نماز چئبو آهي جيڪا مٿن اسلامي اعتقاد موجب ڏينهن ۾ 5 ڀيرا فرض آهي. نماز اسلام جي بنيادي رڪنن مان هڪ رڪن آهي. نماز کي دين اسلام جو ٿنڀو مڃيو ويندو آهي.نماز کي اسان جي پياري نبي حضرت ﷴ ﷺ پنهنجي اکين جو نور سڏيو آهي. اسلام ۾ ايمان آڻڻ کان پوءِ مسلمان کان پھريون مطالبو نماز قائم ڪرڻ جو آھي. اھا ھر مسلمان عاقل بالغ مرد توڙي عورت، امير توڻي غريب، تندرست توڻي بيمار، ھڪ ھنڌ رھندڙ توڻي مسافر تي ھر حال ۾ امن توڻي جنگ ۾ فرض آهي. نبي جن فرمايو آھي ته: ""مومن ۽ ڪافر جي وچ ۾ نماز ئي جدا ڪرڻ واري حد آھي""
- مسند احمد
نماز جا وقت
وتر ۽ عيد جون نمازون واجب نمازون آھن. وتر نماز عشاء جي نماز سان گڏ پڙھي ويندي آهي. البته رات جو آخري وقت ان لاءِ مستحب ھوندو آھي. عيدن جون نمازون واجب آھن. جڏھن سج چڱي طرح نڪري اچي ۽ ان جي پيلاڻ ختم ٿئي ۽ روشني تيز ٿي وڃي ته عيدن جي نماز جو وقت شروع ٿئي ٿو ۽ سج جي. زوال تائين جاري رھي ٿو.
50 (سلجھائپ)
__DISAMBIG__
عالمي ورثو ماڳ
لوڪ سڀا ۽ پس منظر
آمريڪا فطرت جي تحفظ سميت ثقافتي بچاءَ جو وِيچار شروع ڪيو.
اعجاز قريشي
پروفيسر اعجاز قريشي (انگريزي:Professor Aijaz Qureshi) سنڌ جو اديب، مورخ، تعليمي ماهر ۽ سماج سڌارڪ آهي.
حوالا
زمرو:سيوھڻ جون شخصيتون
565ع
ڊسمبر
زمرو:565ء زمرو:ڇهين صدي زمرو:سال
سنڌ جي تاريخ
پٿرن جو دؤر
اوائلي دؤر ۾ ماڻهن جبلن ۽ جهنگن کان ٻاهر نڪري ڳوٺن ۽ شهرن جو بنياد وڌو ۔۔ شڪار ڪرڻ ۽ وڍٽڪ لاء پٿرن مان هٿيار ٺاهيائون ۔چوپايو مال پالڻ شروع ڪرڻ ڪيو ۔ اهڙي طرح انسانن شعور ۽ تهذيب طرف قدم رکيو ۔
اجتھاد
thumb|330x330 عڪسلون اجتھاد مان مراد حديث مان پنھنجي علم ۽ راست سان فقہ جو نئون نُڪتو يا اصول پيدا ڪرڻ آھي. لفظي معنيٰ ’سخت ڪوشش ڪرڻ‘، صحيح راھ ڳولڻ. شرعي اصطلاح موجب ’شرعي مسئلن جي تحقيق جي روشنيءَ ۾ فروعي مسئلن متعلق قرآن ۽ سنت، اجماع ۽ قياس جي ذريعي راءِ قائم ڪرڻ‘. اجتھاد لاءِ شرط مقرر آهن. جھڙوڪ: عربي ٻوليءَ جي ماهرانہ لساني واقفيت، قرآن ۽ حديث جي وسيع معلومات، ذاتي صلاحيت ۽ تقويٰ.
سگمنڊ فرائيڊ
نفسيات جو ابو، سگمنڊ فرائيڊ 6 مئي 1856ع ۾ فرائيڊ فرائي برگ موراوينا ۾ پيدا ٿيو. ان ننڍڙي ڳوٺ ۾ پنج هزار کن جرمن ۽ چيڪ باشندا آباد هئا. فرائيڊ جي ماءُ جي نالو اميليا ناٿن ۽ سندس پيءُ جو نالو جيڪب فرائيڊ هو. فرائيڊ نفسيات جي علم ۾ تمام اوچو مقام رکي ٿو، کيس نفسيات جو ابو سڏيو ويندو آهي.
فرائيڊ جي نظرين معاشري جي سڀني شعبن کي اثر وڌو، جهڙوڪ سائنسي ادب، شاعري، آکاڻيون، ناول، ناٽڪ، فلمون، سوانح حيات، تاريخي ادب، آرٽ، مصوري، مجسمي سازي، تعليم، سماجي سائنس وغيره. هن جي نظرين جو هاضمو نه ڪري سگهندڙن يا هن جي سطحي تنقيد نگارن کيس لوئڻ جي تمام گهڻي ڪوشش ڪئي. ڊي ايڇ لارنس، فرائيڊ کي جنسي شعور جي پيدائش جو ڏوهي قرار ڏنو، هن جو چوڻ هو ته ”فرائيڊ کي ان جھليل حد ۾ داخل نه ٿيڻ گهرجي ها، اهڙين ڳالهين تي پردا رهڻ گهرجن. آدم ۽ حوا ان ڪري جنت مان نه ڪڍيا ويا جو انهن هڪٻئي جا جنسي عضوا ڏسي ورتا هئا پر ان ڪري ڪڍيا ويا جو انهن کي عضون جي استعمال جي خبر پئجي وئي.“ هن جا مخالف سندس نظرين کي ”ويانا جي غليظ يهودي جا لڙاٽيل نظريا“ چوندا هئا.
جاڻ
اصل وطن
جاڻ جو اصل وطن مصر آهي، جتان هيءُ فصل دنيا جي ٻين ملڪن ۾ پکڙيو، جنهن ۾ هندستان ۽ پاڪستان به اچي وڃن ٿا. سنڌ ۾ هن جي پوک محدود ايراضيءَ تي ٿئي ٿي. ڀاڄين جي ٻنن ۽ باغن ۾ هن جو ٻج پوکيو ويندو آهي. جاڻ جو ٻج دوائن ۾ استعمال ٿئي ٿو. هن فصل کي سرد موسم جي ضرورت پوي ٿي ۽ ربيع جي موسم ۾ پوکيو ويندو آهي.
58 (سلجھائپ)
__DISAMBIG__
اعجاز الحق قدوسي
محقق، تاريخدان ۽ شاعر. اعجازالحق قدوسي، -جولاءِ- 1905ع ۾ -جالنڌر- (ڀارت) ۾ ڄائو. شيخ عبدالقدوس گنگوهيءَ جي اولاد مان آهي. ديني علمن جي تڪميل هندستان جي مشهور ديني درسگاهه مظاهرالعلوم سهارنپور ۽ مدرسه دينيات سرڪار عالي حيدرآباد دکن مان ڪيائين. 1951ع ۾ ڀارت مان -پاڪستان- لڏي آيو. سندس عمر جو وڏو حصو علمي ادبي ادارن، خاص طرح سنڌي ادبي بورڊ، ڪراچيءَ ۾ ملازمت ڪندي گذريو. سندس اصل موضوع -تاريخ- ۽ تذڪرا آهن. پنهنجي لکڻين ۾ تحرير جي فن جو خاص خيال رکيو اٿس. شعر گوئيءَ ۾ سندس حيثيت ٻئي درجي جي آهي. ’تذڪره صوفياءِ سنڌ‘، ’تذڪره صوفياءِ پنجاب‘، ’تذڪره صوفياءِ بنگال‘، ’تذڪره صوفياءِ سرحد‘، ’شيخ عبدالقدوس گنگوهي -اور- -ان- ڪي تعليمات‘، ’تزڪ جهانگيريءَ جو -اردو- ترجمو ۽ حاشيا‘ (2 جلد)، ’تاريخ سنڌ‘ (3 جلد، اردو)، ’اقبال -اور- علماء پاڪ و هند‘، ’تاريخ مغربي پاڪستان‘ ۽ ‘رسول پاڪ صلي -الله- عليه وسلم ڪي صاحبزاديان‘ سندس اهم تصنيفون آهن. سندس خود نوشت سوانح حيات ”ميري زندگي ڪي 75 سال“ مڪتبه اسلوب، ڪراچيءَ 1988ع ۾ شايع ڪئي آهي.
ٻيڙي
ڇڪ واري اڏي: آلات کي مٿي کڻڻ لاءِ ڪپيءَ سان ڇڪ ڏبي آهي، جيڪا کنجيءَ سان گڏ اڏيءَ ۾ ٻڌل هوندي آهي، جنهن کي ڇُڪ واري اڏي چئبو آهي. ڇاٻاهيءَ واري اڏيءَ کي ’گِرلي اڏي‘ به چئبو آهي، ڇاٻاهيءَ جو واسطو شيخلي (شيکلي) سان آهي ۽ ڇڪ واري اڏيءَ جو واسطو آلات سان آهي. ٻيڙيءَ جا ٻه ڀاڱا ٻڌبا آهن، هڪ آڳيلي ٻيو پاڇيلي.
ڪٽهڙو: هيٺينءَ کنجيءَ جي پويان ڪٽهڙو ٿيندو آهي، جيڪو ويهڻ يا ’ڊائيننگ هال‘ جوڪم ڏيندو آهي. اهو تَر کان پاڇل تي ٻه فوٽ مٿي ٺهيل هوندو آهي.
گنبٽ: مٿي بيان ٿي چڪو آهي ته ٻيڙيءَ جي تر ۾ پسون لڳل هوندا آهن ۽ هر هڪ پسونءَ ۾ ٻه ٽي ’وريئڙا‘ هوندا آهن. ٻيڙيءَ ۾ آڳل ۽ پاڇل جو سِمندڙ -پاڻي- پَسن جي وريئڙن مان وهي گنبٽ ۾ گڏ ٿيندو آهي ۽ پوءِ اهو پاڻي گنبٽ مان ٻاهر درياهه ۾ اڇلبو آهي.
سنهو ڏانڊاڙ: هن ڏانڊاڙ جو به ساڳيو ڪم آهي. -ٿلهو- ۽ سنهو ڏانڊاڙ ٻئي ڇڪي ڇڏبا آهن ۽ ضرورت مطابق انهن کي ڍرو ڪري يا ساهي ڇڏبو آهي. اها ضرورت واءَ جي مٽجڻ ڪري محسوس ٿيندي آهي.
چاليھو
حوالہ جات
<div class="reflist columns references-column-count references-column-count-2" style="-webkit-column-count: 2; list-style-type: decimal; min-height: 1596px;">
سائينداد سولنگي
وفات
هيءُ منفرد ڪهاڻيڪار 12 فيبروري 2006ع ۾ لاڏاڻو ڪري ويو.
حديث
3. حديث آحاد'''
اهڙيون حديثون جنهن جي روايت ڪندڙ (راوي) تعداد ۾ متواتر حديث جي راوين کان گهٽ هُجن. اهڙين حديثن جا به ٽي قسم آهن.
2. ضعيف منقطع'''
جنهن حديث ۾ هڪ يا هڪ کان وڌيڪ راوي مُختلف هنڌن تي ساقط هُجن.
3. ضعيف مرسل'''
جنهن حديث جو راوي آخر ۾ ساقط هُجي يعني تابعي کان پوءِ صحابيءَ جو نالو نه هُجي.
حديث جو مثال
عجبت من قضاء اللہ عزوجل للمؤمن ان اصابہ خیر حمد ربہ و شکر وان اصابتہ مصیبۃ حمد ربہ و صبر المومن یوجر فی کل شئ۔ (مسند الامام احمد بن حنبل 1-137)
مرزا اجمل بيگ
مرزا اجمل بيگ 21 اپريل 1921ع تي ٽنڊي ٺوڙهي حيدرآباد ۾ سنڌ جي مهان اديب، دانشور ۽ عالم شمس العلماءِ مرزا قليچ بيگ جي گهر ۾ جنم ورتو. ابتدائي تعليم حيدرآباد شهر ۾ حاصل ڪيائين ۽ بي اي بمبئي يونيورسٽيءَ مان فرسٽ ڪلاس ۾ ۽ ايم. اي سنڌ يونيورسٽيءَ مان فرسٽ ڪلاس فرسٽ نمبر ۾ پاس ڪري گولڊ ميڊل حاصل ڪيو. مرزا صاحب سنڌ سرڪار جي فوڊ ڊپارٽمينٽ ۾ راشنگ ڪنٽرولر مقرر ٿيو جتان 1976ع ۾ ڊپٽي ڊائريڪٽر جي عهدي تان رٽائر ٿيو. هو مرزا قليچ بيگ جو ستون نمبر فرزند هو. کيس اکيون کوليندي ئي ”شمس العلماء“ پيءُ جي هنج نصيب ٿي. انهيءَ علم ڀريءَ هنج مان هن ٻار ٻالپڻي ۾ ئي سڀ ڪجهه حاصل ڪيو. فارسي ۽ سنڌي هن جي گهر جون زبانون هيون، باقي قرآني تعليم ۽ ٻيا سڀ مذهبي علوم بہ ننڍپڻ ۾ ئي سکي ورتائين کيس علم، ادب ۽ شاعري ورثي ۾ مليل هئا. مرزا صاحب شروعات ۾ پنهنجو تخلص ”فاضل“ رکيو، پر بعد ۾ ”اجمل“ جي تخلص سان لکندو هو. هو عروضي شاعريءَ جو ماهر سمجهيو ويندو هو. سندس ڪلام نهايت اعليٰ پائي جو آهي. پاڻ غزل، قصيدو، مثنوي، مخمس، بيت، سلام، مرثيه، نوحا، منقبت ۽ مناجاتون وغيره چيون اٿس. نظم ۾ لکيل سندس ڪتاب ”شاهنامه عرب عرف منظوم تاريخ اسلام“ سنڌي ادب ۾ اهم حيثيت رکي ٿو. ان کان علاوه نيو ايٽلس جغرافيه (اردو)، انگلينڊ جي تاريخ (1953ع)، ٽريل انگلش ڊڪشنري (اردو، سنڌي، انگريزي) سر حسيني لطيفيات 1951ع)، دنيا جي نئين جاگرافي (1952ع)، تاريخ (1953ع)، رنگين جاگرافي پاڪستان (1958ع)، علم بدن ۽ صحت ، علم طبعي، انتخاب ازگلستان و بوستان، سر سارنگ (لطيفيات)، مهاڳ رباعيون (تنقيد) وغيره بہ مشهور ڪتاب آهن. سنڌ جو هي سڄاڻ اديب ۽ شاعر 26 مئي 1984ع تي وفات ڪري ويو.
25 ڊسمبر
موڪلون ۽ ڏڻ
زمرو:سال جا ڏينهن زمرو:ڊسمبر
1523ع
ڊسمبر
زمرو:1523ء زمرو:سال
عبدالحفيظ لغاري
ملازمتون
ڊاڪٽر عبدالحفيظ لغاريءَ 2005ع کان 2006ع ۾ سنڌ اقرا پبلڪ اسڪول اينڊ ڪاليج ۾ بطور سبجيڪٽ اسپيشلسٽ ڪم ڪيو. ان کان پوءِ ايم فل جي پڙهائي دوران جنوري 2008ع ۾ منسٽري آف سائنس اينڊ ٽيڪنالاجي جي ادري پاڪستان ڪائونسل آف سائنٽفڪ اينڊ انڊسٽريل رسچرچ ۾ بطور سائنٽيفڪ آفيسر گريڊ 17 جي نوڪري ملي. جنهن ۾ مئي 2013ع تي ترق ٿي ۽ گريڊ 18 ۾ سينيئر سائنٽيفڪ آفيسر طور ڪم ڪرڻ شروع ڪيو
پاٽا
پاٽا ۽ فاٽا ۾ فرق
فاٽا ۽ پاٽا بالڪل ٻہ مختلف جڳھن کي چيو ويندو ھيو. پاٽا (صوبائي منتظم شده علائقا) اھي علائقا آھن جيڪي 1995 کان پھريان صوبن جي زيرانتظام ھئا ۽ بعد ۾ پوءِ انھن کي باقاعده ضلعن جي حيثيت ملي ۽ فاٽا (وفاقي منتظم شده علائقا)، اھي علائقا جيڪي وفاقي حڪومت جي انتظام ھيٺ ھيا جن کي بعد ۾ خيبرپختونخوا صوبي جو حصو بڻايو ويو.
سرنگھو
سرنگھو:
متحده قومي موومنٽ
ايم ڪيو ايم، مهاجرن جي هڪ سياسي جماعت آهي، جنهن جو چيرمين الطاف حسين آهي. ايم ڪيو ايم: (اڳوڻي مهاجر قومي موومينٽ ۽ هاڻي متحده قومي موومينٽ) پاڪستان جي هڪ سياسي پارٽي آهي، جنهن جو مکيه حلقو ڪراچي ۽ حيدرآباد شهر آهن، جتي ورهاڱي کانپوءِ ڀارت کان لڏي آيل آبادي وڏي انگ ۾ رهندڙ آهي. بنيادي طور تي هيءَ جماعت 1947ع کان پوءِ ڀارت کان لڏي آيل ماڻهن جي نمائنده سياسي جماعت طور سڃاڻپ رکي ٿي. پر هاڻي ان جو دائرو وڌايو ويو آهي.
حوالا
sd:زمرو:Pages using duplicate arguments in template calls,sd:زمرو:سانچا,sd:زمرو:سنڌ,sd:زمرو:سياست,sd:زمرو:متحدهہ قومي موومنٽ,sd:زمرو:ٽٽل فائل ڳنڍڻن وارا صفحا,sd:زمرو:پاڪستان, زمرو:پاڪستان زمرو:سنڌ زمرو:سياست زمرو:متحدهہ قومي موومنٽ
نعت
تاريخ جا مشھور نعت خوان
اصحابين ۾ مشهور نعت خوان حسان بن ثابت, اسود بن سریع, عبد الله بن رواحه, عامر بن اڪوع, عباس بن عبد المطلب, ڪعب بن زہیر, نابغه جعدي شامل ھيا. ھڪ روايت مطابق حضرت محمد جي ھجرت وقت مديني آمد دوران مديني جي انصاري ٻارن نعت چئي سندن استقبال ڪيو ھو. تاريخ ۾ مشھور اوليائن ۾ شيخ عبدالقادر جيلاني ، بابا فرید الدین گنج شڪر، سلطان باھو، بابا بلي شاھ، خواجہ نظام الدین اولیاء، امیر خسرو، خواجہ عثمان ھاروني، مخدوم علاؤ الدین علي احمد صابر ڪلیري ۽ پير مھر علي شاھ شامل آهن. مشھور عالمن ۾ امام ابو حنیفو، مولانا روم، شیخ سعدي، مولانا جامي، امام بوصیري، حڪیم محمد اختر، احمد رضا خان ، علامه ریاض الدین سھروردي، محمد قاسم نانوتوي، حڪیم الاسلام طیب قاسمي ۽ سید نفیس الحسیني شاھ شامل آهن. ٻين نالن ۾ شامل آهن: مجيب الرحمٰن حسيني، حسن رضا خان، امیر مینائي، الطاف حسین حالي، صائم چشتي، ادیب رائيپوري، علامه اقبال، خواجه بیدم وارثي، محمد علي ظھوري، مظھر الدین مظھر، حفیظ تائب،حامد یزداني، مولانا ڪوثر نیازي، بھزاد لکنوي، عبدالستار نیازي، ریاض حسین چوڌري، ضیاء نیر، حسین محي الدین، قمر الدین انجم، پروفیسر اقبال عظیم، خالد محمود نقشبندي، مولانا ظفر علي خان، علیم ناصري، یزداني جالنڌري، منصور آفاق، مقصود احمد تبسّم، خالد علیم، تنویر ڦول، اعجاز رحماني، پیر نصیر الدین نصیر گیلاني، مولانا الیاس قادري، شاڪرالقادري، عباس عدیم قریشي، ندیم رضا فارق، مرزا حفیظ اوج، آصف قادري، نذر صابري، صبا اڪبرآبادي، مظفر وارثي،صبیح رحماني، صھبا اختر. موجوده زماني جا مشھور نعت خوانن ۾ شامل آهن: محمد علي ظھوري، اعظم چشتي، اختر قریشي، نصر الله خان نوري، قاری زبید رسول، محمد شڪیل قادري، الحاج عمران شیخ قادري، محمد اویس رضا قادري، عبد الرؤف روفي، خورشید احمد، صبیح رحماني، مشتاق قادری، محمد افضل نوشاھي، عبدالستار نیازي، مرغوب احمد ھمداني، طاھر قادري،سید منظور الکونین، سید بلال منظور، سید باغ علي شاھ سید امین گیلاني، قاری حنیف شاھد رامپوري، سید سلمان گیلاني، شاھد عمران عادفي، حافظ ابوبکر مدني