cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
علامه علي خان ابڙو
تصنيفون
(1). حالات نبوي، (2). -احاديث نبوي-، (3) رسومات تباهي، (4). -تعليمات اسلام- (ٻه حصا)، (5). -اسلام ۽ ترقي- (چار حصا)، (6). اخلاقي گلدستو، (7). -اسلام- ۽ چونڊون، (8). -اسلام- ۽ ڪميونزم، (9). -اسلام- جو مالي نظام، (10). -اسلام- ۽ ڪميونزم (انگريزيءَ ۾)، (11). يوسف زليخا (ڊرامو)، (12). علم ۽ ديني علم“، (13). ”سولي سنڌيءَ جي -تاريخ-“، (14). ”-ائٽلس جاگرافي-“، (15). ”نئون اروگيه وگيان“ (علم صحت)، (16). ”اخلاقي ۽ مذهبي -تعليم-“، (17). ”قرآن ۽ ڪانسٽيٽيوشن“، (18). ”-ترقي- سنڌ مسلم“، (19). ”پيسٽالازي، (20). ”سنڌي گرامر“ انهن کان سواءِ ابڙي صاحب جا کوڙ سارا مضمون ملا اسڪول مخزن، -توحيد- ۽ -الوحيد- اخبارن ۾ شايع ٿيا. سندس مضمونن جو هڪ مجموعو ’انساني ڀلاين جو ديني شعور‘ سنڌيڪا اڪيڊميءَ شايع ڪيو آهي. تازو، سندس علمي خدمتن جو تقريباً سڄو رڪارڊ جمع ڪيو ويو آهي، جيڪو ”علي خان ابڙو، علمي خدمتون“ جي ٽائيٽل سان -اشاعت- هيٺ آهي. سندس لکڻ ۾ طنز يا ٽوڪ نه هئي. هو ”علم براءِ -اصلاح-“ جو قائل هو. عمل ۽ اعمال وٽس ڪسوٽي هئا. -تعليم- جو شعبو سندس تحريرن ۽ جهاد جو ٻيو اهم -ترين- دائرو آهي. -تعليم- کي عام ڪرڻ لاءِ هو سنڌ جي چپي چپي ۾ ويو. ڪانفرنسون ڪرايائين، ليڪچر ڏنائين. ڪچي، ڪاڇي ۽ -ٿر- جي دور دراز علائقن ۾ اٺن تي ويندو هو، هر هنڌ ماسترن ۽ مولوي صاحبن کي ٻارن جي نفسيات سمجهائيندو ۽ -پڙهائڻ جا طريقا- ٻڌائيندو هو. هن ايتري جانفشانيءَ سان ڪم ڪيو، جو وقت جي -انگريز- آفيسر لکيو ته ”He works with missionary spirit“. ابڙي صاحب جي ذاتي لائبريري 1942ع واري وڏي -ٻوڏ- ۾ لڙهي وئي. سندن دوستي علي بخش چنا، -الله- بخش -انصاري-، خانبهادر محمد صديق ميمڻ، ميان شمس الدين قريشي سان هئي. علامه دائود پوٽي سان سندس دلي دوستي هئي. محمد عثمان ڏيپلائي کانئس گهڻو متاثر هو. مولانا عبدالحق نصرپور وارو ۽ مولانا محمد اسماعيل مسڻ وارو وٽس ايندا هئا. باقي مولانا محمد صادق کڏي واري وٽ پاڻ وڃي علم ۽ فيض حاصل ڪيائين. مولانا -تاج- محمد امروٽي صاحب کان گهڻو متاثر هو ۽ اڪثر وٽن ويندو هو.
وفات
علي خان ابڙو صاحب -تاريخ- 16 -جولاءِ- 1954ع تي لاڙڪاڻي ۾ دل جي عارضي سبب انتقال ڪري ويو. سندس آخري آرامگاهه لاڙڪاڻي شهر ۾ درگاهه قائم شاهه -بخاري- لڳ قبرستان ۾ آهي. .
مشنري ڊيٽنگ
مشنري ڊيٽنگ (ڌرم پرچار ڪندڙ طرفان ڊيٽنگ يا مذهب جي تبليغ ڪندڙ پاران ڊيٽنگ Missionary dating) هڪ مذهبي عقيدي واري ماڻهو، عام طور تي عيسائيت يا اسلام جي فرد جو فعل آهي، جيڪو ٻئين مختلف عقيدا رکندڙ يا مذهب جي ماڻهوءَ جو مذهب تبديل ڪرڻ جي مقصد سان ڊيٽنگ ڪندو آهي.
غلام مصطفيٰ خان
زندگيءَ جو احوال
ڊاڪٽر غلام مصطفيٰ خان جبل پور، هندستان ۾ پھرين جولاءِ، 1912ع تي پيدا ٿيا.
کنوڻ ۽ ڪڙڪو
فائل:Lightnings sequence 2 animation-wcag.gif
غلام ھالائي ابڙو
غلام رسول ”غلام“ ولد لطف -الله- خان ابڙو پنھنجي والد جي نوڪريءَ دوران 4 -جولاءِ- 1920ع تي ننگر -ٺٽي- ۾ پيدا ٿيو. ”غلام“ ھالائي فائينل جو امتحان پاس ڪري 1946ع ۾ پرائمري -استاد- مقرر ٿيو. پاڻ ھڪ سٺي -استاد- سان گڏ سٺو مصور، اديب، شاعر ۽ موسيقار به ھو، کيس گھڙي وڄائڻ ۾ مھارت حاصل ھئي. -استاد- بيبي خان ۽ -استاد منظور علي خان- سان ڪيترا ڀيرا گھڙي تي سنگت ڪرڻ جو شرف حاصل ڪيائين. پاڻ ھڪ بهترين ڊراما نويس پڻ ھو ۽ ڪيترائي پنھنجا ڊراما اسٽيج تي پيش ڪيائين. ”غلام“ صاحب شعر و سخن جي ھر صنف تي طبع آزمائي ڪئي آھي. ”بزم رفيق“ ۽ ”بزم طالب الموليٰ“ سان خاص طور وابستگي ھيس ۽ ”الخالق ادبي اداري“ جو پڻ بنياد رکيائين. رٽائرڊ ٿيڻ بعد ”سنڌ گرئجوئيٽس ائسوسيئيشن“ ھالا جي زير اھتمام ”روشن -تارا-“ اسڪول جو آخري عمر تائين ائڊمنسٽريٽر ٿي رھيو. 27 -آگسٽ- 1984ع تي انتقال ڪيائين ۽ ھالا ۾ پنھنجي اباڻي قبرستان ۾ دفن ٿيو.
عبدالمطلب
عبدالمطلب جي منت
عبدالمطلب منت مڃي هُئي ته ڏه پُٽ پنهنجي سامهون جوان ڏسندا ته هڪ پُٽ الله جي راه ۾ قربان ڪري ڇڏيندو۔ اها آرزو پوري ٿي ته ڏه ئي پُٽن کي وٺي ڪعبي ۾ آيا ۽ ڪعبي جي پُڄاري کان قرعه ڪڍايو، اتفاق سان قرعه ۾ عبدالله جو نالو آيو۔ عبدالله جون ڀينرون رُئڻ لڳيون ته سندس بدلي ۾ ڏه اُٺ قربان ڪجن۔ وري ٻيهر قرع اندازي شروع ڪرائي وئي پر وري به عبدالله جو نالو نڪري آيو۔ هاڻ عبدالمطلب ڏه جي بدران ويهه اُٺ قربان ڪرڻ تي تيار ٿي ويو ۽ وري وري قرع اندازي ٿيڻ لڳي ۽ بار بار عبدالله جو نالو قرع ۾ نڪتو ايستائين جو اُٺن جو تعداد سو تي پُهچي ويو۔ پو اُٺن تي قرع ڪڍيو ويو ۽ اهو اُٺن تي نڪري آيو ۽ ائين سو اُٺ قربان ڪرڻ سان عبدالله بچي ويو۔(هي واقدي جي روايت آهي) ابن اسحاق جو بيان آهي ته اُٺن جي بدلي تي تجويز قريش جي رئيس جي تدبير هُئي ۔
مولوي حڪيم قاضي خاڪ ابڙو
مولوي حڪيم قاضي ”خاڪ“ ابڙو ولد حاجي قاضي عبدالله ابڙو، ”حقير“،عالم، فاضل ۽ فن حڪمت ۾ نھايت قابل ٿي گذريو آھي. سندس -تصنيف- ڪيل ڪتاب ’انيس المومنين‘ ۽ ’ديوان خاڪ‘ قلمي موجود آھن، سندس شعر گھڻو چيل آھي.
سوانجڙو
سوانجڙو سنڌ جي ھڪ وڻ جو نالو آهي. ٿر ۾ عام ڪونهي، فقط ڳوٺ چيلهار جي اولهه طرف آڌيو نالي هڪ مَڙهِيءَ ۾ ست-اٺ وڻ سوانجڙي جا آهن. اُن جو ڇوڏو اڇي رنگ جو، تڙ ٿلهو ۽ ڦريون فوٽ کن ڊگهيون ٿينديون آهن. ڦريون ۽ ڇوڏو ڪن ديسي دوائن ۾ ڪم ايندا آهن. اُن جي ڪاٺي ڪچي هئڻ ڪري عمارتي ڏانوَ جي ڪانه آهي. ازان سواءِ تعداد به بلڪل ٿورو آهي. انهن وڻن کان سواءِ ٿر ۾ ٻيو ڪو وڏو وڻ ڪونه ٿئي. فقط ننگرپارڪر تعلقي جي ڪاسبو نالي ڳوٺ ۾ هڪ هندو سيٺ اڳ ۾ باغ رکايو هو، جنهن ۾ انب، ليما، ڏاڙهون ۽ زيتون جا وڻ هئا، جن کي کوهه جو پاڻي ڏيندو هو. هن وقت انهن مان ڪيترا وڻ سُڪي، سڙي ۽ ڪَپجي ويا آهن، ته به ڪي اڃا آهن، پر اها اصلوڪي رونق ڇڏي ويا آهن.
نسيم کرل
ڪتاب
1.شبنم شبنم ڪنول ڪنول(ڪهاڻيون)
2.چوٽيهون در (ڪهاڻيون)
اڻڄاڻ (ڪتاب)
حوالا
زمرو: سنڌي ناول
انسائيڪلوپيڊيا
thumb|100px|[[انسائيڪلوپيڊيا برٽنيڪا']] thumb|left|Title page of "Lucubrationes..." 1541 edition, one of the first books to use a variant of the word encyclopedia in the title
بحري باز
حوالا
زمرو:پکي
انسائيڪلوپيڊيا
تاريخ
1938ع ۾ استاد محمد فريد وجدي ”دائرة معارف القرن العشرين“ ويهن جلدن ۾ شايع ڪئي. قاهره (مصر) ۾ عربي انسائيڪلوپيڊيا (الموسوعة العربية) هڪ جلد ۾ ڇپي. انڊونيشي انسائيڪلوپيڊيا جو پهريون حصو 1954ع ۾ شايع ٿيو.ترڪي انسائيڪلوپيڊيا جي تاليف جو ڪم 1946ع ۾ شروع ٿيو. جاپاني انسائيڪلوپيڊيا (28 جلد) 31- 1930ع ۾ شايع ٿي ۽ ان جو ضميمو 1939ع ۾ نڪتو. اولهه ۾ جيڪي انسائيڪلوپيڊيائي تاليفون موجوده صديءَ (20 هين صديءَ) ۾ شايع ٿيون، انهن ۾ اهم ترين هي آهن: اطالوي انسائيڪلوپيڊيا (1929- 1939ع- 36 جلد)؛ جرمن انسائيڪلوپيڊيا جو نئون ايڊيشن (1949ع)؛ عظيم سوويت انسائيڪلوپيڊيا (65 جلد)؛ هالئنڊ جي انسائيڪلوپيڊيا (38- 1932ع)؛ اسڪئنڊي نيوي انسائيڪلوپيڊيا(55- 1948ع)؛ سوستاني انسائيڪلوپيڊيا (48- 1945ع)؛ هسپانوي انسائيڪلوپيڊيا ۽ پرتگالي انسائيڪلوپيڊيا وغيره. علم جي خاص شعبن تي مشتمل انسائيڪلوپيڊيائن ۾ هيٺيون اهم آهن:
لارڊ منٽو
سندس ڇڏيل نالو
thumb| لارڊ ميلگنڊ 1885 ۾ مڊلٽن جي چيف آف اسٽاف جي حيثيت ۾
حوالا
زمرو:1845ع جون پيدائشون زمرو:1914ع جون فوتگيون
آ سان پهاڪا، مهاورا ۽ چوڻيون
آڌا چوُڙا، آڌا ٻورا، مال ڪوڙا، مراد پوُرا.
آدمين اِخلاصُ، مٽائي ماٺو ڪيو.
آپ ڪمائيءَ ۽ باپ ڪمائيءَ ۾ فرق آهي.
آپڻي گهوٽجي ته نشا ٿيوي.
حوالا
زمرو: پهاڪا زمرو:محاورا زمرو: چوڻيون زمرو:سنڌي زمرو:سنڌي ٻولي
هنگريءَ وارو بُحران
هنگريءَ وارو گهوٽالو يا هنگرين ڪرائسز (Hungarian Crisis) اصل ۾ 1956ع ۾ شاگردن جي اڳواڻيءَ ۾ هنگريءَ جي عوام سخت احتجاج ڪري، ملڪ جي ڪميونسٽ حڪومت خلاف بغاوت جو اعلان ڪيو. هنگريءَ جي حڪومت ان بُحران کي منهن ڏيڻ لاءِ سوويت روس کي مدد لاءِ سڏيو، جنهن جي نتيجي ۾ سوويت روس پنهنجون فوجون هنگريءَ ۾ موڪلي ڇڏيون. هنگريءَ جي چونڊيل وزيراعظم ”امري نيگي“ (Imre Nagy) ان موقعي تي احتجاج ڪندي، جڏهن ”وارسا معاهدي“ منجهان نڪرڻ جو اعلان ڪيو، ته کيس گرفتار ڪري سوويت فوجين جي مدد سان بغاوت تي ضابطو آندو ويو. ان ڏس ۾ 4 نومبر 1956ع تي سوويت فوجن هنگريءَ جي گاديءَ جي هنڌ ”بڊاَپيسٽ“ ۾ داخل ٿي بغاوت کي چٿڻ شروع ڪيو. ان ڏس ۾ روسي فوج کي لاڳيتو ڏهه ڏينهن عوامي مزاحمت کي منهن ڏيڻو پيو. پوءِ روس جي حمايتي ڪميونسٽ سياستدان ”جانوس ڪادار“ کي اتان جو وزير اعظم مقرر ڪيو ويو. انهيءَ سوويت مداخلت جي خلاف گڏيل قومن (اقوام متحده) جي سلامتي ڪائونسل ڪيترائي ٺهراءَ پاس ڪيا، پر روس سدائي انهن ٺهرائن کي ”ويٽو“ ڪندو آيو. هن سڄي بحران دؤران گڏيل قومن جو اداري ماٺ رهي ڏسڻ کان وڌيڪ ڪو به ڪردار ادا نه ڪري سگهيو.
ايشيا
معاشي خوبيون
ايشيا جي گھڻي آبادي جي ڪمائي جو ذريعو زراعت آهي ۽ ڪجھ ملڪن ۾ ته صنعتون به تمام گھٽ آهن۔ اوڀر چين ۽ روس ۾ وڏيون صنعتون آهن پر سڀ کان وڌيڪ صنعتي پيداوار جي لحاظ کان جاپان سرفهرست آهي۔ جاپان بجلي ۽ جديد ٽيڪنالوجي جي صنعت ۾ عالمي اڳواڻ سمجھيو ويندو آهي جڏهن ته تائيوانئ ڏکن ڪوريا ۽ سنگاپور به بجلي جون مصنوعات تيار ڪندا آهن۔ هاڻوڪي سالن ۾ تائيوان ۽ ملائيشيا جي معيشتن وڏي ترقي ڪئي آهي ۽ انهن کي ”ايشين ٽائيگر“ چيو ويندو آهي۔
پلو
سنڌ ۾
پلو سنڌو درياهه ۾ مئي مهيني کان سيپٽمبر ڌاري ايندو آهي. جڏهن درياهه ۾ گهڻو تيز وهڪرو ۽ چاڙهه هوندو آهي، تڏهن پلو درياهه ۾ آنا لاهڻ لاءِ ايندو آهي. آنيءَ وارو پلو مادي هوندو آهي ۽ هڪ اندازي مطابق اڍائي ڪلو وزن جي ماديءَ جي آنيءَ ۾ چاليهه کان پنجاهه لک آنا هوندا آهن. جنهن کي اسان کيرو پلو چوندا آهيون، اهو اصل ۾ نر هوندو آهي. مادي آنا لاهيندي ويندي آهي، پويان نر پنهنجا ’تخمي جِيوَ‘ (Sperm) ڇڏيندو ويندو آهي، ان کان پوءِ آنن جي واڌ وارو عمل پلي جي جسم کان ٻاهر پاڻيءَ ۾ مڪمل ٿيندو آهي. اٽڪل 18 کان 26 ڪلاڪن کان پوءِ آنن مان ٻچا ڦٽڻ لڳندا آهن، جيڪي درياهه جي تيز وهڪري سبب وهي وڃي سمنڊ ۾ پوندا آهن ۽ وري جڏهن بالغ ٿيندا آهن، تڏهن وري سمنڊ کان مٺي پاڻيءَ ۾ ايندا آهن، پلو جڏهن درياهه ۾ آني ڏيڻ لاءِ ايندو آهي، ان وقت اُهو پنهنجي جسم ۾ چرٻي يا سانڍيل خوراڪ جمع ڪري ايندو آهي ۽ پوءِ درياهه ۾ جيترو عرصو رهندو آهي، ڪجهه نه کائيندو آهي. آنا لاهڻ کان پوءِ واپس سمنڊ ۾ وڃي ٻيهر کاڌ خوراڪ کائيندو آهي. عام ماڻهو چوندا آهن ته پلو واري کائيندو آهي، پر ائين نه آهي، اهو پاڻيءَ جا ننڍڙا جاندار ‘’پلئنڪٽان‘ (Plankton) کائيندو آهي، تنهنڪري پلي کي Planktivorous مڇي به چيو ويندو آهي.
پاڪستان ۾
پاڪستان ۾ پلو ملتان تائين به رڪارڊ ٿيل آهي. بئراجن کان اڳ پلو ٿوري وقت ۾ سمنڊ مان سکر تائين پهچندو هو. ٻين جاندارن وانگر مڇيءَ جي هر جنس ۾ نرماد ٿين ٿا، پر سواءِ ڪن ٿورين جنسن جي ٻين مڇين جا نر- ماد ڏسڻ سان سڃاڻي نٿا سگهجن. پلي جي ماديءَ جي سڃاڻپ عام طور معلوم آهي، جو کيرو پلو، جنهن جي پيٽ ۾ آني ڪانهي، سو نر آهي ۽ آنيارو (آنيءَ وارو پلو) مادي هوندو آهي، پر اها سڃاڻپ آنيءَ جي هئڻ يا نه هئڻ جي لحاظ سان آهي. هيءُ مقرر موسم تي درياهه ۾ چڙهي ايندو آهي. سنڌو درياهه ۾ جنوريءَ کان وٺي آگسٽ تائين رهندو آهي. 1932ع ۾ سکر بئراج ٺهڻ کان پوءِ 1954ع ۾ ڪوٽڙي بئراج ٺهيو ته پلو صرف ۽ صرف ڄام شوري تائين محدود ٿي ويو. انهن پُلين ۽ بئراجن جي ٺهڻ ڪري پلي جو اڳتي وڃڻ بند ٿي ويو. ڇو ته پلي جي فطرت آهي ته اهو پاڻيءَ جي وهڪري جي ابتڙ سفر ڪندو آهي ۽ گوڙ يا ڪا به رنڊڪ وغيره ڏسي واپس هليو ويندو آهي.
آڏي ڍال م ڍار (ڪتاب 1)
آڏِي ڍال مَ ڍار رشيد ڀٽيءَ جو لکيل ڪتاب. هيءُ ڪتاب ڪرائون سائيز ۾ پڪي جلد سان آهي، جنهن ۾ 62 صفحا آهن. ڪتاب جو پهيون ڇاپو، پاڪستان رائٽرز گلڊ سنڌ سب ريجن پاران، محموديه پرنٽنگ پريس، سکر مان 1966ء ۾ شايع ٿيو.
گهوٽڪي ضلعو
يوسي ڍانگرو (يونين ڪونسل نمبر28)
تخليق ڪار: وقار حسين سمون (03017829681)
بلاڪ ڪوڊ: 330020306
وارڊ نمبر:01 ( ديھ گينڊارو)
وارڊ نمبر: 03 ( ديھ اسماعيل بوزدار+ڍانگرو بلاڪ نمبر: 05)
بلاڪ ڪوڊ:330020302
يونين ڪونسل نمبر: 28
بلاڪ نمبر: 02 ( آبادي:2066)
بلاڪ ڪوڊ:330010205
ڪل بلاڪ: 11
جاگرافي
thumb|left|upright=0.8|گھوٽڪي ضلعو ھي ضلعو سنڌ ۽ پنجاب جي سرحد تي واقع آهي.ضلعي جو سرحدون اوڀر ۾ ڀارت سان ، ڏکڻ اولھ ۾ سکر، اتر ۾ پنجاب جي ضلعي رحيم يار خان جي تعلقي صادق آباد ۽ اوڀر ۾ ڪنڌڪوٽ ضلعي سان ملن ٿيو.
ریاض احمدگوھرشاهي
رياض احمد جوهر شاهي Riaz Ahmed Gohar Shahi
قرآن ۾ سوچ ويچار ڪرڻ جي اهميت
قرآن مجيد ۾ غور فڪر ڪرڻ لاءِ شاهه ولي الله جي ٻڌايل اصولن کي جيڪڏهن گهري نظر سان ڏٺو وڃي ته پڌري پت ڄاڻ ملي ٿي ته شاهه ولي الله قرآن مجيد جي تعليم ۾ موجود اصناعي روح ۽ اجتماعيت کي عمل ۾ آڻڻ چاهين پيا. اها ڳالهه صحيح آهي ته شاهه ولي الله کليل نموني هڪ فرد جي ڀيٽ ۾ جماعت ۽ انفراديت جي مقابلي ۾ اجتماعيت کي ايترو وڌيڪ  واضح نه ڪيو آهي.ان جو سبب هي هيو ته ان دور ۾ جيڪي ملڪي حالتون هيون اهي ان قسم جي فڪر پکيڙڻ ۽ ان جي ظاهر ظهور تائيد کي برداشت نه ڪري سگهن ها ڇوته اهو بادشاهن جو دور هيو ۽ بادشاهي (Imperialism) دور ۾ هڪ ڄڻو (بادشاهه) ئي طاقت جو سرچشمو هوندو آهي. پر ان سان گڏوگڏ شاهه صاحب جن قرآن مجيد جي نازل ٿيڻ جو اصلي مقصد غلط اجتماعيت جي جاءِ تي صالح ۽ سڌريل اجتماعيت کي پيدا ڪرڻ قرار ڏنو. ڇاڪاڻ ته قرآن مجيد اجتماعيت تي سوچڻ ۽ فڪر ڪرڻ جي دعوت ڏني آهي.
اڻي
نيزي يا -تير- جي سنهڙي چهنب. گذريل وقت جا هٿيار خاص ڪري ڀالا ۽ تيرَ، ڪاٺ جا ٺهيل هوندا هئا، رڳو سندن چهنبون لوهه مان ٺهيل هونديون هيون. نيزي جو ڏنڊو -بانس- يا ڪاٺيءَ جو هوندو هو، جنهن ۾ لوهه جي چهنب وجهبي هئي. -تير-، ڪانهن جي ڪانيءَ يا ڪَهُو جي گهڙيل ڪانيءَ مان ٺهندا هئا، پر انهن جي اَڻي لوهي ٺهيل هوندي هئي. نيزي جي ”چهنب“ چئبي ۽ -تير- جي ”اَڻي“.
ابل فقير مھڪاڻي
ابل فقير 1942ع واري حُر تحريڪ جو سرگرم ڪارڪن هو، جيڪو ڳوٺ بائونٺ مري، تعلقي سنجهوري، ضلعي سانگهڙ جو رهاڪو هو. هن جو پير شهيد صبغت -الله- پاڳاري جي غازي حرن ۾ شمار ٿيندو هو. کيس ’ابوالخير‘ جو لقب پير سائينءَ پاڻ ڏنو هو. ابل فقير انگريزن سان وڙهيو ۽ هٿيار هٿ ڪرڻ لاءِ پنهنجن دوستن سان گڏجي ٿاڻا به ڦريائين، -جن- ۾ -ٻوٻي- -ٿاڻو- ۽ کاڻوٺ -ٿاڻو- شامل آهن. ابل فقير هالن جي ڀرسان سيلاني فقير واري هنڌ تي وڙهيو هو، جنهن ۾ هن ملٽري ۽ سپاهين سان مڙس ٿي مقابلو ڪيو. ڏهه سال انگريزن سان وڙهيو ۽ سي. آءِ. ڊي پوليس هٿان گرفتار ٿيو. کيس ويهه سال سزا لڳي، پر ٻه ٽي سال قيد ڪاٽڻ کان پوءِ سينٽرل جيل مان ساٿين سميت ڀڄي نڪتو. -ان- کان پوءِ سن آيو، -جتي- ٻيهر گرفتار ٿيو ۽ کيس ڦاهي گهاٽ ۾ رکيو ويو. اهو ڪيس -پاڪستان- ٺهڻ کان پوءِ هليو، جنهن ۾ ڦاسيءَ واري سزا لهي ويس ۽ ڏهه سال سزا ڏنائونس. ون يونٽ ٺهڻ کان پوءِ ابل فقير آزاد ٿيو.
رڌراماديوي (فلم)
ڇپائي (رليز)
فلم جو باقاعدي ٽريلر مارچ 2015 ۾ جاري ڪيو ويو. فلم کي 26 جون، 2015 تي جاري (رليز) ٿِيَڻو هُيو، پر پوءِ ٽيڪنيڪل مُونجهارن (مسئلن) جي ڪارڻ کان فلم 9 آڪٽوبر تي جاري (رليز) ڪئي وئي. رياست تلنگانا جي حڪومت اِنَ فلم تي اوڳاڙي (ٽيڪس) نہ لڳائي.
درزي
thumb|left| چين ۾ روڊ پاسي ھڪ درزي
جنيد بن عبدالرحمٰن
تاريخي حيثيت
خالد قسري، جنيد بن عبدالرحمان المري کي سنڌ جو گورنر ڪري روانو ڪيو. هن ديبل پهچي سنڌ جي حالتن جي ڄاڻ ورتي ۽ پوءِ اڳتي برهمڻ آباد ڏانهن وڌيو. برهمڻ آباد تي ان وقت جيسينا جو قبضو هو. جڏهن جنيد درياءَ اورانگهڻ لڳو ته جيسينا روڪيس ۽ چورائي موڪليائينس ته مان اسلام آڻي چڪو آهيان ۽ مون کي صالح مرد (حضرت عمر بن عبدالعزيز) هن ملڪ جو مالڪ بڻايو آهي ۽ تو کي هتي پير کوڙڻ جو ڪوئي حق ناهي. جنيد کي اهڙي جواب تي ڏاڍي ڪاوڙ لڳي پر صبر کان ڪم وٺي جيسينا ڏانهن نياپو موڪليائين ته مان توکان رياست کسڻ نه آيو آهيان. جيسينا جواب ڏنو ته مون کي تنهنجي ڳالهه تي اعتبار ناهي، ۽ اهو ڊپ آهي ته تون مون کي لاهي ڇڏيندين، جنيد چيس مان ان جي ضمانت ڏيڻ لاءِ تيار آهيان، پر ان شرط تي ته تون اطاعت قبول ڪري ڍل ڏيڻ جو واعدو ڪندين. ٻنهي جو ضمانتن آڌار ٺاهه ته ٿي ويو پر وقت سان ٻنهي وچ م ڇڪتاڻ وڌندي ويئي ۽ معاملو وڃي ويڙهه تي پهتو. آخر جنيد مهراڻ اورانگهڻ لاءِ ٻيڙيون هيٺ لاٿيون ته جيسينا سامهون ٿي بيهي رهيو، ٻنهي فوجن وچ ۾ ٺاهوڪي ويڙهه ٿي پر جيسينا جي لشڪر هار کاڌي ۽ پاڻ جنيد هٿان ماريو ويو، ان بعد جنيد درياءَ ٽپي ويو. ڪن مؤرخن جو چوڻ آهي ته جيسينا مرتد ٿي ويو هو پر ان جي ڪائي ساک ناهي ملي سگهي. جيسينا جي مارجڻ کان پوءِ سندس ڀاءُ چچ اتان جان بچائي دمشق ۾ خليفي کي وڃي دانهن ڏيڻ چاهي، پر جڏهن جنيد کي خبر پيئي ته ماڻهو موڪلي ۽ چچ کي دم دلاسا ڏيئي واپس گهرائي مارائي ڇڏيو. جنيد جي سنڌ ۾ اها پهرين واعدي خلافي هئي توڙي جو اهو قدم انفرادي ۽ ملڪ جي ڀلائيءَ خاطر هو.
ٽوڪزني
thumb|200px|[[سياسي ٽوڪزني]]
اھا بہ ڪا آکاڻي آھي
هي گوبند مالهيءَ جي ڪهاڻين جو پهريون مجموعو آهي. هيءُ ڪرائون سائيز ڪتاب 1984ع ۾، سنڌي ٽائيمس پبليڪيشن، الهاس نگر، بمبئيءَ ۾ ڇپيو. قيمت 10 رپيا اٿس، گوبند مالهيءَ جي سنڌي ساهتيه ۾ ناول نويس طور سڃاڻپ آهي. -ان- کان سواءِ مالهي صاحب کي سنڌي عام جنتا، لوڪ سنگيت، سنڌين جي هلچل، ناٽڪ نويس، ڪهاڻي نويس، -اخبار- نويس طور به سڃاڻي. ’اُها به ڪا -آکاڻي- آهي‘ ڪتاب ۾ گوبند مالهيءَ جون 1955 تائين لکيل ڏهه ڪهاڻيون آهن. هن ڪتاب جون ٽي ڪهاڻيون تمام گهڻيون مشهور آهن، -جن- ۾ ’اها به ڪا -آکاڻي- آهي؟‘، ’شرنارتي‘ ۽ ’سورن جي ڪهاڻي‘ شامل آهن.
خالد اسحاق
اڻويھ سو چوھٺ ۾ ھن ان عھدي تان استعفيٰ ڏئي ڇڏيو ۽ نجي وڪالت جو آغاز ڪيو ھن پنھنجي ھڪ ذاتي فرم بہ قائم ڪئي جنھن ۾ عبدالرئوف ۽ ناصر اسلم زاھد ان جا شريڪ ھيا مؤخرالزڪر برد ۾ ھاءِ ڪورٽ ۽ سپریم ڪورٽ جا جج رھيا۔ خالداسحاق اسلامي اسڪالر ھو۔ ھن کي عربي ۽ فارسي ٻولين کان علاوه اسلامي امرن تي انتھائي عبور حاصل ھو۔ ھو ٽن ٽن سالن جي مدتن جي لاءِ اسلامي نظرياتي ڪائونسل جو رڪن بہ رھيو۔ ھن جي شاگردن جي ھڪ وڏي تعداد اعليٰ عدالتي عھدن تي فائز رھي۔
عمر جي آخري سالن ۾ ھن قانون جي باقاعده پريڪٽس ڇڏي ڏني ھئي پر آخري وقت تائين وڪيلن جي رھنمائي ڪندا رھيا۔ گردن جي بيماري جي وجهه سان وفات ڪئي۔
بحري جھاز
حوالا
زمرو:جهاز
نورا مينگل
گوريلا جنگ
جڏهن مينگل قبيلي جي چيف سردار شڪر خان ۽ سندس پُٽ مير نورالدين مينگل کي انگريزن گرفتار ڪري ڪوئٽا جيل ۾ قيد ڪيو ته اِها خبر بلوچستان ۾ پکڙجي وئي. وڍ جي علائقي ۾ مينگل قبيلي جي مُک پاڙي سان تعلق رکندڙ نورا پهلوانزئي مينگل مڇرجي پيو. 1910ع ۾ نورا ساٿين سميت بغاوت ڪئي ۽ پهاڙن ۾ لڪي گوريلا جنگ ڪندي انگريزن تي حملا ڪرڻ شروع ڪيا. سندس گوريلا جنگ جو دائرو جھلاوان بلوچستان کان لسٻيلو تائين پکڙجي ويو. نورا مينگل تي دٻاءُ وڌيو ته 1919ع ۾ افغانستان نڪرڻ جي ڪيائين پر چيف سردار مير حبيب الله نوشيروان پنهنجي ماڻهن هٿان کيس گرفتار ڪري انگريزن حوالي ڪيو. ڪن مورخن سندس گرفتاري 1917ع ڄاڻائي آهي. نورا مينگل کي عمر قيد جي سزا ٻڌائي وئي.
بحيرا
هڪ نسطوري عيسائي راهب، جنهن حضرت محمد صلي -الله- عليه وسلم -جن- کي حضرت ابوطالب سان گڏ ڏسي کين سڃاتو هو ته پاڻ آخري زماني جو نبي آهي.
2017 قطر جو سفارتي بحران
سعودي ۽ ان جي اتحادي ملڪن قطر تي الزام هيو تہ قطر دهشتگردن جي مدد ڪري رهيو آهي، ان جي ڪري سعودي ۽ جي اتحادي ملڪن اهڙو قدم کيو آهي، جڏهن تہ قطر ردعمل ۾ چيو اسين رڳو آمريڪا جي دهشتگردي خلاف جنگ ۾ مدد ڪري رهيا آهيون. سعودي ۽ ان جي اتحادن مطابق قطر 2014 گلف ڪوپريشن ڪائونسل قانون جي ڀڃڪڙي ڪئي آهي ۽ انهن الجزيه قطر جا ايران سان لاڳاپن تي پڻ تنقيد ڪئي.
گيرول
گيرول: هي ٻوٽو ڏهرن جي سخت زمين ۾ اُڀرندو آهي. زمين تي پکڙيو پيو هوندو آهي. ان جا پن سنها ننڍا ٿيندا آهن. ان جي ڏانڊيءَ کي ڀڃبو ته منجهانئس اَڪَ ۽ ٿوهر وانگر کير نڪرندو، جو اهڙو کارو نه هوندو آهي، جنهنڪري ٿري ماڻهو هن کي ڏُڌيلِي (ڏُڌ وارو ٻوٽو) به چون. رڍون، ٻڪريون ۽ اُٺ جام کائيندا آهن.
يزيد ابن معاويہ
اولاد
يزيد بن معاويه جي اولاد مان سندس ٻه پٽ مشهور تاريخ ۾ مشهور ٿيا آهن ..انهن مان هڪڙو معاويه بن يزيد ۽ ٻيو خالد بن يزيد اموي آهي. معاويه ثاني پنهنجي پيء جي مقابلي ۾ نيڪ ۽ پرهيزگار هو ۽ پنهنجي پيء جي ڪڌن ڪرتوتن کي هميشه ننديندو رهيو. خالد بن يزيد اسلامي دنيا جو پهريون سائنسدان ۽ ڪيميادان ٿي گذريو آهي, هو پهريون شخص هو , جنهن يوناني سائنسي ڪتابن جو عربي ترجمو ڪيو.
آڏيري
زمرو:ٻوٽا
تپ
thumb|Clinical thermometer بخار- تپ- ٻَرو (Fever) عام ماڻهوءَ جي بدن جي سراسري گرميءَ جو پد سراسري طور 98 سينٽي گريڊ ٿئي ٿو ۽ جڏهن اهو وڌي ٿو تہ پوءِ اُن کي تپ (بخار) چئبو آهي. جسم ۾ جراثيم داخل ٿيڻ، عضون جي سور، ٿڪ، گرميءَ ۽ اُس ۾ رهڻ يا ڪنهن ٻيءَ اندروني تڪليف جي ڪري بخار ٿي پوندو آهي. بخار جا ڪيئي قسم آهن. موسمي بخار، مڇرن جي ڪري مليريا جو بخار، مدي جو تپ، ڳاٽي ٽوڙ بخار وغيره. جانورن کي به بخار ٿيندو آهي، جنهنڪري جسم جي حرارت جو درجو وڌي وڃي ٿو. جڏهن جسم ۾ گرميءَ جي وڌيڪ پيدا ٿيڻ يا جذب ٿيڻ سان يا گرمي گهٽجڻ (Heat loss) ۾ خرابيءَ سبب گرمي پد وڌي وڃي، ته ان کي هيٽ اسٽروڪ (Heat stroke) ”ڏينهن لڳڻ“ چئبو آهي. درجه حرارت وڌڻ جو ٻيو سبب رت ۾ زهريلي مادي جو پيدا ٿيڻ آهي، جيڪو رت جي دوري ۾ ڪنهن به جراثيم يا وائرس وغيره جي داخل ٿيڻ سان ڇوت پيدا ڪري ٿو. جانورن ۾ بخار ٻن قسمن جو ٿيندو آهي: سيپٽڪ (Septic) ۽ ائنٽيسپٽڪ (antiseptic).
1260ع
ڊسمبر
زمرو:1260ء زمرو:تيرھين صدي زمرو:سال
جيمس آئوٽرام
جيمس آئوٽرام، 29 جنوري 1803ع ۾ بٽرلي هال، ڊربي شائر، انگلينڊ ۾ ڄائو. سندس پيءُ بينجمن آئوٽرام هڪ سول انجنيئر هو، سندس وفات کان پوءِ جيمس آئوٽرام جي ماءُ، ٻارڙا وٺي ’ايبرڊين‘ (Aberden) ۾ رهائش اختيار ڪئي، جتي جيمس آئوٽرام، ميرشيئيل ڪاليج (Merisehal College) ۾ تعليم حاصل ڪئي.
ولاديمير پيوٽن
2015ع ۾، اڪنامسٽ ميگزين جي جمهوري فهرست ۾، درجي بنديءَ جي حساب سان روس 167 ملڪن مان 132  ”آمرايت“ طور اچي ٿو.
ڪي جي بي ڪيريئر
1985ع کان 1990ع تائين، پيوتن هڪ لڪل سڃاڻپ سان مُترجم طور ڊريسڊن، اوڀر جرمنيءَ ۾ خدمتون سرانجام ڏنيون.
سينٽ پيٽرزبرگ ۾ انتظاميا (1990–1996)
پهرئين سال ئي، شهر جي قانون ساز ڪائونسل جي تحت مَرينا سيليءَ پيوتن جي خلاف جانچ پڙتال ڪئي. ان اهو نتيجو ڪڍيو ته قيمتن جي اهميت کي گهٽايو ويو هو ۽ ٻاهران اهڙي خواراڪ گهرائڻ جي عيوض 93 ملين ڊالر اُماڻيا ويا، جيڪا ڪڏهن ڪو نه پهتي. جانچ ڪندڙن طرفان پيوتن کي ڪڍڻ جي سفارش جي باوجود به پيوتن 1996ع تائين ٻاهرين تعلقاتن جي ڪاميٽي جو سربراهه رهيو. 1994ع کان 1996ع تائين هو سينٽ پيٽرز برگ ۾ ٻين گهڻن ئي سياسي ۽ حڪومتي عهدن تي رهيو.
ماسڪو ۾ شروعاتي ڪيريئر (1996–1999)
26 مارچ 1997ع تي، صدر بورس يلستن، پيوتن کي پنهنجو جو ڊپٽي چيف آف اسٽاف مقرر ڪيو، جنهن تي هو 1998ع تائين رهيو ۽ جون 1998ع تائين، چيف آف مين ڪنٽرول ڊائرڪٽوريٽ آف پريزيڊنسيل پراپرٽي رهيو. هن عهدي تي سندس پيشرو ايلڪسي ڪوڊرِن ۽ جاءِ نشين نِڪولائي پيتروسيف، ٻئي ممتاز سياستدان ۽ پيوتن جا ساٿي هئا.
نرگس ماولوالا
Venkatraman، Vijaysree (1 June 2012). "Just Herself". Science. http://sciencecareers.sciencemag.org/career_magazine/previous_issues/articles/2012_06_01/caredit.a1200061
ميرپور ماٿيلو
حوالا
زمرو:گھوٽڪي ضلعي جون آباد جڳهيون
جيمس ينگ سمپسن
کوجنائون
سندس اعليٰ قابليت ۽ تحقيق ۾ دلچسپيءَ ڏسي يونيورسٽيءَ ۾ کيس نوڪري ملي وئي ۽ هيءُ پنهنجي استاد ٿامسن جو نائب مقرر ٿيو. 1839ع تي هيءُ ’ايڊنبرا يونيورسٽيءَ‘ ۾ پروفيسر جي اعليٰ عهدي تي فائز ٿيو. ان وقت ماڻهن اندر مذهبي وسوسا سائنسي علاج جي رستي ۾ وڏي رڪاوٽ هئا، پر هن ڪنهن ڳالهه جي پرواهه ڪرڻ بنا انساني ڀلائيءَ جو ڪم جاري رکيو ۽ تجربا ڪندو رهندو هو. هن خاص طور آپريشن کان اڳ مريض کي بيهوش ڪرڻ لاءِ دوا جي تلاش ڪئي ۽ سمورو ڏينهن تجربيگاهه ۾ ڪم ڪندو رهيو ۽ هر شام جو مخصوص ڊاڪٽر دوستن کي گهرائي ساڻن ان موضوع تي بحث مباحثو ڪندو هو. نيٺ هن ’ڪلورو فارم‘ ۾ ماڻهوءَ کي بيهوش ڪري سگهڻ وارو جزو ڳولي لڌو ۽ پوءِ هن ان کي آپريشن کان اڳ مريض کي بيهوش ڪرڻ لاءِ استعمال ڪرڻ شروع ڪيو. اهڙي ڪارنامي تي انگلينڊ ۾ کيس عزت جي نگاهه ڏٺو ويو. 1847ع ۾ راڻي وڪٽوريا کيس پنهنجو ذاتي ڊاڪٽر مقرر ڪيو. راڻي وڪٽوريا جي ويم وقت به هن ڪلوروفارم استعمال ڪيو. ساڳئي سال ’پئرس اڪيڊمي آف ميڊيسن‘ پاران کيس خطاب ڏنو ويو. 1856ع ۾ فرانس جي ’سائنس اڪيڊميءَ‘ کيس ٻه هزار فرانڪ انعام ڏنو. هن رَڳن کي ملائڻ جو نئون طريقو به ڳولي لڌو. 1866ع ۾ کيس اعليٰ خدمتن جي موٽ ۾ شهر جو ’امير بيرن‘ بنايو ويو. هيءُ اسڪاٽ لئنڊ جو پهريون پروفيسر ڊاڪٽر هو.
اھل حديث
مسلمانن جو اهو فرقو، جيڪو حديث کي قرآن سان لازم سمجهي ٿو.
گوادر
گوادر پاڪستان جي صوبي بلوچستان جو ھڪ شھر جيڪو ساڳي نالي سان ھڪ ضلعي جو صدر مقام آهي ۽ پاڪستان جي سامونڊي ڪناري تي واقع آهي جتي اونھي پاڻي واري گوادر بندرگاھ پڻ واقع آهي. 1783 کان 1958 تائين ھي شھر رياست عمان جو حصو ھيو. 1954 ۾ اڃان عمان جي قبضي ۾ ھيو تہ ان وقت پاڪستان جي گذارش تي يونائيٽيڊ اسٽيٽس جيولوجيڪل سروي طرفان ڪيل سروي ۾ اونھي پاڻي واري بندرگاھ لاءِ موزون قرار ڏنو ويو. .
اسحاق جمالي
تعليم
ابتدائي -تعليم- ڳوٺ مان حاصل ڪري، مئٽرڪ هاءِ اسڪول -بکر- جماليءَ مان ڪيائين. گريجوئيشن -جامعه- ملير ڪاليج ڪراچيءَ مان ۽ ايم.اي سنڌي ادب فرسٽ ڪلاس فرسٽ پوزيشن سان ڪراچي يونيورسٽيءَ مان 1989ع ۾ ڪيائين.سنڌي شعبي سنڌ يونيورسٽيءَ ڄامشوري مان 2008ع ۾ ”سنڌي شاعري جي فن ۽ فڪر جي تحقيقي اڀياس“ (برطانوي دور 1843-1947ع) عنوان تي تحقيقي مقالو لکي پي.ايڇ.ڊي جي ڊگري حاصل ڪيائين.
خدمتون
سچل سرمست هاءِ اسڪول پپري ڪراچيءَ ۾ چار سال پڙهائڻ بعد پبلڪ سروس ڪميشن جو امتحان پاس ڪري 1990ع ۾ نيو علي ڳڙهه ڪاليج ٽنڊي آدم ۾ سنڌيءَ جو ليڪچرار مقرر ٿيو. هن وقت گورنمينٽ بوائز ڊگري ڪاليج قاسم -آباد- ۾ اسسٽنٽ پروفيسر رهيو. هاڻ هالا ڊگري ڪاليج ۾ پرنسپال آهي. سندس ادبي ۽ تحقيقي مضمون ٽماهي مهراڻ ۽ نئين زندگي رسالن ۾ ڇپجندا رهيا آهن.
گوتم ٻڌ
ان وقت هندستان جا حالات
گوتم ٻڌ جي پيدائش وقت هندستان ۾ ”ويدڪ ڌرم“ ڦهليل هو، پر ان ۾ به وقت سان گڏ ڪافي تبديليون اچي چڪيون هيون. برهمڻ يا مذهبي اڳواڻن پوڄا پاٺ ۽ ظاهري رسمن تي گهڻو زور ڏنو ٿي. انهن ذاتين جون بندشون وڌيڪ سخت ڪري ڇڏيون. مذهبي پيشوائن عام انسان جي زندگي کي وڌيڪ ڏکارو بنائي ڇڏيو هو. تنهنڪري گوتم ٻڌ، مذهبي پيشوائن کان تنگ ٿيل طبقي جو پسنديده سڌارڪ ٿي پيو. گوتم، انهن مذهبي پيشوائن جي خرابين کي وڌيڪ چٽو ڪيو ۽ ان ڳاله تي زور ڏنو ته عبادت جي ڏيکاءَ وارين رسمن ۾ ڪابه صداقت ناهي. اهڙي طرح هن ٻڌ ڌرم جي پوئيلڳن ۽ ڀڪشوئن جي هڪ تنظيم ”ٻڌ سنگه“ جو بنياد وڌو.
ڪوٽڙي بئراج
thumb|ڪوٽڙي بئراج سنڌ جي زراعت جو دارومدار سنڌو درياءَ تي آهي. سنڌو درياھ تي ٻڌل ڪوٽڙي بئراج سنڌ جي زراعت ۾ وڏو ڪردار ادا ڪري ٿو. 12 فيبروري 1950ع تي ڪوٽڙي بئراج جي پيڙھ رکي وئي، پنجن سالن کان پوءِ 15 مارچ 1955ع تي ڪم جو افتتاح ڪيو ويو. ڪوٽڙي شهر جي ويجهو هجڻ جي ڪري هن جو نالو به ڪوٽڙي بئراج سڏيو ويو. هن بئراج تي 5 ڪروڙ 57 لک رپيا خرچ ٿيا، وهندڙ واهن ۽ شاخن تي به 124 ڪروڙ خرچ ٿيا.
جاميٽري
جاميٽري (γεωμετρία؛ جيو- "ڌرتي"، -ميٽرون "ماپ" مان) رياضيءَ جي ھڪ شاخ آھي جيڪا شڪل، ماپ، خاڪن جي لاڳاپيل بيھڪن يا جڳھ جي خاصيتن جي سوالن سان ڳنڍيل آھي. رياضيدان جيڪو جاميٽري جي شاخ ۾ ڪم ڪندو آھي ان کي جيوميٽر چيو ويندو آھي.
اتر
left|thumb|250x250px| قطب نما (Compass) جنهن ۾ اتر جو طرف نمايان ٿيل آهي. اتر اسان جي زمين تي موجود هڪ اهڙو طرف آهي جيڪو ڏکڻ جي پويان آهي.نقشن ۾ هن جي جڳه مٿي جي طرف ٿيل هوندي آهي. قطب نما کي 180 ڊگري تي طئي ڪرڻ سان ڪنهن جڳه تي اتر جو تعين آساني سان ڪري سگهجي ٿو. چئن طرفن مان هڪ طرف يا ڏسا: اوڀر، اولهه، اتر ۽ ڏکڻ هي اهو طرف آهي جنهن ڏانهن قطب نما جي سئي سدائين منهن ڪندي آهي جنهن جي ذريعي -بحري جهاز- ۽ هوائي جهاز طرفن جو اندازو ڪندا آهن -اتر- ڏانهن منهن ڪرڻ سان ساڄي هٿ تي اوڀر ۽ کاٻي هٿ تي اولهه جو طرف ايندو ۽ پٺئين پاسي ڏکڻ جو طرف هوندو آهي.
سرهاڻ سنڌي ٻاراڻو سافٽ ويئر
سنڌي ٻوليءَ جي سکيا جو انٽرنيٽ تي پهريون آن لائين (سرهاڻ سنڌي ٻاراڻو سافٽ ويئر)
غازي حسين حيدري
خالصتان ڪمانڊو فورس
خالصتان ڪمانڊو فورس يا کي سي ايف ھڪ سک مسلح تنظيم آھي جنھن جو دائري ڪار ڀارتي پنجاب آھي۔ آمريڪي اسٽيٽ ڊپارٽمينٽ  ۽ پنجاب پوليس سراغرسان اداري جي معاون انسپيڪٽر جنرل جي مطابق ھي تنظيم تمام گھڻي قاتلانہ سرگرمين ۾ ملوث ھئي جن ۾ 1995ع ۾ پنجاب جي وزير اعليٰ بينت سنگھ جو قتل به شامل آھي۔
قرآن
thumb|200px|قرآن
قرآن ۽ مذھب
"کَانَ النَّاسُ اُمَّۃً وَّاحِدَۃً ۟ فَبَعَثَ اللہُ النَّبِیّٖنَ مُبَشِّرِیۡنَ وَمُنۡذِرِیۡنَ ۪ وَ اَنۡزَلَ مَعَہُمُ الْکِتٰبَ بِالْحَقِّ لِیَحْكُمَ بَیۡنَ النَّاسِ فِیۡمَا اخْتَلَفُوۡا فِیۡہِ ؕ وَمَا اخْتَلَفَ فِیۡہِ اِلَّا الَّذِیۡنَ اُوۡتُوۡہُ مِنۡۢ بَعْدِ مَا جَآءَتْہُمُ الْبَیِّنٰتُ بَغْیًۢا بَیۡنَہُمْ ۚ فَہَدَی اللہُ الَّذِیۡنَ اٰمَنُوۡا لِمَا اخْتَلَفُوۡا فِیۡہِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِہٖ ؕ وَاللہُ یَہۡدِیۡ مَنۡ یَّشَآءُ اِلٰی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیۡمٍ (البقرہ:213) ترجمو:”۽ (سڀ) ماڻهو هڪ امت هئا، پوءِ (ڦري اختلاف ۾ پيا، تنهنڪري) الله نبين کي خوشخبري ڏيندڙ ۽ ڊيڄاريندڙ ڪري موڪليو ۽ انهن سان گڏ سچ سان ڪتاب لاٿائين ته جيئن ماڻهن جي وچ ۾ جنهن جي باري ۾ جهڳڙو ڪن ٿا، فيصلو ڪري ۽ ان ۾ اختلاف نه ڪيو. مگر جن کي اهو (ڪتاب) ڏنو ويو. پڌرن حڪمن اچڻ بعد پاڻ ۾ ساڙ سبب (اختلاف ڪيائون) پوءِ جنهن بابت جهڳڙو ڪيائون، ان ۾ حق سان الله پنهنجي حڪم مطابق مومنن کي سڌي رستي جي هدايت ڏني ۽ الله جنهن کي گهري ان کي سڌي رستي جي طرف رهنمائي ڪري ٿو.“."
قرآن ڪريم جي ان آيت ۾ مذهبن جي جيڪا نوعيت ٻڌائي وئي آهي، سا هيءَ آهي ته خدا انسانيت جي شروعات هڪ پيغمبر سان ڪئي. ان کي پنهنجي علم سان نوازيو، ته جيئن اهو ماڻهن کي ان علم کان واقف ڪرائي.
قرآن جي پهرين آيت
"۔”(اي حبيب!) پنهنجي پالڻهار جي نالي سان (شروع ڪندي) پڙھ جنهن (هر شئي کي) پيدا فرمايو. هُن انسان کي (ماءُ جي پيٽ مان) جونڪ وانگيان معلق وجود سان پيدا فرمايو. پڙھه ۽ توهان جو پالڻهار وڏو ڪريم آهي. جنهن قلم ذريعي (لکڻ پڙهڻ جو) علم سيکاريو. جنهن انسان کي (ان کان علاوه بہ) اُهو (ڪُجھ) سيکاريو جيڪو هُو نه ڄاڻندو هو“"
قرآن ڪريم جي نزولي ترتيب
ميور قرآن جي سورتن جا ڇھ دؤر ٻڌائي ٿو. اهي هيٺ ڏنل آهن:
ميور، پاڻ ڪريم ﷺ جي زندگيءَ جا جيڪي مختلف دؤر سڏيا آهن، سي مسلمان تاريخدانن جي بيانن ۾ ڪڍيا ويا آهن. پر نوئل ديڪي جو خيال صحيح آهي ته ميور، قرآن جا ڇهه دؤر مقرر ڪرڻ ۾ غلطي ڪئي آهي ان کانسواءِ هن وٽ پنهنجي بيان لاءِ ڪابه سند نه آهي ته هو پهرين دؤر جي سورتن کي وحي نه سڏي. ڄڻ ته هن قرآن پاڪ جي 18 سورتن کي انهيءَ ڪري قرآن پاڪ مان خارج سڏيو، جو اهي ان جي گمان ۾ رسالت کان اڳ واريون سورتون آهن. ان کانسواءِ هو 21 سورتن جي باري ۾ اهو مڃي ٿو ته مان انهن کي ڪنهن خاص دؤر سان واڳي نٿو سگھان، ڇو جو کيس انهن جي نزول واري زماني جي پڪ نه آهي.
ڊاڪٽر گستاف وائل، قرآن جي سورتن جي نزولي ترتيب ڄاڻڻ جي ڪوشش ڪئي. هن جو ڪتاب ”تمهيد قرآن“، جيڪو 1878ع ۾ ٻيو ڀيرو ڇپيو، انهيءَ موضوع تي هڪ مشهور ڪتاب آهي. نوئل ديڪي ان مان گھڻي مدد ورتي آهي ۽ گھڻو ڪري هن جي ئي خيالن جي پابندي ڪئي آهي.
1. شروع ۾ (محمد ﷺ هڪ سڌارڪ جي طور تي ظاهر ٿين ٿا. انهيءَ زماني ۾ مٿن جوش ۽ جذبي جو زور آهي. سندن ٻولي قافيي واري آهي، انهيءَ ۾ شاعريءَ واري سچي چاشني آهي. انهن سورتن ۾ سندن مقصد تبليغ جو ذڪر آهي. انهيءَ ۾ اها روحاني ڇڪتاڻ آهي، جنهن جي آخر ۾ کين پڪو ويساهه ٿي وڃي ٿو ته کين سچ پچ الله تعالىٰ مقرر ڪيو آهي ته جيئن پاڻ قوم جي باطل پرستي کي ختم ڪن ۽ بت پرستي جي جاءِ تي هڪ قدرت رکندڙ ۽ هر شيءِ تي نظر رکندڙ الله تعالى جي پوڄا کي جاري ڪن، جيڪو بد ڪردار ۽ بي ايمان کي گھڻو ڪري هن دنيا ۾ جھجھي سزا ڏئي ٿو. پر هن کان پوءِ اچڻ واري زندگي ۾ ته پڪ سان سزا ڏيندو. ان سان گڏوگڏ ايمان وارن ۽ نيڪ عمل ڪندڙن کي چڱو بدلو ڏيندو آهي ۽ ڏيندو. انهيءَ زماني سان لاڳاپيل سندن اهي جملا آهن، جيڪي پاڻ سڳورن پنهنجي مخالفن تي ڪيائون. اهي مخالف جيڪي کين ذليل ۽ ڪوڙو سمجھندا هئا. انهيءَ ۾ اهي آيتون به آهن، جيڪي الله تعالىٰ سندن صبر ۽ ثابت قدمي جي لاءِ نازل ڪيون آهن. هن زماني جي ڪيترين ئي سورتن ۾ بهشت جي دلپسند رهڻي ۽ خوشين ۽ دوزخ جي اهنجن کي مادي رنگ ۾ رڱيو آهي ۽ انهيءَ ۾ قيامت جي ڏينهن وارين سختين کي دل ڏاريندڙ لفظن ۾ بيان ويو ڪيو آهي. باقي سورتن ۾ دعائون، گيت ۽ بد دعائون وغيره آهن.
آئين
thumbnail|آمريڪا جو آئين ڪنهن به طرزِ حڪومت يا سياسي نظام جي اصولن ۽ ضابطن کي آئين يا دستور چوندا آهن. آئين ڪنهن رياست جو در اصل سڀ کان مٿانهون بنيادي قانون هوندو آهي. ان مطابق حڪومت جي جوڙجڪ ۽ تنظيم وجود ۾ ايندي آهي. حڪومت جي مختلف شعبن (ادارن) ۾ انهن جي اختيارن جو چٽو تعين ٿيل هوندو آهي. آئين ساڳئي وقت رياست ۽ ان جي شهرين جا پاڻ ۾ لاڳاپا توڙي فرض به طئي ڪري ٿو. يوناني ڏاهي ارسطو آئين کي هڪ اهڙو قانون سڏيو آهي، جنهن مطابق ڪنهن رياست ۽ ان جي شهرين جي هڪ ٻئي سان تعلق جو تعين ٿئي ٿو. هڪ ٻئي مفڪر آسٽن موجب آئين هڪ اعليٰ ۽ برتر ضابطو آهي، جيڪو حڪومت جي جوڙجڪ کي واضح ڪري ٿو. آئين سماج ۾ نظم ۽ ضابطو برقرار رکڻ ۽ ان ۾ تبديلي آڻڻ جو قانون آهي. آئين ٻن قسمن جا هوندا آهن. هڪڙو آئين اڻ لکيل جيئن برطانيا جو آئين آهي. اهو سياسي روايتن تي ٻڌل آهي. ٻيو قسم لکيل آئين جو آهي. جيئن آمريڪا، پاڪستان ۽ ڀارت وغيره جا آئين آهن، جيڪي باقاعده جوڙيا ويا ۽ لکت ۾ آندا ويا. بنيادي طرح آئين جي تاريخ اوتري ئي پراڻي آهي، جيترو سياسي نظام يا حڪومت جي آهي. مختلف تنظيمن ۾ سياسي جماعتن جا به آئين هوندا آهن.
شعبان
مسند احمد حديث نمبر (26022) سنن ابو داؤد حديث نمبر ( 2336 ) سنن ابن ماجه حديث نمبر ( 1648).
اھن
ساهمي جي پُڙن کي برابر ڪرڻ لاءِ هلڪي پُڙ ۾ وڌل وزن. جيڪڏهن ساهميءَ جا پُڙ برابر نه هجن، يعني هڪڙو هلڪو ۽ ٻيو ڳرو هجي ته پوءِ هلڪي پُڙ ۾ ايترو وزن وجهجي، جو اُن جي وجهڻ سان ٻئي پُڙَ برابر ٿي بيهن. يعني ٻنهي پُڙن کي برابر ڪرڻ لاءِ هلڪي پُڙَ ۾ اضافي وزن وجهجي، -ان- وزن کي ”اَهَنُ“ چوندا آهن.
ثقافتي معني
ثقافتي معنيٰ __(Cultural Meaning):
جين
جين یا وراثو جي تشريح: سائنس هر جاندار ۾ اها خاصيت ڏٺي آهو ته اهي پاڻ جهڙي ذات پيدا ڪري سگهي ٿو. هر جاندار سان هڪجهڙائي رکندڙ ٻيو جاندار پيدا ٿي سگهي ٿو. ڪڏهن ڪڏهن ان لاءِ ٻن جاندارن جي ضرورت هوندي آهي. ذات جي نقل لاءِ جاندار جي جسم ۾ اصول مقرر آهن. ’جين‘ جي ذريعي اهي اصول سرگرم ٿي ٻچا پيدا ڪندا آهن ۽ اولاد ۾ به اهو مقرر اصول وجود ۾ اچي ويندو آهي. اهڙيءَ طرح دنيا جو سلسلو اڳتي وڌندو رهندو آهي. ’جين‘ ۾ ڊي. اين. اي (Deoxyribos Nucleic Acid) نالي ماليڪيول هوندا آهن. ڊي. اين اي ماليڪيول تمام وڏو ٿيندو آهي ۽ ان جون ڪافي پيچيده خاصيتون هونديون آهن. اهو ٻين ايٽمن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ منظم ۽ طاقتور ٿيندو آهي، ان ۾ اولاد پيدا ڪرڻ ۽ ان جي بيهڪ جا سمورا اصول رکيل هوندا آهن.
آگم پبلشنگ ايجنسي
لطيف سائينءَ جي سر سارنگ ۾ استعمال ٿيل لفظ آگم جي نسبت سان قائم ڪيل ڇپائي جو ادارو، جيڪو مشهور اديب ۽ ڊراما نگار نثار حسينيءَ 1977ع ۾ حيدرآباد ۾ قائم ڪيو.
راز ناٿن شاهي
حوالا
زمرو:1947ع جون پيدائشون زمرو:جيئرا ماڻهو
صلاح الدين تنيو
صلاح الدين تنيو هڪ ٽي وي اداڪار هو.
پنهور
تعارف
پنهور سنڌي ڄاموٽ مسلمان آهن، جيڪي سنڌ،  ۽ پوري بلوچستان ۾ آهن. ۽ هاڻ اهي پاڪستان ۾ رهن پيا.
ھرڻ چپڙي
هَرڻ چَپڙي: هي ٻوٽو ٿورو مٿاهين، وائکي ۽ نرم زمين ۾ ٿيندو آهي. اُن جي ڊيگهه ڏيڍ فوٽ کن ٿئي. اُن جا پن سنها ٻُوهه جهڙا ۽ رنگ جا ساوا ٿين. اُن جا گل نيراڻ تي مائل اڇيرا ٿيندا آهن. ان جون ڦريون اڌ گول وانگر چِپِٿريون ڪونڀٽ جي چَپڙن سان مشابهت رکندڙ ٿينديون آهن، جن جي اندر جدا جدا داڻا ٿيندا آهن. هي ٻوٽو اُٺ ۽ ٻڪري جام کائيندا آهن. هي ٻوٽو هرڻ جو خاص کاڌو آهي، جنهنڪري مٿس اهو نبالو پيو آهي. ڍڳيون، مينهون ۽ گڏهه به کائيندا آهن.
ڄامشورو ضلعو
thumb|left|upright=1 |ڄامشورو ۾ غلام محمد بئراج واري پل ڄامشورو ضلعو پاڪستان جي صوبي سنڌ جي حيدرآباد ڊويزن جو هڪ ضلعو آهي.جنھن جو صدرمقام ڪوٽڙي شھر ۾ آهي.ھن ضلعي جون حدون ٺٽو ضلعو،حيدرآباد ضلعو، دادو ضلعو، مٽياري ضلعو، شهيد بينظيرآباد ضلعو، نوشھرو فيروز ضلعو ۽ بلوچستان صوبي سان ملن ٿيون.
قدامت
ڄام شوري ضلعي ۾ ايشيا جي وڏي ۾ وڏي ڍنڍ منڇر به واقع آهي. ڄام شوري کي سنڌو سڀيتا (Indus Civilization) لاءِ مکيه لنگهه به ڪوٺيو وڃي ٿو، هتان ئي سيوهڻ کان پوءِ کيرٿر جو جابلو سلسلو شروع ٿئي ٿو، جنهن جي ڄمار ايم. ايڇ. پنهور 39 کان 47 ملين سال ڄاڻائي آهي. هن ضلعي جي ڪجهه حصي ۾ کيرٿر نئشنل پارڪ به اچي وڃي ٿو. ڪوهستاني جابلو پٽي به هن ضلعي ۾ آهي. هن ضلعي ۾ ڪانڀو، ڪارو ۽ سورجاڻي جبل به آهي.
اوڀر
چئن طرفن مان هڪڙو طرف. جنهن طرف کان سج اُڀري، انهيءَ کي ”اوڀر“ ڪوٺجي ٿو. عام ماڻهو اوڀر کي اُڀرندو به چون ٿا. عربي ٻوليءَ ۾ اوڀر کي مشرق چوندا آهن. سنڌ ۾ عام طرح اُڀرندي کي ”پورب“ به چون، مثلاً: ”پورب جو واءُ“ ۽ ”پورب جو مينهن“، يا ساوڻيءَ جي مند ۾ چوندا ته ”اوڀر پيو لڳي، مينهن آيو ڪي آيو“. هندو ڌرم جا ماڻهو سج اُڀرڻ تي، پاڻيءَ جو لوٽو ڀري، جڻيو ڦيرائيندا ۽ سج ڏانهن اکيون ڪري پاڻيءَ جو لوٽو هيٺ نائيندا آهن.
گهر جي اڳيان ٻير جو وڻ
حوالا
زمرو:سنڌي پهاڪا زمرو:سنڌي چوڻيون زمرو:سنڌي ٻولي
ھاڏو اکراڙ
هاڏو اُکِراڙ هي ٻوٽو سنئين، پر ڪجھ نرم زمين ۾ فوٽ کن ڊگهو ٿئي. اُن جا پن ڊگهيرا ۽ چهنبدار ٿين. منجهنس ڏيڍ انچ کن ڦريون. ٿينديون آهن. جي چهنبدار هونديون آهن، جن اندر ننڍا ڪارا داڻا ٿيندا آهن. وسڪاري جو اُڀري. ٻڪريون، رڍون، ڇيلا ۽ اُٺ کائيندا آهن. ڪانءُ پکي هن جون ڦريون ڀَڃي داڻا ڪڍي کائيندو آهي، جنهنڪري مٿس ”هاڏي جي اُکراڙ“ نالو پيو آهي. ٿري ماڻهو ڪانءُ کي ”هاڏو“ چوندا آهن.
فهرست سنڌي ٻولي جا شاعر
حوالا
زمرو:پاڪستاني ادب زمرو:سنڌي ادب زمرو:سنڌي ماڻھو
قلفي
قلفي ڏکڻ ايشيائي ملڪن ۾ کير، کنڊ ۽ ٻين جزن مان ٺاھيو ويندڙ مٺو کاڌو آھي. قلفي جي ملاوٽ کي مختلف قسم جي ماپن جي سانچن ۾ وجھي برف يا فرج ۾ جمائڻ لاءِ رکيو ويندو آھي. ڪجھ سانچن ۾ ڄمائڻ لاءِ رکڻ کانپوءِ ڪاٺي وڌي ويندي آھي ۽ ڪجھ ۾ ڄمڻ کانپوءِ وڌي ويندي آھي جيڪا قلفي کائڻ ۾ مدد ڏيندي آھي. قلفي جو ذائقو وڌائڻ لاءِ ان جي مٿان ڪچو شربت، ناريل جو ٻورو، گلقند وغيرہ ھنيو ويندو آھي. thumb|قلفي
1834ع
ڊسمبر
زمرو:1834ء زمرو:سال
اينجلينا جولي
حوالا
زمرو:جيئرا ماڻهو
پبلشر
رسالن يا ڪتابن، اخبارن ۽ ٻئي ادبي مواد جو ڇپيندڙ. سنڌ ۾ ادبي ۽ غير ادبي مواد جا ڪيترائي پبلشر آهن، جن ۾ سرڪاري ۽ غير سرڪاري ادارا شامل آهن.
آڱرين جو اُٺ هلائڻ (راند)
آڱرين جو اُٺ هلائڻ ٻارڙن جي وندر لاءِ راند، مائٽ ٻنهي هٿن جي پٺن کان ٻيانگڙين ۾ وجهي پوءِ مُٺيون ابتيون ڪندو تہ ٻٽو مُڪو ٺهي پوندو. ان ٻٽي مُڪي کي مٿي اُڀو جهلي ان مان اڳيان ٻيئي ڏسڻيون آڱريون ٻاهر ڪڍي اُڀيون ڪري انهن جون چوٽيون پاڻ ۾ ملائبيون ۽ پٺيان بہ ٻئي چيچون ڪڍي انهن جون چوٽيون پاڻ ۾ گڏبيون، پوءِ ٻار کي چوندو تہ هي ٻيئي اُٺَ آهن. ”تون ڪھڙو ٿو کڻين؟“ ٻار جي چوندو ”اڳيون“، تہ پاڻ چوندو: ”منھنجو اُٺ پويون آهي.“ پوءِ ٻيئي گڏيل چيچون هيٺ مٿي ڪري چوندو: ”منھنجو اُٺ هلي پيو، پپوءَ جو اُٺ بيٺو آهي.“ اهي لفظ ٻڌي ٻار جي هانءَ تي مونجهارو ٿيندو، اهو محسوس ڪري وري اڳيون آڱريون هيٺ مٿي ڪري چوندو: ”پپوءَ جو اُٺ هلي پيو، منھنجو اُٺ بيٺو آهي.“ ٻار خوش ٿيندو، وري ٻيئي جوڙ آڱرين جا هلائي چوندو: ”ٻيئي اُٺ، پيا هلن.“
ٽالهي
سڪندر علي شاه (ڳالهہ) 07:46, 31 جُولاءِ 2016 (UTC)
محرم
قرآن ڪريم جي روشني ۾
- التوبۃ
نبي بخش بلوچ
سنڌي لوڪ ادب واري رٿا
سنڌي ادبي بورڊ طرفان هيءَ رٿا 1956ع ۾ منظور ٿي، جنهن جي سموري نگراني ڊاڪٽر صاحب ڪئي. سنڌ جي سمورن ضلعن مان سگهڙن، لوڪ شاعرن ۽ ڳوٺاڻن بزرگن لوڪ ادب جون مختلف صنفون کيس موڪليون، ان کانسواءِ کين پاڻ گهرائي انهن سان ڪچهريون ڪري مواد گڏ ڪيائين. هن رٿا هيٺ لوڪ ادب سلسلي جا 40 جلد شايع ٿيا، جڏهن ته ذاتي طرح ڊاڪٽر صاحب ان ڏس ۾ وڌيڪ ڏهاڪو ڪتاب لکيا آهن، جيڪي مختلف ادارن ڇپايا آهن. لوڪ ادب سلسلي جي 40 جلدن مان ڪجهه اهم هي آهن.
سنڌي ٻولي، ادب، تاريخ ۽ موسيقي
ڊاڪٽر صاحب جا هنن موضوعن تي ۽ ٻيا ڪتاب شايع ٿيل آهن.
عزيز ڀنگوار
سائين جي ايم سيد پنهنجي ڪتاب” ديدار دل داستانِ محبت“ ۾ هن جو نالو محب وطن ماڻهن جي لسٽ ۾ لکيو آهي. جڏهن تـ عزيز ڀنگوار پنهنجي لکيل ڪتاب ” مان ڏوهي هان“ ۾ پاڻ کي هڪ غدار ۽ خودپرست شخص چيو آهي. هن جي چوڻ مطابق تـ هن سنڌيت جو ڪوڙو لباس پهري عوام آڏو پنهنجو نالو ڪڍائڻ خاطر اهو سڀ ڪجھ ڪيو.
سج لٿو
thumb|مريخ تي سج لٿو
پتلين جو تماشو
حوالا
زمرو:ناچ
فاطمه زهرا
شادي کان پوءِ زندگي
شادي بعد بيبي صاحبه پنھنجي مڙس علي رضه سان سندس گھر ۾ رھڻ شروع ڪيو جيڪو نبي پاڪ جي گھر کان ٿوري فاصلي تي واقع ھيو ۽ اھو گھر حضرت علي کي حارث بن نعمان ڏنو ھيو.
اولاد
بيبي فاطمہ رضه کي ٽي پٽ ٿيا: حَسن، حُسين ۽ مُحسن، ۽ ٽي نياڻيون، زينب، اُم ڪلثوم ۽ رقيه، جي بيبيءَ جي ٽن ڀيڻن جا نالا هئا. امام حسن رضه ۽ امام حسين رضه ته مشهور شهيد آهن. شيعه روايتن مطابق امام حسن رضه کي معاويه بن ابوسفيان جو چرچ تي سندس زال زهر ڏيئي ماريو، ۽ ٻيو ڪربلا ۾ شهيد ٿيو، محسن ننڍي هوندي ئي وفات ڪئي. اڄ تائين رسول الله ﷺ جن جو اولاد، انهن ٻن امامن مان هليو اچي.
بيبي صاحبہ جو ڪردار ۽ درجو
بيبي فاطمہ رضه ڏاڍي حيا ۽ قناعت ۽ صبر واري هئي. هميشه صبر ۽ شڪر ۾ رهندي هئي. سچائي منجهس ايتري هوندي هئي، جو بيبي عائشہ رضه جو چوڻ آهي ته ”رسول الله ﷺ جن کان سواءِ، فاطمه رضه کان وڌيڪ مون ڪنهن کي سچو نه ڏٺو. ۽ حضرت محمد ﷺ جن پاڻ فرمائيندا هئا ته ”خديجہ رضه“ فاطمہ رضه، مريم(حضرت عيسيٰ جي ماءُ) ۽ آسيه (فرعون جي زال) اهي دنيا ۾ سڀ کان بهتر زالون آهن، ۽ بيبي فاطمہ رضه جي نالي چيائون ته ”بهشت جي عورتن جي سردار آهي“. علم واري به گهڻي هئي شعر به چوندي هئي. ننڍي هوندي ئي هن جي طبعيت شريفانه هئي. هن جون ٻيون ڀيڻون راند ڪنديون هيون، پر هن جي راند سان نه پوندي هئي. ٻيون قبيلي جي گهرن ۾ هليون وينديون هيون، هيءَ هميشه پنهنجي ماءُ وٽ رهندي هئي، ۽ ڪيڏانهن به نه ويندي هئي. هن جون اهي خصلتون ڏسي، رسول الله ﷺ جن هن کي ”بتول“ سڏيندو هو. يعنيٰ دنيا کان تارڪ، ۽ محبت ٻين ڀيڻن کان هن سان زياده، هيس، جيتوڻيڪ اهي هن کان زياده خوبصورت ۽ تيز فهم هيون. هوءَ کائڻ ، پيئڻ، اُٿڻ، ويهڻ، ڳالهائڻ ٻولهائڻ، لباس، ۽ ٻين ڳالهين ۾ بلڪل پيءُ جي پيروي ڪندي هئي. بيبي عائشہ رضه چوي ٿي ته ”سڀني ڳالهين ۾، حضرت رسول الله ﷺ جن سان سڀ کان زياده مشابهت فاطمہ رضه جي هئي.“ انهن ڳالهين ڪري، حضرت ﷺ جن هن کي ڏاڍي تعظيم ڏيندا هئا، ايتريقدر جو جڏهن هوءَ وٽن ايندي هئي، تڏهن پاڻ اُٿي بيهندا هئا، ۽ سندس مٿي ۽ اکين تي چميون ڏيندا هئا. جيتوڻيڪ حضرت علي رضه جي بيبي فاطمہ رضه سان ڏاڍي محبت هئي ۽ سندس گهڻي خاطري ڪندو هو، ته به حضرت رسول الله ﷺ جن وقت بوقت تاڪيد پيا ڪندا هئس، ته هن سان چڱيءَ طرح هلجئين، ۽ هوڏي وري پاڻ ڌيءُ کي چوندا هئا، ته مڙس جو سڀ کان وڏو فرض آهي، تنهن ڪري انهيءَ جي فرمانبردار رهجئين.بيبي فاطمہ رضه شعر به چوندي هئي. حضرت علي رضه ته تمام گهڻو شعر چوندڙ هو. سندس ڪلام، نثر توڙي نظم ۾ گهڻو آهي. گهڻن شعرن ۾ بيبي فاطمہ رضه جي تعريف ڪئي اٿس ۽ نصيحتون ڏنيون اٿس، جن جي جواب ۾ بيبي فاطمہ رضه پاڻ به شعر چيا آهن. ٻه _ چار شعر بيبي فاطمہ رضه جا هتي ڏجن ٿا: "”اني اعطيه ولا ابالي، واوثر الله علي عيالي، امسوا جياعا و هم اشبالي، اصغر هم يقتل باغتيالي، للقاتل الويل مع الوبالي.“
"امرڪ سمع يا عم و طاعت, اطعمہ ولا ابالي الساعت، ارجوُ اذاشبعت ذا المجاعت، ان ادخل الخلد ولي شفاعت،
پوڇڙ تارا
پڇڙ تارا
پڇڙ سياري کي انگريزي ۾ Comet چئجي ٿو. پڇڙ سياري کي پڇڙ تارو يا پڇڙ گرھ بہ چئبو آھي. ڪوميٽ لاطيني زبان جي لفظ ڪوميٽا تان ورتل آھي جنھن جي معنا بيھي ٿي ڊگهن وارن واري. پڇڙ سيارن ۾ پنھنجي روشني نٿي ٿئي پر اھي سج جي روشني جي ڪري چمڪن روشني ڏين ٿا. ھنن جو مقام ستارن جي ابتڙ تبديل ٿيندو رھي ٿو ۽ سج جي چوڌاري چڪر لڳائيندا رھن ٿا. ھنن جو محور حد کان وڌيڪ بيدوي ٿئي ٿو ان ڪري جڏھن سج جي قريب اچي وڃن ٿا ۽ ڪڏھن پلوٽو کان پري اڳتي نڪري وڃن ٿا. ھنن جي رفتار سج جي فاصلي جي بنياد تي تبديل ٿيندي رھي ٿي جڏھن ھي سج جي قريب اچن ٿا انهن جي رفتار تيز ٿي وڃي ٿي ۽ جيئن سج کان پري ٿين ٿا انهن جي رفتار ڍري ٿي وڃي ٿي.
پڇڙ سيارا ڌوڌڙ برف بالن Dusty snowballs جي ھڪ قسم جي ڌوڙ آھن جيڪي سج جي چوڌاري چڪر لڳائن ٿا. ڏسجي تہ ھي برف جا ٺھيل آھن ان ڪري سج کان ڪافي پري رھي جوڙ پائن ٿا پر جڏھن اھي سج جي طرف وڌن ٿا تہ انهن جي برف اڇي دونھين ۾ تبديل ٿي پنھنجي پويان دونھي جو وڏو پڇ بنائي ٿا. پڇڙ سياري جو ناڀ (مرڪز) پٿريلو ۽ برفيلو ٿئي ٿو. ناڀ جي سج جي ويجهو وڃڻ جي ڪري سج جو تيز گرمي پد ان کي ٻاڦ ۾ تبديل ڪري ڇڏي ٿو.
ھن جو ٻيھر اچڻ جو عرصو 4210 سال آھي.
پاڪستاني رپيو
پاڪستاني روپيو: جنھن جو ڪرنسي جو نشان  ₨ آھي ۽ ISO ڪوڊ  PKR آھي. اھو پاڪستان جي 1948 کان وٺي سرڪاري ڪرنسي آھي. ملڪ اندر ڪرنسي ۽ سڪا ملڪ جي سينٽرل بينڪ جاري ڪندي آهي. پاڪستان جي سينٽرل بئنڪ اسٽيٽ بينڪ آف پاڪستان آھي. ننڍي کنڊ جي ورھاڱي کان اول نوٽ ۽ سڪا انڊيا جي سينٽرل بئنڪ جاري ڪندي ھئي. ھن ڪرنسي جي ڳڻپ لاء عام طور تي ھندي ڳڻپ جي نظام جا لفظ استعمال ٿيندا آهن جن ۾ ھزار، لک، ڪروڙ، ارب ۽ کرب شامل آهن.
اسحاق منڱريو
صحافي اسحاق مڱريو سانگهڙ ضلعي جي ڳوٺ گل حسن سريوال ۾ 6 جولاءِ 1955ع تي محمد صالح مڱريي جي گهر ۾ پيدا ٿيو. پرائمري تعليم ڳوٺ مان حاصل ڪري انٽر سانگهڙ ڊگري ڪاليج مان ڪيائين. بعد ۾ گريجوئيشن ڪيائين. هو حر جماعت سان واسطو رکندڙ آهي. اسحاق پنهنجي شاگرديءَ واري دور کان قومپرست تنظيمن ۾ ڪم ڪرڻ سان پنهنجي سياسي زندگي جي شروعات ڪئي. ان کان پوءِ ترقي پسند سياست ۾ حصو ورتو ۽ هارين جي حقن واري جدوجهد ۾ به سرگرم رهيو. جنهن کانپوءِ صحافت ڏانهن سندس ڌيان ويو ۽ هن 1992ع کان 1995ع تائين ”جاڳو“ اخبار ۾ سانگهڙ جي عيوضيءَ طور ڪم ڪيو. ان کان پوءِ 1995ع کان 1999ع تائين روزاني سنڌ ۾ ۽ 1999ع کان 2004ع تائين ڪاوش ميڊيا نيٽ ورڪ ۾ ڪم ڪيو. 2004ع کان 2007ع تائين سنڌ ٽي وي تي ڊاڪيومينٽري سيڪشن جو ڊائريڪٽر رهيو. جڏهن ته 2007ع کان 2008ع دوران سنڌ ٽي وي تي اليڪشن سيل جي انچارج طور خدمتون انجام ڏيندو رهيو. اسحاق مڱرئي روزاني عبرت ۽ افيئر مئگزين ۾ فري لانس ڪالم نگار ۽ فيچر رائيٽر طور به ڪم ڪيو آهي. هو انهن ٿورن سنڌي صحافين مان آهي جن تحقيقي صحافت جو رواج وڌو. هن ماحولياتي صحافت کي متعارف ڪرايو ۽ ڪيتريون ئي عالمي پائي جون رپورٽون ۽ فيچر لکيا آهن. هو عالمي ماحولياتي تنظيمن آءِ يو سي اين، ڊبليو ڊبليو ايف ۽ يو اين ڊي پي جي ڪيترن ئي ماحولياتي سرگرمين ۾ حصو وٺندو رهيو آهي. اسحاق مڱرئي حر تحريڪ، لوڪ وزڊم جي موضوع اينٿراپالاجي، جهنگلي جيوت، ثقافتي ميلن کان ويندي سنڌ جي اهم ڪردارن جي زندگيءَ ۽ تاريخ کي پنهنجي قلم وسيلي عام ماڻهن تائين پهچايو آهي.
حوالا
زمرو:1955ع جون پيدائشون
زھره جو پٽو
زھره جو پٽو (Venus's Girdle يا Belt of Venus) ھڪ فضائي مظاھرو آھي جنھن کي سج اڀرڻ ۽ سج لھڻ جي وقت ڏسي سگھبو آھي. سجي لٿي کان يڪدم پوءِ يا سج اڀري يڪم اڳ ھڪ گلابي چمڪ (يا مخالف شفق قوس) جي ھڪ پٽ افق جي مٿان لڳ ڀڳ 10 ° -20 ° تي ٿيندي آھي جنھن کي زھره جو پٽو چيو ويندو آھي.
آمنه شيخ
آمنہ شيخ ھڪ پاڪستاني اداڪاره آھي جيڪا گھڻو ٽيليويزن ڊرامن ۾ ڪري ٿي. ھو آمريڪي شھر نيويارڪ ۾ پيدا ٿي. ھن جي رھائش ڪراچي ۾ آھي.
آل انڊيا محمدن ايجوڪيشنل ڪانفرنس
کاٻو|280px|thumb|ڍاڪا۾ 30 ڊسمبر 1906 واري ڪانفرنس جي اجلاس ۾ مسلم ليگ جو بنياد پيو
اسد قصه خوان
ملا -اسد- سنڌ جي -ترخان- حڪمران ميرزا غازي بيگ -ترخان- جو درٻاري شاعر ۽ قصه خوان هو. ملا -اسد- قصه خوان (متوفي 1027هه/1618ع) پنهنجي دؤرجي مشهور عالمن ۽ شاعرن مان هڪ هو، آڳاٽي دؤر ۾ قصه خوان انهن عالمن ۽ شاعرن کي ڪوٺيو ويندو هو، جيڪي شعر و ادب تي حاوي هجڻ سان گڏوگڏ ڪچهريءَ جا ڪوڏيا ۽ حاضر جواب هوندا هئا، اهو -ان- وقت جي بادشاهن ۽ حاڪمن وٽ وڏو معتبر ليکيو ويندو هو. ملا -اسد- قصه خوان ۽ ملا رشيد ٻئي گڏجي -ايران- مان سنڌ ۾ اچي ميرزا غازي بيگ -ترخان- جا خاص مقرب ٿيا، ملا -اسد- جو ميرزا غازي وٽ وڏو مان ۽ شان هو، هن جي ئي سفارش تي ميرزا غازي مرشد بروجردي ۽ ٻين عالمن ۽ شاعرن کي -ايران- مان سنڌ اچڻ جي دعوت ڏني. ميرزا غازيءَ جي وفات کان پوءِ ملا -اسد-، جهانگير -بادشاهه- جي درٻار ۾ ويو، جنهن هن جي علم و هنر جي قدرداني ڪندي هن کي ’حفيظ خان‘ جو خطاب ڏنو. ملا -اسد- قصه خوان پنهنجي دؤر جي شاعرن ۾ پڻ سر فهرست هو، اڪثر علمي ۽ ادبي مجلسن ۾ شعر في البديهه چئي ڏيندو هو. 1027هه/1618ع ۾ جڏهن جهانگير -بادشاهه- گجرات مان آگري ڏانهن پئي آيو، تڏهن ملا -اسد- به ساڻس گڏ هو ۽ واٽ تي وفات ڪري ويو. مرشد بروجردي هن جو گهاٽو دوست هو. تنهن هن جي وفات تي هڪ طويل مرثيو لکيو هو، جنهن جو مطلع ۽ مقطه هيٺ ڏجي ٿو: دريغا دريغا که محفوظ خان رفت اسد آن جهانِ هنراز جهان رفت اسد رفت و -تاريخ- فوتش زمر شد طلب ڪرده دل گفت -اسد- راگمان رفت (1027ع)
ڄمون
ڄمون (سائنسي نالو: Syzygium cumini) (انگريزي: 'جنبل، جنبلگ، جنبولن پلم، جاوا پلم)(Kaiviti: kavika ni India) ھڪ قسم جو ميوو آھي جيڪو ڄمون جي وڻ ۾ ٿيندو آھي. ھي گرم علائقن ۾ ٿيندو آھي. ڄمونءَ کي (Black Palm) بہ سڏين ٿا. هي مشهور ميويدار وڻ آهي، جيڪو اسان وٽ عام جام ٿئي ٿو. thumb|ڄمون [[ڪوھاٽ پاڪستان]] 250px|thumb|ڄمون
تعارف
هن کي هندتانيءَ ۾ جامن چوندا آهن ۽ انگريزيءَ ۾ روز ائپل يا جامبوسا. هن جو درخت وڏو ٿو ٿئي، جنهن جي ڪاٺي ڏاڍي ٽاڪنئين ٿيندي آهي. ٿوري بار سان ڀڄي پوندي آهي. پن تمام سهڻا ٿيندا اٿس. هندستان جي گهڻن ڀاڱن ۾ عام آهي. گرم موسم جي شروع ۾ ٻور جهلي ٿو، سانوڻ جي شروع ۾ ڦر جهلي ٿو. ميوي ۾ وڏو ۽ نرم ککڙو ٿو ٿئي. سواد پنهنجو اٿس. مينهن جي موسم ۾ ککڙن پوکڻ سان ٿيندو آهي. هن جا ٻہ چار قسم ٿيندا آهن، جي قد ۾ تفاوت رکن ٿا. رنگ سڀني جو واڱڻائي ٿو ٿئي. قد صوفي ٻير جيڏو ٿو ٿئيس. خوشبوءِ به چڱي ٿيندي اٿس. جيڪو مشهور قسم آهي، انهيءَ کي گلاب جام يا گلابي ڄمون چوندا آهن. هن جا ولايتي قسم به آهن، جن کي هندستان ماڻهو آمرول، جمرول ۽ لال جمرول سڏيندا آهن. هڪڙو قسم ته برازيل مان اچي ٿو، جو قد ۾ بٽڻ يا تُڪمي جيڏو ٿو ٿئي. عمدا قسم پيوند ڪرڻ سان ٿيندا آهن.
طب
نالا: ع. جامن، ف. جامون، هه. وغيره___ جام پهليدا ۽ ارونيه. اثر: سرد خشڪ 2، نقصان: دير هضم، ميل: لوڻ، عيوض: ___، وزن: رُبَ ٻه تولا، ۽ مغز ٽي ماسا. سڃاڻپ: ڪاري رنگ جو صوفي ٻير جيڏو ميوو ٿئي ٿو اندر داڻو ٿيندو اٿس. خاصيت: گرمي، صفرا جو جوش ۽ گهڻي اُڃ کي گهٽ ڪن ٿا، بک وڌائين ٿا، آنڊن جي ڪيڙن کي مارين ٿا، معدي ۽ جگر کي طاقت ڏين ٿا، هن جو ٻج صفراوي دستن کي بند ڪري ٿو، مني ۽ قوت باھ کي وڌائي ٿو، گهاٽي رت کي صفا ڪرڻ لاءِ مفيد آهي.
برٽش ميوزيم
thumb|300px|left برٽش ميوزيم يا برطانوي عجائب گھر لنڊن جو شمار دنيا جي چند اھم ترين عجائب گھرن ۾ ٿيندو آھي۔ ھي انساني ثقافت ۽ تاريخ تي آھي۔ هن عجائب گھر جي ابتدا 1753ء ۾ ٿي۔
1846 ۾ ھن ميوزيم ۾ ڪتابن جي طباعت جي متعلق عھدي تي مشھور برطانوي شاعر ڪووينٽري پيٽ مور 19 سال جي عمر ۾ ملازمت حاصل ڪئي ۔
نجم عباسي
ڊاڪٽر نجم عباسي (انگريزي:Dr.Najam Abbasi) برطانوي هندستان ۾ سنڌ ۾ جنم وٺندڙ سنڌي ٻوليءَ جو مشهور ڪهاڻيڪار ۽ ليکڪ هو.
انڊين نيشنل ڪانگريس
مارچ 1977ع جي عام چونڊن ۾ هن جماعت کي جنتا پارٽيءَ جي مقابلي ۾ سخت شڪست آئي. اهڙيءَ طرح ڀارت ۾ ڪانگريس جي ٽيهن سالن جي مسلسل حڪومت جو خاتمو ٿي ويو، پر 1980ع جي چونڊن ۾ هيءَ جماعت ٻيهر اقتدار ۾ آئي. ڏهن سالن کان پوءِ ٻيهر سندس اقتدار جو خاتمو آيو. -ان- بعد اها -پارٽي- ڀارت ۾ مخالف ڌر جي وڏي -پارٽي- ٿي اُڀري، -ان- کان پوءِ هڪ ڀيرو وري ڪانگريس -پارٽي- اقتدار ۾ آئي ۽ هن وقت ڀارت ۾ ڪانگريس جي سربراهه سونيا گانڌي آهي. هن وقت ڀارت ڪانگريس جي حڪومت آهي ۽ ڪانگريس سان لاڳاپيل من موهن سنگهه -ان- جو وزير اعظم آهي.
ميرانپور (ضلعو نوشهروفيروز)
حوالا
زمرو:سنڌ جا شهر ۽ ڳوٺ
426ع
ڊسمبر
زمرو:426ء زمرو:پنجين صدي زمرو:سال
الله بخش اٻوجھو
حوالا
زمرو:1901ع جون وفاتون
پاڻمرادا ردعمل
7) الٽي ڪرڻ
آذربائيجان
پرڏيھي ناتا
آذربائيجان جي ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ توڻي ٿورو عرصو قائم رھي پر ان ڇھن ملڪن سان سفارتي تعلقات قائم ڪيا جن ۾ جرمني ۽ فنلئنڊ پڻ شامل ھيا بعد ۾ سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ جي حيثيت ۾ آذربائيجان سوويت يونين ۾ رھيو ۽ 1990 ۾ سوويت يونين جي زوال بعد ھڪ سال ۾ ئي دنيا جي ملڪن جي وڏي اڪثريت آذربائيجان جي آزادي کي تسليم ڪري چڪي ھئي. سڀ کان دير سان تسليم ڪندڙن ۾ بحرين شامل آھي جنھن کيس 6 نومبر 1996ع ۾ تسليم ڪيو آذربائيجان جا باقائده ٻہ طرفا سفارتي لاڳاپا سڀ کان اول ترڪي، پاڪستان، يونائيٽيڊ اسٽيٽس، اسرائيل ۽ ايران سان قائم ٿيا سڀ کان خاص ناتن لاء آذربائيجان جو لاڙو ترڪي طرف وڌيڪ رھيو آھي ھن ملڪ جا 158 ملڪن سان سفارتي لاڳاپا قائم آهن ۽ 38 بين الاقوامي تنظيمن جو رڪن آهي
جاگرافي
جاگرافيائي لحاظ کان آذربائيجان يوريشيا جي ڏکڻ ڪوھ قاف واري خطي ۾ واقع آهي ۽ ڏکڻ-اولھ ايشيا ۽ اوڀر يورپ تائين ڦھليل آھي. ان جي جاگرافيائي بيھڪ اتر واري ويڪرائي ڦاڪ ڦاڪ ۾ پور وڇوٽ°38 ۽°42 ڊگرين کان اوڀر طرف ڊگھائي ڦاڪ ۾ °44 ۽ °51 ڊگرين تي واقع آهي. ملڪ جي سرحدن جي ڪل ڊيگھ 2648 km آھي جنھن مان 1,007 ڪ م آرمينيا سان، 756 ڪ م ايران سان، 480 ڪ م جارجيا سان، 390 ڪ م روس سان ۽ 15 ڪ م ترڪي سان ملن ٿيون ان جو. سامونڊي ڪنارو 800 km آھي ۽ ڪيسپين سمنڊ اندر ان جي سامونڊي حد 456 km آھي. آذربائيجان جو خطو اتر کان ڏکڻ طرف 400 km ۽ اولھ کان اوڀر 500 km تائين ڦھليل آھي. آذربائيجان جا ٽي مکيه طبعي نقش آھن: اوڀر ۾ ڪيسپين سمنڊ؛ اتر ۾ ڪوھ قاف جبلن جون قطارون؛ ۽ وچولي حصي ۾ واقع وسيع ميداني علائقا. ھن ملڪ جبلن جون ٽي قطارون آھن: وڏو ڪوھ قاف، ننڍو ڪوھ قاف ۽ ڪوھ تالش. انھن ٽنھي جبلن جون قطارون ملڪ جي 40 سيڪڙو حصي تي ڦھليل آھن
سياسي ۽ انتظامي ورهاست
آذربائيجان ۾ ڏھ معاشي ريجن (خطا) ، 66 رَيئَن (ريئنلر)، 77 شھر آھن. شھرن مان 12 ريپبلڪ جي سڌي سئين اختيار ھيٺ آھن. آذربائيجان ۾ ھڪ خودمختيار ريپبلڪ پڻ شامل آهي جنھن جو نالو نخجوان خودمختيار ريپبلڪ آهي. ھر معاشي خطي جي گورنر جي مقرري صدر ڪندو آهي. نخچيون جي ريپبلڪ جي حڪومت جي چونڊ ان علائقي جي عوام جي چونڊيل پارليامينٽ ڪندي آهي. آذربائيجان جون 10 ريجن (صوبا) ۽ انھن جا ريئن (ضلعا):
معيشت
1991ع ۾ آزادي حاصل ڪرڻ بعد آذربائيجان بين الاقوامي مالياتي فنڊ، عالمي بينڪ، يورپين بينڪ فار ريڪنسٽرڪشن اينڊ ڊولپمينٽ، اسلامي ترقياتي بئنڪ ۽ ايشيائي ترقياتي بئنڪ جو رڪن ٿيو آذربائيجان سوويت سوشلسٽ ريپبلڪ  جي سرڪاري بينڪ آذربائيجان جي نئشنل بينڪ ھئي جيڪا سوويت يونين جي مرڪزي بينڪ جي ماتحت ڪم ڪندي ھئي. آزادي کان پوءِ 1992ع ۾ ان کي آذربائيجان جي مرڪزي بينڪ جو درجو ڏنو ويو. مرڪزي بينڪ آذربائيجان جي سمورين ڪمرشل بئنڪن جي نگراني ڪري ٿي ۽ ملڪ جي ڪرنسي: آذربائيجاني منات جا سمورا معاملا سنڀالي ٿي. ڪمرشل بئنڪن ۾ ٻہ وڏين بينڪن جا نالا يوني بينڪ ۽ سرڪاري انٽرنيشنل بئنڪ آف آذربائيجان آھن. ھن ملڪ ۾ 2007 جي پھرين ٽماھي ۾ افراط زر %16.6 تي پھتو ھو. قومي آمدني %29 ۽ ماھوار اجرت %25 تائين پھتيون ھيون معيشت ۾ جڏھن توانائي جو شعبو تيزي سان ترقي ڪري اڀرندو آهي ۽ جيڪڏهن ان سان گڏ غيرتوانائي وارا شعبا پوئتي پئجي ويندا آهن تہ غيرتوانائي واريون برآمدون انتھائي مھانگيون ٿي وينديون آهن ۽ نتيجي ۾ افراط زر وڌي ويندي آهي اھڙي صورتحال کي معاشيات ۾ ڊچ ڊزيز (ڊچ ماڻھن وارو مرض) سڏيندا آهن جيڪو آذربائيجان جي معيشت ۾ محسوس ڪيو ويو آهي. 2000 واري ڏھاڪي ۾ افراط زر تي ضابطو آندو ويو جنھن لاء پھرين جنوري 2086ع تي ملڪ کي نئين ڪرنسي (نئون آذربائيجاني منات) جاري ڪرڻي پئي. 2088ع ۾ آذربائيجان کي عالمي بئنڪ جي ڊوئنگ بزنس رپورٽ ۾ دنيا ۾ اصلاحون آڻيندڙ ڏھن چوٽي جي ملڪن ۾ شمار ڪيو
آذربائيجان جو ٻہ ڀاڱي ٽي علائقو تيل ۽ قدرتي گيس جي ذخيرن سان سرشار آهي
1540ع
ڊسمبر
زمرو:1540ء زمرو:سال
شمس الدين بلبل
حوالا
زمرو:1857ع جون پيدائشون زمرو:1919ع جون فوتگيون زمرو:1919ع جون وفاتون زمرو:شاعر
مسجد قبا
مسجد قبا جي فضيلت
'''اسلام ۾ ھن مسجد جي وڏي فضيلت آئي آھي. نبي ڪريم ﷺ جن فرمايو ته: ”ھن مسجد ۾ ٻه رڪعتون نفل ادا ڪرڻ جو ثواب ھڪ عمري جي ثواب برابر آھي“. ان ڪري مديني جي زيارت ڪرڻ وارا مسجد قبا ۾ به وڃن ٿا. جتي نفل ادا ڪري دعائون گھرن ٿا.'''
امر سنگھ چمڪيلا
انجي مشھور گانن ۾ " پھلي لاڪري نال" ۽ "بابا تيرا ننڪانہ" شامل آھن۔
گيس
بڻ بنياد
هتي گيس کي سمجهڻ لاءِ انگريزي لفظ gas جي اصل بڻ بنياد (etymology) کي بنياد بڻايو ويو آهي. لغت موجب گيس جو لفظ يوناني جي khaos مان ورتل آهي. جنهن جي معنا خالي هئڻ جي آهي. هاڻي گيس جو لفظ سائنس ۾ اَڄڪلهه جي بنيادي معنا سان گڏوگڏ اهي سڀئي معنائون به رکي ٿو جن کي گيس جون خاصيتون (properties of gas) جي نالي سان سڏيو وڃي ٿو.